Con Nhà Giàu

1

www.hobieuchanh.com

Con Nhà Giàu

Bi u Chánh

Quy n I

(01)

Ông K hi n To i, ch t ã lâu r i, mà trong qu n Ch G o t già chí tr ai c ng còn nh cái tên c a ông.

Ông làm ch c K hi n là ch c c a. H i t trong làng xã t

ng khi nào ình mi u h

, ho c khi nào cúng t thánh th n thì góp ti n cho d , ch không ph i ông c m quy n chính tr hay là ông ban

c r

i nh n, nên thiên h c m oai h i, ngh a, mà ghi t c tên ông vào trí.

n

bây gi ng

i ta còn nh ông là nh ng

i giàu to, song s giàu y không có ích cho dân trong làng trong xóm chút nào h t, th m chí con trong nhà là ng i k nghi p n i dòng, mà c ng

không nh

c. Ông sanh tr

ng t i làng M H i, nhà ông d a bên l

á M Tho xu ng Ch

o.

Ông làm b n v i bà Võ Th Hi n sanh

c hai ng

i con, m t ng

i con tra l n tên là

Tr n Th

ng Chí, v i m t ng

i con gái nh tên là Tr n Th Ng c, ng

i l n sanh tr

c ng

i

nh ba n m.

Khi con l n c a ông

c 15 tu i, thì v ông m t. Lúc y, ông ã làm giàu r i, mà tu i a ông l i trên b n m

i, n u ông ngh công v , th

ng ph n con, ông góa mà h

ng s

nghi p nuôi con th , thì có l ông là m t ng i sung s

ng h n h t trong làng trong t ng. Không

hi u t i tr i khi n gia tài c a ông ph i tiêu tan, hay là t i ông không mu n cho hai a con c a

ông

c h

ng nh công lao c a v ch ng ông, mà v m i ch t ít tháng thì ông l i lo toan ch p i. Ch chi ông ch p n i mà ông l a ch hi n c x ng ôi v a l a, thì c ng cho là ph i. Ng t vì ông nói s nghi p to mà con cháu ít là

u vô ph

c, nên ông tính ch n ng

i tr tu i mà

i

ng ki m con thêm.

i ó ai

m ch cho ông không bi t, mà ông ra R ch Mi u ông c i cô Lê Th Nho

i có 18 tu i, ngh a là l n h n con tr

ng nam c a ông có 3 tu i. Cô Lý Th Nho v n là con nhà h i tr

c c ng có n, nh ng vì b ki n th a sao ó mà ph i suy s p, nên c c ch ng ã, cô ph i ng ng

i l n tu i mà giàu có,

ng n

ng d a t m thân. Cô ã có s c mà l i lanh l i, b i y ông c

i cô v thì ông yêu cô vô cùng.

Cách m t n m, cô sanh cho ông

c m t

a con trai. Ông m ng húm, bèn

t tên là

Tr n Th

ng T . Ông càng ngày càng th

ng yêu, càng tin c y v m i, các vi c trong nhà ông u phú thác cho v h t th y, th m chí chìa khóa t s t ông c ng giao cho v gi .

Cô Lý Th Nho tr tu i mà cao trí;

c ch ng già yêu tr ng mà cô không

ng

nh nh

gái khác, cô càng nh nh , càng cung k nh, càng lo s , ch ng nh ng là cô h t lòng xem xét vi c trong nhà mà thôi, mà cô l i còn s n sóc con gh con ru t c ng nh nhau, ch ng mu n u chi

thì cô làm cho ch ng v a ý h t th y,

Ch ng Tr n Th

ng Chí khôn l n, ông K hi n m i lo c

i v cho con. Theo th th

ng

thì con l n ph i chung v i cha,

ng hôm s m lo s n sóc ph ng s cha, khi cha già y u thì thay m t cho cha mà ph ng t ông bà. Không hi u cô Lý Th Nho nói làm sao, mà c i v cho

Th

ng Chí r i, ông K hi n l i mua m t m u v

n c ng d a l , song

p d

i, r i c t m t cái

nhà ngói nh ba c n vách ván mà cho con ra riêng.

ch ng Th

ng Chí s n sóc mi ng v

n, làm vài dây ru ng, tuy không làm giàu

c, song

m nào c ng

n, kh i c y nh cha. Ch ng Th

ng Chí úng tu i, làng t ng v con nhà giàu https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

2

www.hobieuchanh.com

nên c làm H

ng ch c. Anh ta làm làng

c 6 n m, k có vi c quan trên mu n c m t v Ban Bi n

giúp v i Cai t ng trong vi c tu n phòng. Th ng Chí tính ra tranh ch c y, ng t vì trong nhà không có ti n d , nên ph i lên n n n v i cha mà xin 5 ngàn ng b c. Ông K hi n kêu v

mà nói r ng:

Th ng Hai nó xin 5 ngàn

ng nó tranh ch c Ban Bi n. Má nó tính sao? Bà K hi n c i

mà áp r ng: Ông có b c d thì ông cho nó ch tôi có ti n b c gì âu mà ông h i tôi. Mà tôi ngh d

i n y ham tranh ua v i ng

i ta mà làm gì. Làm Ban Bi n chém gi t ai

c hay sao mà

ph i vác b c ngàn ra lo.

Ông K hi n ng i l ng thinh m t h i r i nói v i con r ng: “Tao n m nay m c c t nhà có c d

âu. Nh m y mu n làm Ban Bi n thì m y làm sao m y làm, ch tao không th giúp c.”

Th

ng Chí bi t cha không thi u gì b c mà t i m gh nên cha không cho. Anh ta bu n ý, nên tr v nhà i vay 5 ngàn mà lo ch c Ban bi n. Ai c ng bi t ông K hi n To i là m t nhà i phú, b i v y con tr

ng nam c a ông i vay b c, ai l i không cho. Th ng Chí vay b c thi t

là d , mà có b c nhi u r i tranh ch c Ban bi n l i càng d h n n a.

Bà K hi n nghe Th

ng Chí

c c p b ng Ban Bi n thì bà c

i mà nói v i ch ng r ng

: Tôi nghe nói th ng Hai nó gi n gay ông nên nó i vay ti n mà lo ch c Ban Bi n ó ó. Nó không c n ti n c a ông, nó c ng làm

c. Th ng thi t c ng c i quá! N u nó t p cái tánh ó, tôi ch ng ông tr m tu i già ông

ru ng

t l i cho nó bao nhiêu, ch n h l y h t. Ông còn s ây mà nó dám i vay; ch ng ông ch t r i thì nó còn k gì n a Ông K hi n châu mày áp r ng;

kh n n n, nó mu n m t thây k nó! Thôi,

tôi lo

cho th ng T

n h c,

ng ngày sau nó n i nghi p cho tôi. Th ng Chí nó mu n ng ngh ch thì nó làm sao nó làm.

Nhà giàu l n, con tr

ng nam xin ít ngàn

ng b c

ng làm cho n m t n mày v i

ng

i ta, mà ông không ch u cho, r i l i nghe l i v nh thêu d t mà t ý ghét con n a, bao nhiêu ó c ng

th y ông th

ng v nh h n là con dòng l n, và s quán su t gia ình ã v tay bà v nh lâu r i. Mà ông có thêm con trai nh , nên ông b t th ng con trai l n ã ành; có

t

u ai c ng l y làm k là ông có m t chút con gái, là cô Tr n Th Ng c, ông g cho Hà Trung H u, là con c a H i

ng Th

Ch G o, mà t ngày ông g l y ch ng r i, thì ông không ngó ngàn gì t i n a. ã bi t bên ch ng c a cô n giàu có l n c ng nh ông, nên cô ch ng h khi nào v rút r a nh con ng

i ta, nh ng mà ông ành lòng làm ng , con r t i th m ch ng có m t n nào ông c m m t

ng b c mà cho chúng nó i xe.

Nói cho ph i ông K hi n To i b n s n v i m i ng i ch không ph i h p v i con dòng

n còn r ng v i con v nh . Ch ng Th

ng T

úng tu i ông g i lên h c trên M Tho, m i

ngày ông cho phép n bánh có 5 xu mà thôi, mà chi u th b y i v thì ông b t i b , ch ông không cho ti n i xe. N u Th

ng T không phi n, y là vì có m

út nhét, cha cho m i tu n ba

c mà m lén

a thêm ba

ng b i v y bánh hàng ã ph phê mà chi u th b y l i m n xe

kéo mà v g n t i nhà r i m i ch u xu ng xe i b cho cha ng bi t.

Ch ng Th

ng T

c 19 tu i,

ng h c trên Sàigòn, thì ông K hi n phát b nh, Bà hi n th y ông ã quá 60, mà

ng y u nh v y thì bà lo s , nên bà òn khóc lóc xin ông hãy tính giùm vi c t

ng lai cho bà, ch n u ông không tính tr

c r i ông c i h c ch u tr i, thì ch c

th y Ban Bi nTh

ng Chí dùng quy n tr

ng nam mà thâu h t s nghi p r i m con bà không có ch mà dung thân.

Ông K hi n l c

u nói r ng:

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

3

www.hobieuchanh.com

-

Tôi ch a ch t âu mà bà lo. Nói cùng mà nghe, ví d u tôi có ch t i n a, bà là v th , có hôn th hôn thú h n hòi, bà n huê l i mãn

i r i các con m i có phép t

ng phân tài

n

c; th ng Chí nó nói gi ng gì

c mà bà s .

-

Tôi là àn bà, tôi không bi t lu t phép. Tôi s ki n th a l m. N u ông th ng m con tôi

xin ông tính giùm tr

c cho yên. Thà là có gi y tr ng m c en v y cho d .

-

Bây gi bà mu n làm sao?

-

Th

ng ghét c ng nh ông, ch tôi âu dám mu n s gì.

-

Tôi ch t r i bà l y ch ng khác hay không?

Bà K hi n nghe ông h i nh v y thì bà khóc r ng lên, r i bà ng i t m t c t m t i mà nói ng: “V cl ng v i nhau h n 20 n m nay, bây gi tôi m i bi t ông không th ng tôi. Tôi ti c

vì con tôi nó còn kh d i quá, ch chi mà nó có gia th t nh ng i ta, thì tôi ch t ph t cho r i,

ng làm chi mà ch ng nghi nh v y, thi t x u h h t s c”.

Ông K hi n nói r ng:

- Không ph i tôi không th

ng bà. Bà n m nay m i có 38 tu i, còn tr quá, tôi s góa mà

nuôi con không

c, b i v y tôi ph i h i cho ch c

ng tôi có tinh ch .

-

N u ông mu n tôi ch t thì tôi ch t li n bây gi cho ông coi, ng ông h t nghi n a!

-

Ch t làm chi? Bà không hi u ý tôi. Vì tôi lo cho ph n con, nên tôi m i h i nh tôi ch t bà v y mà nuôi con hay là c i giá. Tôi lo v sau ch nào ph i tôi ghen t ng gì hay sao?

Tôi ch t r i thì bà làm sao t ý bà, d u bà l y ch ng khác, tôi l i c n c hay sao mà

ghen.

-

Tôi th trên có tr i d

i có

t, h th ng T nó h c xong, tôi c

i v cho nó r i thì tôi

ch t theo ông li n. Tôi lo cho con, ch thân tôi mà k gì. Tôi có ph i nh ng i ta v y

âu. Tôi n c m v i mu i c ng

c, tôi không ham vi c chi h t. Tôi s là s cho th ng

, ch ng ông nh m m t theo ông theo bà r i thân nó ói rách t i nghi p mà thôi ch .

Ch a gì mà tôi coi ý anh v i ch nó h m h m, cha ch , ch ng ông m t r i nó ch u sao i.

Ông n m thiêm thi p không nói n a. Bà ng i m t bên thút thít khóc h i. Ông th y v y bèn nói r ng: “Thôi,

th ng th ng ít b a r i tôi s tính”.

Tuy ông nói ông tính mà không nghe ông tính v i ai h t, ch có nghe bà v c òn nói dây ru ng n y t i dây ru ng kia x u, dây ru ng n y ph i chia cho con mình, dây ru ng kia ph i trí ph n d

ng lão. Bà òn ít b a r i ông sai tr

i m i H

ng chánh Dung, là ng

i thông th o 2

tu ng ch ,

n

t giùm t chúc ngôn cho ông. Bà K hi n th y H

ng chánh Dung

n thì bà

ni m n t t , bà lén h a v i H

ng chánh h

t t rành r thì bà s th

ng công m t tr m

ng b c.

ng chánh Dung nghe có l i thì ham, không k chi là công lý, b i v y ông K hi n nói s c

i ý c a ông cho anh ta nghe r i anh ta

t t , ch ng nh ng là

t y theo l i ông d n mà

thôi, mà anh ta l i còn thêu d t thêm chút nh cho bà có l i n a.

chúc ngôn

t tr n m t tu n l m i xong,

i khái nói nh v y: “Các con tuy 2 dòng, song n m t cha sanh ra, b i v y d u dòng chánh hay là dòng th c ng ng con h t th y nên h

ng

gia tài ph i h

ng

ng v i nhau, ông K hi n

ng b c ng h t th y

c 500 m u

n. Ông

trích ra 50 m u

làm ph n h

ng h a c a ông và bà v l n, trí cho Tr n Th ng Chí n huê l i

mà ph ng t . Ông trích ra 50 m u n a

làm ph n h

ng h a cho ông bà, trí cho Tr n Th

ng

n huê l i mà ph ng t . Ông trích thêm 100 m u làm ph n d

ng lão cho v th là Lý Th

Nho, h bà s ng thì bà h

ng huê l i, ch ng nào bà ch t thì chia làm 2 ph n, m t ph n v Tr n https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

4

www.hobieuchanh.com

Th

ng T

n mà cúng qu y m , còn m t ph n thì v hai ng i con dòng chánh. Còn l i 300

u ông chia

ng cho ba con, trai gái m i

a

u c ng

c h

ng 100 m u”.

chúc ngôn làm nh v y coi c ng ch ng thi t h i hai a con dòng chánh cho l m. Nh ng

n sau ông l i bi u thêm m y câu r ng: Cái nhà ông ó l p làm nhà th giao cho Th

ng T

mà ph ng t . Còn nh ng ru ng

t ông chia cho các con ó, tuy m i ng

i

u

c c i tên

ng b ph n c a mình, nh ng mà huê l i ph i

cho v th là Lý Th Nho h

ng tr n

i

ch ng nào Th Nho ch t r i, các con m i

c h

ng, n u các con

a nào không tuân ý cha,

ch ng cha ch t r i mà sanh chuy n ki n th a, thì ph i mang t i b t hi u và b c t ph n n”.

Ch ng t làm xong r i, ông K hi n m i cho kêu các con v ký tên và m i làng t ng n th

nh n. Ng

i con gái, là Tr n Th Ng c,

c t r i cô khóc lóc than phi n cha chia không công bình; cô nói r ng công m cô c c kh m i g y d ng ra s nghi p, mà bây gi anh c a cô h ng

không b ng con dòng th . Cô l i nói m gh c a cô còn tr tu i, l i giao ch ng nào m gh qua i r i anh em cô m i

c h

ng huê l i, th thì anh em cô không trông mong h ng c a cha

tr c, b i vì cô s anh em cô ch t h t, mà bà k m u c ng ch a qua i. Cô làm l y xin cha

giao h t ru ng

t cho bà k m u làm ch , anh em cô không lãng làm chi.

Làng t ng ai nghe m y l i phi n y c ng cho là h u lý, duy có m t mình ông K hi n ng l i cho là l i ng ngh ch, ng nhi c om sòm, làm gi n làm h n, r i l i r y lây n th y Ban bi n

Th

ng Chí, ông nói r ng th y bày m u cho em kháng c v i ông.

Th y Ban bi n l y làm phi n trong lòng, nh ng vì th y cha có b nh, th y không dám cãi l v i cha. Th y r y áp em, r i th y gi n l y, nên l y vi t ký tên ph t vào t chúc ngôn t ng phân cho

a lòng cha. Hà Trung H u, là ch ng c a cô Ng c, s mang ti ng xúi v tranh gia tài, l i th y Th

ng Chí ã ký tên, nên nói v i v r ng: “Cha m là tr ì bi n, mình làm con ch ng nên phi n trách. Cha sanh mình và nuôi mình cho nên vai nên vóc, n y tr ng quá, mình ã có làm u

chi mà

n b i chút nh hay ch a? Nay cha có b nh sao mình l i làm cho cha bu n nh v y?

May cha có ru ng

t

l i cho minh, mình chê nhi u chê ít, ví nh cha nghèo n l i cho

mình, r i mình nói th nào n a? Tôi khuyên mình ng có trái ý cha.

i, giàu nghèo t i ông

tr i, mình ham cho nhi u mà n u ông tr i không cho h ng, thì mình c ng không gi

c âu

mà ham”.

Cô Tr n Th Ng c c m vi t ký tên, mà cô khóc và kêu m cô nghe r t ghê g m. T ng làng ai th y tình c nh nh v y c ng

u

ng lòng.

chúc ngôn t

ng phân em óng bách phân c u ch ng c i b v a xong, thì ông K hi n To i m t.

*

* *

Ông K hi n To i ki n th c theo x a, c x theo x a, th m chí cái nhà c a ông ông c t ki u coi c ng x a quá. N m tr

c ông c t cái nhà t n h n m

i ngàn

ng b c. H i v g , ông

tính c t ba c n hai chái b t v n, nh có bà v ng n c n, nói r ng c t r ng minh mông nh nhà ch

sao cho h t, ông m i tóp b t cái vòng chung quanh, duy còn ba c n v i hai chái. N n

xây cao t i m t th

c, c t gõ tròn n m tay, uôi kèo ch m bát tiên, c a cu n g ch bán nguy t.

Nhà coi thì cao ráo kho n khoát, nh ng mà trong thì r ng minh mông. Phía tr c d n ba bàn

th lót ba b ván gõ, g n c a cái

m t b gh tr

ng k . Phía sau c ng lót ván gõ, hai cái

bu ng hai bên thì

hai cái gi

ng cây v i cái t áo và m t cái t s t l n ch ch ng có ch ng n v t chi khác.

khi ông m t r i, Th

ng T m c h c trên tr

ng, bà K hi n n i, phía sau, còn

phía tr

c bà óng c a h i, b i v y ván gh b i óng l p lâu l p m i coi m c thích.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

5

www.hobieuchanh.com

Hôm n Th

ng T g i th v nói cho m hay r ng lúc n y chàng s a so n thi b ng c p t nghi p. Bà K hi n n m êm th m vái cho con thi u,

ng có ti ng t m m t chút, r i bà lo

cho con. Bà vái và trông g n m

i ngày r i bà không

c tin t c chi h t.

t bu i chi u, bà K hi n n c m r i, bà

ng n m trên võng

a tòn ten mà trông tin

con, thình lình con Mang, là

a c a bà, nó ch y vô th a cho bà hay r ng c u T v . Bà l t t

ng d y b

c ra c a sau, thi t qu th y Th

ng T

ng i c a ngõ

ng xâm xâm i vô, sau

ng l i có m t ng

i vác r

ng i theo. Bà c

i ng n ngo n mà h i r ng: “Sao con v con

không ánh dây thép cho má hay tr

c

ng má sai b y tr lên M

ón xe l a mà r

c?”

Th

ng T th y m

ã không m ng, mà nghe m h i c ng không tr l i, c l m l i i vô nhà. Bà K hi n và i theo con và h i n a r ng: “Hôm tr c con nói con thi, v y mà con thi

u

hay không, sao con không g i th n a cho má hay, má trông d quá”. Thu ng T cùng qu n

áp r ng: “Thi r t r i, g i th làm gi ng gì”. C u và nói và qu ng cái nón lên ván, r i ch p tay sau ít i qua i l i, ti ng giày Tây ch m trên g ch tàu nghe l p b p. Bà K hi n nghe tin ch ng lành y thì bà ng ng n, li n b

c l i ván ng i l y tr u têm n, mà m t mày bu n hiu.

Ng

i vác cái r

ng b

c r i lum khum

d a c a. Th

ng T không thèm ngó t i,

anh n

ng x r m t h i lâu r i m i nói r ng: “Má cho m t ng b c

ng tr ti n xe chút

má”. Bà K hi n i m t l y b c mà trao cho con. Th ng T cho ng

i vác r

ng ti n r i

ng

i y xá mà lui ra.

Th

ng T

n c m r i leo lên võng mà n m. Bà K hi n n m trên b ván g n ó, ch c là trong trí bà lo lung l m, nên bà gát tay qua trán mà ngó ng n èn, bà không nói chuy n chi h t.

y

a d n d p xong r i, bèn coi óng c a tr

c c a sau ch t ch a

ng i ng .

Ch ng hi u bà K hi n lo tính làm sao, mà cách m t h i lâu bà vùng ng i d y và nói r ng:

-

Thôi, n u con không ch u h c n a, con mu n c i v , thì

má ki m v cho.

-

Má ki m

âu? Nè, tôi nói tr

c cho má bi t, tôi không thèm th con gái

ng a má.

Má ph i c

i con gái ch , bi t nói chuy n, thông ch ngh a, tôi m i ch u. Con gái ng

quê mùa quá, ai ch u cho n i.

-

Mình

ng thì c

i con gái

ng, ch ki m

ch v r i nó bi t làm gi ng gì.

-

Má tính c

i v cho tôi

ng má b t trèo cau hay là phát c hay sao?

-

Ai mà tính k c c nh v y. Mà

u mình ru ng v

n, mình ph i ki m

a bi t công

vi c theo ru ng v

n,

ng nó coi sóc vi c nhà, ch c

i

a ch , nó bi t ánh bóng

a dáng, có bi t vi c gì âu mà coi sóc. Má nghe nói ông H i ng Th

ng trên ch

Ông V n còn m t

a con gái út n m nay m

i tám tu i mà ch a có ch ng.

má m

n

th y coi tu i, nh t t thì má i coi r i má c y mai nói mà c i cho con.

-

Má th y con ó hay ch a?

-

Má nghe h nói ch ch a ngó th y. H nói con nh ó gi i d n khéo léo l m.

-

Không

c âu má. Con gái v

n quê mùa khó ch u l m. Tôi mu n má nói con ông Phán H

ng má c

i cho tôi. Cô y ng mà d th

ng l m.

