1

2

ĐẠI ĐẠO TAM KỲ PHỔ ĐỘ

ĐẠI ĐẠO TAM KỲ PHỔ ĐỘ

TÒA-THÁNH TÂY-NINH

TÒA-THÁNH TÂY-NINH

CHÚ GIẢI

CHÚ GIẢI

KINH SÁM HỐI

THIÊN VÂN

THIÊN VÂN

Hiền Tài QUÁCH VĂN HÒA

Hiền Tài QUÁCH VĂN HÒA

https://thuviensach.vn

3

4

大 道 三 期 普 度

西 寧 聖 座

_______

注 解

懺 悔 經

天 雲

TÒA THÁNH TÂY NINH

賢才 郭 文 和

https://thuviensach.vn

5

6

KINH SÁM HỐI

Thế gian là nơi uế trược và chứa nhiều tội lỗi.

Theo Phật, cõi thế gian nằm trong Sa Bà Thế giới, hay cõi Tam Thiên Đại Thiên Thế giới, thuộc phạm vi hóa độ của Đức Thích Ca Mâu Ni Văn Phật. Sa Bà quốc độ được dịch là Kham Nhẫn, hàm ý: Chúng sanh trong cõi ấy cam lòng chịu đựng những nỗi khổ sở do ngũ trược gây ra, chẳng biết sợ sệt và nhàm chán. Mặc dù có hiểu chư pháp vẫn ít có kẻ chịu tu hành để thoát ly khổ cảnh, cam lòng đắm chìm mãi trong vòng trói buộc, nên gọi là Kham Nhẫn. Sa Bà còn được Phật cho là ngũ trược ác thế, do vì có năm thứ trược trong cõi ấy, đó là kiếp trược, kiến trược, phiền não trược, chúng sanh trược và mạng trược.

Ngoài ra, thế giới ấy còn là một nơi chứa nhiều tội lỗi, vì bởi con người bị vô minh che mờ chân tánh, bị thất tình lục dục sai khiến làm những hành vi hung ác mà gây ra nhiều tội lỗi.

Chính vì vậy, con người được sinh ra ở cõi thế gian này có mấy ai không bị nhiễm trần và tránh khỏi tội lỗi, song khi đã biết lỗi lầm thì phải biết sám hối ăn năn, như lời dạy trong bài kinh Sám Hối:

Giữa bụi thế giữ sao khỏi vấy,

Biết ăn năn xét lấy sửa lòng.

QUẢ CÀN KHÔN

Hoặc:

THỜ ĐỨC NGỌC HOÀNG THƯỢNG ĐẾ

Người ở thế mấy ai khỏi lỗi,

TÒA THÁNH TÂY NINH

Biết lạc lầm sám hối tội căn.

Thánh giáo Đức Chí Tôn cũng có dạy: “Nơi trần khổ

này, dầu cho bậc Chí Thánh cũng khó tránh sự lỗi lầm đặng, nhưng sự ăn năn tự hối là quí báu vô giá. Các Tiên, Phật xưa https://thuviensach.vn

7

8

cũng nhiều bậc đứng đặng địa vị cao thượng, thiêng liêng là tình đã sai phạm và xin nguyện ăn năn sửa đổi, chừa bỏ việc nhờ có sự cải quá mà nên chánh quả”.

quấy, từ nay về sau không bao giờ tái phạm nữa. Như thế mới Do vậy, khi mở nền Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Đức Chí thực sự là sám hối để tu hành.

Tôn dạy phải độ những người có tội lỗi, là hạng người nhiều Muốn thực hiện lễ sám hối, chúng ta phải thiết đàn nhứt trong thế gian, và nhứt là thời kỳ hạ ngươn mạt pháp cúng Đức Chí Tôn và tụng kinh Sám Hối. Nhưng chúng ta này. Ngài dạy: “Thầy lại nói, buổi lập Thánh Đạo, Thầy đến cần nên hiểu rằng tâm là nguồn gốc tác động nên tội lỗi, do độ rỗi kẻ có tội lỗi. Nếu đời không tội lỗi, đâu nhọc đến công đó muốn dứt tội thì tất yếu phải sám hối ở tự tâm, chứ không Thầy. Ấy vậy, các con rán độ kẻ tội lỗi là công lớn làm cho có nghĩa là cầu xin Đức Chí Tôn tha tội, mà phải nhờ Ngài Thầy vui hơn hết”.

chứng giám để ta phát tâm ăn năn chừa cải. Có như thế, Độ người có tội không có nghĩa là ơn Trên tha thứ hết chúng ta mới quyết tâm sửa chữa những lỗi lầm để trở thành các lỗi lầm đã gây thành nghiệp báo trong hiện kiếp, mà chính con người mới, có nội tâm trong sạch, thanh tịnh.

do tự tâm phải biết hối cải và làm lành.

Bài kinh để tụng sám hối của Đạo Cao Đài được Hội Thực ra, Đức Chí Tôn và chư Phật không bao giờ thay Thánh thỉnh từ Chi Minh Lý, trước đây gọi là kinh Nhơn Quả, đổi nghiệp lực của chúng sanh, mà chỉ có thể giáo hóa chúng trong ấy các Đấng Thiêng Liêng chỉ dạy những điều tội lỗi và sanh tự mình nỗ lực sám hối ăn năn để thay đổi nghiệp lực các thứ hình phạt nơi cõi Diêm Cung tương ưng với những tội hay vận mệnh của chính mình. Trời Phật chỉ dùng giáo pháp tình đã gây ra ở thế gian. Nhứt là nhấn mạnh đến luật luân hồi để dìu dắt chúng sanh tu thiện, tu phước để được trừ tai, miễn nhơn quả, nhằm cho chúng sanh ghê sợ mà tránh xa tội lỗi.

họa. Vì vậy, nói rằng do mình sám hối nên Trời Phật rộng Trong Thánh Ngôn Hiệp Tuyển, Bát Nương Diêu Trì tình tha thứ cho, điều đó là ý muốn nói trước nhứt tự bản thân Cung khi giảng về cõi Âm quang, Bà có nói: “… chính lời chúng sanh phải biết ăn năn sám hối, tức là tự mình độ rỗi cho nhiều tôn giáo, nơi ấy là những chốn phạt tù những hồn vô mình, nếu không thì làm trái với quy luật nhân quả tự nhiên.

căn vô kiếp, nhơn quả buộc ràng, luân hồi chuyển thế, nên Như chính lời Thánh giáo của Đức Chí Tôn đã than: “Than gọi là Âm quang, đặng sửa chữ Phong đô, Địa phủ của mê tín ôi! Thầy đã là Đấng lập khổ hình, chiếu theo phép công bình gieo truyền, chớ kỳ thật là nơi để cho các chơn hồn giải thần của Tạo Hóa, nhưng thấy nhơn sanh càng ngày càng bước định trí”.

vào con đường hắc ám, để đem số phận buộc vào đó, thì Thầy Do lời dạy của Bát Nương, trước đây có một số chức cũng bắt đau lòng, nhưng chẳng lẻ bỏ phép công vì sanh sắc, chức việc ở miền Bắc nghĩ rằng những hình phạt ghê rợn chúng”.

nơi cõi Địa ngục được mô tả trong bài kinh Sám Hối có tính Những người có tội sở dĩ được sự quan tâm của Đức cách mê tín và mâu thuẩn với lời dạy của Bát Nương nên Chí Tôn cũng vì Ngài quá thương yêu chúng sanh còn khờ

đồng ký tên kiến nghị với Hội Thánh Tây Ninh, yêu cầu sửa dại, nên đến dạy dỗ, dìu dắt trở về nẻo chánh đường chơn, hầu đổi lại bài kinh Sám Hối. Hội Thánh lúc ấy không chấp nhận.

sau này có thể qui hồi cựu vị. Trước những sự ưu ái của Ngài, Thực ra, nếu căn cứ theo Thánh giáo Bát Nương, chúng ta, những người mới cải tà qui chánh phải biết các tội chúng ta biết chắc chắn nhứt là “nơi khiếm ánh thiêng liêng là https://thuviensach.vn

9

10

Âm quang, nghĩa là Âm cảnh hay Địa ngục, Diêm đình của Bài Kinh Sám Hối nói về cõi Địa ngục hay Âm quang chư Thánh xưa đã đặt hiệu”tức là một danh từ mới của cõi dù có hình phạt đau đớn như thế nào, ở đây chúng ta chỉ cần Địa ngục, nơi ấy có các tội hồn chịu sự đau đớn khổ sở, có sự

biết tránh ác làm lành để khỏi bị đọa vào cõi ấy, như lời ăn năn dày vò do quả kiếp xấu mà họ đã gây ra trong kiếp khuyên của Bà Bát Nương Diêu Trì Cung: “Chớ chi nhơn sanh. Họ sống trong cõi tối tăm ấy ít nữa đôi trăm năm để họ

sanh biết xét mình trước khi thoát xác thì tự nhiên tránh khỏi được giải thần định trí.

Âm quang”. Như thế, bài kinh Sám Hối có thể nói là bài kinh Còn các tội hình nơi Địa ngục được diễn tả trong kinh nhằm muc đích: Đưa thuyết luân hồi nhân quả để răn kẻ làm Sám Hối chẳng qua là do bị đớn đau, khổ sở, đã dày xéo chơn ác, khuyên người làm lành:

thần của người có tội, khiến nên cảm giác như thọ lãnh hình Xuống Địa ngục, đọa đày hành mãi,

phạt một cách ghê sợ, dường thể trừng trị họ bởi những tội lỗi Đúng số rồi, còn phải luân hồi.

đã gây ra trong kiếp sanh.

Hóa công xem xét đền bồi,

Sở dĩ, trong Kinh Sám Hối các Đấng Thiêng Liêng bày Lành siêu, dữ đọa, thêm nhồi tội căn.

ra những cảnh tượng ghê gớm của tội hình cũng nhằm mục Bài kinh Sám Hối còn khuyên người có tội lỗi phải ăn đích răn dạy kẻ sơ cơ. Người ta thường nói luật hình nơi năn chừa cải:

Dương gian không khiến người ta ghê sợ bằng nhơn quả nơi Quấy rồi phải biết ăn năn.

Địa ngục. Vì thế, các cuốn kinh nhơn quả đều nói về sự trừng Ở cho nhân hậu, chế răn lòng tà.

phạt trong cõi Địa ngục nhằm để giới răn những điều dữ, như

Hoặc:

Kinh Nhân Quả Ba Đời của Phật, Hồi Dương Nhơn Quả, Người ở thế mấy ai khỏi lỗi,

Ngọc Lịch Minh Kinh…

Biết lạc lầm sám hối tội căn.

Nhơn quả tức là cái nguyên nhơn của đời trước, gọi là Hoặc:

tiền nhơn 前 因 thì sẽ có kết quả đời sau, gọi là hậu quả 後 果.

Giữa bụi thế giữ sao khỏi vấy,

Biết ăn năn xét lấy sửa lòng.

Trong Truyền Đăng Lục của nhà Phật nói: “Dục tri tiền thế

Bài kinh Sám Hối này còn là một bài kinh khuyến nhân, kim sinh thụ giả thị, dục tri lai sinh quả, kim sinh tác thiện:

giả thị 欲 知 前 世 因, 今 生 受 者 是; 欲 知 來 生 果, 今 生 作

Lời kệ sám di truyền khuyến thiện, 者 是”: Muốn biết nguyên nhân đời trước ta thế nào, thì cứ

Câu văn từ luận biện thật thà.

xem hưởng thụ của ta đời nay; muốn biết sự kết quả đời sau Tóm lại, bài kinh Sám Hối của đạo Cao Đài, như tựa thế nào, ta cứ xem việc ta làm đời nay đó. Biết được việc luân kinh khi xưa, là một bài kinh dạy về nhơn quả, để khuyên hồi nhơn quả như thế, con người mới sớm ăn năn làm phước chúng sanh phải kiêng sợ quả báo mà cải quá tự tâm, là mục để chuộc tội tiền khiên, nếu đợi đến ngày mãn số thì ăn năn đích quan trọng trong giáo pháp Cao Đài. Bất cứ ai phạm sao kịp?

một tội lỗi gì, dù là tội nặng nề, mà hễ thành tâm sám hối, tinh tấn tu hành, thảy đều được cứu độ. Trong các kinh điển https://thuviensach.vn

11

12

thường có câu: Bồ Tát sợ nhân, chúng sanh sợ quả. Bồ Tát là THIÊN THỨ NHỨT

bậc giác ngộ cho nên không dám tạo nhân, còn chúng sanh vì không sáng suốt cho nên chỉ khi nào quả khổ hiện ra mới lo sợ, chứ trong lúc gây nhân khổ thì chẳng nhận thấy. Gây nhân

I.-KINH VĂN:

khổ thì tất phải chịu quả khổ; tạo duyên lành thì tất phải KINH SÁM HỐI (1)

hưởng nghiệp lành. Đó là luật nhơn quả, cũng là mục đích khuyên dạy người đời của các Đấng Thiêng Liêng.

Cuộc danh lợi là phần thưởng quí,

Trong quyển này, ngoài việc chú giải bài kinh Sám Đấng Hóa Công xét kỹ ban ơn.

Hối, chúng tôi còn chú giải thêm hai bài kinh: Bài Xưng Tụng Lòng đừng so thiệt tính hơn,

Công Đức Phât, Tiên, Thánh, Thần và Giới Tâm Kinh.

Ngày đêm than thở dạ hờn ích chi.

Như vậy quyển “Chú Giải Kinh Sám Hối” gồm ba Người sang cả là vì duyên trước,

phần:

Kẻ không phần luống ước cầu may.

1. Kinh Sám Hối.

Sang giàu chẳng khác như mây,

2. Bài Xưng Tụng Công Đức Phật Tiên Thánh Thần.

Khi tan khi hiệp đổi xây không thường.

3. Giới Tâm Kinh.

Việc sanh tử như dường chớp nháng,

Bóng quang âm ngày tháng dập dồn.

Giữ cho trong sạch linh hồn,

Rèn lòng sửa nết đức tồn hậu lai.

Điều họa phước không hay tìm tới,



Tại mình dời nên mới theo mình.

Cũng như bóng nọ tùy hình,

`

Dữ lành hai lẽ công bình thưởng răn.

Khi vận thới lung lăng chẳng kể,

Lúc suy vi bày lễ khẩn cầu.

Sao bằng ở phải buổi đầu,

Thần minh chánh trực có đâu tư vì.

Người làm phước có khi mắc nạn,

Kẻ lăng loàn đặng mạng giàu sang.

Ấy là nợ trước còn mang,

(1) Kinh Sám Hối này nên tụng ngày Sóc Vọng, còn ngày thường lỡ có lầm lỗi điều chi, phải tụng mà xin tội.

https://thuviensach.vn

13

14

Duyên kia chưa dứt còn đang thưởng đền.

Thờ chồng tiết hạnh mới hầu gái ngoan.

Nếu vội trách người trên thì đọa,

Đừng có cậy giàu sang chẳng nể,

Cũng có khi tai họa trả liền

Không kiêng chồng khi dể công cô.

Đó là báo ứng nhãn tiền,

Ấy là những gái hung đồ,

Mau thì mình chịu lâu truyền cháu con.

Xúi chồng tranh cạnh hồ đồ sân si.

Lo danh vọng hao mòn thân thể,

Tánh ngoan ngạnh không vì cô bác,

Ham làm giàu của để bằng non.

Thói lăng loàn bạn tác khinh khi.

Một mai nhắm mắt đâu còn,

Ngày sau đọa chốn âm ty,

Đem vàng chuộc mạng đổi lòn đặng chăng.

Gông kềm khảo kẹp ích gì rên la.

Trên đầu có bủa giăng Thần, Thánh,

Người tai mắt đạo nhà khá giữ,

Xét xem người tánh hạnh dữ hiền.

Nghĩa anh em cư xử thuận hòa.

Làm lành đặng hưởng phước duyên,

Vẹn tròn đạo cả giềng ba,

Trong lòng nham hiểm lộc quyền giảm thâu.

Kính anh mến chị thì là phận em.

Đừng tính kế độc sâu trong dạ,

Trên thương dưới xét xem kẻ nhỏ,

Mà gổ ganh oán chạ thù vơ.

Lúc lâm nàn chớ bỏ tránh xa.

Trái oan nào khác mối tơ,

Cũng là một gốc sanh ra,

Rối rồi không gỡ, bao giờ cho ra.

Gồm bao nâng đỡ ruột rà thương nhau.

Thấy hình khổ dạ ta đâu nỡ,

Người trung trực lo âu nợ nước,

Khuyên làm lành trừ đỡ tội căn.

Hưởng lộc vua tìm chước an bang.

Quấy rồi phải biết ăn năn,

Chớ làm con giặc tôi loàn,

Ở cho nhân hậu chế răn lòng tà.

Thuế sưu đóng đủ đừng toan kế tà.

Hãy có dạ kỉnh già thương khó,

Phận làm tớ thật thà trung tín,

Chớ đem lòng lấp ngõ tài hiền.

Với chủ nhà trọn kính trọn ngay.

Xót thương đến kẻ tật nguyền,

Áo cơm no ấm hằng ngày,

Đỡ nâng yếu thế binh quyền mồ côi.

Của người châu cấp ơn dày nghĩa sâu.

Làm con phải trau dồi hiếu đạo,

Đừng gặp việc câu mâu biếng nhác,

Trước là lo trả thảo mẹ cha.

Mà quên lời phú thác dặn dò.

Lòng thành thương tưởng ông bà,

Trước người giả bộ siêng lo,

Nước nguồn cây cội mới là tu mi.

Sau lưng gian trá so đo tấc lòng.

Giá trong sạch nữ nhi trượng tiết,

Phải chừa thói loài ong tay áo,

Giữ cho tròn trinh liệt mới mầu.

Bớt học đòi khỉ dạo dòm nhà.

Ở sao đáng phận đạo dâu,

Gìn lòng ngay thẳng thật thà,

https://thuviensach.vn

15

16

Nói năng minh chánh lời ra phải nhìn.

Lễ nghi vẹn giữ vững vàng chớ quên.

Chớ quyệt ngữ mà khinh kẻ dại,

Giàu sang ấy Ơn Trên giúp sức.

Đừng gian mưu hãm hại người hiền.

Phước ấm no túc thực túc y.

Anh em bằng hữu kết nguyền,

Thấy người gặp lúc tai nguy,

Một lòng tin cậy phải kiêng phải vì.

Ra tay tế độ ấy thì lòng nhơn.

Chớ thấy khó mà khi mà thị,

Thương đồng loại cũng hơn thí bạc,

Gặp người giàu mà vị mà nâng.

Thấy trên đường miểng bát, miểng chai,

Dầu khi gặp lúc gian truân,

Hoặc là đinh nhọn, chông gai,

Cũng đồng giúp ích chớ đừng mặt ngơ.

Mau tay lượm lấy đoái hoài kẻ sau.

Làm người phải kỉnh thờ Thần, Thánh.

Ấy làm phước khỏi hao khỏi tốn

Giữ lời nguyền tâm tánh tưởng tin,

Chẳng có đâu mòn vốn thâm tiền

Hễ là niệm Phật tụng kinh

Bắc cầu đắp sửa đường liền,

Rèn lòng sửa nết khá in như nguyền.

Kẻ qua người lại bước yên gọn gàng.

Chừa thói xấu đảo điên trong dạ

Thi ân hậu bạc ngàn khó sánh,

Muôn việc chi chẳng khá sai lời

Rán tập thành sửa tánh từ hòa.

Dối người nào khác dối Trời,

Việc lành chẳng khá bỏ qua,

Trời đâu dám dối ra đời ngỗ ngang.

Tuy là nhỏ nhít cũng là công phu.

Chớ lầm tưởng trong hang vắng tiếng.

Năng làm phải, nhựt nhu ngoạt nhiễm,

Mà dể duôi sanh biến lăng loàn,

Lâu ngày dồn tính đếm có dư.

Con người có trí khôn ngoan,

Phước nhiều tội quá tiêu trừ,

Tánh linh hơn vật biết đàng lễ nghi,

Phép Trời thưởng phạt không tư chẳng vì.

Phải cho biết kỉnh vì trên trước

Thấy lỗi mọn chớ nghi chẳng hại,

Đừng buông lời lấn lướt hồ đồ

Thường dạn làm tội lại hằng hà.

Thuận cùng chú bác cậu cô,

Vì chưng tựu thiểu thành đa,

Bà con chòm xóm ra vô khiêm nhường.

Họa tai báo ứng chẳng qua mảy hào.

Thấy già yếu hẹp đường nhượng tránh

Giữa bụi thế giữ sao khỏi vấy

Đừng chỗ đông buông tánh quá vui

Biết ăn năn xét lấy sửa lòng.

Cợt người ra dạ dể duôi,

Làm người nhơn nghĩa xử xong

Sanh điều chích mích đâu nguôi dạ hờn.

Rủi cho gặp lúc long đong chẳng sờn.

Khi tế tự chớ lờn chớ dể

Hễ biết nghĩa thọ ơn chẳng bội

Việc quan, hôn thủ lễ nghiêm trang

Giúp cho người chớ vội khoe ra,

Gìn lòng chẳng khá lăng loàn.

Việc chi cũng có chánh tà,

https://thuviensach.vn

17

18

Làm điều phải nghĩa lánh xa vạy vò.

Của rơi chớ lượm, tham thì phải thâm.

Khi gặp chuyện khá dò xét cạn,

Còn một nỗi gian dâm đại tội,

Liệu sức mình cho hẳn sẽ làm,

Lấy vợ người làm lỗi tiết trinh.

Chớ đừng thấy của dấy tham,

Tuy là Trời Đất rộng thinh,

Giục người làm quấy ắt cam đồng hình.

Mắt dường sao nháy chiếu minh lòng người.

Ở ngay thẳng Thần minh bảo hộ,

Lương tâm biết hổ ngươi chừa lỗi,

Nết xéo xiên gặp chỗ rạc tù,

Mới biệt phân sừng đội lông mang

Trong đời rất hiếm võ phu,

Việc lành, việc dữ đồn vang

Lường cân, tráo đấu, dối tu cúng chùa.

Tuy là bóng khuất xương tan tiếng còn.

Còn hoi hóp tranh đua bay nhảy,

Gái tiết hạnh giữ tròn danh giá,

Nhắm mắt rồi phủi thảy lợi danh.

Chớ học đòi mèo mả gà đồng.

Lương tâm thường xét cho rành,

Làm điều nhục nhã tổ tông,

Của không phải nghĩa chớ sanh lòng tà.

Tiếng nhơ giặt rửa biển sông đặng nào.

Người quân tử chẳng thà chịu khổ,

Trai trung hiếu sửa trau ba mối,

Đâu làm điều nhục tổ hổ tông?

Đừng buông lung lầm lỗi năm hằng

Đứa ngu thấy của thì mong,

Hung hoang tội báo nghiệt căn,

Không gìn tội lỗi phép công nước nhà.

Kẻ chê người thị không bằng cỏ cây.

Bày chước độc, xúi ra việc quấy,

Thà tiết kiệm hằng ngày no đủ,

Tổn cho người mà lấy lợi riêng.

Tánh siêng năng lam lũ làm ăn.

Hễ nghe khua động đồng tiền,

Lòng chừa biếng nhác kiêu căng

Sửa ngay làm vạy không kiêng chút nào.

Của tiền lãng phí không ngằn phải tiêu.

Người nghèo khổ biết sao than kể,

Lòng Trời Đất thương đều muôn vật,

Kẻ lễ nhiều cậy thế ỷ quyền,

Đức háo sanh Tiên, Phật một màu.

Làm quan tính kế đảo điên,

Thượng cầm hạ thú lao xao,

Gạt thâu gia sản, đất điền của dân.

Côn trùng thảo mộc loài nào chẳng linh.

Thả tôi tớ thôn lân húng hiếp,

Nó cũng muốn như mình đặng sống,

Bức gái lành, ép thiếp đòi hầu,

Nỡ lòng nào tuyệt giống dứt nòi.

Trong lòng mưu chước rất sâu,

Bền công kinh sách xem coi,

Mai sau suy sụp đáo đầu ra chi.

Vô can sát mạng thiệt thòi rất oan.

Gái xướng kỵ, trai thì du đảng,

Chớ kiếm thế gọi ngoan xảo trá,

Phá tan hoang gia sản suy vi.

Lưới rập chim, thuốc cá, đốt rừng

Làm người phải khá xét suy,

Thương thay phá noãn lẫy lừng,

https://thuviensach.vn

19

20

Tội căn báo ứng biết chừng nào an.

Cả đời nghiệt báo oan gia chẳng rời.

Lại có kẻ hung hoang ác nghiệt,

Muốn tránh đặng khỏi nơi tội quá,

Cướp giựt rồi chém giết mạng người

Lánh kẻ tà chẳng khá nên gần.

Đoàn năm, lũ bảy dạo chơi,

Thí tiền, thí bạc, chẩn bần,

Hiếp người lương thiện, phá đời hại dân.

Người đau thí thuốc, Thánh, Thần phước ban.

Tua khá tưởng thương lần nòi giống

Đêm thanh vắng chớ toan mưu dối,

Hãy xét vì mạng sống khó cầu.

Xúi trẻ thơ lầm lỗi ngỗ ngang.

Cũng đừng bài bạc lận nhau,

Âm đài gông tróng sẵn sàng,

Rủ ren rù quến, lấy xâu ăn đầu.

Chờ khi thác xuống cổ mang hành hình.

Phải hiểu biết máy sâu họa kín,

Các thơ truyện huê tình xé hủy,

Thánh, Thần đâu tư lịnh bỏ qua.

Kẻo để đời làm lụy luân thường

Thường ngày tuần khắp xét tra,

Nói lời tục tĩu không nhường,

Phạt người hung ác đọa sa A Tỳ.

Tội hành cắt lưỡi trăm đường ghê thay!

Sống dương thế hành thì căn bịnh,

Lại có kẻ miệng ngay lòng vạy

Xui tai nàn dấp dính theo mình.

Tởi làm chùa, dối cậy in kinh.

Ăn năn khử ám hồi minh,

Ăn gian xớt bớt cho mình,

Từ bi Trời Phật rộng tình xét cho.

Dầu qua dương pháp, luật hình Diêm vương.

Đừng cố oán thầm lo gây họa,

Thêm những sãi giả nương cửa Phật,

Đem lòng thù hăm dọa rắp đường.

Của thập phương châu cấp thê nhi.

Đốt nhà, tháo cống, phá mương,

Ngày sau đọa lạc Âm ty,

Nước tràn lụt ngập ruộng vườn tan hoang.

Thường thường khảo kẹp chẳng khi nào rời.

Thêm liều mạng đặng toan đổ tội,

Thấy giấy chữ rớt rơi lượm lấy,

Cho người hiền chịu lỗi vương mang.

Đốt ra tro bỏ chảy dòng sông.

Khi hồn lìa khỏi trần gian,

Thủy triều vận tải biển đông,

Hóa ra ngạ quỉ cơ hàn khổ thân.

Lòng hằng dường ấy phước đồng ăn chay.

Đời nhiều kẻ khi Thần, thị Thánh,

Chịu cực khổ đắng cay biết mấy,

Ám muội lòng tánh hạnh gổ ganh

Cuốc, cày, bừa, gieo, cấy, gặt, đong.

Thấy ai làm phải làm lành,

Làm ra lúa gạo dày công,

Xiểm gièm cho đặng khoe danh của mình.

Dầm mưa dan nắng kẻ nông nhọc nhằn.

Lại còn có tánh tình hiểm độc,

Nhờ Viêm Đế đức cao ơn nặng,

Xúi phân chia thân tộc ruột rà.

Tìm lúa khoai người đặng no lòng.

Làm cho chồng vợ lìa xa,

Ngày ngày vọng niệm chớ vong,

https://thuviensach.vn

21

22

Chẳng nên hủy hoại mới phòng khỏi hoang.

Lòng người ám muội lỗi gây ra hoài.

Chớ hiểm độc dạ lang lần lựa

Kẻ lỗ mãng chê bai khinh dể,

Nhơn thất mùa bế dựa gắt gao.

Rằng thác rồi còn kể ra chi.

Chờ khi lúa phát giá cao,

Nhãn tiền trả quả tức thì,

Khai ra bán mắc Trời nào dung cho.

Tội dư con cháu một khi đền bồi.

Ơn trợ giúp khá lo đền báo,

Chớ quấy tưởng luân hồi phi lý,

Giữ vẹn tròn nghĩa đạo với đời

Mà hung hăng chẳng nghĩ chẳng suy.

Túng cùng vay mượn của người,

Thi hài như gỗ biết gì,

Vui lòng tính trả vốn lời cho kham.

Linh hồn là chủ thông tri việc đời.

Chớ oán chạ tham lam ngược ngạo,

Lúc chung mạng dứt hơi, hồn xuất

Bội nghĩa ân trở tráo chước sâu.

Quỉ vô thường sẵn chực đem đi.

Luân hồi thưởng phạt rất mầu,

Dắt hồn đến chốn Âm ty,

Chuyển thân tái thế ngựa trâu công đền.

Xét xem công quả chẳng ly mảy hào.

Người phú túc vun nền âm đức,

Người lương thiện ra vào thong thả.

Lấy lòng nhơn giúp sức trợ nghèo.

Kẻ tội nhiều đày đọa rất minh.

Chớ sanh chước hiểm hẹp eo

Phật, Trời phép lạ hiển linh,

Lời tăng quá vốn kẻ nghèo xiết than.

Hành cho tan giác hườn hình như xưa.

Làm mặt phải bạc ngàn cúng Phật,

Con bất hiếu xay cưa đốt giã,

Ép kẻ nghèo cố đất cầm vườn.

Mổ bụng ra phanh rã tim gan.

Phật Trời nhơn vật đồng thương,

Chuyển thân trở lại trần gian,

Có đâu hưởng của bất lương mà mời.

Sanh làm trâu chó đội mang lông sừng.

Phận làm chủ lấy lời nhỏ nhẹ,

Kìa những gái lẫy lừng hạnh xấu,

Mà nghiêm trừng mấy kẻ tôi đòi.

Bỏ vạc đồng đốt nấu thảm kinh.

Đừng lòng nham hiểm hẹp hòi,

Vì chưng trinh tiết chẳng gìn,

Buông lời chửi rủa đòn roi không từ.

Có chồng còn lại ngoại tình với trai.

Tánh độc ác tội dư tích trữ,

Kẻ tham lợi cột mai cột mối,

Chốn Âm cung luật xử nặng nề.

Chuốt trau lời giả dối ngọt ngon.

Đánh đòn khảo kẹp gớm ghê,

Dỗ dành, rù quến gái non,

Hành hình khổ não chẳng hề nới tay.

Làm hư hoại tiết cháu con nhà người.

Miền Âm cảnh nhiều thay hình lạ,

Lòng lang độc vui cười hớn hở,

Cõi dương trần tội quá dẫy đầy.

Chốn Diêm đình phạt quở trừng răn.

Thánh hiền kinh sách dạy bày,

Gông kềm khảo kẹp lăng xăng,

https://thuviensach.vn

23

24

Hành cho đáng kiếp tội căn đã làm.

Vì chưng hung bạo đốt nhà bắn săn.

Ngục đao kiếm cầm giam phạm ác,

Có cọp dữ nhăn răng đưa vấu,

Tánh gian dâm hành phạt gớm ghê.

Gặp tội nhơn quào quấu xé thây.

Giáo gươm bén nhọn tư bề,

Ấy vì lòng dạ chẳng ngay,

Chém đâm máu chảy tràn trề ngục môn.

Giết người lấy của bị nay hình nầy.

Hành đến chết hườn hồn sống lại,

Ao rộng lớn chứa đầy huyết phẩn

Cho đầu thai ở tại thanh lâu.

Xô người vào, lội lặn nhờm thay!

Ngày đêm đưa rước chực chầu,

Tanh hôi mình mẩy vấy đầy,

Công bình Thiên Đạo phép mầu chí linh.

Trồi lên hụp xuống gậy cây đánh đầu.

Móc nhọn vắt treo mình nhỏng nhảnh.

Để hành kẻ chứa sâu, lường của

Cối đạp đồng rất mạnh giã dần.

Trù ếm người, chưởi rủa Tổ tông.

Ấy là phạt kẻ lường cân,

Đồ dơ giặt đổ rạch sông,

Đo gian, đong thiếu, Thánh Thần chẳng kiêng.

Đương khi uế trược thẳng xông chỗ thờ.

Bầy chó dữ mang xiềng chạy đại,

Vào bếp núc chỗ nhơ không kể,

Thấy tội nhơn xúm lại phân thây.

Phơi áo quần chẳng nể Tam quan.

Hình nầy phạt kẻ dại ngây,

Buông lời tục tĩu dâm loàn,

Khinh khi Tam giáo đọa đày thế ni.

Lâu mau, nặng nhẹ, chịu mang tội nầy.

Ao nước nóng sôi thì sục sục,

Ao rộng sâu chứa đầy giòi tửa,

Dầm cho người rã rục thịt xương.

Hơi tanh hôi thường bữa lẫy lừng.

Cũng vì lòng dạ vô lương,

Gạo cơm hủy hoại quen chừng,

Đệ huynh bất mục chẳng thương đồng bào.

Phạt ăn dơ dáy mới ưng tội hình.

Nhiều gộp núi như đao chơm chởm,

Cột trói ngược quá kinh rất lạ,

Thấy dùn mình tán đởm rất ghê.

Quỉ Dạ xoa đánh vả kẹp cưa.

Thây người máu chảy dầm dề,

Vì chưng chưởi gió mắng mưa,

Tiếng la than khóc tư bề rùm tai.

Kêu tên Thần, Thánh chẳng chừa chẳng kiêng.

Phạt những kẻ sửa ngay ra vạy,

Bàn chông nhọn liền liền đánh khảo,

Tớ phản thầy, quan lại bất trung.

Tra tội nhơn, gian giảo ngược ngang.

Hành rồi giam lại Âm cung,

Hành người bế địch, trợ hoang,

Ngày đêm đánh khảo trăng cùm xiềng gông.

Thừa năm hạn đói mưu toan bức nghèo.

Hình Bào lạc cột đồng vòi vọi,

Thành Uổng tử cheo leo gớm ghiếc,

Đốt lửa hồng ánh giọi chói lòa.

Cầm hồn oan rên xiết khóc than.

Trói người vào đó xát chà,

Dương gian ngỗ nghịch lăng loàn,

https://thuviensach.vn

25

26

Liều mình tự vận không màng thảo ngay.

E không hiểu thấu, diễn ra ích gì?

Xuống Địa ngục đọa đày hành mãi,

Chớ buông tiếng thị phi khinh dể,

Đúng số rồi còn phải luân hồi.

Rán làm lành phước để cháu con.

Hóa công xem xét đền bồi,

Làm người nhơn nghĩa giữ tròn,

Lành siêu dữ đọa thêm nhồi tội căn.

Muôn năm bóng khuất tiếng còn bay xa.

Cầu Nại Hà bắc giăng sông lớn,

Tội nhơn qua óc rởn dùn mình.

II.-NGUỒN GỐC VÀ Ý NGHĨA:

Hụt chơn ván lại gập ghình,

Nhào đầu xuống đó cua kình rỉa thây.

Bài kinh Sám Hối được nhiều Đấng Thiêng Liêng lần Nhiều thứ rắn mặt mày dữ tợn,

lượt giáng cơ ban cho chi Minh Lý (Tam Tông Miếu) vào Ngóng cổ trông mắt trợn dòm người.

năm Ất sửu 1925.

Gặp thây nuốt sống ăn tươi,

Theo ông Âu Minh Chánh, người lập ra Minh Lý Đạo, Vì bày thưa kiện móc bươi xúi lời.

bài kinh Sám Hối này do Đức Thái Thượng Lão Quân giáng Trong núi lửa bay hơi tanh khét,

cơ ban cho một đoạn đầu bài kinh trong một đàn cơ cầu bịnh Linh hồn người đầy nghẹt trong ngoài!

tại Thủ Thiêm. Sau đó, lần lần có các Đấng như Tam Giáo Phạt răn quến gái, dụ trai,

Đạo Chủ, Quan Âm Bồ Tát, Nam Cực Chưởng Giáo, Quan Bày ra thuốc độc, phá thai tuyệt loài.

Thánh Đế Quân, Địa Tạng Vương Bồ Tát, Thập Điện Minh Người ở thế mấy ai khỏi lỗi,

Vương..v.v.. giáng tiếp cho trọn bài kinh Sám Hối. Cuối cùng Biết lạc lầm sám hối tội căn.

Đức Đông Phương Lão Tổ lại ban cho bài “Khen Ngợi Kinh Tu tâm sửa tánh ăn năn,

Sám Hối”để kết thúc một giai đoạn giáng cơ ban Kinh Sám Ba giềng nắm chặt, năm hằng chớ lơi.

Hối kéo dài hơn 7 tháng.

Ngặt có kẻ tưởng Trời tin Phật,

Khi ban cho bài kinh xong, Đức Văn Tuyên Vương Mà trong lòng chẳng thật kính thành.

giáng dạy các tín đồ chi Minh Lý phải đến chùa trong các Lâm nguy nguyện vái làm lành,

ngày sóc vọng để dâng hương và sám hối theo bài kinh này.

Tai qua rồi lại dạ đành phụ vong.

Đến khi Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ đã được khai sáng, Chớ thái quá đừng lòng bất cập,

Đức Chí Tôn giáng cơ dạy Hội Thánh cử một phái đoàn gồm Phép tu hành luyện tập nhiều ngày.

bốn người: Ngài Thượng Đầu Sư Lê Văn Trung, Hộ Pháp Làm lành, xem phải, nói ngay,

Phạm Công Tắc, Thượng Phẩm Cao Quỳnh Cư và Giáo Sư

Giữ ba điều ấy thiệt rày phước duyên.

phái Thượng Vương Quang Kỳ đến Minh Lý Đạo thỉnh kinh, Lời kệ sám di truyền khuyến thiện,

trong đó có bài Kinh Sám Hối và bài Khen Ngợi Kinh Sám Câu văn từ luận biện thật thà.

Hối. Trong thời gian đầu này, bài Kinh Sám Hối được gọi là Chẳng dùng những tiếng sâu xa,

Kinh Nhơn Quả.

https://thuviensach.vn

27

28

Bài Kinh Sám Hối này được Hội Thánh dạy phải tụng

Quí 貴: Quí giá, quí báu.

vào những ngày sóc vọng, còn như ngày thường nếu có lầm lỗi điều chi thì tụng để xin tội.

Hóa công 化 工: Thợ tạo, tức là ông thợ đã sinh thành và biến hóa ra vạn vật. Do câu trong bài phú của Giã nghị: Như ta đã biết hai chữ Sám hối 懺 悔 là danh từ kết hợp cả tiếng Sanskrit và tiếng Hán. Sám do chữ Phạn sám ma,

“Thiên địa vi lô, tạo hóa vi công 天 地 為 爐, 造 化 為 工”

là ăn năn những lỗi lầm đã phạm, thật lòng muốn sửa đổi.

(Trời đất làm lò, ông Tạo làm thợ). Chỉ Đấng Tạo hóa, Hối: Thú nhận những điều sái quấy mà mình đã làm, sẵn sàng Thượng Đế.

cải sửa các tội lỗi ấy.

So thiệt tính hơn: So sánh thiệt hơn, suy xét lợi hại, Sám hối có nghĩa là xin thú nhận những lỗi lầm đã tức là tính toán một cách kỹ lưỡng.

phạm và xin nguyện ăn năn sửa đổi tội lỗi, từ nay về sau Theo Mạnh Tử, con người đừng nên so thiệt tính hơn, không tái phạm nữa.

bởi vì: Một hớp uống một miếng ăn đều do nơi tiền định.

Tội Lỗi do bởi con người vô minh để cho ý nghĩ xấu Muôn việc cũng thế, đều đã chia định hết thảy. Với kiếp phù phát sinh ra, thông qua hành động của thân, khẩu, ý. Do đó sinh con người lo gì cho uổng công, muôn việc không phải khi tụng cầu sám hối thì ta phải cải hóa tâm trước, rồi sau đó, bởi người so thiệt tính hơn mà nên, một đời người đều là có quì tụng trước Chánh điện Đức Chí Tôn nguyện xin ăn năn mạng số đã an bài rồi ( Nhất ẩm nhất trác sự giai tiền định, hối ngộ và quyết lòng cải tà qui chánh, có như thế mới thực vạn sự phân dĩ định, phù sanh không tự mang, vạn sự bất do sự là sám hối, nội tâm mới có thể đạt được an nhiên, thanh nhân kế giảo, nhất sanh đô thị mệnh an bài 一 飲 一 啄 事 皆

tịnh.

前 定, 萬 事 分 已 定, 浮 生 空 自 忙, 萬 事 不 由 人 計 較, 一

III.-CHÚ GIẢI:

生 都 是 命 安 排).

Dạ hờn: Trong dạ hờn giận.

Ích chi: Có lợi ích gì.

1.

Cuộc danh lợi là phần thưởng quí,

Đấng Hóa Công xét kỹ ban ơn.

Câu 1 và 2: Danh tiếng và lợi lộc trong cuộc sống của con 3.

Lòng đừng so thiệt tính hơn,

người là do Đấng Tạo Hóa xét ban cho để làm phần thưởng

Ngày đêm than thở dạ hờn ích chi.

quí giá.

Sống ở thế gian không gì quí giá bằng danh và lợi.

Danh lợi 名 利: Danh là tiếng tăm, lợi là lợi lộc. Danh Chính danh lợi đã làm cho biết bao nhiêu người điêu đứng, lợi là tiếng tăm và lợi lộc của con người.

khổ sở: Người thì tốn hao mồ hôi, nước mắt, thậm chí cả

Cuộc danh lợi: Danh và lợi trong cuộc sống của con xương máu để tìm lấy nó, kẻ thì gây biết bao nhiêu tội tình để

người.

giành giựt, chiếm đọat lấy nó. Nhưng không phải ai cũng có

Thưởng 賞: Ban cho người có công.

thể tìm lấy nó được, mà phải có phước duyên để hưởng, tức là https://thuviensach.vn

29

30

phải được Chí Tôn ban thưởng ơn đức cho. Muốn được vậy, Người không phần hay vô phần cũng do bởi luật nhơn kiếp trước chúng ta phải tạo phước đức, kiếp này mới được quả mà ra. Hay nói cách khác, vô phần là bởi cái ác nghiệp hưởng, bây giờ chúng ta làm việc thiện để hưởng ở kiếp lai của mình đã tạo ra từ tiền kiếp.

sinh.

Luống ước: Nhiều lần ước muốn.

Chính Khổng Tử cũng nói: Người làm việc lành thì

Cầu may: Cầu mong được may mắn.

Trời ban phước đức cho, kẻ làm việc chẳng lành thì Trời lấy

Sang giàu chẳng khác như mây: Giàu sang chẳng họa mà trả cho ( Vi thiện giả thiên báo chi dĩ phước; vi bất khác gì một đám mây trôi nổi trên bầu trời, không được lâu thiện giả thiên báo chi dĩ họa 為 善 者 天 報 之 以 福; 為 不 善

dài, bền vững, khi tan khi tụ.

者 天 報 之 以 禍

Theo Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều, mồi phú quí, bã

).

vinh làm lóa mắt người trần thế, khiến họ quay cuồng đeo Sách Thượng Thư cũng nói rằng: Hễ ai làm việc lành đuổi, đắm đuối cái mộng đẹp mà rốt cuộc chỉ là hư vô: thì Trời ban cho trăm điều phước; hễ ai làm việc chẳng lành Giấc Nam kha khéo bất bình,

thì Trời xuống cho trăm điều họa ( Tác thiện giáng chi bá Bừng con mắt dậy thấy mình tay không.

tường; tác bất thiện giáng chi bá ương 作 善 降 之 百 祥; 作

Khi tan khi hiệp: Đám mây nổi lúc thì tụ lại lúc thì tan 不 善 降 之 百 殃

biến ra, không được bền bĩ.

).

Câu 5 và 6: Người được giàu sang là nhờ vào duyên lành nơi

Câu 3 và 4: Trong lòng đừng tính toán hơn thiệt, đêm ngày kiếp trước, còn kẻ không phần thì dù có mong cầu sự may cũng đừng than thở , lòng hờn giận nào có ích chi đâu.

mắn đi nữa cũng chẳng xong.

Sự giàu sang phú quí, có tiền có của là nhờ ơn Trên 5.

Người sang cả là vì duyên trước,

ban thưởng cho người có duyên phần, biết tích chứa phước

Kẻ không phần luống ước cầu may.

điền trong kiếp trước. Tùy theo buổi xưa tạo ra việc lành 7.

Sang giàu chẳng khác như mây,

nhiều hay ít mà Trời Phật ban thưởng cho hưởng trong hiện

Khi tan khi hiệp đổi xây không thường.

kiếp.

Sang cả: Sang là cao quí. Cả là lớn. Sang cả tức là Ngày xưa nếu không lo lập công bồi đức, tức là thiếu giàu sang lớn, quí hiển sang trọng lắm.

phần phước đức, thì kiếp này sẽ trở thành người không duyên

Duyên trước: Do từ Hán Việt Tiền duyên 前 緣, chỉ

phần, mà nếu không duyên phần thì dù có ước ao cầu khẩn cho thế mấy thì cũng chẳng thể nào hưởng đặng. Còn nếu làm mối ràng buộc được định sẵn từ kiếp trước. Nếu duyên lành, điều phi nghĩa để được hưởng thì phải mang lấy nghiệp quả

tức là kiếp sống trước ta làm những điều lương thiện đạo đức, mà bậc Thánh hiền không làm. Trong sách Luận Ngữ có câu: thì kiếp sống hiện tại được may mắn, giàu sang, hạnh phúc.

Không phần: Không có số phận tốt đẹp, may mắn, tức Bất nghĩa nhi phú thả quí ư ngã như phù vân 不 義 而 富 且

là số phận khổ sở, vật vả.

https://thuviensach.vn

31

32

貴 於 我 如 浮 雲: (Bất nghĩa mà giàu sang, đối với ta như

Quang âm 光 陰: Quang là ánh sáng . Âm là bóng tối.

đám mây nổi).

Quang âm là sáng và tối thay đổi nhau. Chỉ thời gian.

Bóng quang âm: Chỉ ngày (Quang: Ánh sáng) và đêm

Câu 7 và 8: Sự giàu sang không bền vững, chẳng khác gì một đ

(Âm: Bóng tối).

ám mây trôi trên trời, khi tan khi hiệp, thay đổi rất mau

Dập dồn: Hay dồn dập, chỉ việc xảy ra liên tiếp.

chóng, không thường tại.

Giữ cho trong sạch: Giữ gìn cho thật trong sạch, tinh khiết.

9.

Việc sanh tử như dường chớp nháng,

Linh hồn 靈 魂: Còn gọi là Chơn hồn hay Vong hồn,

Bóng quang âm ngày tháng dập dồn.

tức là hồn của người chết.

11.

Giữ cho trong sạch linh hồn,

Triết lý Cao Đài cho rằng con người ở thế gian gồm có

Rèn lòng sửa nết đức tồn hậu lai.

ba thể: Linh hồn, Chơn thần và Thể xác.

Sanh tử 生 死: Sống chết, một quảng đời của con

- Linh hồn 靈 魂: Hay Chơn linh là một điểm Linh người, từ lúc sinh ra cho đến lúc chết. Còn dùng để chỉ hai sự

quang được chiết ra từ khối Đại Linh quang của Thượng Đế

kiện lớn của con người nơi thế gian: Việc sống và việc chết.

ban cho. Thể này Thiêng liêng linh diệu trong con người, bất Đường sanh tử hay sinh tử lộ, chỉ đường luân hồi, tức tiêu bất diệt, nên khi chết, linh hồn nhẹ nhàng sẽ trở về cõi là sinh ra rồi chết, chết rồi lại chuyển kiếp để được sinh ra…

Hằng sống.

Cứ thế mà tạo nên con đường sinh tử.

- Chơn thần 真 神 : Hay Đệ nhị xác thân. Theo Thánh Sanh là một con đường mà người khách trần mượn để

đ

giáo, đây là một xác thân thiêng liêng do Phật Mẫu dùng i lên, để đầu thai xuống thế giới hữu hình trả những nghiệp nguơn khí tạo thành. Thể này thuộc khí chất, bán hữu hình, vì quả đã gây ra trong kiếp trước.

nó có thể thấy đặng, mà cũng không có thể thấy đặng. Khi ra Tử là chết. Theo quan niệm thông thường của người đờ

khỏi xác phàm, thì Chơn thần lấy hình xác phàm như khuôn i, chết là hết. Nhưng đối với nhân sinh quan của Cao Đài in rập.

hay Phật Giáo, chết chỉ là một giai đoạn hoại diệt của thân Khi còn sống, Chơn thần không thể xuất ra đặng vì bị

xác hữu hình hay sự đoạn lìa nghiệp trái ở cõi thế, để có một xác phàm níu kéo, chỉ bậc chân tu mới có thể xuất Chơn thần sự sống miên viễn, bất tận nơi thế giới vô vi, thanh tịnh.

đặng.

Việc sanh tử: Việc sống chết của con người.

Đường chớp nhoáng: Hay đường sấm chớp, là một

- Nhục thể 肉 體: Hay phàm thân, là đệ nhứt xác thân, đường ánh sáng lóe lên do sấm sét tạo thành. Chỉ một khoảng do cha mẹ đào tạo bằng xác thịt, Phật giáo cho rằng thân tứ

thời gian rất ngắn.

đại, bởi đất, nước, gió, lửa hợp lại mà thành. Thể này hữu hình, trọng trược, không thường tồn, dễ bị hoại.

Đức tồn hậu lai 德 存 後 來: Cái đức còn mãi về sau.

https://thuviensach.vn

33

34

Câu 9: Sự sống chết của con người nhanh lẹ như lằn chớp Hoặc ví thân phận con người nhỏ bé như bào ảnh, dễ

nhoáng (Lóe lên rồi tắt).

tiêu tan trước sóng gió của biển đời:

Câu 10: Bóng thời gian trôi nhanh chóng, ngày tháng dồn Sóng cồn cửa bể nhấp nhô,

dập qua đi.

Chiếc thuyền bào ảnh lô xô gập ghềnh.

Mọi chúng sanh, mọi sự hiện hữu trên cõi đời hữu hình Lý Bạch, một thi Tiên của nhà Đường, cũng là Lý Đại này đều phải có sống chết, sinh diệt theo nguyên lý duyên Tiên Trưởng Kiêm Giáo Tông Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ đã sinh duyên diệt. Việc sống chết theo quan niệm của Đạo là coi đời như một giấc mộng:

quá trình chuyển hóa miên viễn, có điểm khởi đầu, không có Xử thế nhược đại mộng.

điểm kết thúc.

處 世 若 大 夢

Sinh tử đối với Tôn giáo là vấn đề chính yếu: “Sinh tử

Hồ vi lao kỳ sinh?

sự đại, vô thường tấn tốc 生 死 事 大, 無 常 進 速”(Sự sinh tử

胡 為 勞 其 生

là việc lớn, vô thường đến rất mau chóng). Đức Hộ Pháp cũng Ở đời tựa giấc chiêm bao,

có nói: “Ôi! Kiếp sanh tại thế mang xác thịt, hỏi sống được Làm chi mà phải lao đao nhọc mình?

mấy lát? Nội một giấc thức, giấc ngủ là thấy sự chết sống của Riêng Thánh giáo Đức Chí Tôn trong Thánh Ngôn kiếp con người, mang thi hài bóng dáng nầy là giả. Cảnh Hiệp Tuyển có dạy rằng: ...“bóng thiều quang nhặt thúc, con thiệt không phải ở đây, mà cảnh thiệt ở nơi chỗ khác kia, sao đường hy vọng chẳng biết đâu là tột cùng mà bước đời xem không tìm cảnh thiệt là cảnh tồn tại, lại chạy theo bóng? ”Vì đà mòn mỏi, sự thác vô tình sẽ đến mà vẽ cuộc sanh ly pha thế, tất cả các Đạo giáo đều dạy thoát ly sanh tử.

màu tử biệt, làm cho sự vui vẻ giàu sang danh vọng đều thành Thật thế, hai câu:

một giấc huỳnh lương, rồi đây vĩnh biệt ngàn năm, tội tình Việc sanh tử như dường chớp nháng,

muôn kiếp”.

Bóng quang âm ngày tháng dập dồn.

Con người vừa dứt ba tấc hơi nằm xuống thì mọi âm cho ta thấy ngày tháng như thoi đưa, việc sanh tử thường xảy thanh đều dứt hết bên tai, mọi hoạt động, mọi việc đều buông ra liên tục, nên cuộc đời của chúng sanh nơi cõi trần rất ngắn bỏ:

ngủi, phù du dễ tan biến như làn sấm chớp, như giấc chiêm Tam thốn khí tại thiên ban dụng,

bao.

三 寸 氣 在 千 般 用

Trong bài kinh Khi Thức Dậy có câu:

Tử sanh, sanh tử là chi,

Nhứt đán vô thường vạn sự hưu.

Gẫm trong giấc mộng cũng bì như nhau.

一 旦 無 常 萬 事 休

Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều, trong tác phẩm Nghĩa là:

“Cung Oán Ngâm Khúc”viết:

Ba tấc hơi còn thì ngàn việc dùng (tức là có thể

Nghĩ thân phù thế mà đau,

làm tất cả mọi việc).

Bọt trong bể khổ bèo đầu bến mê.

https://thuviensach.vn

35

36

Một buổi sáng vô thường (chết) muôn việc đều

Họa phước 禍 福: Họa là việc rủi ro. Phước là việc tốt buông xuôi.

lành. Họa phước là việc rủi ro và việc may mắn.

Nếu chúng ta biết được cuộc sống con người là một

Không hay tìm tới: Không thường tìm tới.

kiếp phù sinh và sự chết không phải là hết mà chỉ là con

Tại mình dời (1): Tại mình dời đổi.

đường dẫn đến những cảnh giới tuyệt diệu hơn thì chúng ta sẽ

cảm thấy yêu đời và chuẩn bị cho con đường đến cõi chết.

Đúng ra chữ “vời”hợp với nghĩa chữ triệu 召: Mời đến, rước lấy.

Câu 11: Chúng ta gìn giữ sao cho Linh hồn được trong sạch.

Trong Tả Truyện có câu: Việc họa phước không có

Câu 12: Cố gắng rèn luyện nết na và tâm tánh hầu tạo nên cửa, chính do người vời nó đến ( Họa phước vô môn duy nhân phước đức để dành cho mai sau.

Linh hồn còn gọi là Chơn linh, là Điểm Linh quang tự triệu 禍 福 無 門, 惟 人 自 召).

của Chí Tôn ban cho, tự nguyên sơ đã là trong sạch nhẹ nhàng

Bóng nọ tùy hình: Hình ảnh như thế nào thì cái bóng rồi.

hiện ra như thế ấy. Ý nói nhơn nào quả nấy.

Sở dĩ Chơn linh không trong sạch là bởi vì con người

Dữ lành hai lẽ: Hai việc dữ lành mà con người chọn đã trải qua bao nhiêu kiếp luân hồi sinh tử, gây ra biết bao lựa để hành xử ở thế gian, tức là hành vi thiện ác của con nhiêu oan nghiệt, và tạo nên nghiệp quả, khiến cho Chơn thần người.

phải chịu nặng nề ô trược. Khi Chơn thần bị trọng trược thì sẽ

Câu 13 và 14: Việc họa phước không phải tự nó tìm đến, mà níu kéo Chơn linh, làm cho Chơn linh cũng chịu nặng nề ô tại mình tự vời lấy nên mới theo mình.

trược.

Câu 15: Điều họa phước tự mình vời tới thì cũng ví như bóng Dòng khổ hải dễ thường chìm đắm,

tùy hình hay quả do nhơn mà ra.

Mùi đau thương đã thấm Chơn linh.

Câu 16: Hai việc lành dữ mà mình nhận được là do sự công Dây oan xe chặt buộc mình,

bình của ơn Trên thưởng răn.

Nhớp nhơ lục dục thất tình nhiễm thân.

Bốn câu kinh Sám Hối từ câu 13 đến câu 16 trên, lấy ý (Kinh Giải Oan)

từ lời nói trong thiên Thái Thượng Cảm Ứng Kinh: “Họa Để Chơn linh được trong sạch nhẹ nhàng, con người phước vô môn duy nhân tự triệu. Thiện ác chi báo như ảnh phải rèn lòng sửa nết, tức là dẹp bỏ thất tình lục dục và tu tùy hình”禍 福 無 門 惟 人 自 召. 善 惡 之 報 如 影 隨 形.

dưỡng một cơ thể tinh khiết bằng cách giữ gìn trai giới, có tư

tưởng thanh cao phát huy bản thể trọn lành.

Nghĩa là cái điều hoạ phước không có cửa, là không có chỗ

định, tại mình tự vời nó mới tới mình mà thôi. Sự quả báo cái 13.

Điều họa phước không hay tìm tới,

lành cái dữ, thì cũng như là cái bóng cứ theo cái hình mà thôi,

Tại mình dời nên mới theo mình.

chẳng hề sai chạy: Hễ hình ngay thì bóng cũng ngay, hình 15.

Cũng như bóng nọ tùy hình,

Dữ lành hai lẽ công bình thưởng răn.

(1) Kinh Sám Hối của Minh Lý Đạo viết: Vời.

https://thuviensach.vn

37

38

nghiêng thì bóng cũng nghiêng; lành thì trả lành, dữ thì trả

Câu 17: Khi gặp thời vận hanh thông, thịnh vượng thì hung dữ, đó là sự thưởng răn một cách công bình của Thiêng Liêng hăng, càn bậy chẳng kể việc phải quấy.

vậy.

Câu 18: Lúc suy vi, nghèo hèn thì bày lễ vật cúng tế để cầu khẩn các Đấng Thần Thánh Tiên Phật.

Có nhiều người gặp vận thới, được hưởng những điều 17.

Khi vận thới lung lăng chẳng kể,

phước đức mà lại không lo tạo thêm phước đức, trái lại còn có

Lúc suy vi bày lễ khẩn cầu.

lòng lung lăng, hung dữ. Đến chừng mạng vận suy sụp thì bày 19.

Sao bằng ở phải buổi đầu,

lễ cúng lạy để khẩn cầu. Đó là người không hiểu về luật nhơn

Thần minh chánh trực có đâu tư vì.

quả.

Vận thới 運 泰: Còn gọi là vận thái. Vận là khí số.

Như ta biết, vận thới hay vận suy là nhờ con người đã Thới là tốt, yên vui. Vận thới là khí số gặp lúc thông suốt, yên gieo giống từ trước, hễ gầy giống chi thì được hưởng quả nấy.

vui (Trái với vận bĩ, vận suy).

Người được vận thới là nhờ phước đức tạo ra từ tiền

Lung lăng: Hung dữ càn bậy, không biết đến lẽ phải kiếp, nên kiếp này mạng vận mới được hanh thông, thịnh quấy.

vượng. Song người ở thế này đã được hưởng thì cũng phải lo bồi đắp cho thân sau này, chớ đừng hưởng hết. Người xưa có

Suy vi 衰 微: Suy là sa sút dần. Vi là hèn mọn. Suy vi là dạy: Hữu phước bất khả hưởng tận, hưởng tận thân bần cùng sa sút một cách thấp hèn, suy sụp.

有 福 不 可 享 盡, 享 盡 身 貧 窮. Muốn vậy, chúng ta vừa

Khẩn cầu: Hay cầu khẩn 求 懇, tức là cầu xin một cách hưởng phước, vừa tạo thêm công đức, như thế mới không sợ

chân thành và tha thiết.

hưởng hết phước đức.

Bày lễ khẩn cầu: Bày lễ vật cúng tế để cầu khẩn các Đấng Thần Thánh.

Câu 19: Chi bằng từ lúc đầu mình ăn ở theo lẽ phải, hợp với đạ

Sao bằng: Chi bằng.

o đức.

Ở phải: Ăn ở theo lẽ phải, tức là cư xử với mọi người

Câu 20: Thần Thánh sáng suốt và ngay thẳng có lẽ đâu vị

hợp luân thường đạo lý.

tình riêng.

Buổi đầu: Từ lúc đầu tiên.

Không phải đợi đến lúc gặp cảnh khốn cùng mới bày lễ

cầu khẩn các Đấng, mà ta phải hằng ngày lo cúng kiếng, làm

Thần minh 神 明: Vị Thần sáng suốt.

phước, làm lành, đó là ta đã chuẩn bị từ đầu những việc

Chánh trực 正 直: Ngay thẳng.

không may xảy đến cho ta sau này. Có nhiều người trước

Tư vì: Do từ Hán Việt tư vị 私 位: Vì tình riêng tư, đối không nghĩ việc phải quấy, đến lúc túng cùng, mới khẩn cầu Trời đất để xin thứ tội, điều này Đông Nhạc Thánh Đế có dạy: xử thiên lệch.

Trời đất không tư vị, Thần minh thường soi xét. Không phải vì tế lễ mà ban cho phúc, không phải vì thất lễ mà giáng cho https://thuviensach.vn

39

40

tai họa ( Thiên địa vô tư, Thần minh ám sát, bất vị tế hưởng 2/. Phước vô lậu 無 漏 福: Được hưởng an vui tuyệt nhi giáng phúc, bất vị thất lễ nhi giáng họa 天 地 無 私, 神 明

đối, thoát ly sinh tử.

暗 察, 不 為 祭 享 而 降 福, 不 為 失 禮 而 降 禍).

Mắc nạn: Bị gặp tai nạn.

Khổng Tử bị đau nặng, học trò là Tử Lộ xin Thầy bày

Lăng loàn: Do chữ lăng loạn 凌 亂: Lăng là xúc phạm.

lễ cầu nguyện để mau được khỏi bịnh. Ngài nói rằng: Khâu Loạn là chống cự lại, làm rối trật tự. Lăng loạn là không chịu này cầu nguyện đã lâu rồi (Khâu chi đảo cửu hỹ 丘 之 禱 久

phục tùng ai, chống cự một cách hỗn xược.

Đặ

矣

ng mạng giàu sang: Được cái mạng vận hưởng sự

). Ý Ngài muốn nói chung thân Ngài làm điều nhơn nghĩa, giàu sang.

như vậy lúc nào Ngài cũng cầu xin rồi vậy.

Nợ trước: Nợ nần từ kiếp trước.

Như vậy, từ buổi đầu ta ăn ở theo lẽ phải, hợp với đạo

Còn mang: Còn thọ lãnh lấy, còn mang lấy nghiệp đức, chứ không đợi đến lúc khốn cùng mới cầu xin các Đấng trước.

Thần Thánh, bởi vì các Đấng thiêng liêng rất sáng suốt và

Duyên 緣: Mối dây liên lạc, mối dây ràng buộc.

ngay thẳng nên không vị tình riêng cho ai cả.

Duyên là điều kiện phụ để cho một sự vật thành hình.

Còn điều kiện chánh là nhân. Duyên giúp cho nhân làm phát 21.

Người làm phước có khi mắc nạn,

sinh ra quả, không có duyên thì nhân không thể phát sinh ra

Kẻ lăng loàn đặng mạng giàu sang.

quả được.Ví dụ hạt giống là nhân, đất, nước, mưa, nắng, phân 23.

Ấy là nợ trước còn mang,

bón, chăm sóc...là duyên. Bất cứ một hiện tượng vật chất hay

Duyên kia chưa dứt còn đang thưởng đền.

tinh thần nào đều cũng do bởi duyên tập hợp thành.

Người làm phước: Người làm những việc thiện, việc

Câu 21: Người làm việc phước, việc lành có khi cũng bị mắc có tính cách tạo ra phước đức.

lấy tai nạn.

Làm phước là làm những điều thiện để giúp đỡ những

Câu 22: Còn kẻ hung hăng, hỗn xược mà lại được cái mạng người khác. Người biết làm phước là người có tâm hướng giàu sang.

thiện.

Con người sống ở thế gian, ai cũng bị chi phối của luật Làm phước hay làm lành thì được phước báo, phước nhơn quả. Hễ có nguyên nhân tất nhiên phải có kết quả tương quả, là cái kết quả được hưởng những điều an lạc, hạnh thích với nguyên nhân ấy, đó là luật nhân nào quả nấy.

phước.

Luật nhân quả không bị hạn chế bởi thời gian, có khi Theo Phật, làm phước có hai thứ:

nhanh cũng có khi chậm. Có nhiều loại nhân quả: 1/. Phước hữu lậu 有 漏 福: Được hưởng an vui tương đố

Nhân quả hiện tại gọi là Hiện báo 現 報: Nghiệp nhân i ở cõi thế gian, vì còn trong vòng luân hồi sinh tử.

trong đời này đưa đến quả báo ở hiện kiếp.

https://thuviensach.vn

41

42

Nhân quả trong hai đời gọi là Sanh báo 生 報: Đời báo, thời thần vị đáo 善 有 善 報, 惡 有 惡 報; 若 還 不 報, 時

trước tạo nhân đời nay mới thọ quả. Đời này gây nhân đời sau 辰 未 到).

nhận quả.

Câu 23: Người làm phước bị nạn hay kẻ lăng loàn giàu sang Nhân quả trong nhiều đời gọi là Hậu báo 後 報: Từ rất là do bởi còn mang nợ nần từ kiếp trước.

nhiều đời trước gây nhân, đời nay mới gặt quả, hoặc đời này

Câu 24: Sự ràng buộc của nghiệp lực chưa dứt, nên còn đang tạo nhân nhưng mãi nhiều đời sau mới thọ quả.

vay trả, thưởng đền.

Hiện báo thì dễ thấy, dễ hiểu, nhưng hậu báo là quả

Thực vậy, việc lành việc dữ chung cuộc rồi cũng có báo do nghiệp nhân tạo ra từ những kiếp sống trước, đến nay báo, có điều là trả kíp hay chầy mà thôi ( Thiện ác đáo đầu mới có kết quả thì khó tin, khó hiểu. Ví dụ người lương thiện mà vẫn gặp chuyện không may.

chung hữu báo, chỉ tranh lai tảo dữ lai trì 善 惡 到 頭 終 有

Theo hai câu kinh trên, người làm phước có khi mắc 報, 只 爭 來 早 與 來 遲).

nạn cho ta thấy việc tai nạn, khổ sở là bởi nghiệp quả, tức do Câu chuyện sau đây cho ta thấy một nhà từ thiện suốt kiếp trước hay nhiều đời trước gây nhân, kiếp này phải đền đời làm việc lành mà vẫn không siêu thoát là do bởi tội lỗi trả. Việc làm phước làm lành trong hiện kiếp chưa đủ trả

kiếp trước nặng hơn việc làm phước của ông nên còn trả quả.

những oan nghiệt đã tạo ra ở tiền kiếp.

Ông Tiếp Dẫn Đạo Nhơn Gariel Gobron người Pháp, Như vậy, không phải người làm phước mà mắc nạn, vào một hôm ngồi chấp bút có một chơn linh giáng cơ xưng nếu không làm phước thì người ấy vẫn phải mắc nạn, có thể

tên họ và nhờ ông tiến dẫn về Hội Thánh Cao Đài để cầu rỗi tai nạn còn nhiều hơn nữa, bởi việc làm phước có thể làm cho ông, vì ông chưa được siêu thoát.

giảm bớt một số tai nạn.

Ông Gobron nghe qua tên tuổi của vị này thì biết ngay, Còn những kẻ lăng loàn đặng mạng giàu sang là vì vì sanh tiền vị này là một nhà từ thiện nổi tiếng trong nước kiếp nầy tuy có những hành vi không tốt, nhưng nhờ còn mà ai cũng biết. Cả một đời người chuyên đi bán đồ chơi trẻ

hưởng phước đức từ nơi kiếp trước, khi nào phước đức của em và đem số tiền lời được về giúp các trại cô nhi. Ông lại người ấy hết thì họ sẽ lãnh những quả báo ngay.

thường xin những đứa bé bị bỏ rơi đem về viện cô nhi để nuôi Chúng ta đừng tưởng rằng làm những hành vi hung ác dưỡng. Những đứa bé do ông đem về thì ông lãnh phần trợ

mà vẫn được giàu sang đâu, vì bởi quả báo chưa đến. Luật cấp cho trại cô nhi. Chính việc làm cao cả ấy, công nghiệp nhân quả như lưới Trời lồng lộng, quả báo như mũi kim dường ấy mà lại không được siêu thoát làm cho ông Gobron không bao giờ lọt đặng.

thêm thắc mắc, mới hỏi:

Từ Thần Ông 徐 神 翁 có nói rằng: Làm lành có lành

- Xin mạn phép hỏi ông: Cả một đời làm việc thiện báo, làm ác có ác báo, hiện thời chưa thấy báo là chưa đến như ông, thế sao không được siêu rỗi vậy?

lúc vậy (Thiện hữu thiện báo, ác hữu ác báo; nhược hoàn bất Chơn linh ấy bùi ngùi trả lời rằng:

https://thuviensach.vn

43

44

Nhiều kiếp trước, tôi vốn là một quan đại thần, có

Đọa 墮: Rơi xuống, chìm đắm, chỉ sự bị đày xuống cõi quyền lực lớn, luôn luôn kề cận bên vua. Vì tôi có một thành khổ sở thấp kém.

kiến đối với phụ nữ là kẻ ngoại tình, người làm điếm hoặc không chồng mà có con, gái lang chạ. Tôi không muốn những

Tai họa 災 禍: Những thứ rủi ro lớn lao đưa đến khiến đứa trẻ vốn sanh ra do những bà mẹ như vậy, nên quyết định người ta phải khốn khổ.

diệt cho tuyệt; tôi cũng nghĩ những đứa trẻ ấy có sống cũng

Tai họa trả liền: Gây những hành vi tội ác khiến bị

không làm lợi ích gì.

quả báo bằng tai họa tức thì.

Tôi tâu cùng đức vua và dâng bản luật ban hành khắp

Báo ứng 報 應: Báo đáp lại, tức là được trả lại những nơi bài trừ cho sạch cái nạn tồi bại nói trên để giữ nền đạo gì mình đã làm ra. Như làm dữ gặp dữ; làm lành gặp lành.

đức cho đất nước. Sau khi vua ký và đóng ấn ban hành; vì bản Việc báo ứng này, Khổng Tử có nói rằng: Người làm luật quá khắc nghiệt nên có nhiều phụ nữ có thai sợ quá mà lành thì Trời trả cho điều phước; kẻ làm việc chẳng lành thì phá bỏ thai nhi. Chính vì thế mà cả một kiếp sanh của tôi phải Trời báo ứng cho điều họa ( Vi thiện giả thiên báo chi dĩ

đi lượm và tìm trẻ mồ côi để nuôi. Tất cả việc làm của kiếp phước; vi bất thiện giả thiên báo chi dĩ họa 為 善 者 天 報 之

ấy, không có ngày nào nghỉ, vậy mà cũng chưa đủ đền trả tội lỗi của tiền kiếp đã gây ra, vì còn thiếu nên chưa siêu rỗi 以 福; 為 不 善 者 天 報 之 以 禍).

được; lại không còn dịp để tái sanh làm người nữa. Nay tôi

Nhãn tiên 眼 前: Trước mắt, chỉ việc xảy ra ngay trước nhờ Ngài cầu xin với Hội Thánh mà siêu độ giúp cho tôi.

mắt, tức là xảy ra liền.

Khi hiểu rõ việc như thế, ông Tiếp Dẫn Đạo Nhơn biên Trong Sấm Giảng Người Đời có câu:

thư kể rõ nội dung và cầu xin Hộ Pháp và Đức Quyền Giáo Ngày xưa quả báo thì chầy,

Tông từ bi độ dẫn cho chơn linh ấy được sớm siêu rỗi.

Ngày nay quả báo một giây nhãn tiền.

Câu chuyện trên cho ta thấy rằng công đức làm từ

Lâu truyền cháu con: Nghiệp báo xảy ra lâu đời khiến thiện suốt đời của Chơn linh trên không đủ tiêu trừ những tội cho con cháu phải thọ lãnh.

lỗi mà chơn linh ấy đã gây ra nhiều kiếp trước.

Tử Đồng Đế Quân 梓 潼 帝 君 có để lời dạy như sau: 25.

Nếu vội trách người trên thì đọa,

Trời đất đều có sự báo ứng, chậm thì đời con cháu phải chịu,

Cũng có khi tai họa trả liền

còn mau thì đời mình phải nhận ( Thiên địa tự nhiên giai hữu 27.

Đó là báo ứng nhãn tiền,

báo, viễn tại nhi tôn cận tại thân 天 地 自 然 皆 有 報, 遠 在 兒

Mau thì mình chịu lâu truyền cháu con.

孫 近 在 身).

Vội trách: Vội vàng trách móc, không đắn đo suy xét Các tôn giáo đều tin tưởng rằng công đức, âm chất hay mà vội đi trách cứ người.

nghiệp quả do mình tạo lấy có thể chuyển từ mình để lại cho

Người trên: Người cao quý hơn mình. Ở đây chỉ các con cháu.

Đấng Thiêng Liêng.

https://thuviensach.vn

45

46

Trong ca dao Việt Nam có nói lên điều này như sau: chưa đến lúc vậy ( Thiện hữu thiện báo, ác hữu ác báo, nhược Cây xanh thì lá cũng xanh,

hoàn bất báo, thời thần vị đáo 善 有 善 報, 惡 有 惡 報, 若 還

Cha mẹ hiền lành để phúc cho con

不 報

Tư Mã Ôn Công cũng có viết trong sách Gia Huấn:

, 時 辰 未 到). Hoặc: Thiện ác bao giờ cũng có báo, Chứa vàng để lại cho con cháu, con cháu chưa chắc đã giữ

chẳng sớm thì chầy sẽ đến mà thôi ( Thiện ác đáo đầu chung được. Chứa sách để lại cho con cháu, con cháu chưa chắc đã hữu báo, chỉ tranh lai tảo dữ lai trì 善 惡 到 頭 終 有 報, 只 爭

học được. Cách để lại cho con cháu lâu dài không gì bằng 來 早 與 來 遲).

chứa âm đức ở trong chỗ minh minh (Tích kim dĩ di tử tôn, tử

Còn như suốt đời mình không thấy báo ứng thì đừng tôn vị tất năng thủ; tích thư dĩ di tử tôn, tử tôn vị tất năng đọc; nghĩ rằng không có báo ứng đâu, vì nghiệp báo còn có thể

bất như tích âm đức ư minh minh chi trung, dĩ vi tử tôn truyền lại cho cháu con sau này thọ lấy.

truờng cửu chi kế 積 金 以 遺 子 孫, 子 孫 未 必 能 守; 積 書 以

遺 子 孫, 子 孫 未 必 能 讀; 不 如 積 陰 德 於 瞑 瞑 之 中, 以 為

29.

Lo danh vọng hao mòn thân thể,

子 孫 長 久 之 計

Ham làm giàu của để bằng non.

).

31.

Một mai nhắm mắt đâu còn,

Câu 25: Nếu không xét nét, vội vàng trách cứ các Đấng

Đem vàng chuộc mạng đổi lòn đặng chăng.

Thiêng Liêng thì sẽ bị đọa.

Câu 26: Bởi vì việc làm ác đó cũng có khi đền trả bằng tai

Danh vọng 名 望: Danh là nổi tiếng. Vọng là ngưỡng họa trước mắt.

mộ. Danh vọng là nổi tiếng về tiền bạc, tài năng hay đức độ

Câu 27: Sự quả báo có thể xảy ra liền đó, là báo ứng nhãn khiến người đời nhìn vào mà ngưỡng mộ.

tiền, tức là báo ứng xảy ra trước mắt.

Trong bài Thánh giáo Chúa nhựt, ngày 19 tháng 12

Câu 28: Nếu việc báo ứng xảy ra mau thì bản thân người gây năm 1926, Đức Chí Tôn giáng cơ nói về danh vọng bằng ra phải chịu; Còn nếu sự báo ứng xảy ra lâu thì truyền lại Pháp văn như sau: “La gloire est souvent contre la vertu. Elle cho con cháu gánh chịu.

est éphémère. Elle provient souvent de la fourberie”( Danh Việc báo ứng là do nghiệp nặng nhẹ của mình đã làm vọng thường hay chống lại với đức hạnh. Nó rất ngắn ngủi và ra từ một hay nhiều kiếp trước. Vì vậy, khi gặp trường hợp thường thành tựu nhờ nơi sự gian trá).

“người làm phước có khi mắc nạn”hay “kẻ lăng loàn đặng

Hao mòn thân thể: Thân xác con người bị hao phí hay mạng giàu sang”mà chúng ta vội vàng trách cứ Trời Phật thì sức khoẻ bị tiêu mòn.

phải mang lấy tội lỗi.

Danh vọng và giàu sang dễ làm cho con người ta phải Theo luật nhơn quả, thì việc báo ứng chắc chắn sẽ xảy lao tâm tiêu tứ, thân xác hao gầy, chính vì vậy, cổ nhân ra chỉ có điều mau chậm mà thôi. Điều này Từ Thần Ông đã thường cho rằng: Phú quý trường trung dị bạch đầu 富 貴 場

nói: Lành có lành báo, ác có ác báo, hiện thời chưa báo, là 中 易 白 頭, tức là trong trường phú quí đầu dễ bạc.

https://thuviensach.vn

47

48

Của để bằng non: Của cải tiền bạc chất chứa lại thành có thể đem thế mạng cho mình được không? Hay tội tình đống lớn như núi non.

muôn kiếp mình phải thọ lấy.

Tánh tham con người không đáy, cứ mãi hao phí tinh Cái thực vĩnh cửu mà ta không tìm lấy, lại chạy theo thần và khí lực để tìm kiếm tiền bạc, của cải về chất cao như

vô minh để tìm cái danh lợi quyền giả tạm để khiến phải lao non núi, thế mà vẫn thấy chưa đủ, vì thế Ngô Chân Thiên có tâm tiêu tứ và vương mang tội tình. Do vậy, Thánh giáo Đức nói:

Chí Tôn mới dạy: Các con nên tìm sự giàu đức tính của Trời.

Thí vấn đôi kim đẳng sơn nhạc,

Chỉ có cách đó mới gọi là vĩnh cửu. Của quý ấy không ai ăn 試 問 堆 金 等 山 岳,

cướp đặng cả.

Danh quyền nơi Trời là bền chắc nhứt và danh quyền Vô Thường mãi đắc bất lai ma?

ấ

無 常 買 得 不 來 麼

y mới chịu đựng nổi bao sự thử thách (La gloire de Dieu est

?

la seule qui résiste à toutes épreuves).

Nghĩa là:

(Thánh Ngôn Hiệp Tuyển).

Bạc vàng ví chất cao như núi,

Nhưng quỉ Vô thường mua nổi không?

33.

Trên đầu có bủa giăng Thần, Thánh,

Một mai: Một ngày nào đó.

Nhắm mắt: Chết.

Xét xem người tánh hạnh dữ hiền.

35.

Làm lành đặng hưởng phước duyên,

Chuộc mạng: Đem tiền và vàng bạc đổi lấy mạng sống.

Trong lòng nham hiểm, lộc quyền giảm thâu.

Đổi lòn: Chịu hạ mình để cầu xin đổi lấy.

Bủa giăng: Giăng ra để bao vây mọi phía, tức là giăng ra khắp mọi nơi, mọi chốn.

Câu 29: Chạy theo tiếng tăm để được người ta ngưỡng mộ thì phải tiêu hao sức lực của thân xác.

Tánh hạnh: Hay tính hạnh 性行: Tính tình và hạnh

Câu 30: Ham mê giàu sang để có của cải chất cao như núi.

kiểm, tức là tính nết và cách ăn ở của mỗi con người.

Câu 31 và 32: Một ngày kia, khi nhắm mắt chết rồi thì có thể

Phước duyên 福 緣: Phước: Những gì may mắn, tốt đem vàng bạc để cầu xin chuộc lại mạng sống của mình được lành, trái với họa. Duyên: Sức bổ trợ cho nhân thành quả.

không?

Phước duyên là những điều may mắn tốt đẹp do việc làm lành Danh vọng và tiền tài là cái khiến cho con ngươi phải báo đáp lại.

lao đao lận lận, hao mòn thân thể bởi phải tính toán bằng trăm phương ngàn kế, phải mất ăn mất ngủ để làm việc một cách

Nham hiểm 巖 險: Nham: Sườn núi, hang núi. Hiểm: bán chết bán sống mới tạo ra được, cũng có khi phải dùng cả

Khó khăn, cản trở. Nham hiểm: Nơi hiểm trở ở núi non.

những thủ đoạn xấu xa, tội lỗi để giành giựt lấy nó. Ôi! Khi Nghĩa bóng: Độc ác một cách kín đáo khó lường được.

có được nó rồi thì thân xác hao mòn, sức khỏe suy kiệt, rồi

Lộc quyền 祿 權: Lợi lộc và quyền hành.

mai kia vô thường lại đến thì thử hỏi công danh phú quý đó https://thuviensach.vn

49

50

Giảm thâu 減 收: Hay giảm thu, tức là thâu bớt lại.

Trái oan: Hay oan trái 冤 債 là món nợ của sự thù giận. Kiếp trước mình gây thù chuốc oán cho người khiến

Câu 33 và 34: Bên trên đầu mỗi người đều có các Đấng kiếp này phải mắc món nợ oan nghiệt, đó gọi là oan trái.

Thần, Thánh khắp nơi để soi xét tánh hạnh hiền dữ của con Theo thuyết luân hồi của đạo Phật thì kiếp trước làm người.

Đố

một điều gì oan ức thì kiếp sau phải chịu trả một món nợ lại i với Nho giáo, Thần Thánh là cái khí thiêng liêng để đền trả điều mình đã làm.

trong Trời đất, tuy mắt người không trông thấy, tai người

Mối tơ: Đầu mối của sợi dây tơ.

không nghe thấy, nhưng thể được muôn loài vạn vật, không sót một vật nào: Đâu đâu cũng hình như trên đẩu ta, ở bên tả

Câu 37: Trong dạ đừng nên toan tính những mưu kế sâu độc.

ở bên hữu ta (Dương dương hồ như tại kỳ thượng, như tại kỳ

Câu 38: Mà gây gổ với người vì ganh tị hay thù oán nhỏ nhặt tả hữu 洋 洋 乎 如 在 其 上, 如 在 其 左 右).

không chính đáng

Câu 39 và 40: Điều oan trái chẳng khác nào những cuộn dây Thần Thánh là những bậc công minh chánh trực, tơ, nếu để mối tơ bị rối thì gỡ bao giờ cho ra.

thường chứng giám những hành vi thiện ác của con người Những oan nghiệt và mầm ác mà con người sống ở thế

trong thế gian này. Như lời dạy trong Thánh giáo của Đức gian đã gây ra, tạo thành những sợi dây vô hình ràng buộc lẫn Chí Tôn: “Phải quấy Thần Thánh chỉnh chép biên, thưởng nhau, trở thành oan gia trái chủ.

phạt duy đợi ngày chung cuộc. Khá biết lấy! ”.

Vì thế, người ta thường ví trái oan trong nhiều kiếp

Câu 35: Người làm việc lành, tức là tạo âm chất thì sẽ được như cuộn dây tơ chằn chịt, nên gỡ mối chớ không nên kết, vì duyên hưởng điều phước đức.

càng kết lại càng thêm rối, càng sinh oan trái, càng tạo ra khổ

Câu 36: Người có lòng dạ hiểm sâu, độc ác thì sẽ bị chư

đau, phiền não. Rồi cứ oan oan tương báo, không bao giờ dứt Thần giảm bớt lộc quyền.

được. Sách có nói “oan gia nghi giải bất nghi kết 冤 家 宜 解, 37.

Đừng tính kế độc sâu trong dạ,

不 宜 結”.

Mà gổ ganh oán chạ thù vơ.

Ông Thái Công cũng dạy rằng: Khuyên người chớ nên 39.

Trái oan nào khác mối tơ,

gieo thù kết oán, thù thâm thì khó giải cho ra lắm. Thù kết

Rối rồi không gỡ, bao giờ cho ra.

một ngày mà thành, thì dù ngàn năm mở cũng không dứt

Tính kế độc sâu: Toan tính những mưu kế sâu độc để

( Khuyến quân mạc kết oan, oan thâm nan giải kết. Nhứt nhựt hãm hại người.

kết thành oan, thiên nhựt giải bất triệt 勸 君 莫 結 冤, 冤 深 難

Gổ ganh: Do ganh tị mà gây gổ.

解 結

Oán chạ thù vơ: Thù oán không có lý do chính đáng,

. 一 日 結 成 冤, 千 日 解 不 徹).

thù oán một cách bừa bãi, bạ đâu thù oán đó.

Lời Lục trong sách Cảnh Hành cũng viết: Kết oán gây thù với người dọc đường đi có thuở gặp chỗ hiểm khó tránh https://thuviensach.vn

51

52

cho khỏi ( Thù oan mạc kết: Lộ phùng hiểm xứ nan hồi tị 讎 冤

Con người sống ở thế gian, ai cũng phải có lỗi, song 莫 結

khi hiểu được đó là việc làm sái quấy thì phải biết ăn năn sám

, 路 逢 險 處 難 迴 避).

hối, để chừa bỏ những hướng sai lầm hầu trở về với nẻo chánh đường chơn:

41.

Thấy hình khổ dạ ta đâu nỡ,

Người ở thế mấy ai khỏi lỗi,

Khuyên làm lành trừ đỡ tội căn.

Biết lạc lầm sám hối tội căn

43.

Quấy rồi phải biết ăn năn,

Ăn năn, sám hối không phải là xin tội suông với Trời

Ở cho nhân hậu chế răn lòng tà.

Phật, cũng không phải là bày lễ tụng niệm suông trước Chánh điện hay Thiên bàn Đức Chí Tôn, mà phải kết hợp sự quán

Hình khổ: Hay Khổ Hình 苦 刑, tức là hình phạt khổ

chiếu tự tâm và phát nguyện cố gắng dứt trừ những tội quá để

sở.

không lập lại những hành động, những lời nói đáng tiếc xảy

Thấy hình khổ: Xem thấy hình phạt khổ sở.

ra nữa.

Dạ ta đâu nỡ: Lòng dạ của ta không thể chịu nổi, Ngoài ra chúng ta còn phải trau giồi lòng nhơn hậu, không đành chịu nổi.

lòng bác ái, làm những việc thiện lành để trừ bớt tội lỗi và

Trừ đỡ: Tiêu trừ bớt.

giới răn lòng quấy quá dại tà của mình đi, có như vậy việc

Tội căn 罪 根: Tội lỗi gây ra từ kiếp trước tạo nên gốc sám hối mới có ý nghĩa và ích lợi cho bản thân.

rễ để quả báo trong hiện kiếp.

Quấy rồi: Đã làm điều sái quấy rồi.

45.

Hãy có dạ kỉnh già thương khó,

Ăn năn: Hối hận về việc mình đã làm.

Chớ đem lòng lấp ngõ tài hiền.

Nhân hậu 仁 厚: Nhân là lòng thương người. Hậu là 47.

Xót thương đến kẻ tật nguyền,

Đỡ nâng yếu thế binh quyền mồ côi.

dày, tốt. Nhân hậu là ăn ở với mọi người hết lòng thương, thương đến nơi đến chốn.

Kỉnh già thương khó: Kính trọng người già cả, thương

Chế răn: Kềm chế và răn dạy những điều sái quấy.

xót người nghèo khó.

Lòng tà: Lòng dạ không ngay thật, lòng dạ gian xảo.

Lấp ngõ: Làm bít đường, che lấp mất ngõ đi.

Câu 41: Thấy người ta bị khổ hình, lòng dạ chúng ta không

Tài hiền: Hay hiền tài 賢 才, là người có tài có đức.

đành chịu nổi.

Lấp ngõ tài hiền: Che lấp, ngăn chận không cho người

Câu 42: Khuyên họ hãy lo làm lành để được giảm bớt tội căn.

tài đức tiến thân, yểm tài của người.

Câu 43: Khi làm những việc sái quấy rồi, phải biết ăn năn Phàm con người ta có tính “tốt thì khoe, xấu thì che”, hối ngộ.

Nhưng khi thấy người khác có điều gì hay tốt, đáng lý phải

Câu 44: Ăn ở với bất cứ ai cũng phải nhân từ và phải tự kềm nêu danh, hay giới thiệu cho mọi người cùng biết, đàng này chế, răn cấm lòng tà vạy.

lại giấu đi, bưng bít, ấy là che cái hay tốt của người hiền vậy.

https://thuviensach.vn

53

54

Đức Khổng Tử có dạy: Giấu cái lành của người ta thì gọi là khăn, đau khổ của những người chung quanh, nhất là đối với che bậc hiền tài vậy ( Nặc nhơn chi thiện sở vị tế hiền 匿 人 之

những người sống thua thiệt trong xã hội như người khuyết 善 所 謂 蔽 賢

tật, mồ côi… Để thể hiện lòng từ bi của Đức Chí Tôn, người

).

tín hữu phải biết yêu thương mọi người từ những giới tật Mạnh Tử cũng nói rằng: “Nói mà không chân thật, thì nguyền, cô độc đến những người chịu sự bất công thua thiệt có sự tai hại, thực tai hại là những lời nói làm che lấp bậc trong cộng đồng nhơn loại để đem lại sự bình đẳng trên thế

hiền tài, khiến cho không tiến đạt được”(Ngôn vô thực bất gian này.

tường, bất tường chi thực, tế hiền giả đương chi 言 無 實 不

祥

49.

Làm con phải trau dồi hiếu đạo,

, 不 祥 之 實 蔽 賢 者 當 之).

Trước là lo trả thảo mẹ cha.

Tật nguyền: Tật 疾 là trong cơ thể có một bộ phận nào 51.

Lòng thành thương tưởng ông bà,

bị hư hỏng: Què, đui, câm, điếc... Tật nguyền: Người bị tàn tật.

Nước nguồn cây cội mới là tu mi.

Đỡ nâng yếu thế: Nâng đỡ những người yếu thế,

Trau giồi: Trau chuốc giồi mài, hay rèn luyện một việc người cô thế, người bị bức hiếp.

gì, một tính đức gì.

Binh quyền: Binh vực quyền lợi.

Mồ côi: Người lẻ loi một mình, không con cái, không

Hiếu 孝: Hết lòng thờ phụng, chăm sóc cha mẹ.

bà con thân thuộc.

Đạo 道: Phép tắc mà con người có bổn phận phải gìn

Câu 45: Phải có lòng kính trọng người già cả, thương xót giữ và tuân theo.

người nghèo khó.

Hiếu đạo 孝 道: Bổn phận con cái ăn ở có hiếu với cha

Câu 46: Đừng nên che lấp, yểm tài những người có tài có mẹ.

đức.

Trả thảo: Người con lấy sự hiếu thảo báo đáp lại cha

Câu 47: Phải biết thương xót đến những người tàn tật, đau me.

yếu.

Lòng thành: Do chữ thành tâm 誠 心 là lòng thành

Câu 48: Nâng đỡ những kẻ yếu thế bị hiếp đáp và binh vực thật.

quyền lợi những người cô thế.

Trong việc xử thế của con người điều trước tiên phải Con người sống ở thế gian, ai cũng đều bẩm thụ chơn có lòng thành. Lòng thành là thể hiện sự thành thật của chính linh của Đức Thượng Đế, cũng đồng là con cái của Người, có đ

cá nhân mình đối với mọi người trong xã hội.

iều vì nghiệp lực nặng nhẹ, nhơn quả sâu cạn mà mỗi con người phải mang một thân phận khác nhau: Người thì đui mù, Mạnh Tử 孟 子 nói về đức “thành” như sau: Thành tàn tật, kẻ lại ương yếu, neo đơn.

thực là cái Đạo của Trời, luyện tập để nên thành thực là cái Do vậy, người tu hành không thể sống một cuộc sống Đạo của người. Hễ chí thành mà không cảm được thiên hạ, thì khép kín, nhắm mắt hay không quan tâm trước những nỗi khó chưa hề có; không thành thực thì chẳng cảm động được ai cả.

https://thuviensach.vn

55

56

( Thành giả, thiên chi đạo dã, tư thành giả, nhân chi đạo dã.

Sách Hiếu Kinh cũng viết: Hiếu là Đạo thường của Chí thành nhi bất động giả, vị chi hữu dã; bất thành vị hữu Trời, lẽ phải của Đất ( Hiếu giả Thiên chi kinh dã, địa chi năng động giả dã 誠者, 天 之 道 也, 思 誠 者, 人 之 道 也, 至

nghĩa dã 孝 者, 天 之 經 也, 地 之 義 也).

誠 而 不 動 者, 未 之 有 也, 不 誠 未 有 能 動 者 也).

Đạo hiếu là đầu mối trước nhứt của Nho giáo, nên trong sự giáo hóa, Khổng Tử lấy Hiếu Đễ là một nết rất quan

Thương tưởng ông bà: Thương kính và tưởng nghĩ

đế

trọng trong trăm nết. Ngài dạy rất kỹ lưỡng về việc hiếu với n ông bà. Khi Ông bà đã mất thì phải phụng thờ, tưởng cha mẹ, ông bà. Theo Ngài, người có hiếu không phải nuôi niệm.

dưỡng cha mẹ là đủ, mà còn phải có lòng kính. Điều nầy Ngài

Nước nguồn: Do chữ thủy nguyên 水 源 là dòng nước dạy Tử Du như sau: Cái hiếu ngày nay, người ta cho rằng chỉ

từ nguồn chảy ra.

có thể nuôi dưỡng cha mẹ, đến như loài chó ngựa đều có

Cây cội: Do chữ mộc bổn 木 本 là cây từ gốc, cội sinh người nuôi, nuôi mà không kính thì lấy gì để phân biệt? ( Kim ra.

chi hiếu giả, thị vị năng dưỡng, chí ư khuyển mã, giai năng

Nước nguồn cây cội: Do thành ngữ Hán Việt “Mộc hữu dưỡng, bất kính hà dĩ biệt hồ? 今 之 孝 者, 是 謂 能 養, 至

bổn thủy nguyên 木 本 水 源”, tức là nước có nguồn, cây có 於 犬 馬, 皆 能 有 養, 不 敬 何 以 別 乎).

cội. Nghĩa bóng: Con người có cha mẹ ông bà. Ý nói phải nhớ

Ngoài việc phụng dưỡng cha mẹ, Ngài còn dạy chi ly đến nguồn gốc của mình.

về việc hiếu như phải quan tâm, lo lắng cha mẹ, làm vui lòng

Tu mi 鬚 眉: Tu là râu. Mi là lông mày. Tu mi: Râu và cha mẹ, không đi chơi xa khi cha mẹ còn sống, có đi xa phải lông mày, chỉ người đàn ông, con trai.

cho cha mẹ biết chỗ đi: “Phụ mẫu tại, bất viễn du, du tất hữu

Câu 49: Bổn phận làm con phải biết trau giồi lòng hiếu thảo phương 父 母 在, 不 遠 遊, 遊 必 有 方”. Ngoài ra làm người đối với cha mẹ.

con hiếu cũng phải biết nối chí của cha mẹ, khéo noi theo việc

Câu 50: Trước là lo báo đáp công ơn cha mẹ bằng cách hiếu làm của cha mẹ: “Phù hiếu giả thiện kế nhân chi chí, thiện thảo cùng người.

thuật nhân chi sự giả dã 夫 孝 者 善 繼 人 之 志, 善 述 人 之

Ở cõi thế gian này, bất cứ một tôn giáo nào cũng đều 事 者 也”. Qua câu này, Ngài lấy chữ thiện là khéo để dạy dạy con người phải hiếu thảo với cha mẹ, ông bà. Nho giáo đượ

rằng hễ điều hay của cha mẹ thì nên theo, điều dở nên bỏ, chứ

c xem như là một Đạo dạy về nhơn luân đạo đức, hay nói không phải theo một cách mù quán.

cách khác, là một đạo thờ cúng Tổ tiên ông bà, lấy hiếu làm Ơn sanh thành dưỡng dục của cha mẹ sâu nặng như

đầu trong trăm nết ( Hiếu vi bách hạnh chi tiên 孝 為 百 行 之

vậy, người con hiếu thảo phải ở với cha mẹ hết lòng tôn kính, 先).

nuôi cha mẹ thì hết lòng vui vẻ, cha mẹ đau ốm thì hết lòng lo, cha mẹ mất, cư tang thì phải hết lòng xót thương, khi tế tự

thì nghiêm trang hết mực ( Hiếu tử chi sự thân, cư tắc trí kỳ

https://thuviensach.vn

57

58

kính, dưỡng tắc trí kỳ lạc, bệnh tắc trí kỳ ưu, tang tắc trí kỳ

Thờ chồng tiết hạnh mới hầu gái ngoan.

ai, tế tắc trí kỳ nghiêm 孝 子 之 事 親, 居 則 致 其 敬, 養 則 致

Giá trong sạch: Trong sạch như băng giá. Chỉ người 其 樂, 病 則 致 其 憂, 喪 則 致 其 哀, 祭 則 致 其 嚴).

đàn bà có chồng giữ lòng ngay thẳng, trong sạch với người chồng.

Câu 51: Làm con người phải có lòng thành thưởng tưởng đến

Nữ nhi 女 兒: Chỉ chung tất cả người đàn bà con gái.

ông bà.

Câu 52: Biết được cây có cội nước có nguồn mới gọi là đấng

Trượng tiết: Hay trọng tiết 重 節. Trọng là coi trọng, tu mi (râu mày).

coi nặng. Tiết là khí tiết, lòng dạ ngay thẳng cứng cỏi. Trượng Nho giáo rất trọng việc phụng tự ông bà, phong tục tiết: Coi trọng cái khí tiết hay tiết hạnh của mình.

Việt Nam cũng vậy, rất sùng thượng thờ cúng ông bà tổ tiên.

Giữ cho tròn: Giữ cho tròn vẹn, giữ vẹn.

Việc thờ cúng ông bà là việc tốt đẹp, đáng quí trọng, nên coi

Trinh liệt 貞 烈: Trinh là trung trinh, lòng ngay thẳng.

là một nghĩa vụ của con cháu, vì nó thể hiện tính “uống nước Liệt là cứng cỏi, không khuất phục.

nhớ nguồn”, nói lên cái lòng bất vong bản.

Trinh liệt: Một lòng ngay thẳng, trung thành với vua Người bình dân Việt Nam cũng tưởng nhớ đến ông bà với nước, hoặc đàn bà giữ lòng trong trắng, ngay thẳng với qua câu ca dao sau đây:

chồng.

Con người có tổ có tông,

Mới mầu: Mới tài giỏi, mới cao siêu.

Như cây có cội, như sông có nguồn.

Đáng phận đạo dâu: Xứng đáng với phận làm dâu con Trong sách Lễ Ký có nói rằng: Toàn thể vạn vật nương theo đạo lý.

nhờ căn bản nơi Trời là Đấng tạo Thiên lập Địa, còn toàn thể

nhơn loại nương nhờ căn bản nơi Tổ tiên là bậc khai sáng ra

Thờ chồng: Do chữ sự phu 事 夫, tức là khi chồng chết phải gìn giữ tiết hạnh mà thờ chồng theo đạo lý của Nho giáo.

dòng giống ( Vật bản hồ Thiên, nhân bản hồ Tổ 物 本 乎 天, 人

Đạo thờ chồng là đạo tùng phu và tùng tử.

本 乎 祖). Triết lý Cao Đài cũng cho rằng nguồn cội của con Đức Khổng Tử dạy như sau: Đàn bà thì nương dựa ở

người gồm hai phần, phần hữu hình, gần gũi nhứt là cha mẹ, người, cho nên không có phép tự chuyên làm lấy một mình, ông bà đã sinh ra hình hài xác thịt; phần vô vi, không thấy mà có đạo tam tùng là: Còn ở nhà thì theo lịnh cha, có chồng được, phải suy luận mới nhận biết, đó là Đức Thượng Đế đã thì theo chồng, chồng chết thì theo con ( Phụ nhân phục ư

ban cho một Chơn linh để con người có sự sống, sự hiểu biết nhân dã, thị cố vô chuyên chế chi nghĩa. Hữu tam tùng chi và sự khôn ngoan.

đạo: Tại gia tùng phụ, xuất giá tùng phu, phu tử tùng tử 婦 人

伏 於 人 也

53.

Giá trong sạch nữ nhi trượng tiết,

, 是 故 無 專 制 之 義. 有 三 從 之 道: 在 家 從 父, 出

Giữ cho tròn trinh liệt mới mầu.

嫁 從 夫, 夫 死 從 子).

55.

Ở sao đáng phận đạo dâu,

https://thuviensach.vn

59

60

Tiết hạnh 節 行: Tiết là những gì mà con người phải nhà háo sắc, kéo tay bà vô phòng. Lý Thị khóc rống, cho rằng cánh tay bà đã chịu nhục, bèn lấy búa chặt đứt lìa cánh tay ấy.

giữ để bảo vệ thanh danh . Hạnh là nết na. Tiết hạnh: Tính nết Quan Phủ doãn Khai Phong nghe được chuyện, kêu bà Lý Thị

người đàn bà con gái biết giữ gìn trong sạch.

để khen và hậu đãi, và ra lịnh đánh đòn người chủ nhà đó.

Mới hầu: Mới mong.

Câu 53: Làm người đàn bà phải coi trọng tiết hạnh bằng 57.

Đừng có cậy giàu sang chẳng nể,

cách giữ giá sạch tiết trong.

Không kiêng chồng khi dể công cô.

Câu 54: Phải giữ sao cho trọn vẹn lòng trong trắng ngay 59.

Ấy là những gái hung đồ,

thẳng với chồng mới gọi là đàn bà tài giỏi.

Xúi chồng tranh cạnh hồ đồ sân si.

Câu 55: Người đàn bà có chồng ăn ở sao cho xứng đáng bổn

Đừng có cậy giàu sang: Đừng có ỷ lại mình là người phận của người con dâu.

giàu có, sang trọng.

Câu 56: Khi chồng chết, người đàn bà phải gìn giữ trinh tiết để

Kiêng: Nể sợ.

thờ chồng, đó mới gọi là gái ngoan.

Đức hạnh của người phụ nữ là một nết được người ta

Công cô 公 姑: Cha mẹ. Ở đây chỉ cha mẹ của chồng.

quý trọng nhứt trong tứ đức: Công, dung, ngôn, hạnh. Lục Công là cha chồng. Cô là mẹ chồng.

Vân Tiên của cụ Nguyễn Đình Chiểu có câu:

Hung đồ 凶 徒: Bọn hung dữ.

Trai thời trung hiếu làm đầu,

Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình.

Tranh cạnh: Hay cạnh tranh 競 爭: Giành giật nhau.

Đối với người phụ nữ có đạo, sau khi lập gia đình rồi

Hồ đồ 糊 涂: Việc không biết được rõ ràng. Hồ đồ còn thì phải giữ tròn bổn phận dâu con và thuận với thân tộc bên có nghĩa là không hiểu được việc rõ ràng mà hấp tấp làm.

nhà chồng. Người ta cho rằng người đàn bà hiền thục thì hòa Trong Sử Ký 史 記 viết: “Lư Đoan tiểu sự hồ đồ nhi với sáu thân ( Hiền phụ hòa luc thân 賢 婦 和 六 親). Còn với đại sự bất hồ đồ 盧 端 小 事 糊 涂 而 大 事 不 糊 涂”(Lư Đoan chồng thì thủy chung như nhứt, giữ gìn tiết sạch giá trong để

chỉ hồ đồ việc nhỏ nhưng không hồ đồ việc lớn).

bảo vệ hạnh phúc gia đình.

Khi chồng chết, theo Đạo Nho, phải giữ tiết hạnh mà

Sân si 嗔 癡: Sân là giận. Si là mê muội. Sân si là giận thờ chồng. Tỷ như câu chuyện: “Vương Ngưng thê bị khiên, dữ và si mê.

đoạn tý đầu địa 王 凝 妻 被 牽, 斷 臂 投 地”(Vợ Vương

Câu 57: Đừng có ỷ lại mình là người giàu sang mà không nể

Ngưng bị kéo tay, tự chặt lìa xuống đất).

sợ ai.

Sách Ngũ Đại chép: Vương Ngưng là quan Tư hộ đất

Câu 58: Không kiêng sợ chồng lại khi dể cha mẹ chồng Quát Châu, gặp tai nạn mà chết, vợ ông là Lý Thị, dắt con,

Câu 59: Ấy là những người con gái hung dữ, chẳng kể việc mang thi hài về quê, giữa đường vào xin nghỉ đêm, người chủ

phải quấy.

https://thuviensach.vn

61

62

Câu 60: Xúi giục chồng giành giựt, mê muội mà làm việc càn Bà Thất Nương lại dạy rằng: “Vậy thì nơi ấy là nơi xét bậy.

mình. Chớ chi cả nhơn sanh biết xét mình trước khi thoát

xác thì tự nhiên tránh khỏi Âm quang”.

61.

Tánh ngoan ngạnh không vì cô bác,

Gông kềm khảo kẹp: Những dụng cụ dùng để tra khảo

Thói lăng loàn bạn tác khinh khi.

các tội hồn ở Âm phủ. Gông là vật mang vào cổ để kềm kẹp 63.

Ngày sau đọa chốn âm ty,

tay chân.

Gông kềm khảo kẹp ích gì rên la.

Câu 61: Đừng có học tính bướng bỉnh, cứng đầu không kể vì

Ngoan ngạnh 頑 硬: Ngoan là ngang bướng. Ngạnh là hàng cô bác.

Câu 62: Đừng hổn xược, càn bậy mà bạn bè khinh khi, coi rẻ.

cứng đầu. Ngoan ngạnh: Cứng đầu bướng bỉnh, làm càn bậy

Câu 63: Ngày sau sẽ bị đọa đày xuống Âm ty, Địa ngục để

không chịu nghe theo lẽ phải.

thọ những hình phạt vì đã gây ra tội lỗi ở Dương thế.

Bạn tác: Bạn cùng trang lứa, bạn bè ngang nhau.

Câu 64: Phải chịu mang gông vào cổ và khảo kẹp tay chân

Âm ty 陰 司: Âm thuộc về người chết. Ty là nơi làm thì dù rên la có ích gì đâu.

việc của quan.

Tu hành là phải tập tánh hiền lương, chất phác, phải Âm ty: Hay Âm phủ, Phong đô, Địa ngục, A tỳ là chỉ

biết kỉnh thờ Thần Thánh, biết thương tưởng ông bà, biết hiếu nơi giam cầm và trừng trị các tội hồn gây nhiều ác nghiệp lúc thảo cha mẹ, biết kỉnh già thương khó, biết yêu mến bạn bè…

còn sống nơi thế gian.

Nếu tu mà chẳng rèn tâm sửa tánh, giữ thói hung hăng, Âm ty hay Địa ngục là nơi giam giữ và trừng phạt các ngoan ngạnh, không kể ông bà cô bác, khinh dể anh em thì vong hồn tội lỗi do lúc sinh tiền vì vô minh mà tạo ra bằng ngày kia hình phạt chốn Âm ty làm sao tránh khỏi. Thánh các hành động hung ác, tội lỗi, chứ không ai tạo ra hết. Địa giáo Đức Chí Tôn cũng đã từng dạy: “… còn chút hơi thở ở

ngục do mình tạo thì mình có thể giải thoát cho mình. Chỉ có cõi trần mà tính tình dọc ngang chưa chịu dứt, một mai hồn trí huệ của con người chúng ta mới có thể xa rời Địa ngục, xuống Diêm Đài, khổ A tỳ bảo sao không trói buộc”.

đưa con người sống an nhàn tự tại trên cõi Vĩnh hằng.

Bà Bát Nương Diêu Trì Cung giảng về cõi Âm quang 65.

Người tai mắt đạo nhà khá giữ,

có nói rằng: khiếm khuyết ánh sáng thiêng liêng là Âm quang,

Nghĩa anh em cư xử thuận hòa.

nghĩa là Âm cảnh hay là Địa ngục, Diêm đình của chư Thánh 67.

Vẹn tròn đạo cả giềng ba,

lúc xưa đặt hiệu.

Kính anh mến chị thì là phận em.

Vậy thì chính lời nhiều tôn giáo, nơi ấy là những chốn

Người tai mắt: Người có nhiều hiểu biết và danh tiếng.

phạt tù những hồn vô căn vô kiếp, nhơn quả buộc ràng, luân hồi chuyển thế, nên gọi là Âm quang, đặng sửa chữ Phong đô, Từ Hán Việt gọi là “danh gia vọng tộc 名 家 望 族”.

Địa phủ của mê tín gieo truyền, chớ kỳ thật là nơi để các Chơn hồn giải thân định trí”.

https://thuviensach.vn

63

64

Đạo nhà: Do chữ Gia đạo 家 道, tức là đường lối hay 69.

Trên thương dưới xét xem kẻ nhỏ,

phép tắc cư xử giữa những người trong gia đình với nhau.

Lúc lâm nàn chớ bỏ tránh xa.

71.

Cũng là một gốc sanh ra,

Nghĩa anh em: Tình nghĩa anh em, tức là cách ăn ở

giữa anh em ruột thịt với nhau hợp với đạo lý.

Gồm bao nâng đỡ ruột rà thương nhau.

Thuận hòa: Hay Hòa thuận 和 順, tức là không xung

Trên thương dưới: Làm người trên trước phải biết độ

thương yêu, chăm sóc kẻ ở dưới mình. Ở đây chỉ người làm t nhau, không trái ý nhau. Yêu thương đùm bọc lẫn nhau.

anh chị.

Vẹn tròn: Tròn vẹn.

Xét xem kẻ nhỏ: Chăm nom và săn sóc kẻ nhỏ hơn.

Đạo cả: Do chữ Đại đạo 大 道, ở đây chỉ mối đạo lớn

Lâm nàn: Do chữ lâm nạn 臨 難: Gặp tai nạn, bị tai làm căn bản cho con người, ấy là Nhơn đạo 人 道, tức là đạo nạn.

làm người.

Một gốc sanh ra: Từ một nguồn gốc mà sinh ra. Như

Nhơn đạo là một mối đạo làm căn bản cho con người, cành nhánh của cây do từ cội hay gốc cây mà sinh ra. Đây chỉ

nhứt là đối với người tu hành. Sách có câu: Muốn tu Tiên đạo, anh em ruột thịt.

trước hết tu nhơn đạo. Nếu chẳng tu nhơn đạo, thì Tiên đạo xa

Ruột rà: Ruột thịt với nhau. Chỉ anh em cùng một cha lắm khó tìm vậy ( Dục tu Tiên đạo, tiên tu nhơn đạo. Nhơn một mẹ với nhau.

đạo bất tu, Tiên đạo viễn hĩ 欲 修 仙 道, 先 修 人 道. 人 道 不

Câu 69: Làm người trưởng thượng phải xem xét, dòm ngó 修, 仙 道 遠 矣).

những người nhỏ hơn mình.

Câu 70: Khi những người nhỏ hơn mình gặp tai nạn thì

Giềng ba: Tức là ba giềng. Do chữ tam cang 三 綱, là chẳng khá tránh xa, mà phải tận tình giúp đỡ.

ba giềng mối của đạo nhơn luân, đó là Quân thần cang (Giềng

Câu 71 và 72: Anh em ruột thịt cũng từ một nguồn gốc cha mối của vua tôi), Phụ tử cang (Giềng mối của cha con), Phu mẹ mà sinh ra, nên nâng đỡ, đùm bọc và thương yêu lẫn thê cang (Giềng mối của vợ chồng).

nhau.

Câu 65: Người có địa vị, tiếng tăm phải khá giữ nề nếp sinh Thánh hiền ngày xưa có quan niệm rằng nghĩa anh em hoạt trong gia đình cho hợp đạo lý.

như tay chân, tình chồng vợ như xiêm áo, trong ca dao cũng

Câu 66: Tình nghĩa giữa anh em phải cư xử với nhau trên có câu:

hòa dưới thuận, thương yêu đùm bọc cho nhau.

Anh em như thể chân tay,

Câu 67: Phải thi hành trọn vẹn mối đạo lớn của con người, Vợ chồng như áo cởi ngay tức thì.

giữ gìn ba giềng mối của đạo nhơn luân.

Thực vậy, anh em cùng huyết thống, cùng cha mẹ sinh

Câu 68: Bổn phận làm em, phải kính trọng và thương mến ra, tức là cùng núm ruột, đã từng sống bên nhau, thân thiết anh chị mình.

nhau từ lúc thơ bé cho đến lớn khôn, cùng vui đùa, cùng chia xẻ, san sớt chén cơm, miếng cá cho nhau: https://thuviensach.vn

65

66

Thân nhau từ buổi lọt lòng,

Hưởng lộc vua: Hay hưởng lộc nước, tức là thọ hưởng Chén cơm miếng cá cũng đồng chia nhau.

quyền tước hay lương bổng của quốc gia.

(Kinh Tụng Huynh Đệ Mãn Phần)

Tìm chước: Tìm mưu kế, tìm cách.

Chính vì cái tình cảm thấm thiết đó, anh em phải biết

An bang 安 邦: An là yên ổn. Bang là nước nhà. An thương yêu nhau, thuận hòa cùng nhau. Anh chị lớn phải coi bang: Làm cho quốc gia được yên ổn, thái bình.

sóc người em nhỏ dại, khi em út gặp khó khăn, hoạn nạn thì

Con giặc: Vì dân là tôi con của nhà nước, nên con giặc phải quan tâm lo lắng, không bao giờ bỏ tránh xa. Câu chuyện là chỉ người dân làm giặc, tức là dân có ý đồ chống lại quốc sau đây trong sách Hán thư cho ta thấy tình nghĩa anh em hết gia.

sức thương nhau, thật là đoàn kết:

Vào cuối triều Vương Mãng, Triệu Lễ bị ăn cướp bắt,

Tôi loàn: Dịch từ chữ loạn thần 亂 臣: Làm quan có muốn làm thịt mà ăn. Triệu Lễ lạy lục mà thưa rằng: Giờ mẹ

mưu đồ dấy loạn, có ý phản với nhà vua và đất nước.

tôi chưa ăn, xin tha mạng giây phút, về nhà dâng cơm cho mẹ

Thuế sưu: Hay sưu thuế 搜 稅.

ăn xong, liền trở lại chịu chết. Cướp cho về. Câu chuyện thấu Sưu: Hay sưu dịch 搜 役 là mỗi năm người dân phải đến tai người anh là Triệu Hiếu, nên anh tự trói mình đến chỗ

làm một số ngày nhứt định những công việc cho nhà nước.

bọn cướp nói: Thằng Lễ ốm, chẳng bằng Hiếu tôi mập, xin Như đào kênh, vét sông, đắp đường...

thế mạng cho em. Triệu Lễ khóc mà nói: Tôi gặp các ông Thuế: Tiền mà dân chúng phải nạp cho nhà nước để

trước, xin nạp mạng, đâu được làm thịt anh tôi. Bọn cướp dùng vào những việc lợi ích chung.

khen hai người có nghĩa, nên thả hai người trở về nhà (trích

Đừng toan kế tà: Đừng có ý định gian xảo, đừng tính trong Ấu Học Quỳnh Lâm).

kế gian dối.

73.

Người trung trực lo âu nợ nước,

Câu 73: Người có lòng trung với quốc gia thì phải lo toan

Hưởng lộc vua tìm chước an bang.

việc nước nhà.

75.

Chớ làm con giặc tôi loàn,

Câu 74: Hưởng lộc vua thì phải tìm cách để làm cho đất nước

Thuế sưu đóng đủ đừng toan kế tà.

yên ổn, thái bình.

Câu 75: Nếu làm người dân thì đừng sinh giặc, chống phá

Trung trực 忠 直: Trung là trung thành. Trực là ngay nhà nước; nếu làm quan (tôi) thì đừng làm loạn, phản lại thẳng. Trung trực: Một lòng một dạ ngay thẳng.

quốc gia.

Lo âu: Lo lắng, lo tính.