-

Ông Ph n H

ng nào

âu? Sao con bi t?

-

ng trên Xóm Gà, phía trong Bà Chi u m t chút. Tôi có m t a anh em b n h c, nó

n nhà ng. Chúa nh t tôi hay vô nhà nó tôi ch i nên tôi th y con c a ông Phán.

-

Ông Phán ó giàu hay nghèo?

-

Má h i chuy n ó làm chi không bi t! Giàu làm chi, mà nghèo r i sao? H i tr c ng

làm vi c s Tr

ng ti n. Bây gi

ng h u trí r i v

Xóm Gà. Tôi th y ng m t cái

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

6

www.hobieuchanh.com

nhà lá ba c n, vách ván s ch s , th y v y thì hay v y, ch ai coi trong t ng

c mà

bi t ng giàu hay nghèo.

-

Con là con nhà giàu có, con ph i l a ch cho x ng áng mà c i v . Má nghe nói ông

i

ng Th

ng giàu h n mình nhi u l m, mà ng không có con trai, có hai a con

gái,

a l n g l y ch ng r i, nó v

theo bên ch ng nó, còn

a nh , v ch ng ng

ng l m, tính g b t r , n u con sa vào ó con no l m.

-

Tôi nghèo c c gì mà ph i chui

u theo bên v

ng n ch c? Tôi không thèm âu.

-

Con

ng có nói d i. Con giàu mà

c v giàu l n n a thì càng quí ch .

-

Ông H i

ng ó g con mà mu n bát r , v y ch

ng

s c nuôi tôi hôn?

-

Sao l i không

s c! ng giàu l n l m mà; ng

i ta nói ng giàu b ng ba mình l n.

-

Tôi xài l n l m a má à. Tôi s

ng ch u không n i ch .

-

u con xài l n, mà sao con l i òi c

i con ông Phán nào ó, ng nghèo r i ti n b c âu có cho con xài.

-

Thà là c

i con ông phán nghèo, thì tôi xài ti n c a tôi, ch c i con ông H i

ng giàu,

mà ng l i giành ph n nuôi r n a, thì ng ph i bao h t th y ch .

-

c mà. Má nghe nói v ch ng ông H i

ng c ng con nh

ó l m, giao h t chìa khoá

cho nó c m, xu t phát trong nhà m t tay nó h t th y. N u c i r i mà con làm cho v

ch ng ông H i

ng th

ng con, thì ti n b c thi u gì mà con lo. Con n cho khôn khéo thì ng

i ta mua ru ng

t

cho v ch ng con

ng b riêng n a a.

-

Tôi có v mà tôi theo bên v thì má nhà m t mình r i má làm sao?

-

ây qua Ông V n mà xa x c gì. Con ch y qua ch y l i d t, có sao âu mà lo.

-

Sao h i nãy má nói má tính c

i v cho tôi

ng nó coi sóc vi c nhà? N u c

i mà

nó

bên nhà nó, thì có coi sóc vi c gì

c?

-

Nói thì ph i nói nh v y, ch vi c nhà mình c n gì ph i nó coi. C n cho nó coi vi c nhà bên nó ó, thì c ng nh nó coi vì c nhà c a mình; b i vì nó không có anh em trai, gia tài a cha rn nó ó t c th gia tài c a nó v i c a con.

-

Tôi hi u r i. Má mu n c

i gia tài c a ông H i

ng Th

ng cho tôi.

-

con có v giàu thì t nhiên con

c h

ng nh ch sao.

-

Má ham giàu qu !

-

Giàu mà không ham, ch ham gi ng gì?

-

Có ti n

xài ch i cho s

ng thân thì thôi, giàu mà làm gì!

-

Thì ph i giàu m i có ti n

mà xài ch !

-

y ch mình không có ti n hay sao? Cha ch t cha ru ng

t cho má h

ng huê l i

i n m góp m

i l m m

i b y ngàn gi lúa thi u gì ti n mà ph i ham n a.

-

Mình có chút nh, n u có thêm n a thì càng t t ch sao con.

-

Có nhi u r i mà còn mu n có thêm n a, còn nh ng k nghèo kia h m i làm sao?

-

làm sao h làm, h i âu mà lo cho h .

Th

ng T n m l ng thinh m t h i r i m i nói r ng: “Tôi th y h nghèo tôi th ng quá, nh

c trên tr

ng có th ng Kh , con c a ai Gò Công không bi t, cha m nó nghèo nên nó h c mà coi b kh không bi t ch ng nào. Nó b n áo v i qu n v i mà rách r i ph i vá mi ng nào https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

7

www.hobieuchanh.com

mi ng n y b ng bàn tay. T

u n m

n bãi tr

ng không khi nào th y nó c m m t mi ng bánh mà n. Chúa nh t c tr

ng ai c ng ra i ch i, nó c

l c th c trong tru ng mà h c, không dám

i âu h t, có ti n âu mà i. Hôm thi r i, nó c

u mà nó không vui. Tôi th y v y tôi h i nó

thì nó nói nó không có ti n nên không bi t làm sao mà v , còn g i th xin cha m thì không bi t cha m có mà g i lên cho hay không nên không dám xin. Tôi nghe nó than nh v y tôi ng

lòng, nên tôi còn tám

ng b c tôi chia làm haì cho nó phân n a. Nó cám n tôi quá mà nó l y có hai

ng, nói r ng bao nhiêu ó thì

cho nó v t i nhà r i, không c n nhi u h n n a. Không bi t ch ng t i cha m th ng Kh nghèo, nên nó m i thi u ó a má a”.

Bà K hi n th ra mà áp r ng :

-

Con bi t th

ng ng

i ta, sao con không b t ch

c ng

i ta? Ng

i ta nghèo c c mà

ng

i ta còn h c

c, còn con h c t n hao c a cha m không bi t bao nhiêu, mà sao con c không nên?

-

i má a.

-

Sao mà t i má?

-

i má có ti n nhi u quá, má cho tôi hoài nên tôi m c lo n xài, có h c hành gì c.

-

Thôi, t rày s p lên má không cho con

ng nào n a h t, cho con ti n thì con h ch có ích gì.

-

Ý, sao

c! T h i nào t i bây gi tôi xài quen r i, má không cho n a sao c. Mà bây

gi cha m t r i, ti n b c v m t tay má tr

c sau gì má c ng ph i

cho tôi ch

cho

ai, chuy n gì mà hà ti n không cho tôi xài. Má mua cho tôi m t cái xe h i i ch i má, mua xe nh nh , ch ng vài ba ngàn. Có xe

ng tôi t p c m bánh r i chi u chi u tôi ch

má lên M ch i ch .

-

È! Mua xe c làm gì nà.

-

a, có ti n thì xài cho sungg s

ng t m thân, ch hà ti n r i ch ng ch t em theo c

hay sao?

-

xài h t ti n r i mà c ng ch a ch t m i kh ch .

-

Thu nay tôi tính trong trí tôi hoài, h ngày nào tôi h t ti n tôi ch t li n, ch s ng mà nghèo kh thì s ng làm chi.

-

Con khéo nói b y! Con

ng có se sua n xài l m, ng

i ta nói.

-

Ai nói? Nói cái gì?

-

Con xài phí se sua l m r i anh Hai v i ch Ba con nó phân bì ch .

-

a tôi thì tôi xài, ch tôi xài c a nh ch hay sao mà nh ch nói?

-

a thì là c a chung, nh cha con th

ng m con mình,

cho má n huê l i mãn

i

mà nuôi con, n u mình làm quá anh ch con nó phi n bi t hôn?

-

Má cho nh ch xài chung v i thì có phi n gì c.

-

Cha ch ! Ai có s c âu mà bao cùng h t v y cho n i.

-

Ti n b c c a cha làm ra, anh Hai v i ch Ba c ng là con, thì ph i cho nh ch h ng chút

nh ch .

-

Nói ch con v y sao

c. V y ch t di chúc c a cha con ó, con không th y hay sao?

Ch ng nào má ch t r i, ai mu n làm sao thì làm, ch má còn s ng thì má góp huê l i, má không cho ai h t.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

8

www.hobieuchanh.com

-

Má làm nh v y thì anh Hai con nh l y gì nh xài?

-

Nó làm sao nó làm, má bi t âu.

mãn tang r i má giao 50 m u

t h

ng h a cho nó.

Nó n cái ó m i n m c ng

c g n vài ngàn gi lúa, còn gì n a.

-

Còn ph n h

ng h a c a tôi, má giao cho tôi không?

-

Không

c. Con chung v i má thì

má góp lúa

ng cúng qu y ông bà, giao cho

con làm gì?

-

Má nói

má c

i v cho tôi r i

tôi theo bên v . V y thì tôi có nhà âu mà cúng qu y ông bà?

-

t i ám gi thì v ch ng con v cúng.

-

Thì má ph i

cho tôi góp lúa ru ng ph n h

ng h a, tôi cúng m i

c ch . N u má

không cho tôi n ph n ó thì tôi l y gi ng gì tôi xài.

-

Con bên v thì con xài ti n bên v ch .

-

Coi k l m nà. Má không cho tôi thì tôi không thèm c i v

âu. Mà không thôi ph i

i con, ông Phán H

ng cho tôi thì tôi m i ch u, ch tôi không ng con ông H i ng.

-

, thôi

má c

i v cho con r i má s cho con n ph n h

ng h a.

-

c nh v y thì tôi m i ch u.

Hai m con nói chuy n v nhau t i khuya r i m i i ng .

*

* *

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

9

www.hobieuchanh.com

(2)

Làm m ai c ng th

ng con, mà bà m nào có m t

a con mà thôi, thì s th

ng d n

tr n v

a con y, t nhiên c ng nó lung l m. Nh ng mà cái th ng nó có nhi u cách: ng

i

th

ng con thì lo r n d y cho nó bi t ph i qu y d i khôn, ng ch ng nó l n r i, nó thông th o

ng

i, nó ham vui nh n ngh a, nó bi t th cha kính m , nó bi t s anh th ng em. Ng

i

th

ng con l i s con bu n lòng, b i v y nó mu n th nào c ng làm theo th n y, d u nó mu n làm qu y c ng ch ng ch u la r y. Còn có k th ng con l i lo làm cho có b c ti n ru ng

t mà

l i cho con, d u làm nh nhu c danh giá hay là kh kh c ng i ta c ng bít lai nh m m t mà

làm, mi n là cho có ti n

c thì thôi, không k l

ng tâm bây gi hay qu báo ngày sau chút

nào h t.

Bà K hi n Lý Th Nho thi t là th

ng con, mà l i bà có m t mình Th

ng T mà thôi,

i v y bà c ng thái quá. Con c a bà thì bà th ng bà c ng, cái ó là l t nhiên c a tr i

t, mà

ng là th

ng tình c a con ng

i, mình không có ch nào mà trách bà

c. Ti c vì bà th

ng

con mà bà không bi t d y d con. T khi sanh con ra r i thì bà c lo m u n y tính k n ng

làm cho con ngày sau có s n gia tài l n mà h ng, song ch ng h khi nào bà d y cho nó bi t cách h

ng gia tài miên vi n.

Mình ã ngó th y Th

ng T thi r t r i không ch u h c n a, bà K hi n ch ng r y con t ti ng nào h t, mà bà còn xúi con c

i v . Mà c

i v cho con ch ng ph i bà tính ki m con

nhà hi n

c cho con k t ôi b n

ng h h v i bà. Không, không ph i nh v y. C

i v cho

con, bà tính ki m thêm gia tài cho con n a, d u mà con ph i l i o ph ng t ông bà, d u mà con ph i b bà nhà tròi tr i m t mình,

ng chui nh i theo n ch c c a v , bà c ng không n , mi n là con

c ru ng

t thêm nhi u thì bà vui lòng.

Cách bà K hi n th

ng con tuy không hi p v i

o ngh a, song trùng theo cái thu t lý

tài. Mà cách c u Th

ng T làm con c ng, tuy ch a th y l i ni m m con, song ã có mòi h i v tài s n.

m i s a so n l p gia th t cho c u thì c u ã toan tính cách phá ti n. Ch a gì mà c u ã òi s m xe h i, c u mong h

ng huê l i ru ng h

ng h a. M thì lo thâu con thì tính xu t,

tánh ý hai m con khác nhau nh tr ng khác v i en. Nh ng mà ngh cho chí lý thì c ng nên khen th tr i khéo s p

t, có ng

i thâu thì ph i có ng

i xu t

ng

ng ti n v n chuy n, ch

thâu mà không xu t thì ti n b c có ích gì, còn xu t mà không thâu thì l y gì mà xu t?

Mà ng

i c ng con v i ng

i con c ng

i v i nhau thi t là ng l m, n trong nhà, ng

i n y x

ng bày ra vi c nào thì ng

i n nói trái li n, song trái thì m t chút mà thôi, ch chung cu c r i vi c nào c ng xuôi thu n h t th y.

Bà K hi n c y mai i nói tr

c v i v ch ng ông H i

ng Th

ng, r ì d t Th

ng T

qua coi con gái út c a ông là cô Ba M nh. Tuy là con nhà giàu, nh ng mà cô Ba M nh so b nhan s c thì kém h n nhi u cô gái khác. Cô to x ng l n vóc nên i không có dáng y u

u. Cô

da en trán th p, mà l i không bi t trang

m, nên g

ng m t coi không

c sáng láng.

Th

ng T coi r i ch ng lên xe tr v thì c u nói v i m r ng: “Nhà ông H i ng t t,

mà con gái c a ng x u quá má à. C

i v nh v y coi không

c. Con n y sánh v i con c a

ông Phán H

ng thì con kia m

i còn n y không có m t”. Bà K hi n châu mày áp r ng: “Con so sánh t m b y hoài. Nhan sác n

c hay sao mà ham nhan s c. Ng

i ta nh v y mà

ng

i ta nhi u ti n; con xài già

i c ng không h t, con c u cho

c v nh v y, khéo làm b ”.

Th

ng T thi t tình chê cô Ba M nh ch không ph i làm b , b i v y trong m y ngày sau m h i thì c u c không ng hoài. Bà K hi n b o mai nh n h i d thì ý ông H i ng

Th

ng ch u g , song nài xin nuôi r y nh l i thiên h nói b y lâu nay. Bà nghe ng i ta ch u

thì bà càng nôn h n n a, nên theo ép u ng con hoài. Bà dùng cách, bà vi n

l mà nói

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

10

www.hobieuchanh.com

i con. Ban

u bà òn khuyên d . Th

ng T không ch u. Bà ph i làm gi n làm h n. Th ng

c ng không ch u. Bà ham cái gia tài c a ông H i ng Th

ng lung quá, bà không th b mà

i ki m làm sui ch khác

c. Bà n ng không yên, bà lo tính hoài không bi t dùng ch c gì

mà làm cho con xuôi thu n. Cùng th r i bà m i nói v i con nh con ng ch ó d u con mu n

vi c gì bà c ng cho h t th y. Th

ng T nói: “Nh má mu n cho tôi ng con ó thì má ph i mua cho tôi m t cái xe h i li n bây gi

i, ch ng tôi c

i v r i má ph i cho tôi n ph n h

ng

a

ng tôi xài ch i, có v y thì tôi m i ch u”.

Bà K hi n c

i và nói r ng:

- M ki p nó

ng

nh quá! C

i v cho nó ch ph i c

i v cho tôi hay sao mà nó theo

chún ch n v i tôi nh v y không bi t!

- Mà má ch u hay không nè? Nh không ch u thì thôi.

- Con th y c ng nó r i nó làm núng quá! Thôi má c ng chìu lòng con m t cái.

- Nh má ch u thì sáng mai má i Sài Gòn v i tôi ng l a mua m t cái xe h i.

- Mua thì th ng th ng r i s mua, ch mua làm gì mà g p d v y?

- Mua ng i ch i. X a rày v

nhà bu n quá.

Mua xe h i ph i t n m y ngàn

ng b c. Bà K hi n d c d c, nh ng vì bà ngh mình mu n làm sui ch giàu có, thì ph i s m xe h i coi m i rôm r , và làm nh v y con mình nó m i vui lòng. B i v y bà d d vài b a r i bà i Sài Gòn v í Th ng T mà mua m t cái xe h i m i, 10

mã l c, 4 ch ng i.

Mua xe r ì, Th

ng T l y làm

c ý, ki m m

n m t ng

i s p-ph , r i m con lên xe mà

. Bà K hi n ng i xe h i, bà c ng vui lòng, nên lúc i d c ng bà h i con r ng:

- Con òi xe h i má mua ó, con v a lòng hay ch a?

- Tôi ch u l m.

v nhà r i tôi bi u s p-ph d y tôi c m tay bánh ch y ch i.

- Con th y má c ng con là d

ng nào. Con mu n gì má c ng cho h t th y. V y má i

nói v cho con, con

ng có chún ch n n a a, nghe hôn.

Th

g T c

i chúm chím.

Th

ng T có xe h i thì mê m n v i cái xe, s m m i h c c m bánh, bu i chi u ch y lên Châu Thành ch i.

Bà K hi n th y con thu n tùng r i, thì lo c i v cho con; bà c y mai dong nói ri t v i v ch ng ông H i

ng Th

ng, bên gái giao

u gì bà c ng ch u h t th y,

n n i giao b t r bà

ng ch u n a.

i

3 b a r i, v ch ng Th

ng T lo d n mùng m n qu n áo v

bên nhà ông H i

ng Th

ng, bà K hi n bi u con em luôn cái xe v b n ng v ch ng qua l i mà th m cho

.

Lúc n y Th

ng T c m bánh xe h i ã gi i r i. M i bu i chi u, h n c m r i thì c u bi u

thay

ng lên xe i ch i v i c u. Khi thì lên M Tho, khi thì qua Tân An, mà d u i n i nào c ng là i ch i, ch không có ích chi mà c ng không th m ai h t.

Có khi bà H i

ng th y lâu quá, bà. nh c con v mà th m ch sui, thì Th ng T m i d t

v nhà, mà v nhà thì m t giây m t lát r i Th ng T ki m chuy n i, ch ch ng h ch u

ch tr n ngày v i m .

Cô Ba M nh tuy kém ph n nhan s c, nh ng mà ph n c h nh cô có d . Có ch ng ch ng

t tháng thì cô th u áo tâm tánh c a ch ng, cô bi t ch ng cô là m t ng i ham du hí, a xài

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

11

www.hobieuchanh.com

ti n,

i v i v không có tình m n n ng,

i v i m thi u sót ni m cung k nh. Cô l y làm bu n trong lòng, nh ng cô ngh ph n gái 12 b n n c g p trong thì nh , g p

c thì ch u, nên cô ánh

li u nh m m t

a ch n, cô không than phi n mà cô c ng không i ý. Tuy v y mà cô không

mu n chi u theo ý ch ng n a, ch ng theo ch ng, cô theo cô. Ch ng i ch i, cô không i theo, mà cô c ng không ng n c n. Cô c l c th c xem xét vi c nhà, lo c m n c cho m cha, lo

thâu ti n góp lúa.

không mà i ch i hoài, nh t là i ch i b ng xe h i, thì t nhiên hao t n lung l m Th ng

i ch i, ch ng nh ng là t n d u t n m theo cái xe h i mà thôi, mà i nhi u ngày r i l i còn p bè c p b n d t vô khách s n, r

c ra c u tàu, làm ch xe h i ph i xài theo b c sang giàu, ng

i ta kêu b ng “c u T ” ph i ch i cho úng

n. Nh s ti n c a anh ch bà con cho trong a hi p c n và nh có ph c p thêm vài tr m

ng b c

ng v

bên v , nên trong m y tu n l

u c u ch i h i thong th không c n ph i ngó ch ng cái túi ti n. V cái túi ti n c a c u không ng gì cho l m, mà cách n xài c a c u thì

tháo h i h t, b i v y c u i ch i ch ng

c bao

lâu thì túi ti n ã tr ng tr n. C u v nhà h i m xin ti n thì m nói r ng: “Con xài vi c gì m i có t tháng mà tiêu h t b n n m tr m

ng b c? Con theo bên v , thì con xin ti n bên v mà xài, ch ph i v i má hay sao mà xin ti n má”.

Bà K hi n i c

i v cho con, b n tâm bà mu n sang s t c a nhà sui em v nhà bà, có l nào c

i r i mà bà còn ch u t n ti n thêm n a, b i v y Th ng T nói h t l i mà bà c ng không

cho, bà c bi u v xin bên v mà xài.

Th

ng T th t v ng, nên cùng qu n nói r ng:

- Má

c a cho ai n mà má không ch u cho tôi xài h ng bi t! Thôi, má giao ph n ru ng ng h a cho tôi.

- R

ng ó con mu n b ng i âu thì b ng i, má có c n âu.

- B ng i âu! Tôi mu n l y huê l i ch l y ru ng sao c. Má giao huê l i cho tôi.

- Lúa m i tr , có huê l i âu mà giao.

ra giêng góp ti n r i s giao ch .

- Bây gi không có ti n xài ây,

ra giêng sao

c?

- Thì má bi u con xin ti n cha m v con mà xài. nh ch giàu có, ti n b c thi u gì. Con mu n xài thì h i nh ch , ch sao l i v rút r a má?

- M i c

i v mà xin ti n nh v y m c c quá, ai xin cho c.

- Nh con không dám h i nh ch thì con h i con T mà xin. Nó gi chìa khóa, b c ti n trong tay nó, nó mu n cho con bao nhiêu không c. Con d i quá, có v giàu mà không

dám m mi ng h i v ,

ch y v xin ti n nhà! Con v h i nó i, con o b nó, con mu n y ngàn c ng có mà.

Th

ng T nghe l i m , nên lên xe mà v ch Ông V n.

a y nh m r m tháng 10, bu i chi u tr i trong, gió mát, làm cho ai c ng h n h trong lòng. Con nít Ông V n t nhau l b y oàn ba, t p thì lên c u s t ng coi ghe, t p thì l i sân

ch

ánh áo l , ng

i l n c ng không trong nhà, àn ông thì i d o xóm mà nói chuy n, àn bà thì b ng con ra c a ng i út c m.