Câu 76: Bổn phận làm dân thì phải đóng đủ sưu thuế, chớ

Việc nước: Việc quốc gia, việc đất nước.

đừng có mưu kế gian dối nhà nước.

Hưởng lộc 享 祿: Hưởng là nhận lấy. Lộc là những thứ

Con người sống trong một quốc gia, có được ruộng đất gì mà người ta cho mình. Hưởng lộc: Nhận được cái gì người phì nhiêu, có được an cư lạc nghiệp, có được nền văn minh khác ban cho mình.

đạo đức là nhờ công lao hạn mã của các vì vua chúa, những https://thuviensach.vn

67

68

bậc tiền bối đã khai sơn phá thạch xây dựng nên dãy giang ngay, còn nịnh là vạy tà. Làm tớ phải giữ trọn đạo, lấy chánh sơn gấm vóc và những bậc kế thừa đã bảo vệ mà để lại ngày tâm mà thờ chủ, gọi là trung”.

nay chúng ta được thừa hưởng, do đó chúng ta phải hết lòng biết ơn những người đã lo cho muôn dân ấm no hạnh phúc.

81.

Đừng gặp việc câu mâu biếng nhác,

Để tỏ lòng biết ơn quốc vương thủy thổ, chúng ta phải

Mà quên lời phú thác dặn dò.

giữ lòng trung trực gánh vác việc nước, nếu làm quan hưởng 83.

Trước người giả bộ siêng lo,

lộc vua thì hết lòng với nước, lo tìm kế để an bang, không nên

Sau lưng gian trá so đo tấc lòng.

làm kẻ gian thần sủng nịnh, con giặc tôi loàn mà hại dân hại

Câu mâu: Tỏ ý không bằng lòng.

nước; nếu làm người dân thì phải có bổn phận lo tròn sưu

Biếng nhác: Lười biếng, không siêng năng.

thuế, chung sức bảo vệ và xây dựng giang sơn xã tắc.

Phú thác: Hay phó thác 付 託: Phú là giao cho. Thác là 77.

Phận làm tớ thật thà trung tín,

gởi gấm. Phú thác: Giao và gởi gấm một việc gì cho ai.

Với chủ nhà trọn kính trọn ngay.

Trước người giả bộ: Làm bộ tịch trước mặt người ta, 79.

Áo cơm no ấm hằng ngày,

giả bộ trước mặt người.

Của người châu cấp ơn dày nghĩa sâu.

Siêng lo: Siêng năng lo lắng.

Làm tớ: Người giúp việc trong nhà.

Gian trá 奸 詐: Gian là gian xảo. Trá là lừa gạt, tráo trở.

Trung tín 忠 信: Trung thành và tín nhiệm, tức là Gian trá: Lừa gạt gian xảo.

người ngay thật và biết giữ sự tín nhiệm.

So đo tấc lòng: So sánh hơn thiệt từng ly từng tí, chỉ

Áo cơm no ấm: Áo giúp cho thân ấm, cơm làm cho lòng dạ hẹp hòi ích kỷ.

người no. Còn gọi cơm no áo ấm.

Câu 81 và 82: Đừng gặp việc không vừa ý mà sinh lòng biếng

Châu cấp 周 給: Đem vật dụng ra giúp đỡ cho đầy đủ.

nhác, rồi quên đi lời dặn dò và gởi gấm của người ta.

Câu 77 và 78: Bổn phận người giúp việc nhà thì phải thật

Câu 83: Trước mặt người thì giả bộ siêng năng, lo lắng.

thà, trung thành, ngay thẳng và biết kính trọng chủ nhà.

Câu 84: Rồi sau lưng người thì gian xảo, lừa dối, tính toán

Câu 79 và 80: Hằng ngày mình được cơm no áo ấm của chủ

hơn thiệt từng ly từng tí.

nhà châu cấp cho ấy là ơn nghĩa rất sâu nặng.

Người làm tớ, hằng ngày được no ấm là nhờ cơm áo 85.

Phải chừa thói loài ong tay áo,

của chủ châu cấp cho, đó là ơn nghĩa sâu dày, nên phải có bổn

Bớt học đòi khỉ dạo dòm nhà.

phận ăn ở thật thà, ngay thẳng, giữ lòng thủy chung như nhứt, 87.

Gìn lòng ngay thẳng thật thà,

bất cứ hoàn cảnh nào cũng không thay dạ đổi lòng, sửa ngay

Nói năng minh chánh lời ra phải nhìn.

ra vạy. Thánh giáo Đức Tôn Trung Sơn đã dạy: “Chữ trung là https://thuviensach.vn

69

70

Loài ong tay áo: Do câu thành ngữ: “nuôi ong tay áo”.

Chính vì thế, Đức Khổng Tử mới dạy người ta phải dè Nghĩa là đem loài ong nuôi trong tay áo thì sẽ bị chính ong dặt, cẩn thận từng lời nói, đừng nên khi dể lời nói, Ngài bảo: chích, ý chỉ kẻ phản chủ, hưởng của chủ mà chống lại chủ.

Ôi! Người không nói, mà hễ nói thì phải đúng lý ( Phù! Nhân

Khỉ dạo dòm nhà: Do câu thành ngữ: “nuôi khỉ dòm bất ngôn, ngôn tất hữu trúng 夫! 人 不 言, 言 必 有 中). Và nhà”. Nghĩa là nuôi khỉ để khỉ dòm ngó việc nhà. Loài khỉ

Lão Tử cũng nói: khi người quân tử nói ra một lời, như con thường bắt chước theo người một cách vô ý thức, nên dòm ngựa hay bị chạm một roi vậy; một lời đã nói ra, thì dù cho ngó mà bắt chước theo, làm hại cho chủ nhà.

bốn ngựa cũng khó theo kịp ( Quân tử nhất ngôn, khoái mã

Gìn lòng ngay thẳng: Giữ gìn trong dạ ngay thẳng.

nhất tiên; nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy 君 子 一 言, 快 馬

Minh chánh 明正: Hay minh chính, là trong sáng 一 鞭; 一 言 既 出, 駟 馬 難 追).

ngay thẳng, rõ ràng chân chính.

Lời ra phải nhìn: Phải nhìn nhận lời nói của mình, tức là không nuốt lời.

89.

Chớ quyệt ngữ mà khinh kẻ dại,

Đừng gian mưu hãm hại người hiền.

Câu 85: Phải chừa bỏ thói phản phúc như nuôi ong trong tay 91.

Anh em bằng hữu kết nguyền,

áo.

Một lòng tin cậy phải kiêng phải vì.

Câu 86: Đừng học theo loài khỉ dòm ngó việc nhà mà làm hại chủ nhà.

Quyệt ngữ 譎 語: Quyệt là xảo trá, gian dối. Ngữ là lời

Câu 87: Phải gìn giữ lòng dạ thật thà, ngay thẳng.

nói. Quyệt ngữ: Lời nói xảo trá, không ngay thẳng.

Câu 88: Lời nói ra phải rõ ràng chơn chánh. Khi thốt ra chớ

Kẻ dại: Người khờ dại, người dại dột.

nên nuốt lời.

Gian mưu 奸 謀: Mưu kế gian xảo.

Có nhiều người trong lúc vui, hay trong tình trạng khởi hứng, họ thường hứa hẹn, nhưng sau một thời gian họ lại

Hãm hại 陷 害: Làm điều ám muội để hại người.

quên lời. Do vậy, người bình dân Việt Nam dạy người ta phải

Bằng hữu 朋 友: Bạn bè.

cẩn thận về lời nói, khi nói ra thì phải giữ lấy lời như câu ca

Kết nguyền: Thề nguyền để kết tình anh em với nhau.

dao sau đây:

Tin cậy: Tin tưởng để cậy nhờ.

Nói lời phải giữ lấy lời,

Kiêng vì: Kiêng sợ và nể nang.

Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.

Các nhà Nho cũng cho rằng: Cái miệng cái lưỡi là cửa

Câu 89: Thấy người ta khờ dại đừng khinh dể mà buông lời của điều tai họa hại người, nó là cái búa cái rìu chém giết xảo trá, gian dối.

mình đi ( Khẩu thiệt giả, họa nhân chi môn, diệt thân chi phủ

Câu 90: Đừng có mưu gian để hãm hại người hiền lương.

dã 口 舌 者, 禍 人 之 門, 滅 身 之 斧 也).

https://thuviensach.vn

71

72

Câu 91 và 92: Nếu thề nguyền để kết tình bằng hữu, anh em

Thấy khó: Thấy nghèo hèn, thấy nghèo khó.

với nhau thì phải một lòng tin tưởng và phải kiêng vì lẫn

Khi thị 欺 視: Lừa dối và khinh thường người ta.

nhau.

Vị: Nể nang.

Người xưa thường quan niệm rằng: Người đàn bà nếu

Nâng: Nịnh hót, bợ đỡ, tâng bốc.

chẳng có gương trong để soi mặt thì làm sao biết mặt mình dơ, hay sạch. Kẻ sĩ nếu chẳng có bạn hiền, thì ai mách cho

Gian truân 艱 屯: Gian là khó khăn. Truân là khó tiến mình những lỗi lầm ( Nữ vô minh kính, bất tri diện thượng tới. Gian truân: Khó tiến bước, chỉ sự khó khăn bước tới.

Giúp ích: Giúp nhau cho có ích.

tinh thô; sĩ vô lương hữu, bất tri hành bộ khuy du 女 無 明 鏡,

Mặt ngơ: Mặt làm lơ, không để ý đến, hay không biết 不 知 面 上 精 粗; 士 無 良 友, 不 知 行 步 虧 踰). Như vậy việc tới.

kết bằng hữu rất cần cho chúng ta. Nhưng muốn giao thiệp

Câu 93: Chớ thấy người ta nghèo khó thì khinh rẻ, coi bạn bè, phải chọn người hiền lương, tín cẩn. Cách chọn bạn thường.

của cổ nhân thường rất kỹ lưỡng, bởi họ cho rằng: “Gần mực

Câu 94: Gặp những người giàu sang thì bợ đỡ, tâng bốc.

thì đen, gần đèn thì sáng”. Ông Thái Công cũng có dạy: “Gần Thói thường, người nào ham chuộng tiền tài, vật chất son thì đỏ, gần mực thì đen, gần người hiền thì sáng, gần hay danh quyền thì họ thường nhìn người qua bề ngoài, mà có người tài thì trí, gần kẻ si thì ngu, gần người lành thì có thái độ cư xử khác nhau: Hễ thấy người nghèo hèn thì tỏ vẻ rẻ

đức… ”( Cận chu giả xích, cận mặc giả hắc; cận hiền giả

rúng, khi dể, hễ thấy ai giàu sang, quyền hành thì nịnh bợ, ỷ

minh, cận tài giả trí; cận si giả ngu, cận lương giả đức 近 朱

lại. Ông Thái Công có khuyên như sau: Thấy người nghèo thì 者 赤, 近 墨 者 黑, 近 賢 者 明, 近 才 者 智, 近 癡 者 愚, 近 良

không nên khi, người giàu thì không nên cậy. Vì âm dương 者 德

xoay vần, giáp vòng rồi cũng trở lại như cũ ( Bần bất khả khi,

).

phú bất khả thị; âm dương tương thôi, châu nhi phục thủy 貧

Khi bạn bè đã kết nguyền với nhau rồi, ta phải có lòng thành thật đối đãi với nhau, phải tin cậy và kính nhường để

不 可 欺, 富 不 可 恃. 陰 陽 相 推, 週 而 復 始).

giữ niềm hòa ái, tương trợ tương thân. Anh em phải khuyên Bởi vì bỉ thới thường thay đổi, cho nên: bảo nhau, giúp đỡ lẫn nhau, nếu có lỗi lầm, phải sửa đổi lẫn Hoa rơi hoa nở, nở rồi rơi,

nhau, nghèo nàn phải thương yêu nhau, hoạn nạn phải cứu Gấm kia vải nọ sẽ thay dời.

giúp nhau.

Nhà hào chưa chắc giàu sang mãi,

Kẻ khó nào đâu mãi tả tơi.

93.

Chớ thấy khó mà khi mà thị,

Bài thơ trên dịch vần từ câu nói của Ngô Chơn Nhơn

Gặp người giàu mà vị mà nâng.

吳 真 人 như sau:

95.

Dầu khi gặp lúc gian truân,

Hoa lạc hoa khai, khai hựu lạc,

Cũng đồng giúp ích chớ đừng mặt ngơ.

https://thuviensach.vn

73

74

花 落 花 開 開 又 落

- Khẩu niệm 口 念: Niệm một cách chí thành, Cẩm y bố y canh hoán trước;

khẩn thiết khi gặp tai nạn hay bệnh tật.

錦 衣 布 衣 更 換 著

- Quán niệm: Tưởng niệm các Đấng như có hình ảnh ở trước mắt.

Hào gia vị tất trường phú quý,

豪 家 未 必 長 富 貴

- Chuyên niệm 專 念: Lúc nào cũng niệm, trong mọi lúc đi, đứng, nằm, ngồi.

Gia bần vị tất trường tịch mịch.

家 貧 未 必 長 寂 寞

Mục đích niệm danh hiệu các Đấng là để trói buộc cái tâm mình vào danh hiệu các Đấng, lúc đó các vọng tưởng hết,

Câu 95: Dầu có lúc gặp cảnh gian nan vất vả, khó qua được, chân tâm thanh tịnh hiện bày. Nhưng điều cần nhứt là niệm

Câu 96: Thì cũng giúp ích cho nhau, chớ đừng làm mặt ngơ.

đến chỗ nhứt tâm bất loạn 一 心 不 亂, tức là tâm không bị

loạn động, chí thành, không để các tạp niệm xen vào, miệng 97.

Làm người phải kỉnh thờ Thần Thánh.

niệm mà trong lòng không có vọng tưởng.

Giữ lời nguyền tâm tánh tưởng tin,

Tâm bị vô minh, vọng tưởng làm điên đảo, bất tịnh, 99.

Hễ là niệm Phật tụng kinh

niệm Phật có công năng phá trừ vọng niệm, làm cho tâm

Rèn lòng sửa nết khá in như nguyền.

mê lầm trở nên sáng tỏ, tinh tấn.

Kỉnh thờ: Thờ phụng một cách kính trọng.

Tụng kinh 誦 經: Đọc thành tiếng theo nhịp kinh một

Lời nguyền: Lời thề nguyền.

cách thành kính.

Tưởng tin: Hay tưởng tín 想 信, tức là tin và tưởng Chúng ta chí thành tụng đọc thì kinh có công năng phá nghĩ đến.

trừ vô minh, khai mở tâm trí sáng suốt. Như vậy, ý nghĩa huyền diệu trong kinh điển chúng ta cần phải tìm hiểu, học

Niệm Phật 念 佛: Đọc trang nghiêm danh hiệu của Đức Phật. Theo nghĩa rộng của kinh, đây là từ chỉ chung cho tập: “Độc kinh cầu lý 讀 經 求 理”, bởi vì lý của kinh sẽ chiếu các Đấng: Niệm Phật cũng có nghĩa là niệm danh hiệu Đức sáng tâm con người ( lý dĩ chiếu nhân tâm 理 以 照 人 心).

Chí Tôn hay các Đấng Phật, Tiên, Thánh, Thần.

Sau một thời tụng kinh, người tụng có cảm thấy tâm Có nhiều cách niệm:

mình được thanh thản, an lạc, thì thời kinh đó mới có ý nghĩa.

- Tụng niệm 誦 念: Đọc lớn tiếng danh hiệu các

Rèn lòng: Do chữ luyện tâm 煉 心 là trau giồi tâm cho Đấng, như chú của Chí Tôn trước Chánh điện hay Thiên bàn.

thiện lương, thanh tịnh.

- Mật niệm 密 念: Niệm thầm, niệm nhỏ tiếng ở

Sửa nết: Do chữ tu tánh 修 性 là trau giồi tự tánh.

bất cứ nơi nào.

https://thuviensach.vn

75

76

Câu 97: Làm con người phải biết và có đức tin kỉnh thờ các

Dối người nào khác dối Trời: Sách Trung Hiếu Lược Đấng Thần Thánh.

nói: Mình dối người là tự dối lòng mình. Dối lòng mình là tự

Câu 98: Phải có lòng tin tưởng và gìn giữ theo lời thề

dối cả Trời, Trời có thể dối ru? ( Khi nhân tất tự khi kỳ tâm, nguyền.

khi kỳ tâm tất tự khi kỳ Thiên, Thiên kỳ khả khi hồ? 欺 人 必

Kỉnh thờ Thần Thánh là kỉnh thờ các Đấng do Đức Chí 自 欺 其 心

Tôn hóa sinh ra, để thay mặt cho Ngài lo cho chúng sanh.

, 欺 其 心 必 自 欺 天, 天 其 可 欺 乎?).

Thần Thánh là các bậc có lòng từ bi, có oai nghi, đức độ và Khi nói về vọng ngữ, Thánh giáo Đức Chí Tôn có dạy: công lao đối với con người. Thờ phụng và kỉnh lạy Thần

“Thầy đã nói rằng, nơi thân phàm các con, mỗi đứa Thầy đều Thánh nhằm thể hiện lòng quy ngưỡng, tri ân công đức, và cho một chơn linh gìn giữ cái chơn mạng sanh tồn.

noi theo những gương lành của các bậc ấy.

Thầy tưởng chẳng cần nói, các con cũng hiểu rõ rằng, Kỉnh thờ Thần Thánh chẳng phải vì van xin tha tội, đấng chơn linh ấy vốn vô tư, mà lại đặng phép giao thông cũng chẳng phải vì cầu mong ban ơn được giàu sang, mạnh cùng cả chư Thần, Thánh, Tiên, Phật và các đấng Trọn Lành giỏi… Sự thờ kỉnh Thần Thánh không phải là một lễ lo lót, vì nơi Ngọc Hư Cung, nhứt nhứt đều lành và việc dữ ghi chép các Đấng ấy công minh, vô tư, chẳng bao giờ thiên vị. Đông không sai, đặng dâng vào Tòa Phán Xét. Bởi vậy nên một Nhạc Thánh Đế có lời dạy: Thiên địa vô tư, Thần minh ám mảy không qua, dữ lành đều có trả. Lại nữa, các chơn linh sát, bất vị tế hưởng nhi giáng phước, bất vị thất lễ nhi giáng ấy, tánh Thánh nơi mình, đã chẳng phải gìn giữ các con mà thôi, mà còn dạy dỗ các con, thường nghe đời gọi lộn Lương họa 天 地 無 私, 神 明 暗 察, 不 為 祭 享 而 降 福, 不 為 失 禮

tâm là đó.

而 降 禍, nghĩa là Trời đất không tư riêng, có Thần minh soi Bởi vậy chư Hiền, chư Thánh Nho nói rằng: xét, chẳng vì cúng tế mà cho phước, chẳng vì thất lễ mà giáng

“Khi nhơn tức khi tâm”

họa.

“Hoạch tội ư Thiên vô sở đảo dã”

Như các con nói dối, trước chưa dối với người thì các

Câu 99 và 100: Hễ chúng ta chuyên tâm tụng kinh niệm Phật con đã nói dối với Lương tâm, tức là chơn linh”.

thì chúng ta phải trau giồi tâm, tu sửa tánh một cách nghiêm cẩn như lời nguyền khi niệm Phật tụng kinh.

Ngỗ ngang 忤 昂: Ngạo ngược, bướng bỉnh, tức là không kể lời dạy dỗ của người trên.

101.

Chừa thói xấu đảo điên trong dạ

Câu 101: Phải chừa bỏ những thói xấu xa và dứt trừ lòng dạ

Muôn việc chi chẳng khá sai lời

tráo trở bất thường.

103.

Dối người nào khác dối Trời,

Câu 102: Dầu bất cứ việc chi cũng phải giữ đúng, chớ khá

Trời đâu dám dối ra đời ngỗ ngang.

sai lời.

Đảo điên 倒 顛: Làm rối trật tự, đang xuôi bỗng nhiên lật ngược. Chỉ sự thay đổi lung tung, tráo trở bất thường.

https://thuviensach.vn

77

78

Câu 103 và 104: Dối người có khác chi là dối Trời, mà Trời

Tánh linh hơn vật biết đàng lễ nghi,

mình dám dối sao? Nếu dối Trời thì thành người ngạo ngược

Chớ lầm tưởng: Đừng có lầm lẫn mà tưởng rằng, bướng bỉnh.

chẳng nên lầm mà tưởng như vậy.

Thật vậy, sách Trung Hiếu Lược còn nói như sau: Dối

Trong hang vắng tiếng: Trong hang vắng vẻ không có người được, không thể dối Trời được, lừa người được, không âm thanh. Ý nói đừng nghĩ rằng nơi kín đáo không ai hay thể lừa Trời được. Người đời có đánh lừa nhau mới sinh ra biết.

lòng dối, mà dối lòng tức là dối Trời vậy. Chớ nói Trời không

Dể duôi: Xem thường, khi dể.

biết. Trời ở nóc nhà, đầu nhà, nói gì Trời không nghe. ngươi nói không nghe, thử hỏi xưa nay đã bỏ quên người nào. Trời

Sanh biến 生 變: Hay sinh biến, là gây ra những điều xanh lồng lộng không nên nói dối, ý ngươi muốn gì ta đã biết không tốt.

trước rồi. Cho nên rõ ràng trời xanh không nên khinh khi.

Tánh linh hơn vật: Trong vạn vật, con người là vật có Chưa có nghĩ tới thì đã biết trước rồi, nên ta khuyên ngươi tánh linh hơn hết, vì có đủ tam hồn: Sinh hồn, giác hồn, linh chớ làm sự quấy quá; xưa qua nay lại, có thấy Trời bỏ qua ai hồn.

chưa?

Lễ nghi 禮 儀: Cách thức bên ngoài để bày tỏ việc đạo Nhân khả khi Thiên bất khả khi, nhân khả man Thiên đức, lễ nghĩa.

bất khả man thế nhân yếu man nhơn, phân minh bả tâm khi;

Câu 105: Đừng có lầm tưởng rằng ở nơi kín đáo, vắng vẻ

khi tâm tức khi Thiên, mạc đạo Thiên bất tri, Thiên tại ốc không ai hay biết.

thềm đầu, tu hữu thính đắc thì, nễ đạo thính bất đắc, cổ kim

Câu 106: Rồi xem thường, mà gây ra những điều trái với phóng quá thùy?

luân lý đạo đức.

Trạm trạm thanh thiên bất khả khi, vị tằng cử ý ngã Có nhiều người khi làm việc gì sái quấy thường hay tiên tri, khuyến quân mạc tác khuy tâm sự, cổ vãng kim lai lén lút, hay làm nơi vắng vẻ, kín đáo, vì họ nghĩ như vậy sẽ

phóng quá thùy? 人 可 欺 天 不 可 欺, 人 可 瞞 天 不 可 瞞, 世

không ai thấy, biết. Nhưng họ quên rằng giấu được người, 人 要 瞞 人, 分 明 把 心 欺; 欺 心 即 欺 天, 莫 道 天 不 知, 天 在

chứ không sao giấu được lương tâm mình, hoặc các bậc Thần 屋 簷 頭

Thánh. Chính vì vậy mà sách Cảnh Hành dạy làm bất cứ việc

, 須 有 聽 得 時, 你 道 聽 不 得, 古 今 放 過 誰? 湛 湛

gì cũng cần giữ quang minh, chính đại: Ngồi trong nhà kín 青 天 不 可 欺, 未 曾 舉 意 我 先 知, 勸 君 莫 作 虧 心 事, 古 往

tưởng không ai hay nhưng thật như ngoài đường cái, ai cũng 今 來 放 過 誰?.

rõ ( Tọa mật thất như thông cù 坐 密 室 如 通 衢).

Những việc làm mờ ám, nghĩ rằng không ai hay biết, 105.

Chớ lầm tưởng trong hang vắng tiếng.

nhưng “chẳng có gì tỏ hơn những chỗ mờ tối, chẳng có gì rõ

Mà dể duôi sanh biến lăng loàn,

hơn những điều nhỏ bé, cho nên người quân tử giữ gìn cẩn 107.

Con người có trí khôn ngoan,

thận trong khi chỉ có một mình mình”(Mạc kiến hồ ẩn, mạc https://thuviensach.vn

79

80

hiển hồ vi, cố quân tử thận kỳ độc dã 莫 見 乎 隱, 莫 顯 乎 微, hữu khí nhi vô sinh, thảo mộc hữu sinh nhi vô tri, cầm thú 故 君 子 慎 其 獨 也

hữu tri nhi vô nghĩa, duy nhơn giả hữu khí, hữu sinh, hữu tri

).

diệc hữu nghĩa, cố vi thiên hạ quý 水 火 有 氣 而 無 生, 草 木

Chuyện thầm lén tưởng rằng không người biết, không người rõ, song có sự soi xét của các Đấng Thần minh như Tử

有 生 而 無 知, 禽 獸 有 知 而 無 義, 惟 人 者 有 氣, 有 生, 有 知

Hư Nguyên Quân nói: Việc rõ ràng thì đâu cũng có phép vua 亦 有 義, 故 為 天 下 貴).

luật nước, việc mờ ám, kín đáo thì có các đấng Thần minh soi Con người là một yếu tố trong Tam tài là thiên, địa, xét cho ( Minh hữu vương pháp tương kế, ám hữu quỉ thần nhơn (Trời, đất, người). Sở dĩ con người đạt được địa vị ấy là tương tùy 明 有 王 法 相 繼, 暗 有 鬼 神 相 隨).

vì con người được Trời đất sinh ra và ban cho một đức tính Câu chuyện sau đây cho ta thấy không nên thầm lén: rất cao quí, rất thiêng liêng, hay nói khác đi người chịu cái Dương Chấn người đất Quan Tây, đời nhà Hán, làm đức của Trời đất. Ngoài ra, con người còn được hấp thụ hoàn quan thái úy, tánh thanh liêm. Hồi làm thứ sử có tiến dẫn toàn cái tinh thần linh diệu và cái khí chất tinh túy của Trời Vương Mật làm lệnh doãn huyện Xương Ấp. Nên khi ông đi đất , nên con người linh hơn, sáng suốt hơn vạn vật. Chính ngang qua Xương Ấp, vì trời tối, có nghỉ tạm ở đó một đêm.

nhờ cái sáng suốt này mà con người phân biệt được điều hay Vương Mật mới lén đem mười lượng vàng đền ơn. Ông dở, lẽ phải trái. Cái sáng suốt ấy có sẵn trong mỗi người được Dương Chấn mới trách: Ta biết tài ngươi mà ngươi không gọi là trực giác, hay lương tri, hay minh đức.

biết lòng ta.

Nói theo triết lý đạo Cao Đài, con người có tánh linh Dương Mật nói: Đêm hôm khuya khoắc có ai hay mà hơn vật, có trí khôn ngoan, biết điều nhơn nghĩa là vì: ngài sợ.

- Thứ nhứt là bởi vì con người phải qua muôn nghìn Dương Chấn đáp: Sáng thì có trời biết, tối thì có thần kiếp tiến hóa, từ vật chất, thảo mộc, thú cầm, rồi mới chuyển soi biết; trong có ta biết, ngoài có ông biết. Chỗ biết có nhiều hóa đến nhơn loại.

sao gọi rằng không ai biết.

Đức Chí Tôn giảng về sự tiến hóa của muôn vật như

sau: “Cả kiếp luân hồi thay đổi từ trong nơi vật chất mà ra

Câu 107 và 108: Trong vạn vật, con người là loài có trí khôn thảo mộc, từ thảo mộc đến thú cầm, loài người phải chịu ngoan và có tánh linh hơn mọi loài nên biết đường đạo đức, chuyển kiếp ngàn năm, muôn năm lần mới đến địa vị nhơn lễ nghĩa.

phẩm”.

Con người là một sinh vật có ý thức, có trực giác, biết

- Thứ nhì là vì con người có ba phần hồn: Sanh hồn, suy tư và nhứt là biết đường nhơn nghĩa, đạo lý. Vì vậy, Tuân giác hồn, linh hồn, mà loài vật chất thấp nhứt kim thạch, là Tử có nói: “Nước lửa có khí mà không sinh, cây cỏ có sinh loài vô tri vô giác, không phân biệt được đầu ngọn; kim thạch mà không hiểu biết, cầm thú có hiểu biết mà vô nghĩa, duy tiến lên thảo mộc thì có một hồn là sanh hồn, có gốc quay chỉ có con người có khí, có sinh, có hiểu biết và cũng có xuống đất, ngọn hướng lên trời; thảo mộc tiến lên thú cầm thì nghĩa, cho nên người là quý nhứt trong thiên hạ ( Thủy hỏa có được hai hồn là sanh hồn, giác hồn, đầu và đuôi ngang https://thuviensach.vn

81

82

nhau; thú cầm tiến lên con người thì có ba hồn: Sanh hồn, thì vua Thuấn đến thăm vua Nghiêu, thay đổi nhau làm chủ

giác hồn, linh hồn, đầu hướng lên trời, chân quay xuống đất.

khách, thế là bậc thiên tử làm bạn với kẻ thất phu vậy”.

Con người nhờ Sanh hồn mới có được sự sống, Giác

Buông lời: Không suy nghĩ mà nói ra, phát ngôn cẩu hồn mới có cảm giác, biết đau đớn khổ sở và Linh hồn mới thả.

khôn ngoan, biết đạo lý, suy xét đủ điều, cho nên con người

Thuận 順: Xuôi theo, phục theo.

tánh linh hơn vật.

Bà con chòm xóm: Bà con láng giềng, tức là những người thân thuộc, gần gũi trong xóm.

109.

Phải cho biết kỉnh vì trên trước

Đừng buôn

Khiêm nhường: Hay khiêm nhượng 謙 讓: Khiêm là

g lời lấn lướt hồ đồ

111.

Thuận cùng chú bác cậu cô,

nhún nhường, khiêm tốn. Nhượng là nhường nhịn. Khiêm

Bà con chòm xóm ra vô khiêm nhường.

nhường: Khiêm tốn nhún nhường.

Kỉnh vì trên trước: Đối với bậc cao quý, trưởng

Câu 109: Làm người phải biết nể nang, kính trọng những thượng, tức là người có địa vị hay tuổi tác thì phải nể nang, người hơn mình về tài ba, đạo đức hay địa vị (Trưởng kính trọng.

thượng).

Thói thường, người ta chỉ dạy kẻ dưới kính trọng

Câu 110: Đừng nói ra những điều thiếu suy nghĩ mà lấn lướt người trên mà không lấy trên kính dưới để thu phục bậc hiền những người trưởng thượng.

tài, nên Mạnh Tử mới nói: Lấy kẻ dưới kính người trên, gọi là

Câu 111:Trong thân tộc phải ăn ở xuôi thuận với chú, bác, quý trọng người cao quý, lấy người trên kính kẻ dưới, gọi là cậu, cô.

tôn kính người hiền tài; quý trọng người cao quý, tôn kính

Câu 112: Ngoài chòm xóm thì phải khiêm tốn, nhún nhường người hiền tài, nghĩa cũng là một vậy ( Dụng hạ kính thượng, với bà con láng giềng.

vị chi quý quý, dụng thượng kính hạ, vị chi tôn hiền; quý quý 113.

Thấy già yếu hẹp đường nhượng tránh

tôn hiền, kỳ nghĩa nhất dã 用 下 敬 上, 謂 之 貴 貴, 用 上 敬

Đừng chỗ đông buông tánh quá vui

下, 謂 之 尊 賢; 貴 貴 尊 賢, 其 義 一 也).

115.

Cợt người ra dạ dể duôi,

Đây nói bè bạn là một mối trong nhân luân để giúp

Sanh điều chích mích đâu nguôi dạ hờn.

nhau làm điều nhân, cho nên thiên tử làm bạn với kẻ thất phu

Hẹp đường: Đường đi chật hẹp.

mà không cho là khuất nhục, thất phu làm bạn với thiên tử mà không cho là tiếm lạm. Đó là Mạnh Tử dựa theo sự ứng xử

Nhượng 讓: Nhường.

giữa vua Nghiêu và Thuấn về đạo nhân luân vậy. Ngài nói:

Nhượng tránh: Tránh qua một bên để nhường đường,

“Vua Thuấn lên triều kiến vua Nghiêu, vua Nghiêu gả hai con nhường chỗ.

gái cho và để con rể ở phó cung, vua Nghiêu cũng ăn uống Thấy người già yếu hay tàn tật đi đường, đi xe, đạo lý với vua Thuấn. Khi thì vua Nghiêu đến thăm vua Thuấn, lúc của con người là phải nhượng tránh, hay nhường chỗ ngồi.

https://thuviensach.vn

83

84

Hiếu Hữu Châu Tiên sinh có nói rằng: Mình nhường cho

Câu 116: Để sinh ra sự xích mích với nhau khiến cho không người ta đi trước mình, trót đời cũng không thua sút là bao bao giờ nguôi được hờn giận .

nhiêu; bờ ruộng người ta tranh lấn mình, mình nhường nhịn cho người ta thì mình cũng chẳng mất đi đoạn nào ( Chung 117.

Khi tế tự chớ lờn chớ dể

thân nhượng lộ, bất uổng bách bộ; chung thân nhượng bạn,

Việc quan, hôn thủ lễ nghiêm trang

bất thất nhất đoạn 終 身 讓 路, 不 枉 百 步; 終 身 讓 畔, 不 失

119.

Gìn lòng chẳng khá lăng loàn.

一 段

Lễ nghi vẹn giữ vững vàng chớ quên.

).

Cổ Linh Trần Tiên Sinh cũng có dạy: Đi đường phải

Tế tự 祭 祀: Tế là cúng một cách long trọng. Tự là thờ

nhường bước, cày bừa phải nhường bờ. Chớ để người đầu bạc cúng. Tế tự: Chỉ chung về sự thờ tự và cúng tế.

phải gánh đội đi ngoài đường phố, có thế mới thành phong tục Ngày xưa người ta phân biệt: Cúng Thần trên Trời là lễ nghĩa vậy ( Hành giả nhượng lộ, canh giả nhượng bạn; ban tự 祀, cúng Thần dưới đất là tế 祭. Về sau, hai chữ này chỉ

bạch giả bất phụ đái ư đạo lộ, tắc vi lễ nghĩa chi tục hĩ 行 者

còn nghĩa là cúng một cách trọng thể các Đấng Thiêng Liêng.

讓 路, 耕 者 讓 畔; 頒 白 者 不 負 戴 於 道 路, 則 為 禮 義 之

Chớ lờn chớ dể: Không được khinh thường và vô lễ.

俗 矣

Quan hôn 冠 婚: Quan là cái mão. Hôn là việc cưới vợ

).

gả chồng.

Buông tánh: Thả lỏng tánh tình, để tánh buông lung Theo nghi lễ thời xưa, một đời người có bốn cái lễ lớn: không gìn giữ chặt chẽ.

Quan, hôn, tang, tế. Quan hôn chịu ảnh hưởng hỉ lạc, tang tế

Cợt người: Trêu ghẹo người, cười cợt người.

chịu ảnh hưởng ai bi.

Trêu ghẹo người chơi cũng nên vừa phải, đừng vì quá sức vui mà cợt người, bởi vui quá sẽ sinh ra buồn phiền (lạc

- Quan 冠: Theo sách Lễ Ký, hễ con trai đến trưởng cực sanh bi 樂 極 生 悲) mất niềm hòa khí.

thành đúng 20 tuổi thì thọ lễ Gia quan (lễ đội mão), còn con gái đến trưởng thành đúng 18 tuổi thì thọ lễ Gia kê (lễ cài

Xích mích: Phiền hà, tức là có sự va chạm nhỏ nhặt trâm).

với nhau mà sinh ra phiền lòng.

Đâu nguôi dạ hờn: Không giảm bớt lòng hờn giận.

- Hôn 婚: Nghi lễ cưới vợ gả chồng.

Câu 113: Ở nơi đường chật hẹp phải tránh nhường cho

- Tang 喪: Nghi lễ khi có người chết.

những người già yếu, tật nguyền.

- Lễ 禮: Các lễ cúng tế trong gia đình, trong làng...

Câu 114: Chỗ đông người, đừng vì quá vui mà buông tánh cẩu thả, không gìn giữ.

Thủ lễ 守 禮: Giữ gìn nghi lễ hay giữ gìn phép tắc.

Câu 115: Đừng có lòng khi dể mà cười cợt, trêu ghẹo người

Nghiêm trang: Hay trang nghiêm 莊 嚴: Uy nghi, làm ta.

cho người ta kính sợ.

https://thuviensach.vn

85

86

Chẳng khá lăng loàn: Không nên hỗn xược làm càn

Phước ấm no túc thực túc y.

bậy, chẳng tùng theo phép tắc.

123.

Thấy người gặp lúc tai nguy,

Lễ nghi vẹn giữ: Giữ gìn nghi lễ cho tròn vẹn.

Ra tay tế độ ấy thì lòng nhơn.

Câu 117: Khi thờ phượng và cúng tế thì không nên khinh lờn

Ơn Trên: Ơn huệ của Đức Chí Tôn hay các Đấng và vô lễ.

Thiêng Liêng.

Câu 118: Việc quan hôn thì phải giữ gìn nghi lễ cho được

Giúp sức: Sức trợ giúp thêm.

nghiêm trang.

Phước ấm no: Điều phước đức hay điều may mắn tốt Đạo sửa trị con người cho đặng thuần lương chơn lành khiến cho thân được no ấm.

chánh, chẳng có phương pháp nào cần thiết và gấp rút cho

Túc thực túc y 足 食 足 衣: Đủ ăn đủ mặc, có nghĩa là bằng lễ nghi, pháp độ như lời dạy của Đức Khổng Phu Tử

đời sống được no ấm.

trong sách Lễ Ký: Trị nhân chi Đạo mạc cấp ư lễ 治 人 之 道

Túi tham của con người không đáy, nên cuộc sống lúc 莫 急 於 禮.

nào cũng thấy thiếu thốn, không bao giờ biết đủ. Chính vì vậy sách Cảnh Hành mới nói: Biết đủ (cho là đủ) thì thường vui, Thực vậy, lễ nghi pháp độ được người xưa thực hiện để

tham quá thì lo nhiều.Người biết đủ thì nghèo hèn cũng vui, làm nền móng giáo hóa nhơn sanh cho thấm nhuần đạo đứ

kẻ không biết đủ thì giàu sang cũng lo. Biết đủ thường đủ, c: Biết trọng lễ nghĩa, liêm sỉ, biết giữ khiêm cung, kỉnh trọn đời không nhục, biết thôi thường thôi, trọn đời không hổ.

nhượng. Người có giữ lễ nghi, biết khiêm cung kỉnh nhượng Nhìn lên thì thấy chưa đủ, trông xuống thì thấy có dư ( Tri túc thì đặng an toàn danh phận, còn người không giữ lễ pháp, lại thường lạc, đa tham tắc ưu; tri túc giả bần tiện diệc lạc, bất buông lung khinh dể thì phải chịu nguy hại đến thân danh. Vì tri túc giả phú quí diệc ưu; tri túc thường túc, chung thân bất thế, lễ là cái cần thiết không thể không học ( Nhân hữu lễ tắc nhục, tri chỉ thường chỉ, chung thân bất sỉ; tỷ thượng bất túc, an, vô lễ tắc nguy. Lễ giả, bất khả bất học dã 人 有 禮 則 安, tỷ hạ hữu dư 知 足 常 樂, 多 貪 則 憂; 知 足 者 貧 賤 亦 樂, 不

無 禮 則 危, 禮 者, 不 可 不 學 也). (Thiên Khúc lễ).

知 足 者 富 貴 亦 憂; 知 足 常 足, 終 身 不 辱, 知 止 常 止, 終 身

Lễ đối với một con người sống trong xã hội, từ nhỏ

đến lúc già thì có quan, hôn, tang, lễ: Tang lễ thì không nên 不 恥; 比 上 不 足, 比 下 有 餘).

lờn dể, quan hôn thì phải giữ gìn cho nghiêm trang.

Cái đủ theo Thánh hiền xưa cũng phải có đạo lý, sách Đại Học dạy: Thà chẳng được đủ mà cư xử ngay ngắn, chẳng

Câu 119: Phải gìn lòng ngay thật, chẳng khá hỗn xược làm nên có dư mà ăn ở vạy vò ( Ninh khả chánh nhi bất túc, bất càn bậy mà không tùng theo phép tắc.

Câu 120: Giữ vẹn lễ nghi cho vững chắc, không để cho sa khả tà nhi hữu dư 寧 可 正 而 不 足, 不 可 邪 而 有 餘).

ngã mà thất lễ.

Tai nguy 災 危: Tai nạn nguy hiểm.

121.

Giàu sang ấy Ơn Trên giúp sức.

https://thuviensach.vn

87

88

Tế độ 濟 度: Tế là đưa đò qua sông, giúp đỡ. Độ là cứu Lòng đã tốt rồi, mệnh lại tốt nữa thì thế nào cũng sớm được hưởng vinh hoa phát đạt. Lòng tốt, nhưng mệnh lại không tốt giúp. Tế độ: Dùng Phật pháp để cứu vớt người đưa qua khỏi thì trọn đời cũng ấm no. Mệnh tốt mà lòng không tốt, thì biển khổ. Nghĩa rộng: Đem tài vật cứu giúp cho người nghèo tương lai khó mà giữ được. Còn cả lòng và mệnh đều không khổ, khó khăn.

tốt thì cực khổ đến già ( Tâm hảo mệnh hựu hảo, phát đạt vinh

Lòng nhơn: Lòng thương người mến vật.

hoa tảo; tâm hảo mệnh bất hảo, nhất sinh dã ôn bão; mệnh Lòng nhơn phải là một thứ tình thương không có điều hảo tâm bất hảo, tiền trình khủng nan bảo; tâm mệnh đô bất kiện, không bắt buộc và không đòi hỏi bất cứ một sự đền trả

nào. Ngoài ra, lòng nhơn theo đạo Phật, không chỉ hạn chế

hảo, cùng khổ trực đáo lão 心 好 命 又 好, 發 達 榮 華 早; 心

trong nhơn loại, mà còn mở rộng đến tất cả các loài động vật 好 命 不 好, 一 生 也 溫 飽; 命 好 心 不 好, 前 程 恐 難 保; 心

và cây cỏ.

命 都 不 好, 窮 苦 直 到 老).

Câu 121: Những người biết đạo đức thì Ơn Trên trợ giúp cho được giàu sang.

Câu 123 và 124: Thấy bất cứ một người nào gặp tai nạn nguy

Câu 122: Được nhiều điều may mắn tốt lành để đủ ăn đủ

hiểm thì sẵn sàng ra tay cứu giúp cho họ. Ấy là người có lòng mặc.

nhơn từ.

Không phải ai cũng được Ơn Trên giúp sức cho sự

giàu sang mà chỉ có những người tâm tốt để tạo âm chất nhiều 125.

Thương đồng loại cũng hơn thí bạc,

hay ít mới được giàu sang hay no ấm.

Thấy trên đường miểng bát, miểng chai,

Theo thuyết luân hồi của nhà Phật, giàu sang hay 127.

Hoặc là đinh nhọn, chông gai,

nghèo hèn của một con người là do duyên nghiệp hay phước

Mau tay lượm lấy đoái hoài kẻ sau.

đức đã tạo ra từ nơi kiếp trước. Như vậy ta thấy rằng cái

Đồng loại 同 類: Cùng chung một loài với nhau.

duyên nghiệp đó được Nho gia hay người đời gọi là mệnh số

Thí bạc: Bố thí tiền bạc, tức là đem bạc tiền để cứu (mạng) hay Trời giúp cho.

giúp cho người tàn tật, nghèo khó, khổ sở.

Mạnh Tử có nói: Muôn việc chẳng phải bởi người định đượ

Miểng bát miểng chai: Miểng sành miểng ly, tức là c, mà tất cả đều do mệnh Trời đã xếp đặt sẵn sàng ( Vạn sự

những mảnh vở của chén dĩa, ly tách…

bất do nhân kế giảo, nhất sinh đô thị mệnh an bài 萬 事 不 由

Đinh nhọn: Những phế liệu như đinh kẽm nhọn bị

人 計 較, 一 生 都 是 命 安 排).

dẹo, sét.

Mệnh số định cho con người cái số phận, song mình

Chông gai: Hay gai chông là những cây hay vật có gai cũng có thể điều chỉnh cho cái số phận đó của mình, nói cách nhọn, khiến có thể đâm thủng bàn chân được khác, lấy cái tâm lành của mình để cải sửa một phần nào cái

Đoái hoài: Tưởng nghĩ đến, quan tâm đến.

mạng của mình. Điều này Tư Mã Ôn Công có nói như sau: https://thuviensach.vn

89

90

Câu 125: Biết thương yêu người đồng loại với nhau công đức

Thi ân hậu 施 恩 厚: Làm ơn sâu dày cho người.

còn hơn đem tiền bạc cứu giúp cho người nghèo khổ.

Câu 126: Chính do có lòng thương người nên khi đi trên

Tập thành 習 成: Luyện tập lâu ngày cho thành thói đường gặp miểng bát miểng chai...

quen.

Câu 127: Hoặc là có những vật bén nhọn như đinh nhọn,

Từ hòa 慈 和: Nhơn từ và hòa thuận, tức có lòng chông gai.

thương yêu người, giúp người và hòa đồng với mọi người.

Câu 128: Thì nên mau tay lượm lấy để tránh những người đi

Chẳng khá: Chớ nên, không nên.

sau đạp phải. Đó là có sự quan tâm đến những người đi sau.

Nhỏ nhít: Nhỏ nhặt, không lớn.

Công phu 功 夫: Công là kết quả sự việc. Phu là một 129.

Ấy làm phước khỏi hao khỏi tốn

người. Công phu: Một người đem hết sức ra để thành tựu sự

Chẳng có đâu mòn vốn thâm tiền

việc, hoặc chỉ khoảng thời gian làm một việc gì.

131.

Bắc cầu đắp sửa đường liền,

Kẻ qua người lại bước yên gọn gàng.

Câu 133: Làm ơn sâu dày cho người ta thì công đức ấy bạc ngàn cũng không sánh bằng.

Khỏi hao khỏi tốn: Không hao tốn về tiền bạc của cải

Câu 134: Cố gắng luyện tập để sửa tánh hạnh được từ hòa.

chi hết. Đây là việc cứu giúp người bằng công sức.

Mòn vốn thâm tiền: Hao mòn tiền của, thâm thủng

Câu 135 và 136: Dầu gặp việc lành nhỏ cũng chẳng nên bỏ

vốn liếng.

qua, vì tuy nó là việc nhỏ nhưng vẫn phải dụng công phu.

Bắc cầu: Nối liền hai bên bờ rạch, kênh hay sông bằng Trên đời có một vài hành động dù nhỏ, cũng có thể tạo cây ván để người qua lại một cách dễ dàng.

ra một lượng lớn hạnh phúc. Ngay cả những hành vi cực nhỏ

Đắp sửa: Đắp thêm đất đá vào những ổ gà, chỗ trủng cũng có thể đưa đến kết quả khổng lồ, cũng như một hạt để sửa đường đi lại cho bằng phẳng.

giống nhỏ có thể trở thành một cây lớn. Vì thế chúng ta không nên bỏ qua những hành vi thiện nhỏ trong khi ta đang có gắng

Câu 129: Những việc làm phước trên khỏi có hao tốn tài vật.

tạo nghiệp tốt, dù nhỏ nhặt nhưng tập hợp nhiều việc lại thì

Câu 130: Và cũng chẳng có thâm mòn tiền bạc vốn liếng.

trở thành lớn lao.

Câu 131: Bắc cầu qua kênh rạch hay đắp sửa đường đi cho liền lạc bằng phẳng.

137.

Năng làm phải, nhựt nhu ngoạt nhiễm,

Câu 132: Để người qua lại cho được yên ổn thuận lợi.

Lâu ngày dồn tính đếm có dư.

139.

Phước nhiều tội quá tiêu trừ,

133.

Thi ân hậu bạc ngàn khó sánh,

Phép Trời thưởng phạt không tư chẳng vì.

Rán tập thành sửa tánh từ hòa.

135.

Việc lành chẳng khá bỏ qua,

Năng làm phải: Siêng năng làm những việc phải.

Tuy là nhỏ nhít cũng là công phu.

Nhựt ngoạt: Hay Nhật nguyệt 日 月: Ngày và tháng.

https://thuviensach.vn

91

92

Nhu nhiễm 濡 染: Nhu là ướt. Nhiễm là thấm vào . Nhu

Hằng hà 恆 河: Do thành ngữ “hằng hà sa số 恆 河 沙

nhiễm: Dầm thấm vào.

數”, có nghĩa là số nhiều như hạt cát ở sông Hằng hà (Ấn Độ).

Nhựt nhu ngoạt nhiễm 日 濡 月 染: Dầm thấm theo Đây là thành ngữ của Phật giáo, dùng để chỉ một số lượng ngày tháng rồi trở thành thói quen.

nhiều, như: Hằng hà sa số Phật 恆 河 沙 數 佛.

Lâu ngày dồn: Để lâu ngày rồi tính gộp lại.

Vì chưng: Vì rằng.

Tội quá 罪 過: Tội lỗi và sai lầm.

Tựu thiểu thành đa 就 少 成 多: Hợp nhiều cái ít lại

Tiêu trừ 消 除: Trừ bỏ đi, dứt bỏ đi.

thành ra nhiều.

Thưởng 賞: Cho người có công.

Họa tai: Hay tai họa 災 禍: Những rủi ro, tai nạn lớn

Phạt 罰: Trị người có tội.

lao đưa đến, khiến người ta phải khốn khổ.

Không tư chẳng vì: Không tư vị, tức là không vì kiêng

Báo ứng 報 應: Được trả lại những gì mình đã làm nể mà có lòng thiên vị.

theo luật nhơn quả. Như làm lành gặp lành, làm dữ gặp dữ

Mảy hào: Một phần rất nhỏ.

Câu 137: Siêng năng làm việc phải lâu ngày thì dần dần nhiễm vào tánh thành thói quen tốt.

Câu 141: Đừng có thấy lỗi nhỏ nhít mà nghĩ rằng chẳng có

Câu 138: Những việc lành tuy là nhỏ nhặt song lâu ngày tính gây tai hại.

gộp lại thì công đức cũng có dư.

Câu 142: Thường mạnh dạn mà làm thì sẽ gây ra tội hằng hà.

Câu 139: Nếu làm việc phước đức nhiều thì những tội lỗi sẽ

Câu 143: Vì rằng gộp nhiều cái ít lại sẽ thành nhiều. Tỷ như

được tiêu trừ.

làm những việc hung dữ nhỏ nhặt nhiều gom lại cũng thành

Câu 140: Phép Trời đất thưởng phạt rất công bình, không tư

nhiều.

chẳng vì một ai.

Câu 144: Sẽ bị báo ứng những tai họa, chẳng sai sót một ly hào nào.

141.

Thấy lỗi mọn chớ nghi chẳng hại,

Thói thường, người ta hay khinh dể những điều nhỏ

Thường dạn làm tội lại hằng hà.

nhít: Công việc nhỏ nhặt người ta thường không thèm để ý 143.

Vì chưng tựu thiểu thành đa,

đến, hay không muốn làm đến, tỷ như việc làm phước, thấy

Họa tai báo ứng chẳng qua mảy hào.

điều nhỏ không đáng làm, nên bỏ qua; còn việc dữ, tưởng lỗi mọn, vẫn cứ làm.

Lỗi mọn: Lỗi lầm nhỏ mọn.

Ta nên nhận chân rằng dù những điều ác nghiệp nhỏ

Chớ nghi chẳng hại: Đừng nghĩ rằng không có tai hại.

nhứt cũng có thể đem lại đau khổ vô biên. ví như uống phải

Dạn làm: Bạo dạn làm, mạnh dạn làm, không sợ sệt mọt ít thuốc cũng có thể đưa đến chết hay bịnh hiểm nghèo.

mà làm.

https://thuviensach.vn

93

94

Cũng vậy, những việc thiện dù nhỏ, khiến ta xem

Chẳng sờn: Không lung lay ý chí, chẳng nao núng.

thường, nhưng chúng cũng có thể đem đến những hạnh phúc

Câu 145: Sống ở giữa cõi thế gian đầy bụi bặm nầy làm sao lớn lao.

cho khỏi nhiễm bụi trần.

Điều nầy vua Chiêu Liệt đời nhà Hán có dạy con là

Câu 146: Nếu có tội lỗi phải biết ăn năn suy xét để tu sửa lại vua Hậu Chủ như sau: Dù cho những việc thiện nhỏ cũng chớ

tấm lòng.

nên bỏ qua mà không làm, dù cho những việc ác nhỏ cũng Xét về phương diện vật chất, cõi thế gian là nơi nặng chớ làm.( Vật dĩ thiện tiểu nhi bất vi, vật dĩ ác tiểu nhi vi chi nề, ô trược, chứa đầy cát bụi trần ai; còn xét về phương diện 勿 以 善 小 而 不 為, 勿 以 惡 小 而 為 之).

tinh thần, Phật cho rằng cõi trần nói riêng, Thế giới Ta Bà nói Kinh Pháp Cú Phật cũng có dạy rằng: “Chớ khinh điều chung là một cõi đầy ô uế, có đủ ngũ trược: Kiếp trược, kiến ác nhỏ, cho rằng: Chẳng đưa lại quả báo cho ta. Phải biết trược, phiền não trược, chúng sanh trược và mạng trược, nên giọt nước nhiểu lâu ngày cũng làm đầy bình. Kẻ ngu phu sở

cõi này được gọi là uế thổ (uế độ).

dĩ đầy tội ác bởi chứa dồn từng khi ít mà nên”và cũng “Chớ

Cao Đài cũng cho rằng cõi thế gian là cõi đọa, là nơi khinh điều lành nhỏ, cho rằng: Chẳng đưa lại quả báo cho ta.

chứa nhiều tội lỗi, vì bởi con người bị vô minh mới tạo ra Phải biết giọt nước nhiểu lâu ngày cũng làm đầy bình. Kẻ trí nhiều tội ác, tội ác mới gây thành nghiệp quả, là động lực lôi sở dĩ toàn thiện bởi chứa dồn từng khi ít mà nên” .

kéo con người phải chìm sâu trong luân hồi sinh tử.

Như vậy, con người sống giữa cõi trần đầy uế trược và 145.

Giữa bụi thế giữ sao khỏi vấy

tội lỗi nầy thì làm sao không nhiễm theo trần, tức là cũng phải

Biết ăn năn xét lấy sửa lòng.

có những lỗi lầm. Nhưng nếu biết ăn năn, suy xét để trau giồi 147.

Làm người nhơn nghĩa xử xong

tâm thiện lương của mình thì Chí Tôn sẽ độ rỗi cho như lời

Rủi cho gặp lúc long đong chẳng sờn.

Thánh giáo đã dạy: “Buổi lập Thánh đạo, Thầy đến độ rỗi kẻ

có tội lỗi. Nếu đời không có tội lỗi, đâu nhọc đến công Thầy.

Bụi thế: Ở cõi thế gian đầy bụi bặm.

Ấy vậy, các con rán độ kẻ tội lỗi là công lớn làm cho Chữ trần 塵 là bụi bặm. Người ta cho rằng cõi thế gian Thầy vui hơn hết”.

là nơi ô trược, mang nhiều bụi bặm, nên thường gọi là cõi trần Trong bài Kinh Cầu Hồn Khi Hấp Hối có câu: hoặc những danh từ có chữ trần như: Trần gian, trần thế, trần Ăn năn sám hối tội tình,

ai, trần hoàn, trần cấu, hồng trần...

Xét câu minh thệ gởi mình cõi thăng.

Khỏi vấy: Không bị nhiễm, không bị dính.

Câu 147: Làm con người phải lấy nhân nghĩa ra cư xử với

Xét lấy sửa lòng: Suy xét lấy để tu sửa lòng mình.

mọi người một cách tròn vẹn.

Nhơn nghĩa xử xong: Cư xử theo nhơn nghĩa cho vẹn

Câu 148: Được như vậy, dù có gặp cuộc sống long đong vất toàn.

vả thì cũng chẳng sờn lòng.

Long đong: Không được ổn định, lưu lạc vất vả, rày đây mai đó.

https://thuviensach.vn

95

96

Sống ở nơi thế gian này, nếu mình đem nhơn nghĩa ra Lẽ chánh tự nhiên có lẽ tà,

mà cư xử với mọi người thì có lúc mình chịu cảnh long đong

Chánh tà hai lẽ đoán sao ra.

còn có chỗ gặp nhau lại, có thể vì ân nghĩa mà người ta đền Sao ra Tiên Phật người trần tục,

đáp lại chăng. Còn thù oán thì không nên kết, dọc đường đi có Trần tục muốn thành phải đến Ta.

khi gặp lúc nguy hiểm cũng khó có đường tránh khỏi. Đây là Người tu hành muốn phân biệt được tà chánh thì phải lời dạy trong sách Cảnh Hành Lục: Ân nghĩa quảng thi, nhân có trí huệ, như lời kinh Giải Oan đã viết: sinh hà xứ bất tương phùng? Thù oan mạc kết, lộ phùng hiểm

“Huệ quang chiếu thấu chánh tà”

xứ nan hồi tỵ 恩 義 廣 施, 人 生 何 處 不 相 逢? 讎 冤 莫 結, 路

Chính trí huệ là cây đuốc soi rọi cho người tu lần đi 逢 險 處 難 迴 避

theo con đường chơn chánh, bằng phẳng và ngắn nhứt.

.

Làm điều phải nghĩa: Làm những điều đúng với đạo lý, lễ nghĩa.

149.

Hễ biết nghĩa thọ ơn chẳng bội

Vạy vò: Gian tà, không ngay thẳng, không chơn chánh.

Giúp cho người chớ vội khoe ra,

Câu 149: Hễ làm con người biết lễ nghĩa thì thọ ơn của người 151.

Việc chi cũng có chánh tà,

chẳng nên bội phản.

Làm điều phải nghĩa lánh xa vạy vò.

Câu 150: Mình dù có giúp cho người thì cũng đừng vội khoe

Thọ ơn: Hay thụ ân 受 恩: Nhận lãnh ơn huệ của khoang.

người.