Thiên h vui v nh v y ó, th m chí v ch ng ông H i ng Th

ng n c m chi u r i,

th y tr i t i c ng bi u tr

nh c gh ,

ngoài sân

ng ng i ch i. Có m t mình c u Th

ng

, không bi t vui, c u vô trong bu ng n m dàu dàu không mu n nói chuy n v i ai h t.

Cô Ba M nh tình c b

c vô phòng, th y ch ng n m tr tr thì h i r ng: “B a nay sao mình không i ch i, l i n m nhà ó?”

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

12

www.hobieuchanh.com

Th

ng T l ng thinh m t h i r i áp r ng:

- H t ti n r i, làm sao mà i ch i cho

c.

-

i ch i mà c n gì ph i có ti n.

- Không có ti n làm sao

d u x ng cho xe ch y.

Cô Ba M nh chúm chím c

i. Cô b

c l i c a s mà ngó ra v

n m t h i, r i cô day vô

nhìn ch ng r t nghiêm ch nh mà nói r ng: “Tôi không hi u t i sao mà mình a i ch i quá. i ch i làm chi v y? i ch i ã vô ích, mà có l còn b h i n a. i ch i t n ti n t n b c ch ng nói làm chi, tôi s b anh em r ren r i sa mê bài b c, cái h i m i thi t là l n. Tuy th y má không n nói ra, ch tôi coi ý th y má th y mình i ch i hoài th y má không vui chút nào h t. Tôi xin mình

ng có i ch i n a, nhà coi sóc giùm nhà cho th y má”.

Th

ng T nghe v khuyên l n thì l m c m ng i d y h i r ng:

-

Ai bi u mình d y khôn tôi ó? H !

i ã tr r i mà không hay n a ch ! Thu nay ch ng d y v , bây gi v tr l i d y ch ng!

-

Tôi nói chuy n ph i qu y cho mình nghe v y thôi ch d y gi ng gì.

-

Tôi không có d i h n ai âu. Mình

ng có làm th y tôi. Thu nay tôi i ch i quen r i, nhà lúng túng tôi ch u không n i.

-

Thu nay mình ch a có v thì i ch i. Bây gi có v r i thì lo làm n, ch ch i hoài r i ti n âu có mà ch i?

-

Làm n cái gì? Mình mu n tôi mang vòng hái i g t v i h , hay là ch d a ch chu i i bán?

-

Ai mà mu n k nh v y, nghèo kh gì mà

n n i ph i i g t i hái, ho c bán chu i bán a.

-

y ch mình mu n làm n cách nào âu, mình nói cho tôi nghe th coi.

-

Tôi tính ra giêng th a v i th y má

l i cho mình ít dây ru ng g n nhà

ng mình làm.

Mình m

n b n mua trâu mà làm thì b nào mãn mùa c ng té ra c n m b y tr m ho c

t ngàn gi lúa. Mình làm nh v y trong ít n m có v n r i mình s làm l n h n n a.

-

Thôi, thôi. Tôi không ch u âu. Ai bi t làm ru ng mà bày chuy n c c kh v y nà!

-

t n y mu n có ti n thì ph i ch u c c. Ch n u không ch u c c thì ti n âu có mà xài.

Mà mình làm ru ng thì có b n bè, mình coi sóc mà thôi, ch cày c y gi hay sao mà s c.

-

Không có

c. Tôi bi t góp lúa, ch tôi không bi t làm ru ng.

-

Không ch u làm ru ng thì lúa âu có mà góp? Mình nói nghe k quá, mu n giàu mà không ch u làm.

-

y k nghèo thì h ph i làm c c kh

ng có c m mà n. Mình là con giàu có, d i gì mà ph i i làm cho m t.

-

u v y, h con nhà giàu thì không nên làm n hay sao? Giàu cho m y i n a, mà n u không lo làm, c

không i ch i phá ti n hoài, thì d u ru ng

t cò bay th ng cánh i

a, tôi s c ng ph i tiêu h t.

-

Mình có gi i làm thì mình làm i. Tôi i ch i, ch tôi không thèm làm vi c gì h t.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

13

www.hobieuchanh.com

Cô Ba M nh h t mu n nói chuy n v i ch ng n a. Cô l c u r i xoay l ng mu n i ra.

Th

ng T kêu cô l i mà nói r ng: “

a cho tôi ít tr m

ng b c”. Cô ch ng h ng,

ng ngó

u mà nói r ng:

-

c âu có mà

a? V y ch b c l y v i b c má cho hôm v bên này ó mình làm tiêu t r i hay sao?

-

t r i.

-

Cha ch ! Xài gi ng gì mà b n n m tr m

ng b c m i h n m t tháng nay ã tiêu h t l n?

-

Tôi cho h m

n.

-

Cho ai m

n

âu? Sao tôi không hay?

-

Mình không phép tra v n tôi trong cu c tôi n xài. Tôi không quen thói bo bo, có ng

nào c c ca c c c m b

ng

ng n y nh h v y

c.

i bày

ng ti n

ng b c

ng

cho mình xài, b i v y h có ti n thì xài, d i gì mà hà li n.

-

Xài thì xài, song xài ph i cho có

có l

ng, ch xài c m ng nó tiêu h t r i còn gì mà n?

-

Ch a h t âu mà lo!

-

u bây gi ch a h t, thì m t lát n a nó c ng ph i h t.

-

Thây k , ch ng nào nó h t r i s hay. Bây gi còn thì xài.

-

Mình còn thì mình xài i, sao h i tôi n a làm chi?

-

a tôi h t r i.

-

t thì thôi. Tôi có ti n b c gì âu mà mình bi u tôi a cho mình?

-

Mình gi chìa khóa sao l i không có ti n?

-

c tôi gi

ó là b c c a th y má, ch ph i b c c a tôi hay sao?

-

c c a th y má t c th b c c a mình ch c a ai?

-

Mình nói sao v y? B c c a th y má là b c c a th y má, ch c a tôi sao c? Mình coi

a thiên h là c a mình h t hay sao nên mình nói nh v y?

-

Mình là con trong nhà; b c c a cha m là b c c a mình, tr c sau gì mình c ng xài, bây

gi mình l y m nh m mình xài l i h i gì?

-

Mình mu n tôi n c p b c c a th y má mà

a cho mình xài ph i hôn? Không

c. Tôi

không ch u làm cái thói ó. Thu nay tôi gi ti n b c không h bao gi tôi dám ng t i

rn t

ng xu. Nh mình mu n có ti n mà xài thì mình th a v i th y má mà xin. Ch ng nào th y má bi u

a thì tôi

a cho.

-

Ai mà xin k c c v y nà!

-

Mình không dám xin thì tôi làm sao dám cho.

-

Th i, mình xin gìùm cho tôi i.

-

Ý, ai dám! Xin bây gi bi t nói sao mà xin.

-

Làm sao thì làm, không bi t. Ph i có ti n cho tôi i ch i, b ng không thì tôi bu n ây tôi ánh mình ch t.

-

ánh thì ánh ch bi t làm sao cho có ti n.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

14

www.hobieuchanh.com

Th

ng T x m t châu mày mà nói l m b m r ng: “

m i, bi u

a ít tr m

ng b c,

nhi u l m hay sao? Khéo làm b chó ch t”.

Cô Ba M nh th y ch ng tr mòi thô l thì cô ch ng h ng; cô ngó ch ng m t cách r t khinh

, r i cô b

i ra ngoài. Tr i t i ã lâu r i, m t tr ng r m ã ló m c, v ch ng ông H i ng còn

ng i tr

c sân mà ch i. Cô Ba M nh

ng d a c a, ngó cha m r i ngó m t tr ng, cô l y làm bu n cho m cha mà cô c ng l y làm th n v i bà Nguy t.

*

* *

Cô Ba M nh là con gái nhà giàu thôn quê, h i nh có i h c t i tr ng trong làng, bi t

ch qu c ng v i b n phép toán mà thôi, ch cô không có h c Nhà tr ng hay là N h c ng

mà bi t nói ti ng Tây, bi t d i son ph n, bi t i giày cao gót, bi t xách bóp tòn ten nh con gái khác. Nh ng mà cô nh có cha hi n

c, l i nh có m chín ch n, ng

i d y luân lý, k t p n t

na nên d u ch ki n th c c a cô không

c r ng xa, ch lòng cô kính th cha m , cách cô giao ti p ng

i trong xóm trong làng, cùng là cách cô c x v i b n bè tôi t , m i m i u úng

n

t th y. Trong gia ình ch ng có m t vi c nào mà cô không dòm ngó, cô coi n u n ng d

i

nhà d

i, cô coi quét d n trên nhà trên, b i v y t khi cô m i 15 tu i thì cha m ã giao h t vi c

trong nhà cho cô qu n su t. Ngày th

ng thì cô c m chìa khóa t cây t s t h t th y, n mùa lúa

thì cô coi th mà thâu lúa ru ng vào kho. B c ti n bao nhiêu m t tay cô gi gìn; lúa thóc bao nhiêu c ng m t tay cô c m s , thu nay nh ng ng i trong làng trong t ng th y ông H i

ng có

con gi i gi n nh v y thì ai ai c ng cho ông là ng i có ph

c.

ng m t ng

i ó mà

i v i cha m thì cha m có ph óc, còn

i v i ch ng sao ch ng

i m ng là m i r .

Thu nay cô Ba M nh ch a t ng nghe ai nói v i cô m t ti ng n ng n . Cô có ch ng ch a c m y ngày, l i cô c ng ch ng có làm vi c chi qu y m y mà ch ng m ng là “

m i”; cô

nh t i hai ti ng y thì cô au

n t c t i trong lòng, ch ng khác nào nh chim b tên, nh hoa héo n ng. S

au

n t c t i n y có nên t cho cha m bi t, hay là ph i gi u gi m than tr m

khóc th m? T cho cha m bi t thì làm bu n cho cha m , gi u gi m khóc th m thì càng nh c

cho trí mình.

ng s mình ph i g p ng

i ch ng du hí du th c, phá c a phá ti n, không bi t l nghi, n nói thô l , thì mình c ng nên c

i mà ch u, ch t v i ai làm chi mà c ng ch ng nên than phi n làm chi.

Cô Ba M nh

t èn b ng vào phòng, cô th y Th

ng T còn n m trên gi

ng, cô bèn

móc túi l y hai cái gi y n m

ng mà

a và nói r ng: “Tôi có m

i

ng b c riêng c a tôi ây,

mình có mu n i ch i thì l y mà i, ch tôi không còn âu n a”.

Th

ng T gi t hai t m gi y b c xé tan xé nát mà qu ng d i

t và nói r ng: “Tao có

ph i n mày âu, nên xin n m m

i

ng b c.

ng có khinh d tao. M t n y s

ng l m mà,

i coi thì bi t”.

Ch ng v t ch t b b t nh v y mà cô Ba M nh không gi n, cô c i ng n ngo n và nói êm ái

ng:

-

Tôi có bao nhiêu thì tôi

a bao nhiêu. Tôi không có nhi u n a, tôi bi t làm sao.

-

Nín.

ng có t

ng m t n y mê n c a v . Không thèm âu.

-

Tôi có nói mình n c a v bao gi

âu mà mình gi n tôi.

Th

ng T ng i d y r i mang giày và l y áo qu n Tây mà m c. Cô Ba M nh th y b ch ng qu u qu , s

ng ó ch ng kh i b m ng n a, nên cô quày qu b i ra. Th

ng T thay

r i

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

15

www.hobieuchanh.com

u i xu ng nhà sau, quây máy xe h i mà i, không thèm trình cho cha m v bi t c u i âu.

Bà H i

ng ngó théo cái xe và nói r ng : “Th ng i âu mà b a nào nó c ng i hoài v y không bi t”. Ông H i

ng th ra mà ông không tr l i. Ông

ng d y b

i vô nhà, bà kêu tr bi u d p

gh r i c ng theo ông mà vô.

Bà b

c t i c a, bà th y con

ng ng i trên ván mà lau n

c m t, thì bà h i r ng : “Th ng

Ba nó i âu v y con? B a nay t i r i t

ng nó nhà, té ra nó c ng i n a”.

Cô Ba M nh

ng khóc th m cho thân ph n, thình lình th y cha m vô và nghe h i nh vây, cô l t

t gi u bu n gi vui mà áp r ng:

-

i v bên nhà hay là i ch i không bi t n a.

-

Con làm gi ng gì mà b a nay b con bu n d v y? Th khi v ch ng gây l n v i nhau ây ch gì, ph i hôn?

-

Th a, không.

-

y ch sao mà th ng ngoe ngo y lên xe mà i, còn con ng i ây con khóc? Hay là con th y nó i hoài nên con bu n?

Cô Ba M nh ng i nín khe, không tr l i.

Ông H i

ng ng i bên b gh gi a v n thu c mà hút, ông nghe bà h i nh v y thì ông day qua ngó con mà nói r ng: “Th y nghe th ng ó c p bè c p b n, r i ch i b y b l m. Sao con không khuyên d t nó?

i n y ch i ri t r i h thân ch có ích gì”.

Cô Ba M nh thi t mu n gi u tâm s , ng t vì cô ng c trong lòng mà m cha l i theo b

i

móc ch u t y n a, làm cho cô không th d n c, nên cô và khóc và nói r ng: “Con khuyên

t sao

c. Con m i m mi ng thì m ng tr

c con, có nói ph i qu y gì

c âu. M i bi u

con m t l y

a ít tr m

ng b c

ng i ch i, con không nghe l i, gi n. m ng con r i b i

ó.

con trao chìa khóa cho má gi , ch

con gi c theo bi u m t

a ti n hoài, con ch u

không n i”.

Ông H i

ng th ra r i b

i ra c a mà

ng. Cô Ba M nh móc túi l y xâu chìa khóa

tr

c m t m r i cô i vô buông. Bà H i

ng ng i ngó ng n èn r i l c

u nói r ng: “Con vô

ph

c quá, ai có dè âu!”

Th

ng T h t ti n r ì, i ch i sao

c. C u c m tay bánh xe ch y v M H i, tính òi ti n

.

Bà K hi n nghe xe vô c a bóp kèn te te, bà t ng con dâu th a tr ng thanh gió mát v th m bà, nên bà h i m y

a b n m c a

t èn l ng x ng. Ch ng bà th y có m t mình Th ng T

c vô thì bà h i r ng:

- Không có c n v hay sao?

- Không

- Sao không d t nó v ch i?

- Th

ó mà d t i âu kìa!

- Con

ng có ánh phách, có v

c nh v y còn kêu ng

i ta th

kia th

n n a!

- Nó quí v i má, ch quí v i ai!

Bà K hi n ch ng h ng, trong lòng nghi con v i dâu gây l n r i, song bà ch a k p h i, thì Th

ng T

nói r ng: “Má cho tôi n m tr m, má”. Bà càng ch ng h ng h n n a. Bà h i r ng:

-

m tr m gì?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

16

www.hobieuchanh.com

-

m tr m

ng b c ch n m tr m gì.

-

Tr i ôi! B c âu có mà cho d v y! Con xin mà làm vi c gì?

-

Tôi có chuy n dùng.

-

Chuy n gì?

-

Chuy n gì thây k tôi, má h i làm chi h ng bi t.

-

Tao không có b c.

-

Má nói không có, thôi má

a chìa khóa cho tôi m t coi có hay không.

-

Chuy n gì l i ph i cho m y xét t n a! V m y thi u gì ti n, tao bi u h i nó l y mà xài, d i không dám m mi ng thì thôi, ai có ti n âu mà xin.

-

Nó nói nó không có ti n.

-

Nó làm ngh gì mà có ti n? Ti n c a cha m nó trong t , nó c m chìa khóa, bi u nó

y nó

a cho ch .

-

Th

ngu, nó nói nó không dám l y ti n trong t .

-

Nó làm b v y ch gì. Ta bi u o b nó ch . Nó th ng m y bây gi bi u nó l móc ru t

nó c ng móc, ch ng lu n là l y ti n.

-

O b cái gì! O b sao

c. R t

i tôi m ng nhi c, tôi òi ánh nó kia, nó còn ch a ch u a tllay.

-

Con thi t d i quá! Ai bi u con m ng nhi c nó? T i con r y nó, nên nó gi n nó ch ng không

a. Con v o b nó i.

-

Thôi, không thèm. Má cho ti n tôi xài hè, l y ti n c a v h khi d .

-

Con d i quá! Có nhi u ng

i l n

i mà h còn n ch c c a àn bà kia sao, th con là con nít ai khinh d mà s . N u con s h c

i, thôi con

ng có i ch i.

-

Không i ch i sao.

c.

Bà K hi n không tr l i n a.Th

ng T ng i ngó m m t h i r i nói r ng:

- Thôi, má cho

ba tr m mà thôi.

-

Ta nói không có ti n! S m xe h i làm ám c

i, t n hao th t kinh. Ti n âu còn mà xin

m tr m ba tr m.

-

Thi t má không ch u cho hay sao?

- không

cho.

-

Thôi, má

dành ó

ng ch ng má ch t má em theo nghé. Tôi không thèm xin n a âu.

-

Tr i i! Th ng T nó r a tôi ch ! Con quá r i!

Th

ng T ngoe ngo y b leo lên xe mà i, không thèm nói n a. Cái thái c a con

i v i

d

ng y mà bà K hi n c

i

c, s c m t bà không l m t chút gi n nào h t.

Trong s b u b n c a Th

ng T hay ch i b i trên ch M Tho, dúy có th y thông Hàng thì Th

ng T

a h n h t. Th y thông Hàng tu i ã trên 30, th y có v có con, th y l ch lãm n ch i, hút á phi n c ng bi t, bài b c th nào c ng bi t, mà b n bán ph n buôn h ng

a nào

th y c ng bi t h t th y. Th

ng T

a th y là t i s thông th o c a th y ó, mà nh t là t i tánh th y ôn hòa, trong m y cu c ch i, d u ng i u ng r u, hay là n m nghe

n, th y

u êm ái

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

17

www.hobieuchanh.com

nghiêm trang, không c

i l l i, không nói thô t c, mà l i hay ch ch khôn ch d i cho anh em, ng kh i mang ti ng quê mùa và kh i b ng

i l a g t.

Th

ng T b a ó xin ti n v không

c, r i xin ti n m c ng không

c n a thì n i gi n,

i v y dông xe tu t lên M Tho mà ki m th y thông Hàng. C u v a ng ng, xe tr c c a, thì

th y th y thông Hàng mình m c

l a, tay c m ba ton, mi ng ng m xi gà,

u

i nón n , trong

nhà b

c ra mà i ch i. Anh em chào h i m ng r , r i Th ng T m i th y thông Hàng lên xe

ng ch y xu ng c u tàu ng i h ng mát.

Lúc y ã g n 9 gi . Trên tr i m nh tr ng v c v c, i sông dòng n

c nao nao, tr ng d i

c lòa lòa, n

c g p gió d n d n. Cái c nh gió tr ng tr i n c y, khách thanh tao ai nh m

vào c ng

u h n h trong lòng. Th

ng T m c có m t vi c riêng trong trí, b i v y c u ch ng c nh, c u ch ng

ng tình chút nào h t; xe v a

u ngay c u tàu, c u li n nói v i th y thông Hàng r ng:

-

Tôi gi n v tôi quá, nên tôi xách xe tôi i ây.

-

Sao mà gi n?

-

Th y ngh

ó coi, mình h t ti n xài, bi u nó

a ít tr m

ng b c, nó

a 10

ng! Tôi

ghét tôi xé tôi qu ng r i tôi i.

-

u xài quá, mà c u trách m n i gì. N u c u h i bao nhiêu m a

b y nhiêu, tôi s

a kho b c ây c ng không

mà

a cho c u.

-

Gi ng gì mà t i c a Kho b c l n! Ông già v tôi thi u gì ti n, t i nó khinh th tôi ch . Mà bà già tôi c ng v y n a. Tôi v tôi xin c ng không ch u cho. Tôi nh t nh không thèm xin ai n a,

tôi vay tôi xài coi h làm sao. Th y bi t bên này co ai cho vay hay không?

Th y bi t x n ch giùm cho tôi vay m t ngàn.

-

Có ti n xài ch i, không ti n thì thôi. Vay h i ng i ta làm chi c u.

-

Thây k tôi mà.

-

Không có

c. Thu nay ch i v i anh em, tôi không ch u cho anh em làm nh v y.

Có ng

i ta cho vay thi u gì. Nh t là c u giàu có, bên c u c ng giàu, mà bên v c ng giàu, c u l i có

ng b ru ng

t riêng n a, bây gi c u mu n vay m t muôn c ng có ng

i cho, ch ng lu n là m t ngàn. Song c u

ng có làm nh v y. T

ng là mu n buôn

bán làm n thì vay ch ng nói chi ch vay

ng xài ch i thì b y quá mà.

-

Tôi c ng bi t vay ti n

ng xài b y là m t

u không t t. Nh ng mà tôi ngh s xài b y

a tôi ó c ng có ch h u ich l m ch .

-

Xài b y mà h u ích n i gì?

-

y,

tôi c t ngh a cho th y nghe. Tôi còn nh tu i, mà tôi là con nhà giàu. Tôi ã có t cái gia tài r i, mà v tôi m t ngày kia nó l i lãnh thêm m t cái gia tài bên nó còn l n n c a tôi n a. Ai c ng th y trong n m m

i n m n a tôi s tr nên m t ng

i giàu l n.

ó ã ch c ch n r i, b i v y cho nên tôi lo l m. Làm m t anh chàng giàu ph i bi t khôn bi t d i ch n u l kh thì h l t da còn gì. Mình c ng th ng th y có nhi u c u

nhà giàu ló

n âu

u b h hi p áp l a g t. Cái ó là t i không ch u h c tr c cái

ngh nhà giàu nên m i b h i. Tôi mu n tránh cái h i y, nên tôi tính bây gi còn nh ph i ch i b i cho bi t d i bi t khôn v i ng i ta,

ng sau kh i b ng

i ta l a g t. Th y

ngh

ó coi, bây gi mình ch u t n m t ôi ngàn mà mua cái khôn, r i sau mình kh i m t m b y muôn, không ph i t n chút nh bây gi

ó là h u ích hay sao?