Câu 151: Trên đời này, việc gì cũng có chánh tà, và thiện ác.

Câu 152: Nên phải làm những điều nghĩa mà lánh xa điều tà

Bội 背: Quay lưng lại với nhau, chỉ sự phản bội.

vạy

Thọ ơn chẳng bội: Nhận lãnh ơn huệ người ta không nên phản bội.

153.

Khi gặp chuyện khá dò xét cạn,

Chánh tà 正 邪: Chánh là ngay thẳng. Tà là cong quẹo,

Liệu sức mình cho hẳn sẽ làm,

sai trái.

155.

Chớ đừng thấy của dấy tham,

Chánh tà là hai con đường mà người tu phải chọn lựa:

Giục người làm quấy ắt cam đồng hình.

Chánh là ngay thẳng, chơn thật, đúng đắn, hợp với luân lý đạo

Khá dò xét cạn: Nên dò xét cho cặn kẻ, tức là suy xét đức. Tà là cong queo, tà vạy, không hợp với luân thường đạo cho tận cùng

lý. Chánh tà luôn luôn lúc nào cũng xung khắc nhau, đối chọi

Liệu sức mình: Tiên liệu xem sức lực của mình hay nhau. Nhưng vì luật đối đải nơi thế gian hễ có chánh tự nhiên khả năng của mình có làm nổi không.

có tà, có thiện là phải có ác, cũng như có ngày thì phải có Trên đời này có nhiều người trí lực kém, mà tham đêm. Chính nhờ có tà mà cái chánh mới hiển lộ ra, cũng như

vọng quá lớn lao, nên thường hay làm càn nhiều việc quá sức nhờ cái dữ mới trau giồi được điều hiền. Thánh thi có bài như

hay quá khả năng của mình, khiến cho thường bỏ dở công sau:

https://thuviensach.vn

97

98

việc giữa đường hay có nhiều khi tai hại đến sự nghiệp.

- Hiếm: Là rất ít, như hiếm thấy (rất ít thấy), hiếm Người tu hành, phải nên cẩn thận, khi làm việc gì, liệu sức có (rất ít có), hiếm gặp (rất ít gặp)...

mình làm nổi mới nên làm, chẳng làm càn mà có hại cho cả

- Hiếm: Có nghĩa là nhiều, như hiếm hiệm (có rất một kiếp tu hành.

nhiều). Chữ hiếm trong câu Kinh trên đây theo nghĩa này, tức

Cho hẳn: Cho chắc chắn, cho rõ ràng.

là rất nhiều.

Thấy của: Thấy tiền bạc của cải.

Võ phu (1): Hay vũ phu 碔 砆: Một loại đá giống như

Dấy tham: Nổi dậy lòng tham lam.

ngọc. Ở Hán Việt Tự Điển của Thiều Chửu thì viết vũ phu

Giục người làm quấy: Xúi giục người ta làm việc sái quấy.

bằng bộ ngọc (玉).

Ắt cam đồng hình: Ắt là cam chịu chung hình phạt.

Câu kinh trên, có nhiều người hiểu chữ võ phu 武 夫 là

Câu 153: Khi gặp phải bất cứ một việc gì thì nên suy xét cho kẻ võ biền, kẻ lỗ mãng, tức kẻ chuyên dùng sức mạnh. Nếu cặn kẻ.

hiểu theo nghĩa này, khi kết hợp với câu kinh sau “Lường

Câu 154: Và liệu sức của mình cho chắc chắn xem có thể làm cân, tráo đấu, dối tu cúng chùa”, ta thấy câu này không bổ

được hay không thì mới nên làm.

nghĩa cho câu sau, bởi vì kẻ võ phu là người không mưu kế,

Câu 155: Đừng nên thấy tiền bạc của cải mà động lòng tham.

không gian manh, xảo quyệt bằng người có trí mà thiếu đạo

Câu 156: Xúi giục người làm trái đạo đức thì ắt cam chịu đức. Người trí thiếu đạo đức mới có mưu mô gian giảo để

chung hình phạt

lường cân tráo đấu, mới có mánh khoé gian manh để dối tu cúng chùa, khiến người ta phải lầm lẫn. Như vậy, “võ phu”

157.

Ở ngay thẳng Thần minh bảo hộ,

碔砆 theo nghĩa là ngọc giả, tức là một loại đá khi nhìn thì

Nết xéo xiên gặp chỗ rạc tù,

giống như ngọc thật, dùng để chỉ giới hay bọn người chuyên 159.

Trong đời rất hiếm võ phu,

giả dối, lừa đảo, chuyên lường gạt người ta.

Lường cân, tráo đấu, dối tu cúng chùa.

Lường cân tráo đấu: Chỉ sự cân lường gian trá: Cân

Ở ngay thẳng: Cư xử với mọi người một cách ngay non lường thiếu để ăn gian cho mình.

thật.

Dối tu cúng chùa: Giả danh người tu hành để lừa gạt

Thần minh 神 明: Vị Thần sáng suốt, quang minh.

lấy vật thực, tiền bạc, của cải người có đức tin cúng hiến.

Bảo hộ 保 護: Giữ gìn và che chở.

Câu 157: Người ăn ở ngay thẳng thì được Thần minh gìn giữ

Nết xéo xiên: Tánh nết gian trá, tánh nết không ngay che chỡ cho.

thẳng.

Rạc tù: Tù giam, nơi nhốt những người có tội.

Hiếm: Đây là từ Nôm, có hai nghĩa trái nhau: (1) Bản kinh Sám Hối bằng chữ Quốc ngữ của Chùa Tam Tông Miếu có chú thích là ngọc giả.

https://thuviensach.vn

99

100

Câu 158: Người có tánh nết gian giảo thì thường hay gặp chỗ

Của không phải nghĩa: Của không chính đáng, của tù tội.

phi nghĩa.

Câu 159: Trên đời này rất nhiều kẻ chuyên giả dối (tỷ như

Sách Cảnh Hành chép rằng: Nhân phi hiền bất giao, loài đá khiến người ta lầm như ngọc thật).

vật phi nghĩa bất thủ 人 非 賢 不 交, 物 非 義 不 守: Người

Câu 160: Những bọn ấy gạt người để mưu gian cho mình không hiền thì đừng làm bạn, vật chẳng phải thì không nên lường cân tráo đấu hoặc còn dối tu cúng chùa để lừa người giữ.

tin theo.

Lòng tà: Hay tà tâm 邪心: Lòng không ngay thẳng.

161.

Còn hoi hóp tranh đua bay nhảy,

Câu 161: Con người khi còn hơi thở thì giành giựt hay luồn

Nhắm mắt rồi phủi thảy lợi danh.

lách trong danh lợi.

163.

Lương tâm thường xét cho rành,

Câu 162: Đến khi chết rồi thì lợi danh đều buông bỏ hết.

Của không phải nghĩa chớ sanh lòng tà.

Câu 163: Làm bất cứ một việc gì đều phải lấy lương tâm ra

Hoi hóp: Hơi thở rất yếu, chỉ tình trạng sắp chết. Ở

mà xét cho rành mạch.

đây ý chỉ rằng hễ còn một tấc hơi thở.

Câu 164: Hễ thấy tiền bạc của cải không hợp đạo nghĩa thì

Tranh đua bay nhảy: Tranh đấu hay luồn lách trong đừng sinh tà tâm.

đường danh nẻo lợi. Ý chỉ không chịu yên thân.

Nhắm mắt rồi: Chỉ sự chết.

165.

Người quân tử chẳng thà chịu khổ,

Phủi thảy: Phủi bỏ hết, buông bỏ tất cả.

Đâu làm điều nhục tổ hổ tông?

167.

Đứa ngu thấy của thì mong,

Lương tâm 良 心: Cái thiện tâm của con người, cũng

Không gìn tội lỗi phép công nước nhà.

là cái Thiên lương, hay Thiên tánh mà Chí Tôn ban cho con người.

Quân tử 君 子: Người xưa cho rằng đạo Nho là đạo Theo Mạnh Tử 孟 子, con người nhờ có lương tâm mới của người quân tử, tức là Khổng Tử đem cái đạo lý ra dạy dỗ

biết được điều nhân điều nghĩa, lẽ phải lẽ trái. Còn người chỉ

người ta cho thành người có tài năng, có đức hạnh hoàn toàn đắm đuối vào đường vật chất, do thất tình lục dục sai khiến, và có nhơn phẩm tôn quí để giúp ích cho đời, gọi là người thì lương tâm của họ bị mờ tối đi, thành thử không hiểu được quân tử.

điều nhơn nghĩa.

Trong xã hội ngày xưa thường chia làm hai hạng Theo Cao Đài, lương tâm là một khiếu Thiêng liêng người: Quân tử và Tiểu nhân. Quân tử là quí, hay, là người có của Đức Chí Tôn ban cho con người, như lời Thánh giáo đã phẩm hạnh tôn quí, tiểu nhân là tiện, dở, là người có chí khí dạy: “Lương tâm của các con là một khiếu thiêng liêng của hèn hạ.

Thầy ban để sửa trị riêng các con trong đường tội lỗi và ban Khổng Tử nêu ra một số thái độ của người quân tử và thưởng trong việc nhơn đức”.

kẻ tiểu nhân như sau:

https://thuviensach.vn

101

102

-Quân tử học đạo tắc ái nhân, tiểu nhân học đạo tắc dị

thể biết được cái nhỏ mà có thể chịu được cái lớn; tiểu nhân sử dã 君 子 學 道 則 愛 人, 小 人 學 道 則 易 使 也: Quân tử

không thể chịu được cái lớn, mà có thể biết được cái nhỏ vậy.

-Quân tử thành nhân chi mỹ, bất thành nhân chi ác; học đạo thì yêu người, tiểu nhân học đạo thì dễ khiến.

tiểu nhân phản thị 君 子 成 人 之 美

- Quân tử thượng đạt, tiểu nhân hạ đạt 君 子 上 達

, 不 成 人 之 惡; 小 人 反

, 小

人 下 達

是: Quân tử gây thành cái hay cho người ta, không gây thành

: Quân tử đạt về lý cao minh, tiểu nhân đạt về cái lý đ

cái ác cho người ta, tiểu nhân không thế.

ê hạ.

-Quân tử ưu đạo bất ưu bần 君 子 憂 道 不 憂 貧:

- Quân tử dụ ư nghĩa, tiểu nhân dụ ư lợi 君 子 喻 於 義, 小 人 喻 於 利

Người quân tử lo đạo, không lo nghèo.

: Quân tử hiểu sâu về việc nghĩa, tiểu nhân chỉ

-Quân tử dục nột ư ngôn, nhi mẫn ư hành 君 子 欲 訥

biết về việc lợi.

於 言

-Quân tử cầu chư kỷ, tiểu nhân cầu chư nhân 君 子 求

, 而 敏 於 行: Quân tử muốn nói thì chậm mà làm thì 諸 己

nhanh.

, 小 人 求 諸 人: Người quân tử chỉ cầu ở mình, kẻ tiểu

Chẳng thà chịu khổ: Thà rằng chịu khổ, chớ chẳng nhân thì cầu ở người.

làm điều gì sái quấy.

-Quân tử cố cùng, tiểu nhân cùng tư lạm hỹ 君 子 固

Nhục tổ hổ tông: Làm ô nhục tổ tiên, xấu hổ dòng họ

窮

ông bà của mình.

, 小 人 窮 斯 濫 矣: Người quân tử cố giữ lúc khốn cùng, kẻ

Đứa ngu: Người ngu dốt, ở đây chỉ kẻ tiểu nhân.

tiểu nhân gặp khốn cùng thì làm bậy.

Thấy của thì mong: Thấy tiền bạc của cải thì ham

-Quân tử thái nhi bất kiêu, tiểu nhân kiêu nhi bất thái muốn.

君 子 泰 而 不 驕, 小 人 驕 而 不 泰: Người quân tử thư thái

Phép công nước nhà: Pháp luật của nhà nước.

mà không kiêu căng, kẻ tiểu nhân kiêu căng mà không thư

Câu 165: Người quân tử thà rằng chịu khổ chớ chẳng bao thái.

giờ làm điều sái quấy.

-Quân tử hòa nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất hòa

Câu 166: Để làm nhục nhã tổ tiên, xấu hổ dòng họ của mình.

君 子 和 而 不 同, 小 人 同 而 不 和: Quân tử hòa với mọi

Câu 167: Đứa ngu dốt, không biết đạo lý thấy tiền bạc của người mà không hùa với ai, tiểu nhân thì hùa với mọi người cải thì ham muốn, mong mỏi.

mà không hòa với ai.

Câu 168: Nên dám làm mọi việc không sợ tội lỗi và luật pháp

-Quân tử bất khả tiểu tri, nhi khả đại thụ dã; tiểu nhân của nhà nước.

bất khả đại thụ, nhi khả tiểu tri dã 君 子 不 可 小 知, 而 可 大

Người xưa thường cho rằng đạo Nho là đạo của người 受 也

quân tử, tức là chủ đích của Nho giáo là để dạy cho con người

; 小 人 不 可 大 受, 而 可 小 知 也: Người quân tử không trong xã hội thành người nhơn nghĩa, trung chính, đó là hạng người quân tử.

https://thuviensach.vn

103

104

Quân tử bao giờ cũng sống phù hợp với thiên lý, cho

Câu 169: Bày ra những mưu chước sâu độc để xúi giục người nên là người có tâm tính trong sáng, nghĩa lý thanh minh, biết làm những việc trái đạo đức.

rõ về điều nghĩa, nên dốc lòng muốn làm điều nghĩa, còn kẻ

Câu 170: Vì muốn lợi riêng mà làm những việc hao tốn cho tiểu nhân người ngu dốt, chỉ biết về việc lợi, nên mới dốc người ta.

lòng vì lợi, không kể phép tắc, tội lỗi: Quân tử dụ ư nghĩa,

Câu 171: Hễ nghe ở đâu có tiếng khua động của đồng tiền.

tiểu nhân dụ ư lợi 君 子 喻 於 義, 小 人 喻 於 利.

Câu 172: Sửa những việc ngay thẳng thành những việc tà vạy chẳng kiêng chẳng sợ chút nào.

Người quân tử sống vì nghĩa, nên dù nghèo cũng không làm gì trái với điều nghĩa, còn kẻ tiểu nhân nếu gặp lúc 173.

Người nghèo khổ biết sao than kể,

khốn cùng thì không nghĩ gì đến lễ nghĩa, đạo lý nữa, miễn

Kẻ lễ nhiều cậy thế ỷ quyền,

thỏa mãn điều lợi về mình mà thôi: Quân tử cố cùng, tiểu 175.

Làm quan tính kế đảo điên,

nhân cùng tư lạm hỹ 君 子 固 窮, 小 人 窮 斯 濫 矣.

Gạt thâu gia sản, đất điền của dân.

Người quân tử không làm điều trái với đạo đức, nghĩa

Biết sao than kể: Biết làm sao than van, kể lể cho hết.

là không làm điều nhục tổ hổ tông, còn đứa ngu (tức tiểu

Kẻ lễ nhiều: Kẻ đem tiền bạc hay quà biếu làm lễ vật nhân) thì chỉ mong điều lợi, cho nên bất cứ việc gì có lợi cũng đề

tặng cho người có quyền thế để cầu cạnh một việc gì.

u làm bất kể tội lỗi, hay phép công của nước nhà.

Thế 勢: Thế lực.

169.

Bày chước độc, xúi ra việc quấy,

Cậy thế: Nhờ cậy vào thế lực của mình hay của người.

Tổn cho người mà lấy lợi riêng.

Ỷ quyền 倚 權: Dựa vào quyền lực của mình hay của 171.

Hễ nghe khua động đồng tiền,

người.

Sửa ngay làm vạy không kiêng chút nào.

Đảo điên: Hay Điên đảo 顛 倒: Xáo lộn ngược, chỉ sự

Bày chước độc: Bày ra mưu chước sâu độc để hại rối loạn.

người.

Tính kế đảo điên: Bày mưu tính kế lung tung, xáo trộn

Xúi ra việc quấy: Xúi giục làm những điều sái quấy.

làm hại người.

Tổn cho người: Làm hao tốn tiền của người ta, làm

Gia sản 家 產: Tài sản gia đình, tức là tiền bạc, của cải, tổn hại đến người ta.

Khua động: Gây thành tiếng động.

nhà cửa của một gia đình.

Đồ

Gạt thâu gia sản: Lường gạt để chiếm đoạt tài sản của

ng tiền 銅 錢: Tiền bằng đồng, tiền bằng kim loại.

người.

Sửa ngay làm vạy: Sửa những điều ngay thẳng thành

Đất điền: Ruộng đất.

ra những điều sái quấy, tà vạy.

Câu 173: Người nghèo khổ biết làm sao than van kể lể cho hết sự khổ sở.

https://thuviensach.vn

105

106

Câu 174: Người có tiền bạc đem đút lót kẻ quyền quí để dựa

Thôn lân 村 鄰: Thôn là làng. Lân là bên cạnh, gần.

cậy quyền thế.

Thôn lân: Xóm giềng, làng xóm.

Câu 175 và 176: Làm quan vì lòng tham lam ích kỷ, bày mưu

Húng hiếp: Hống hách và hiếp đáp người.

tính kế một cách tráo trở để lường gạt tài sản và ruộng đất

Bức gái lành: Áp bức con gái nhà lành.

của nhân dân.

Ép thiếp đòi hầu: Ép buộc con gái người để đòi hỏi Cuối thời hạ nguơn, đạo lý Thánh hiền đã hết cho nên làm hầu thiếp.

xã hội vì quyền tước lợi danh, vì chén cơm manh áo mà con người cấu xé lẫn nhau, khiến cho kẻ nghèo khổ phải kêu than

Mưu chước: Đồng nghĩa với mưu kế 謀 計, chỉ sự tính rên siết, người giàu sang thì cậy thế ỷ quyền, kẻ làm quan thì toán ngầm để tìm cách làm một việc gì.

tính tình điên đảo, lường gạt tài sản, ruộng đất, áp bức dân

Suy sụp: Xuống dốc.

lành. Xã hội đầy dẫy những sự bất bình, theo Thánh giáo Đức

Đáo đầu 到 頭: Đưa đến chỗ cuối cùng.

Chí Tôn, đó bởi do con người vô đạo: “Các con nghe cho rõ,

Câu 177 và 178: Làm quan không nghiêm chánh để cho tôi tớ

thường ngày các con trông thấy những điều trái tai gai mắt, trong nhà ra xóm làng áp bức gái lành để làm hầu thiếp.

các con biết vì tại sao chăng? Như kẻ làm quan ỷ quyền hiếp

Câu 179: Trong lòng tính toán những kế hoạch sâu độc để

bức dân lành, đứa ngu nghịch cha phản bạn, làm rối luân hại người.

thường, các con biết vì tại sao chăng? Tại vô đạo”.

Câu 180: Một ngày kia khi cuộc đời xuống dốc thì rốt cuộc Do vậy, Đức Chí Tôn mới khai mở nền Đại Đạo để

lại mình có ra gì đâu.

cứu vớt sanh linh thoát khỏi vòng hắc ám như lời Thánh giáo cho biết: “Nào nhân xưa, nào đức trước, nào sách Thánh, nào 181.

Gái xướng kỵ, trai thì du đảng,

lời Hiền, trải qua chưa trăm năm mà cuộc cờ đời đã rửa phai hạnh đạo. Thế thì nhơn loại, nếu chẳng có mối huyền vi để

Phá tan hoang gia sản suy vi.

183.

Làm người phải khá xét suy,

nhắc chừng tâm tánh, sẽ vì mồi danh lợi, miếng đỉnh chung mà cắn xé giựt giành, giết hại lẫn nhau cho đến buổi cùng

Của rơi chớ lượm, tham thì phải thâm.

đường, rồi vì hung bạo ấy mà cõi dinh hoàn nầy chẳng còn

Xướng kỵ: Hay xướng kỹ. Xướng 唱 là ca hát. Kỹ 妓

sót dấu chi của nhân vật cả”.

(Đọc là kỹ) là người con gái hát xướng để kiếm tiền, như kỹ

177.

Thả tôi tớ thôn lân húng hiếp,

nữ 妓 女.

Bức gái lành, ép thiếp đòi hầu,

Du đãng 遊 蕩: Du là đi chơi. Đãng là không ai kềm 179.

Trong lòng mưu chước rất sâu,

chế. Du đãng: Chơi bời phóng túng, không ai kềm chế nổi.

Mai sau suy sụp đáo đầu ra chi.

Phá tan hoang: Phá tan nát hết, phá hết sạch.

Thả tôi tớ: Buông thả những người giúp việc trong nhà

Suy vi 衰 微: Hư hỏng, mòn mỏi.

để ra ngoài làm điều sằn bậy.

https://thuviensach.vn

107

108

Xét suy: Xét nét và suy tính kỹ càng.

Trước khi đem về, anh sung sướng la lên rằng: “Tôi

Của rơi chớ lượm: Của cải, tiền bạc rơi rớt chớ nên xin nguyện rắn độc này luôn luôn cắn tôi, cha mẹ tôi, vợ con lượm.

tôi, và quyến thuộc tôi. Tôi không cảm thấy đau đớn gì hết!”.

Tham thì phải thâm: Đây là một thành ngữ dùng để

Sau khi được ghè vàng, anh tiều phu kia trở thành chê những người có tính tham lam, không suy xét chỉ vì tham người trưởng giả giàu có kiêu sa. Làng xóm nghi kỵ, không số lợi nhỏ mà mất đi số vốn lớn.

biết vì sao anh giàu sang đột ngột như vậy. Tiếng đồn vang đến tai vua A Xà Thế, nên vua đòi đến hỏi. Anh ấp úng,

Câu 181: Gái thì làm con hát (kỹ nữ), trai thì chơi bời hoang đ

không muốn nói lượm được ghè vàng. Vua cho là người gian, ãng.

ra lệnh tịch thu gia tài và bắt anh ta cùng tất cả bà con quyến

Câu 182: Làm cho sự nghiệp của gia đình suy sụp tan hoang.

thuộc đem đi hành hình.

Câu 183: Làm con người khá nên biết suy xét kỹ lưỡng.

Đi giữa đường anh ta khóc lóc: “Ngài A Nan ơi! Thật

Câu 184: Khi gặp của rơi chẳng nên tham lam mà lượm lấy là một thứ rắn độc! Rắn độc nó cắn tôi và cắn hết bà con của vì tục ngữ có câu: Tham thì phải thâm.

tôi đây!”. Bọn lính nghe anh ta luôn gọi Ngài A Nan Đà, bèn Phàm làm người cần nên suy xét, hễ muốn có ăn thì trở lại tâu cho vua hay.

phải tự thân lao động để kiếm tiền hay tạo ra của cải vật chất, đ

Vua ra lệnh đem anh ta về, hỏi lại. Lần này anh ta mới ó là ta hưởng những thành quả do sức làm việc của bản thân chịu thưa thiệt nguyên do được ghè vàng. Nghe xong, vua bảo mình. Còn tiền bạc, hay của phi nghĩa, của hoạnh tài, tức là anh tiều phu rằng: “Tội ngươi đáng chết, nhưng may duyên của không phải do sức mình kiếm được mà do lường gạt, gặp Đức Thế Tôn, nên ta tha tội cho ngươi và bà con ngươi.

chiếm đoạt của người, hay của rơi hoặc tự dưng có được thì Ngươi được đem vàng bạc về và từ nay phải sửa đổi tự tâm, không nên tham lam, vì tham thì thâm. Câu chuyện sau đây tu hành theo thiện nghiệp”.

cho thấy điều đó.

Khi Đức Phật còn tại thế, một hôm Ngài cùng vị đại đệ

185.

Còn một nỗi gian dâm đại tội,

tử A Nan Đà từ non Thứu Lãnh đi xuống Kinh thành khất thực. Đi giữa đường, ngang qua một bờ đất, Ngài thấy một

Lấy vợ người làm lỗi tiết trinh.

187.

Tuy là Trời Đất rộng thinh,

ghè vàng.

Đức Phật bảo A Nan Đà rằng: “Nầy A Nan! Ngươi có

Mắt dường sao nháy chiếu minh lòng người.

thấy đây là một loài rắn độc không?”. Ngài A Nan cung kính

Gian dâm 奸 淫: Việc quan hệ thể xác giữa hai người bạch rằng: “Bạch Thế Tôn! Thật là một loài rắn độc, rất đáng nam nữ không chính đáng như đàn ông lấy vợ người, đàn bà sợ hãi!”. Rồi hai người ra đi.

lấy chồng người.

Đương lúc ấy, có một tiều phu đứng gần nghe được, Đây là phạm điều thứ ba của ngũ giới cấm: Không vội đến xem, thấy một ghè đậy kín. Anh mở ra, thấy toàn là được tà dâm, tà hạnh.

vàng. Anh cười thầm Đức Phật và đệ tử Ngài không biết dùng thứ ấy, còn cho là rắn độc.

https://thuviensach.vn

109

110

Theo Phật, người hành trì giới tà dâm là không được Vì thế, vợ chồng phải giữ gìn trinh tiết, chung thủy với quan hệ bất chính với người ngoài chồng hay vợ chính thức.

nhau, không lang chạ, không quan hệ trái phép với vợ hay Phải hết lòng trung trinh với người chồng hay vợ của mình.

chồng người mà gây xáo trộn hạnh phúc của gia đình người.

Người giữ được giới này thì tạo được hạnh phúc trong Ngoài ra, giữ giới này cũng là một phương cách tiết gia đình mình, ngoài ra cũng tránh được sự gây ra đổ vỡ khổ

dục. Như chúng ta đều biết, sở dĩ chúng ta có một sức khoẻ

đau trong gia đình khác và bảo vệ tiết hạnh của kẻ khác.

cường tráng là nhờ các chất tinh huyết trong cơ thể. Các chất Theo đạo Cao Đài, người giữ giới tà dâm thì ngoài này là tinh hoa của bao nhiêu chất bổ dưỡng mà ta ăn uống việc tránh được quan hệ bất chính với nguời khác phái, còn hằng ngày, một phần nuôi cơ thể, một phần tạo nên tinh trùng.

tránh được sự sát mạng của một khối chơn linh trong một giọt Nếu không tiết chế tình dục, tham dâm quá độ thì vô tình tự

máu, tức là những sinh vật nhỏ bé, gọi là tinh trùng. Thánh hại thân tiều tụy, tự gieo bệnh tật, hay tự làm giảm tuổi thọ

giáo Đức Chí Tôn đã dạy: “Một giọt máu là một khối chơn của mình.

linh. Như các con dâm quá độ thì sát mạng chơn linh ấy. Khi

Câu 187: Tuy là Trời đất rộng lớn bao la, bát ngát.

các con thoát xác, thì nó đến tại Nghiệt Cảnh đài mà kiện các

Câu 188: Nhưng mắt Trời đất như sao sáng chiếu khắp tất cả

con. Các con không hề chối tội đặng”.

nhân gian để soi rọi lòng người.

Đại tội 大 罪: Tội lớn nhứt, tội nặng nhứt.

Làm lỗi: Gây nên tội lỗi.

189.

Lương tâm biết hổ ngươi chừa lỗi,

Tiết trinh: Hay trinh tiết 貞 節: Giữ vững tấm lòng

Mới biệt phân sừng đội lông mang

191.

Việc lành, việc dữ đồn vang

trinh bạch, nghĩa là giữ lòng cứng cỏi ngay thẳng của người đàn bà đối với chồng.

Tuy là bóng khuất xương tan tiếng còn.

Chiếu minh 照 明: Soi rọi sáng tỏ.

Hổ ngươi: Hổ thẹn, xấu hổ.

Trời đất rộng thinh: Trời đất rộng lớn, bao la bát ngát.

Biệt phân: Hay phân biệt 分 別: Chia riêng nhau ra.

Mắt dường sao nháy: Mắt của Trời đất như là ánh sao

Sừng đội lông mang: Mang lông đội sừng, chỉ các loài sáng, soi rọi khắp mọi nơi, thấy biết tất cả.

thú vật có lông, có sừng.

Đồn vang: Tiếng tăm truyền tụng khắp mọi nơi.

Câu 185: Còn một nỗi gian dâm với vợ hoặc chồng của người

Bóng khuất xương tan: Không còn nhìn thấy hình là một điều đại tội.

bóng nữa (hay khuất bóng, chỉ sự chết); xương cốt tàn rụi, tan

Câu 186: Lấy vợ của người gây nên tội lỗi làm hư hoại về

biến thành đất.

trinh tiết của người.

Vợ chồng là bạn tình trăm năm, là một nghĩa vụ thiêng

Câu 189: Con người có lương tâm nên khi gây điều sái quấy liêng, là mối quan hệ chặt chẽ trong việc xây dựng tổ ấm hạnh thì phải biết hổ thẹn mà ăn năn chừa lỗi.

phúc gia đình, gây tạo con cháu nối dõi tông đường.

https://thuviensach.vn

111

112

Câu 190: Như vậy mới có sự phân biệt giữa con người với Xưa nay người vật chuyển luân thầm.

loài thú vật đội mang lông sừng (vì con người có trí khôn Muốn không đội gạc mang lông xấu,

ngoan hơn loài vật).

Khuyên chớ làm theo dạ thú cầm.

Mạnh Tử nói: “Người ta khác với giống cầm thú

Câu 191: Việc làm lành, việc làm dữ được truyền tụng vang không mấy tí, chỉ có người ta bẩm thụ được cái bản tính tốt khắp mọi nơi.

thôi, thế mà kẻ thường dân thì bỏ mất đi, người quân tử thì

Câu 192: Tuy là chết rồi, hình bóng đã khuất, xương cốt đã giữ lấy”( Nhân chi sỡ dĩ dị ư cầm thú giả cơ hi, thứ dân khứ

tàn rụi mà tiếng tăm vẫn còn lưu mãi.

chi, quân tử tồn chi 人 之 所 以 異 於 禽 獸 者 幾 希, 庶 民 去

之, 君 子 存 之).

193.

Gái tiết hạnh giữ tròn danh giá,

Nhờ có lương tâm, con người mới nhận thức được điều

Chớ học đòi mèo mả gà đồng.

195.

Làm điều nhục nhã tổ tông,

thiện lẽ ác, việc phải sự quấy. Nếu làm một việc lành thì lòng an nhiên tự tại, nếu phạm một điều ác, thì dạ xốn xang, xấu

Tiếng nhơ giặt rửa biển sông đặng nào.

hổ. Thánh giáo Đức Chí Tôn có dạy: “Lương tâm của các con

Tiết hạnh 節 行: Tánh nết đàn bà con gái biết giữ gìn là một khiếu thiêng liêng của Thầy ban để sửa trị riêng các ngay thẳng, không làm bậy về phương diện tình ái.

con trong đường tội lỗi và ban thưởng trong việc nhơn đức.

Làm một việc phải tức là do nơi ý Trời, phạm một nét vạy tà

Danh giá 名 價: Có tiếng tăm và có giá trị.

là cãi nơi Thiên luật”.

Học đòi: Bắt chước hay học hỏi theo những hành vi Chính lương tâm này mới biệt phân giữa con người và không tốt đẹp.

loài thú vật sừng đội lông mang. Phổ Am Tổ Sư có bài kệ như

Mèo mả gà đồng: Mèo ngoài mả, gà ngoài đồng, chỉ

sau:

những con mèo, gà hoang dã làm bậy ngoài mả, ngoài đồng.

Súc sanh bổn thị nhân lai tác,

Nghĩa bóng chỉ những hạng trai gái không đứng đắn, hẹn hò 畜 生 本 是 人 來 作

làm tình lén lút ngoài đồng hoang mả vắng.

,

Nhân xuất luân hồi cổ đáo câm (kim).

Tổ tông 祖 宗: Những người đầu tiên của dòng họ, như

人 出 輪 迴 古 到 今.

tổ tiên 祖 先, ông bà.

Bất yếu phi mao tính đái giác,

Câu 193: Nếu là gái có tánh nết ngay thẳng đứng đắn thì cố

不 要 披 毛 併 帶 角,

giữ gìn danh giá của mình.

Khuyến quân hữu sử súc sanh tâm.

Câu 194: Đừng nên học theo thói mèo mả gà đồng, tức là 勸 君 有 使 畜 生 心.

hạng người lang chạ bừa bãi, không giữ lễ giáo.

Câu 195: Làm những điều nhục nhã đến tổ tông ông bà.

Nghĩa là:

Người lộn súc sanh cũng tại tâm,

https://thuviensach.vn

113

114

Câu 196: Gây nên tiếng xấu xa không thể giặt rửa sông biển

Câu 199: Những người hung dữ gây nhiều căn nghiệt, tội nào cho sạch hết tiếng nhơ được.

báo.

Câu 200: Khiến cho kẻ chê bai, người khinh thị không bằng 197.

Trai trung hiếu sửa trau ba mối,

loài cỏ cây.

Đừng buông lung lầm lỗi năm hằng

199.

Hung hoang tội báo nghiệt căn,

201.

Thà tiết kiệm hằng ngày no đủ,

Kẻ chê người thị không bằng cỏ cây.

Tánh siêng năng lam lũ làm ăn.

203.

Lòng chừa biếng nhác kiêu căng

Trung 忠: Hết lòng với vua với nước.

Của tiền lãng phí không ngằn phải tiêu.

Hiếu 孝: Hết lòng thờ kính cha mẹ.

Tiết kiệm 節 儉: Hay cần kiệm, tức ăn xài có chừng

Ba mối: Ba giềng mối, dịch từ chữ tam cang 三 綱, mực, không tiêu xài hoang phí.

gồm: Quân thần cang 君 臣 綱, Phụ tử cang 父 子 綱, Phu thê Người xưa thường dạy: Cẩn tắc vô ưu, nhẫn tắc vô cang 夫 妻 綱.

nhục, tịnh tắc thường an, kiệm tắc thường túc 謹 則 無 憂, 忍

Buông lung: Buông thả để làm những điều lung dữ.

則 無 辱; 靖 則 常 安, 儉 則 常 足: Cẩn thận thì khỏi lo, nhẫn

Năm hằng: Do chữ ngũ thường 五常: Năm đạo hằng nhịn thì khỏi nhục, tĩnh lặng thường yên, cần kiệm thường đủ.

Đức kiệm cũng được Đức Chí Tôn dạy như sau: “Vì tại có là nhân 仁, nghĩa 義, lễ 禮, trí 智, tín 信.

sao Thầy muốn các con mặc đồ bô vải chăng? Vì bô vải là

Hung hoang 凶 荒: Hung đồ hoang đảng, chỉ bọn hung tấm gương đạo đức, các con đã rõ đạo thì biết đức cần kiệm

dữ không ai kềm chế được.

là đức hạnh đầu trong lúc các con còn ở thế gian nầy. Như sự

Tội báo 罪 報: Quả báo do những hành vi tội lỗi đã gây lãng phí se sua ở đời nầy, Thầy cũng cho là một việc tổn đức ra từ trước.

vậy”.

Lam lũ 襤 褸: Áo quần rách rưới hôi hám.

Nghiệt căn 孽 根: Những việc gây ra từ kiếp trước

Lam lũ làm ăn: Chịu đựng sự rách rưới, nghèo khổ và (nghiệt) làm gốc rễ (căn) của các tai họa xảy đến trong kiếp vất vả để lo làm ăn.

này.

Kẻ chê người thị: Kẻ chê bai, người khinh rẻ.

Biếng nhác: Lười biếng, không siêng năng.

Kiêu căng 驕 矜: Khoe khoang ngạo mạn, tức là ỷ tài

Câu 197: Làm trai trung hiếu phải trau giồi ba giềng mối, đó giỏi lên mặt khinh khi người.

là đạo vua tôi, cha con và vợ chồng.

Câu 198: Đừng nên buông thả làm những điều hung dữ mà

Lãng phí 浪 費: Tiêu xài phóng túng, tức là ăn mặc, lỗi đạo năm hằng.

tiêu pha hoang phí, không tiết kiệm.

https://thuviensach.vn

115

116

Không ngằn: Không cần thiết, không tới mức phải tiêu

Câu 205: Đối với muôn vật, lòng của Trời đất thương yêu xài.

đồng đều nhau.

Câu 206: Đức háo sanh của các Đấng Tiên, Phật cũng giống

Câu 201: Thà rằng tiêu xài có chừng mực miễn hằng ngày đượ

hệt như nhau.

c no đủ mà thôi.

Câu 207: Trên thì các loài chim, dưới thì các loài thú sống

Câu 202: Tánh tình phải siêng năng cần cù, chịu đựng vất vả

để

lao xao nơi cõi thế gian.

lo làm ăn.

Câu 208: Các loài côn trùng, cây cỏ loài nào mà chẳng linh.

Câu 203: Lòng nên chừa bỏ tật lười biếng và tánh kiêu căng.

Tạo hóa có công sinh thành, nuôi dưỡng con người và

Câu 204: Tiền của không nên tiêu xài lãng phí, phải tiêu xài vạn vật. Mỗi Chơn linh mà Ngài sinh hóa ra, dù lớn dù nhỏ

cho có chừng mực.

đều có điểm Linh quang của Ngài chiết ra, cho nên đối với muôn vật, từ côn trùng thảo mộc, đến loài cầm thú và con 205.

Lòng Trời Đất thương đều muôn vật,

Đức háo sanh Ti

người, ngài đều thương yêu như nhau, che chở như nhau.

ên, Phật một màu.

Chư Tiên Phật cũng thế, là các Đấng từ bi cũng lấy 207.

Thượng cầm hạ thú lao xao,

lòng Trời làm lòng mình, chính vì vậy, Tiên Phật cũng như

Côn trùng thảo mộc loài nào chẳng linh.

Thượng Đế đều có lòng hiếu sinh. Thánh giáo Thầy có dạy:

Thương đều muôn vật: Thương yêu muôn sinh vật

“Mỗi mạng sống đều hữu căn hữu kiếp, dầu nguyên sanh hay đồng đều như nhau.

hóa sanh cũng vậy, đến thế này lâu mau đều định trước. Nếu

Háo sanh 好 生: Hay hiếu sinh là ưa thích sự sống, ai giết mạng sống, đều chịu quả báo không sai, biết đâu là cái thương yêu mạng sống.

kiếp sanh ấy chẳng phải là Tiên Phật bị đọa luân hồi mà ra Đức háo sanh là Thánh chất của Chí Tôn. Trong Thánh đến đỗi ấy. Cái mạng sống là Thầy, mà giết Thầy thì không Ngôn Hiệp Tuyển, Ngài có dạy: “Chi chi hữu sanh cũng bởi phải dễ. Các con gắng dạy nhơn sanh điều ấy”.

Chơn linh Thầy mà ra, hễ có sự sống ắt có Thầy. Thầy là cha Theo Đạo Đức Kinh của Lão Tử, Trời đất sở dĩ trường của sự sống. Vì vậy lòng háo sanh của Thầy không cùng tận”.

cửu là vì Trời đất không sống cho mình; bậc Thánh nhân nên

Một màu: Giống hệt như nhau.

theo gương ấy. Ngài nói: Trời đất sở dĩ được dài và lâu, là vì không sống cho mình, nên mới đặng trường sanh. Vì vậy

Thượng cầm 上 禽: Các loài chim bay ở trên trời.

Thánh nhân để thân ra sau mà thân ở trước, để thân ra ngoài

Hạ thú 下 獸: Các loài thú sống ở dưới đất.

mà thân đặng còn ( Thiên địa sở dĩ năng trường thả cửu giả,

Lao xao: Rộn rịp lên.

dĩ kỳ bất tự sanh, cố năng trường sanh. Thị dĩ Thánh nhân,

Côn trùng 昆 蟲: Côn là đông đúc. Trùng là sâu bọ.

hậu kỳ thân nhi thân tiên, ngoại kỳ thân nhi thân tồn 天 地 所

Côn trùng: Danh từ dùng để gọi tất cả loài sâu bọ.

以 能 長 且 久 者, 以 其 不 自 生, 故 能 長 生. 是 以 聖 人 後 其

Thảo mộc 草 木: Các loại cây cỏ.

身 而 身 先, 外 其 身 而 身 存).

https://thuviensach.vn

117

118

Câu 209: Loài cầm thú và côn trùng thảo mộc, giống như con 209.

Nó cũng muốn như mình đặng sống,

người, nó cũng muốn được sống còn.

Nỡ lòng nào tuyệt giống dứt nòi.

Câu 210: Chúng ta nỡ lòng nào mà dứt tuyệt nòi giống của 211.

Bền công kinh sách xem coi,

nó.

Vô can sát mạng thiệt thòi rất oan.

Mỗi sinh vật dù lớn nhỏ đều thọ một điểm Chơn linh của Đức Thượng Đế, đều được Ngài thương yêu đồng đều

Tuyệt 絕: Chấm dứt, dứt tuyệt.

như nhau, đều được quyền sống ở cõi thế gian như nhau. Lại

Tuyệt giống dứt nòi: Dứt tuyệt nòi giống. Hán thường nữa, do bản năng sinh tồn mà mọi loài đều ham sống sợ chết.

dùng từ tuyệt chủng 絕 種.

Vì thế, ai sát hại sinh mạng của một loài vật thì sẽ bị ác báo,

Bền công: Ra công một cách bền bỉ.

người nào cứu mạng một sinh vật sẽ được thiện báo. Câu

Kinh sách: Sách làm nền tảng của một triết thuyết hay chuyện sau đây cho thấy phước báo của sự bảo vệ sanh linh, một Tôn giáo. Ví dụ như: Ngũ kinh trong Nho giáo, Đạo Đức dù là vật bé nhỏ.

kinh trong Lão giáo, Tam Tạng kinh trong Phật giáo và Kinh Thuở xưa, có một vị La Hán ở trên núi Tuyết đã chứng Thánh của Công giáo.

lục thông, thấy rõ việc trong ba đời như xem việc trước mắt.

Trong một bài kinh những lời chỉ dạy, những bài giảng Ngài có nuôi một vị thiếu niên Sa di làm đệ tử.

hay thuyết pháp của các Đấng nói lên thật tướng của Chân lý Một hôm, vị thiếu niên đứng hầu bên cạnh thầy, vị La (Pháp) để giáo hóa các đệ tử hay chúng sanh tu tập hầu đạt Hán xem qua sắc tướng rồi cho biết vị đệ tử đã hết phước báo, đến Chân Thiện Mỹ, hoặc giác ngộ giải thoát.

sau bảy ngày nữa sẽ chết. Thiếu niên Sa di nghe được sự việc Kinh sách của Tôn giáo tức là con đường dẫn dắt tâm chỉ biết đau đớn đảnh lễ thầy rồi từ tạ trở về nhà.

chúng sanh đi vào đường thanh tịnh, khi ý bị phiền não khởi, Trên đường về, gặp phải trận mưa lớn, người thiếu ta cầm cuốn kinh đọc thì mọi phiền não sẽ được xua tan.

niên rẽ qua con đường hẻm thấy một bầy kiến nhỏ đang chơi Ngoài ra, phải hiểu được ý nghĩa của kinh, chúng ta vơi trên một dòng nước nhỏ chảy ngang qua đường. Bầy kiến mới ứng dụng được lời của các Đấng dạy vào sự tu tập cho hết sức chống đỡ, nhưng vô hiệu, vì thân nhỏ sức yếu mà mình. Như thế Kinh mới có giá trị thực đối với chúng ta, bằng dòng nước quá mạnh, nên đành để dòng nước đưa về cõi chết.

không thấu suốt nghĩa lý kinh mà cứ đọc tụng hằng ngày đêm, Thiếu niên Sa di thấy vậy, động lòng từ bi, liền cởi ấy chỉ là từ chương hoặc mê tín. Đọc kinh cầu lý, có vượt qua chiếc áo đang mặc trong mình ngăn ngang dòng nước, để đàn văn tự mới đạt lý, chứng tri.

kiến có chỗ leo vào, những con kiệt sức không leo được, thiếu niên nhẹ tay bắt từng con bỏ vào áo, rồi đem vào nơi khô ráo.

Vô can 無 干: Không can dự tới, không dính líu tới.

Sau khi xem xét thấy cứu hết bầy kiến, thiếu niên mới yên

Sát mạng: Hay sát mệnh 殺 命: Giết chết mạng sống.

lòng trở về nhà.

Thiệt thòi: Chịu thua thiệt.

Trong thời gian bảy ngày, chàng thiếu niên lo sợ chờ

ngày mạng chung. Nhưng đến ngày thứ tám, thiếu niên thấy https://thuviensach.vn

119

120

không có gì xảy đến, mình vẫn còn sống. Chàng thiếu niên

Câu 214: Giăng lưới bắt chim, thuốc độc bắt cá, đốt rừng bắt mừng vui, tìm đến gặp thầy.

thú.

Vị La hán hết sức ngạc nhiên, Ngài liền nhập định

Câu 215: Thương thay chọc phá tổ chim, gây nên những việc dùng diệu trí quán xét mới biết đệ tử mình do công đức cứu hung dữ dẫy đầy.

bầy kiến nên cải được tử mệnh, lại còn được sống lâu nữa.

Câu 216: Những tội lỗi đó sẽ bị báo ứng biết chừng nào yên Sau khi xuất định, vị La hán cho đệ tử mình biết và cho rằng được.

có lòng từ bi mà cứu vớt sinh linh thì công đức ấy vô lượng.

217.

Lại có kẻ hung hoang ác nghiệt,

Câu 211: Lúc rảnh rỗi, hãy bền lòng mà xem coi kinh sách.

Câu 212: Các loài đó không hại đến mình mà giết chết nó thì

Cướp giựt rồi chém giết mạng người

219.

Đoàn năm, lũ bảy dạo chơi,

thiệt thòi và rất nên oan uổng.

Hiếp người lương thiện, phá đời hại dân.

213.

Chớ kiếm thế gọi ngoan xảo trá,

Ác nghiệt 惡 孽: Mang sẵn mầm hung dữ, ác độc.

Lưới rập chim, thuốc cá, đốt rừng

Đoàn năm lũ bảy: Cùng nghĩa với Tụ năm dụm bảy, 215.

Thương thay phá noãn lẫy lừng,

tức là tụ tập thành nhóm năm bảy đứa.

Tội căn báo ứng biết chừng nào an.

Hiếp người lương thiện: Hiếp đáp người hiền lành,

Kiếm thế: Tìm kiếm phương thế, tìm cách này cách nọ.

cưỡng bức người lương thiện.

Ngoan: Khôn ngoan.

Phá đời hại dân: Phá phách người đời, báo hại nhân

Xảo trá 巧 詐: Xảo quyệt dối trá, tức dối trá một cách dân.

khéo léo.

Câu 217: Lại có những người hung dữ gây ra nhiều ác

Lưới rập chim: Dùng lưới làm bẫy để bắt chim.

nghiệt.

Thuốc cá: Dùng thuốc độc để bắt cá.

Câu 218: Đã cướp giựt đồ vật rồi lại chém giết mạng người.

Đốt rừng: Đốt cháy rừng để thú chạy ra mà bắt, tức

Câu 219: Tụ tập thành nhóm năm bảy đứa để đi lang thang, săn đốt thú rừng.

phá tán.

Phá noãn 破 卵: Noãn là trứng. Thọc phá tổ chim để

Câu 220: Hiếp đáp người hiền lương, phá phách người đời và báo hại nhân dân.

lấy trứng.

Lẫy lừng: Vang dội. Ở đây, dùng với nghĩa dẫy đầy.

221.

Tua khá tưởng thương lần nòi giống

Tội căn báo ứng 罪 根 報 應: Gây điều tội lỗi tạo thành

Hãy xét vì mạng sống khó cầu.

gốc rễ cho việc báo ứng.

223.

Cũng đừng bài bạc lận nhau,

Câu 213: Chớ tìm cách gian xảo mà làm rồi cho rằng mình

Rủ ren rù quến, lấy xâu ăn đầu.

khôn ngoan.

https://thuviensach.vn

121

122

Tua khá tưởng: Nên tưởng nghĩ đến, khá nên nghĩ tới.

解 教 富 貴 作 饑 貧

Mạng sống khó cầu: Cái sinh mạng khó cầu xin đặng, Y sam lam lũ thân bằng tiếu,

cái mạng sống khó tìm cầu đặng.

衣 衫 襤 褸 親 朋 笑

Bài bạc lận nhau: Cờ bạc gian lận với nhau.

Rù quến: Dụ dỗ.

Điền địa tiêu ma cốt nhục sân.

Lấy xâu: Hay lấy tiền xâu, tức là tiền công tổ chức 田 地 消 磨 骨 肉 嗔

đánh bạc hoặc chứa cờ bạc.

Bất tín đản khán hương đảng nội,

Ăn đầu: Ăn tiền đầu.

不 信 但 看 鄉 黨 內

Câu 221: Khá nên nghĩ thương yêu đến nòi giống.

Nhãn tiền suy bại kỷ đa nhân.

Câu 222: Hãy xét vì mạng sống của con người khó mà cầu 眼 前 衰 敗 幾 多 人

xin được.

Câu 223: Cũng đừng nên đánh bài đánh bạc để gian lận DỊCH VẦN

nhau.

Hễ biết nghề nào cũng ấm thân,

Câu 224: Dụ dỗ rủ ren người đến đánh bạc để lấy tiền xâu Mấy nơi cờ bạc chẳng nên gần.

hoặc ăn tiền đầu.

Anh hùng mắc phải ra hèn hạ,

Cờ bạc là môn chơi rất tai hại, vì nó có thể làm táng Phú quí lâm rồi lại khó khăn!

gia bại sản, làm mất hạnh phúc gia đình, làm cho con người Quần áo tả tơi bằng hữu nhạo,

sa đọa, trộm cướp, giết người, mang thân tù tội. Chính vì thế, Ruộng vườn hao hớt chị em dần.

người bình dân thường khuyên dạy câu:

Chẳng tin thì ngó trong làng xóm,

Cờ bạc là bác thằng bần,

Thua thiệt nhiều người ít kẻ ăn.

Ruộng vườn bán hết, chôn chân vào cùm.

(Minh Tâm Bửu Giám)

Ông Bàng Đức Công cũng có bài thi dạy răn con về cờ

bạc như sau:

225.

Phải hiểu biết máy sâu họa kín,

Phàm nhơn bá nghệ hảo tùy thân,

Thánh, Thần đâu tư lịnh bỏ qua.

凡 人 百 藝 好 隨 身

227.

Thường ngày tuần khắp xét tra,

Đổ bác môn trung mạc khứ thân,

Phạt người hung ác đọa sa A Tỳ.

賭 博 門 中 莫 去 親

Máy sâu: Do chữ cơ thâm 機 深: Lòng dạ sâu hiểm.

Năng sử anh hùng vi hạ tiện,

Người xưa nhận thấy sự phát động của tâm như máy 能 使 英 雄 為 下 賤

móc nên gọi là cơ tâm 機 心. Trong Hán Việt có từ Cơ tâm 機

Giải giao phú quí tác cơ bần.

心: Cái lòng biến trá khéo léo, giống như máy móc, tâm con https://thuviensach.vn

123

124

người ẩn bên trong những mưu mô xảo quyệt để đối xử nhau, ngục hay A tỳ địa ngục là nơi thấp kém nhứt trong mười cửa giết hại lẫn nhau, không chút thương yêu, không lòng đạo Địa ngục, giam những người phạm tội ngũ nghịch.

đức. Đấy là bản tâm con người trong thời hạ nguơn mạt Pháp, Đây là một cõi Địa ngục chịu tội báo nặng nề nhứt, bởi trong thời xu hướng theo văn minh vật chất, mà quên đi luân vì các hình khổ nơi đây liên tục triền miên không ngừng và thường đạo đức.

linh hồn phải chịu ở đó đời đời kiếp kiếp.

Trang Tử có câu: “Hữu cơ giới giả, tất hữu cơ sự, hữu

Câu 225: Phải nên biết rằng lòng dạ càng sâu hiểm thì tai cơ sự giả tất hữu cơ tâm 有 機 械 者, 必 有 機 事, 有 機 事 者, họa sâu kín sẽ ngầm đến.

必 有 機 心”: Có cơ giới tất có cơ sự, có cơ sự tất có cơ tâm.

Câu 226: Thánh Thần không bao giờ tư lịnh mà bỏ qua bao giờ.

Thành Huyền Anh chú rằng: Có đồ máy móc tất có

Câu 227: Thường ngày, Thần, Thánh tuần khắp mọi nơi để

chuyện chuyển đổi, có việc chuyển đổi tất sinh lòng đổi thay tra xét.

theo việc.

Câu 228: Những người có hành vi hung ác sẽ bị phạt đọa

Họa kín: Tai họa ngầm đến, bởi vì tai họa không lộ ra, xuống A tỳ địa ngục.

chừng đến thì mới biết.

Tai họa do con người tự rước lấy, nên Bàng Đức Công 229.

Sống dương thế hành thì căn bịnh,

có dạy con rằng: Lượng đại phước diệc đại, cơ thâm họa diệc

Xui tai nàn dấp dính theo mình.

thâm 量 大 福 亦 大, 機 深 禍 亦 深: Hễ con người có độ lượng 231.

Ăn năn khử ám hồi minh,

ăn ở rộng rãi, khoan dung càng lớn thì cái phước người ấy lớn

Từ bi Trời Phật rộng tình xét cho.

theo; hễ lòng dạ sâu hiểm hẹp hòi bao nhiêu thì cái tai họa ngầm đến với người ấy cũng bấy nhiêu!

Dương thế 陽 世: Hay dương gian là cõi thế gian, nơi

Máy sâu họa kín: Lòng dạ sâu hiểm thì tai họa ngầm ở của những người đang sống.

đến.

Căn bịnh: Hay bệnh căn 病 根, còn được gọi là bệnh

Tư lịnh: Hay tư lệnh 私 令: Ra lịnh theo ý riêng tư của nghiệp: Là bịnh do những hành vi hung ác từ trước tạo nên mình.

căn nghiệp mà báo ứng trong hiện kiếp. Bịnh này làm cho

Tuần khắp xét tra: Đi canh tuần khắp mọi nơi để tra người thọ lãnh phải chịu đau khổ triền miên để trả nghiệp, xét.

nên không có thuốc nào điều trị được, chỉ khi nào hết nghiệp

Đọa sa: Đọa 墮 là phạt xuống cõi khổ sở, thấp kém. Sa là mới hết bịnh.

Tử Đồng Đế Quân có để lời dạy như sau: Cái bịnh oan

là rơi xuống. Đọa sa: Phạt đày xuống cõi Địa ngục, A tỳ.

nghiệt thì thuốc hay khó chửa cho lành, của hoạnh tài không

A tỳ 阿 鼻: Phiên âm từ Phạn ngữ Avici, nghĩa là “vô có thể làm cho người mạng cùng giàu được ( Diệu dược nan y gián”tức là không gián đoạn, không ngừng nghỉ. Vô gián Địa https://thuviensach.vn

125

126

oan trái bệnh, hoạnh tài bất phú mệnh cùng nhân 妙 藥 難 醫

Lòng từ bi của Trời Phật cũng giống như ánh sáng mặt 冤 債 病

trời chiếu rọi khắp mọi nơi, muôn vật nơi thế gian bất kể lớn

, 橫 財 不 富 命 窮 人).

hay nhỏ đều được ánh sáng mặt trời rọi đến, nhưng tùy theo

Dấp dính: Dính líu, dính dấp.

mỗi vật tiếp thu ánh sáng đó tự chuyển hóa để có lợi ích cho

Khử ám hồi minh 去 暗 迴 明: Từ bỏ nơi đen tối để trở

chính bản thân mình vậy.

về chỗ sáng lạn. Nghĩa là bỏ nẻo tà để trở về với đường chánh.

233.

Đừng cố oán thầm lo gây họa,

Từ bi Trời Phật rộng tình xét cho: Biết ăn năn, sám

Đem lòng thù hăm dọa rấp đường.

hối lỗi lầm thì Trời Phật vì lòng đại từ đại bi sẽ tha thứ tội 235.

Đốt nhà, tháo cống, phá mương,

tình cho.

Nước tràn lụt ngập ruộng vườn tan hoang.

Câu 229: Người làm ác, khi còn sống thì hành cho mang

Đừng cố oán: Chẳng nên cố tâm thù oán, chớ nên giữ

bệnh căn nghiệp.

lòng thù hận.

Câu 230: Xui khiến những tai nạn thường dính dấp bên mình.

Thầm lo gây họa: Âm thầm lo tính gây họa cho kẻ

Câu 231: Làm người phải biết ăn năn từ bỏ nẻo tà để trở về

khác.

với con đường chánh.

Rấp đường: Rào bít đường đi, ngăn lấp lối đi của

Câu 232: Lòng từ bi của Đức Chí Tôn và chư Phật sẽ rộng người.

tình tha thứ cho.

Tháo cống: Tháo cống nước, tức là mở miệng cống để

Cuộc sống luôn thay đổi, vô thường. Con người thì cho nước chảy ra ngoài.

luôn khao khát ước mơ được mạnh khỏe, yên ổn. Chính vì

Phá mương: Phá miệng của con mương để nước chảy thế, con người mới tìm đến tín ngưỡng của tôn giáo, để có sự

thoát, tràn ra ngoài.

“bảo vệ” che chỡ của các Đấng Thượng Đế và chư Thần

Tan hoang: Tan vỡ hoang tàn, chỉ sự tiêu tan hết.

Thánh Tiên Phật. Nên khi có những bệnh tật nguy hiểm, tai

Câu 233: Đừng cố tâm oán thù rồi âm thầm tìm cách gây tai nạn đột xuất thì con người thường hay sợ sệt, cầu xin. Điều họa cho người.

này do bởi con người không hiểu lý nhơn quả mà thôi. Chúng

Câu 234: Đem lòng thù hằn người rồi hăm dọa bít đường rấp ta phải hiểu rằng bệnh tật, tai nạn xảy ra cũng chỉ là do nghiệp ngõ.

lực ta làm từ trước, nên ta cần phải tránh bằng cách không

Câu 235 và 236: Đốt nhà, tháo nước cống hay phá miệng gieo nghiệp dữ, cố gắng tạo nghiệp lành. Nhưng rủi như gặp mương để nước chảy tràn ra ngoài khiến cho ngập lụt, ruộng cảnh ấy, thì chúng ta cũng cần phải chấp nhận trả, một mặt vườn người hư hại tan hoang.

chúng ta phải tạo nghiệp lành để trừ bớt những tội căn đã gây ra.

237.

Thêm liều mạng đặng toan đổ tội,

Cho người hiền chịu lỗi vương mang.

https://thuviensach.vn

127

128

239.

Khi hồn lìa khỏi trần gian,

Câu 239: Khi chết, hồn sẽ lìa khỏi cảnh trần gian.

Hóa ra ngạ quỉ cơ hàn khổ thân.

Câu 240: Hóa làm ngạ quỉ chịu đói khát, lạnh lùng một cách khổ sở.

Liều mạng: Làm càn không kể mạng số, tức là biết Theo truyện cổ Phật giáo, Ngài Mục Kiền Liên mới rằng làm việc đó có hại cho sanh mạng nhưng vẫn cứ làm đắc được thần thông từ trên núi Kỳ Xà Quật đi xuống do nhờ

càn.

Đổ

nhãn thông mà thấy được các ngạ quỉ.

tội: Tội lỗi của mình đem đổ trút lên người khác.

Khi Ngài về chùa Trúc Lâm gần thành Vương Xá vào

Chịu lỗi vương mang: Chịu vướng mắc vào tội lỗi.

buổi chiều, bạch câu chuyện ngạ quỉ vừa thấy buổi sáng với

Hồn lìa khỏi trần gian: Triết lý Cao Đài cho rằng con Đức Phật. Nhân dịp ấy Đức Thế Tôn mới nói rằng: người có Linh hồn, còn được gọi là Chơn linh hay Tiểu linh

- Các thứ ngạ quỉ này Như Lai từng thấy nhiều lần, quang, là một thể do Đức Chí Tôn ban cho, nên có thể nói cõi nhưng không muốn đem ra nói cho ai, vì không bằng cớ là giới của Linh hồn là cảnh Thiêng Liêng Hằng Sống. Vì vậy, không có ngươi thứ nhì cùng biết. Nay có Mục Kiền Liên tuệ

khi con người vừa trút hơi thở cuối cùng thì Chơn thần, và nhãn đã phát sanh, được thấy các ngạ quỉ ấy cũng như Như

Chơn linh sẽ thoát ra thân xác để lìa khỏi trần gian, tùy theo Lai.

nghiệp lực dẫn dắt mà trở về Thiên cảnh nhẹ nhàng hay cõi Theo Ngạ quỉ kinh giải, các thứ ngạ quỉ này xưa kia là Âm quang đen tối để giải thần định trí.

những người trong xứ Ma Kiệt Đà, đã làm những điều tội ác,

Ngạ quỉ 餓 鬼: Cô hồn, quỉ đói. Một trong tam ác đạo có 24 thứ ngạ quỉ, phần nhiều các thứ này đều còn sót lại quả

của Phật là cõi Địa ngục, cõi Ngạ quỉ và cõi Súc sinh.

báo của cảnh Địa ngục, phải tái sanh làm ngạ quỉ rất lâu đời, Theo giáo lý Phật, ngạ quỉ là loài quỉ phải chịu đói phải chịu khổ sở đói khát nhiều kiếp, chỉ thoát khỏi được là khát khổ sở, chúng không ăn uống gì được, bởi vì bụng rất khi nào hết quả hoặc có thân nhân làm phước rồi hồi hướng lớn mà miệng thì nhỏ như lỗ kim.

quả lành, tùy theo nghiệp nặng nhẹ, mới có thể siêu sanh Người ta cho rằng người sống trên cõi dương trần có đặng.

tánh keo kiệt, độc ác, hay ganh ghét, khi chết chơn hồn bị

phạt làm ngạ quỉ.

241.

Đời nhiều kẻ khi Thần, thị Thánh,

Tại các chùa trước mỗi bữa ăn thường có lệ cúng thí

Ám muội lòng tánh hạnh gổ ganh

thực cô hồn ngạ quỉ.

243.

Thấy ai làm phải làm lành,

Cơ hàn 飢 寒: Đói và lạnh.

Xiểm gièm cho đặng khoe danh của mình.

Câu 237: Có kẻ liều mạng để toan tính đổ những tội lỗi của

Khi Thần thị Thánh: Khinh thị Thần Thánh, tức là coi mình cho người khác.

rẻ, khi dể Thần Thánh.

Câu 238:Khiến cho người hiền lương phải chịu vương mang

Ám muội 暗 昧: Tối tăm không rõ ràng.

lỗi lầm.

https://thuviensach.vn

129

130

Ám muội lòng: Hay lòng ám muội, tức là lòng dạ đen

Câu 247: Gây mâu thuẩn vợ chồng người ta khiến phải chia tối.

lìa.

Gổ ganh: Vì ganh ghét mà gây gổ.

Câu 248: Suốt đời sẽ bị nghiệp báo ứng và bị oan gia phá hại

Xiểm gièm: Hay gièm xiểm là nịnh hót và nói xấu chẳng khi nào dứt.

người khác để khoe danh mình.

Khoe danh: Khoe khoang tiếng tốt cho mình.

249.

Muốn tránh đặng khỏi nơi tội quá,

Câu 241: Ở trên đời có nhiều kẻ khinh thị, coi thường Thần

Lánh kẻ tà chẳng khá nên gần.

251.

Thí tiền, thí bạc, chẩn bần,

Thánh.

Câu 242: Lòng dạ lại đen tối và tánh hay gây gổ vì tỵ hiềm

Người đau thí thuốc, Thánh, Thần phước ban.

ganh ghét.

Tội quá 罪 過: Quá là lỗi lầm. Tội quá: Tội lỗi.

Câu 243: Thấy ai làm điều phải và làm điều lành.

Lánh kẻ tà: Xa lánh người gian tà, tức là phải tránh xa

Câu 244: Thì sinh lòng ganh ghét mà gièm xiểm để được những người có tư tưởng và hành vi không chính đáng, tà khoe danh của mình.

vạy.

Thí tiền thí bạc: Là bố thí bằng cách đem tiền bạc ra 245.

Lại còn có tánh tình hiểm độc,

giúp đỡ người nghèo đói, thiếu thốn, đau yếu.

Xúi phân chia thân tộc ruột rà.

Bố thí tiền bạc còn gọi là tài thí, một trong ba cách 247.

Làm cho chồng vợ lìa xa,

hiến tặng: Tài thí 財 施, pháp thí 法施 và vô úy thí 無 畏 施.

Cả đời nghiệt báo oan gia chẳng rời.

Thí tiền thí bạc không những chỉ riêng có lợi cho

Hiểm độc: Hay Độc hiểm 毒 險: Nham hiểm và độc ác.

người nhận mà lẫn cả người cho nữa. Như vậy hành bố thí

Thân tộc 親 族: Bà con thân thích trong họ.

vừa cứu giúp cho người mà vừa độ cho chính mình: Làm cho tâm được an vui, làm mất đi tính tham lam, ích kỷ, phá chấp

Ruột rà: Quan hệ về ruột thịt.

sâu nặng của con người mình và làm phát triển lòng từ bi hỷ

Nghiệt báo 孽 報: Cái mầm ác được báo đáp lại bằng xả của Phật.

những tai họa, bệnh tật hay đau khổ.

Chẩn bần 賑 貧: Chẩn là cứu giúp. Chẩn bần: Cứu

Oan gia 冤 家: Nhà hay người bị nhiều điều oan trái.

giúp cho người nghèo khổ.

Câu 245: Lại còn có những người tánh tình nham hiểm và

Câu 249: Nếu mình muốn tránh đặng khỏi nơi tội lỗi.

độc ác.

Câu 250: Thì hãy xa lánh với kẻ tà vạy, chẳng nên gần gũi

Câu 246: Xúi giục phân chia tình thân tộc ruột rà khiến chia họ.

lìa với nhau.

Theo Nho giáo, con người sinh ra tính vốn lành, vì tập nhiễm xã hội nên tính của con người trở nên bất thiện, tức là https://thuviensach.vn

131

132

người ta có những hành vi xấu xa, tội lỗi là do bởi gần gũi với Một hôm tôn giả Mục Kiền Liên đến nhà người em những kẻ gian xảo, tà vạy. Do vậy người xưa thường dạy phải ruột mình là một vị trưởng giả rất giàu có, Ngài bảo em rằng: xa lánh những người không ngay thẳng, hung ác, mà phải gần Tôi nghe chú không ưa bố thí, điều ấy không tốt. Phật gũi người hiền lương, chính trực, bởi họ cho rằng: “Gần mực thường dạy: Người nào hay bố thí sẽ được hưởng phước báo thì đen, gần đèn thì sáng”.

không lường. Nay chú được giàu sang, là do công đức từ kiếp Ở đây, con người muốn tránh đặng khỏi nơi tội lỗi, trước. Nay chú cứ ôm lòng lẫn tiếc, chẳng hưởng phước thì phải lánh xa những kẻ gian tà. Ông Thái Công dạy rằng: không đặng bao lâu mà đời sau do nghiệp bỏn xẻn sẽ mang Gần son thì đỏ, gần mực thì đen, gần người hiền thì sáng, gần thân ngạ quỉ khốn khổ vô cùng.

người tài thì trí, gần kẻ ngây thì dại, gần người lành thì có Nghe lời anh dạy, vị trưởng giả mở rộng kho, cúng đức, gần người trí thì thông minh, gần kẻ ngu thì ám muội, dường Tam Bảo, chu cấp cho kẻ nghèo đói. Trong khi ấy ông gần kẻ nịnh thì bợ đỡ, gần kẻ trộm thì sinh giặc ( Cận chu giả

lại cất thêm kho vựa mới, ý muốn thâu chứa những của cải xích, cận mặc giả hắc, cận hiền giả minh, cận tài giả trí, cận mình sẽ được do phước bố thí, nhưng chẳng đặng bao lâu, thì si giả ngu, cận lương giả đức, cận nịnh giả siểm, cận thâu giả

tiền của tiêu mòn, kho cũ đã hết, mà kho mới cũng trống trơn.

tặc 近 朱 者 赤, 近 墨 者 黑, 近 賢 者 明, 近 才 者 智, 近 癡 者

Trưởng giả sanh lòng ảo não, đến thưa với Mục Kiền Liên: 愚

Xưa anh bảo bố thí sẽ được nhiều phước báo, em đem của

, 近 良 者 德, 近 佞 者 諂, 近 偷 者 賊).

kho làm việc phước đức đã hết sạch, nhưng phước báo đâu Thánh nhân xưa cũng thường nói: Ở chung với người không thấy? Tôn giả Mục Kiền Liên bảo: Nếu phước đức có không biết lẽ phải, thì cũng như ngồi giữa hàng cá ươn, dầu hình tướng, thì cảnh giới hư không dung chứa vào đâu cho chẳng dơ áo, mà nghe mùi hôi thúi (Dữ vô thức giả xử như

hết. Tuy nhiên, nếu chú muốn, tôi có thể chỉ cho thấy một bào ngư tứ trung tọa, tuy bất ô y, thời thời văn xú 與 無 識 者

phần ít quả báo của sự bố thí.

處 如 鮑 魚 肆 中 坐

Nói đoạn, Ngài liền dùng sức thần thông đem em lên

, 雖 不 污 衣, 時 時 聞 臭).

một cõi Trời, nơi đây lầu các nguy nga, cảnh trí vui tươi sáng Tóm lại, gần người tà vạy thì phải làm những việc suốt, ao thất bửu, gió thơm thanh khiết, hoa mạn đà la vẻ đẹp chẳng lành rồi gây nên nhiều điều tội lỗi. Muốn tránh tội quá thần tiên. Từ trong cung điện lộng lẫy, chậm rãi đi ra một thì chẳng gần kẻ gian, xa lánh người xấu.

đoàn ngọc nữ. Trưởng giả thấy toàn người nữ, nên thắc mắc

Câu 251 và 252: Thấy ai nghèo khổ, đau yếu hay thiếu thốn hỏi, thiên nữ đáp: Đây là cung Trời Đạo Lợi, chúng tôi ở chốn thì mình đem tiền bạc, vật chất để cứu giúp cho người, còn này đã lâu hưởng phước tự nhiên. Bao nhiêu cung điện và tất gặp người bệnh hoạn thì thí thuốc. Làm được những hành vi cả trang nghiêm tốt đẹp nơi đây đều là kết quả của sự bố thí.

đó, Thánh Thần sẽ ban phước cho.

Người chủ quản của chúng tôi sau này sẽ là người ở cõi nhân Câu chuyện sau đây cho ta thấy được điều phước báo gian siêng tu phước đức, đó là một vị trưởng giả em Ngài của việc bố thí:

Mục Kiền Liên, đệ tử của Đức Thích Ca Mâu Ni Phật.

https://thuviensach.vn

133

134

Sau khi trở về nhơn gian, trưởng giả lại càng bố thí

Kẻo để đời làm lụy luân thường

nhiều hơn và khuyến khích người khác làm theo, không lúc 259.

Nói lời tục tĩu không nhường,

nào biết nhàm chán.

Tội hành cắt lưỡi trăm đường ghê thay!

(Theo Lịch sử Đức Mục Kiền Liên)

Thơ truyện: Hay thư truyện 書 傳, tức là sách và 253.

Đêm thanh vắng chớ toan mưu dối,

truyện.

Xúi trẻ thơ lầm lỗi ngỗ ngang.

Huê tình: Hay hoa tình 花 情 chuyện tình yêu lãng 255.

Âm đài gông tróng sẵn sàng,

mạn giữa nam nữ. Ý chỉ chuyện trăng hoa.

Chờ khi thác xuống cổ mang hành hình 1 .

Lụy 累: Dính dấp tới, làm liên lụy tới, làm hại tới.

Chớ toan mưu dối: Chẳng nên toan tính hay âm mưu

Lời tục tĩu: Lời nói chứa đầy điều thô tục, xấu xa.

lừa dối người.

Tội hành cắt lưỡi: Người có tội bị hành phạt cắt lưỡi.

Ngỗ ngang 忤 昂 : Ngỗ là trái, ngạo ngược. Ngang là

Câu 257: Gặp các sách hay truyện trăng hoa, lãng mạn thì bướng bỉnh. Ngỗ ngang: Làm điều ngang ngược sái quấy.

hãy xé nát hoặc hủy bỏ.

Âm đài 陰 臺: Chỉ lâu đài ở cõi Âm phủ, nơi Thập

Câu 258: Nếu không, để lại đời sẽ làm hại đến luân thường Điện Diêm Vương làm việc. Đồng nghĩa với Âm ty, Âm cung đạo lý.

hay Âm phủ.

Mục đích của văn chương đối với Nho giáo là “lấy văn

Gông: Một tấm gỗ nặng có khoét lỗ dùng để tròng vào chở Đạo”(Văn dĩ tải Đạo 文 以 載 道), tức là dùng văn chương cổ và tay tội nhân.

để dạy về đạo lý Thánh hiền. Thế mà cũng có nhiều người vì

Tróng: Cái cùm để khóa chơn người có tội.

quyền lợi, nên viết truyện huê tình, dâm loạn, khiến làm lụy

Cổ mang hành hình: Cho tội nhơn mang gông vào cổ

đến luân thường đạo đức của người đời. Những loại sách như

để tra tấn, hành hình.

vậy đã đầu độc biết bao nhiêu trẻ thơ non dại, hại cả thế hệ

Câu 253 và 254: Đêm tối vắng vẻ, đừng nên toan tính hay âm của con cháu, làm thương luân bại lý. Bài ngự chế của vua mưu những điều dối trá để xúi giục trẻ thơ làm những việc tội Cao Tông có nói: Một đóm lửa nhỏ, cũng đốt đặng núi rừng lỗi, ngang ngược.

muôn đám, nửa lời nói bậy có thể làm tổn đức bình sanh (nhất

Câu 255: Ở cõi Âm phủ đã chuẩn bị sẵn sàng gông và cùm.

tinh chi hỏa, năng thiêu vạn khoảnh chi sơn; bán cú phi ngôn,

Câu 256: Chờ đến khi chết, hồn bị đày xuống mang gông vào ngộ tổn bình sinh chi đức 一 星 之 火, 能 燒 萬 頃 之 山; 半 句

cổ để chịu tra tấn, hình phạt.

非 言, 誤 損 平 生 之 德).

257.

Các thơ truyện huê tình xé hủy,

Tội lỗi của những người viết dâm thư hay truyện huê tình không phải là nhỏ, vì đầu độc đầu óc non nớt của trẻ thơ, 1

làm hại cả thế hệ đạo đức.

Kinh Lễ, Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo 1936, 1968: In là hổ mang hành hình.

https://thuviensach.vn

135

136

Câu 259: Mở miệng nói không kể lời tục tĩu, xấu xa.

Theo truyền thuyết, có mười vị vua cai quản mười

Câu 260: Khi chết xuống Âm phủ bị hành phạt cắt lưỡi.

cung điện ở nơi Âm phủ gọi là Thập Điện Diêm Vương 十 殿

閻 王

261.

Lại có kẻ miệng ngay lòng vạy

hay Thập Điện Minh Vương 十 殿 明 王.

Tởi làm chùa, dối cậy in kinh.

Theo kinh sách, mười vị Diêm Vương cai quản mười 263.

Ăn gian xớt bớt cho mình,

điện ở Âm phủ được kể như sau:

Dầu qua dương pháp, luật hình Diêm vương.

Nhứt Điện 一 殿: Tần Quảng Vương 秦 廣 王.

Miệng ngay lòng vạy: Miệng nói ngay thật, lòng dạ

Nhị Điện 二 殿: Sở Giang Vương 楚 江 王.

vạy tà. Chỉ những người ngoài miệng ăn nói đàng hoàng, Tam Điện 三 殿: Tống Đế Vương 宋 帝 王.

ngay thẳng mà trong lòng thì gian tà xảo trá.

Tởi làm chùa: Đi vận động người ta hiến tiền bạc, vật Tứ Điện 四 殿: Ngũ Quan Vương 五 關 王.

liệu để xây cất chùa chiền, in ấn kinh sách hay lên cốt tượng Ngũ Điện 五 殿: Diêm La Vương 閻 羅 王.

Phật.

Dối cậy in kinh: Cậy vào việc in ấn kinh sách để dối Lục Điện 六 殿: Biện Thành Vương 卞 城 王.

gạt người kiếm tiền, kiếm lợi.

Thất Điện 七 殿: Thái Sơn Vương 泰 山 王.

Ăn gian xớt bớt: Lường gạt người để ăn gian xớt bớt Bát Điện 八 殿: Bình Đẳng Vương 平 等 王.

cho mình.

Cửu Điện 九 殿: Đô Thị Vương 都 示 王.

Dương pháp 陽 法: Luật pháp ở cõi thế gian.

Thập Điện 十 殿: Chuyển Luân Vương 轉 輪 王.

Luật hình 律 刑: Bị hành hình theo luật pháp.

Người phạm pháp đều bị hình luật xử phạt, nếu ở thế

Câu 261: Lại có những kẻ nói năng ngoài miệng thì ngay thật gian thì bị phép vua luật nước, còn ở âm phủ thì bị quỷ thần nhưng trong lòng thì gian tà xảo trá.

dõi xét: Âm vi quỷ thần sở hại, dương vi dương pháp sở tru 陰

Câu 262: Mượn việc xây dựng chùa chiền và in ấn kinh sách để dối người thủ lợi.

為 鬼 神 所 害, 陽 為 陽 法 所 誅. Luật hình thế gian còn khó

Câu 263 và 264: Ở trên Dương thế, lường gạt người để ăn tư vì, huống là luật Thiên điều xử phạt, như Thánh Ngôn Đức gian xớt bớt cho mình dầu vượt qua khỏi luật pháp thì cũng bị

Chí Tôn đã dạy: “Mấy con biết luật hình thế gian còn chưa tư

hình luật ở Âm phủ.

vị thay, huống là Thiên Điều thì tránh sao cho lọt?”.

Trên đời có nhiều kẻ vì lợi mà họ bày lắm mưu sâu kế

Diêm vương 閻 王: Theo Phật giáo, Diêm Vương là độc để lừa đảo người nhẹ dạ: Kẻ thì ngoài miệng ngọt ngào, vua các cõi Địa ngục ở dưới Âm phủ, còn gọi là Diêm La ngay thật, nhưng trong lòng gian tà, xảo trá, chuyên lường gạt người lấy tài sản, vật chất; người lại đội lốt tôn giáo, lợi dụng Vương 閻 羅 王.

https://thuviensach.vn

137

138

Trời Phật để lừa dối người dễ tin, mượn việc xây dựng chùa

Câu 266: Dùng tiền dâng cúng Phật của bổn đạo ở thập chiền, in ấn kinh sách mà gạt người lấy tiền của.

phương để cung cấp nuôi nấng vợ con.

Những hành vi của họ tuy rằng không bị người phát

Câu 267: Ngày sau sẽ bị đày đọa xuống cõi Âm ty.

hiện, vượt vòng dương pháp, nhưng họ khó qua được luật

Câu 268: Thường thường bị kềm kẹp để tra khảo, không khi hình của Diêm cung. Bài Tư Thế thông huấn nói rằng: Âm nào ngừng nghỉ.

pháp trì nhi bất lậu, Dương hiến cận nhi hữu đào; dương võng sơ nhi dị lậu, âm võng mật nhi nan đào 陰 法 遲 而 不 漏, 陽

269.

Thấy giấy chữ rớt rơi lượm lấy,

Đốt ra tro bỏ chảy d

憲 近 而 有 逃

òng sông.

; 陽 網 疏 而 易 漏, 陰 網 密 而 難 逃: Âm pháp

271.

Thủy triều vận tải biển đông,

chậm mà không thể nào lọt qua, dương pháp kín mà có thể

Lòng hằng dường ấy phước đồng ăn chay.

trốn được; lưới dương gian thưa nên dễ lọt, chớ lưới âm phủ

Giấy chữ: Giấy có chữ viết.

nhặt mà khó trốn.

Người xưa có quan niệm cho rằng chữ Nho là chữ của Thánh hiền đặt ra, dùng để viết kinh sách, liễn thờ, nên khi 265.

Thêm những sãi giả nương cửa Phật,

gặp giấy có chữ viết thì chẳng khá chà đạp hay để rơi rớt khắp

Của thập phương châu cấp thê nhi.

mọi chỗ ô uế.

267.

Ngày sau đọa lạc Âm ty,

Thường thường khảo kẹp chẳng khi nào rời.

Thủy triều 水 潮: Con nước ở sông hay biển khi lên khi xuống, mỗi ngày đêm hai lần. Hiện tượng này có được là

Giả nương cửa Phật: Giả dối nương tựa vào cửa chùa.

do bởi sức hút của mặt trăng và mặt trời. Người bình dân Ý chỉ người giả dối tu hành.

thường gọi là con nước lớn ròng.

Thập phương 十 方: Mười phương, tức là khắp chốn,

Vận tải 運 載: Chuyên chở từ nơi này đến nơi khác.

mọi nơi.

Của thập phương: Của cải tiền bạc người đạo ở khắp

Phước đồng 福 同: Đồng với phước đức.

mọi nơi dâng cúng cho chùa.

Ăn chay: Ăn chay hay ăn lạt là ăn những thức ăn trong

Châu cấp 周 給: Cấp cho đầy đủ để nuôi sống.

sạch, nhẹ nhàng, tinh khiết, tức là những thức ăn thuộc loại thảo mộc như hoa quả, rau đậu, tương chao… chứ không ăn

Thê nhi 妻 兒: Vợ và con.

thịt những loại động vật như cá thịt, tôm, cua…

Đọa lạc 墮 落: Rơi xuống cõi thấp kém. Phạt người có Chay dịch từ chữ Trai 齋, có nghĩa là ăn lạt, ăn những tội đày xuống cõi thấp kém khổ sở.

thức ăn từ thảo mộc, rau đậu. Trai còn có nghĩa là giữ tấm

Khảo kẹp: Kềm kẹp để tra khảo.

lòng trong sạch, ý tưởng tinh tấn, thân xác tinh khiết. Trai lại

Câu 265: Lại thêm những thầy sãi dối nương tựa vô cửa chùa có nghĩa là đãi ăn, cúng dường, bố thí như trai tăng, tức là đãi để giả tu hành.

các tu sĩ, các thầy bên Phật giáo. Chữ trai còn có nghĩa phẩm https://thuviensach.vn

139

140

vật, thức ăn do lòng thành của tín đồ dâng lên cho các tu sĩ, chạy nhảy mà biết rằng văn lý có thể phân biệt nhau, mới các thầy, như thọ trai.

sáng tạo ra chữ viết. Thương Hiệt chế ra chữ viết căn cứ vào Trong tôn giáo, có ba hạng ăn chay: Lục trai 六 齋 (Ăn loại, mô tả ra hình, nên gọi là Văn. Về sau, hình thanh bổ túc cho nhau, nên gọi là Tự.

chay sáu ngày trong tháng), Thập trai 十 齋 (Ăn chay mười Tương truyền rằng khi văn tự được hình thành rồi thì ngày), Trường trai 長 齋 (Ăn chay quanh năm suốt tháng).

Trời gây mưa giông và nổi cơn sấm sét. Bởi vì nhờ Thánh Theo Thánh giáo Đức Chí Tôn, người tín đồ Cao Đài Hiền chế ra chữ viết mới có Kinh sách ra đời để truyền đạt nào ăn chay được mười ngày trong tháng trở lên được thọ

những giáo lý của Thánh nhân từ đời nầy qua đời khác.

truyền bửu pháp, tức là được hưởng những bí pháp do tôn Chính vì xem trọng chữ viết như thế, nên Kinh cho giáo mang lại.

rằng khi thấy giấy chữ rơi rớt thì phải lượm lên, đốt thành tro rồi còn phải đem tro ấy thả trôi theo dòng sông. Cái công đức

Câu 269 và 270: Thấy giấy chữ rơi rớt bất cứ nơi đâu phải của người lượm lấy giấy chữ Thánh hiền thì được phước đồng lượm lấy và đốt cháy ra tro rồi đem rải xuống dòng sông.

với sự ăn chay.

Câu 271: Thủy triều chuyên chở hạt tro theo dòng nước ra biển đông.

273.

Chịu cực khổ đắng cay biết mấy,

Câu 272: Lòng luôn được như vậy thì có phước đức đồng với

Cuốc, cày, bừa, gieo, cấy, gặt, đong.

sự ăn chay.

275.

Làm ra lúa gạo dày công,

Cổ nhân thường cho rằng chữ viết ngày xưa là chữ

Dầm mưa dan nắng kẻ nông nhọc nhằn.

của bậc Thánh hiền chế tác ra, nên phải giữ gìn một cách trang trọng, không dám để rơi rớt, chà đạp. Trong bài kinh

Đắng cay: Hay Cay đắng là hai vị khó ăn trong ngũ vị, Nho giáo cho biết chữ viết được chế tác một cách thiêng nên người ta thường dùng để chỉ sự khổ sở, vất vả. Từ Hán Việt gọi là Tân khổ.

liêng, nên nói: Tự lôi trữ bính 字 雷 貯 炳, nghĩa là chữ viết

Cuốc, cày, bừa, gieo, cấy, gặt, đong: Những công việc vừa được chế ra thì sấm sét nổ vang, chữ viết làm cho trí tuệ

mà người nông phu phải làm khi sản xuất ra lúa gạo: Cuốc, con người sáng rực (khai hóa) .

cày, bừa là giai đoạn làm đất, gieo giống lên thì cấy lúa, lúa Hứa Thận đời Hậu Hán có cho biết lai lịch văn tự

trổ bông thì lo gặt đong rồi đem về.

Trung Hoa như sau: Đời xưa họ Bao Hy cai trị thiên hạ,

Dày công: Công phu sâu dày.

ngửng xem hình tượng trên Trời, cúi xem phép tắc dưới đất, trông dáng vẻ loài cầm thú cùng trạng thái đất đai, gần thì lấy

Câu 273: Chịu khổ cực, chịu đắng cay không biết là bao ở thân mình, xa thì lấy ở muôn vật, bắt đầu sáng tác ra Dịch nhiêu.

Bát quái để truyền lại các hiện tượng về sau. Đến Thần Nông

Câu 274: Nào là cuốc, cày, bừa, gieo, cấy, gặt, đong rất nên thắt nút dây cai trị thiên hạ, thống hợp mọi sự. Sử quan nhọc nhằn.

Hoàng Đế là Ông Thương Hiệt nhìn vết chân chim muông https://thuviensach.vn

141

142

Câu 275: Làm ra được một hạt lúa gạo thì công phu rất sâu mà chỉ dạy cho con người biết làm nhà để ở, biết trồng lúa để

dày.

ăn, biết tìm thuốc để trị bịnh. Có hiểu như vậy, người ta mới

Câu 276: Người nông dân phải chịu phơi mưa dan nắng rất thấy rằng ân đức của người xưa rất nên sâu nặng, và công sức nên nhọc nhằn.

làm ra hạt gạo thật rất nhọc nhằn.

Ăn uống là việc hằng ngày của con người buộc ai cũng Trong Bài Ngự chế của vua Thần Tông có nói rằng: phải có. Ăn để cung cấp chất dinh dưỡng cơ thể, bổ sung năng Thân mình mặc áo phải nhớ đến khó nhọc của người đàn bà lượng cho con người hoạt động. Từ ngàn xưa, vật thực cũng dệt lụa, Cơm ngày ba bữa phải nghĩ đến khổ cực của người tiến theo từng thời kỳ: Thời kỳ hái lượm thì con người ăn rau cày cấy ( Thân phi nhất lũ, thường tư chức nữ chi lao; nhật quả; đến thời kỳ ngư lạp thì con người đánh bắt cá hay săn thực tam xan, mỗi niệm nông phu chi khổ 身 披 一 縷, 常 思 織

thú rừng mà ăn thịt; sang đến thời nông nghiệp, con người 女 之 勞

không có thể tìm kiếm những tài nguyên sẵn có trong thiên

; 日 食 三 餐, 每 念 農 夫 之 苦).

nhiên nữa, mà phải tự trồng lấy khoai củ, ngũ cốc. Do vậy, có được lúa gạo cho con người ăn phải qua nhiều công sức cực 277.

Nhờ Viêm Đế đức cao ơn nặng,

nhọc làm ra, như cuốc, cày, bừa, gieo, cấy, gặt, đong…

Tìm lúa khoai người đặng no lòng.

Người bình dân Việt Nam đã thấy được cái công lao 279.

Ngày ngày vọng niệm chớ vong,

của người nông dân sản xuất ra hạt gạo rất nên nhọc nhằn,

Chẳng nên hủy hoại mới phòng khỏi hoang.

nên thường nhắc nhở trong ca dao:

Viêm Đế 炎 帝: Hiệu của Thần Nông 神 農, một vị vua Ai ơi! Bưng bát cơm đầy,

Dẻo thơm một hột, đắng cay muôn vàng.

thứ ba trong thời Tam Hoàng, đó là Toại Nhân 燧 人, Phục Còn đối với người tín đồ đạo Cao Đài, ăn một hột cơm Hy 伏 羲 và Thần Nông 神 農. (Thượng Thư Đại Truyện).

thì nguyện nhớ ơn người làm ra hạt lúa, nguyện ra tài lợi sanh Thần Nông là vị vua thời Thượng cổ, trị vì sau vua như lời kinh Khi Ăn Cơm Rồi đã dạy: Phục Hy. Ngài có công dạy dân đẽo gỗ chế ra cày bừa để làm Nguyện nhớ ơn nông canh nhằn nhọc,

ruộng, hợp chợ búa để dân trao đổi hóa vật, nếm các thứ cây Nguyện ơn người lúa thóc giã xay.

cỏ để làm vị thuốc cho dân trị bệnh.

Ngậm cơm ơn ngậm hằng ngày,

Đến thời vua Thần Nông con người mới biết định cư, Nên người con nguyện ra tài lợi sanh.

sống hợp quần theo nông nghiệp. Ngài có công lớn trong việc Và nhất là phải tìm cái lý sâu xa hơn nữa, đó là nguồn tìm các loại ngũ cốc, khoai củ để làm lương thực cho dân gốc của ân đức ấy. Những bậc Thánh nhân xưa, không phải vì chúng thời bấy giờ, và mãi mãi sau này.

mình ở mà kết cây làm tổ để bảo vệ thân mình, không phải vì

Đứ

mình ăn mà tìm ra ngũ cốc để nuôi sống cơ thể mình, không

c cao 德 高: Đức độ cao dày.

phải vì mình bệnh mà tìm thuốc để chửa trị cho mình. Các

Ân nặng: Ân nghĩa sâu nặng.

bậc Thánh nhân ấy, vì theo lòng thương yêu của Thượng Đế

Vọng niệm 望 念: Mong mỏi và tưởng nghĩ đến.

https://thuviensach.vn

143

144

Vong 忘: Quên.

Câu 282: Nhơn dịp lúa thất mùa, thì gom thu lúa gạo vào vựa một cách gắt gao, không chịu bán ra.

Hủy hoại 毀 壞: Làm cho hư nát, phá hoại.

Câu 283: Chờ đợi khi lúa trên thị trường có giá mắc.

Mới phòng khỏi hoang: Mới tránh được khỏi bị hoang

Câu 284: Lúc đó mới đem lúa bán ra ngoài để được nhiều lãi.

phí.

Thực là độc hiểm, Trời đất không bao giờ dung thứ đặng.

Câu 277 và 278: Từ xưa, con người đã nhờ ân đức sâu nặng Trong nền kinh tế hiện tại, muốn độc quyền về sản của vua Thần Nông dạy dỗ và tìm ra lúa khoai để nuôi sống phẩm, người ta thường đầu cơ tích trữ, tức là thu gom tất cả

hằng ngày.

sản phẩm trên thị trường vào kho tích trữ, tạo cho thị trường

Câu 279: Biết được ân đức sâu dày của Viêm Đế, hằng ngày khan hiếm sản phẩm ấy. Rồi sau đó tung ra thị trường bán với ta phải tưởng nghĩ đến Người, chớ nên quên.

giá cao để được lời nhiều.

Câu 280: Nghĩ đến ân đức và sự nhọc nhằn của việc làm ra Đối với tôn giáo, nhứt là lương thực là sản phẩm chính lúa khoai, ta chẳng nên hủy hoại mới tránh được sự lãng phí.

yếu của con người, là hột ngọc quí báu của chúng sanh, người đầu cơ tích trữ lúa gạo, lại phải dựa vào năm hạn hán 281.

Chớ hiểm độc dạ lang lần lựa

hay thất mùa, đã không chịu bán lúa gạo ra, mà còn thu gom

Nhơn thất mùa bế dựa gắt gao.

bế dựa vào kho một cách gắt gao. Đợi thị trường thật khan 283.

Chờ khi lúa phát giá cao,

hiếm, khiến dân tình thiếu đói, mới chịu tung lúa gạo ra bán

Khai ra bán mắc Trời nào dung cho.

với giá cắt cổ, thử hỏi lòng dạ con người ấy có độc hiểm như

lang sói không? Trời đất có dung tha đặng không? Ôi! Cổ

Hiểm độc 險 毒: Nham hiểm và độc ác.

nhân thường nói: “Vi phú bất nhân 為 富 不 仁”là đúng vậy.

Lang 狼: Loài chó sói.

Dạ lang: Lòng dạ như loài chó sói, chỉ lòng độc hiểm.

285.

Ơn trợ giúp khá lo đền báo,

Có câu thành ngữ: Lòng lang dạ sói.

Giữ vẹn tròn nghĩa đạo với đời

Lần lựa: Kéo dài thời gian.

287.

Túng cùng vay mượn của người,

Thất mùa: Làm lúa không trúng hoặc thiên tai khiến

Vui lòng tính trả vốn lời cho kham.

lúa thất mùa.

Bế vựa: Đóng cửa kho vựa lúa, tức là không đem lúa

Trợ 助: Giúp đỡ.

bán ra ngoài.

Đền báo: Đền đáp ân nghĩa trở lại.

Gắt gao: Khắt khe, nghiêm nhặt.

Nghĩa đạo: Hay đạo nghĩa 道 義, tức là những qui tắc

Lúa phát giá cao: Giá lúa thình lình mắc lên.

ứng xử hợp với luân thường đạo đức.

Câu 281: Người có lòng dạ hiểm độc như lang sói, lần lựa

Túng cùng: Nghèo nàn nên túng thiếu về vật chất hay chờ thời cơ,

tiền bạc.

https://thuviensach.vn

145

146

Vốn: Tiền gốc cho mượn hay cho vay.

Thánh giáo Đức Chí Tôn dạy về tham lam như sau:

Lời: Tiền lời (tiền lãi) do vốn cho vay sinh ra, tùy theo

“Các con có hiểu vì sao nhơn sanh có lòng tham lam chăng?

phần trăm mà định nặng nhẹ.

Thì cũng muốn có nhiều kẻ phục tùng dưới quyền lợi của

Kham 堪: Chịu đựng nổi.

mình. Vã lại, người đời cần nhứt là cơm với áo. Nay muốn có nhiều kẻ phục tùng không chi bằng nắm chặt quyền phân phát

Câu 285: Ơn nghĩa do người ta giúp đỡ mình thì khá lo đền áo cơm, phải dùng đủ mưu chước quỉ quyệt thâu đoạt lợi lộc, đáp lại.

quyền thế. Vì vậy, mà đời trở nên trường hỗn độn, tranh đấu,

Câu 286: Và cố cư xử cho vẹn tròn đạo lý với người đời.

giựt giành; mạnh được, yếu thua, mất hẳn công bình, thiên Ở đời, có lắm kẻ được người ta giúp đỡ, nhận biết bao nhiên Tạo hóa.

ơn nghĩa của người, nhưng khi qua khỏi cơn nguy khốn, sau Ấy vậy, phải biết rằng: Tham lam vào tâm, tâm hết đạo đó đối với người ơn của họ, họ đành ngoảnh mặt làm kẻ xa lạ.

đức; tham lam vào nhà, nhà hết chánh giáo; tham lam vào người như thế là người bội ơn, không phải là người hiểu đạo nước, nước mất chơn trị. Tham lam lộng khắp thế giới, thế

lý, và là người không có tâm lương thiện. Thế nên, người đạo giới hết Thần Tiên: Lòng tham lam có thể giục các con lỗi đức chân thật là người phải biết ơn và đền ơn người ta đã giúp đạo cùng Thầy”.

đỡ cho mình, như thế mới gọi là người biết giữ tròn đạo

Ngược ngạo: Bướng bỉnh ngang ngược.

nghĩa, là người “ăn trái nhớ kẻ trồng cây”hay “uống nước

Bội nghĩa ân: Hay bội ân nghĩa 背 恩 義: Phản bội lại nhớ người đào giếng”vậy.

kẻ mình thọ ân nghĩa.

Câu 287: Lúc túng thiếu cùng cực đi vay mượn của người ta.

Trở tráo: Lật lộng, tức là thay đen đổi trắng một cách

Câu 288: Thì phải vui lòng lo trả tiền vốn và tiền lời cho dễ dàng.

xong.

Luân hồi 輪 迴: Luân là bánh xe. Hồi là xoay trở lại.

Giống như một bánh xe lăn quay, luân hồi là sự xoay 289.

Chớ oán chạ tham lam ngược ngạo,

chuyển của chúnh sanh trong sáu cõi (Lục đạo), sanh tử, tử

Bội nghĩa ân trở tráo chước sâu.

sanh, tiếp nối mãi không ngừng cho đến khi đạt được giải 291.

Luân hồi thưởng phạt rất mầu,

thoát, chứng ngộ Niết Bàn mới thôi.

Chuyển thân tái thế ngựa trâu công đền.

Nguyên nhân của luân hồi là do chúng sanh vô minh

Oán chạ: Thù oán một cách bừa bãi, không chính mà tạo ra các nghiệp, khiến cho nghiệp lực cuốn hút vào vòng đáng.

sống chết, lên xuống không bao giờ ra thoát khỏi sáu cõi.

Tham lam : Tham là ham của. Lam là ham ăn. Tham Mục đích của việc tu hành là nhằm giải thoát con người ra lam: Lòng ham ăn, tham của cải vật chất. Nghĩa bóng Ham khỏi vòng luân hồi sanh tử để được về cõi Thiêng Liêng Hằng muốn một cái gì thái quá.

Sống.

Rất mầu: Rất huyền diệu, rất mầu nhiệm.

https://thuviensach.vn

147

148

Tái thế 再 世: Đầu kiếp xuống trần một lần nữa.

Câu 293: Người giàu có đầy đủ nếu biết thì bồi đắp nền âm đức.

Chuyển thân tái thế 轉 身 再 世: Chuyển kiếp qua một

Câu 294: Lấy lòng nhơn từ để giúp đỡ người nghèo khó.

xác thân mới để đầu thai xuống cõi trần.

Câu 295: Chẳng nên có tánh hẹp hòi hiểm độc.

Ngựa trâu công đền: Làm kiếp trâu ngựa để lấy công

Câu 296: Cho vay tiền với mức lời quá nặng, lời tăng hơn đền tội.

vốn, khiến cho kẻ nghèo kêu than rên xiết.

Câu 289: Chớ nên tham lam, bướng bỉnh ngược ngạo và thù oán người một cách bậy bạ.

297.

Làm mặt phải bạc ngàn cúng Phật,

Câu 290: Mà phản bội lại người có ơn nghĩa, lật lộng và mưu

Ép kẻ nghèo cố đất cầm vườn.

chước sâu độc.

299.

Phật Trời nhơn vật đồng thương,

Câu 291: Sự thưởng phạt của Thiêng Liêng trong vòng luân

Có đâu hưởng của bất lương mà mời.

hồi sanh tử rất nên mầu nhiệm.

Làm mặt phải: Bề ngoài mặt ra vẻ làm việc phải, tức

Câu 292: Nếu nghiệp nhẹ thì được đầu thai lên cõi trần một là làm phải với hình thức bên ngoài.

lần nữa; còn nếu có tội thì chuyển kiếp ngựa trâu để lấy công

Cố đất cầm vườn: Đem vườn đất đi cầm cố để lấy tiền.

đền tội lỗi.

Nhơn vật 人 物: Con người và thú vật.

293.

Người phú túc vun nền âm đức,

Bất lương 不 良: Không lương thiện, không lành.

Lấy lòng nhơn giúp sức trợ nghèo.

Câu 297: Làm ra vẻ bên ngoài là người biết đạo đức, đem 295.

Chớ sanh chước hiểm hẹp eo

tiền bạc đi cúng Phật.

Lời tăng quá vốn kẻ nghèo xiết than.

Câu 298: Bên trong thì lấy lời nặng, khiến những kẻ nghèo

Phú túc 富 足: Phú là giàu có. Túc là đầy đủ. Phú túc: phải thế đất cầm vườn.

Câu 299: Trời Phật đều thương yêu người và loài vật một Giàu có đầy đủ.

cách đồng đều như nhau.

Vun nền: Bồi đắp nền tảng.

Câu 300: Có bao giờ hưởng của bất lương đâu mà bày lễ

Âm đức 陰 德: Còn gọi là Âm chất: Những việc làm cúng mời.

lành tạo thành phước đức, tuy người ở thế gian không biết, Ở đời cũng có những kẻ tu hành mà lại cầu danh. Họ

nhưng Thần Thánh chứng biết.

làm việc phải, việc lành là để lấy tiếng tốt với đời, chứ không

Chước hiểm: Mưu chước hiểm độc.

cầu công đức, vì nhiều khi đồng tiền cúng Phật hay giúp

Hẹp eo: Hẹp hòi, nhỏ nhặt.

người nghèo của họ do việc làm thất đức mà ra. Ví như vì

Lời tăng quá vốn: Đồng nghĩa với câu “vốn một lời muốn có lợi, họ áp bức những người nghèo khổ đến nỗi phải mười”, tức là đem tiền cho vay lãi suất quá nặng, khiến tiền cầm cố ruộng đất.

lời hơn vốn vay.

https://thuviensach.vn

149

150

Trời, Phật, Thánh, Thần là những Đấng công bình, từ

Tích trữ 積 貯: Cất chứa lại.

bi, có lòng thương yêu mọi con người như nhau, chứ không vì sự cúng tế bề ngoài mà chứng hưởng. Đông Nhạc Thánh Đế

Âm cung 陰 宮: Cung điện nơi Âm phủ. Đồng nghĩa có để lời dạy: Thiên Địa vô tư, Thần minh ám sát, bất vị tế

với Âm đài, Âm ty, Âm phủ.

hưởng nhi giáng phước, bất vị thất lễ nhi giáng họa (Trời đất

Khảo kẹp gớm ghê: Tra khảo bằng kềm kẹp rất ghê không có riêng tây, Thần minh thường soi xét. Không vì tế lễ

gớm.

mà ban phước, không vì thất lễ mà giáng họa).

Hành hình 行 刑: Thi hành các hình phạt.

Khổ não 苦 惱: Khổ sở phiền não.

301.

Phận làm chủ lấy lời nhỏ nhẹ,

Nới tay: Nới lỏng tay, tức là giảm bớt sự nghiêm nhặt.

Mà nghiêm trừng mấy kẻ tôi đòi.

303.

Đừng lòng nham hiểm hẹp hòi,

Câu 305 và 306: Tánh tình độc ác, gây ra nhiều tội lỗi cất

Buông lời chửi rủa đòn roi không từ.

chứa đó chờ khi thác xuống Âm cung sẽ bị xử theo hình luật rất nặng nề.

Nghiêm trừng 嚴 懲: Đồng nghĩa với nghiêm trị 嚴 治:

Câu 307: Sẽ bị tra khảo bằng đòn roi, kềm kẹp một cách ghê Trừng trị một cách nghiêm nhặt.

gớm.

Tôi đòi: Người giúp việc trong nhà, đầy tớ trong nhà.

Câu 308: Rồi thi hành hình án một cách khổ não, chẳng hề

Nham hiểm 巖 險: Núi non hiểm trở. Nghĩa bóng chỉ

nới tay bao giờ.

người độc ác kín đáo, khó lường được.

Hẹp hòi: Nhỏ nhen ích kỷ.

309.

Miền Âm cảnh nhiều thay hình lạ,

Không từ: Không buông tha, không chừa ra.

Cõi dương trần tội quá dẫy đầy.

311.

Thánh hiền kinh sách dạy bày,

Câu 301 và 302: Phận mình là người làm chủ thì nên lấy lời

Lòng người ám muội lỗi gây ra hoài.

nhỏ nhẹ mà dạy răn mấy người giúp việc trong nhà.

Câu 303: Đừng có lòng nhỏ nhen ích kỷ, sâu độc khó lường.

Âm cảnh 陰 境: Cảnh giới của người ở cõi Âm, tức

Câu 304: Đừng có buông lời chửi rủa, đánh đập, chẳng chừa Âm phủ, Âm cung…

đòn roi nào.

Hình lạ: Hình phạt rất kỳ lạ.

Tội quá 罪 過: Tội lỗi.

305.

Tánh độc ác tội dư tích trữ,

Chốn Âm cung luật xử nặng nề.

Thánh Hiền 聖 賢: Bậc Thánh Hiền.

307.

Đánh đòn khảo kẹp gớm ghê,

Thánh 聖: Người có trí tuệ sáng suốt, hiểu thấu mọi

Hành hình khổ não chẳng hề nới tay.

việc, có học thức và đạo đức cao siêu.

Tội dư: Nhiều tội lỗi đến nỗi dư thừa.

Hiền 賢: Người có tài năng và đức hạnh.

https://thuviensach.vn

151

152

Dạy bày: Chỉ bày và dạy dỗ.

Câu 315: Sự trả quả do việc làm ác sẽ báo ứng tức thì ngay

Ám muội 暗 昧: Lòng dạ tăm tối.

trước mắt.

Câu 315: Tội lỗi đã trả quả, nếu chết còn dư thừa con cháu

Câu 309: Nơi Âm cảnh có nhiều hình phạt tội nhơn rất nên lạ

sẽ đền bồi.

lùng.

Người lỗ mãng là người cọc cằn thô tục, không biết

Câu 310: Cõi Dương gian thì con người gây nên tội lỗi đầy suy xét lẽ thiệt hơn, nên khi đọc đến bài kinh Sám Hối này thì dẫy.

chắc chắn rằng sẽ chê bai, khinh dể, bởi vì đối với hạng người

Câu 311: Kinh sách của các bậc Thánh Hiền đã chỉ dạy rõ này, họ chỉ biết sống có thân xác và vật chất mà thôi, chứ

ràng.

không tin con người có linh hồn. Đối với họ, con người khi

Câu 312: Do bởi lòng người tăm tối (vô minh) nên thường chết là hết, không có nghiệp báo, nhơn quả gì cả. Vì vậy, họ

gây ra tội lỗi hoài.

chỉ sống cho hiện tại, không lo sợ về việc báo ứng, cứ lòng hung hăng mà làm điều dữ. Đến chừng quả báo xảy đến trước 313.

Kẻ lỗ mãng chê bai khinh dể,

mắt thì than ôi! Tội lỗi đã dẫy đầy, khiến cho con cháu cũng

Rằng thác rồi còn kể ra chi.

phải chịu vương mang.

315.

Nhãn tiền trả quả tức thì,

Tội dư con cháu một khi đền bồi.

317.

Chớ quấy tưởng luân hồi phi lý,

Mà hung hăng chẳng nghĩ chẳng suy.

Lỗ mãng 魯 莽: Lỗ là đần độn. Mãng là cọc cằn, thô 319.

Thi hài như gỗ biết gì,

tục. Lỗ mãng: Người đần độn thô tục.

Linh hồn là chủ thông tri việc đời.

Thác: Chết.

Còn kể ra chi: Còn có ra gì nữa đâu. Ý muốn nói chết

Quấy tưởng: Tưởng nghĩ bậy, cạn suy xét mà nghĩ

rồi không còn cái gì tất cả.

bậy.

Nhãn tiền 眼 前: Thấy trước mắt.

Phi lý 非 理: Chẳng có lý, vô lý.

Trả quả tức thì: Trả lại quả báo do những tội lỗi đã

Thi hài 屍 骸: Thi thể hình hài, tức là thể xác.

gây ra liền tức khắc.

Thông tri 通 知: Bảo cho biết, biết rõ suốt mọi việc.

Tội dư: Hay dư tội 餘 罪: Tội lỗi mình phải đền trả,

Câu 317: Chớ nên lầm tưởng rằng chuyện luân hồi nhân quả

nếu chết mà còn dư thừa lại thì con cháu chịu.

là không có lý.

Câu 313 và 314: Kẻ lỗ mãng vì không có tin tưởng tôn giáo,

Câu 318: Rồi chẳng nghĩ chẳng suy mà giữ tánh lung lăng nên chê bai khinh dể Thần Thánh, cho rằng người chết rồi hung dữ.

không còn chi hết, còn kể chi nữa.

Có nhiều người tưởng quấy rằng chết là hết tất cả, chẳng có linh hồn, không luân hồi nhơn quả, cho nên họ

https://thuviensach.vn

153

154

chẳng ngại ngùng, sợ sệt việc quả báo, cứ lòng hung hăng làm cho ta thấy rằng thân xác là khối hình hài vật chất, con người điều ác đức. Họ nghĩ hiện tại thân này hành động tạo nghiệp nếu không có linh hồn thì coi như đã chết, mà khi chết thì thiện hay ác, mai kia thân hoại rồi nghiệp cũng mất đi. Họ

thân xác như khúc gỗ vô tri vô giác. Nó là một khối vật chất không hiểu rằng Phật đã thường nói nghiệp theo con người do đất biến nên hình thể con người, khi mất, hình thể đó cũng như bóng với hình vậy. Chúng sanh sở dĩ luân hồi sinh tử là trở về đất.

do nghiệp. Nghiệp là động cơ lôi kéo chúng sanh cứ quanh Thật vậy, xác thân con người chỉ là những tế bào lên lộn xuống trong sáu cảnh giới, gọi là lục đạo.

xương thịt do cha mẹ tạo ra, được lớn lên nhờ sự nuôi sống Lời giải thích của Đức Phật trong câu chuyện sau đây của vật thực, là nguồn cung cấp từ đất. Xác thân này theo cho ta thấy rằng có luân hồi và chính nghiệp lực đã dẫn dắt Phật, do bốn nguyên tố, hay bốn đại là: Đất, nước, gió lửa con người trong vòng sinh tử.

duyên hợp tạo ra, nên còn gọi là thân tứ đại người phải ăn Xưa có Ma Ha Nam, là em chú bác của Đức Phật. Ma uống vật thực, hoa quả, đó là những thứ vật chất nơi thế gian Ha Nam theo Phật tu hành mà không hiểu sau này mình sẽ ra nuôi dưỡng nhục thể. Do vậy xác thân con người chính là một sao, nên hỏi Đức Phật rằng: Bạch Thế Tôn, bình thường con khối vật chất, nếu không có linh hồn thì là vật không tri giác.

tu hành, giả sử con vì một tai nạn nào đó đưa đến con phải Sở dĩ con người có sự sống là nhờ sự hiện diện của chết, thì sau khi chết con sẽ đi về đâu?

linh hồn. Linh hồn là một Tiểu Linh Quang của Thượng Đế

Đức Thế Tôn không trả lời thẳng, mà đưa ra câu hỏi ví chiết từ khối Đại Linh Quang để ban cho con người. Vậy Đất dụ rằng: Có một cây to, mọc từ dưới đất lên cao, thân cây sinh ra vật chất tạo ra hình thể, còn Trời ban cho linh hồn con nghiêng về một phía. Vậy lúc đốn cây đó, thân sẽ ngã về bên người. Trời đất trong con người hợp lại thì có sự sống, nghĩa nào?

là có linh hồn và thể xác. Nếu như linh hồn lìa khỏi xác thân Ma Ha Nam trả lời: Cây sẽ ngã về phía thân cây đã thì thi hài như một khúc gỗ vô tri vô giác, còn linh hồn mới nghiêng.

thực là chủ nhân trong con người, thông rõ hết các việc Trời Phật dạy: Như vậy, bình thường ông làm điều lành, khi đất và vạn vật.

chết tuy tâm thần bị hỗn loạn, nhưng nghiệp thiện đã tích lũy Theo Mạnh Tử, tính 性 là bản nguyên của Trời phú sẽ hướng ông đến chỗ lành, đó là chơn lý vậy.

cho con người, tức là thiên lý chí linh chí diệu. Con người có

Câu 319: Thân xác con người khi chết rồi thì như khúc gỗ có được tính ấy thì tất sẽ có một cái tâm 心 như vậy.Tâm với tính biết gì đâu.

là một, tâm là phần chủ tể trong con người, hễ hiểu rõ cái tâm

Câu 320: Linh hồn mới là chủ của con người, hiểu biết hết thì ta biết rõ cái tính, biết rõ cái tính thì biết rõ việc Trời đất mọi việc trong đời.

và vạn vật ( Tận kỳ tâm giả, tri kỳ tính dã. Tri kỳ tính, tắc tri Trong bài kinh Tẫn Liệm có câu: Khối vật chất vô hồn viết tử,

thiên hỹ 盡 其 心 者, 知 其 性 也. 知 其 性, 則 知 天 矣).

Đất biến hình tự thử qui căn.

https://thuviensach.vn

155

156

321.

Lúc chung mạng dứt hơi, hồn xuất

Thong thả: Thảnh thơi, không bị ràng buộc bởi hình

Quỉ vô thường sẵn chực đem đi.

phạt.

323.

Dắt hồn đến chốn Âm ty,

Rất minh: Rất công minh, rất rõ ràng.

Xét xem công quả chẳng ly mảy hào.

Phép lạ: Phép tắc lạ lùng, tức là những sự việc mà cõi thế gian không thể nào nghĩ ra được.

Chung mạng 終 命: Hay chung mệnh: Chấm dứt mạng

Hiển linh 顯 靈: Sự linh thiêng được hiện rõ ra.

sống, tức là chết.

Tan giác: Giác 覺 là sự hiểu biết, tức là chơn thần của

Quỉ vô thường: Hay vô thường quỉ 無 常 鬼: Một loài con người. Tan giác có nghĩa là tan nát cái chơn thần. Người quỉ khi con người vừa sắp chết đến dẫn vong hồn xuống cõi chết về cõi Âm chỉ còn Chơn thần và Chơn linh. Chơn thần Âm phủ cho Diêm Vương xét công tội.

được coi như là cái xác của Chơn linh trong cõi Âm phủ.

Sẵn chực: Chực chờ sẵn sàng một bên.

Công quả 功 果: Cái kết quả tốt đẹp được hưởng, khi

Câu 325: Người sống trên thế gian hiền lương, khi chết thì được ra vào thong thả nơi cõi Âm cung.

làm những việc thiện, lành để giúp đỡ cho đời hoặc đạo.

Câu 326: Còn kẻ có nhiều tội lỗi thì bị đày đọa rất là công Theo luật tự nhiên, hễ có công thì ắt phải có quả.

minh.

Người nào giúp đỡ kẻ tàn tật, người nghèo khổ hoặc đến

Câu 327: Trời Phật có nhiều phép tắc lạ lùng linh hiển.

Chùa Thất làm công việc tự nguyện. Đó là công việc mang lại

Câu 328: Hành hình cho đến nỗi tan nát chơn thần của tội kết quả tốt cho mình cho người, nên được gọi là công quả.

nhơn, rồi được làm phép hườn hình sống lại như trước.

Chẳng ly mảy hào: Chẳng sai lìa một chút nhỏ nào, chẳng sơ sót một chút xíu nào.

329.

Con bất hiếu xay cưa đốt giã,

Câu 321: Lúc mới dứt hơi vừa chết, vong hồn mới xuất khỏi

Mổ bụng ra phanh rã tim gan.

thân xác con người.

331.

Chuyển thân trở lại trần gian,

Câu 322: Quỉ vô thường sẵn chực chờ một bên đó sẽ dẫn hồn

Sanh làm trâu chó đội mang lông sừng.

đem đi.

Con bất hiếu: Người con không có hiếu thảo với cha

Câu 323: Dắt vong hồn đi về cõi Âm ty.

mẹ.