-

u nh tu i mà trí c u cao quá. Thi t tôi ph c c u ngay! Ph i! Câu nói ph i l m. Nhi u ng

i giàu có, vì không ch i b i, không giao ti p không thông th o, nên m i b h m u https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

18

www.hobieuchanh.com

mà c

p h t gia tài. C u tính khôn thi t, v y mà m v i bác không hi u, l i c n tr u ch !

-

Th y là anh em, th y ph i nói cho ngay,

ng có v b ng tôi. Tôi ch i x a rày ó có qu y ch nào hay không?

-

Theo nh c u tính ó, thì c u ch i có ích v sau ch qu y cái gì.

-

y thì th y ph i ki m ch vay b c giùm cho tôi.

-

y thì c ng

c, nh ng, mà tôi mu n c u v c t ngh a l i h i cho m ho c bác hi u r i y ti n nhà mà xài, ti n h n là i vay c a ng i ta.

-

Tôi ã nh t nh không thèm xin ti n nhà n a. H coi ng b c b ng cái bánh xe, h i

làm gì?

-

ây có ông Giáo Chu t ng cho vay l n. Có ng i vay

n n m b y ngàn ho c m t

muôn ng c ng cho n a, song ng hay bu c th b ng khoán t quá.

-

Tòi có

t mà tôi không có b ng khoán làm sao mà th ?

-

Không. Tôi nghe nói ông h i tr

c có làm chúc ngôn t

ng phân r i. C u em b n t

ng phân c u

a cho ng thì xong, có khó gì.

-

Tr i i t t

ng phân má tôi gi , tôi l y sao

c. N u tôi h i thì b chuy n còn gì.

-

c,

c. Tôi tính

c. C u li u t n ít

ng b c, c u làm

n em vô Tòa b mà xin

sao l c t t

ng phân. H có b n t r i c u th cho ai c ng c h t th y.

-

y thì xin sao l c ti n h n. Bây gi còn s m, thôi hai anh em mình l i nhà ông Giáo Chu t mà nói chuy n coi ng ch u cho hay không. Nh ng ch u mà ng bu c ph i

ng khoán th ch n thì sáng mai tôi s làm

n tôi xin.

-

ng hút nên ng th c khuya l m. C u mu n t i nhà ng li n bây gi c ng c. Nè, ông

già ó có m t

a con gái m

i tám m

i chín tu i coi b nh l m. Tôi d n tr

c c u, h

vô ó thì

ng có

o nhãn con ng nghe hôn. N u c u

o nhãn, ng ghét ng không

cho vay thì c u ch u a.

-

Ai mà thèm.

-

u nói ch c hôn? Câu nói gi i

c u th y r i coi c u có thèm hay không mà!

Th

ng T c

i r i quây xe mà i vô nhà ông Giáo Chu t.

*

* *

Ông Giáo Chu t làm th y giáo h i nào, d y tr ng nào

âu không ai bi t. Cách ch ng

20 n m tr

c, ng

i ta th y ông l i h i m

n m t mi ng

t phía trên ch M Tho, d a mé sông

u Quây, r i ông c t m t cái nhà lá nh mà . Lúc y không th y có v con chi h t, mà nói chuy n v i ng

i trong xóm ông hay khoe tài ông d y b c gi i, b t lu n con nít sáng d hay là i d , h giao cho ông d y trong ba tháng thì bi t c ch qu c ng l làng, b i v y ng

i ta

ch c ông làm th y d y h c, nên kêu ông là “th y giáo”. Nay ông ã trên 50 tu i r i, tóc b c hoa râm, r ng r ng h t m y cáì, mà ông l i mang b nh hút, làm cho hình d ng ông m, da https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

19

www.hobieuchanh.com

(3)

Ông Giáo Chu t làm th y giáo h i nào, d y tr ng nào

âu không ai bi t. Cách ch ng

20 n m tr

c, ng

i ta th y ông l i h i m

n m t mi ng

t phía trên ch M Tho, d a mé sông

u Quây, r i ông c t m t cái nhà lá nh mà . Lúc y không th y có v con chi h t, mà nói chuy n v i ng

i trong xóm ông hay khoe tài ông d y b c gi i, b t lu n con nít sáng d hay là i d , h giao cho ông d y trong ba tháng thì bi t c ch qu c ng l làng, b i v y ng

i ta

ch c ông làm th y d y h c, nên kêu ông là “th y giáo”. Nay ông ã trên 50 tu i r i, tóc b c hoa râm, r ng r ng h t m y cáì, mà ông l i mang b nh hút, làm cho hình d ng ông m, da m t ông dùn, coi b ông già nên ng

i ta m i kêu ông là “ông Giáo”.

Khi ông m i v

ó, thì nhà c a ông d n d p t m th

ng, cách n ông không h i h t

cho l m. Ông

ó

c vài n m, r i ông d t m t ng

i àn bà v

v i ông, mà ng

i àn bà y

i có b ng m t

a con gái m i sanh ch ng m t vài tháng. Ng

i l i xóm c ng không bi t

ng

i àn bà y là ai, song cách ít ngày nghe ông kêu ng i y b ng “mình”, nghe kêu con y

ng “con” thì ng

i ta m i hay là v c a ông.

ngày có hai m con ng

i àn bà y v

, thì ông mua s m

t trong nhà l n l n;

cách ít n m ông tri t cái nhà lá mà c t nhà ngói ba c n, n n úc, c a cu n, vách t ng, ông cho

i bây gi

ó. Còn

a con gái tên là H u,

c chín m

i tu i, thì ng

i m ch t,

con nh

i cho ông nuôi. T

y ông m i kh i cho vay

t n , nhà ông khách m i th

ng t i lui, song

không th y ông em ng

i àn bà nào khác v nhà mà n a.

n ngày nay cô H u ã

c

i tám tu i r i, cô kêu ông b ng “ba”, ông kêu cô b ng “con”, cha con v i nhau, không nghe ông tính g cô l y ch ng, mà c ng không nghe cô phi n trách ông vi c gì h t.

Th y thông H ng d t c u Th

ng T vô nhà ông Giáo Chu t, i d c

ng th y s ông Giáo

Chu t ã óng c a ng r i. Ch ng xe ng ng, th y dòm vô nhà, th y c a còn m , èn còn sáng, th y bèn nói v i c u r ng: “May quá, ông già còn th c.

xe ây, hai anh em mình vô”. Th

ng

d c d c, mu n

cho th y thông Hàng vô m t mình. Th y thông không ch u, th y ép c u ph i i theo và th y h a h vô nhà th y lãnh nói giùm, c u kh i nói ti ng chi h t.

Hai ng

i b

c vô t i sân, th y cô Hai H u m c qu n l c so n tr ng, áo bà ba c ng b ng l a tr ng,

ng ng i trên m t cái gh mây d a b i cau vàng mà n mía. Th y thông Hàng t i lui nhà n y th

ng, b i v y th y ngó th y cô Hai H u thì th y h i r ng: “Có ông Giáo nhà hay không cô Hai?”. Cô Hai H u

ng d y cúi

u mà chào và áp r ng: “Th a, có ba tôi trong nhà”.

Tr ng t r ng, l i thêm bóng èn trong nhà d i ra n a, b i v y c u Th ng T th y m t cô Hai

u rõ ràng, thi t là qu c s c thiên h

ng, cái ti ng “b nh” c a th y thông Hàng nói h i nãy ó là úng ch không ph i nói d i.

Hai anh em b

c vô nhà, th y ông Giáo Chu t n m vích

c trên cái gi

ng phía tay trái

ng

làm thu c á phi n mà hút, mình m c áo lá, còn qu n thì vén ng lên trên b p v . Ông Giáo Chu t th y có khách, l t

t buông ng hút, ngóc

u d y mà dòm.

Th y thông Hàng li n h i r ng: “Ông m nh gi i ông Giáo há?” Ông Giáo l m c m ng i d y, rút p m t ki ng và ngó th y thông Hàng mà nói r ng: “ a! Th y thông! V y mà tôi không bi t ch !”. Ông th y có m t th y l

i theo th y thông, ông không bi t là ai, ông s th t l nên l t t

c l i giá áo1 l y m t cái áo l a tr ng mà m c, r i m i khách ng i l ng x ng. Th y thông Hàng nói r ng: “Ông

ng có làm ch n r n th t công. Ông n m xu ng ó mà hút i, hai anh

1 N i máng áo

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

20

www.hobieuchanh.com

em tôi nh c gh l i ng i d a bên gi

ng ây nói chuy n ch i c ng

c mà”. Th y

ba ton v i

nón n trên bàn, r i hai tay xách hai cái gh mây mà i l i ch ông Giáo hút.

Ông Giáo c

i và nói r ng: “ , mu n nh v y c ng

c. Thôi m i hai th y i ngay l i ây nói

chuy n ch i. Xin l i, cho tôi làm

u thu c cho r i, k o

lâu nó chai”. Th y thông Hàng áp

ng: “

c,

c, ông c vi c làm i mà”. Ông Giáo leo lên gi ng, mang c p m t ki ng vô

i n m xu ng c m cây tiêm mà nh i ti p

u thu c. Th y thông Hàng

hai cái gh d a bên

gi

ng, th y m i c u Th

ng T ng i ó, còn th y leo lên gi

ng n m ngang v i ông Giáo.

Ông Giáo tay c m thu c, mà mi ng h i r ng: “Th y ây m i i l i hay là

âu l i th m th y?”.

Th y thông áp r ng: “C u T

ây là em c a th y Ban Bi n Chí d

i M H i, ông không bi t

hay sao?”.

Ông Giáo ngóc

u mà dòm Th

ng T r i nói r ng:

-

y hay sao? Tôi bi t th y ban l m, th y ghé th m tôi hoài, còn c u ây thu nay tôi ch a g p l n nào, nên tôi không bi t.

-

u lên i ch i v i tôi; xe ch y ngang qua ây, th y ông còn th c, nên tôi r c u ghé th m ông ch i.

-

Tr ng b a nay t quá.

-

Ông mu n i ch i hay không? Nh ông mu n thì hút h t ít u r i i ch i v i hai

a

tôi. Có xe h i c a c u T

ây.

-

Tôi già c r i, theo m y ông sao k p. Hút ã r i thì lo ng , ch ch i b i gi ng gì.

Ông l ng

u thu c úng r i, ông g n vô n i và m i hai th y hút. Khách c t hoài, ông m i ng i vô èn mà kéo.

Lúc y có m t con nh

trong nhà b ng hai tách n

c em l i

tr

c m t Th

ng T , còn cô

Hai H u thì i gu c l p c p phía

ng kia. Th

ng T t i nhà l , mà l i t i mà vay b c, b i y c u b ng , không bi t chuy n chi mà nói, nghe cô Hai H u i gu c thì c u c day l i mà ngó hoài.

Ông Giáo Chu t n m hút, mà ông li c m t th y Th ng T dòm con ông m y l n, ông nghi th y

thông Hàng d t c u này t i

ng coi con ông, ông toan ki m ch

c mà

i i ph t cho r i, b i

y ông hút h t

u thu c r i ông li n nói v i th y thông H ng r ng:

-

Còn m t tr m

ng b c c a tôi ó th y tính sao th y thông? Quá k ã g n n a tháng r i,

th y cho tôi

ng tôi xài ch .

-

Thua mu n ch t, làm sao mà tr

c, ông! Xin ông ch u phi n

u n m lãnh ti n vi t b

i tôi s tr , ch bi t làm sao bây gi .

-

Lúc này tôi túng quá. Th y ph i lo cho tôi xài ch .

-

Ông mà túng n i gì không bi t.

-

Thi t ch .

-

i! Ông nói ai mà tin cho n i! Ông

a chìa khóa cho tôi m t s t, n u không có trên i ngàn

ng b c thì chém tôi, tôi c ng ch u.

-

âu mà có. Tháng này mà ti n b c âu có nhi u d v y.

-

Ph i. Tháng này h ch a tr b c cho ông. Mà tôi bi t trong nhà ông có b c nhi u l m mà.

y, ông Giáo, c u T

ây có chuy n c n dùng g p, nên c u c y tôi nói v i ông làm n giúp cho c u m t ngàn

ng b c. Ông tính coi có giúp

c hay không?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

21

www.hobieuchanh.com

Ông Giáo Chu t ng i d y, rót m t h p n

c trà mà u ng, ông li c ngó Th

ng T r i nói r ng:

“Tháng này tr quá, b c tôi cho ra h t r i còn âu mà giúp. Sao không h i Xã tri, nó có b c thi u gì?”.

Th y thông Hàng c ng ng i d y áp r ng:

-

i th Chà khó lòng quá, ai mà thèm h i. Ông giúp giùm cho c u T

i mà. B ông s

hay sao? C u là con c a ông K hi n d

i M H i. Ông K hi n m t r i, bây gi ph n n c a c u t i m y tr m m u

n, ch ph i ít hay sao. Còn bên v c u còn giàu h n bên u n a; tr i i, cho vay ch nh v y mà ông d c d c, v y ch ông i ai vay ông m i

cho?

-

u T

ây có v r i hay sao?

-

Ch sao! C u c

i con c a ông H i

ng bên ch Ông V n ã h n m t tháng nay, ông không nghe hay sao?

-

Ông H i

ng nào? Ông H i

ng Th

ng ph i hôn?

-

Ph i.

-

À, à, hôm tr

c tôi có nghe nói. B t nh n quá, v y mà tôi quên ch .

Ông Giáo Chu t ngó Th

ng T m t h i r i h i c u r ng:

-

u h i b c làm chi? nhà thi u gì ti n, c u c n dùng sao không l y b c nhà mà xài, l i i vay h i?

-

Tôi có vi c xài riêng, nên không mu n l y b c nhà.

-

u h i r i có m

ng gi y hay không?

-

t mình tôi c ng ch c mà, c n gì ph i có v

ng gi y.

-

u h i b c tháng hay b c n m?

-

Ông cho vay m t ngàn; qua tháng giêng tháng hai, h góp lúa bán r i, thì tôi tr cho ông.

-

Tôi cho vay thu nay thì tôi bu c ph i có

v ch ng

ng gi y; mà h vay t m t ngàn

p lên thì ph i th ch n b ng khoàn

t. N u v không

ng gi y thì khó quá. Còn tôi

nghe nói ông K hi n có l p di chúc chia ru ng t cho các con r i, song trong t ông l i

giao huê l i

cho bà K hi n n mãn

i r i các con m i

c h

ng. N u v y thì c u

ng b ru ng

t, mà c u có góp lúa

c âu.

-

Không. Má tôi ã giao huê l i ph n ru ng h

ng h a 50 m u cho tôi r i. Mùa này tôi

góp huê l i ó tôi xài.

-

Khó quá! Tôi mu n có m

ng gi y v i c u thì t t h n.

-

Không. Không

c. Nh ông ng i, thì tôi l c t t

ng phân tôi giao cho ông.

-

Cái ó t nhiên ph i có m i

c. Mà tôi còn mu n cho có

v ch ng

ng gi y n a

ch .

Th y thông Hàng nghe ông Giáo c nài v c a Th ng T

ng gi y hoài, th y m i xen vô mà

can r ng:

-

Ông Giáo né, không ph i c u T tính sang

t c a ông nên c u không ch u cho m

ng

gi y. Y vay mà d t v theo lòn thòn coi k quá, t i v y nên c u không ch u. Nh ông ng i, thôi

tôi

ng b o lãnh cho,

c hôn?

-

Th y n ch u vào âu mà b t th y b o lãnh?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

22

www.hobieuchanh.com

-

Ph i. Tôi không n ch u vào âu. Mà nh ông có s thì tôi ký tên giùm cho c u ng ông

tin.

Ông Giáo Chu t ng i suy ngh m t h i lâu r i ông nói ch m ch m ít ngày cho ông tính l i coi

i ông s tr l i. Hai ng

i khách xin ông làm n tính giùm cho g p r i ng

ng d y cáo t

mà v . Th

ng T li c m t ki m cô Hai H u, mà không th y cô, thì c u l y làm th t v ng, nên lên xe mà còn ngó ch ng vô nhà.

Xe ch y kh i nhà, Th

ng T m i nói v i th y thông Hàng r ng: “Ông già có con thi t ng , mà i b c ng làm khó quá, không bi t ch ng nói con ng, ng làm khó n b c nào n a”.

Th y thông c

i mà áp r ng:

-

u coi tôi nói láo hay nói thi t h ? Tôi nói cô Hai H u ng l m mà. C u mu n hôn?

-

Tr i ôi! H i b c còn không xong, mu n con ng sao c.

-

i b c thì h i, còn mu n con ng thì mu n, có h i gì mà s .

-

Mu n l m ch , ng t vì tôi có v r i, s cô ó c không ch u.

-

u

th ng th ng r i tôi s tính cho.

i n y h có ti n thì mu n cái gì mà l i không c c u.

-

Th y làm sao cho tôi trai gái

c v i cô ó thì tôi khoái l m, tôi th

ng th y m y tr m

tôi c ng th

ng.

-

Ch c hôn?

-

Sao l i không ch c.

-

Nói ch i v i c u, ch con ng

i ta là con nhà giàu, l i là con gái m i l n lên, ai mà làm mai cho

c.

Th

ng T nghe nói nh v y, có l c u th t v ng nên c u không nói n a, c c m tay bánh xe mà ch y xu ng phía nhà ga xe l a. Th y thông Hàng bi u c u ng ng ng vô nhà hàng u ng r

u

ch i. Trong túi c u T còn hai

ng b c, song c u ngh hai ng

i u ng hai ly r

u không l trên

ti n y

c, b i v y c u

u xe d a l

ng r i d t th y thông vô nhà hàng.

Th y thông kêu b i bi u em hai cái

c-ten2 n

c su i, Th

ng T nói mình không bi t u ng

u nên bi u cho xi-rô3. Th y Thông la l n r ng: “Ê! Cái gì l i u ng xi-rô! àn ông ph i t p ng r

u n i ng

i ta ch . B i, c vi c em m c-ten ây”. Th ng T nghe nói nh v y thì

không t n a, ph i ráng mà u ng

ng t p làm ng

i th o

i.

Th y thông Hàng th y Th

ng T u ng mà châu mày thì th y c

i và nói r ng:

-

u m i u ng l n

u, c u ch a bi t ngon.

c u u ng ít l n ây r i c u coi, khoái l m.

-

ng, tôi s say r i c m bánh xe v không

c ch .

-

À! Ph i a. Ch a bi t u ng thì t nhiên ph i say. i! Mà có say thì trên n y ch i r i sáng mai s v , h i gì.

-

a nay tôi ch i không

c.

-

Sao v y? C u c ng húy ph n a hay sao?

2 hi u r u Martel, r u m nh

3 sirop: n c c t ng t, khi u ng pha thêm n c.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

23

www.hobieuchanh.com

-

Không ph i húy ph . Tr i i, tôi ch ph i ai hay sao. Th v mà tôi k gì, thây k 4 nó.

i b a nay tôi có vi c riêng ch i không

c.

ch ng tôi vay b c

c r i th y coi

tôi ch i mà.

-

À, cái chuy n h i b c ó, c u

tôi lo cho. Ông Giáo Chu t làm b , b t quá ng n ti n i m c, ng bu c tôi b o lãnh, ch gì.

sáng mai tôi xin sao l c

t

ng phân5 giùm

cho c u r i tôi em cho ng coi. Trong vài b a c u lên ây r i tôi tr l i cho c u. Mà c u nh t chúc ngôn t

ng phân làm h i nào hay không? Ph i bi t ngày tháng xin sao l c i

c.

-

Làm h i tháng giêng, tháng hai gì ó, tôi không nh ch c.

-

c,

c. Bi t tháng thì

r i. H tôi chi ít

ng b c thì h ki m nh ch i, có khó gì.

u

ng lo,

ó tôi tính cho.

-

Th y làm n tính giùm mau mau nghé.

-

Mau mà …

Hai ng

i nói chuy n t i ó, k có ba th y i ngang, th y th y thông Hàng ng i trong nhà hàng thì ghé vô mà b t tay. Th y thông Hàng ti n d n c u Th ng T cho ba th y y mà nói r ng:

“C u ây là c u T M H i, em c a th y Ban bi n Chí, m y th y bi t hôn? Thôi, ng i ây u ng u nói chuy n ch i”. Ba th y chào Th

ng T r i kéo gh mà ng i. Th y thông Hàng kêu b i vang rân mà bi u em ly l y r

u thêm.

Th

ng T trong túi có hai

ng b c, mà th y th y thông Hàng m i anh em b n u ng r u l ng

ng, thì trong lòng không an, b i v y c u nha nh m mu n cáo t mà v . Th y thông Hàng v i ba ng

i kia nói chuy n không d t, ã v y mà ng

i này ti p v i ng

i n theo x ng t ng s

giàu có c a c u hoài, h i c u m i n m góp lúa ru ng c bao nhiêu, mua xe h i m y ngàn

ng,

ng b

t m y tr m m u, làm cho c u không th

ng d y

c, mà ng i

ó thì c u

chín ru t chín gan.

Ch ng b t nói chuy n, Th

ng T

ng d y cáo t thì th y thông Hàng nói r ng: “C u v thì anh em tôi c ng i, ch

ây làm gì. Thôi, u ng cho h t r i i”. M y th y b ng ly u ng c n r i i nón

ng d y m t l

t. Th

ng T li u không

ti n mà tr ti n r

u, nên c u làm l . Th y

thông Hàng ngó ch ng c u, không th y c u móc bóp ph i, th y bèn v túi và nói r ng: “Tr i t

i, cái bóp tôi m t r i! Báo h i d hôn! Ch c là r t âu ngoài xe”. Th y l t t ch y ra xe mà

ki m. Ki m có hay không không bi t, mà th y dòm s sài r i tr vô nói r ng: “Ch c là r t trên nhà ông Giáo h i nãy. Có vài ch c

ng b c, không nhi u nhõi gì. Thây k ,

sáng tôi lên tr n

tôi ki m. N u r t

ó thì còn ó, ch không l m t. C u T , c u cho tôi m n 5

ng b c tr

ti n r

u r i b a nào tôi s hu n l i cho”.