Câu 324: Để dưới Diêm cung xem xét công quả đã làm được Theo đạo lý, công cha mẹ sanh thành dưỡng dục cho nơi thế gian, không sai chạy một ly nào.

con thành người rất thâm trọng, nên bổn phận của con cái phải hiếu thảo cùng với hai đấng song thân.

325.

Người lương thiện ra vào thong thả.

Từ ngàn xưa không biết bao nhiêu thi ca, kinh sách

Kẻ tội nhiều đày đọa rất minh.

và các nhà Tôn giáo nói về công lao sinh dưỡng của cha mẹ.

Phật, Trời phép lạ hiển linh,

Ca dao Việt Nam nói về công đức cao dày ấy như sau:

Hành cho tan giác hườn hình như xưa.

https://thuviensach.vn

157

158

Công cha như núi Thái sơn,

phương 父 母 在, 不 遠 遊, 遊 必 有 方”. Ngoài ra làm người Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

con hiếu cũng phải biết nối chí của cha mẹ, khéo noi theo việc Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu cũng làm của cha mẹ: “Phù hiếu giả thiện kế nhân chi chí, thiện nói lên công Trời biển đó:

Thương thay chín chữ cù lao,

thuật nhân chi sự giả dã 夫 孝 者 善 繼 人 之 志, 善 述 人 之

Ba năm nhũ bộ biết bao nhiêu tình.

事 者 也”. Qua câu này, Ngài lấy chữ thiện là khéo để dạy Gia Huấn Ca của Nguyễn Trãi cũng viết:

rằng hễ điều hay của cha mẹ thì nên theo, điều dở nên bỏ, chứ

Cù lao đội đức cao dày,

không phải theo một cách mù quán.

Phải lo hiếu kính đêm ngày khăng khăng.

Phanh rã: Xẻ ra từng miếng nhỏ.

Kinh Thi cũng nói rằng: “Phụ hề sinh ngã, mẫu hề

Chuyển thân 轉 身: Chuyển kiếp trở lại nơi cõi thế

cúc ngã, ai ai phụ mẫu, sinh ngã cù lao, dục báo thâm ân, gian với một thân xác mới.

hạo thiên võng cực 父 兮 生 我, 母 兮 鞠 我, 哀 哀 父 母 生 我

Đội mang lông sừng: Đội sừng mang lông, tức là xác 劬 勞, 欲 報 深 恩, 昊 天 罔 極”, tức là cha sinh ta, mẹ nuôi ta.

thân loài vật, ý nói đầu thai làm loài vật.

Thương thay cha mẹ sinh ta khó nhọc, muốn báo ơn sâu, công

Câu 329: Làm con mà bất hiếu, khi chết xuống Âm ty thì bị

ơn ấy như Trời cao mênh mông không thể nào trả hết được.

xay, cưa, đốt, giã.

Đạo hiếu là đầu mối trước nhứt của Nho giáo, nên

Câu 330: Và còn bị mổ bụng ra để phanh rã tim và gan.

trong sự giáo hóa, Khổng Tử lấy Hiếu Đễ là một nết rất quan

Câu 331 và 332: Chuyển kiếp trở lại nơi cõi trần gian để

trọng trong trăm nết. Ngài dạy rất kỹ lưỡng về việc hiếu với sanh ra làm trâu, chó mà đội mang lông sừng.

cha mẹ, ông bà. Theo Ngài, người có hiếu không phải nuôi Câu chuyện có thật ở Trung Hoa xảy ra vào niên hiệu dưỡng cha mẹ là đủ, mà còn phải có lòng kính. Điều nầy Ngài Khang Hy thứ 39 đời nhà Thanh. Chuyện “Người bất hiếu bị

dạy Tử Du như sau : Cái hiếu ngày nay, người ta cho rằng chỉ

chuyển thân trở lại làm heo”được kể lại như sau: có thể nuôi dưỡng cha mẹ, đến như loài chó ngựa đều có Hầu Nhị ở Kim Đơn vốn là kẻ bất hiếu. Bà mẹ đem người nuôi, nuôi mà không kính thì lấy gì để phân biệt ? ( Kim gạo giúp đỡ người ăn xin, Hầu Nhị trông thấy nổi giận đánh chi hiếu giả, thị vị năng dưỡng, chí ư khuyển mã, giai năng mẹ và đuổi ra khỏi nhà, vợ con khóc lóc can gián, y cũng hữu dưỡng, bất kính hà dĩ biệt hồ? 今 之 孝 者, 是 謂 能 養, 至

không nghe. Chẳng bao lâu khắp mình Nhị sanh ghẻ độc lở

於 犬 馬

lói, hành hạ đau nhức cho đến lúc y mãn phần.

, 皆 能 有 養, 不 敬 何 以 別 乎).

Sau khi chết, Hầu Nhị ứng mộng cho con thấy, bảo Ngoài việc phụng dưỡng cha mẹ, Ngài còn dạy chi ly rằng: Do cha ngỗ nghịch bất hiếu nên bị phạt đọa làm heo ở

về việc hiếu như phải quan tâm, lo lắng cha mẹ, làm vui lòng nhà Trương Nhị nơi cửa Tuyên Võ tại kinh sư. Con nên qua cha mẹ, không đi chơi xa khi cha mẹ còn sống, có đi xa phải đó mà chuộc mạng cha, nếu để trễ e không kịp.

cho cha mẹ biết chỗ đi: “Phụ mẫu tại, bất viễn du, du tất hữu https://thuviensach.vn

159

160

Thức dậy đứa con y theo lời, tìm đến nhà Trương Nhị, 339.

Dỗ dành, rù quến gái non,

quả có heo nái vừa mới sanh ra mấy heo con. Trong đó một

Làm hư hoại tiết cháu con nhà người.

heo con mình thú mặt người, có râu mép, trạng mạo giống cha mình. Đứa con thương khóc thuật lại duyên cớ, nguyện đưa ra

Tham lợi 貪 利: Có tính tham lam về lợi lộc.

mười lượng vàng xin chuộc đem về. Nhưng Trương Nhị

Cột mai cột mối: Vì tiền bạc, làm mai mối để cột buộc không nghe đem heo con ra giết. Thật là thảm thay!

hai người con trai và con gái thành vợ chồng với nhau.

Chuốt trau lời: Trau chuốt lời nói, tức là tô điểm thêm 333.

Kìa những gái lẫy lừng hạnh xấu,

lời nói cho đẹp đẽ để thuyết phục một việc gì.

Bỏ vạc đồng đốt nấu thảm kinh.

Dỗ dành: Dùng lời nói ngọt ngon để an ủi người.

335.

Vì chưng trinh tiết chẳng gìn,

Rù quến: Dụ dỗ, khuyến dụ người.

Có chồng còn lại ngoại tình với trai.

Gái non: Gái mới lớn lên, chưa có kinh nghiệm về

chuyện đời, con gái còn khờ dại.

Lẫy lừng: Danh tiếng vang lừng. Ở đây cũng có thể

Làm hư hoại tiết: Làm hư hỏng cái khí tiết của người hiểu đầy dẫy.

con gái. Ở đây có nghĩa là làm hư hoại cái tiết trinh của người

Hạnh xấu: Tánh nết xấu xa.

đàn bà.

Vạc đồng: Cái chảo lớn bằng đồng.

Câu 337 và 338: Còn có kẻ vì tham lợi lộc mà đi làm mai mối

Thảm kinh 慘 驚: Kinh khủng và thảm khốc.

cho người. Họ giả dối, dùng lời ngon ngọt, trau chuốt lời nói

Trinh tiết 貞 節: Cái đức kiên trinh của người đàn bà, để cột mai cột mối cho người ta.

tức là cái lòng trong sạch của người đàn bà đối với chồng.

Câu 339: Dụ dỗ, quyến rũ những người con gái mới lớn lên.

Ngoại tình 外 情: Có tình cảm yêu đương với người

Câu 340: Làm hư hỏng cái trinh tiết của con cháu nhà người ta.

ngoài khi đã có vợ hoặc có chồng rồi.

Trong thời Nho giao, nam nữ thọ thọ bất thân, có nghĩa

Câu 333: Kìa là những người con gái tánh nết dẫy đầy sự xấu là trai gái không được phép giao tiếp một cách tự do thân thiết xa.

với nhau. Vì vậy, việc hôn nhân giữa hai bên phải nhờ có

Câu 334: Bỏ vào vạc đồng để đốt, nấu một cách thê thảm và người làm mai mối. Bởi thế trong xã hội ngày xưa mới có kinh tâm.

những người làm nghề mai mối, họ chuyên dùng môi mép để

Câu 335: Vì rằng chẳng chịu gìn giữ cái lòng trong sạch của gạ gẫm, ngon ngọt mà dụ nhiều gái non lòng nhẹ dạ, gả bán mình đối với chồng.

vào những gia đình giàu có để làm hầu thiếp, họ đặng hưởng

Câu 336: Khi đã có chồng rồi mà lại ngoại tình với trai.

lợi lớn, gây biết bao khổ đau cho cuộc đời người con gái.

Trong Hồi Dương Nhơn Quả, có kể lại một bản án mà 337.

Kẻ tham lợi cột mai cột mối,

người làm mai mối gây ra tội lỗi như sau: Họ Lý ở huyện

Chuốt trau lời giả dối ngọt ngon.

Thần Châu ròng nghề làm mai mối, miễn có tiền mướn mà https://thuviensach.vn

161

162

ăn, thì quyết dụ gạt con gái nhà lành, ở đợ, làm bé mà chẳng

Câu 343: Nơi Diêm đình lăng xăng với những hình phạt khảo động lòng thương, đến nỗi làm mai con nít cho ông già, cột kẹp bằng gông kềm.

mối bà già cho trai nhỏ, bọn ấy không vừa ý, tức mình phát

Câu 344: Trừng phạt một cách đau đớn cho xứng đáng với bịnh mà chết hết bảy người, vì không thể sinh đẻ nối đời cái tội đã làm trong kiếp sống nơi cõi thế gian.

đặng. Phán: Bởi tội y nói xảo mà rù quến gạt người, nên bị

án nặng. Truyền cắt lưỡi, bẻ răng, bỏ xuống hầm đời đời, cho 345.

Ngục đao kiếm cầm giam phạm ác,

oan hồn bớt tức.

Tánh gian dâm hành phạt gớm ghê.

347.

Giáo gươm bén nhọn tư bề,

341.

Lòng lang độc vui cười hớn hở,

Chém đâm máu chảy tràn trề ngục môn.

Chốn Diêm đình phạt quở trừng răn.

343.

Gông kềm khảo kẹp lăng xăng,

Ngục đao kiếm: Hay đao kiếm ngục 刀 劍 獄: Trong

Hành cho đáng kiếp tội căn đã làm.

ngục chứa toàn đao và kiếm.

Cầm giam: Hay giam cầm 監 擒, tức là trói buộc hay

Lang độc 狼 毒: Độc ác như lang sói.

giam giữ người có tội lỗi.

Lòng lang độc: Lòng độc ác như loài lang sói.

Phạm ác: Hay ác phạm 惡 犯, tức những tội phạm gian

Diêm đình 閻 廷: Đồng nghĩa với Diêm cung 閻 宮, chỉ

ác.

cõi Âm phủ.

Giáo gươm: Hay gươm giáo là hai loại binh khí thời

Phạt quở: Hay Quở phạt, tức là dùng lời nói rầy rà xưa dùng để đâm và chém.

khiển trách người.

Tư bề: Bốn phương, tứ phía, bốn bên, tứ hướng đều

Trừng răn: Răn cấm và trừng trị.

cùng một nghĩa.

Lăng xăng: Chạy tới chạy lui, chạy qua chạy lại, cảnh tượng nhộn nhịp.

Ngục môn 獄 門: Cửa ngục.

Đáng kiếp: Xứng đáng với tội đã gây ra trong kiếp

Câu 245: Ngục có chứa đao kiếm dùng để giam cầm những sanh.

tội phạm gian ác.

Tội căn 罪 根: Cái gốc rễ của tội lỗi đã gây ra từ nơi

Câu 246: Để hành phạt một cách ghê gớm với kẻ có tánh kiếp trước.

gian dâm.

Câu 347: Bốn phía ngục đều có cắm những ngọn gươm giáo

Câu 341: Lòng độc địa như lang sói, lúc còn thời thì vui cười bén nhọn.

hớn hở.

Câu 348: Gươm giáo chung quanh ngục sẽ đâm chém tội

Câu 342: Khi chết rồi, xuống chốn Diêm đình thì bị quở phạt, phạm, khiến cho máu chảy tràn trề cửa ngục.

răn dạy hay trừng trị.

349.

Hành đến chết hườn hồn sống lại,

https://thuviensach.vn

163

164

Cho đầu thai ở tại thanh lâu.

Thời xưa, thanh lâu dùng để chỉ nhà phú quí. Đời Tề, 351.

Ngày đêm đưa rước chực chầu,

vua Võ Đế bảo xây dựng lầu cao, phía trên sơn xanh, nên chỗ

Công bình Thiên Đạo phép mầu chí linh.

vua ở thời bấy giờ cũng gọi là thanh lâu. Nhưng từ khi Lương Lưu Diếu làm câu thơ như sau: Xương nữ bất thăng sầu, kết

Hành đến chết: Trừng phạt cho đến chết.

Ở đ

thúc hạ thanh lâu (Xương nữ sầu mênh mông, thanh lâu nàng ây, chúng ta biết rằng con người khi chết, xác bước xuống), thì hai chữ thanh lâu chuyên dùng để nói về nhà phàm đã được táng lại nơi cõi thế gian, quỉ vô thường chỉ dẫn chứa điếm.(Theo Hán Việt Từ Nguyên, Bửu Kế) vong hồn người chết về cõi Âm phủ. Như vậy, khi thọ hình

Chực chầu: Hay chầu chực, chỉ sự sẵn sàng chờ đợi để

phạt nơi Diêm đình, người chết chỉ còn lại Chơn thần và hầu hạ.

Chơn hồn mà thôi.

Phép mầu: Phép tắc mầu nhiệm, phép huyền diệu.

Thế mà theo những câu kinh trên, sao lại có thân xác để “xay, cưa, đốt, giã”, để “mổ bụng ra phanh rã tim gan”,

Chí Linh 至 靈: Rất linh thiêng, chỉ Đức chí Tôn, hoặc sao lại còn “chém đâm máu chảy tràn trề ngục môn”, Ngọc Hoàng Thượng Đế.

hoặc “Hành đến chết huờn hồn sống lại”. Đây là những hình

Câu 349: Hành hình cho đến chết đi rồi cho hườn hồn để

phạt nơi Âm phủ rất nên mầu nhiệm mà người ở thế khó nghĩ

sống lại.

bàn được, đúng như lời Kinh đã dạy:

Câu 350: Cho đầu thai lên cõi Dương gian để làm gái lầu Phật Trời phép lạ hiển linh,

xanh.

Hành cho tan giác, hườn hình như xưa.

Câu 351: Nơi lầu xanh, ngày đêm phải chầu chực, đưa rước Nhưng chúng ta nên biết Chơn thần của con người là khách ăn chơi.

một thể xác thiêng liêng do Phật mẫu tạo hình, là một thể

Câu 352: Đạo Trời đất rất là công bình, và sự thưởng phạt chứa nhiều dục vọng và cảm giác. Nếu là một tội phạm nơi của Thượng Đế rất là huyền diệu.

cõi Âm thì dĩ nhiên còn nhiều dục vọng và cảm giác, cho nên Chơn thần mới nặng nề, trọng trược mà kéo Chơn linh chịu 353.

Móc nhọn vắt treo mình nhỏng nhảnh.

chung hình phạt. Khi thọ hình, Chơn thần tưởng như mình

Cối đạp đồng rất mạnh giã dần.

còn sống, còn có thân xác, còn có tim gan, máu huyết, còn 355.

Ấy là phạt kẻ lường cân,

biết đau đớn, khổ sở. Những hình phạt nặng đến nỗi Chơn

Đo gian đong thiếu Thánh Thần chẳng kiêng.

thần nghĩ là mình chết đi và được phép huyền diệu của Thiêng Liêng cho hườn hồn như sống lại. Đó thực ra là do

Nhọn vắt: Hết sức nhọn và bén.

cái cảm giác của Chơn thần khi bị thọ hình mà thôi.

Treo mình nhỏng nhảnh: Treo thân mình lơ lửng, đưa qua đưa lại. Tục gọi là treo tòn teng.

Thanh lâu 青 樓: Lầu xanh, nơi chứa những gái mãi

Cối đạp đồng: Cối giã có chày đạp bằng đồng.

dâm, tức là nhà chứa điếm.

Giã: Lấy chày đập cho nát, gọi là giã.

Dần: Lấy chày đâm nhiều lần cho mềm ra, gọi là dần.

https://thuviensach.vn

165

166

Lường cân: Ăn gian, ăn lường bằng cách cân non, giáo do Đức Thái Thượng Lão Quân làm giáo chủ; và Nho đong thiếu.

giáo do Đức Khổng Thánh Tiên Sư làm giáo chủ.

Đo gian: Ăn gian bằng cách đo thiếu.

Thế ni: Thế này, như thế này vậy.

Đong thiếu: Đong lường không đủ để ăn gian cho

Câu 357 và 358: Hình phạt cho bầy chó hung dữ mang xiềng mình.

xích chạy xong vào người, xúm nhau lại cắn xé thi thể tội

Thánh Thần chẳng kiêng: Chẳng kiêng nể các Đấng nhân ra thành nhiều mảnh.

Thánh Thần.

Câu 359: Hình này dùng để phạt những kẻ khờ ngây, dại dột.

Câu 353: Hình phạt treo mình tòn teng với cái móc nhọn vắt.

Câu 360: Và những người khinh khi Tam giáo nên mới bị đày

Câu 354: Rồi đưa vào cối đồng để dùng chày giã, dần rất đọa như thế nầy.

mạnh.

Câu 355: Tội ấy là để phạt những kẻ cân lường không đủ, có 361.

Ao nước nóng sôi thì sục sục,

lợi cho mình mà hại người khác.

Dầm cho người rã rục thịt xương.

Câu 356: Và xảo trá bằng cách đo gian đong thiếu, chẳng 363.

Cũng vì lòng dạ vô lương,

kiêng sợ gì đến Thần Thánh.

Đệ huynh bất mục chẳng thương đồng bào.

Ao nước nóng: Ao chứa nước nóng đang sôi, lên hơi 357.

Bầy chó dữ mang xiềng chạy đại,

sục sục.

Thấy tội nhơn xúm lại phân thây.

Dầm: Ngâm vào nước một thời gian lâu.

359.

Hình nầy phạt kẻ dại ngây,

Rã rục: Hay rục rã, nghĩa là tan nhừ ra.

Khinh khi Tam giáo đọa đày thế ni.

Vô lương 無 良: Không lương thiện, người hung ác.

Mang xiềng: Mang sợi dây lòi tói, hay dây xích, bị trói buộc bằng dây xiềng, dây xích.

Bất mục 不 睦: Không hòa thuận nhau.

Chạy đại: Chạy càn, tức là chạy thẳng vào, khó ngăn Lời của sách Ích Trí dạy như sau: Quân thần bất tín, cản lại đặng.

quốc bất an; phụ tử bất tín, gia bất mục; Huynh đệ bất tín,

Phân thây: Hay phân thi 分 屍: Chia thi thể ra làm tình bất thân; bằng hữu bất tín, giao dị sơ 君 臣 不 信, 國 不

nhiều mảnh.

安; 父 子 不 信, 家 不 睦; 兄 弟 不 信, 情 不 親; 朋 友 不 信, 交

Dại ngây: Khờ ngây dại dột, tức chỉ những người thiếu 易 疏 (Vua tôi chẳng tin nhau, nước chẳng yên ổn; cha con trí hiểu biết.

chẳng tin nhau, nhà chẳng hòa thuận; anh em chẳng tin nhau,

Tam Giáo 三 教: Ba nền Tôn giáo lớn ở cõi Á Đông.

tình chẳng thân; bạn bè chẳng tin nhau, giao kết sơ).

Đó là Phật giáo do Đức Thích Ca Mâu Ni làm giáo chủ; Tiên

Đồng bào 同 胞: Cùng chung một bào thai, chỉ anh em cùng một cha một mẹ.

https://thuviensach.vn

167

168

Người trong một nước cũng gọi là “Đồng bào”, vì xem 豆 在 釜 中 泣

nhau như con một cha một mẹ, do sự tích Lạc Long Quân lấy Đậu tại phủ trung khấp.

bà Âu Cơ sinh 100 người con, cho nên người dân Việt gọi là 本 是 同 根 生

giống Tiên Rồng và coi nhau như đồng bào.

Bổn thị đồng căn sanh,

Câu 361: Hình phạt dùng ao nước nóng sôi sục sục để trừng 相 煎 何 太 急

trị tội nhân.

Câu 362: Dầm người vào đó cho rục rã tất cả thịt xương.

Tương tiễn hà thái cấp!

Câu 363: Cũng bởi vì lòng dạ không hiền lành, không lương Nghĩa là:

thiện.

Nấu đậu chụm cây đậu,

Câu 364: Khiến nên chẳng thương yêu anh em ruột thịt và Hạt đậu trong nồi khóc,

chẳng hòa thuận cùng nhau.

Vốn cùng một gốc sanh,

Thánh hiền ngày xưa có quan niệm rằng tình nghĩa Đốt nhau chi quá gấp?!

anh em như là tay chân, tình nghĩa vợ chồng như xiêm áo, Tào Phi xem xong bài thi, rất nên cảm động, bèn tha trong ca dao Việt Nam cũng có câu:

cho em mình là Tào Thực.

Anh em như thể chân tay,

Vợ chồng như áo cởi ngay tức thì.

365.

Nhiều gộp núi như đao chơm chởm,

Cổ ngữ cũng có nói: Thế gian tối nan đắc giả huynh đệ

Thấy dùn mình tán đởm rất ghê.

世 間 最 難 得 者 兄 弟

367.

Thây người máu chảy dầm dề,

, nghĩa là cái khó kiếm được nhứt ở thế

Tiếng la than khóc tư bề rùm tai.

gian là anh em. Câu này cho chúng ta thấy rằng tình nghĩa anh em thực là nồng nàn, thắm thiết, rất cao quý và thiêng

Gộp núi: Mỏm núi, tức là những mỏm đá núi nhọn nhô liêng.

ra ngoài.

Nếu đệ huynh bất mục, tức là anh em chẳng hòa thuận

Chơm chởm: Nhọn tua tủa ra.

cùng nhau thì chẳng khác gì “củi đậu nấu đậu”, nghĩa là anh

Táng đởm: Hay táng đảm 喪 膽: Mất mật. Vì mật là em chẳng những không thương yêu nhau mà còn muốn hại một bộ phận chủ chốt giúp cho con người trở nên gan dạ.

nhau như câu chuyện sau được trích từ sách Thế Thuyết: Nghĩa bóng: Hết sức sợ hãi, hoảng sợ. Người ta thường dùng Tào Phi, con của Tào Tháo, muốn hại em ruột của thành ngữ “Kinh tâm táng đởm”để chỉ sự sợ hãi.

mình là Tào Thực, biểu trong bảy bước phải làm một bài thi,

Dầm dề: linh láng, chỉ sự ướt đến độ lan tràn ra ngoài.

không làm xong, sẽ bị xử tử. Tào Thực liền ngâm rằng:

Tư bề rùm tai: Tiếng ầm ĩ bốn phía làm ồn lỗ tai.

煮 豆 燃 豆 萁

Câu 365: Lại có những mỏm núi mọc tua tủa ra những ngọn Chử đậu nhiên đậu ki,

đao bén nhọn.

https://thuviensach.vn

169

170

Câu 366: Nhìn thấy những gộp núi đó bắt dùn mình, mà kinh

Câu 370: Và những kẻ làm đầy tớ phản lại chủ, làm quan, lại hồn mất vía.

chẳng trung thành.

Câu 367: Thây người nằm oằn oại, máu chảy ra dầm dề.

Câu 371: Hành phạt xong rồi giam tội phạm ở lại cõi Âm

Câu 368: Ba bên bốn phía tiếng than khóc, rên la làm rùm cả

cung.

lỗ tai.

Câu 372: Để đêm ngày xiềng xích , trói trăng hoặc đánh đập, khảo tra.

369.

Phạt những kẻ sửa ngay ra vạy,

Tớ phản thầy, quan lại bất trung.

373.

Hình Bào lạc cột đồng vòi vọi,

371.

Hành rồi giam lại Âm cung,

Đốt lửa hồng ánh giọi chói lòa.

Ngày đêm đánh khảo trăng cùm xiềng gông.

375.

Trói người vào đó xát chà,

Sửa ngay ra vạy: Sửa những điều ngay thẳng ra những

Vì chưng hung bạo đốt nhà bắn săn.

điều tà vạy, chỉ hạng người chuyên làm điều gian tà giả dối.

Bào lạc 炮 烙: Một thứ dụng cụ dùng để tra tấn tội

Tớ phản thầy: Đầy tớ phản lại chủ.

nhơn rất ghê gớm.

Quan 官: Những người thay mặt triều đình hay nhà

Cột đồng: Hay đồng trụ 銅 柱: Một cây cột bằng đồng, nước để cái trị dân.

tức là cây trụ đồng của bào lạc.

Lại 吏: Những viên chức làm việc dưới quyền các Hình phạt này có vào thời nhà Thương do Trụ Vương quan.

nghĩ ra. Lúc ấy, Trụ vương nghe lời Đắc Kỷ bày ra hình Bào

Bất trung 不 忠: Chẳng trung thành, nghĩa là chẳng lạc để giết hại người tôi trung. Hình bào lạc này được chế ra để xử Bà Khương Hoàng Hậu.

ngay với vua hay nước. Người bất trung là người có lòng Sách Liệt Nữ Truyện chép: Một cột đồng dựng đứng phản bội.

có bôi mỡ, bên trong đốt than cháy đỏ rực. Tội nhân bị cột

Giam lại Âm cung: Nhốt lại ở cõi Âm phủ.

Đ

vào trụ đồng cho đến chết cháy như quay.

ánh khảo: Đánh đập tra khảo.

Vòi vọi: Sừng sựng.

Trăng: Còn gọi là cùm hay tróng, là một dụng cụ tra

Ánh giọi chói lòa: Ánh sáng giọi chói lòa ra ngoài.

khảo, dùng để khóa chơn tội phạm vào một chỗ.

Xiềng: Dùng dây xích để khóa tay và chơn của tội

Hung bạo 凶 暴: Hung tàn bạo ngược, chỉ sự hung ác phạm.

dữ tợn.

Gông: Lấy khung gỗ có khóa để tròng vào cổ và hai

Bắn săn: Săn bắn chim hoặc thú, tức là săn bắt chim tay của tội nhơn.

thú bằng cách bắn tên hoặc bắn súng.

Câu 369: Hình phạt trên để hành kẻ chuyên sửa điều ngay ra điều tà vạy.

https://thuviensach.vn

171

172

Câu 373 và 374: Hình phạt bằng bào lạc, tức là một cây cột

Huyết phẩn 血 糞: Máu huyết và phân người.

đồng cao vòi vọi, bên trong đốt cho lửa cháy hồng áng sáng

Nhờm thay: Ghê tởm thay.

giọi ra chói lòa.

Tanh hôi mình mẩy: Thân mình dính dơ bẩn nên bay

Câu 375: Trói tội phạm vào bào lạc để xát chà cho cháy mùi tanh hôi.

phỏng.

Vấy đầy: Dính đầy.

Câu 376: Chịu tội ấy bởi vì tánh tình hung bạo đốt nhà người

Trồi lên hụp xuống: Nổi lên chìm xuống, chỉ sự chới hay săn bắn chim thú.

với dưới ao khi chìm khi nổi.

377.

Có cọp dữ nhăn răng đưa vấu,

Câu 381: Dùng cái ao rộng lớn, trong đó chứa đầy những

Gặp tội nhơn quào quấu xé thây.

máu và phân người.

379.

Ấy vì lòng dạ chẳng ngay,

Câu 382: Xô tội nhơn xuống đó cho lội lặn chỗ dơ bẩn, thật

Giết người lấy của bị nay hình nầy.

là gớm ghiếc thay.

Câu 383: Thân mình dính đầy ô uế nên bay hơi mùi tanh hôi

Đưa vấu: Giương cái móng vuốt để vồ con mồi.

khó chịu.

Quào quấu: Lấy móng và vuốt để cào cấu vào thân

Câu 384: Ở dưới ao, thân bị trồi lên hụp xuống, song khi trồi người.

lên lại còn bị gậy cây đánh đầu.

Xé thây: Xé xác người.

Lòng dạ chẳng ngay: Người có tâm không ngay thẳng, 385.

Để hành kẻ chứa sâu, lường của

người gian tà, xảo trá.

Trù ếm người, chưởi rủa Tổ tông.

Giết người lấy của: Giết người để cướp giựt của cải.

387.

Đồ dơ giặt đổ rạch sông,

Câu 377: Hình phạt bằng cách liệng vào cọp dữ đang nhăn

Đương khi uế trược thẳng xông chỗ thờ.

răng đưa móng vuốt ra.

Chứa xâu: Tổ chức và chứa bài bạc để thu tiền người

Câu 378: Gặp được người có tội nhảy đến quào quấu để xé tới đánh, gọi là chứa xâu.

thây.

Lường của: Lừa gạt để lấy tiền và của cải vật chất của

Câu 379: Ấy là vì có lòng dạ chẳng ngay thật.

người.

Câu 380: Giết chết người để lấy của nên nay bị thọ hình này.

Trù ếm: Ghét người, nên nguyền rủa, trù dập người, hoặc dùng bùa chú ếm đối người cho bị đau bệnh, chết chốc.

381.

Ao rộng lớn chứa đầy huyết phẩn

Đồ dơ: Chỉ quần áo dơ của phụ nữ có kinh nguyệt.

Xô người vào, lội lặn nhờm thay!

383.

Tanh hôi mình mẩy vấy đầy,

Uế trược: Hay uế trọc 穢 濁:dơ bẩn hôi hám.

Trồi lên hụp xuống gậy cây đánh đầu.

Đương khi uế trược: Đang khi bị dơ mình, tức người phụ nữ đang lúc có kinh nguyệt.

https://thuviensach.vn

173

174

Chỗ thờ: Nơi thờ tự các Đấng hay tổ tông ông bà.

không kể”, là ý muốn nói về trường hợp của người đàn bà, mà là người đàn bà lúc bị dơ mình, nghĩa là lúc có kinh

Câu 385: Hình phạt trên để hành kẻ chứa bài bạc lấy xâu, nguyệt. Nhưng Kinh Sám Hối của Minh Lý Đạo viết: “Vào lừa gạt người lấy của.

bếp núc, lúc nhơ chẳng kể”, chỉ cái nghĩa rõ ràng hơn.

Câu 386: Hoặc trù rủa ếm đối người, hoặc mắng chửi tổ tông ông bà.

Tam quan 三 關: Tên một cái cổng lớn, phần nhiều là

Câu 387: Giặt quần áo dơ của phụ nữ có kinh nguyệt rồi đổ

cửa chùa, cửa các phủ thờ có ba lối đi vào: Cửa giữa, cửa tả, nước xuống rạch sông.

cửa hữu.

Câu 388: Và phụ nữ đang lúc dơ mình xông thẳng vào nơi Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo của Hội Thánh từ trước thờ tự.

đến nay đều viết là Tam quan (không có chữ g). Đây chỉ cái Tội hình này được Ngài Mục Kiền Liên xuống Địa cổng Tam quan, nếu ở nhà thường dân có lẽ chỉ trước sân ngục vào nơi Huyết bồn trì chứng kiến và kể lại như sau: nhà.

Huyết bồn trì là ao đầy máu, những tội nhân đầu bù tóc Trong quyển Ngọc Lịch Minh Kinh có viết: “đổ đồ

rối, tay bị kềm kẹp. Mỗi ngày ba lần, ngục tốt quỉ vương sai nhơ uế xuống sông, phơi áo quần dơ giọi bóng Tam quang

đưa máu đến bắt tội nhân uống, nếu không uống, tức thì chúa là mặt nhựt, mặt nguyệt, ánh sao, hoặc nhơ uế mà để lên chỗ

ngục dùng gậy sắt đánh kêu la thảm thiết. Ngài Mục Kiền thờ phượng, vào bếp núc. Các tội trên đều bị xô xuống Tạp trì Liên bèn hỏi chúa ngục rằng: Tại sao chỉ có những người đàn (hay huyết ô trì), là ao huyết dơ mà lặn hụp, tùy theo tội nhiều bà chịu tội lỗi như thế? Chúa ngục đáp: Vì những người đàn ít phạt ở lâu mau”.

bà trong khi sinh nở, đem đồ dơ bẩn giặt giũ biển sông hoặc Như vậy, theo Ngọc Lịch Minh Kinh thì chữ Tam giếng ao rồi nước từ đấy chảy đi nơi khác, gặp người thành Quang 三 光 (có chữ g) có nghĩa là nhựt, nguyệt, tinh, tức là tâm múc nước ấy uống hoặc cúng các Đấng Thiêng Liêng, vì không phơi áo quần dơ dưới ánh mặt trời, mặt trăng và ánh vậy khi chết, phải chịu tội nghiệp này.

sao (Điều này thật khó, bởi vì phơi áo quần phải phơi chỗ có nắng, tức dưới ánh mặt trời rồi còn gì).

389.

Vào bếp núc chỗ nhơ không kể,

Buông lời tục tĩu: Nói ra lời tục có tính cách dâm

Phơi áo quần chẳng nể Tam quan.

đảng.

391.

Buông lời tục tĩu dâm loàn,

Dâm loàn: Hay dâm loạn 淫 亂: Dâm dục đến rối loạn

Lâu mau, nặng nhẹ, chịu mang tội nầy.

cả nền tảng luân lý , đạo đức.

Bếp núc: Chỗ đặt lò, bếp để nấu nướng đồ ăn.

Chỗ nhơ: Đây chỉ người đàn bà lúc bị dơ mình, tức lúc

Câu 389: Người đàn bà khi vào nơi bếp không kiêng cử lúc bị

có kinh nguyệt.

dơ mình.

Chú Thích: Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo của Hội

Câu 390: Và phơi quần áo chẳng kiêng cử đến cổng Tam Thánh in năm 1936 đến 1975 đều viết: “vào bếp núc chỗ nhơ

Quan (hoặc phơi trước sân nhà).

https://thuviensach.vn

175

176

Câu 391: Nói ra lời dâm bôn, tục tĩu trái với nền luân lý, đạo

Dạ Xoa 夜 叉: Tiếng Pali Yakkha.

đức.

1. Một loài Thần (Thần dạ xoa) có sức mạnh khác

Câu 392: Thì sẽ bị mang tội hình này, tùy theo lâu mau hay thường.

nặng nhẹ.

2. Một loại quỉ có hình thù cổ quái ở cõi Âm phủ để

Diêm Vương sai khiến đi bắt và hành phạt các tội hồn.

393.

Ao rộng sâu chứa đầy giòi tửa,

Còn là một loài quỉ hay phá phách người tu hành bằng

Hơi tanh hôi thường bữa lẫy lừng.

cách gây tiếng động ồn ào trong lúc họ thiền.

395.

Gạo cơm hủy hoại quen chừng,

Theo Kinh Duy Ma, quỉ Dạ xoa, còn gọi là Dược xoa,

Phạt ăn dơ dáy mới ưng tội hình.

dịch nghĩa là Tiệp tật quỉ (quỉ nhanh nhẹn). Có ba loại: Một ở

Giòi tửa: Ruồi đẻ ra một dề trứng, được gọi là tửa. Tửa mặt đất, hai ở hư không, ba là thiên dạ xoa.

(hay trứng) mới nở ra giòi, là một loại trùng sống lúc nhúc nơi

Vì chưng: Vì rằng, vì bởi.

chỗ dơ bẩn hôi thúi.

Chẳng chừa chẳng kiêng: Chẳng chừa bỏ và cũng

Thường bữa lẫy lừng: Hằng ngày hôi thúi xông lên dữ

không kiêng nể gì.

dội.

Câu 397: Hình phạt kỳ lạ và kinh tâm nhứt, là trói buộc tội

Hủy hoại quen chừng: Quen tánh hủy hoại (cơm gạo).

nhơn thòng đầu xuống.

Mới ưng tội hình: Hình phạt như vậy mới xứng đáng

Câu 398: Rồi quỉ Dạ xoa đến xử phạt bằng cách đánh, vả, với cái tội đã làm. Tức là phạt ăn dơ dáy mới vừa với tội hủy kẹp cưa.

hoại cơm gạo.

Câu 399: Cũng bởi vì chửa gió mắng mưa.

Câu 393: Một cái ao rộng và sâu, trong ấy chứa đầy giòi tửa.

Câu 400: Hoặc kêu tên các Đấng Thần, Thánh chẳng chừa

Câu 394: Hằng ngày hơi tanh hôi xông mùi lên lừng lẫy.

hay chẳng kiêng nể gì cả.

Câu 395: Những kẻ quen tánh hủy hoại gạo cơm.

Những hình phạt này dành cho tội lỗi do lổ miệng mà

Câu 396: Nên phạt cho ăn dơ dáy mới xứng đáng với cái tội ra.

hình đã mang.

Khẩu nghiệp cũng là một nghiệp rất nặng mà người tu cần phải thận trọng gìn giữ, trong Thánh thi có viết: 397.

Cột trói ngược quá kinh rất lạ,

Nho nhã con tua tập tánh tình,

Quỉ Dạ xoa đánh vả kẹp cưa.

Dưới đời đừng tưởng một mình lanh.

399.

Vì chưng chưởi gió mắng mưa,

Một câu thất đức thiên niên đọa,

Kêu tên Thần, Thánh chẳng chừa chẳng

Nhiều nỗi trầm luân bởi ngọn ngành.

kiêng.

Theo Nho giáo, mọi sự thị phi, phiền não cũng đều do miệng mà ra, vì vậy ông Châu Tử mới khuyên như sau: “Thủ

Quá kinh rất lạ: Quá kinh sợ và rất lạ lùng.

khẩu như bình, phòng ý như thành. Thị phi chỉ vị đa khai https://thuviensach.vn

177

178

khẩu, phiền não nhân do cưỡng xuất đầu 守 口 如 缾, 防 意 如

ngưng trệ, giá lúa gạo cao lên, để độc quyền bán ra hầu thâu 城

lợi thật nhiều.

. 是 非 只 為 多 開 口, 煩 惱 皆 因 強 出 頭”: Phải giữ miệng

Thừa năm hạn đói: Nhơn cơ hội nắng hạn, thất mùa kín như miệng bình, phòng ý tứ như giữ thành. Phải trái chỉ

lúa, dân chúng đói khổ.

do miệng nói nhiều, phiền não đều ở sự gắng gượng chiều lòn

Mưu toan bức nghèo: Mưu tính để áp bức dân nghèo.

mà ra.

Câu 401: Hình phạt này bắt tội nhơn nằm lên bàn chông Như vậy, người tu hành cần phải biết khẩu nghiệp nhọn để đánh khảo liền liền.

mang đến một hình phạt rất nặng nề. Tỷ như người biết ăn

Câu 402: Tra tấn tội nhơn một cách nặng nề những người chay, lo cúng kiếng, mỗi khi có ai xúc phạm đến thì la lối gian giảo, ngang ngược.

chửi rủa, không kể nhỏ lớn. Đối với Trời đất, việc mưa nắng

Câu 403: Hình phạt này để hành người tìm cách không cho là sự thường tình nơi nhơn gian, thế mà lại có kẻ dám “chửi lúa gạo nhập cảng để trợ giúp việc thất mùa, khiến cho lúa gió mắng mưa”, kêu tên các bậc Thần Thánh, chẳng kiêng dè gạo cao giá, người nghèo khó càng thêm thiếu đói.

nể sợ là gì, khiến nên phải mang tội hình kinh lạ này.

Câu 404: Nhơn dịp những năm hạn hán thất mùa, mưu toan áp bức dân nghèo bằng cách đầu cơ tích trử.

401.

Bàn chông nhọn liền liền đánh khảo,

Tra tội nhơn, gian giảo ngược ngang.

405.

Thành Uổng tử cheo leo gớm ghiếc,

403.

Hành người bế địch, trợ hoang,

Cầm hồn oan rên xiết khóc than.

Thừa năm hạn đói mưu toan bức nghèo.

407.

Dương gian ngỗ nghịch lăng loàn,

Bàn chông nhọn: Một dụng cụ làm bằng miếng bản

Liều mình tự vận không màng thảo ngay.

nhỏ trên đó lởm chởm nhiều hàng cây đinh nhọn hoặc sắt nhọn, để gài bẫy người. Ở đây, bàn chông nhọn là một hình

Uổng tử 枉死: Không đáng chết mà chết, chết một cụ dùng để tra khảo tội nhơn nơi Âm phủ.

cách oan ức, hay chết oan vì tự tử.

Bế địch 閉 糴: Bế là đóng cửa. Địch là Mua thóc ở xử

Thành Uổng Tử: Hay Uổng Tử thành 枉 死 城: Một ngoài mang về xứ mình (nhập cảng). Bế địch: Đồng nghĩa với cái thành nơi Âm phủ, dùng để giam giữ các vong hồn của bế quan, đóng ải quan, không để cho lúa gạo nhập cảng.

người khi ở dương thế bị chết do tự tử.

Trợ hoang 助 荒: Hoang là thất mùa lúa. Trợ hoang: Ngọc Lịch Minh Kinh có viết: “Thế tục nói sái rằng, ai Trợ giúp nạn thất mùa.

bị thác oan thì hồn bị cầm nơi thành Uổng Tử. Đời nghe lưu Dân chúng bị thiên tai mất mùa, không có đủ lúa gạo truyền lâu, cũng tin là thiệt! Sao không xét cho đủ lý, người để ăn, cần phải mua lúa gạo từ nước ngoài để cứu đói, nhưng đã thác oan còn cầm ngục là nghĩa gì? Cho đi thong thả chớ

có những người có thân thế làm cho việc nhập cảng gạo bị

không cấm cố, song nán đợi kẻ giết mình xuống Âm phủ, hành tội trước mặt hồn oan cho hết tức, rồi mới cho đi đầu https://thuviensach.vn

179

180

thai. Còn thành này (Thành Uổng Tử) để giam những kẻ vô

Đúng số rồi: Đúng theo số mạng rồi, tức là đúng theo cớ giận lẫy mà tự giết mình, trầm mình, thắt họng, uống thuốc cái nghiệp lực mà mình đã làm khi còn ở thế gian.

độc… giam đỡ đợi hành tội, chưa đặng đầu thai” .

Lành siêu: Khi ở thế gian làm việc lành thì chểt sẽ

Cheo leo gớm ghiếc: Đứng sừng sựng một cách vắng được siêu thoát.

lặng ghê gớm.

Dữ đọa: Khi ở thế gian làm những việc hung dữ thì

Cầm hồn oan: Hay cầm oan hồn 擒 冤 魂: Giam những chết sẽ bị đọa lạc.

Chúng ta nên biết siêu và đọa là hai đường đi của các hồn bị oan uổng.

Chơn linh. Khi còn ở Dương thế nếu khôn, lo việc làm lành

Ngỗ nghịch 忤 逆: Làm trái ý người, ngang bướng, xấc thì sẽ được siêu thăng vào cõi Thiêng Liêng Hằng Sống, là xược.

nơi Cực Lạc, Vĩnh Hằng; nếu dại làm những việc hung dữ thì

Tự vận: Hay tự vẫn 自 刎: Tự mình cắt cổ của mình sẽ bị rơi vào đường đọa, cõi Phong đô kềm thúc: mà chết, gọi là tự vẫn.

Lành dữ hai đường đọa với siêu,

Không màng thảo ngay: Không kể gì đến chữ hiếu với Đòn cân tội phước trả mai chiều.

Khôn lên bờ giác làm Tiên Phật,

cha mẹ và chữ trung với đất nước. Thảo ngay là trung hiếu 忠

Dại xuống mê đồ hóa quỉ yêu.

孝.

Câu 409: Bị đọa xuống Địa ngục thì hồn bị đày một cách khổ

Câu 405: Thành Uổng Tử đứng cheo leo thấy mà gớm ghê.

sở và bị hành hình mãi mãi.

Câu 406: Trong ấy dùng để giam cầm những oan hồn nên

Câu 410: Đúng theo số định rồi thì vong hồn còn phải chịu đầy những tiếng rên than khóc lóc.

luân hồi.

Câu 407: Khi còn sống ở Dương gian thì ngỗ nghịch, lăng

Câu 411: Đấng Hóa Công sẽ xem xét hành vi khi còn nơi loàn.

Dương thế sẽ thưởng phạt đền bồi.

Câu 408: Liều mạng sống mình bằng cách tự vận chẳng kể gì

Câu 412: Lành thì được siêu thăng, dữ thì bị đọa lạc và nhồi đến việc thảo ngay.

thêm những tội căn.

409.

Xuống Địa ngục đọa đày hành mãi,

413.

Cầu Nại Hà bắc giăng sông lớn,

Đúng số rồi còn phải luân hồi.

Tội nhơn qua óc rởn dùn mình.

411.

Hóa công xem xét đền bồi,

415.

Hụt chơn ván lại gập ghình,

Lành siêu dữ đọa thêm nhồi tội căn.

Nhào đầu xuống đó cua kình rỉa thây.

Đoạ đày hành mãi: Luôn luôn bị hành hình và bị đày

Cầu Nại Hà: Hay Nại Hà kiều 奈 河 橋: Tên một con đọa một cách khổ sở.

sông. Sách Tuyên Thất Chí của Trương Độc chép: Đổng Quang chết, hồn đến một con sông rộng không đầy vài thước, https://thuviensach.vn

181

182

nước chảy về hướng tây nam, tục gọi là cầu Nại Hà, chảy từ

Móc bươi: Moi móc chuyện xấu xa của người ta.

Địa phủ ra. Quang nhìn nước thấy toàn là huyết, mùi tanh hôi

Xúi lời: Lấy lời xúi giục người ta làm điều sái quấy.

không thể chịu được (Hán Việt Từ Nguyên, Bửu Kế).

Câu 417: Dưới sông đó lại có nhiều thứ rắn trông thấy mặt Theo Phật giáo, ở cõi Âm phủ có con sông lớn, trong mày rất nên dữ tợn.

ấy có các loại thủy tộc như rắn, cua, kình rất dữ tợn. Tội nhơn

Câu 418: Cổ rắn ngóng lên cao dòm người đi ngang qua cầu đến đó không thể nào qua sông đặng, chỉ những người có đầy Nại Hà.

đủ phước đức mới đi qua cầu Nại Hà được, còn những kẻ

Câu 419: Những loài rắn đó gặp thây người bèn ăn tươi nuốt hung dữ đều bị té nhào xuống sông để cho cua kình rỉa thây.

sống.

Ốc rởn dùn mình: Sợ đến nỗi thân mình da mọc đầy

Câu 420: Hình này để phạt những người bày ra thưa kiện, ốc, mình mẩy run bần bật.

hoặc bươi móc chuyện xấu, hoặc xúi giục người làm điều sái

Gập ghình: Không vững chắc, bị lung lay và nhún quấy.

nhẩy.

Kình 鯨: Cá kình. Hình tuy là giống cá, nhưng thực ra 421.

Trong núi lửa bay hơi tanh khét,

thuộc về loài thú. Có con to dài đến tám chín mươi thước.

Linh hồn người đầy nghẹt trong ngoài!

423.

Phạt răn quến gái, dụ trai,

Câu 413: Trên sông Nại Hà ở cõi Địa ngục có bắc một cây cầu giăng qua sông lớn.

Bày ra thuốc độc, phá thai tuyệt loài.

Câu 414: Tội nhơn đi qua cầu đó khiến thân mình sợ hãi rùn

Bay hơi tanh khét: Hơi tanh hôi và cháy khét bay ra.

mình.

Đầy nghẹt: Nhiều đến nỗi đầy ngập, không còn chỗ

Câu 415 và 416: Qua đến giữa cầu, ván bị gập ghình, hoảng chứa.

sợ nên chơn bị hụt mà nhào đầu xuống đó khiến cho cua kình

Quến gái: Rù quến con gái, tức quyến rũ con gái nhẹ

rỉa thây.

dạ.

Dụ trai: Dụ dỗ con trai.

417.

Nhiều thứ rắn mặt mày dữ tợn,

Tuyệt loài: Tuyệt loại 絕 類: Làm tuyệt hẳn nòi giống.

Ngóng cổ trông mắt trợn dòm người.

419.

Gặp thây nuốt sống ăn tươi,

Câu 421: Trong núi lửa, hơi tanh hôi và hơi cháy khét bay

Vì bày thưa kiện móc bươi xúi lời.

xông ra.

Câu 422: Nơi ấy, đầy cả trong lẫn ngoài những linh hồn

Mắt trợn dòm người: Trợn mắt lên dòm ngó người, nghẹt cứng.

bởi vì những loại rắn dưới đây bị đói, khi thấy người đi qua

Câu 423: Hình phạt trên dùng để hành những người chuyên thì ngóng cổ trừng mắt dòm để chờ ăn thịt.

rù quến con gái và dụ dỗ con trai.

Nuốt sống ăn tươi: Ăn thịt tươi sống, không chặt nấu, để nguyên như vậy mà ăn.

https://thuviensach.vn

183

184

Câu 424: Bày ra cách dùng thuốc độc phá những bào thai, Tội hết, tâm diệt rồi cả hai đều không.

làm tuyệt nòi giống.

Thế mới gọi là chân sám hối (Sám hối chân thật).

Tội lỗi do tâm sinh ra, rồi cũng do tâm diệt đi, tâm diệt 425.

Người ở thế mấy ai khỏi lỗi,

hết thì tội lỗi cũng không còn.

Biết lạc lầm sám hối tội căn.

Ba giềng: Ba giềng mối, dịch từ chữ Tam cang, gồm: 427.

Tu tâm sửa tánh ăn năn,

Quân thần cang, phụ tử cang, phu thê cang.

Ba giềng nắm chặt, năm hằng chớ lơi.

Năm Hằng: Năm đạo hằng, dịch từ Ngũ thường, gồm: Nhân, nghĩa, Lễ, trí, tín.

Lạc lầm: Sai lạc và lầm lẫn.

Sám hối 懺 悔: Hai chữ sám hối là danh từ kết hợp cả

Câu 425: Làm người sống ở thế gian, có mấy ai mà chẳng mang tội lỗi.

tiếng Sanskrit và tiếng Hán. Sám do chữ Phạn sám ma, là hối

Câu 426: Nếu biết được lỗi lầm thì nên sám hối những tội căn hận điều lầm lỗi. Hối: Tiếc vì đã làm điều lỗi, xin tha thứ.

của mình.

Sám hối có nghĩa là xin thú nhận những lỗi lầm đã Con người sống ở thế gian có mấy ai không bị lầm lỗi, phạm và xin nguyện ăn năn sửa đổi tội lỗi, từ nay về sau khi đã biết lỗi rồi phải sám hối ăn năn.

không tái phạm nữa.

Có người không tự xét lấy mình, nên chẳng biết mình Khi có lầm lỗi, muốn cầu Đức Chí Tôn và các Đấng có lỗi, như có ai chỉ cho mình điều sái quấy thì phải vui vẻ

Thiêng Liêng tha tội, trước nhứt chúng ta phải nhờ các Đấng nhận lấy như thầy Tử Lộ đã từng làm, như thế mới có khí chứng minh để ta phát tâm ăn năn chừa cải.

tượng của bậc Thánh hiền: Cáo hữu quá tắc hỷ, hữu Thánh Trong bài tụng Sám hối bên Phật giáo có bốn câu: Tội tánh bổn không do tâm tạo,

hiền khí tượng 告 有 過 則 喜, 有 聖 賢 氣 像.

罪 性 本 空 由 心 造

Có người biết mình quấy mà không chừa không cải, thì là mình tự che lấy cho mình đừng biết vậy: Hữu quá bất tri Tâm nhược diệt thời tội diệc vong.

心 若 滅 時 罪 亦 亡

giả tự tế chi dã 有 過 不 知 者 自 蔽 之 也.

Lại có người biết lỗi mà không chịu ăn năn hối cải thì Tội vong, tâm diệt lưỡng câu không, 罪 亡 心 滅 兩 俱 空

cái lỗi ấy thực là càng thái quá thêm: Quá nhi bất cải thị vị

quá hỹ 過 而 不 改 是 謂 過 矣.

Thị tắc danh vi chân sám hối.

是 則 名 為 真 懺 悔

Như vậy, mình phải biết nghe lời sửa lỗi của người.

Khi biết mình có lỗi lầm thì phải ăn năn hối ngộ sửa cải tánh Nghĩa là:

tình, để trở về với nẻo chánh đường chơn mà lo tu thân lập Tánh của tội vốn là không, do tâm tạo. (vì tâm ý là chủ

đức.

động)

Độ

Câu 427: Phải biết ăn năn để tu tâm sửa tánh.

ng cơ tâm đã diệt rồi thì tội cũng theo đó mà mất.

https://thuviensach.vn

185

186

Câu 428: Nắm giữ tam cang, và chẳng nên lơi lỏng đạo ngũ

Bởi nếu biết thành kính Trời Phật, thì phải noi theo tánh từ bi thường.

của các Đấng ấy, tức là có lòng thương yêu tất cả chúng sanh.

Mà hễ có lòng hiếu sanh thì họ nỡ lòng nào dối người để lấy 429.

Ngặt có kẻ tưởng Trời tin Phật,

của thập phương châu cấp cho vợ con, và nỡ nào bức ép

Mà trong lòng chẳng thật kính thành.

những kẻ nghèo khổ cố đất cầm vườn. Và người có lòng tin 431.

Lâm nguy nguyện vái làm lành,

tưởng chân thật vào Đức Chí Tôn và chư Phật thì dù hoàn

Tai qua rồi lại dạ đành phụ vong.

cảnh nào cũng noi theo lòng bác ái các Đấng Thiêng Liêng ấy, chứ không đợi lúc lâm nguy mới nguyện làm việc lành,

Tưởng Trời tin Phật: Tin tưởng Trời Phật.

đến chừng tai nạn qua khỏi rồi thì quên hết mọi điều đã

Kính thành: Kính trọng một cách thành thật.

nguyện vái.

Lâm nguy 臨 危: Gặp sự nguy hiểm.

Người thật sự là tin tưởng Trời Phật thì lúc nào cũng

Nguyện vái làm lành: Cầu nguyện và van vái các làm lành, không phải đợi lúc lâm nguy mới làm lành, mà Đấng sẽ làm những điều lành.

thành thực làm lành vì thể theo đức háo sanh của Trời Phật.

Tai qua: Tai nạn đã đi qua, tức là đã hết tai nạn.

Phụ vong 負 忘: Quên lời, không nhớ lời nguyện vái.

433.

Chớ thái quá đừng lòng bất cập,

Phép tu hành luyện tập nhiều ngày.

Câu 429 và 430: Ngặt có những kẻ bên ngoài tuy là tin tưởng 435.

Làm lành, xem phải, nói ngay,

Trời Phật, nhưng trong lòng không thật sự là kính thành.

Giữ ba điều ấy thiệt rày phước duyên.

Câu 431: Lúc gặp tai nạn thì cầu nguyện, vái van sẽ làm phải làm lành.

Thái quá 太 過: Quá mức độ.

Câu 432: Đến khi tai qua nạn khỏi rồi thì lòng không nhớ

Bất cập 不 及: Chẳng kịp, thua sút.

những lời vái van ấy nữa.

Ở

Thiệt rày: Từ nay về sau mới thiệt là.

cõi thế gian này, có nhiều người vì quyền lợi nên không sống thật với lòng mình. Trong đoạn trên của kinh Sám

Phước duyên 福 緣: Cái duyên phước đức, hay cái Hối có những câu:

duyên may mắn tốt lành.

Thêm những sãi giả nương cửa Phật,

Câu 433: Sống ở trên đời, làm việc gì chẳng nên thái quá mà Của thập phương châu cấp thê nhi.

cũng không nên bất cập.

Hoặc:

Câu 434: Phương pháp tu hành là phải luyện tập hằng ngày.

Làm mặt phải bạc ngàn cúng Phật,

Thời xưa các Nho gia thường khuyên người ta đừng Ép kẻ nghèo cố đất cầm vườn.

thái quá cũng đừng bất cập, mà phải giữ thái độ trung dung.

Tất cả những hạng người đó tuy là có tin Trời tưởng Đạo Trung dung theo Khổng Mạnh là một qui tắc hành Phật, song trong lòng họ chẳng thật sự có lòng thành kính.

động của bậc hiền minh, hợp với lẽ đương nhiên, không thái https://thuviensach.vn

187

188

quá, không bất cập, song phải biết quyền biến, biết tùy thời,

E không hiểu thấu, diễn ra ích gì?

tùy cảnh ngộ, tùy địa vị mà xử sự, lúc nên làm thì làm, lúc không nên làm thì không làm. Nghĩa là phải cho hợp tình hợp

Kệ 偈: Bài thơ ngắn, bài văn vần tóm tắt đại ý một lý chứ không chấp nhứt.

đoạn hay một bài kinh, một bài thuyết pháp để ca ngợi công Đây là thái độ của người Quân tử theo đạo Trung đức của Bồ Tát, chư Phật.

dung: Người quân tử cứ theo địa vị mình mà ăn ở, không cần Kệ còn là một bài ca chứng đạo của các vị Thiền sư.

ở ngoài; địa vị giàu sang thì ăn ở theo cách giàu sang; địa vị

Sau đây là một bài Kệ của Lục Tổ Huệ Năng: nghèo hèn thì ăn ở cách nghèo hèn; ở nơi mọi rợ thì ăn ở theo cách mọi rợ; ở vào lúc hoạn nạn thì ăn ở theo cảnh hoạn nạn.

Bồ đề bổn vô thọ,

Người quân tử ở vào cảnh nào cũng tự đắc (tức là vui vẻ, thản 菩 提 本 無 樹

nhiên) ( Quân tử tố kỳ vị nhi hành, bất nguyện hồ kỳ ngoại; tố

Minh kính diệc phi đài.

phú quý hành hồ phú quý; tố bần tiện hành hồ bần tiện; tố di 明 鏡 亦 非 臺

địch hành hồ di địch; tố hoạn nạn hành hồ hoạn nạn, quân tử

Bổn lai vô nhất vật.

vô nhập nhi bất đắc yên 君 子 其 位 而 行, 不 願 乎 其 外, 素

本 來 無 一 物

富 貴 行 乎 富 貴, 素 貧 賤 行 乎 貧 賤, 素 夷 狄 行 乎 夷 狄, 素

Hà xứ nhạ trần ai.

患 難 行 乎 患 難, 君 子 無 入 而 不 自 得 焉).

何 處 惹 塵 埃

Người tu thì lấy đường trung đạo mà tu tập, phải tránh

Sám 懺: Ăn năn những điều lầm lỗi và thật lòng hối xa hai cực đoan, tức là giữ thái độ vô chấp, vô trụ, là không bị

cải.

lệ thuộc vào định kiến nào và không bị đóng khung trong một

Lời kệ sám: Những lời kinh kệ để sám hối ăn năn. Ở

phạm trù tư tưởng nào, cứ theo mức trung mà hằng ngày tu đây, chỉ bài Kinh Sám Hối.

tập.

Di truyền 遺 傳: Truyền để lại, truyền lại cho những

Câu 435: Làm những điều lành, xem những điều phải và nói người sau này.

những điều ngay thật.

Câu 436: Nếu giữ được ba điều trên thì thiệt là có cái duyên

Khuyến thiện 勸 善: Khuyên làm việc lành.

phước đức rất lớn.

Văn từ 文 詞: Văn chương chữ nghĩa.

437.

Lời kệ sám di truyền khuyến thiện,

Luận biện 論 辨: Bàn bạc phân biệt cho rõ ràng.

Câu văn từ luận biện thật thà.

Những tiếng sâu xa: Những từ ngữ hay ý tưởng cao 439.

Chẳng dùng những tiếng sâu xa,

sâu khó hiểu.

E ra không thấu: E sợ rằng không hiểu thấu nổi.

Diễn ra: Trình bày ra.

https://thuviensach.vn

189

190

Câu 437: Lời kinh Sám Hối truyền để lại mục đích để khuyên

Tiếng còn bay xa: Tiếng thơm còn lưu lại bay khắp răn làm điều thiện.

nơi.

Câu 438: Văn từ của bài kinh nhằm để phổ thông mọi giới

Câu 441: Chẳng nên thiếu suy xét mà tỏ ra lời khiến thị phi nên luận biện thật thà.

khinh dể.

Câu 439: Lời kinh chẳng dùng những từ ngữ hay những ý

Câu 442: Mà hãy rán làm việc lành để phước đức lại cho tưởng cao sâu.

cháu con.

Câu 440: Vì e sợ rằng không hiểu thấu nổi, trình bày có ích

Câu 443: Làm con người phải gìn giữ điều nhơn nghĩa cho chi đâu.

trọn vẹn.

Như ta đã biết, mục đích của bài kinh Sám Hối, như

Câu 444: Dù muôn năm hình bóng có khuất dạng trên cõi đời tên gọi khi xưa “Kinh Nhơn Quả”, là nêu lên thuyết luân hồi này thì tiếng tăm, danh thể còn lưu lại.

nhơn quả, nhằm răn dạy cho chúng sanh tránh xa điều tội lỗi, ác đức, khuyên người làm việc lương thiện, phước lành.

Nhưng chúng sanh phần đông là những hạng người bình dân ít học, vì vậy, ngôn ngữ trong bài kinh Sám Hối được các Đấng Thiêng Liêng giáng cơ ban cho không dùng những lời lẽ cao xa, cầu kỳ, vì e rằng người học ít sẽ không hiểu thấu, nên mới dùng lời văn bình dị, mộc mạc để tất cả mọi giới đều



có thể tiếp thu, nhận biết.

441.

Chớ buông tiếng thị phi khinh dể,

Rán làm lành phước để cháu con.

443.

Làm người nhơn nghĩa giữ tròn,

Muôn năm bóng khuất tiếng còn bay xa.

Buông tiếng: Tỏ ra những lời nói thiếu suy nghĩ, nói một cách bừa bãi.

Thị phi 是 非: Phải và trái.

Nhơn nghĩa giữ tròn: Giữ gìn trọn vẹn điều nhơn nghĩa.

Bóng khuất: Hay khuất bóng ý nói đã chết rồi, tức là hình bóng khuất dạng trên cõi đời.

https://thuviensach.vn

191

192

THIÊN THỨ NHÌ

Ăn chay: Giữ giới mà không ăn các loại thực phẩm có nguồn gốc từ các loài động vật như: Trứng, cá, thịt…

Người ăn chay chỉ dùng các thực phẩm xuất phát từ

thảo mộc, hay chế biến từ thảo mộc. (Xem chú thích trong BÀI KHEN NGỢI KINH SÁM HỐI

câu 272 Kinh Sám Hối).

I.-KINH VĂN:

Câu 1: Rất may mắn khi được nghe những lời khuyến thiện.

Câu 2: Nên nguyện với lòng sẽ niệm Phật, ăn chay và làm lành.

BÀI KHEN NGỢI KINH SÁM HỐI

Nghe lời khuyến thiện rất may,

Ngày ngày tập sửa tánh thành,

Đ

Nguyện lòng niệm Phật ăn chay làm lành.

êm đêm tự tỉnh tu hành ăn năn.

Ngày ngày tập sửa tánh thành,

Tánh thành: Hay thành tính 誠 性 Tính nết thành thật Đêm đêm tự tỉnh tu hành ăn năn.

ngay thẳng.

Một là hối ngộ tội căn,

Theo Mạnh Tử, “Thành thực là cái Đạo của Trời, Hai là cầu đặng siêu thăng Cửu huyền.

luyện tập để trở nên thành thực là cái Đạo của người. Hễ chí Đương sanh hạnh hưởng phước duyên,

thành mà không cảm động được thiên hạ thì chưa hề có; Trong nhà già trẻ miên miên thái bình.

không thành thực thì chẳng cảm động được ai cả”.

Sau dầu đến chốn Diêm đình,

Tuân Tử cũng cho rằng đức thành cảm hóa được con Linh hồn trong sạch nhẹ mình thảnh thơi.

người và vạn vật, là một cái Đạo của Trời đất, của Thánh Luân hồi trở lại trên đời,

nhân. Ông nói: “Quân tử dưỡng tâm thì không gì tốt bằng Tiền công thì cũng Phật Trời thưởng ban.

luyện đức thành. Hễ chí thành rồi thì không còn việc gì làm Cầu xin trăm họ bình an,

hại được tâm nữa. Chỉ thành tâm giữ lấy điều nhân, chỉ thành Nước giàu dân mạnh thanh nhàn muôn năm.

tâm làm theo điều nghĩa. Hễ thành tâm giữ điều nhân thì niềm thành tâm tất hiện ra ngoài mà tất có hiệu lực thần diệu, thần

II.-CHÚ GIẢI:

diệu thì cảm hóa được người; hễ thành tâm làm điều nghĩa thì tất thấu lý, thấu lý thì tất sáng, sáng thì tất biến đổi lòng

Nghe lời khuyến thiện rất may,

người… Trời đất lớn thật, nhưng nếu không thành thực thì

Nguyện lòng niệm Phật ăn chay làm lành.

không cảm hóa được vạn vật; Thánh nhân sáng suốt thật,

Khuyến thiện 勸 善: Khuyên làm những điều lành.

nhưng nếu không thành thực thì không cảm hóa được vạn

Nguyện lòng: Nguyện với lòng mình, tức là tự hứa dân; tình cha con thân thật, nhưng nếu không thành thực thì nguyện trong lòng.

hóa sơ; bậc vua và bề trên đáng tôn kính thật, nhưng nếu https://thuviensach.vn

193

194

không thành thực thì hóa thấp. Thành là cái người quân tử

“Tu hành”theo sách Hán thư viết: Nếu thông hiểu sách phải giữ, và là cái gốc của chính trị”(Quân tử dưỡng tâm sử thì nên sửa sang tâm tính để thi hành đạo lý của các tiên mạc thiện vu thành, trí thành tắc vô tha sự hỹ. Duy nhân chi vương.

vi thủ, duy nghĩa chi vi hành. Thành tâm thủ nhân tắc hình, Sau này, chữ tu hành thường dùng theo nghĩa: Vào hình tắc thần, thần tắc năng hóa hỹ; thành tâm hành nghĩa tắc một tôn giáo để sửa đổi tâm tính và thi hành giáo lý của tôn lý, lý tắc minh, minh tắc năng biến hỹ… Thiên địa vi đại hỹ, giáo ấy.

bất thành tắc bất năng hóa vạn vật; Thánh nhân vi tri hỹ, bất

Câu 3: Hằng ngày rèn tập để tu sửa cho tánh nết thành thật thành tắc bất năng hóa vạn dân; phụ tử vi thân hỹ, bất thành ngay thẳng.

tắc sơ; quân thượng vi tôn hỹ, bất thành tắc ti. Phù thành giả,

Câu 4: Hằng đêm tự xét mình xem nếu có lầm lỗi thì ăn năn quân tử chi sở thủ dã, nhi chính sự chi bản dã 君 子 養 心 莫

tu hành.

善 于 誠, 致 誠 則 無 它 事 矣. 唯 仁 之 為 守, 唯 義 之 為 行. 誠

Con người sống trong thế gian đầy tội lỗi, mà thiếu tự

心 守 仁 則 形

xét mình và giữa tập thể thiếu sự xây dựng của những người

, 形 則 神, 神 則 能 化 矣; 誠 心 行 義 則 理, 理 則

chung quanh thì khó lòng trở thành người tốt được. Những tín 明, 明 則 能 變 矣… 天 地 為 大 矣, 不 誠 則 不 能 化 萬 物; 聖

hữu làm việc trong Đạo không biết suy xét và thiếu sự góp ý, 人 之 為 知 矣

phê bình của tập thể thì dễ rơi vào chủ quan, lệch lạc và có

, 不 誠 則 不 能 化 萬 民; 父 子 為 親 矣, 不 誠 則

hành vi không chuẩn mực, đó là chưa nói đến những sai trái 疏; 君 上 為 尊 矣, 不 誠 則 卑. 夫 誠 者, 君 子 之 所 守 也).

của cá nhân khi không được quan tâm phê bình cũng như tự

Tự tỉnh 自 省: Tự mình thức tỉnh, tức là tự xét trong phê bình.

mình phải trái hay dở thế nào để mà sửa chữa.

Về mặt hành vi, tự phê bình là phẩm chất tốt và đạo Đức Khổng Tử dạy về cách xét mình như sau: Kiến đức, thể hiện sự dũng cảm trong đấu tranh đối với cái sai trái thiện như bất cập, kiến bất thiện như thám thang; kiến hiền tư

của chính mình. Hai câu kinh trên nhằm nói lên con người muốn chiến thắng bản thân mình thì hằng ngày phải sống thật tề yên, kiến bất hiền nhi nội tự tỉnh dã 見 善 如 不 及, 見 不 善

với lòng mình, tức là nhận rõ điều tốt việc xấu của mình để

如 探 湯; 見 賢 思 齊 焉, 見 不 賢 而 內 自 省 也:

sửa đổi; và hằng đêm còn phải biết tự xét mình mà ăn năn hối Dịch vần

cải. Có như vậy, con người mới khắc phục được những thiếu Thấy người làm việc tốt lành,

sót, khuyết điểm, mới cảm thấy lòng nhẹ nhàng hơn, tự tin Mình như thua kém, tiến lanh kịp người.

hơn trên đường tu học.

Thấy ai xấu nết chớ cười,

Xét xem mình có giống người ấy chăng?

Một là hối ngộ tội căn,

Tu hành 修 行: Sửa sang rèn luyện.

Hai là cầu đặng siêu thăng Cửu huyền.

Hối ngộ 悔 悟: Hối hận và giác ngộ.

https://thuviensach.vn

195

196

Tội căn 罪 根: Gốc của tội lỗi trong kiếp sống trước.

8

Tằng tôn

曾 孫

(Cháu chắt)

Siêu thăng 超 升: Siêu vượt bay lên cõi Thiêng Liêng 9

Huyền tôn 玄 孫

(Cháu chít)

Hằng Sống.

Nếu thờ Cửu Huyền mà lấy Cửu tộc ra thờ thì chỉ thờ

Cửu huyền 九 玄: Đây là một thành ngữ dùng để chỉ

được bốn đời trên bản thân mình, tức từ phụ thân đến cao tổ, còn bốn đời sau là con cháu thì sao lại thờ được?

Ông bà Tổ tiên. Thờ cúng Ông bà Tổ tiên, nhiều gia đình xưa Như vậy, theo thiển ý, Cửu Huyền là một danh từ dùng thờ Tiên Linh 先 靈, Truy viễn 追 遠 hay Cửu Huyền Thất để chỉ chung Tổ tiên Ông bà nhiều đời trước mà thôi, giống Tổ 九 玄 七 祖.

như thờ Tiên linh hay Truy viễn, nghĩa là từ cha mẹ đã chết Thờ Cửu Huyền, cũng giống như thờ Tiên Linh hay đến Tỵ tổ (không kể số lượng là chín).

Truy Viễn vậy, tức là thờ các vị Tổ tiên Ông bà chung từ xa

Câu 5: Điều thứ nhứt là để sám hối những tội căn đã làm rồi xưa đến nay. Chữ Huyền chỉ về đời, Tổ chỉ hàng ông nội trở

giác ngộ tu hành.

lên.

Câu 6: Điều thứ hai là cầu rỗi đặng cho Cửu huyền được siêu Có thuyết cho rằng Cửu Huyền cũng là Cửu tộc, kể từ

thăng tịnh độ.

Cao Tổ nhỏ xuống đến cháu huyền tôn là chín đời.

Được may duyên gặp thời kỳ Đức Chí Tôn khai mở

Sách Ấu Học Quỳnh Lâm giải thích về Cửu tộc như

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ trong thời hạ nguơn mạt pháp, để ân sau: “Hà vị Cửu tộc? Cao, Tằng, Tổ, Khảo, Kỷ thân, Tử, Tôn, xá cho toàn thể chúng sanh, chúng ta thọ trì nền chánh Đạo, là Tằng, Huyền 何 謂 九 族? 高, 曾, 祖, 考, 己 身, 子, 孫, 曾, 玄”

tự bản thân đã cải tà qui chánh, sám hối những tội căn đã làm (Cửu tộc là gì? Ông sơ, ông cố, ông nội, cha, bản thân, con, trong quá khứ. Ngoài ra còn lo bồi công lập đức, tu tâm cháu, chắt, chít).

dưỡng tánh, là để cầu rỗi cho Cửu Huyền Thất Tổ và hai đấng Như vậy từ bản thân kể lên bốn đời, và đếm xuống bốn sanh thành được siêu thăng tịnh độ.

đời, cộng chung lại là chín đời, gọi là Cửu tộc: Thực vậy, các đấng Thiêng Liêng có dạy: “Nhất nhân 1

Cao Tổ

高 祖

(Ông Sơ)

hành Đạo Cửu Huyền thăng 一 人 行 道 九 玄 升”, và trong bài kinh Tụng Cha Mẹ Đã Qui Liễu có câu: 2

Tằng Tổ

曾 祖

(Ông Cố)

Thong dong cõi thọ nương hồn,

3

Tổ Phụ

祖 父

(Ông Nội)

Chờ con lập đức giúp huờn ngôi xưa.

4

Phụ thân

父 親

(Cha)

Con cháu muốn làm tròn hiếu đạo với Ông bà Tổ phụ, hai Đấng song thân, không gì hơn là phải biết tu thân, lập đức, 5

Kỷ thân

己 身

(Bản thân)

nhất là phải thực hành công quả, để lấy đó mà dâng hiến lên 6

Trưởng tử 長 子

(Con trưởng)

Ông bà Tổ phụ, hai đấng sinh thành.

7

Đích tôn

嫡 孫

(Cháu nội)

https://thuviensach.vn

197

198

Như vậy, công quả mới thực sự là một món quà trân phải chịu nặng nề ô trược. Khi Chơn thần bị trọng trược thì sẽ

trọng nhất để thể hiện lòng hiếu thảo của con cháu dâng cúng níu kéo Chơn linh, làm cho Chơn linh cũng nặng nề ô trược.

Cửu Huyền Thất Tổ và cha mẹ, làm hành trang để trở về ngôi Dòng khổ hải hễ thường chìm đắm,

xưa vị cũ.

Mùi đau thương đã thắm chơn linh.

Dây oan xe chặt buộc mình,

Đương sanh hạnh hưởng phước duyên,

Nhớp nhơ lục dục thất tình nhiễm thân.

Trong nhà già trẻ miên miên thái bình.

(Kinh Giải Oan)

Đương sanh 當 生: Đang kiếp sống nơi cõi trần.

Để Chơn linh được trong sạch nhẹ nhàng, con người phải dẹp bỏ thất tình lục dục, và tu dưỡng một thân thể tinh

Hạnh hưởng 幸 享: May mắn được thọ hưởng.

khiết bằng cách giữ gìn trai giới, có tư tưởng thanh cao, phát

Phước duyên 福 緣: Cái duyên phước đức, nghĩa là huy bản thể trọn lành của Thượng Đế và thường xuyên lễ bái điều may mắn tốt lành do cái duyên trong kiếp sống trước tạo để tâm hồn mình được thông công, giao cảm với Trời, mà ra.

nâng bước tiến tâm linh ngày thêm Thánh thiện.

Thảnh thơi: Không bị ràng buộc, không bị tội lỗi.

Miên miên 綿 綿: Mãi mãi, lâu dài.

Câu 9: Ngày sau dầu có đi xuống chốn Diêm đình.

Thái bình 太 平: Rất yên ổn.

Câu 10: Thì Linh hồn cũng được trong sach, nhẹ nhàng và

Câu 7: Đang trong cuộc sống được may mắn thọ hưởng thảnh thơi.

những phức đức do duyên lành nơi kiếp trước.

Câu 8: Trong gia đình tất cả những người già trẻ đều được

Luân hồi trở lại trên đời,

yên ổn lâu dài.

Tiền công thì cũng Phật Trời thưởng ban.

Luân hồi 輪 迴: Luân là bánh xe xoay vần, Hồi là quay

Sau dầu đến chốn Diêm đình,

trọn vòng này trở lại đến vòng khác, cứ thế quay mãi.

Linh hồn trong sạch nhẹ mình thảnh thơi.

Sự luân chuyển của chúng sanh trong sáu cõi (Lục đạo

Diêm đình 閻 廷: Triều đình của Diêm vương, chỉ cõi 六 道), sanh tử, tử sanh tiếp nối nhau không ngừng như cái Âm phủ. Đồng nghĩa với Diêm Cung.

bánh xe quay không có khởi điểm. Chúng sanh bị nghiệp lực

Linh hồn trong sạch: Linh hồn còn gọi là Chơn linh, cuốn hút vào vòng sống chết không bao giờ dừng nghỉ, chỉ

là điểm linh quang của Chí Tôn ban cho, tự nó đã là trong khi nào đạt được giải thoát hay chứng quả mới thôi.

sạch nhẹ nhàng rồi.

Sở dĩ Linh hồn không trong sạch là bởi vì con người đã

Tiền công 前 功: Công quả hay công đức của tiền kiếp trải qua biết bao nhiêu kiếp luân hồi sinh tử, gây ra biết bao đã tạo ra.

nhiêu oan nghiệt, mà tạo nên nghiệp quả khiến cho Chơn thần https://thuviensach.vn

199

200

Thưởng ban 賞 頒: Trời Phật ban ra mà thưởng cho người có công quả hay công đức.

THIÊN THỨ BA

Câu 11: Rồi luân hồi chuyển kiếp để trở lại trên cõi đời.

Câu 12: Công quả hay công đức trong kiếp trước đã tạo ra sẽ

được Trời Phật ban thưởng cho kiếp sống này.

BÀI XƯNG TỤNG CÔNG ĐỨC

PHẬT TIÊN THÁNH THẦN

Cầu xin trăm họ bình an,

Nước giàu dân mạnh thanh nhàn muôn năm.

I.-KINH VĂN:

Trăm họ: Do chữ bá tánh 百 姓, chỉ toàn thể dân chúng.

BÀI XƯNG TỤNG CÔNG ĐỨC

Thanh nhàn 清 閒: Rảnh rang, không bận bịu việc gì.

PHẬT TIÊN THÁNH THẦN

Câu 13: Cầu xin cho tất cả trăm họ được bình an.

Hào quang chiếu chín từng mây bạc,

Câu 14: Đất nước được giàu, dân chúng được mạnh để

Thần, Thánh, Tiên thừa hạc cỡi rồng.

hưởng cảnh thanh nhàn muôn năm.

Phép linh thiệt rất chí công,

Hóa sanh muôn vật, ngưỡng trông phước đời.

Trên Điện Ngọc Vua Trời ngự giáng,

Trước đền vàng phán đoán phân minh.



Cõi trần trung giái thinh thinh,

Phàm gian lao khổ đao binh tai nàn.

Lòng Trời cảm cứu an lê thứ,

Độ chúng sanh muôn xứ gội ơn.

Đạo Nho truyền dạy nghĩa nhơn,

Văn Tuyên Khổng Thánh khuyến dân răn đời.

Ghi các sách ngàn lời để lại.

Chép nhiều thơ vạn đại truyền ra.

Tây phương cõi Phật chói lòa,

Từ bi Phật Tổ hải hà độ dân.

Lòng cảm xót dương trần lận đận.

Ra oai linh tiếp dẫn nhơn cầm.

https://thuviensach.vn

201

202

Phổ Đà có Phật Quan Âm,

Ra công cứu thế, ân thâm đức dày.

Bài Xưng Tụng Công Đức Phật Tiên Thánh Thần do Nhiều kiếp đã đầu thai biết mấy,

Đức Thái Thượng Lão Quân giáng cơ vào đầu năm Ất Sửu, Xuống hồng trần khuyến dạy thương sanh.

1925, tại đàn cơ Minh Lý Đạo (Tam Tông Miếu). Sau đó Đức Lão Quân ứng hóa Tam thanh,

Nhiên Đăng Cổ Phật tiếp ban cho tám câu cuối của bài kinh.

Khuyến răn nhơn vật lòng lành chớ xao.

Như vậy, bốn mươi câu đầu do Thái Thượng giáng cơ, tám Cơ huyền diệu Đạo Cao minh chánh,

câu cuối cùng do Nhiên Đăng Cổ Phật tiếp ban cho trọn bài, Hiển phép mầu ma lánh quỉ kiêng.

mà khi xưa bên Tam Tông Miếu gọi là bài Xưng Tụng Công Trừ yêu có Thánh Tề Thiên,

Đức.

Qui y Phật pháp ở miền Tây phương.

Đến khi mới khai sáng nền Đại Đạo, Đức Chí Tôn dạy Oai bốn hướng Thần nhường quỉ sợ,

Hội Thánh cử một phái đoàn gồm bốn người: Đức Quyền Đức ba giềng tế trợ thương sanh,

Giáo Tông Lê Văn Trung, Giáo Sư phái Thượng Vương Hớn trào Quan Thánh bia danh,

Quang Kỳ, Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc, Đức Thượng Phẩm Trung can nghĩa khí háo sanh giúp đời.

Cao Quỳnh Cư đến chi Minh Lý để thỉnh sáu bài kinh, trong Tuần ba cửa, cõi Trời đều dụng,

đó có bài kinh này về làm kinh của Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ.

Xét bốn phương, dân chúng dữ lành.

Sáu bài kinh đó là:

Linh Tiêu Thái Bạch Trường Canh,

- Niệm Hương.

Truyền tâu Đế Khuyết dữ lành nhơn gian.

- Khai Kinh.

Chí từ huệ giúp an lê thứ,

- Kinh Sám Hối (Tức Kinh Nhơn Quả).

Thông rõ đời nhơn sự kiết hung.

- Bài Khen Ngợi Kinh Sám Hối.

Đại Tiên ở chốn Thiên cung,

- Kinh Cầu Siêu.

Lòng lành thi phú thung dung độ người.

- Bài Xưng Tụng Công Đức Phật Tiên Thánh Ánh Xá lợi sáng ngời Cực Lạc,

Thần.

Hiển kim thân Bồ Tát hóa duyên.

Ý nghĩa như tựa bài kinh, nhằm mục đích để chúng Thiên cung: Tinh Tú, Thánh, Tiên,

sanh trong thời Tam Kỳ Phổ Độ tụng niệm hầu xưng tụng Địa kỳ: Thần Tướng đàn tiền giáng lâm.

công đức Chí Tôn và các Đấng Phật Tiên Thánh Thần.

Lòng sở vọng lâm dâm tụng niệm,

Xin giải nàn Nam Thiệm Bộ Châu.

III.-CHÚ GIẢI:

Chúng sanh cảm đức cao sâu,

Rèn lòng, sửa nết, lo âu làm lành.

Hào quang chiếu chín từng mây bạc,

Thần, Thánh, Tiên thừa hạc cỡi rồng.

II.-NGUỒN GỐC VÀ Ý NGHĨA:

https://thuviensach.vn

203

204

Hào quang 毫 光: Ánh sáng rực rỡ tỏa ra từ các vật Trụ nguyên tánh hồn linh nhàn lạc,

Cõi Đào nguyên cỡi hạc thừa long.

hay thân các Đấng Thiêng Liêng.

Chín từng: Do cửu trùng thiên 九 重 天: Chín từng

Câu 1: Hào quang chiếu sáng chín từng Trời màu mây bạc.

Câu 2: Các Đấng Thần, Thánh, Tiên cỡi chim hạc hoặc cỡi trời.

rồng.

Mây bạc: Mây trắng bạc.

Hạc 鶴: Một loài chim có chân cao, cổ dài, da đỏ, lông

Phép linh thiệt rất chí công,

trắng. Hạc là loại chim sống lâu, có thể sống ngoài ngàn năm.

Hóa sanh muôn vật, ngưỡng trông phước đời.

Theo Hàn thi ngoại truyện, thì loại hạc vàng có thể bay rất xa,

Phép linh: Phép thiêng liêng của Đức Chí Tôn, Ngọc mỗi lần cất cánh thì có thể bay hàng muôn dặm, vì thế những Hoàng Thượng Đế.

linh hạc được các vị Thần Tiên dùng để cỡi hay kéo xe vân du

Chí công 至 公: Rất công bình, tức là công bình một trong các cõi giới. Trong bài Kinh Niệm Hương có viết: cách tuyệt đối.

Xin Thần, Thánh ruổi dong cỡi hạc, Mọi việc nơi thế gian đều có tính cách tương đối: Từ

Xuống phàm trần vội gác xe tiên.

luật pháp, luân lý đạo đức, sự ứng xử của con người đối với

Thừa 乘: Cỡi, như thừa xa 乘 車 là cỡi xe, thừa long 乘

nhau chỉ có công bình một cách tương đối, vì mọi quan niệm, 龍 là cỡi rồng.

mọi phán xét đều bị thiên kiến, bị giới hạn của thời gian và không gian. Còn sự công bình nơi Thiêng Liêng thì tuyệt đối,

Rồng: Là long 龍, một loại thủy tộc có kích thước rất không bị giới hạn bởi thời gian hay không gian, không bị

lớn, theo truyện thần thoại thì mình rồng dài trọn một dãy núi thiên lệch, không bị khuất lấp...Để thể hiện sự công bình tuyệt và khoanh tròn lấp cả một hố sâu. Khi ẩn thì dấu mình trong đối của Thiêng liêng, nơi Toà Thánh Tây Ninh, trên cửa bước mây mù, khi hiện thì nổi sấm chớp, trời rung đất chuyển.

vào có đấp một bàn tay sơn màu trắng nắm cán cân, tượng Rồng có đầu giống đầu đà, sừng giống sừng nai, cổ giống cổ

trưng bàn tay Chí Tôn cầm cân công bình đo tội phước của rắn, bụng giống bụng giao long, mắt giống mắt thỏ, tai giống chúng sanh. Do vậy, người ta còn gọi Đức Thượng Đế là tai bò, chân giống chân cọp, móng giống móng chim ưng và Đấng Chí Công.

vảy giống vảy cá ly. Rồng có thể sống dưới nước, ở đáy sông đáy biển (có cả một giang sơn riêng gọi là long cung) và cũng

Hóa sanh 化 生: Biến hóa mà sinh ra.

có thể bay khắp các tầng Trời, do đó thường được chư Tiên

Ngưỡng 仰: Trông ngóng.

dùng làm vật để cỡi.

Câu 3: Phép thiêng liêng của Đấng Tạo Hóa thực là rất công Rồng và chim hạc được các vị Tiên Thánh dùng để vân bình.

du khắp các thế giới và các Chơn linh đắc Đạo cỡi về cõi Đào

Câu 4: Sanh hóa ra muôn vật, ngưỡng trông nhiều điều Nguyên như lời trong kinh Cầu Bà Con Thân Bằng Cố Hữu Đ

phước đức cho cõi đời.

ã Qui Liễu viết:

https://thuviensach.vn

205

206

Trung giái 中 界: Hay trung giới, là cõi ở giữa Hạ giới

Trên Điện Ngọc Vua Trời ngự giáng,

tức là cõi trần và Thượng giới tức là cõi Thiêng Liêng.

Trước đền vàng phán đoán phân minh.

Thinh thinh: Mênh mông, rộng lớn.

Điện Ngọc: Hay Ngọc điện 玉 殿: Cung điện bằng

Phàm gian 凡 間: Cõi phàm, cõi thế gian.

ngọc, nơi ngự triều của Đức Chí Tôn, gọi là Linh Tiêu Điện 靈 霄 殿

Lao khổ 勞 苦: Gian lao và khổ sở.

, Ngọc Hư Cung 玉 虛 宮.

Đao binh 刀 兵: Gươm đao và binh lính, để chỉ thời

Vua Trời: Tức là Thiên Đế 天 帝, chỉ Đức Chí Tôn, giặc giả, chiến tranh.

Ngọc Hoàng Thượng Đế.

Câu 7: Cõi trần gian và cõi trung giới rộng lớn thinh thinh.

Ngự giáng 御 降: Đức Chí Tôn ngự giáng xuống trần

Câu 8: Chúng sanh nơi cõi phàm chịu nhiều nỗi gian lao khổ

gian.

sở do chiến tranh và tai nạn gây ra.

Hai câu trong Thánh thi hiệp tuyển được lấy làm liễn thờ Đức Chí Tôn nơi Thiên Bàn như sau:

Lòng Trời cảm cứu an lê thứ,

Hạnh ngộ Cao Đài truyền Đại Đạo,

Độ chúng sanh muôn xứ gội ơn.

幸 遇 高 臺 傳 大 道

Cảm 感: Tâm ứng với ngoại vật mà xúc động, mối Hảo phùng Ngọc Đế ngự trần gian.

rung động trong lòng.

好 逢 玉 帝 御 塵 間

Cứu an 救 安: Cứu giúp cho được yên ổn.

Đền vàng: Do chữ kim điện 金 殿, chỉ Đền của Đức

Lê thứ 黎 庶: Lê là màu đen. Thứ là đông đúc. Lê thứ: Chí Tôn bằng vàng ròng.

Dân đen đông đảo, chỉ chung dân chúng.

Phán đoán 判 斷: Quyết định sau khi nhận xét.

Muôn xứ gội ơn: Khắp mọi nơi nhận được nhiều ân

Phân minh 分 明: Rõ ràng.

huệ từ trên ban xuống.

Câu 9 và 10: Lòng của Đức Chí Tôn rất cảm thương lê thứ,

Câu 5: Trên Điện ngọc, Đức Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế

nên độ chúng sanh khắp mọi nơi được yên ổn và gội nhuần ơn ngự giáng xuống.

huệ của Ngài.

Câu 6: Trước Đền vàng, Ngài xem xét rõ ràng và quyết đoán một cách phân minh.

Đạo Nho truyền dạy nghĩa nhơn,

Văn Tuyên Khổng Thánh khuyến dân răn đời.

Cõi trần trung giái thinh thinh,

Phàm gian lao khổ đao binh tai nàn.

Đạo Nho: Tức là Nho giáo 儒 教, là một Đạo có từ

trước khi Khổng Tử ra đời, nhưng phải nhờ đến Ngài, đạo https://thuviensach.vn

207

208

Nho mới được phát huy để trở thành một học thuyết có hệ

- Năm Đại Đức thứ 10 (1306), vua Nguyên Thành thống tư tưởng rõ ràng, biện giải các lẽ biến hóa của vũ trụ

Tông gia hiệu “Đại Thành Chí Thánh Văn Tuyên Vương 大

một cách khúc triết, qui định các nghi thức tế tự Trời đất quỉ

成 至 聖 文 宣 王

Thần một cách minh bạch… Nho giáo còn được gọi là Khổng

”.

giáo.

- Năm Gia Tĩnh thứ 9 (1530), Minh Thế Tông phong Chữ Nho 儒 gồm một chữ nhân 人 là người, ghép với làm “Chí Thánh Tiên Sư 至 聖 先 師”.

- Năm Thuận Trị thứ 2 (1645), Thanh Thế Tổ phong chữ nhu 需 là cần dùng hay chờ đợi. Vậy Nho có nghĩa là làm “Đại Thành Chí Thánh Văn Tuyên Vương Tiên Thánh Sư

người cần dùng đến để giúp ích xã hội, hay người học giỏi 大 成 至 聖 文 宣 王 先 聖 師

chờ đợi người ta biết đến tài mình để đem hết sở năng mình ra

”

giúp ích cho đời. Người đi học đạo của Thánh hiền để thông

Khổng Thánh 孔 聖: Tức Đức Khổng Tử.

suốt lẽ Trời, đất, con người để đem thực hành ở xã hội, làm Khổng Tử, người làng Xương Bình, huyện Khúc Phụ, lợi ích quốc gia, xã hội, gọi là Nho gia, hay Nho sĩ.

nay thuộc phủ Duyện Châu, tỉnh Sơn Đông bên Tàu. Thân

Nghĩa nhơn 義 仁: Hai điều quan trọng trong Nho phụ Ngài là Thúc Lương Ngột làm quan võ, mẹ Ngài là Bà giáo, cũng là tôn chỉ của Đạo Cao Đài.

Nhan Thị. Ngài sinh vào mùa đông tháng mười năm Canh Hai chữ Nhơn nghĩa đại ý:

Tuất là năm thứ 21 đời vua Linh Vương nhà Châu, tức là năm Nhơn là lòng thương người, là từ bi, bác ái.

551 trước Tây Lịch. Vì có cầu tự trên núi Ni Khâu, cho nên Nghĩa là công bình chánh trực.

sinh ra Ngài mới đặt tên là Khâu 丘, tên tự là Trọng Ni 仲 尼.

Trước mặt tiền của ngôi Tòa Thánh có đề hai chữ

Khi Đức Khổng Tử lên ba tuổi, thân phụ Ngài mất, Nhơn Nghĩa, nhằm cho biết đạo lý của con người từ căn bản nhờ mẹ nuôi nấng và dạy dỗ nên người. Lớn lên Ngài là nhơn nghĩa mà phát huy ra làm cho nhân sinh được thuận hòa, người học Nho, nên rất trọng về lễ nghi và những phép tắc an lạc, xã hội thanh bình, hạnh phúc.

của các Đế Vương đời trước.

Văn Tuyên 文 宣: Tên thụy của Đức Khổng Tử do các Ngài có ra làm quan cho nước Lỗ, nhưng thấy vua mê vị vua Trung Hoa đời trước truy tặng cho nữ sắc bỏ phế việc triều chính, Ngài bèn từ quan mà đi chu du

- Năm Khai Nguyên thứ 27 (739), vua Đường Huyền liệt quốc chư hầu, mong tìm vị minh quân để phò tá, nhân đó xiển dương Thánh Đạo.

Tông truy phong làm “Văn Tuyên Vương 文 宣 王”.

Cuối cùng, Ngài thất vọng phải trở về nước Lỗ mở

- Năm Đại Trung Tường Phù nguyên niên (1008), vua trường dạy học và san định lục kinh. Lúc Ngài viết quyển Tống Chân Tông gia thụy là “Đại Thánh Văn Tuyên Vương kinh Xuân Thu vừa xong, có tin người thợ săn bắt được một 大 聖 文 宣 王”.

con kỳ lân què chơn trái, Ngài thắc mắc “Kỳ lân ra làm gì thế?”. Ít hôm sau nghe tin kỳ lân bị giết chết, Ngài bưng mặt https://thuviensach.vn

209

210

khóc mà than rằng : Đạo Ta cùng vậy (Ngô Đạo cùng hỹ 吾

Ngoài ra, học trò của Ngài và người đời sau còn viết để

道 窮 矣

lại nhiều sách khác, trong đó có Tứ thư: Đại Học, Trung

). Ngài mất vào đời vua Ai Công nước Lỗ, tháng tư, Dung, Luận Ngữ và Mạnh Tử…

ngày kỹ sửu thọ được 73 tuổi.

Thơ: Hay Thư 書, nghĩa là sách.

Khuyến dân răn đời: Khuyên dạy dân chúng, răn cấm người đời.

Vạn đại 萬 代: Muôn đời.

Câu 11: Nho giáo đem điều nhơn nghĩa để truyền dạy cho

Câu 13 và 14: Ngài ghi các kinh sách để lại với ngàn lời dạy con người.

khuyên của các Thánh hiền xưa, hầu lưu truyền muôn đời về

Câu 12: Đức Khổng Thánh, Văn Tuyên Vương chu du khắp sau.

nước để khuyến dân răn đời.

Sau khi Đức Khổng Tử mất, một số môn sinh của Ngài Người ta thường nói Nho giáo là một đạo đem điều như Tăng Sâm, Tử Hạ, Tử Trương, Trọng Cung… theo gót nhơn nghĩa để truyền dạy cho người đời biết đường đạo đức Ngài mở trường dạy học, do đó mà tư tưởng trong lục kinh mà ăn ở và hành động cho hợp lẽ Trời.

lần lần truyền bá và đi sâu vào tâm hồn của dân chúng, trong Khổng Tử là người theo đạo Nho cho nên những tư

số đệ tử đó có Tăng Sâm, là người có công đem cái lý nhứt tưởng và sự học tập của Ngài cốt đem đạo Thánh Hiền ra thực quán của Ngài viết trong quyển Đại Học để vạch ra mục đích hành trong dân chúng, hầu làm ích lợi cho nhơn quần xã hội.

của Khổng giáo.

Do vậy, Ngài mới chu du khắp nước, mong muốn ra làm quan Còn một số môn sinh khác ra làm quan để thi hành đạo để đem cái đạo của mình khuyến dạy nhơn dân và cải tạo đời của thầy và chủ trương lấy đức trị dân thành một lý tưởng sống cho con người.

chính trị, gọi là nhân trị hay vương đạo.

Một số môn đệ khác ghi chép lại những lời đàm đạo,

Ghi các sách ngàn lời để lại.

hay dạy khuyên của Khổng Tử để truyền lại cho học trò hay

Chép nhiều thơ vạn đại truyền ra.

con cháu. Rồi sau này có người gom những lời châm ngôn đó

Ghi các sách: Ghi chép và san định các kinh sách.

lại thành bộ Luận ngữ.

Sách của Khổng Tử soạn ra có sáu bộ, đời sau gọi Lục Kể từ khi Đức Khổng Tử mất, bốn trăm năm sau Sử

kinh. Sau khi Ngài mất rồi, những sách của Ngài bị mất mát gia nhà Hán là Tư Mã Thiên đã xuy tụng công đức Ngài như

theo và nhứt là bị đời nhà Tần đốt đi nên bị mất nhiều. Sau sau: Các quân vương, hiền nhân trong thiên hạ không phải là này hậu Nho góp nhặt và phụ họa vào thành ra Ngũ kinh 五

ít, còn sống thì vinh quang, chết rồi là hết. Duy có Khổng Tử

經

là người áo vải, tới nay đã trên mười đời, vẫn được các Nho

: Kinh Dịch, Kinh Thư, Kinh Thi, Kinh Lễ, Kinh Xuân gia tôn sùng. Ở Trung Quốc, từ bậc thiên tử vương hầu trở

Thu.

xuống, hễ bàn tới lục nghệ đều lấy Ngài làm tiêu chuẩn. Ngài thật là bậc Chí Thánh.

https://thuviensach.vn

211

212

Tây phương cõi Phật chói lòa,

Ra oai linh tiếp dẫn nhơn cầm.

Từ bi Phật Tổ hải hà độ dân.

Cảm xót: Cảm động và xót thương.

Tây phương cõi Phật: Là cõi Phật ở Tây phương, tức

Dương trần 陽 塵: Chỉ thế gian, cõi của nhơn loại là Cực Lạc Thế Giới, một cõi do Đức Phật A Di Đà chưởng sống.

quản. Cõi này ở về phía tây đối với Ta Bà Thế Giới, nên còn

Lận đận: Trắc trở và vất vả khó khăn.

được gọi là Tây phương Cực Lạc 西 方 極 樂.

Oai linh: Hay uy linh 威 靈, là uy quyền thiêng liêng.

Chói lòa: Chiếu sáng lòa.

Tiếp dẫn 接 引: Tiếp rước và dẫn dắt.

Phật Tổ 佛 祖: Đức Thích Ca Mâu Ni là vị tổ sáng lập ra Phật giáo nên gọi là Phật tổ.

Nhơn cầm 人 禽: Loài nguời và loài chim.

Thích Ca Mâu Ni 釋 迦 牟 尼 là một vị thái tử ở nước

Câu 17: Lòng của chư Phật cảm thương cho dân chúng sống Ca ty la (Kapilavastu) Trung Ấn Độ, phụ hoàng tên là Tịnh ở Dương trần chịu nhiều chật vật, vất vả.

Phạn, mẫu hoàng tên là Ma Da. Ngài tên là Tất Đạt Đa

Câu 18: Nên Đức Phật lấy oai quyền thiêng liêng để tiếp dẫn (Siddhartha). Còn chữ Thích Ca (Sakya) là tên một chủng tộc, nhơn loại và cầm thú.

dịch là Năng nhơn. Mâu Ni là tiếng khen ngợi dịch là Tịch Mặc.

Phổ Đà có Phật Quan Âm,

Lúc nhỏ Ngài có trí sáng suốt và có tài năng phi

Ra công cứu thế, ân thâm đức dày.

thường. Lớn lên Ngài thấy chúng sanh khổ não, thế gian vô

Phổ Đà 普陀: Hay Phổ Đà Sơn 普 陀 山, là núi Phổ

thường, nên Ngài quyết chí tu hành, tìm đường giải thoát cho Đà, ngụ xứ của Đức Quan Thế Âm Bồ Tát.

chính bản thân mình (tự độ), và cho hầu hết chúng sanh (tha Quan Thế Âm là vị Bồ Tát có lòng đại từ đại bi, ý độ) lên bờ giác ngộ.

muốn cứu khổ tất cả chúng sinh, Ngài lại là Đấng có phép Ngài thành Đạo dưới gốc cây bồ đề và trải 45 năm thần thông biến hóa, nên lúc nào Ngài cũng có mặt ở khắp truyền pháp độ sanh, Ngài nhập Niết bàn lúc 80 tuổi.

mọi nơi, mỗi khi có người thành tâm cầu nguyện. Vì thế,

Hải hà 海 河: Biển và sông, ý chỉ lòng rộng rãi lớn lao nhiều Kinh đã ký tải về nơi ngụ xứ của Ngài khác nhau: như sông biển.

Theo Kinh A Di Đà: Ngài ở Tây phương Tịnh độ.

Theo Kinh Hoa Nghiêm sớ: Ngài ở núi Bồ Đà Lạc ở

Câu 15: Cõi Cực Lạc ở Tây phương có ánh hào quang chiếu biển Nam Hải.

sáng rực rỡ.

Theo Kinh Quán Thế Âm Bồ Tát Cứu Khổ: Ngài ở núi

Câu 16: Đức Phật tổ, Thích Ca Mâu Ni có lòng từ bi rộng lớn

Phổ Đà, tỉnh Triết Giang Trung Quốc.

như sông biển để cứu giúp chúng sanh.

Quan Âm: Hay Quan Thế Âm 觀 世 音, là một vị Bồ

Lòng cảm xót dương trần lận đận.

Tát lắng nghe âm thanh của thế gian, có nghĩa là Ngài quán https://thuviensach.vn

213

214

xét tiếng kêu đau khổ của chúng sanh thì Ngài đều đến cứu Bát Nương có giáng cơ cho biết về Đức Quan Âm như

giúp hóa độ.

sau: “Dưới quyền của Phật Mẫu có Cửu Tiên Nương trông Trong Kinh Pháp Hoa có câu: Khổ não chúng sinh, nom về cơ giáo hóa cho vạn linh, còn ngoài ra có hằng hà sa nhất tâm xưng danh, Bồ Tát tức thì quan kỳ âm thanh, giai số Phật trông nom về cơ Phổ Độ mà Quan Thế Âm Bồ Tát là đắc giải thoát. Dĩ thị danh Quan Thế Âm 苦 惱 眾 生, 一 心 稱

Đấng cầm đầu. Quan Thế Âm Bồ Tát ngự tại Cung Nam Hải, ở An Nh

名

àn Động, còn Cung Diêu Trì thì ở tại Tạo Hóa

, 菩 薩 即 時 觀 其 音 聲, 皆 得 解 脫, 以 是 名 觀 世 音.

Thiên”.

Nghĩa là chúng sanh bị khổ não mà nhất tâm niệm đến Sau đây là bài Thánh thi của Đức Quan Âm Như Lai: tên Bồ Tát, tức thì Ngài xem âm thanh của chúng sanh mà độ

Khán đắc phù sinh nhứt thế không,

cho được giải thoát. Vì thế nên gọi Ngài là Quán Thế Âm.

Người đời thường gọi tắt Ngài là Quan Âm.

看 得 浮 生 一 世 空

Ngài còn có hiệu là Quán Tự Tại Bồ Tát, có nghĩa là Điền viên sản nghiệp diệc giai không.

quán chiếu thâm sâu, giác ngộ tự tại mà cứu độ chúng sinh.

田 園 產 業 亦 皆 空

Đức Quán thế Âm có phép thần thông quảng đại, Thê nhi phụ tử chung ly biệt,

thường hay biến hiện nhiều sắc tướng để cứu giúp chúng 妻 兒 父 子 終 離 別

sanh, nên người đời thường thờ Ngài bằng nhiều tượng khác nhau.

Phú quý công danh tổng thị không.

-Thiên thủ thiên nhãn Quan Thế Âm Bồ Tát 千 手 千

富 貴 功 名 總 是 空

眼 觀 世 音 菩 薩

Cổ ngữ vạn ban đô thị giả,

tượng có nghìn tay nghìn mắt.

古 語 萬 般 都 是 假

-Quan Âm Nữ Phật 觀 音 女 佛: Tượng là một người Kim ngôn bá kế nhứt trường không.

phụ nữ, cho nên còn gọi là Phật Bà Quan Âm, do hai sự tích: 今 言 百 計 一 場 空

Quan Âm Diệu Thiện và Quan Âm Thị Kính.

Trong nền Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Đức Quan Thế

Tiền tài thâu thập đa tân khổ,

Âm là một tướng nữ, tượng trưng cho tình thương của một bà 錢 財 收 拾 多 辛 苦

mẹ hiền, đứng trên hoa sen, tay cầm cành dương liễu để tiếp Lộ thượng huỳnh tuyền lưỡng thủ không.

dẫn chúng sanh và bình nước cam lồ để rưới tắt các phiền 路 上 黃 泉 兩 手 空

não. Trụ Xứ của Ngài là Nam Hải, nên còn được gọi Nam Hải (Quan Âm Như Lai)

Quan Âm hay Thường Cư Nam Hải Quan Âm Như Lai. Ngài được Đức Chí Tôn phong làm Nhị Trấn Oai Nghiêm Thường Cư Nam Hải Quan Âm Như Lai để đại diện cho Phật trong DỊCH NGHĨA

Được thấy phù sinh vốn cõi không,

thời Tam Kỳ Phổ Độ.

https://thuviensach.vn

215

216

Ruộng vườn sự nghiệp cũng đều không.

Trong lòng tín ngưỡng của chúng sanh, Đức Quán Thế

Vợ con cha mẹ rồi ly biệt,

Âm là một Đại Bồ Tát đã có lời phát nguyện “Tầm thinh cứu Danh lợi sang giàu rốt cũng không.

khổ”, tức là tìm những nơi nào có tiếng kêu cứu của chúng Lời cổ: Muôn điều toàn giả tạm,

sanh khổ nạn thì Ngài sẵn sàng đến cứu độ.

Câu nay: Trăm kế một trường không.

Theo kinh điển Phật giáo, Đức Quán Thế Âm ở cõi Tiền tài gom góp nhiều lao khổ,

Tây Phương Cực Lạc, Ngài là vị Bồ Tát có đại thần thông, Nẽo đến Suối Vàng, tay sạch không.

biến hóa thành nhiều hóa thân khác nhau như Thập nhất diện (Thiên Vân dịch)

Quán Âm, Thiên thủ thiên nhãn Quán Âm… Ngài cũng là vị

Cứu thế 救 世: Cứu giúp người đời.

Bồ Tát chiết Chơn linh giáng trần rất nhiều kiếp để tùy duyên cứu độ và khuyến dạy chúng sanh nơi cõi hồng trần này.

Ân thâm 恩 深: Ơn sâu nặng.

Đối với người Việt Nam, Ngài là vị Bồ Tát thể hiện nữ

Đức dày: Đức sâu dày.

thân, biểu hiện cho tình thương của một người mẹ hiền, luôn

Ân thâm đức dày: Ơn đức sâu dày.

hy sinh vì những nỗi khổ đau của chúng sanh: Đó là Quan

Câu 19 và 20: Quan Thế Âm là vị Bồ Tát ở Phổ Đà Sơn, biển Âm Thị Kính hay Quan Âm Diệu Thiện ở Phổ Đà Sơn.

Nam Hải, Ngài ra công cứu giúp người đời, ơn đức thật sâu dày.

Lão Quân ứng hóa Tam thanh,

Khuyến răn nhơn vật lòng lành chớ xao.

Nhiều kiếp đã đầu thai biết mấy,

Lão Quân 老 君: Tức là Thái Thượng Lão Quân.

Xuống hồng trần khuyến dạy thương sanh.

Thái Thượng Đạo Quân 太 上 道 君: Còn gọi là Thái

Nhiều kiếp đã đầu thai: Đức Quan Âm chiết Chơn Thượng Đạo Tổ, Thái Thượng Lão Quân, là Giáo chủ Tiên linh xuống đầu thai nhiều kiếp ở cõi trần.

giáo. Đức Thái Thượng Lão Quân là do khí Tiên Thiên hóa

Hồng trần 紅 塵: Bụi màu đỏ, chỉ cõi trần gian.

sanh ra.

Thương sanh 蒼 生: Thương là màu xanh. Sanh là sinh Thái Thượng Đạo Tổ có một kiếp giáng trần nhằm ra. Thương sanh: Nói về cây cỏ mọc lên. Chỉ ân đức của vua ngày rằm tháng hai vào năm 604 trước Công nguyên. (Đời bao trùm khắp nơi cho đến loài cây cỏ.

nhà Thương bên Trung Hoa), được gọi là Lão Tử.

Về sau người ta mượn chữ thương sanh (nơi mà ân đức Theo sử ký Tư Mã Thiên, Lão Tử là người nước Sở 楚, vua lan tràn) để chỉ bá tánh.

huyện Khổ 苦, làng Lệ 厲, xóm Khúc nhân 曲 仁, ở tỉnh Hồ

Do đó chữ thương sanh đồng nghĩa với thương dân và Nam bây giờ.

bá tánh. (Hán Việt Từ Nguyên, Bửu Kế).

Câu 21 và 22: Quan Thế Âm Bồ Tát biết bao nhiêu kiếp đầu thai xuống hồng trần để khuyên răn dạy dỗ cho chúng sanh.

https://thuviensach.vn

217

218

Ngài họ Lý 李, tên là Nhĩ 耳, tự là Bá Dương 伯 陽, Trong bài kinh Tiên Giáo có câu: “Đạo cao nhứt khí diệu hóa Tam Thanh”nghĩa là Đạo sinh từ một khí rất cao thụy là Đam 聃. Ngài làm quan giữ Tàng thất (Kho sách) ở

siêu , huyền diệu rồi biến hóa ra Tam Thanh.

Kinh đô Lạc Dương của nhà Châu.

Đạo Cao Đài thường dùng Tam Thanh để đối với Tam Về gia thế thì sử sách không có nói đến, nhưng theo Giáo và tam sắc. Nên lá cờ của Đạo gọi là cờ Tam thanh, gồm truyền thuyết thì nói rằng mẹ của Lão Tử mang thai Ngài có ba màu đỏ, xanh, vàng.

đến 80 năm mới sinh Ngài do hông bên trái dưới cội cây lý.

Chức sắc Cửu Trùng Đài của Hội Thánh Cao Đài được Khi Ngài được sinh ra thì râu tóc dài và bạc trắng, mới gọi chia là ba phái: Phái Ngọc, mặc Đạo phục màu đỏ, thuộc Nho Ngài là Lão Tử. Lão Tử chỉ cây lý mà bảo rằng đó là họ của giáo, ngươn tinh; phái Thượng, mặc Đạo phục màu xanh, Ngài.

thuộc Tiên giáo, ngươn khí; phái Thái, mặc Đạo phục màu Ở tại Lạc Dương phía đông nhà Châu một thời gian vàng, thuộc Phật giáo, ngươn thần.

lâu, sau thấy nhà Châu suy, nên Lão Tử cỡi trâu đi về hướng

Nhơn vật 人 物: Người và vật.

tây, khi đi đến cửa ải Hàm Cốc, quan lệnh là Doãn Hỷ 尹 喜.

Chớ xao: Chẳng nên xao lãng.

Biết Lão Tử là một Thánh nhân nên quan Doãn tôn Ngài là

Câu 23: Đức Thái Thượng Lão Quân ứng hóa ra Tam thanh.

Thầy để xin theo học Đạo.

Theo Đạo Cao Đài, Đức Thái Thượng có thánh danh là Lão Tử ở lại Hàm Cốc dạy Đạo cho Doãn Hỷ và soạn Thái Thượng Đạo Tổ Tam Thanh Ứng Hóa Thiên Tôn.

ra bộ sách nói về Đạo Đức, sách phân làm hai thiên, gồm có Trong truyện Phong Thần, khi phá trận Tru Tiên, Lão trên 5000 chữ. Sau này, quyển sách đó được gọi là “Đao Đức

Tử dùng huyền diệu nguơn khí biến hóa ra Tam Thanh, tức ba

Kinh”.

người là Ngọc Thanh, Thượng Thanh, Thái Thanh để xông Rồi từ đó, Lão Tử cỡi trâu đi về hướng tây mất dạng, vào ba cửa trận, cùng giúp Lão Tử đánh Thông Thiên Giáo người ta không biết Ngài đi về đâu.

Đứ

Chủ. Tam Thanh đây cũng là ba sắc hào quang hay nguơn c Lão Tử được vua Đường Cao Tông nhìn là thủy tinh, nguơn khí, và nguơn thần của Thái Thượng: Ngọc Thanh tổ, nên truy phong cho Ngài “Huyền Nguyên Hoàng Đế”.

màu hồng, Thượng Thanh màu xanh, Thái Thanh màu vàng.

Lão Tử là chơn linh của Đức Thái Thượng Đạo Quân Nhờ ứng hóa Tam Thanh mà Đức Thái Thượng Lão Quân hóa sinh ra, là giáo chủ của Đạo Tiên.

mới phá tan được trận Tru Tiên của Thông Thiên Giáo Chủ.

Ứng hóa 應 化: Biến hóa ứng hiện ra.

Câu 24: Đức Ngài thường khuyên răn nhơn vật chẳng nên

Tam thanh 三 清: Ba ngôi phẩm gồm Ngọc Thanh, xao lãng lòng thiện lành.

Thượng Thanh, Thái Thanh. Ngọc thanh là nguyên tinh, thượng thanh là nguyên khí, thái thanh là nguyên thần, đây là

Cơ huyền diệu Đạo Cao minh chánh,

tam bảo của bậc tu chơn.

Hiển phép mầu ma lánh quỉ kiêng.

https://thuviensach.vn

219

220

Cơ huyền diệu 玄 妙 機: Chỉ Thiên cơ huyền diệu, hay

Câu 28: Ngài đã quy y theo Phật đạo và cùng thầy đi thỉnh kinh ở Tây phương.

máy Trời huyền diệu.

Minh chánh 明 正: Sáng tỏ và ngay thẳng.

Oai bốn hướng Thần nhường quỉ sợ,

Hiển phép mầu: Hiện ra pháp thuật mầu nhiệm.

Đức ba giềng tế trợ thương sanh,

Ma lánh quỉ kiêng: Ma xa lánh, quỉ kiêng sợ.

Oai bốn hướng: Oai quyền của Quan Thánh vang dội

Câu 25: Đạo là máy Trời huyền diệu, sáng tỏ, chơn chánh.

khắp bốn phương.(Hai câu này giới thiệu uy danh và đức độ

Câu 26: Hiển hiện ra phép tắc nhiệm mầu khiến cho ma xa của Quan Thánh Đế Quân, mở đầu cho hai câu sau).

lánh quỉ kiêng sợ.

Thần nhường quỉ sợ: Thần Thánh còn nhường thua, ma quỉ còn khiếp sợ.

Trừ yêu có Thánh Tề Thiên,

Ba giềng: Ba giềng mối, tức là tam cang của đạo Nho.

Qui y Phật pháp ở miền Tây phương.

Tế trợ 濟 助: Cứu giúp.

Thánh Tề Thiên: Tức là Tề Thiên Đại Thánh 齊 天 大

Thương sanh 蒼 生: Dân chúng.