Th

ng T l y làm h th n, b i v y c u nói r ng:

-

Tr i i, b a nay i ch i tôi c ng quên em b p ph i theo. Tôi có 2

ng mà thôi, tr sao

. Th y nói v i ch ti m

tôi vi t bông6 r i mai tôi lên tr

c hôn?

-

c mà.

Th y thông Hàng kêu b i h i bao nhiêu ti n r i bi u em gi y m c ng cho Th

ng T vi t

bông. Th ng b i cùng qu n song c ng vâng l i; mà trong lúc Th ng T ng i vi t bông thi u 5

ly r

u giá 4

ng b c, thì nó ch y ra coi s xe và tên ch xe, làm cho Th ng T gi n l m,

song không dám r y nó.

4 m c k

5 t chia gia tài

6 (bon): phi u, gi y n

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

24

www.hobieuchanh.com

Vi c tính xong r i, m y ng

i m i b t tay t giã nhau. Th

ng T lên xe còn kêu vói mà nói v i

th y thông Hàng r ng: “Chuy n ó th y ráng giúp giùm mau mau nghe th y thông. Tôi trông m a”.

Th y thông Hàng g c

u; xe rút ch y lên c u quây.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

25

www.hobieuchanh.com

(4)

Th

ng T ch y tr v nhà m mà ng . Mây

a m c a gi ng mùng l p c p làm cho bà K

hi n gi t mình th c d y. Bà th y con s a so n ng thì bà h i r ng: “Sao b a nay không v b n, mà l i v

ây?” Th

ng T không tr l i, c c i áo c i giày mà i ng .

Th

ng T n m lim dim, nh cô Hai H u m t sáng r , má mi ng b u, m t láo liên, tóc láng t, t

ng i y u

u, mi ng nói nh c

i, gò má tr ng

t hoa sen, n

c da m n mà coi

mát r

i, thì trong lòng c u khoan khoái,

c th m ch chi có ng

i ó n m m t bên mình, ch c

là mình vui v ch ng có chi b ng. C u nh cô Hai H u r i c u nh t i v nhà; c u so sánh hai ng

i, thì c u chê v nhà

th , chê n

c da không tr ng, chê c p m t không lanh, chê gi ng nói không có duyên, chê tánh ý hay hà ti n. C u nh chuy n gây g v i v h i chi u, nh chuy n không ti n mà tr nhà hàng h i nãy thì c u l y làm t c gi n, quy t th nào c ng ph i vay cho

c m t ngàn

ng b c

ng ch i b i v i anh em; mà xài h t s

ó r i không bi t ch ng

ki m thêm n a. Mình ti ng con r nhà giàu, ng i ta kêu mình là “C u T M H i”, mình là

ng

i có h c th c, mình ch i v i th y ký th y thông, mà trong bóp ph i không có n m ba t m gi y x n7, thì còn gì là danh giá. Ph i có ti n, làm sao c ng ph i có ti n m i c. Còn có v thì

thây k v , làm sao c ng ph i trai gái v i cô Hai H u, nh cô nài ph i c i thì mình c

i, làm

hôn thú b c nhì, v nói sao

c mà s , mà nh v mu n sanh

u thì mình

p ít, không ti c

gì. C u suy ngh ri t m t trí nên m màng r i ng quên.

Sáng b a sau, Th

ng T th c d y i ra i vô, vì c u có vi c lo tính riêng trong trí, nên c u không mu n nói chuy n v i m , mà c ng không tính tr v bên v . Ch ng n c m r i, bà K

hi n m i nói v i con r ng:

-

m n

c r i, thôi con s a so n i v b n i. Con i t h i hôm cho n bây gi , anh ch

không bi t con i âu, ch c là anh ch trông l m.

-

Trông thì trông, có h i gì mà lo.

-

y ch h i hôm con i, con có nói con v bên nây hay không?

-

Không.

-

Con không nói cho ng

i ta hay, con i bi t nh v y, ng

i ta lo ch .

-

lo gi ti n, ch có bi t lo gi ng gì.

-

Con nói sao v y! D u mà h có lo gi ti n i n a, y là cái ph c c a con, ch sao con

i trách ng

i ta. C u cho h gi

ng ngày sau có mà

l i cho v ch ng con ch .

-

Má c ham ti n hoài! T i má ham ti n, nên tôi m i m c m t con v nh v y ó!

-

sao? Cha ch ! V nh v y, con còn chê n i gì! Ph i, nó en úa thi t, nh ng mà coi n mòi, ch không ph i x u xa gì ó!

-

t v i má ch t t v i ai. i ra th y ng

i r i dòm l i nó mà m c c .

-

Sao mà m c c ? Tuy nó không có bóng s c, song nó hi n c, nó gi i vi c nhà, nó có

ti n nhi u, nó có ch gì mà chê

c âu. Con

ng có nói b y.

i v x u m i ch c là

c a mình a con, ch

bóng láng có ra gì âu.

Th

ng T nghe m khuyên l n ã không cám n, mà l i rùn vai r i b i ra phía tr

c, coi b

vô l h t s c. Bà K hi n vì th

ng con nên không th y cái qu y c a con, con ng ngh ch mà bà không gi n, l i c theo khuyên d bi u con v hoài. Th ng T th y v y bèn làm núng, xin bà

7 (cent) gi y b c m t tr m ng

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

26

www.hobieuchanh.com

ph i cho n m tr m c u m i ch u v . Bà nghe nói ti n thì bà la ó; c u làm gi n, c u th không thèm v v n a. Bà cùng th , tuy bà r y om sòm, song r t cu c r i bà c ng ph i lòi cho c u h t t tr m

ng b c.

Th

ng T l y t m gi y x n b vào bóp ph i r i c u m i thay áo mang giày lên xe mà i. Bà ng con bi t nghe l i nên th y con i trong b ng m ng th m, ch ng dè ra kh i c a ngõ r i, c u không ch y v ch Ông V n, mà c u l i qu o lên M Tho.

Lúc y ã ba gi chi u, Th

ng T bi t th y thông Hàng m c làm vi c, nên c u không ghé nhà mà ki m. C u ng ng xe

d u x ng

y thùng mà

i t m gi y b c, r i ch y theo

ng mé

sông c u quây. Ch y ngang nhà ông Giáo Chu t, c u cho xe ch y ch m ch m ng có li c m t

ngó vô nhà mà ki m cô Hai H u. B n ch y qua thì không th y tâm d ng, mà ch ng tr l i thì c u th y cô n

ng tr

c c a. C u d nón chào cô; cô c ng cúi

u áp l , mà cô l i chúm chím

i, làm cho c u hân hoan, quên bóp kèn, g n cán con x m ghánh n c. C u xu ng nhà hàng

tr ti n r

u h i hôm, r i ng i ó u ng s a á mà

i 5 gi s

i ón th y thông Hàng.

Th y thông Hàng ch i v i anh em, h th y h a giùm giúp vi c gì, thì th y h t lòng lo l ng. H i hôm th y h a v i c u Th

ng T m y

u, thì sáng ra th y lo làm li n, ch không dám tr .

Bu i s m m i th y lên s b ng khoán mà xin sao l c t chúc ngôn t ng phân c a ông K hi n

To i. Tr a v

n c m r i th y không thèm ngh , th y kêu xé kéo tu t lên nhà ông Giáo chu t mà a t t

ng phân cho ông coi.

Ông Giáo chu t ã m

i m y n m chuyên ngh cho vay

t n , ông lành ngh c a ông l m; ông

m t chúc ngôn t

ng phân coi t

u chí cu i r i nói r ng: “C u Th

ng T bây gi

ng b

100 m u ru ng th c, 50 m u h

ng h a, r i ngày sau c u

c 50 m u trong ph n d

ng lão

a. C u có 200 m u

n mà c u vay có m t ngàn, thì cho vay không ph i s gì. Ng c vì, theo i chúc ngôn, ch ng nào bà Lý Th Nho qua

i r i thì c u m i

c h

ng huê l i. C u có

ru ng mà không có huê l i, cho c u vay r i c u l y gì c u tr ? N m ngoái tôi th y th y Ban bi n Chí là con nhà giàu, tôi làm b

ng cho th y vay n m ngàn. Hôm tháng giêng th y tr ti n l i, còn v n th y tr không n i. K tôi nghe ông già th y chúc ngôn chia ru ng t mà không cho n

huê l i, tôi ch t

ng x a rày, không bi t làm sao mà òi v n l i. Tôi b ng i anh mà m c k t

t n m ngàn

ng b c, tôi r u quá, giúp cho ng

i em n a sao

c”.

Th y thông Hàng c

i mà áp r ng: “Tôi nghe nói ông th o ngh cho vay l m, mà sao ông l i s nh v y. Ông c u mà cho anh em th y Ban bi n Chí vay ch . Phàm cho vay thì c t l y ti n l i.

Cho m y ch ch c ch n mình c u h

ng tr v n,

cho mình l y ti n nhi u n m. Ví nh ông

cho m t ngàn, ông l y ti n l i trong 3 n m thì s v n r i, mà s m t ngàn c ng còn ó, coi không ph i là l i nhi u hay sao. ã bi t th y Ban bi n Chí v i c u Th ng T tuy

ng b làm

ch ru ng

t, song ch a n huê l i. Ru ng

t nh v y m i ch c ch , b i vì có em bán cho ai c, mà mình s m t n . Còn nh ông có mu n cho ch c n a thì ông cho vay nhi u nhi u r i ông bu c ph i làm t treo cho ông. Ông v i tôi là anh em quen bi t nhau lâu r i, tôi t thi t v i ông: c u Th

ng T còn nh mà tôi coi c u ham phá nhà quá. Ông th nh mà a cho c u

ch ng m

i ngàn

ng b c thì ông l y ru ng

t c a c u h t. Tôi h a tôi s làm m i giùm cho ông. C u tin c y tôi l m, tôi nói gi ng gì c u c ng nghe h t th y. Ông cho l n m t ngàn mà nh u i. Ông c tính ti n l i theo b c m

i b n. N u ra giêng c u không tr , thì ông b t ch ng n l i mà thay gi y. Ông ch ng nh v y trong n m ba n m và n u c u h i thêm thì ông a

thêm n a, thì ông s l y ru ng c a c u”.

Ông Giáo Chu t n m xu ng làm thu c mà hút ít u; ông suy h i tính l i ã c n r i, song ông còn làm b d c d c mà nói r ng:

-

u Th

ng T còn con nít, tôi không n toan m u k mà gi t s nghi p c a c u. Thà là u vay c a ai c u vay, ch thi t trong b ng tôi không mu n giúp cho c u ng nào h t.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

27

www.hobieuchanh.com

Mình l n, c u nh , mình dính d p v i c u s e mình ph i mang ti ng ch . Ng t vì c u là anh em c a th y, th y nói giúp giùm mà tôi không ch u, thì th t th di n th y ch ng?

-

Thôi i bác. Bác

ng có ánh

o.

-

Không ph i ánh

o. Thi t tình nh v y ch .

-

Thôi, chi u nay nh c u qua, thì tôi d t c u lên làm gi y l y b c a.

-

ng

c. Mà th y ph i nói tr

c v i c u, ti n l i tính b c 14 a, nghe hôn. Ch u nh y tôi m i cho.

-

Ch u mà. Ông c

òi l i theo b c 14 i.

tôi nói vô cho. Nè, mà ông ph i nói tôi

ng

o lãnh n a, nghé.

-

o lãnh làm chi?

-

y! Ông c nài b o lãnh

ng cho c u tin, r i sau làm công chuy n m i c ch . Ông

hi u hôn?

-

Hi u, tôi hi u r i.

-

Ông tr t t

ng phân l i cho tôi,

ng ch ng c u qua tôi trao cho c u r i tôi d t lên ây.

Thôi,

tôi v cho ông ngh .

Th y thông Hàng x p t t

ng phân mà b vào túi r i l y nón

i lên

u. Lúc th y n m tay ông

Giáo mà t giã, thì th y v a nheo m t v a c i mà nói r ng: “Ông

ng có òi m t tr m

ng

c c a tôi n a. N u ông bi t x ph i, thì tôi s làm cho ông có l i n m b y ngàn cho ông coi”.

Ông Giáo Chu t g c

u mà áp r ng: “Bi t, bi t, tôi bi t x ph i mà”.

i nghi p cho “c u T M H i”, ng

i ta s p

t nh v y mà c u không dè, c u ng i nhà hàng ng s a, khí s c hân hoan, khi thì nh g

ng m t c a cô Hai H u tròn tr a b nh bao, khi thì ngó ch ng

ng h

ng i ón th y thông Hàng mà h i th m chuy n vay b c.

ng h gõ 5 gi . Th

ng T lên xe mà i. Xe ch y v a kh i nhà ga xe l a thì g p th y thông Hàng trên

ng hàng gáo

ng l n t n i xu ng. Th

ng T ng ng xe, anh em m ng r , r i

nhau ch y m t vòng ch i.

Th y thông Hàng v a b

c lên xe thì Th

ng T nói r ng:

-

Tôi khoái quá, th y. Tôi m i g p m t cô Hai h i nãy.

-

Cô Hai nào?

-

Cô Hai H u.

-

, .

âu mà c u g p?

-

Tôi ch y ngang nhà. Cô

ng tr

c c a cô chào tôi, mà cô l i c

i n a ch , khoái quá!

-

u n y a tình thi t mà! C u dám quá!

-

Tôi ch y ngoài l , có

ng t i ai mà không dám.

-

Ông Giáo khó l m, nói cho c u bi t.

-

Con ng khó thì tôi m i lo, ch

ng khó hay là d , nh m c ng không h i gì.

-

u mu n vay b c c a ng, mà c u làm l n x n ây ng ghét, ng không giúp b c cho u ch .

-

À! Th y xin sao l c giùm t

ó r i ch a?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

28

www.hobieuchanh.com

-

i, n i bu i s m m i. Mà r i c ng không ích gì, b i vì h i tr a tôi g p ông Giáo, tôi a cho ng coi th . ng coi r i ng nói ru ng c u làm ch mà c u không c n huê

i; c u l y b c r i c u l y gì mà tr . Ông già thi t là khó ch u. Tôi n n n tr n m t bu i tr a. Tôi nói ri t r i ng mu n xiêu lòng, song ng òi ti n l i t i m i b n m

i l m.

t g m quá!

-

i b n m

i l m là sao?

-

Ngh a là c u vay m t ngàn, ra ngoài ngày c u ph i tr v n l i m t ngàn t ho c m t ngàn i.

-

Tr i i! n l i gì mà nhi u quá v y?

-

Thì h cho vay h

n l i nh v y ch sao. Nh n ngh a l m thì ít n a c ng là b n tr m ng b c l i. Vì lúc n y mu n r i, không ai còn b c mà cho, nên ng m i làm ng t.

-

n n v i ng n ch ng b n tr m

ng b c l i

c hôn? Bây gi tháng m

i r i, t

ây cho t i tháng giêng tháng hai, có ba b n tháng mà gì.

-

tôi nói l i v i ng coi. ng còn bu c tôi ph i b o lãnh n a a c u.

-

Không h i gì, th y làm n b o lãnh giùm cho tôi.

-

Tôi v i c u không ng i gì. Lãnh thì lãnh ch sao. Không l c u b n cho tôi tr .

-

âu có nh v y. Ch ng nào làm gi y l y b c

c?

-

mình n c m r i d t lên nhà ng nói l i coi. Nh ng ch u thì làm gi y l y b c li n.

-

Ch c ng ch u mà. ng là cha v tôi, ng mu n n l i bao nhiêu ng n, tôi không c n.

Th y thông Hàng nghe nói nh v y thì th y c i, Th

ng T t

ng th y c

i v m y l i nói

ch i c a mình có duyên, ch nào dè th y c

i là c

i mi ng m i th y th ra mà cá ã táp nu t.

Hai ng

i ch y xe ch i ít vòng r i ghé l i nhà hàng n c m. Th ng T b a nay có s n g n m t

tr m

ng b c trong túi, ã m i th y m t cô Hai H u, mà l i ch c s có thêm m t ngàn n a, b i y c u hân hoan, nói nói c

i c

i không ng t. Th y thông Hàng c ng vui v vi c c a th y, nên c ng nói c ng c

i, mà th y ch ng nói vi c chi khác h n là vi c ông Giáo Chu t cho vay, th y ch ng c

i vi c chi h n là c

i c u T mê Hai H u.

n c m xong r i, th y thông Hàng m i kêu b i bi u em cái bông thi u ti n r u h i hôm

ng

th y tr luôn th . C u T nói c u ã tr ti n r u r i, mà c u l i giành c u tr ti n c m, c u không cho th y thông hao t n v i c u. Th y thông làm gi n làm h n, ngoe ngo y b i tr

c ra

xe mà ng i, ch ng c u T ra theo th y m i nói r ng: “M a gi n toa quá, m a mu n không thèm t toa lên ông Giáo,

toa nh cô Hai êm nay toa khóc cho bi t ch ng …”. C u T c i mà

áp r ng: “T i nghi p tôi mà, th y thông. Th y mu n tôi ch t hay sao? N u êm nay mà tôi không ngó th y m t cô Hai

c, ch c là tôi ph i t v n quá”. Th y thông c i ng t r i bi u

ch y xe vô nhà th y mà l y t sao l c t

ng phân

ng có lên ông Giáo cho s m.

Ch ng hi u cô Hai H u có bi t tr

c b a nay s có khách t i nhà hay không, mà g n èn cô

u b i láng nhu t, cô d i ph n m t tr ng

, cô m c áo màu tr ng gà, cô b n qu n l a tr ng bông h

ng, cô i dép quai nhung en, s c cô ã

p mà cô còn tô

m thêm n a, nên b m háo

c ai th y c ng ph i mê m n.

Khi th y thông Hàng v i c u Th

ng T b

c vô nhà, cô Hai H u m c d

i nhà sau. Ông

Giáo ti p khách m i ng i, r i kêu

a mà bi u em n

c u ng. Vì ông phân c , ban êm

th

ng tám gi ông m i hút, b i v y bên cái gi

ng ch a th y n i èn. Ông ng i t i b gh gi a mà nói chuy n v i khách. Con nh

b ng n

c trà v a

trên gh , thì cô Hai H u trong c a

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

29

www.hobieuchanh.com

bu ng b

c ra, cô cúi

u chào hai ng

i khách r i cô vói tay

m t gói thu c v i cái h p qu t

trên d a, d a hai tách n

c ó.

Th

ng T ph n thì kh p v h

ng tr i s c n

c, ph n thì s ông Giáo th u áo b ng c a mình, i v y c u ng i trân trân, c u không dám ngó m t cô Hai H u khi cô gói thu c trên d a, c u

li c th y bàn tay c a cô tr ng nõn, ngón tay nh xíu, phao tay ng h ng, thì c u h i h p trong ng c, l n x n trong trí, n u ai c c c h i ó h i c u t i sao mà v y, thì ch c c u c ng không bi t sao mà nói

c.

Cô Hai H u l i gh xít u mà n m, và nói chuy n nho nh v i con . Cái gh xít u nh m phía sau l ng c u Th

ng T , c u không dám day

u l i mà ngó cô, c u l y làm t c vì s vô ý c a u, ch chi h i m i vô c u ng i phía bên kia thì bây gi li c ngó d bi t ch ng nào. C u m c ti c v s

ó, nên c u quên t

ng chuy n vay b c. May nh có th y thông Hàng lanh l i, th y kh i

u mà nói v i ông Giáo giùm cho c u.

Ban

u ông Giáo làm khó, không ch u cho, ông nói r ng ông có coi t chúc ngôn t ng phân

i, ru ng

t l n x n l m, làm ch mà không n huê l i, vay b c r i l y gì mà tr , n u ông ki n ông l y ru ng, ông c ng không cho m

n

c. Th y thông theo n n n trót n a gi

ng h ,

ông m i ch u cho, song ông bu c n i tháng giêng ph i tr v n tr l i, ti n l i tính b n tr m, mà ph i có th y thông

ng b o lãnh m i

c. Th

ng T nghe nói ng òi ti n l i theo b c m

i

m, t ra bây gi

ng tính theo b c m

i b n, thì c u m ng nên c u ch u li n.

Ông Giáo bi u làm gi y ph i biên nói vay m t ngàn b n tr m ng, giao qua tháng giêng An

Nam n m sau thì tr , n u t i k mà không tr s , thì ch n ki n òi s

y và òi ti n l i theo

phép k t ngày làm gi y. L i c ng ph i khai trong gi y r ng ng i vay có giao cho ch n m t

n sao l c chúc ngôn t

ng phân c m làm b ng, n u ch a tr

s n mà lén bán ru ng

t

cho ng

i khác thì ch n

c phép ki n

n tòa Hình mà bu c t i sang

t.

Th

ng T quy t l y cho

c m t ngàn

ng b c, nên bu c th nào c u c ng ch u h t. Ông Giáo bèn kêu con l y gi y m c r i ông xin l i v i khách ng ông n m hút ít

u.

Ông Giáo qua bên gi

ng n i èn n m chinh chòng. Th y thông ng i vi t cái não gi y n . C u Th

ng T

không, c u

ng d y làm b coi th y Thông vi t, mà k thi t c u qua ng phía

bên nây

ng li c ngó cô Hai H u ch i. Cô Hai H u n m trên gh xích u, cô t nhiên, không ái ng i chi h t, c u ngó cô thì ngó, cô c lúc l c cái gh , ho c nói c i v i con nh

nh th

ng.

Th y thông làm não t xong r i m i em

a cho ông Giáo coi. Ông b t b thêm b t m t hai câu cho rành, r i ông

a cho Th

ng T chép l i và ký tên. Th y thông c ng

ng b o lãnh m t

bên ó, th y và ký và nói8 r ng: “T nh t i bây gi tôi m i lãnh n l n n y là l n th nh t. V

tôi nó hay ây ch c nó c n nh n d l m. Cô có g p nhà tôi, cô ng có h c i h c l i, nghe

hôn cô Hai”. Cô Hai H u c

i và áp r ng: “B m th y, th y làm n cho anh em, em t ng d u

cô thông có hay, cô c ng vui lòng, ch sao mà th y lo. Tuy v y mà th y d n tr c, thì em âu

dám h c.”