聖, một thạch hầu do một tảng đá trên Hoa Quả sơn thọ khí

Câu 29: Uy danh của Quan Thánh trong khắp bốn phương, Âm dương của Trời đất mà sinh hóa ra. Thạch hầu lớn lên, làm cho Thần Thánh phải nhường thua, quỉ ma phải khiếp sợ.

tầm sư học đạo, thọ đặng phép thất thập nhị huyền công, nên

Câu 30: Đức của Ngài bền vững tam cang và đem lòng cứu rất thần thông quảng đại, được Thượng Đế phong làm Tề

giúp chúng sanh.

Thiên Đại Thánh. Sau đó, Đại Thánh quy y Phật pháp, làm môn đồ của Trần Huyền Trang, là một nhà sư đời nhà Đường

Hớn trào Quan Thánh bia danh,

và theo thầy đi thỉnh kinh ở Tây Trúc. Nhờ công đức này, Đại

Trung can nghĩa khí háo sanh giúp đời.

Thánh đắc quả Phật vị, đó là Chiến Đấu Thắng Phật.

Hớn trào: Hay Hán triều 漢 朝, tức triều đại nhà Hớn.

Quy y Phật pháp 皈 依 佛 法: Quay về, trở về nương Đây nói triều Hớn trong thời Tam Quốc.

tựa vào Phật pháp

Triều Hớn, đời vua Trung quốc kể từ Cao Tổ đời Tây Do từ trước đến giờ bị vô minh mê hoặc, làm cho Hớn đến Hiến Đế đời Đông Hớn, nhà Hớn trị nước hơn 400

chúng ta đi con đường sai lầm và bị trói buộc trong đau khổ, năm.

nay nhờ Phật pháp mà thức tỉnh, giác ngộ trở về với con Hớn Bái Công, tức Lưu Bang chém rắn khởi nghĩa tại đường chánh, với sự giải thoát để được an lạc, đó là quy y đất Bái, cùng Sở Bá Vương Hạng Võ diệt Tần và giành thiên Phật pháp.

hạ.

Câu 27: Trừ diệt yêu ma quỉ quái thì có Đại Thánh Tề Thiên.

Rồi sau, Lưu Bang diệt Sở dựng nên nhà Tây Hớn, đóng đô tại Trường an. Kế truyền được 11 đời (206 trước https://thuviensach.vn

221

222

D.T. – 5 sau D.T.), đến đời Bình Đế bị quyền thần Vương Thời xưa có những lối văn như bi ký 碑 記 hay bi minh Mãng giết và soán ngôi. Năm 22 sau D.T. vua Quang Võ 碑 銘

phục nghiệp Hớn, dời đô qua Lạc Dương, gọi là Đông Hớn, dùng để khắc vào bia để kỷ niệm hoặc nói đến tiểu sử

truyền 12 đời. Đến Hiến Đế thì bị quyền thần Tào Phi, con hay công nghiệp lưu lại cho đời sau, nên gọi là văn bia.

của Tào Tháo, cướp ngôi (219 sau DT).

Trung can 忠 肝: Gan của người trung nghĩa, nói lên ý

Quan Thánh 關 聖: Hay Hiệp Thiên Đại Đế Quan chí bất khuất của người có lòng trung.

Thánh Đế Quân, là Tam Trấn Oai Nghiêm, đại diện Đức

Nghĩa khí 義 氣: Tinh thần ưa chuộng điều phải thể

Khổng Thánh cầm quyền Nho giáo trong Đại Đạo Tam Kỳ

hiện ra ngoài.

Phổ Độ.

Háo sanh: Hay hiếu sinh 好 生 là yêu thích sự sống, Thế danh của Ngài là Quan Võ, sau đổi là Vân nghĩa là có lòng nhân ái, không muốn hại chết ai.

Trường, tục danh là Quan Công. Ngài sanh nhằm triều vua Hoài Đế, đời Đông Hán, quê quán tại Bồ Châu, tỉnh Sơn

Câu 31 và 32: Quan Thánh lưu lại cái danh trung can nghĩa Đông Trung Quốc.

khí từ thời đại nhà Hớn cho đến nay và Ngài có lòng háo Sanh ra trong thời kỳ Hán thất suy vi, bên trong bọn sanh nên thường hiển oai linh để cứu giúp người đời.

hoạn quan chuyên quyền, bên ngoài giặc Huỳnh cân dấy lên Quan Thánh Đế Quân, thế danh Vân Trường được tứ phía, Ngài tuy ham học, thích đọc kinh Xuân Thu, nhưng phong là Hán Thọ Đình Hầu. Ngài là tướng của nước Thục, là trước cảnh loạn lạc, Ngài đành châu du để tìm hào kiệt mưu một vị tướng rất trung can nghĩa khí. Đức Hộ Pháp có nói về

cầu đại nghiệp.

Ngài như sau: “Tâm trung nghĩa chẳng vì sang mà theo Tào, Ngài kết nghĩa đào viên với hai người là Lưu Bị, tự

chỉ chuộng Hán; nghĩa chẳng vì bạn buổi khổ não truân Huyền Đức là anh cả, thuộc dòng dõi nhà Hán, và một người chuyên mà phụ rãy tình nhau, trung và nghĩa ấy hi nữa là Trương Phi, tự Dục Đức, là em út.

hữu… Người sau có tặng cho Ngài đôi liễn: Chí tại Xuân thu, Có lần Ngài bị Tào Tháo dụ phong cho chức Hán Thọ

công tại Hán; trung đồng nhựt nguyệt, nghĩa đồng thiên”(1) Đình Hầu, nhưng sau Ngài trả ấn. Quan Công cùng Trương Khi Ngài hiển Thánh rồi, vì đức hiếu sinh và người có Phi phò Lưu Bị lập nên nhà Thục, một nước trong tam quốc: nghĩa khí nên Ngài thường ra công trừ yêu diệt quỉ, cứu độ

Thục, Ngụy, Ngô.

sanh linh. Với quyền thiêng liêng và oai linh hiển hách đó Ngài lầm mưu của Lữ Mông mà bị bắt, rồi Ngô Quyền Ngài đã được vạn linh tôn là Cái Thiên Cổ Phật. Chính Hộ

đem xử trảm, thọ 58 tuổi.

Pháp nói về điều này như sau: “Bần đạo dám quả quyết Ngài

Bia danh: Cái danh tiếng lưu lại cho đời sau.

không phải là thiên phong mà chính là người của vạn linh Ca dao Việt Nam có câu:

bầu cử. Cho nên Đức Chí Tôn mở Đạo là cơ quan hiệp nhứt Trăm năm bia đá thì mòn,

Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ.

(1) Viết ra chữ Hán như sau: 志 在 春 秋 功 在 漢, 忠 同 日 月 義 同 天.

https://thuviensach.vn

223

224

vạn linh, để Đấng ấy là một trấn oai nghiêm đặng làm quan Nguy lâu cao bách xích

trạng sư cho vạn linh đạt kiếp”.

危 樓 高 百 尺

Thủ khả trích tinh thần

Tuần ba cửa, cõi Trời đều dụng,

手 可 摘 星 晨

Xét bốn phương, dân chúng dữ lành.

Bất cảm cao thanh ngữ,

Tuần ba cửa: Tức là tuần tra 巡 查 ba cửa Trời.

不 敢 高 聲 語

Xét bốn phương: Xem xét dân chúng khắp bốn phương.

Khủng kinh thiên thượng nhân.

恐 驚 天 上 人

Câu 33: Nơi cõi Thiêng Liêng, Đức Lý Thái Bạch có nhiệm vụ tuần tra ba cửa Trời.

DỊCH VẦN

Câu 34: Ở thế gian, Ngài xem xét việc lành dữ của dân chúng Vòi vọi lầu trăm thước,

khắp bốn phương.

Vói tay hái được sao.

Chỉ e nói lớn tiếng,

Linh Tiêu Thái Bạch Trường Canh,

Kinh động Tiên trên cao.

Truyền tâu Đế Khuyết dữ lành nhơn gian.

Lớn lên, Lý Bạch tướng mạo khôi ngô, cốt cách thanh

Linh Tiêu 靈 宵: Tức là Linh Tiêu Điện nơi Ngọc Hư

kỳ, thông minh dĩnh ngộ. Lúc thiếu thời Ngài có tài văn Cung, nơi ngự triều của Đức Chí Tôn.

chương, nổi tiếng là một thi gia, được người đương thời tặng danh hiệu là “Ông Tiên bị đày”(Thiên thượng trích Tiên nhân

Thái Bạch Trường Canh 太 白 長 庚: Là một vì sao 天 上 謫 仙 人

kim tinh, gọi là Thái Bạch Kim Tinh hay sao Trường Canh,

).

cũng là một vị Tiên Trưởng thọ lịnh Đức Chí Tôn làm Nhứt Lý Bạch có tên hiệu là Thanh Liên Cư Sĩ 青 蓮 居 士.

Trấn Oai Nghiêm, cầm quyền Tiên Giáo trong thời Tam Kỳ

Bản tính của Ngài không ham danh lợi, thích đi chơi khắp các Phổ Độ, kiêm Giáo Tông Đạo Cao Đài.

danh thắng ở bờ sông Trường giang, giao du với những ẩn sĩ

Ngài giáng linh nơi nước Trung Hoa là Lý Thái Bạch mà đời gọi là Trúc Khê lục dật.

vào năm702 đời vua Trần Huyền Tông nhà Đường. Mẹ Ngài Ngài được phong đến chức Hàn lâm học sĩ, nhưng vì nằm mộng thấy sao Trường Canh hay sao Thái Bạch Kim không ham danh lợi, quyền tước, nên Ngài không chăm lo Tinh sa xuống mình Bà, nên đặt tên là Lý Thái Bạch, gọi tắt việc nước, mà chỉ uống ruợu ngâm thi mà thôi.

là Lý Bạch.

Vua Đường Huyền Tôn rất trọng Ngài, nhưng Ngài Hồi được bảy tuổi, Lý Bạch chưa biết nói, nhưng khi không như bọn phàm phu khác, chịu đem cái tài hoa của mình bà mẹ bồng lên lầu, bổng nhiên Ngài ngâm được bốn câu thơ

nịnh nọt bọn vương hầu, lại xin trở về hưởng nhàn. Có lần say mà ý thực quái dị:

https://thuviensach.vn

225

226

ruợu Ngài ngâm nga chí của mình, coi đời như giấc mộng,

Dịch vần

bon chen làm chi cho cực lòng.

Ở đời tựa giấc chiêm bao,

處 世 若 大 夢

Làm chi mà phải lao đao nhọc mình.

Suốt ngày mượn chén khuây tình,

Xử thế nhược đại mộng

胡 為 勞 其 生

Say rồi nghiêng ngửa bên mành hàng ba.

Tỉnh ra trông mé trước nhà,

Hồ vi lao kỳ sinh ?

Một con chim hót trong hoa ngọt ngào.

所 以 終 日 醉

Hỏi xem ngày ấy ngày nào,

Sở dĩ chung nhật tuý,

Chim oanh ríu rít đón chào gió đông.

頹 然 臥 前 楹

Thở than cảm xúc nỗi lòng,

Chuốc thêm ít chén say cùng cảnh vui.

Đồi nhiên ngọa tiền doanh.

Hát ngao chờ bóng trăng soi,

覺 來 眄 庭 前

Ca vừa dứt khúc, đã nguôi mối tình.

Giác lai miện đình tiền,

( Trần Trọng Kim dịch)

一 鳥 花 間 鳴

Đế Khuyết 帝 闕: Đức Thượng Đế ngự trong tòa Bạch Nhất điểu hoa gian minh.

Ngọc Kinh, Huỳnh Kim Khuyết.

借 問 此 何 日

Câu 35: Nơi Linh Tiêu Điện có vị Đại Tiên là Lý Thái Bạch.

Tá vấn thử hà nhật ?

Câu 36: Ngài hằng xem xét việc lành dữ của nhơn sanh nơi 春 風 語 流 鶯

cõi thế gian để truyền tâu với Đức Thượng Đế.

Xuân phong ngữ lưu oanh.

感 之 欲 嘆 息

Chí từ huệ giúp an lê thứ,

Thông rõ đời nhơn sự kiết hung.

Cảm chi dục thán tức,

Từ huệ 慈 惠: Lòng thương yêu và nhân ái.

對 之 還 自 傾

Đố

Lê thứ 黎 庶: Dân chúng, lê dân.

i chi hoàn tự khuynh.

浩 歌 待 明 月

Nhơn sự 人 事: Người và việc.

Hạo ca đãi minh nguyệt,

Kiết hung: Hay cát hung 吉 凶, nghĩa là lành dữ.

曲 盡 已 忘 情

Câu 37: Ngài có lòng thương yêu, nhân ái, nên có cái chí Khúc tận dĩ vong tình.

giúp cho dân chúng được yên ổn.

(Lý Bạch--Xuân nhật túy khởi ngôn chí)

https://thuviensach.vn

227

228

Câu 38: Ngài thông rõ việc đời và việc lành dữ của con

Bồ Tát 菩 薩: Do Bodhisattva, trong đó Bodhi là giác người.

ngộ. Sattva là chúng sanh. Người Trung Hoa dịch âm là Bồ

Đề Tát Đỏa, dịch nghĩa là giác hữu tình.

Đại Tiên ở chốn Thiên cung,

Bồ Tát là bậc đã giác ngộ, nhưng không an hưởng Niết

Lòng lành thi phú thung dung độ người.

Bàn, mà cứ lặn lội trong ba cõi sáu đường để cứu độ chúng

Thiên cung 天 宮: Cung Trời, chỉ cõi Thiêng Liêng.

sanh. Bồ Tát là người đã tỉnh thức và đang giúp người khác

Thi phú 詩 賦: Hai lối văn vần: Thơ và phú, dùng để

tỉnh thức, là bậc đã chứng ngộ được Ngã không và Pháp không, nhưng chưa hoàn toàn. Đó là những vị Phật tương lai.

tiêu biểu cho các loại văn thơ.

Hóa duyên 化 緣: Nhơn duyên giáo hóa.

Thung dung 從 容: Thư thái, thong thả.

Câu 41: Ánh hào quang tỏa sáng từ Đức Phật là rực rỡ cõi

Câu 39: Đức Lý Thái Bạch là một vị Đại Tiên ở chốn Thiên Cực Lạc Thế Giới.

Cung.

Câu 42: Chư Bồ Tát hiện ra kim thân đi hóa độ những người

Câu 40: Ngài có tấm lòng lành, nên thường dùng thi phú để

có duyên lành với Phật đạo.

dạy dỗ người đời.

Thiên cung: Tinh Tú, Thánh, Tiên,

Ánh Xá lợi sáng ngời Cực Lạc,

Địa kỳ: Thần Tướng đàn tiền giáng lâm.

Hiển kim thân Bồ Tát hóa duyên.

Tinh tú 星 宿: Các ngôi sao, ở đây chỉ các vị Tinh

Xá lợi 舍 利: (Sarira) hình hài, thân xác của các bậc quân, hay các vị Thần cai quan các ngôi sao.

Thánh Đắc Đạo hay Đức Phật Thích Ca, sau khi hỏa táng, xương cốt còn lại là những tinh thể rắn chắc và tròn hạt như

Địa kỳ 地 祈: Thần đất.

những viên bi sáng, lóng lánh như ngọc, nên người ta gọi

Thần tướng 神 將: Các vị Thiên Thần, Thiên tướng.

những tinh thể đó là Xá Lợi. Xá Lợi được thờ nơi Bửu Tháp.

Đ

Hạt Xá Lợi được gọi là Xá Lợi Tử.

àn tiền 壇 前: Trước đàn lễ.

Xá lợi tử còn là một từ ngữ đặc biệt dùng để chỉ cái

Giáng lâm 降 臨: Giáng xuống.

chơn thần huyền diệu của những người luyện Đạo khi Tinh

Câu 43: Các vị Tinh Quân, các bậc Thánh Tiên ở trên cõi Khí Thần đã hiệp nhất đắc đạo thành Tiên, Phật. Chơn thần Thiên Cung.

nầy bên tu Tiên gọi là Thánh thai hay Kim đơn, bên Phật thì

Câu 44: Cầu xin các vị Thần đất, chư Thần tướng giáng lâm gọi là Mu ni Bửu châu, Xá lợi tử.

trước đàn lễ.

Ánh xá lợi: Ánh hào quang phát ra từ Đức Phật.

Kim thân 金 身: Mình vàng, từ tôn quý để chỉ thân

Lòng sở vọng lâm dâm tụng niệm,

Đức Phật hay Bồ Tát.

https://thuviensach.vn

229

230

Xin giải nàn Nam Thiệm Bộ Châu.

THIÊN THỨ TƯ

Sở vọng 所 望: Điều mà mình mong ước, trông đợi.

Lâm dâm: Lầm thầm, đọc nho nhỏ.

Tụng niệm 誦 念: Tụng đọc kinh và niệm danh các GIỚi TÂM KINH

Đấng Phật, Tiên, Thánh, Thần.

Giải nàn: Hay giải nạn 解 難, là cởi bỏ tai nạn.

I.-KINH VĂN:

Nam Thiệm Bộ Châu 南 贍 部 洲: Một trong Tứ Đại GIỚI TÂM KINH

Bộ Châu, gồm Đông Thắng Thần Châu 東 勝 神 洲, Tây Hạ

Vọng Thượng Đế chứng lòng thành tín,

Ngưu Châu 西 夏 牛 洲, Nam Thiệm Bô Châu 南 贍 部 洲 và Chúng sanh đồng bái kỉnh khẩn nguyền.

Bắc Câu Lư Châu 北 俱 閭 洲. Địa cầu 68 của nhơn loại đang Nguyền cho trăm họ bình yên,

ở thuộc Nam Thiệm Bộ Châu.

Nhà nhà no ấm khỏi phiền khỏi than.

Nguyền Khổng Thánh bảo toàn Nho giáo,

Câu 45 và 46: Tụng kinh niệm Phật là lòng mong muốn giải Lấy nghĩa nhơn Đại Đạo truyền ra.

hết tai nạn cho cõi Nam Thiệm Bộ Châu.

Tây phương Phật Tổ Di Đà,

Nam Hải Phổ Đà cứu khổ Quan Âm.

Chúng sanh cảm đức cao sâu,

Lẽ báo ứng cao thâm huyền diệu,

Rèn lòng, sửa nết, lo âu làm lành.

Cho chúng sanh đặng hiểu răn mình.

Cảm đức cao sâu: Cảm cái ơn đức cao và sâu.

Đạo Quân đức hóa háo sinh,

Lo âu: Lo lắng nghĩ ngợi.

Rộng quyền máy nhiệm an linh cứu đời.

Câu 47: Chúng sanh cảm cái ơn đức cao sâu của Đức Chí Xin xót thương con người ngây dại,

Tôn và các Đấng Thiêng Liêng.

Phép Huyền hư truyền dạy thế gian.

Câu 48: Phải trau giồi tâm tu sửa tánh và lo lắng việc làm Mong nhờ lịnh đức Thánh Quan,

phải lành.

Ra oai tiêu diệt cho tàn ác ma.

Trường Canh chói rạng lòa Kim Khuyết,



Xin ban ơn giải nghiệt cho đời.

Tề Thiên Đại Thánh để lời,

Thiện nam, tín nữ nghe lời phải vưng.

Chớ tự phụ, cũng đừng khi ngạo,

Lẽ Trời hằng quả báo chẳng sai.

Lời khuyên già trẻ gái trai,

https://thuviensach.vn

231

232

Khá tua sửa nết, ăn chay làm lành.

Hoa tươi, tòng bá, khác nhau xa,

Đấng Tạo Hóa hóa sanh muôn vật,

Tòng bá xơ rơ kém sắc hoa.

Phú cho người tánh rất linh thông.

Gặp tiết đông thiên sương tuyết bủa,

Đặt ra có họ, có dòng,

Chỉ còn tòng bá chẳng còn hoa.

Vua, thầy, cha mẹ, vợ chồng, cháu con.

Tình huynh đệ tày non tợ biển,

Còn hoa mà lại ích chi đâu,

Nghĩa hữu bằng phải kiếng phải tin.

Đẹp dáng tươi màu đặng mấy lâu.

Cang tam, thường ngũ phải gìn,

Thử sánh ngọn đèn cùng bóng nguyệt,

Chứa đức, làm lành, làm phước, làm doan.

Gió lay đèn tắt, nguyệt làu làu.

Gặp người đói rách khốn nàn,

Ra tay chẩn cứu cho toàn nghĩa nhơn.

Làu làu một tấm tợ đài gương,

Mựa chớ ham giọng đờn tiếng quyển,

Trung, hiếu, tiết, trinh vẹn mọi đường.

Thói dâm phong rù quến nguyệt hoa.

Sang cả mặc người đừng bợ đỡ,

Có ngày hư nát cửa nhà,

Hoạnh tài trơ mắt khỏi tai ương.

Xa gần đồn tiếng thúi tha vô cùng.

Trường đổ bác cũng đừng léo tới,

Tai ương hoạn họa luống ưu sầu,

Phường trăng hoa hát bội khá từ.

Vì bởi hay bày chước hiểm sâu,

Những điều nhơ nhuốc phải chừa,

Lập kế đồ mưu âm hại chúng.

Hổn hào mắng nhiếc, nói thừa nói thêm.

Kiếp sau mang lấy lốt heo trâu.

Nơi Địa ngục gông kềm sẵn đủ,

Để răn loài dâm phụ gian phu,

Heo trâu thân thể mạt hèn thay,

Ai ai bền chí mà tu,

Mãn kiếp lại còn bị xẻ thây.

Phước đem đổi tội cho phu dễ gì?

Lộng lộng lưới trời tuy sếu sáo,

Thưa mà chẳng lọt mảy lông mày.

Có thơ rằng:

Mày râu đứng giữa cõi trần gian,

Gắng sức chống cho vững miếu đàng.

Dễ gì lộn kiếp đặng làm người,

Phận gái tam tùng cùng tứ đức,

May đặng làm người chớ dể duôi.

Tề gia nội trợ vẹn là ngoan.

Lành dữ hai đường vừa ý chọn,

Lành như tòng, dữ tợ hoa tươi.

Ngoan ngùy chơn chánh Phật, Thần thương Chơn chánh liên hòa với thiện lương.

https://thuviensach.vn

233

234

Thần, Thánh thành, do người chánh thiện,

Thành 誠: Lòng thành thật.

Thiện lương chơn chánh đức không lường.

Tín 信: Hay tín tâm, tức là lòng tin tưởng, đức tin.

Không lường kẻ thiện với người hung,

Bất cứ một Tôn giáo nào cũng lấy lòng tin tưởng làm Bợ đỡ giàu sang phụ khốn cùng.

gốc. Lòng tin rất cần thiết cho người theo Đạo và giữ Đạo. Có Ngoài mặt giả tuồng người trượng nghĩa, được lòng tin con người mới vững vàng tu học, không có lòng Trong lòng dối kết chút tình chung.

tin sớm muộn gì cũng ngã.

Song lòng tin phải có trí phán xét, chỉ nên hướng về

Tình chung đặng cậy thế người sang,

nẽo chánh, điều lành. Chớ không nên bạ đâu tin đó, tin một Mượn tiếng khua môi với xóm làng.

cách cực đoan, không phân biệt chánh tà thì rất hại cho đức Lời dạy Thần, Tiên không kể đếm,

tin ta lắm vậy.

Đạo mầu chẳng cứ, cứ khoe khoang.

Có lòng tin vào Trời, Phật và các Đấng Thiêng Liêng, tin tưởng có linh hồn bất tiêu bất diệt thì chúng ta mới sùng

II.-Ý NGHĨA VÀ NGUỒN GỐC:

bái, học theo đức háo sinh của các Đấng, không dám tạo ác nghiệp mà phải gieo nghiệp lành để được thoát ra luân hồi Giới Tâm Kinh là một bài kinh dùng để các tín đồ Cao sinh tử.

Đài tụng thường ngày để tu tập những điều các Đấng Thiêng

Bái kỉnh: Hay kính bái 敬 拜 là lạy với lòng kính Liêng đã răn dạy mà rèn lòng sửa nết. Hội Thánh có dạy: trọng.

Năng tụng bài kinh này mà sửa tánh răn lòng.

Khẩn nguyền: Hay khẩn nguyện 懇 愿: khẩn thiết để

Nguồn gốc bài Giới Tâm Kinh là do các Đấng Thiêng cầu xin.

Liêng giáng cơ ban cho Minh Tân, một chi được lập sau cùng trong Ngũ Chi Minh Đạo: Minh Sư, Minh Đường, Minh Lý,

Câu 1: Cầu mong Đức Thượng Đế chứng cho lòng tín Minh Thiện và Minh Tân. Sau khi Đạo Cao Đài được sáng ngưỡng thành thật.

lập, các Đấng Thiêng Liêng chưa ban cho Tân kinh, Hội

Câu 2: Chúng sanh cùng nhau kính lạy và khẩn thiết cầu xin.

Thánh mới đến chi Minh Tân thỉnh bài kinh này về làm kinh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ.

Nguyền cho trăm họ bình yên,

Nhà nhà no ấm khỏi phiền khỏi than.

III.-CHÚ GIẢI:

Trăm họ: Do từ Hán Việt là bá tánh 百 姓, chỉ nhân dân, sanh chúng.

Vọng Thượng Đế chứng lòng thành tín,

Bình yên: Hay bình an 平 安: Yên ổn, nghĩa là Nước

Chúng sanh đồng bái kỉnh khẩn nguyền.

nhà không loạn lạc, người không hoạn nạn, ốm đau.

https://thuviensach.vn

235

236

Câu 3: Cầu xin cho bá tánh được bình yên.

Nam Hải Phổ Đà 南 海 普 陀: Ngụ xứ của Phật Quan

Câu 4: Nhà nhà được cơm no áo ấm để khỏi phiền khỏi than.

Âm là núi Phổ Đà, biển Nam Hải.

Nguyền Khổng Thánh bảo toàn Nho giáo,

Câu 7: Cõi Tây Phương Cực Lạc có Phật Tổ là Thích Ca

Lấy nghĩa nhơn Đại Đạo truyền ra.

Mâu Ni và Đức Phật A Di Đà.

Câu 8: Nơi Phổ Đà Sơn biển Nam Hải thì có Đức Phật Quan

Khổng Thánh 孔 聖: Xem tiểu sử trong bài Kinh Xưng Thế Âm.

Tụng Thần, Thánh, Tiên, Phật.

Bảo toàn 保 全: Giữ gìn cho trọn vẹn.

Lẽ báo ứng cao thâm huyền diệu,

Nho giáo 儒 教: Xem chú thích trong bài Xưng Tụng

Cho chúng sanh đặng hiểu răn mình.

Thần Thánh Tiên Phật.

Báo ứng 報 應: Được báo đáp trở lại những gì mình đã

Đại Đạo 大 道: Tức Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, là con làm lúc trước, như làm tốt gặp tốt, làm xấu gặp xấu, theo đườ

đúng luât nhơn quả.

ng lớn mà Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế đã vạch ra lần thứ ba để nhơn sanh noi theo, hầu cứu vớt tất cả nhơn loại.

Cao thâm 高 深: Cao sâu.

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ thường được gọi là Đạo Cao Đài,

Huyền diệu 玄 妙: Chỉ sự thần bí, mầu nhiệm.

một Tôn giáo được khai sáng ở miền Nam nước Việt, có tôn chỉ Nho Tông Chuyển Thế, nghĩa là bảo toàn những tinh hoa

Câu 9: Lẽ báo ứng của Thiêng Liêng thì rất cao sâu mầu của giáo lý Nho giáo, dùng khuyến dạy con người để trở nên nhiệm.

thuần lương đạo đức.

Câu 10: Để cho chúng sanh hiểu rõ đặng răn mình.

Sau khi Đức Phật đắc Đạo, Ngài lấy thuyết luân hồi

Câu 5: Nguyện cầu Đức Khổng Thánh bảo toàn cho nền Nho nhân quả khuyên dạy người đời hầu hiểu rõ về lẽ báo ứng rất giáo.

cao thâm huyền diệu, mà xa lánh điều ác, cố gắng làm việc

Câu 6: Nền Đại Đạo lấy nghĩa nhơn của Nho giáo để truyền thiện để tạo nghiệp lành. Ngài nói về kinh Nhân Quả Ba Đời dạy ra.

như sau: “Tất cả nam nữ ở thế gian giàu sang hay nghèo hèn, chịu khổ vô cùng hoặc hưởng phước vô lượng đều do nhân

Tây phương Phật Tổ Di Đà,

duyên từ đời trước mà cảm quả báo. Cho nên tất cả chúng

Nam Hải Phổ Đà cứu khổ Quan Âm.

sinh, trước phải hiếu kính cha mẹ, kế đó phải tin trọng ngôi

Tây phương Phật Tổ 西 方 佛 祖: Đức Thích Ca Mâu Tam bảo, thứ ba phải bỏ giới sát mà phóng sinh, và thứ tư

Ni làm giáo tổ Phật đạo ở Tây phương.

cần ăn chay bố thí mới có thể gieo giống ruộng phước về

Di Đà 彌 陀: Hay A Di Đà Phật, một vị Phật làm giáo sau”.

Hiểu được lý báo ứng thì chúng ta ý thức được trách chủ ở cõi Tây Phương Cực Lạc.

nhiệm đối với tự thân và xã hội, không đổ lỗi hay than trách https://thuviensach.vn

237

238

hay cầu xin, tự mình phải cải tạo đời sống hiện tại để có kết

Phép Huyền hư: Hay huyền hư pháp 玄 虛 法 Một quả tốt đẹp hơn. Thành ngữ có câu: “Ở hiền gặp lành”hay phương pháp luyện của đạo Tiên, đây là giai đoạn công phu

“Gieo gió gặp bão”, tức là mình tự làm chủ lấy đời mình, tạo luyện đan sau cùng, luyện đến chỗ huờn hư thì đắc đạo.

nghiệp nhân gì thì thọ lãnh quả ấy.

Có sợ luật nhân quả thì khi làm bất cứ việc gì, chúng ta

Câu 13: Cúi xin Đức Ngài thương cho con người còn thơ

cũng đều nghĩ đến hậu quả của nó. Mình gây nhân thì phải ngây khờ dại.

thọ quả, đó là điều công bằng, bình đẳng nên ta luôn luôn

Câu 14: Xin truyền dạy cho con người ở thế gian Phép Huyền cảnh giác không dám gây nhân xấu, mà thường tạo nghiệp hư để được đắc đạo.

lành.

Mong nhờ lịnh đức Thánh Quan,

Đạo Quân đức hóa háo sinh,

Ra oai tiêu diệt cho tàn ác ma.

Rộng quyền máy nhiệm an linh cứu đời.

Đức Thánh Quan: Tức là Đức Quan Thánh Đế Quân

Đạ

(Xem bài kinh Xưng Tụng Thần Thánh Tiên Phật).

o Quân 道 君: Thái Thượng Đạo Quân. Xem bài

Tiêu diệt: Làm cho dứt hết, làm cho sạch hết.

Xưng Tụng Thần Thánh Tiên Phật.

Tàn: Cho dứt hết, hết sạch.

Đức hóa 德 化: Lấy đức mà cảm hóa con người.

Ác ma 惡 魔: Loài ma quỉ hung ác.

Háo sanh: Hay hiếu sinh 好 生, ưa thích sự sống của

Câu 15: Mong nhờ ân đức của Quan Thánh Đế Quân.

vạn vật.

Câu 16: Ra oai linh để tiêu diệt hết loài yêu ma hung ác.

Máy nhiệm: Máy Trời huyền nhiệm.

An linh 安 靈: Yên ổn và linh thiêng.

Trường Canh chói rạng lòa Kim Khuyết,

Câu 11: Thái Thượng Đạo Quân lấy đức háo sanh của

Xin ban ơn giải nghiệt cho đời.

Thượng Đế để cảm hóa cho con người.

Trường canh 長 庚: Là vì sao Thái Bạch (Xem bài

Câu 12: Theo máy Trời mầu nhiệm, Ngài rộng quyền mà cứu kinh Xưng Tụng Thần Thánh Tiên Phật).

giúp người đời.

Chói rạng: Chiếu sáng rực rỡ.

Kim khuyết 金 闕: Cổng bằng vàng ròng, đó là cổng

Xin xót thương con người ngây dại,

Phép Huyền hư truyền dạy thế gian.

Huỳnh Kim Khuyết 黃 金 闕.

Con người ngây dại: Con người thơ ngây khờ dại.

Giải nghiệt 解 孽: Giải những mầm ác độc, tức cởi bỏ

Huyền hư 玄 虛: Hư vô và huyền diệu.

các nghiệp ác.

https://thuviensach.vn

239

240

Câu 17: Sao Trường Canh chiếu sáng rực rỡ nơi Huỳnh Kim Khuyết. Nghĩa bóng Đức Lý Thái Bạch vào chầu Ngọc Đế ở

Lời khuyên già trẻ gái trai,

Kim khuyết.

Khá tua sửa nết, ăn chay làm lành.

Câu 18: Xin Chí tôn ban bố hồng ân cho để giải bỏ hết các

Khá tua: Phải nên.

oan nghiệp cho đời.

Câu 23: Lời khuyên cho mọi người già trẻ gái trai.

Câu 24: Phải nên trau giồi nết na, ăn chay lạt và làm điều

Tề Thiên Đại Thánh để lời,

thiện lành.

Thiện nam, tín nữ nghe lời phải vưng.

Tề Thiên Đại Thánh 齊 天 大 聖: Một vị Đại Thánh

Đấng Tạo Hóa hóa sanh muôn vật,

theo Đường Tam Tạng đi thỉnh kinh (Xem bài kinh Xưng

Phú cho người tánh rất linh thông.

tụng Thần Thánh Tiên Phật).

Đấng Tạo Hóa: Đức Thượng Đế.

Thiện nam tín nữ 善 男 信 女: Người nam lành, người

Hóa sanh muôn Vật: Sanh hóa ra muôn loài muôn vật.

nữ tín ngưỡng, đây là một từ dùng chỉ chung nam nữ tín đồ.

Phú: Hay phó 付:Giao cho, ban cho.

Câu 19 và 20: Tề Thiên Đại Thánh để lời khuyên bảo, các

Linh 靈: Thiêng liêng.

thiện nam tín nữ nghe lời thì phải vâng theo.

Thông 聰: Hiểu biết, sáng suốt.

Chớ tự phụ, cũng đừng khi ngạo,

Câu 25: Đấng Tạo Hóa sanh hóa ra muôn loài vạn vật.

Lẽ Trời hằng quả báo chẳng sai.

Câu 26: Ban cho con người cái tính rất thiêng liêng và sáng suốt.

Tự phụ 自 負: Phụ là cậy nhờ. Tự phụ: Tự cậy mình tài Đấng Thượng Đế hóa sinh ra muôn loài vạn vật, trong giỏi

đó Ngài ban bố cho con người một cái tánh rất linh thông.

Khi ngạo 欺 傲: Khinh khi ngạo mạn.

Muốn được vậy, con người phải qua muôn nghìn kiếp tiến

Lẽ Trời hằng: Luật Trời luôn luôn.

hóa, từ vật chất, thảo mộc, thú cầm rồi mới chuyển hóa đến

Quả báo 果 報: Kết quả do hành vi thiện ác của mình nhơn loại. Chính nhờ có sự tiến hóa này con người từ thảo đượ

mộc duy có một hồn là sanh hồn, tiến lên thú cầm thì có được c báo đáp lại. Nếu làm lành thì thiện báo, nếu làm dữ thì hai hồn là sanh hồn và giác hồn, rồi thú cầm lại tiến thêm lên ác báo.

con người thì có ba hồn là sanh hồn, giác hồn và linh hồn.

Câu 21: Chớ nên tự cho mình tài, cũng đừng khinh khi ngạo Nhờ linh hồn con người mới khôn ngoan biết đạo lý, thông mạn.

linh hơn loài vật.

Câu 22: Luật công bình của Trời đất hằng quả báo không bao giờ sai.

Đặt ra có họ, có dòng,

https://thuviensach.vn

241

242

Vua, thầy, cha mẹ, vợ chồng, cháu con.

Có họ có dòng: Có dòng họ tính từ tổ tiên trở xuống.

Gặp người đói rách khốn nàn,

Câu 27 và 28: Những bậc Thánh hiền xưa sắp đặt cho con

Ra tay chẩn cứu cho toàn nghĩa nhơn.

nguời có dòng họ, có vua thầy, có cha mẹ, có vợ chồng, có

Khốn nàn: Do từ khốn nạn 困 難: khốn khổ hoạn nạn, cháu con.

tức là khốn khổ vì bởi tai nạn.

Chẩn 賑: Đem tiền của vật chất để cứu giúp những

Tình huynh đệ tày non tợ biển,

người bị đói khát hay tai nạn.

Nghĩa hữu bằng phải kiếng phải tin.

Cứu 救: Giúp đỡ cho người ta thoát khỏi cảnh đói khó,

Huynh đệ 兄 弟: Anh em ruột thịt.

tai nạn.

Tày non tợ biển: Sánh bằng non núi, tợ như biển sông.

Câu 33: Nếu gặp những người đói rách hay khổ sở hoạn nạn.

Hữu bằng: Hay bằng hữu 朋 友 là anh em bạn bè.

Câu 34: Mau ra tay cứu giúp cho họ để được trọn vẹn đường

Kiếng: Kính trọng.

nhơn nghĩa.

Câu 29: Tình thương yêu giữa anh em ruột thịt cao như núi, sâu như biển

Mựa chớ ham giọng đờn tiếng quyển,

Câu 30: Nghĩa bạn bè là phải kính trọng và tin tưởng lẫn

Thói dâm phong rù quến nguyệt hoa.

nhau.

Mựa: Chẳng nên, chớ.

Giọng đờn tiếng quyển: Tiếng đàn tiếng sáo trổi lên

Cang tam, thường ngũ phải gìn,

du dương, khiến người thưởng thức phải mê đắm. Nghĩa bóng

Chứa đức, làm lành, làm phước, làm doan.

chỉ lời nói ngon ngọt của người đàn bà rù quến vào tình bất

Cang tam: Tức là Tam cang 三 綱, ba giềng mối trong chánh.

đạo nhơn luân, đó là quân thần cang, phụ tử cang, phu thê

Dâm phong 淫 風: Phong là thói tục. Dâm phong: cang.

Quen thói dâm đảng.

Thường ngũ: Tức là Ngũ thường, dịch là năm hằng

Nguyệt hoa: Hay Hoa nguyệt 花 月, là thói trăng hoa, gồm nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.

chỉ sự tư tình giữa trai gái vượt khuôn khổ của lễ giáo.

Làm doan: Tức làm duyên, là làm những điều phước đức để về sau được hưởng những duyên lành.

Câu 35 và 36: Chẳng nên ham mê mà chạy theo giọng đờn tiếng quyển, nghe lời ngọt ngon rù quến vào thói ăn chơi dâm

Câu 31: Phải gìn giữ đạo nhơn luân là ba giềng (Tam cang), đảng.

và năm hằng (Ngũ thường).

Câu 32: Tích chứa âm đức thì phải làm lành, làm phước và

Có ngày hư nát cửa nhà,

tạo duyên.

https://thuviensach.vn

243

244

Xa gần đồn tiếng thúi tha vô cùng.

Hư nát cửa nhà: Nhà cửa hư nát vì bởi ăn chơi đàng

Những điều nhơ nhuốc phải chừa,

điếm khiến cho hết tiền hết bạc, cửa nhà bán sạch, hoặc tiếng

Hổn hào mắng nhiếc, nói thừa nói thêm.

xấu đồn xa làm gia phong bại hoại.

Nhơ nhuốc: Xấu xa nhục nhã.

Đồn tiếng: Tiếng tăm được truyền đi khắp nơi.

Hỗn hào: Vô lễ, láo xược đối với người trên trước.

Nói thừa nói thêm: Lời nói không trung thực, nói

Câu 37: Nếu ăn chơi đàng điếm, có ngày phải hư nát cửa thêm nói bớt.

nhà.

Câu 38: Xa gần đồn đãi việc chơi bời, làm cho tiếng tăm thúi

Câu 41: Phải nên chừa bỏ những điều xấu xa nhục nhã.

tha vô cùng.

Câu 42: Không đặng hỗn xược đối với người trên trước, và chẳng nên nói thêm nói bớt.

Trường đổ bác cũng đừng léo tới,

Phường trăng hoa hát bội khá từ.

Nơi Địa ngục gông kềm sẵn đủ,

Trường 場: Cái sân, nơi tụ họp nhiều người, đông đảo.

Để răn loài dâm phụ gian phu,

Gông kềm: Những dụng cụ dùng để tra khảo các tội

Đổ bác 賭 博: Cờ bạc, họp nhau lại đánh bài ăn tiền.

hồn ở Âm phủ. Gông là vật mang vào cổ để kềm kẹp tay

Trường đổ bác 賭 博 場: Nơi tổ chức đánh bài bạc ăn chân.

tiền, tục gọi là sòng bài.

Dâm phụ gian phu 淫 婦 奸 夫: Những đàn bà dâm

Đừng léo tới: Chớ nên bén mảng đến, đừng xáp lạ gần.

đảng lấy chồng người và người đàn ông gian tà lấy vợ kẻ

Phường trăng hoa: Đám ăn chơi đàng điếm, bọn trai khác.

gái tình tự lãng mạn trái với lễ giáo.

Câu 43: Nơi cõi Địa ngục có đầy đủ sẵn những thứ như gông

Hát bội: Đúng ra phải viết là hát bộ, bởi vì loại hát này kềm để khảo kẹp tội nhơn.

lên sân khấu diễn những tuồng tích xưa cũ bằng lời cổ và

Câu 44: Những thứ hình cụ đó là để răn và trị loài dâm phụ

dùng bộ điệu để diễn tả. Theo nghĩa câu kinh này, hát bộ chỉ

gian phu.

chung các thứ đờn ca hát xướng.

Quan niệm người xưa thường cho rằng đờn ca xướng hát, cải lương, hát bộ đều là bộ môn có hại cho luân thường

Ai ai bền chí mà tu,

đạo lý con người, nên gọi những người theo nghiệp ấy là hạng

Phước đem đổi tội cho phu dễ gì?

Bền chí: Ý chí bền vững.

xướng ca vô loại.

Phước 福: Còn gọi là phước đức, tức là những hành

Câu 39: Chẳng nên gần gũi đến chỗ ăn chơi cờ bạc.

động về thân, khẩu, ý đem lại an lạc, hạnh phúc cho mình,

Câu 40: Nên tránh xa bọn đàng điếm và phường đờn ca cho người ở hiện tại và tương lai. Làm phước là làm những xướng hát.

https://thuviensach.vn

245

246

việc thiện để giúp đỡ cho người khác. Làm phước thì được phước báo hay phước quả.

Hoa tươi, tòng bá, khác nhau xa,

Phu 敷: Đầy đủ.

Tòng bá xơ rơ kém sắc hoa.

Bá 柏: Hay bách, cũng là một loại cây giống như cây

Câu 45: Ai ai cũng khá nên bền chí mà lo tu hành.

thông, chịu được sương tuyết.

Câu 46: Đem điều phước đức do mình tạo mà đổi lấy tội lỗi

Xơ rơ: Thưa thớt, lưa thưa.

cho đầy đủ thì không phải dễ dàng đâu.

Câu 51: Hoa tươi và cây tòng bá, hai thứ đó khác nhau rất

Dễ gì lộn kiếp đặng làm người,

xa.

May đặng làm người chớ dể duôi.

Câu 52: Cây tòng cây bá thì xem thấy lưa thưa kém sắc hơn

Dễ gì lộn kiếp: Không phải dễ gì lộn trở lại đầu thai loài hoa.

một kiếp khác.

Dể duôi: Khi dể coi thường.

Gặp tiết đông thiên sương tuyết bủa,

Câu 47: Không phải dễ dàng gì lộn trở lại đầu thai một kiếp

Chỉ còn tòng bá chẳng còn hoa.

khác để làm người.

Đông thiên 冬 天: Trời mùa đông, ngày mùa đông.

Câu 48: May mắn được làm người thì chẳng nên khinh

Tiết đông thiên 冬 天 節: Thời tiết vào mùa đông, lạnh thường coi rẻ.

lẽo, có sương tuyết.

Tiết mùa đông là lúc khí trời lạnh lẽo, các loài thảo

Lành dữ hai đường vừa ý chọn,

mộc và bông hoa không chịu nỗi giá buốt, chỉ có cây tòng,

Lành như tòng, dữ tợ hoa tươi.

cây bá là lá vẫn xanh tốt. Chính vì thế, Đức Khổng Tử mới

Lành dữ hai đường: Trên đời chỉ có hai đường để

nói: Năm tới mùa lạnh mới hay cây tòng, cây bá là cây chịu đi: Lành dữ, tốt xấu để cho con người tùy ý chọn lựa, song đựng như thế nào vậy!

muốn con người có tư cách, có phẩm hạnh tốt thì phải thi Người xưa thường ví kẻ có tiết hạnh kiên trinh, gặp lúc hành theo lẽ phải, lẽ đạo đức.

nguy hiểm cũng chẳng nao núng thì giống như cây tòng cây

Tòng: Hay tùng 松, là cây thông, một loại cây cao, to bá vào tiết mùa đông vậy.

lớn, sống lâu năm, chịu đựng được giá lạnh và sương tuyết.

Bủa: Bao phủ khắp nơi, giăng túa ra.

Câu 49: Sống ở thế gian, có hai con đường để mình tùy ý

Câu 53: Gặp lúc tiết trời vào mùa đông, sương tuyết bao phủ

chọn lựa, đó là đường lành và đường dữ.

khắp mọi nơi.

Câu 50: Đường lành tợ như cây tòng, bền bỉ lâu năm, chịu

Câu 54: Bông hoa thì không còn nữa, chỉ còn lại cây tòng và được sương tuyết, đường dữ như hoa tươi, mau tàn chóng cây bá, lá vẫn màu xanh, tươi tốt.

héo.

https://thuviensach.vn

247

248

Còn hoa mà lại ích chi đâu,

Câu 60: Phải giữ vẹn mọi đường: Trung với nước, hiếu với

Đẹp dáng tươi màu đặng mấy lâu.

cha mẹ, tiết trinh giữa vợ chồng với nhau.

Ích 益: Lợi ích.

Dáng: Hình dáng bề ngoài, dáng vẻ.

Sang cả mặc người đừng bợ đỡ,

Đẹp dáng: Đẹp đẽ bên ngoài.

Hoạnh tài trơ mắt khỏi tai ương.

Đặ

Sang: Quí phái, sang trọng.

ng mấy lâu: Được bao nhiêu lâu.

Mặc: Thây kệ, mặc kệ.

Câu 55: Còn lại bông hoa thì có ích lợi gì đâu.

Bợ đỡ: Nịnh bợ, ton hót.

Câu 56: Hình dáng bên ngoài thì đẹp đẽ, màu thì tươi tắn,

Hoạnh tài 橫 財: Hoạnh là không hợp lý. Hoạnh tài: nhưng có được bao nhiêu lâu?

Tiền bạc, của cải tự nhiên đến bất ngờ, không phải do chính sức lực mình làm ra.

Thử sánh ngọn đèn cùng bóng nguyệt,

Trơ mắt: Lấy mắt nhìn, đứng yên không làm gì hết.

Gió lay đèn tắt, nguyệt làu làu.

Sánh: So sánh.

Tai ương 災 殃: Những tai họa lớn xảy đến như: Cháy

Bóng nguyệt: Bóng mặt trăng, vầng trăng.

nhà, đại hạn, bão lụt…

Gió lay: Gió lay chuyển.

Câu 61: Mặc người ta sang cả, đừng nên bợ đỡ, nịnh hót.

Nguyệt làu làu: Trăng tỏ rạng, trăng vằng vặc.

Câu 62: Của không phải do mình làm ra (Của hoạnh tài) mà

Câu 57: Thử so sánh ngọn đèn cùng với ánh sáng mặt trăng đến với mình thì trơ mắt, không nhận lấy để khỏi chịu tai xem.

ương.

Câu 58: Khi gió lay chuyển thì ngọn đèn tắt, còn ánh trăng sáng làu làu.

Tai ương hoạn họa luống ưu sầu,

Vì bởi hay bày chước hiểm sâu,

Làu làu một tấm tợ đài gương,

Hoạn 患: Lo lắng, mối hại, bệnh tật.

Trung, hiếu, tiết, trinh vẹn mọi đường.

Đài gương: Tấm gương soi (tấm kiếng) đặt trên giá

Họa 禍: Tai họa, rủi ro.

bằng gỗ, gọi là đài gương.

Tai ương hoạn họa 災 殃 患 禍: Chỉ tai nạn hay hoạn

Trung hiếu 忠 孝: Ngay với vua và thảo với cha mẹ.

nạn to lớn xảy đến.

Tiết trinh: Hay trinh tiết 貞 節, tức là giữ vững tấm

Ưu sầu 憂 愁: Ưu là lo. Sầu là buồn rầu. Ưu sầu: Chỉ

lòng trinh bạch (trong sạch) của mình.

sự lo buồn.

Bày chước: Bày mưu kế.

Câu 59: Làu làu sáng tỏ như tấm gương soi.

Hiểm sâu: Hiểm hốc, sâu độc.

https://thuviensach.vn

249

250

Câu 63: Tai ương hoạn nạn xảy đến thực là nhiều nỗi lo

Mảy lông mày: Ý chỉ một vật rất nhỏ như một mảy buồn.

lông.

Câu 64: Bởi vì hay xúi giục bày đặt mưu chước nham hiểm và

Câu 69: Lưới Trời giăng mắc mênh mông cao rộng xem sâu độc.

dường như lỏng lẻo.

Câu 70: Thấy thưa thớt mà chẳng hề lọt một mảy lông mày.

Lập kế đồ mưu âm hại chúng.

Hai câu kinh trên lấy ý trong câu: Thiên võng khôi

Kiếp sau mang lấy lốt heo trâu.

khôi, sơ nhi bất lậu. Nghĩa là: Lưới Trời lồng lộng, thưa mà

Lập kế đồ mưu 立 計 圖 謀: Lập ra kế hoạch, sắp đặt chẳng lọt; ý muốn nói: Những người làm ác sẽ không tránh mưu mô.

được lưới trời.

Âm hại 陰 害: Âm là làm một cách bí mật không cho người biết. Âm hại: Ngầm hại người, tức là ngấm ngầm hại

Mày râu đứng giữa cõi trần gian,

người.

Gắng sức chống cho vững miếu đàng.

Lốt: Dáng bên ngoài.

Mày râu: Hay râu mày dịch từ chữ tu mi 鬚 眉, chỉ

giới người đàn ông con trai.

Câu 65: Bày đặt mưu kế để ngấm ngầm hãm hại người ta.

Câu 66: Đó là tội nặng, kiếp sau sẽ đền trả bằng cách đội lốt

Miếu đàng: Hay miếu đường 廟 堂, nơi thờ tự tổ tiên heo trâu.

ông bà của dòng họ.

Miếu đường của nhà vua thường xây dựng kế bên triều

Heo trâu thân thể mạt hèn thay,

đình, nên còn có nghĩa là chốn triều đình.

Mãn kiếp lại còn bị xẻ thây.

Câu 71: Làm người con trai đứng giữa cõi thế gian.

Mạt hèn: Hay hèn mạt, tức là thấp kém, đê tiện.

Câu 72: Phải cố gắng ra sức chống chỏi cho bền vững triều

Mãn kiếp 滿 劫: Hết kiếp sống, nghĩa là chết.

đình (Nước nhà).

Xẻ thây: Banh xẻ thi thể ra nhiều mảnh.

Câu 67: Làm cái kiếp heo trâu thì thực là thấp hèn thay.

Phận gái tam tùng cùng tứ đức,

Câu 68: Đến khi hết kiếp sống rồi thì thân thể bị xẻ thịt.

Tề gia nội trợ vẹn là ngoan.

Tam tùng 三 從: Ở cõi Á Đông, người phụ nữ có ba

Lộng lộng lưới trời tuy sếu sáo,

điều phải theo: Tại nhà theo cha (tại gia tùng phụ 在 家 從 父),

Thưa mà chẳng lọt mảy lông mày.

Lộng lộng: Mênh mông cao rộng.

có chồng theo chồng (xuất giá tùng phu 出 嫁 從 夫) và chồng

Sếu sáo: Lỏng lẻo, không chắc chắn.

chết theo con (phu tử tùng tử夫 死 從 子).

https://thuviensach.vn

251

252

Điều này được Đức Khổng Tử dạy như sau: Đàn bà thì

Chơn chánh 真 正: Ngay thẳng, chơn thật.

nương dựa ở người, cho nên không có phép tự chuyên làm lấy một mình, mà có đạo tam tùng là: Còn ở nhà thì theo lịnh cha,

Liên hòa 連 和: Liên kết, hòa hiệp với nhau.

có chồng thì theo chồng, chồng chết thì theo con (Phụ nhân

Thiện lương 善 良: Hay lương thiện là lành tốt.

phục ư nhân dã, thị cố vô chuyên chế chi nghĩa. Hữu tam tùng

Câu 75: Những người ngoan ngoãn thùy mỵ, ngay thẳng, chi đạo: Tại gia tùng phụ, xuất giá tùng phu, phu tử tùng tử 婦

chơn thật thì được Phật, và Thần Thánh thương mến.

人 伏 於 人 也, 是 故 無 專 制 之 義. 有 三 從 之 道: 在 家 從 父,

Câu 76: Chơn chánh thì phải liên kết, hòa hiệp với những 出 嫁 從 夫

điều lương thiện.

, 夫 死 從 子).

Tứ đức 四 德: Bốn đức tính của người phụ nữ:

Không lường kẻ thiện với người hung,

-Công 工: Thêu thua may vá, nấu nướng, nuôi dạy

Bợ đỡ giàu sang phụ khốn cùng.

Không lường: chẳng thể biết rõ.

trẻ…

Bợ đỡ: Nịnh bợ ton hót để cầu lợi.

-Dung 容: Diện mạo, dung nhan hiền hòa đẹp đẽ.

Phụ 負: Làm trái ngược, xử tệ.

-Ngôn 言: Lời nói dịu dàng, ngay thẳng.

Câu 79: Chẳng thể biết rõ được kẻ nào lành với người nào

-Hạnh 行: Tánh nết hiền hòa, cử chỉ đoan trang nhã hung dữ.

nhặn.

Câu 80: Thế thái nhơn tình thường dua nịnh người giàu sang

Tề gia 齊 家: Sắp đặt mọi chuyện trong gia đình cho mà phụ bạc kẻ nghèo khó.

êm xuôi, ổn thỏa.

Ngoài mặt giả tuồng người trượng nghĩa,

Nội trợ 內 助: Giúp đỡ mọi việc trong nhà cho sạch sẽ,

Trong lòng dối kết chút tình chung.

gọn gàng.

Ngoài mặt giả tuồng: Bề ngoài thì giả bộ, giả đò.

Câu 73: Phận làm con gái phải vẹn giữ Tam tùng cùng Tứ

Trượng nghĩa: Hay trọng nghĩa 重 義, Coi nặng việc đức.

cư xử hợp với đạo nghĩa.

Câu 74: Phải siêng năng lo việc tề gia nội trợ được vẹn toàn

Kết chút tình chung: Liên kết chút tình cảm thủy mới gọi là gái ngoan.

chung với nhau.

Ngoan ngùy chơn chánh Phật, Thần thương

Câu 81: Bên ngoài thì giả như là người trọng nghĩa.

Chơn chánh liên hòa với thiện lương.

Câu 82: Trong lòng thì dối trá như là kết mối tình chung thủy

Ngoan ngùy: Nết na thùy mỵ, tánh tình ngoan ngoãn.

nhau.

https://thuviensach.vn

253

254

Tình chung đặng cậy thế người sang,

Mượn tiếng khua môi với xóm làng.

Thế 勢: Thế lực, thân thế.

MỤC LỤC

Cậy thế: Dựa vào thế lực, dựa vào thân thế.

Khua môi: Do thành ngữ khua môi múa mỏ, chỉ việc khoe khoang, khoác lác.

THIÊN THỨ NHỨT

Câu 83: Mượn tình cảm chung thủy để dựa vào thế lực của KINH SÁM HỐI

I/.Kinh văn … … … … … … … … … … … …

10

nguời giàu sang.

II/.Nguồn gốc và ý nghĩa … … … … … … .., 23

Câu 84: Lấy đó đặng khoe khoang, khoác lác với xóm làng III/.Chú giải………………………………. 24

THIÊN THỨ NHÌ

Lời dạy Thần, Tiên không kể đếm,

Đạo mầu chẳng cứ, cứ khoe khoang.

BÀI KHEN NGỢI KINH SÁM HỐI

I/.Kinh văn … … … … … … … … … … … …

165

Kể đếm: Không đáng kể và chẳng đếm xỉa tới.

Đạ

II/.Chú giải………………………………. 165

o mầu: Đạo huyền vi mầu nhiệm.

THIÊN THỨ BA

Cứ 據: Nương cậy, dựa vào. (Chữ cứ đứng trước, là từ

BÀI XƯNG TỤNG CÔNG ĐỨC

Hán Việt).

PHẬT TIÊN THÁNH THẦN.

Cứ: Vẫn cứ. (Chữ cứ đứng sau, là từ Nôm).

I/.Kinh văn … … … … … … … … … … … … . 173

Câu 85: Lời dạy dỗ của chư vị Thần Tiên coi không đáng kể, II/.Nguồn gốc và ý nghĩa … … … … … … … 174

nên không đếm xỉa tới.

III/.Chú giải…………………………….…. 175

Câu 86: Đạo huyền vi mầu nhiệm không nương tựa theo, mà THIÊN THỨ TƯ

miệng vẫn cứ khoe khoang.

GIỚI TÂM KINH

I/.Kinh văn … … … … … … … … … … … … . 199

II/ Ý nghĩa và nguồn gốc…………………. 202

III/.Chú giải ……………………………….. 202

MỤC LỤC



https://thuviensach.vn

255

Đây là bản thảo “Chú giải Kinh Sám Hối” của Hiền Tài Quách Văn Hòa, chỉ lưu hành nội bộ.

Khi sửa chữa hoàn chỉnh, bản quyền sẽ được dâng lên cho Hội Thánh.

Hiền Tài QUÁCH VĂN HÒA

https://thuviensach.vn