Th

ng T nghe ti ng nói m m m ng, khôn ngoan, trong ng n, l nh lót, thì c u ng n ng trong lòng, nên c u

ng ngó cô mà mi ng chúm chím c

i. Ông Giáo

c cái gi y r i ông i m t

t l y m t ngàn

ng b c mà trao cho Th

ng T .

Th y thông Hàng bi t ý Th

ng T mu n chà l t mà ngó cô Hai H u ch i, nên th y leo lên gi

ng n m

i ông Giáo làm thu c cho th y hút vài

u r i m i ch u t giã mà i. Th

ng T

ra v , c u chào cô Hai H u mà c u c

i

a tình. Cô c ng áp l và c ng c

i, song không hi u

cô có rõ th u ý t c a c u Th

ng T hay không.

8 v a ký v a nói

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

30

www.hobieuchanh.com

Th

ng T lên xe mà i, c tr m tr cô Hai H u hoài, c mong làm sao ph i nói chuy n

c

i cô m t l n m i ph d . Th y thông Hàng khuyên c u ch m ch m r i th y s li u giùm. Th y ép c u ch i m t êm, r i th y bày

t m

n m t cái phòng, kêu hai cô ca nhi, d n mâm á phi n, mua r

u sâm banh s p

t

các cu c vui cho Th

ng T . C u Th

ng T vui thì vui,

mà m t lát c u nh c cô Hai m t l n, d

ng nh cái hình c a cô ã ch m vào trí c u r i, ch ng có giây phút nào mà c u quên

c.

Ch i

n sáng bét r i, Th

ng T m i cho ti n s p ca nhi, tr ti n phòng, ti n r u và t giã

th y thông Hàng mà v .

*

*

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

31

www.hobieuchanh.com

(5)

êm r m, c u Th

ng T leo lên xe mà i, thi t c u gi n v cành hông, song gi n là gi n v không m t

a b c cho c u xài, ch c u không có trách v v chuy n gì khác n a. C u tính v nhà xin ti n m , r i tr qua th nh c v ch i, nào dè xin ti n bà K hi n không cho, c u th t ng, c u phi n luôn m , nên m i tính i vay b c mà xài cho m và cho v bi t ch ng.

Khi t i nhà ông Giáo Chu t, thì tâm s c a c u ch có bao nhiêu ó mà thôi; tr i khi n c u l i p cô Hai H u, mà g p r i c u l i phát ái tình trong lòng, làm cho c u ng ng n ng n ng , r i u so sánh cô n v i v nhà; h i t i c u m i h n v mà thôi, mà t i khuya cái h n y nó sâu thêm r i hóa thành cái ghét.

Có

c m t ngàn

ng b c trong bóp ph i r i, c u ch a tính

dùng mà xài cách nào, c u

quy t tr v nhà qu ng trên m t v mà nh c nó ch i ã, b i v y t giã th y thông Hàng t i khách s n r i thì c u lên xe ch y th ng qua ch Ông V n, i ngang M H i c u không thèm ghé nhà.

Bu i s m m i, cô Ba M nh tay b ng qu u9 lúa ra ng gi a sân mà r i cho b y gà n. Gà tr ng, gà mái, gà m , gà con

u ch y vù l i mà bao chung quanh cô, gà c v a l m lúa v a vè

p

mái, gà m v a lo n v a túc túc kêu con. M y con chim dòng d c trên cây c ng áp xu ng r i chen l n v i gà mà n lúa, vì m i b a

c n nh v y ã quen r i, nên cô Ba M nh

ng ó,

mà gà v i chim không s chút nào h t.

Có l cô Ba M nh c ng vui mà ãi cái ti c s m m i y, nên cô ng vãi lúa cho gà chim n mà

mi ng cô chúm chím c

i. Thình lình cô nghe ti ng xe h i ch y

phía ngoài l , ch c là cô ã

có ý trông xe ch ng v , nên cô ng ng tay, không vãi lúa n a, m t l i day ra ngoài c a mà ngó ch ng. Cách ch ng bao lâu, thi t qu xe c a ch ng qu o vô c a ngõ r i ch y th ng vô nhà xe.

Cô Ba M nh l t

t vãi cho mau h t qu u lúa

ng có vô nhà.

u Th

ng T c t xe r i, c u i x n x m vô c a, c u th y v ng ó mà c u không thèm ngó.

Cô Ba M nh không h n v s l t l o y, mà cô l i ngó ch ng mà c i, r i trút h t qu u lúa trên

ng m y con gà

ng g n và xây l ng i vô c a nhà sau. Cô móc cái qu u trên vách, cô d n y

a s a so n nhúm l a n u c m, cô bi u g t trái b u mà n u canh, hái trái u mà làm

i, r i cô th ng th ng b

c lên nhà trên. Cô th y cha m

ng ng i u ng n

c trà, không nói

chuy n chi h t, mà c ng không có ch ng cô

ó, thì cô i tu t vô bu ng.

Th

ng T

ã thay

mát r i, c u

ng n m ng a trên gi

ng. Cô Ba M nh v a ngó th y

ch ng thì cô h i r ng:

-

m nay mình v bên nhà hay là i âu?

-

Tôi mu n i âu tôi i, mình không

c phép tra h i.

-

Tôi h i coi có ph i mình v bên nhà th m má hay không, ch tôi tra làm chi.

Th

ng T mu n gây, mà b v nói xuôi quá, c u không có c gây c, b i v y c u nín thinh

mà m t coi qu u l m. Cô Ba M nh mu n dã lã cho ch ng h t gi n, nên cô c i và h i r ng:

“Ch c b a h m mình bi u tôi

a b c, tôi không

a, mình gi n nên mình i ó ch gì, ph i

hôn?”.

Th

ng T vùng ng i d y mà nói r ng: “Còn nh c t i chuy n ó n a à! Tôi nói cho mà bi t, ng có t

ng tôi m t, nên bòn ti n c a v mà n. Cái giàu c a mình ó tôi xài m t vài b a là t, không giàu bao nhiêu âu,

ng có làm phách. Mu n xin ti n

ng

thêm vô t hôn? Nh

mu n tôi cho”. C u và nói và m bóp ph i l y x p gi y x n li ng trên gi ng nghe m t cái x ch.

9 thúng nh , qu u g o: thúng nh

ng g o, qu u may: thúng

ng d ng c may vá

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

32

www.hobieuchanh.com

Cô Ba b ch ng nhi c mà cô c ng c

i và áp r ng: “Tôi có khoe v i mình tôi giàu h i nào âu mà mình m ng tôi … Mình có ti n nhi u thì mình xài, mình cho tôi làm chi. Thu nay tôi có bi t xài vi c gì âu”.

Th

ng T tr n m t n t r ng: “Nín. Tù m t th y phát ghét”.

Cô Ba m nh nghe t i m y l i ó, cô m i h t c i n a

c, cô

ng ngó ngay m t ch ng, r i cô

c ra ngoài.

Bà H i

ng th y con thì bà h i r ng:

-

Th ng Ba nó v nãy gi , sao nó i âu m t v y kìa?

-

Th a, n m trong bu ng.

-

Kêu nó ra cho má h i th m chút coi nào.

Cô Ba M nh không dám không v ng l i m , nên c c ch ng ã cô ph i tr vô bu ng, song truy n nh m cho ch ng r i thì cô ra li n và i th ng xu ng nhà d i.

Th

ng T th c c

êm nên m t, ph n

ng gây g v i v n a, b i v y c u b

c ra, tóc chôm

bôm, m t bí s , coi không có v thanh tao nho nhã chút nào h t.

Bà H i

ng tay x a thu c s ng, m t li c ngó r mà h i r ng:

-

Hai b a rày con v bên nhà hay là i âu?

-

Th a, v bên nhà.

-

Ch

nhà m nh há?

-

Th a, m nh.

Bà ng i nín thinh ngó ra ngoài sân m t h i r i bà h i n a r ng: “Con gi n v con nên con i m nay ó ph i hôn? Con

ng có d i nh v y. Con có c n dùng ti n mà mua s m v t chi, sao con không h i th y c a con, ho c h i má, con l i bi u v con m t l y mà a cho con? V c a

con nó thi t thà l m. Thu nay má cho ti n nó nhi u khi nó c ng không l y n a; tuy là nó gi chìa khóa, ch ch ng bao gi nó dám l y m t ng xu trong t . Con bi u nh v y, nó âu có dám nghe l i con. Con

ng có d i nh v y n a. Con bên nhà thì có ch ; v bên nây thì có th y má. Con mu n làm vi c gì, con ph i th a cho cha m bi t, Con bi u nó a ti n cho con chi

y?”.

Th

ng T ngh n c , không có s n l i mà áp, c u ng suy ngh m t chút r i m i nói r ng:

-

Th a, tôi mu n th b ng v tôi, nên tôi bi u ch i coi nó nghe l i hay không, ch có ph i là tôi thèm

ng ti n c a nó âu.

-

Con th b ng nó, mà nó không ch u

a ti n, sao con l i m ng nhi c gi n h n nó r i b mà i v b n?

-

i tôi th b ng nó mà nó tr l i khinh khi tôi quá. Nó tr ng ng ti n, coi

ng b c l n

ng bánh xe, nó không bi t nh n ngh a gì h t. Nó t ng tôi c

i nó

ng

t gia tài

a nó hay sao không bi t. Tôi có ph i m t

âu, mà nó khinh khi tôi quá.

-

Con

ng có nói nh v y. Con c a má

, má nuôi nó nh l n, má không bi t tánh ý nó hay sao. Con M nh có bao gi mà nó khi d ai. R t i là

a trong nhà ho c là tá

n

tá th , mà nó c ng ch ng h khinh th ai, có lý nào ch ng nó mà nó khinh khi… V

ch ng còn nh , nói ch i v i nhau, m t

a h n m t ti ng t nhiên sanh xích mích. Thôi, https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

33

www.hobieuchanh.com

chuy n ó i,

ng có gi n h n chi n a h t. Con có mu n xin ti n làm chi, thì nói v i má ây; n u nên cho thì má cho, b ng không nên thì thôi, ch con ng có h i v con

a, nó không có ti n riêng t gì âu mà h i.

-

Tôi h i nó ch i, ch tôi thi u gì ti n ây.

Th

ng T và nói và phành bóp ph i

a x p gi y x n cho m v coi.

Ông H i

ng Th

ng nãy gi ng i l ng thinh

nghe v nói chuy n v i r ,

n n i r ki m l i

nói gay g t con gái c a ông, ông c ng không thèm can d n. Ch ng ông th y r phành b p

khoe b c, phát bi u cái thái

vô l v i cha m ông không th d n lòng n a c, ông m i nói

ng: “Con giàu, th y v i má c ng v n bi t, con ph i khoe làm chi.

i l ngh a m i quí, ch

giàu hay là nghèo c ng không có ngh a gì. Con v bên nây h n m t tháng nay, th y coi con

còn thi u xót

o làm ng

i nhi u l m. Con có v r i, nay mai ây con s có con, ch không ph i còn con nít, mà con không tính làm n chi h t, b a nào c ng leo lên xe i ch i hoài.

i

y ch i thì h thân, ch ch i mà có ích gì. i ch i t nhiên ph i c p bè c p b n, ng i t t thì ít,

ng

i x u thì nhi u, h r bài b c, r

u chè, th , h sa mê vô th nào c ng ph i ch t h t th y.

Con là con r , bây gi con v i th y nên th y ph i ch ch qu y c a con cho con ch a. Con ng có i ch i n a; th y nói ch c, h con i ch i hoài thì con ph i h … B a nay s n d p, th y ng ch luôn cái tánh x u c a con cho con bi t mà s a mình. Th y dòm coi con trong nhà i

i v con, thì con l mãng, còn

i v i cha m thì con ngang tàng l m. Con là con nhà t t , con ph i gi l phép, con ph i n nói cho úng n,

ng có vút v t nghinh ngang ng

i ta c

i.

Con ph i coi cách n c a thiên h mà b t ch c. D u con giàu, con c ng ph i gi l ngh a, ch không nên giàu mà nghinh ngang. Th y ít hay nói, mà vì th y th y con làm quá, nên th y ph i nói cho con bi t”.

Th

ng T g c m t mà nghe, nh ng vì ông H i

ng nói ph i mà ông nói n ng l i, b i v y c u ch b , coi b không vui nghe chút nào h t.

Bà H i

ng th y v y bà bèn nói r ng: “T nh chí l n nó m c i h c, nó ch a hi u vi c làm n, nó ch a th o cách

i, nên nó m i nh v y ó.

th ng th ng t p l n nó … Con ph i ráng mà

nghe l i th y con d y. Con ph i coi cách n c a anh Hai con ó mà b t ch c. D u con h c

ch Tây, ch con c ng là ng

i An nam, ph i n theo An nam coi m i

c. Cha m th

ng

con nên m i d y con. N u con bi t th

ng cha m thì con ph i nghe l i,

ng có ham ch i b i,

i sa b

c vào

ng không ph i r i ch bên nhà phi n trách cha m . Thôi, con coi nh t trình hay là làm vi c gì thì làm i”.

Th

ng T b

i vô bu ng, mà s c m t coi qu u l m. C u i qua i l i mà b c u h m h m, c u gi n v , gi n cha v , gi n m v , gi n m ru t, gi n h t th y. C u trách v sao h c chuy n mình bi u

a b c cho cha m nó hay chi v y? Cha v có quy n gì mà c r y mình? M v không

bi t d y con mà còn nói h i binh con ch ! T i m mình ép u ng nên mình m i v ng cái b n

kh n n n n y! C u i vòng m t h i m i ch n, r i c u lên gi ng mà n m, c u

p g i h t m n

nghe ùng ùng. May lúc y bà H i

ng m c i ra sau v

n, nên không hay cách cùng qu n

a c u ó. Vì c u th c ch i m t êm ã m t r i, nên tuy c u gi n, song c u n m m t lát r i c u ng quên.

m d n xong r i, bà H i

ng bi u con vô bu ng kêu r ra mà n. Cô Ba M nh b c vô th y

ch ng n m nghinh ngang trên gi

ng mà ng khò, cô l i g n n m tay mà lúc l c! Th ng T m

t th y v thì h i r ng: “Mu n cái gì”. Cô Ba M nh c i mà áp r ng: “D y n c m. C m d n

i, th y má ch

ngo i”.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

34

www.hobieuchanh.com

Th

ng T day m t vô vách. Cô Ba M nh s cha m ch i c c lòng, nên cô kêu n a, khuyên

ch ng d y n c m m t chút r i s ng l i. Ti ng cô khuyên ch ng thi t là d u ng t, ti c vì ti ng y nói v i Th

ng T ch ng khác nào n

c cam l mà rót trên c c á, rót thì u ng n c, ch

á

có bi t mùi ngon ng t chút nào âu.

Cô Ba M nh khuyên v a d t ti ng, thì Th

ng T n t r ng: “ n u ng gì thì n i. Không ai thèm n âu: Kêu n a ánh th y cha a!” Ph n làm ph n , may g p ch ng t t thì nh , r i g p ch ng l mãng thì ch u, song l mãng thì nhi c m ng r y rà ch ng nói làm chi, ch l mãng mà i ch i cha thì phàm nh n còn n ch l c c n l c tr n, có th nào mà nín cho c. Cô Ba M nh

gi n run, cô

ng ngó ch ng mà nói r ng:

-

Tôi có qu y, hay là mình có gi n, thì mình m ng nhi c tôi, ch cha tôi có can ph m gì mà mình nói

ng t i cha tôi!

-

! Tao nói v y a. Làm sao tao?

-

Té ra mình là quân du côn mà!

-

Du côn h ? …

Th

ng T v a nói v a ng i d y, vói tay ánh m t thoi, trúng ngay con m t bên t c a v . Ba nh ôm m t kêu tr i và ch y ra. Hai v ch ng ông H i ng nghe con la, không bi t chuy n

gì, nên b mâm c m, l t

t ch y lên nhà trên: Ông th y con

y con m t mà khóc, thì ông bi t

con ã b ch ng ánh, nên ông b

c vô c a bu ng mà h i r ng: “M y l m cái gì v y h ? V

ch ng d u ph i d u qu y c ng l y ti ng nói mà nói v i nhau, ch sao m y l i ánh nó? M y thi t vô phép quá! Cha ch ! R t

i bên nây mà m y còn nh v y, n u c

i mà em v b n thì m y

gi t nó còn gì”.

Bà H i

ng g tay con mà coi, thì th y con m t bên t lòm, mà phía trên ch n mày l i u m t

c n a. Bà ch t l

i than r ng : “Tr i

t i! Nó ánh nh v y, may hôn l t tròng còn gì!”. Ông nghe nói “l t tròng”, ông l t

t tr ra mà coi. Ông th y th

ng tích, ông càng thêm au lòng,

nên ông la l n r ng : “Bà i M H i, bà m i ch sui qua ây. Nghinh ngang quá nh v y không ai ch u n i! Tôi coi mòi tôi ã bi t tr

c. T i bà g p l m, bà s con M nh ch ng, nên bà gi c gi . ó, bà th y hay ch a, h ?”.

Bà hu n ãi áp r ng :

-

ch ng con nít, sao cho kh i r y rà v i nhau. Ông nóng quá. Chuy n gì c ng th ng th ng mà nói, ch làm om sòm chi v y.

-

Nó n nh v y, bây gi tôi ph i n n n nó hay sao? H ! Còn binh n a ch !

-

Không ph i binh. Nó là con r , nó có qu y thì th ng th ng mà nói cho nó bi t. La ó làm chi?

-

Bà i n c m i. Thôi,

ng thèm nói gì n a h t. Có th ng Ti u hay

a nào ó, bây l i

ch m

n m t c xe ng a qua M H i m i ch K hi n qua ây. i i cho mau.

-

Thôi mà! Chuy n chút nh, mình nói v i nó, m i th nh ch sui làm gì?

-

i ch qua ây, coi ch x làm sao ch x

i cho xong.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

35

www.hobieuchanh.com

-

Làm nh v y v l cùng h t. Xin ông

ng có nóng n y mà mích lòng sui gia. Ch có xúi con nh v y hay sao mà mình m i qua

ng trách móc ch .

b a nào g p ch r i tôi s

nói chuy n cho ch nghe c ng

c mà … B y tr ,

ng có i M H i a bây.

Ông H i

ng c ng con, ông th y con b

ánh thì ông n i nóng, nên ông r y quá. Mà ng i nóng

mau thì ngu i c ng mau, b i v y bà nói m t h i thì ông b t gi n, ông không bi u i m i ch sui a, ông h i con ch t i sao mà ch ng ánh. Cô Ba M nh và khóc và nói r ng : “Tôi kêu ra n m, ch tôi có làm sao âu. Khi không r i òi ánh th y cha tôi. Tôi gi n tôi c , r i nh y thoi tôi”.

Ông nghe nói ông n i gi n h n n a; ông tr n m t nói r ng : “ ó, bà nghe hay không?”.

Bà nói : “Thôi, thôi” r i bà h i con r a m t. Hai v ch ng ông H i ng c ng i xu ng nhà d

i

i ng i l i bàn n c m, ông còn gi n r , th

ng con, bà m c lo tính gi i hòa, nên hai ông bà không nói chuy n chi n a h t. Cách ch ng bao lâu, b ng nghe ngoài nhà xe có ti ng xe h i lên máy r i ch y ra c a. Bà H i

ng kêu th ng Ti n là,

a , mà h i r ng :

-

Th ng Ba nó i xe ph i hôn?

-

Th a ph i. D

ng Ba kêu tôi bi u tôi vác r

ng

lên xe cho d

ng, r i d

ng quây

máy d

ng i.

Bà H i

ng ch ng

a ng i th ra.

Ông H i

ng châu mày nói r ng : “ i! Th

nh v y, nó i âu nó i cho khu t con m t; nuôi nó trong nhà nh nuôi ong tay áo, nó làm mình nh c lòng ch có ích gì”.

Bà ngó ông mà áp r ng :

-

Ông nói k c c quá! Tay l dính chàm, mình n ch t tay hay sao? Tuy tánh nó ngang tàng, song nó còn con nít, c ng nh m t m ng, th ng th ng mình u n mình s a nó,

ch ông nóng quá, ông b gãy còn gì.

-

Tôi coi r i, th ng ó ho c may ông tr i s a nó, ch ai mà s a nó c. Bà ngh

ó coi,

tôi m i nói ph i qu y cho nó nghe ó, nó vô bu ng nó ánh v nó r i nó ch i tôi. Tôi

hi u mà, nó ánh v nó ó là nó ánh g i cho tôi a. Ch a nó trong nhà ây mai m t nó ánh t i tôi n a.

-

i g con, ông giao b t r . Bây gi không ch a nó trong nhà sao c.

-

t t thì mình nuôi nó, ch th r nh v y mà nuôi làm gì!

-

u ông không ch u nuôi nó n a, ông tr nó v b n, thì ông ph i cho con M nh i theo.

-

Ý!

c âu! R t

i bên nây mà nó còn dám làm nh v y, cho theo v b n nó gi t con nh còn gì.

-

Ch v ch ng con nít, mà ông bi u m t

a m t n i v y sao

c.

Ông ng i l ng thinh mà n h t chén c m r i ông qu ng a

ng d y mà nói r ng : “T i bà a!

i bà gi c g l m, bây gi nh v y ó cho sáng con m t bà”.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

36

www.hobieuchanh.com

i 9 gi s m mai mà con Mang ã b ng mâm c m lên trên ván, r i ch y ra v

n ki m ch

mà m i vô n.

Bà K hi n

ng coi cho th ng Ng b d a, bà nghe m i n c m thì bà nói r ng : “Tao m i nhai mi ng tr u ch a d p mà n c m gi ng gì. Vô l y ng bàn 10 mà

y l i,

tao coi cho nó

h t li p n y r i tao vô”. Th ng Ng b d a qu ng d i

t thùi th i. Bà K hi n m c áo bà ba

xuy n en, qu n l a tr ng, ch n i gu c s n

,

u

i kh n h t mè, bà

ng m t tay ch ng

nh, m t tay x a thu c, b t

ng m nh m l m, coi th các con ch a d h

ng g p huê l i

ru ng

t

c.

Bà ng

c m t mà

m coi còn m y quày d a s b

c, thình lình bà nghe ti ng xe h i ch y

ngoài l , t i nay c a ngõ r i l i bóp kèn mà qu o vô nhà. Bà ch c là Th ng T v nên trong trí

bà ngh th m r ng : “Th ng hay i quá! M i v b n h i x hôm qua, b a nay l i tr qua n a!”.

Ban u bà tính không thèm vô, mà m t lát bà ngh không bi t ch ng con ch a n c m, nên bà vô

ng cho nó n v i bà, k o

n ngu i h t. Bà vô t i sân, thi t th y xe nhà, song Th ng T

ã vô nhà r i nên bà không g p. Bà vô t i trong nhà m i th y Th ng T m c m t b

l a

tr ng,

ng

ng r a m t. Bà v a c

i v a nói r ng :

-

Th ng qu này nó có cái xe nó i mãi. n c m r i ch a?

-

Ch a.

-

Thôi, r a m t r i i n c m luôn th . Mang a, l y thêm chén a, con.

Bà b

c l i d l ng bàn lên mà d p m t bên, r i bà b ng tô n c mà súc mi ng. Con Mang b i

m và em thêm m t cái chén m t ôi

a. M con ng i n c m. Bà nói chuy n dong dài, song bà không dè nên bà không nói t i con dâu. C u còn gi n mà l i m t, nên c u h c m ch ng v i

, và ri t h t chén c m r i c u i u ng n

c.

u

ng

ng t i c a sau, c u th y th ng Ng ngoài v

n i vô, c u kêu mà nói nh ít ti ng

i c u b vô bu ng mà n m.

Bà K hi n n c m r i, bà th y v ng con, bà b c vô bu ng con, thì th y con ã ng khò. Ba quay tr ra, l i g p th ng Ng vác r

ng i vô. Bà h i r ng:

-

ng

âu v y?

-

Th a, r

ng

âu không bi t, c u T ch trên xe. H i nãy c u có bi u tôi ch ng n c m i ra vác em vô bu ng cho c u.

-

ng n y là r

ng c a nó mà. Nó em v bên nây làm gì.

Th ng Ngô vác th ng cái r

ng vô bu ng mà

. Bà K hi n b

c vô d nh m n p r

ng bà

th y r

ng khóa ch t, nên bà tr ra b ván gõ gi a mà n m. Cái r ng y nó làm cho bà ph i suy

ngh hoài, nên bà n m không yên, m t lát ng i d y n tr u r i n m xu ng, bà không i ra ngoài n n a.

n n a chi u, Th

ng T m i th c d y. Bà K hi n

i c u r a m t ch i

u xong r i bà m i

i r ng:

-

Sao con en r

ng con v bên nây?

-

Ch

b n làm gi ng gì?

-

Sao v y?

-

Tôi không thèm b n n a.

10 d ng c b ng tre, dùng y

n trên bàn

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

37

www.hobieuchanh.com

-

Th ng qu n y, khéo nói nhi u chuy n hôn! Giao b n, thì ph i ch nói chúng ch ng i ai v y?

-

Má mu n thì má qua ó má . Tôi không thèm n a âu.

kh n n n quá, ai cho

c.

-

Cha ch ! Con gì mà ngang tàng quá nh v y không bi t! Ai kh n n n? Kh n n n làm sao âu nói nghe th coi?

-

t l kh n n n h t th y. Con ó c ng v y, mà cha m nó c ng v y.

-

Tr i i! Nó nói h i d ng

u xu ng

t, tr c ng lên tr i, ai ch u n i thì ch u th coi nè!

Ai

i cha m v nó mà nó dám kêu là m t l kh n n n ch ! Kh n n n làm sao âu, tao bi u m y nói cho tao nghe sao m y không nói?

-

gì mà h m mi ng ra thì binh con. T i má a, t i má cho tôi b n, h t ng âu tôi

t r i, theo n ch c c m c a h , nên h m i làm phách nh v y ó.

-

Tr i

t i! Ng

i ta hi n lành h t s c, v ch ng c n c m không b , mà nó dám nói nhi u chuy n nh v y ch . Ý h ! Vô ph

c quá … Tao bi u m y ph i tr qua b n mà .

i v giao bên v thì ph i , tao không ch a m y âu.

-

a! Mà không ch a sao

c. Nhà c a tôi thì tôi , má có phép gì má

i?

-

, tao

i m y qua bên v mà , tao không cho trong nhà tao.

-

Nhà gì mà nhà c a má? Má d t di chúc c a cha ra mà coi. Cha trí nhà n y làm nhà th , cha giao cho tôi mà ph ng t ông bà, má

i tôi cái gì?

Bà K hi n nghe nói t i câu ó thì bà gi n mu n ói m t. Bà ngh n c , a n c m t, bà nói không

c n a, nên bà vói tay kéo ô tr u l i g n têm mà n. Th ng T b

i vô bu ng. Bà K hi n

leo lên võng n m

a lúc l c, tay gát qua trán, mi ng nhóc nhách nhai tr u, m t lát nghe bà th dài m t cái, thì

bi t bà lo r u lung l m.

Cách m t h i lâu, Th

ng T

trong bu ng b

c ra, mình m c m t b

tây tút xo,

u

i

t cái nón n xám s m, mùi d u th m bay bát ngát. Bà K hi n ng i dây h i r ng:

-

Bây gi tính i âu mà thay

tây ó h ?

-

i lên ch ch i.

-

Ch i hoài! Ch i làm chi không bi t! N y con, con ng i ó, má nói cho con nghe. Con

ng có d i nh v y. V ch ng có gi n nhau, con nói v con làm sao con nói, con ng

có h n v i cha m v ch . Con nói b y nói b , sui gia ng i ta phi n t i má, bi t hôn?

Thôi, con i v i má v b n,

ng má giáp m t con T , má h i coi t i sao mà r y rà v i nhau nh v y. Con ng i ó ch má g

u r i má i v i con.

-

Má i âu má i. Tôi lên ch tôi ch i. Tôi nh t nh không thèm b c ch n t i nhà ó

a âu; tôi th n u tôi tr v

ó n a thì l nh ông Quan

v n h ng tôi i.

-

Ê!

ng có nói b y nà! Chuy n gì mà th . Nhà cha v con mà con không t i, v y ch con t i nhà ai?

-

Tôi không thèm v con gì n a h t.

-

a! Không thèm sao

c? V y ch v c a con ó, con b cho ai?

-

Nó l y ai nó l y, tôi b , tôi không thèm n a.

-

Con nói cái gì v y?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

38

www.hobieuchanh.com

-

nh chúa ôn, mà cha m nó nói h i c u cao; tôi ghét l m; tôi nh t nh b , ki m

khác coi có h n nó hay không mà.

-

Ý h ! Có v nh v y mà còn chê ng

i ta t m ng, thi t má không bi t nói sao n a c.

Má ngh má vô ph

c quá! Mà sanh có m t mình con, m i vi c má u lo cho con h t

th y,

n n i

u n y oán,

u kia thù c ng vì con, mà bây gi con không bi t th ng

má, thi t má ti c l m.

-

Tôi có nói má gi ng gì âu, mà má nói tôi không th ng má?

-

Con th

ng má sao má nói con không ch u nghe l i.

-

Má bi u gi ng gì bây gi tôi c ng ch u h t th y, duy có tr v bên v , thi t là không c. H k quá mà; h nói tôi nghe tôi ghét quá, ch u sao n i.

-

Má bi u con có m t vi c ó…

-

Không

c, tôi có th r i.

Th

ng T nói d t ti ng li n b

c ra c a leo lên xe mà i.

Bà K hi n l c

u, th y con nh v y bà bu n quá, nên n m chèo queo trên võng, n m t t

m sáu mi ng tr u, mà bà không nói v i m y

a m t ti ng chi h t.

êm ó Th

ng T không v ng , mà sáng b a sau

n chín m

i gi c ng không th y c u v .

Bà K hi n ch h t h i mà không

c, cùng th bà bi u d n c m cho bà n, r i bà m n m t

xe ng a mà i qua ch Ông V n, bà tính qua tr c th m ch sui, sau h i coi t i làm sao mà

con dâu b t hòa v i nhau nh v y.

Tr i n ng chang chang, gió th i phay pháy. Xe ch y c c k ch trên b l , m t lát ng i xa phu

ph i gi t c

ng, tróc l

i, ho c ph i l y roi mà qu t nh nh m t cái trên ít, con ng a m i nh m ch y mau mau, mà mau ó là mau theo s c ng a d mà thôi, b i vì bà K hi n ng i trên xe bà bu n, nên bà trông ch ng hoài, mà không th y t i. Ch chi i ng có ai nói chuy n,

ho c có c nh chi l mà ngó ch i, thì có l c ng gi i khuây c; ng t vì bà ng i m t mình v i

tên xa phu, hai bên ru ng lúa, tr

c m t c ng ru ng, sau l ng c ng ru ng, ám lúa ng tr thì

coi màu xám xám, ám lúa g n chín thì coi màu vàng vàng, trên l không th y k i

ng, ngó

ch ng m y xóm xa xa ch nào c ng d a v i cau ch ch ng có chi l m t. Bà bu n ch ng nào, bà càng nh t i chuy n con, mà nh t i chuy n con bà còn lo r u h n n a.

Xe ng ng ngoài c a ngõ, bà K hi n th ng th ng che dù i vô. M y con gà ng r o tr

c sân

ki m n, chúng nó th y bà thì v t ch y. Con chó m c n m ng tr c th m, nghe

ng

t nó

ng th c d y mà s a.

Bà H i

ng

ng n m trên ván, bà ngó th y ch sui, bà l t t b

c ra la chó r i m i ch sui

vào. Bà kêu m y

a bi u ch n n

c l y tr u; bà l y dao b a cau, bà kêu em ng nh . Bà K

hi n ngó ch ng m y c a bu ng r i ngó xu ng phía nhà d i, có ý ki m con dâu. Cô Ba M nh

mình m c m t cái áo xuy n c , m t cái qu n lãnh en nh c nh c, ch n không có giày gu c chi t, cô d

i nhà d

i i lên chào m ch ng, b vui v nh th

ng. Cô xin v i m trao con dao

i trái cau l i cho cô b a. B a cau r i cô

ng c t cu ng tr u; bà K hi n li c dòm cô, bà ch ng th y có v chi l .

Ông H i

ng n c m r i ông ngh tr a trong bu ng. Ông nghe nói có khách ch n r n, ông b c

ra chào h i ch sui, r i ông ng i bên b gh gi a, v n thu c mà hút.

Hai bà sui, bà nào c ng mu n em chuy n con mà nói, song không bà nào dám kh i u, b i v y

ng i u ng n

c n tr u nói chuy n v i nhau r t lâu, mà ch ng nghe nói chuy n chi khác h n là i th m mùa màng, h i ru ng trúng hay th t, h i lúa chín hay ch a.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

39

www.hobieuchanh.com

Ông H i

ng tánh ch n ch t, ít nói mà nóng n y, ông ng i ch hoài ông l y làm khó ch u, nên vùng h i ch sui r ng:

-

Th ng Ba nó có v bên ch hay không?

-

Th a, nó v b n.

-

Hôm qua nó ánh v nó r i nó ch

i, nó không thèm nói v i v ch ng tôi m t ti ng gì h t.

-

t nh n d hôn! Sao mà t i ánh v nó l n? Hèn chi nó v b n b nó bu n hiu. Tôi h i nó v chi mà v hoài v y: nó nói v ch i. Tôi t ng thu nay nó nhà nó quen, qua

bên nây nhà l nó nh nhà nên nó bu n, ch tôi có dè chuy n gì âu.

-

Th ng quá qu c l m mà. Tôi nói tr

c cho ch bi t, nó ph i h . Tôi coi r i, th ng b t tr m, làm th nào nó c ng không nên

c.

Ông H i

ng nói v n t t mà châm h m l m, làm cho bà K hi n ng i ng n ng , không bi t sao mà tr l i.

Bà H i

ng th y v y, bà mu n s a câu chuy n nghe cho d u ng t, nên bà nói r ng: “Th ng Ba nó v bên nây h n m t tháng nay, tôi coi ý nó còn ham ch i quá. B a nào nó c ng xách xe i ch i hoài, không nghe nó tính làm n chi h t.

i n y thiên h h ma qu lung l m. i ch i làm gi ng gì. Mình có n, mình i ch i r i k không ph i nó rù qu n b y b , có ph i h i cho mình hay không …”.

Bà K hi n không

i cho ch sui nói h t câu chuy n, bà ch n mà áp r ng:

-

Ch nói ph i l m. i ch i thì h i ch có ích l i gì. Tôi th a thi t v i anh ch , tôi có m t mình nó, tôi c ng nó quá, nên t h i nh cho t i bây gi nó chúng ch ng mu n ngang nào

c ngang n y. Nay nó v bên nây v i anh ch , tôi xin anh ch r n d y nó giùm cho tôi. Nó s anh ch có l nó s a tánh

c.

-

ch ng tôi th y nó m i v

, n u d y d nó g p quá e nó bu n.

-

Có h i gì! Ch th y nó làm sái ch nào, ch r y li n nó i mà. Nó là con r trong nhà.

Ng i gi ng gì.

-

Ch chi nó i ch i, mà v nhà nó n cho có l ngh a ch ng nói làm gì. Cái n y nó i ri t h t ti n, r i b a h m nó bi u v nó ph i m t s t l y b c a cho nó. V nó không

dám, nó m ng ch

i r i leo lên xe mà i, nó không thèm nói m t ti ng gì v i v ch ng tôi h t.

-

Th ng b t nh n quá! V y mà tôi có hay âu! Nó v b n m y b a, nó có nói gi ng gì

âu mà bi t. Tôi có cho nó m y tr m

ng b c, sao nó không l y b c ó mà xài, l i h i nó chi v y kia. Có l nó mu n th b ng con T hay sao ch ?

-

Th a ph i. S m m i hôm qua nó v . Th y nó có nói chuy n ph i qu y cho nó nghe. Nó nói nó mu n th b ng v nó, ch không ph i nó mu n xài ng ti n c a v ch ng tôi.

Nó phành b p, ch ng gi y x n v i v ch ng tôi, coi ng l m …

-

Th ng d i quá!

-

Th a, nó d i thi t. B i th y nó d i, nên v ch ng tôi c ng không ch p gì.

-

Th a, ph i. N là con r trong nhà, nó kh d i thì anh ch trong nhà r y la nó, ch có l nào mà ch p nh t.

-

Ch a có r y la. Th y nó m i gi ng ch ph i ch qu y cho nó nghe mà thôi. T

ng là nó

bi t nghe, té ra m i nói v i nó ó, r i nó vô bu ng nó ch i v nó nát tan h t. Con nh

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

40

www.hobieuchanh.com

tôi nó không bi t ch

i, mà th ng c theo ch

i cha nó hoài. Nó gi n nên nói i nói l i,

i th ng nh y n m

u thoi

p nó g n ch t. ó, b a nay mà con m t còn

, trán còn u

t c c ó … Con M nh m i ây b

i âu m t r i? Lên bi u ây con.

Cô Ba M nh d

i nhà d

i i lên, c p m t cô

t r

t. Bà K hi n ngó m t dâu và nói r ng :

“Th ng b t nh n ác nghi t quá! Thi t nó là du côn r i!

tôi v tôi bi u b y tr c ng dùi n c,

tôi ánh nó cho nó t n. D u qu y, d u ph i, c ng th ng th ng l y ti ng nói mà nói, ch sao l i ánh ng

i ta”.

Bà K hi n v n bi t tánh n t con; bà nghe nh v y thì bà ch c là có, nên bà bu n lung l m. Bà y tr u têm mà n, mà ba suy ngh coi ph i dùng l i nào mà ch a l i cho con. Bà ng i m t h i lâu r i nói r ng : “Con tôi nó bên nây, mà nó không kiêng n anh ch , nó ánh v nó nh v y, thi t nó l i l m. Tuy v y mà tôi xin anh ch ngh nó còn d i kh mà tha l i cho nó; v ch ng nó còn con nít, sao cho kh i xích mích v i nhau. N u anh ch không th ng, anh ch ch p trách, thì

i nghi p cho nó.

tôi v tôi r y nó, r i tôi bi u nó qua l y anh ch mà xin l i. Hèn chi h i m m i tôi bi u nó i qua bên nây v i tôi, nó rút c không dám”.

Ông H i

ng châu mày nói r ng : “Nó ghét v ch ng tôi, nó tính không thèm bên nây n a.

Hôm qua nó i, nó ch

t i h t. Nó không ch u tr qua n a âu mà ch bi u nó cho th t công”.

Bà K hi n g

ng c

i mà áp r ng :

-

Th a anh, anh gi n anh nói nh v y, ch có l nào mà nó không ch u tr qua bên nây. Nó i nó ánh v nó, r i nó s anh ch r y, nên nó tr n ch y v b n ó ch .

-

, tôi nói v y, n u ch không tin thì ch bi u th coi r i bi t mà.

-

Thi t th ng nh tôi có tánh cang c

ng nh ng mà áo m c sao qua kh i

u. Tôi xin anh

ch th

ng, anh ch h x cho nó thì m i

c. X a rày l n nào v b n nó c ng nói nó s

anh ch quá, nó không dám nói chuy n gì v i anh ch h t. Nó mu n xin v i anh ch cho ch ng nó v bên tôi mà . Tôi r y nó, tôi nói anh ch có m t mình con T , n u d t nhau v bên tôi thì anh ch bu n.

-

b n sao

c. H i tôi g con M nh, v ch ng tôi có giao nó ph i v i tôi. Bây gi tôi có ch u cho i âu.

-

v y tôi m i r y nó.

Bà K hi n v n ã bi t ý con bà r i, song nói chuy n v i sui gia bà ph i môi mi ng chút nh. Bà ý, th y anh sui quy t không cho con dâu c a bà i v b n thì bà l y làm bu n. Chàng r không ch u v i bên v , anh sui gái không ch u cho con theo ch ng, bây gi ph i làm sao? Bà hi n lo li u trong trí lung l m, song bà ph i g ng g ng làm vui mà nói chuy n v i sui gia

cho ng

i ta kh i th y cái bu n cái lo c a mình.

Cô Ba M nh lo c m n

c d

i b p l ng x ng,

n x m i d n m t mâm c m b ng lên ãi m

ch ng : Bà K hi n n c m r i m i t giã sui gia mà v . Cô Ba M nh a bà ra xe. Lúc s a so n

c lên xe, bà nói v i dâu r ng : “Ch ng con nó ng ngh ch l m, nh ng mà má khuyên con ng có phi n. Má s e nó làm b y r i, nên nó không dám léo hánh qua bên nây n a. Nh nó không qua, thì vài b a con v b n mà th m má, nghe hôn con”.

Cô Ba M nh cúi u, mà cô a n

c m t. Bà K hi n lên xe r i ng a rút ch y, l c l c khua l n n …

*

* *

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

41

www.hobieuchanh.com

(6)

u T Th

ng T trong l ng có b c ngàn mà bi u c u nhà sao c. ã v y mà trên M Tho

có cô Hai H u, thì c u có vui gì mà tr qua ch Ông V n.

u m

n tháng m t cái phòng th

ng h ng t i Tam Hòa Khách L u, r i c u n d m n m d t i ó. Th y thông Hàng h t i gi thì i làm vi c, còn mãn gi h u thì v ó v i c u, bày r

u

trà, kêu mèo chó, n no r i hút, hút ã r i c i, làm cho c u Th

ng T mê m n m n mê, quên

, quên m , quên luôn t i vi c t

ng lai, c u c vui ch i, c u không s m bu n, không s h thân, không s ch i ri t r i ph i tiêu

u s nghi p.

Có m t b a th y thông Hàng nói v i c u r ng : “H i tr a có cô Hai H u xu ng th m v tôi. Tôi pha l ng r i tôi nói

i v i cô r ng c u mu n cô l m. Tôi t

ng cô gi n, té ra cô c

i, cô m ng

tôi là

qu , mà coi b cô vui l m. Tôi ch c cô ch u r i.

th ng th ng tôi gò”.

Th

ng T nghe nh v y thì hân hoan, nên nói r ng :

-

Hy v ng c a tôi bây gi thì ch có bao nhiêu ó mà thôi. N u tôi c g n cô Hai H u,

u h t nhà tôi c ng mát ru t. Tôi nói thi t v i th y, tôi t ng t cô Hai, n u th y làm

mai không

c, ch c tôi ph i ch t.

-

c mà, sao l i không

c, song ph i ch m ch m

ng tôi gò ch . N y, c u T , tôi

tính nh v y, c u ngh th coi có

c hay không.

mai tôi bi u nhà tôi lên th m cô

Hai H u, r i ki m th m i cô xu ng nhà tôi ch i n a. nhà tôi nó h n gi tr c, r i nó

cho c u hay,

ng c u vô cho hai àng g p nhau.

-

,

c a. Cha ch , mà tôi g p r i tôi nói làm sao?

-

Thì c u ch c gh o làm sao c u làm, ch tôi bi t âu.

-

Không quen ch c gái, nên không bi t làm sao ây ch .

-

Khó gì th ch c gái. Ta g p ta ki m chuy n n y chuy n kia ta h i, nói b y nói b nó ra chuy n l n l n r i ta x c t i. Cái ó có sách v gì nên bi t mà d y tr c c u cho

c.

-

Th y nói giùm cho tôi.

-

Hai àng ph i giáp m t nhau m t l n, r i sau tôi nói ra nói vô m i c ch .

-

, thôi

c. Th y m

n cô thông i m i i. H n ch c gi nào cô xuông r i tôi s vô.

Chi u b a sau, th y thông Hàng cho Th

ng T hay r ng cô Hai H u h n 9 gi s m m i cô s xu ng

ng hi p v i v th y mà i mua nhung mua c

m v thêu m t giày. Th

ng T l y làm

ng, êm ó c u ng s m, không thèm ch i b i chi h t. Sáng ngày sau c u u ng cà phê lót lòng r i c u ch i

u, b n áo s mi l a, thay b

tút xo m i, mang giày da màu ma rông. C u

c l i

ng ngay t ki ng mà nh m. C u th y c g n n en coi không

c

p, c u m i g

r i l y m t cái r gách r n mà th t. C u dòm ch ng cái ng h vàng eo n i c

m tay, c u

th y 8 gi r

i r i, c u m i ra xe c m bánh mà lên nhà th y thông Hàng.

u nghi cô Hai ã xu ng r i, nên lúc b

c vô c a trong b ng c u h i h p l m. Cô thông Hàng c ra chào c u, cô v a c

i và nói r ng : “C u vô s m d ?”.

u c ng c

i mà áp r ng :

-

y mà tôi t

ng tr n a ch .

-

Cô Hai h n 9 gi c xu ng. Bây gi m i 8 gi r i. nhà tôi nói m t lát ây r i c ng

ch y v m t chút.

-

Th y thông có nói v hay sao?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

42

www.hobieuchanh.com

-

Th a, có. Nè, cô Hai H u h n hòi l m, ch không ph i nh gái t m th ng v y âu. C u

mu n nói ch i v i c , c u ph i l a l i mà nói, ch ng có nói lôi thôi c khinh khi.

Th

ng T

ã h i h p r i, mà c u nghe cô thông hâm d a nh v y, thì c u l i càng b i r i h n a. C u ng i trong nhà mà c u nghe ti ng ai nói, ho c th y bóng ai i ngoài ng, c u c ng

day m t mà ngó ch ng. C u lo tính trong trí coi lát n a cô Hai H u xu ng t i, c u ph i ch c gh o làm sao cho kh i quê mùa. C u ng i c u lo, mà hai a con c a th y thông Hàng, m t

a

8 tu i, m t

a 5 tu i, ch y gi n ngã gh

ng bàn, làm cho c u r i trí, nên c u gi n lung l m, u chúng nó là con cháu c a c u, ch c c u xách tai d t em b d i nhà sau li n.

Trong lúc c u

ng c c lòng v i hai

a nh

y, cô Hai H u ng ng xe kéo ngoài c a c u

không hay. B a y cô c c c m c áo hàng Th

ng H i màu da tr i, bông bình bác, b n qu n m nhung tr ng may l ng màu

t chu i,

u

i kh n màu tr ng gà, ch n mang giày c

m

thêu bông

, c

eo m t s i dây chuy n nh mà m

ay dông nh n h t xoàn l n, bàn tay trái

eo m t b cà rá, c

m tay m t eo m t chi c vòng nh n h t xoàn, m t tay xách bóp, m t tay m kh n mu soa b

c xu ng xe r i xâm xâm i vô nhà.

Th

ng T m c vói

cái gh c a s p nh làm ngã n a, b i v y t i ch ng cô Hai H u vô t n a c u m i ngó th y. C u l t

t buông cái gh mà

ng d y làm cho cái gh ngã trúng ch n

a nh 5 tu i, nó ré khóc om sòm. C u không thèm k a nh , c u cúi

u chào cô mà mi ng

chúm chím c

i. Cô hu n ãi cúi

u áp l , mà c p m t cô nhìn c u r t nghiêm ch nh, làm cho u không dám

m

ng, ph i day m t ch khác.

Cô thông Hàng

àng sau ch y ra, chào s cô Hai, r i x t b ng a con nh mà giao cho con

ng i d , và bi u th ng con l n i ra ngoài tr c ch i. Cô thông m i cô Hai ng i bên ván,

Th

ng T

i khách ng i r i, c u m i kéo gh mà ng i d a cái bàn.

Cô thông h i cô Hai H u r ng :

-

Cô bi t c u T

ây hay không?

-

Th a, bi t. Th y ây hôm tr

c có i v i th y thông lên nhà nói chuy n v i ba em.

Ng

i ta nh c chuy n nh v y, l thì mình h th n l m m i ph i. Nh ng vì Th ng T không

hi u s ng

i ta bi t mình là t i mình

n nhà vay b c ó là s x u, c u nghe ng

i ta nói bi t

thì c u hân hoan, nên c

i mà nói r ng :

-

Cô nh tôi, thi t tôi c m tình cô l m.

-

Th y m i lên nhà m y b a rày, có lâu l c gì âu mà tôi quên.

-

i g p nhau mà cô nh nh v y, cái tình m i là n ng ch .

Cô Hai H u nghe t i câu n y, cô m i ch c Th ng T ch c gh o cô. Ban

u cô mu n làm l

dáng khinh th c u b t n y ch i, mà r i cô ngh ng i ta ch c mình, n u mình không

i áp

thì mình ch a ph i là ng

i l ch s , b i v y cô c

i mà nói r ng :

-

Tôi nghe hôm tr

c th y nói th y c

i v r i. H có v thì ph i bi t th

ng v , ph i lo

làm mà nuôi v , ch sao th y g p tôi th y c dùng ti ng “tình” hoài v y?

-

Xin l i cô. N u theo ý cô, thì ng

i có v không

c nói ti ng “tình” hay sao?

-

Không có lu t nào c m ng

i có v không

c nói ti ng “tình”. Nh ng mà theo phong

hóa, ng

i có v mà i âu hay g p ai c nói “tình” thì tôi s e thiên h chê ng i y

không

ng n.

-

Xin cô

ng có t

ng tôi g p ai c ng nói “tình” h t th y. Tôi tr ng ti ng “tình”, tôi coi ch “tình” cao th

ng l m. T nh cho t i bây gi , tôi m i em ch “tình” ra mà nói v i cô h i nãy ó là l n

u h t.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

43

www.hobieuchanh.com

-

Cám n th y. Th y tr ng ch “tình”, nh l n th y ch a dùng ch y mà nói v i ai h t,

a nay g p tôi th y nói v i tôi, t c th th y tr ng tôi lung l m. Tôi c th y tr ng, thi t

tôi l y làm vinh h nh không bi t ch ng nào. Mà tôi c vinh h nh, tôi l y làm t i

nghi p cho cô nhà. Cái vinh h nh n y là c a cô nhà, mà th y không cho cô h ng,

th y em b r i r t d c

ng d c sá, há không áng xó th

ng cho ph n cô nhà hay

sao? Th y v , xin th y cho phép tôi nh n v i cô r ng tôi nh ng cái vinh h nh y cho cô,

và tôi xin cô ráng mà gi gìn, ch

ng có

h h ng ng

i ta gi t r i trong gia ình

ph i xào xáo.

Th

ng T mu n

i áp, nh ng vì l i c a cô Hai H u nói nghe thanh nhã quá, c u ngh ch a ra ý mà tr l i, thì k th y thông Hàng v . Th y b c vô chào cô Hai H u, r i n m tay Th

ng T

mà h i ch i r ng : “Hai ng

i có h n v i nhau hay sao mà t i nhà tôi m t l t nh v y?”.

Th

ng T c

i ch không bi t l y l i chi mà áp. Cô Hai H u bèn nói r ng : “Th a th y, em xin l i th y cho em nói ít ti ng : th y dùng ch “h n” không c trúng. Ch chi th y h i : “C u

nghe cô Hai xu ng nhà tôi, nên c u ng i ch c ây

ng ch c gh o cô ch i ph i hôn?”. H i nh

y m i úng ch ”.

ch ng th y thông c

i ng t. Th

ng T c ng c

i và nói r ng : “Cô Hai nói úng l m. Cô

nói nh v y thì tôi ph c ngay, tôi không dám cãi”.

y ng

i áp nói pha l ng v i nhau m t h i r i cô Hai H u m i v th y thông Hàng i ch mua thêu. Th y thông Hàng òi i theo và

c v v i cô Hai H u m

n xe h i c a c u Th

ng

mà i cho mau. C u Th

ng T s n lòng, nên

ng d y m i hai cô i. Cô Hai H u d d , cô

nói cô còn neo xe kéo. V ch ng th y thông Hàng ép ri t, bi u tr ti n xe kéo cho nó i, c c ch ng ã cô Hai H u ph i nghe l i, nên móc bóp l y b c c c mà tr ti n xe kéo r i theo cô thông mà lên xe h i. Hai cô ng i sau, th y thông ng i d a bên Th ng T

phía tr

c. Th

ng T

m tay bánh th ng th ng ch y xu ng

ng mé sông C u Quây, t i nhà hàng cô thông m i bi u ng ng xe l i. Hai cô vô nhà hàng mua

. Th y thông ng i ngoài xe m i h i th m Th

ng T

coi nhà có ch c gh o cô Hai H u hay không. Th ng T

em các l i mình ch c cô và nh ng

i cô

i áp mà thu t l i cho th y thông nghe. Th y thông li n v vai Th ng T và kê mi ng

nói nh r ng : “Ch u r i a. Toa ch c mà cô không r y, cô nói nh v y ó, ngh a là cô ch u r i.

a bi t ý con gái l m : Ban

u m i h i v y mà. M a t

ng c còn d c d c ó là t i toa có v .

nói h i ó, toa không hi u hay sao?”.

Th

ng T châu mày áp r ng :

-

Tôi b v tôi r i.

-

a! B h i nào?

-

m nay. Tôi ch

v bên tôi h t r i. Tôi không qua b n n a.

-

Cha ch ! Toa làm cái ó b y l m, v ki m thêm không có, v âu mà b ?

-

Tôi không c n.

k c c quá, tôi ch u không

c.

-

i nãy toa có nói chuy n ó v i cô Hai H u hay không?

-

Không.

-

y

b a nào m a bi u v m a nói v i c coi c nói làm sao. M a ch c c nghe chuy n y c h t d c d c n a. Mà bây gi

ây m a ch c c c ng ch u r i. N u c không

có tình ý gì v i toa sao c lên xe toa c

i, ph i hôn?

Th

ng T g c

u và c

i, coi b

c ý l m.

Hai cô mua

r i, m t ng

i ôm m t gói trong nhà hàng i ra. Cô Hai H u t giã hai th y v i cô thông, tính lên xe kéo mà v . Th y thông m i tr l i mà ch i m t chút n a. Cô nói tr a r i, cô https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

44

www.hobieuchanh.com

ph i v . Cô thông bi u thôi lên xe h i

ng

a v nhà. Cô Hai không ch u, c kêu xe kéo r i t giã mà i.

Th

ng T ng i ngó theo cô cho

n xe cô i khu t r i, c u m i ch u

p máy cho xe ch y mà

a v ch ng th y thông v . i d c

ng th y thông h i Th

ng T r ng :

-

Toa bi t t i sao mà cô Hai không ch u lên xe h i cho toa a v nhà hôn?

-

Không.

-

s ông Giáo th y r i ng nghi, bi t hôn? Con gái h có tình thì có ý nh v y ó. M y cái c ch

ó

ch ng r ng cô Hai khoái toa l m r i ó.

Th

ng T nghe nh v y l i còn c ý h n n a, b i v y v t i nhà th y thông Hàng, c u vô ng n

c, c u th y hai

a nh c u không ghét nh h i nãy n a, c u l i móc bóp ph i ra l y t t m gi y b c mà cho chúng nó. Cô thông bi u hai a con cúi

u xá c u mà cám n.

Th

ng T v

u hai

a nh mà c

i, r i bi u th y thông lên xe

ng c u

a tr l i s mà

làm vi c.

Theo l i c a th y thông Hàng nói, thì s nguy n c a c u Th ng T

ã ph r i, hy v ng c a c u

ã g n thành r i, c u còn k gì là nhà, c u còn k gì là v n a.

Bà K hi n i th m sui gia v , bà bu n cho n i con h t s c, bà trông con v ng có nói ph i

qu y cho con nghe, r i bi u tr qua Ông V n xin l i cha m v mà v i v l i. Bà trông h n t tu n l , n không

c, ng không yên, mà không th y t m d ng thi h t. Bà b t r t trong lòng ch u không

c nên b a n bà ph i b nhà i lên M Tho ki m ng i h i th m. Bà ghé

y nhà quen, h i l n l n m i hay Th

ng T

t i Tam Hòa khách l u. Bà i th ng l i ó,

nh m lúc 9 gi s m mai. Bà h i th m ông ch khách l u và c y ông bi u b i lên l u kêu giùm Th

ng T xu ng cho bà nói chuy n. Th ng b i i lên m t h i lâu r i tr xu ng th a r ng c u ng mê, kêu c u không ch u d y, c u bi u ai mu n th m thì chi u s l i. Bà K hi u tr

lên nói r ng có bà già ru t c a c u l i ki m c u, nên c u ph i xu ng nói chuy n m t chút : Bà ng i

i g n m t gi

ng h , Th

ng T m i ch u xu ng. C u b n m t b

Pyjama b ng l a

tr ng có s c xanh, tóc chôm bôm, m t s t s .

Bà K hi n th y m t con thì bà n i gi n, nên bà h i c t ng n r ng :

-

y i âu d v y h ?

-

Tôi i th m anh em ch i ch có i âu.

-

nhà

ng tao nói chuy n cho mà nghe.

-

Chuy n gì?

-

y, thì v nhà r i s bi t mà.

-

Má v tr

c i.

-

y không ch u v hay sao?

-

Chi u t i r i tôi s v .

-

y ch m y v li n bây gi không

c hay sao?

-

Không

c. Tôi còn m c công chuy n m t chút n a.

-

h ! Con thi t là quá qu c l m.

-

Có gì âu quá qu c. Má v

i. Tôi nói chi u tôi v mà.

-

Ch c hôn?

-

Sao không ch c.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

45

www.hobieuchanh.com

-

, thôi tao v : Mà chi u m y ph i v nghe hôn.

Bà

ng d y cáo t ông ch khách l u r i l y dù mà i v .

Bà K hi n vô t i sân, bà th y có m t cái xe hai bánh ó, ch ng g ng lên tr i, bà không bi t

xe c a ai. Ch ng bà b

c lên th m bà th y cô M nh trong nhà ch y ra xá bà thì bà m ng quýnh nên bà h i r ng :

-

Con qua h i nào ó?

-

Th a, con m i qua. H m nay con mu n i mà m c công vi c l n d n hoài, nên b a nay con m i i

c. Th a, má bên nây m nh?

-

, m nh. Anh ch bên nhà c ng m nh, con há?

-

, th a m nh. Th y má con có g i l i th m má.

-

Sao con không i s m s m,

i tr a n ng quá?

-

Th a, con qua h i nãy c ng còn s m.

Bà i r a m t và h i tr d n c m. Cô Ba M nh l t t i xu ng nhà b p mà coi c m n

c cho

ch ng. Bà K hi n kêu dâu mà nói r ng:

-

Con

ó cho con Mang nó d n, con. Con l i ây cho má h i th m m t chút … H m nay anh ch bên nhà h t gi n th ng T hay ch a?

-

Th a, con có th y gi n h n chi âu. Má con có h i không bi t t i sao anh T v bi t

bên nây, không th y nh qua n a.

-

, b a h m má v má r y nó, má bi u nó ph i qua l y anh ch mà xin l i. Nó nói s quá, ít b a nguôi ngoai r i nó m i dám i. R i k có m t th y, anh em b n h c c a nó h i tr

c, t i r nó i V ng Tàu h ng gió. Nó i v i th y h m nay. Nó nói chi u b a nay nó

. Con i qua ây, con có th a tr

c cho anh ch bi t ch ng nào con v hay không?

-

Th a, má con d n qua th m má bên nây r i x ph i v .

-

È! V chi g p v y nào! ch i vài b a r i s v , con.

-

Th a con h a x v , n u con , s e th y má con nhà trông.

-

Không h i gì. Xe

àng tr

c ó là xe b n con m

n co qua, ph i hôn?

-

Th a ph i.

-

u v y thì ti n l m.

m t lát kêu th ng ánh xe cho nó n c m, r i bi u nó v b n nó th a giùm v i anh ch hay, con bên nây ch i vài b a r i s v .

-

Th a, s

l i bên nây, th y má con trông l m!

-

Không có sao âu. V bên nây, ch ph i i âu hay sao mà s . Còn mình có cho xe v nói mà trông gi ng gì.

Cô Ba M nh không mu n , mà b m ch ng ép quá cô ph i v ng l i, song cô không vui chút nào h t.

Bà K hi n, m t là vì con dâu có ti n, hai là vì con mình không nên thân, b i v y bà vui v ngon ng t v i dâu bà lung l m. Bà th y dâu không có t m t l i nào phi n ch ng thì bà m ng th m, ch c sao Th

ng T v g p v , hai v ch ng s dã lã v i nhau, r i d t nhau tr v b n.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

46

www.hobieuchanh.com

(7)

n n a chi u, bà trông Th

ng T

n n i ng i không yên ch

c. Bà i ra i vô, lóng tai,

dòm ch ng hoài, nghe xe ai ch y ngoài l bà c ng t ng xe c a con v , nên b

c ra mà ngóng.

i

n

èn mà không th y t m d ng chi h t, bà m i bi u d n c m lên n. Bà ng i n c m v i dâu mà trí bà lo ra, bà c nói: “Th ng k c c quá. Nó nói chi u nay v , mà sao n ch ng n y nó

ch a v kìa”.

n c m r i, bà K hi n

ng ng i trên ván n tr u mà nói chuy n v i dâu, thình lình nghe ti ng xe ch y r i qu o vô c a. Bà ch c Th

ng T v , nên trong b ng m ng, song bà làm t nh mà nói ng: “Th ng qu

ó bây gi nó m i v a”.

Th

ng T b

c vô, b

èn ch p chóa, c u th y trong nhà không rõ, ch th y m ng i d a cái èn mà n tr u, c u bèn h i r ng: “Má bi u tôi v nói chuy n gì?”.

Câu h i y làm cho lòi m y l i x o trá c a bà nói v i dâu h i tr a, b i v y bà gi n bà áp r ng:

“Cái t t lý l c lý l

i không ch u b ! i sao mà quá ch ng, con nó trông không c, nó qua nó

ki m ây, ch nói chuy n gì!”.

Th

ng T day qua th y v b n qu n en áo en,

ng

ng g n cây c t, c u châu mày r i nói

ng: “Ai c u ki m? Ki m làm gi ng gì? i v b n i! Quân bây khinh khi tao l m, còn eo theo làm chi? Mu n báo tao ph i không?”.

Cô Ba M nh là gái n nói nh nhoi, cô nghe nh ng ti ng thô t c nh v y thì chát chúa l tai cô, i v y cô

ng mà khóc, ch không bi t l i chi mà

i áp.

Bà K hi n la l n lên r ng: “Th ng qu ! Nói h i du côn v i ai v y? V m y nó có l i gì mà m y dám m ng nó? Tao

p

u

i m y i ây m y không lo, l i lo

i nó. B a nay tao m i th y

cái tài c a m y r i a. Hèn chi anh ch

b n ch u m y không n i ph i l m mà”.

Th

ng T qu m m t nói r ng:

-

Tôi bi t mà. Má th y h giàu má mê, nên chuy n gì má c ng binh h h t th y. H coi tôi nh r m nh rác, má c ng không k .

-

Ai coi m y nh r m nh rác âu? Khéo ki m c mà ch a mình! Giá m ng m y mà c i

c con v nh v y thì áng l y nó n a ch , khéo làm b .

-

! Quý v i má, ch quý v i ai ó mà má ch ng.

-

i nó nói, ai ch u

c thì ch u i coi nè!

-

Má nói nó quí l m; má

r i coi tôi có v b ng m

i nó hay không mà.

Bà K hi n th y con nghinh ngang quá, n u nói n a thì là ch c cho nó nói b y thêm ch không ích gì, b i v y bà l c

u ng i l ng thinh.

Th

ng T b m , tr qua h i v r ng:

-

khi th ng cha v i con gái m m y sai m y qua ây ch c cho tao ánh ng làm c mà

lên tòa xin

, ph i hôn? Không c n gì

. Tao cho phép m y v l y ch ng khác làm n.

Cái giàu c a m y ó không

cho tao xài m t lát,

ng có ch n r n.

-

Cha m tôi có qu y v i mình ch nào âu, mà h m mi ng thì mình c m ng nhi c cha tôi. Còn tôi c ng không có khoe giàu v i mình h i nào, sao mình c câu mâu s ó

hoài.

o v ch ng, d u mình không th

ng tôi mình nói m t ti ng r i mình b c ng

c, c n gì mà ph i n ng nh nhi u l i. Hôm tr c mình ánh ch

i tôi r i mình ch

bên nây, tôi ã nghi cái duyên n c a tôi v i mình ch có m y ngày mà thôi! Nãy gi https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

47

www.hobieuchanh.com

tôi nghe nh ng l i mình nói ó n a, thì tôi ch c, ch tôi h t nghi r i. Không sao, ph n s tôi vô duyên, nên b ch ng b b c thì tôi ch u, tôi ch ng dám phi n trách ai. Tôi c u chúc cho mình ki m v khác cho h n tôi,

ng mình v a lòng …

Cô Ba M nh nói t i ó thì cô khóc ròng, nói không c n a.

Bà K hi n th y dâu nh v y, còn con nh v y, thì bà t c t i nên bà c ng khóc.

Th

ng T

ã không bi t

ng lòng mà c u l i

ng d y, khoát tay, nói r ng: “Tao v i m y

thi t h t duyên n r i. Thôi rày s p lên

ng có qua l i bên nây n a. M y v nói v i cha m m y ráng ki m th ng r khác bi t cày b a, bi t ti n t n, cho x ng v i nhau, ch tao là quân ch i b i, cha m m y không a

c”.

Bà K hi n ã nh t nh không thèm nói v i con n a, mà th y nó h n hào ngang ng c quá, bà

nín không

c, nên bà gi t cây ch i lông bà r

t ánh và ch

i om sòm. Th

ng T không s

r y, nh ng mà s cây ch i trúng, nên c u b ch y ra sân r i leo lên xe h i i m t.

Bà K hi n tr vô và khóc và nói v i dâu r ng: “Má vô ph c quá! Má có m t mình nó, má

th

ng, nên má lo cho nó h t s c, lo cho nó có ru ng t cho nhi u, r i l i lo cho nó có v ch

t . Nó l i không bi t n, l i sanh tâm ng ngh ch. Thôi, nó mu n h , thôi thây k nó, con ch ng nên bu n. Con v con c ng

ng có thu t nh ng l i nó nói b y ó cho anh ch nghe làm anh ch bu n.

coi ch ng nào nó n n n cho bi t”.

ch ng nàng dâu khóc v i nhau, ng

i vô ph

c, k vô duyên, tuy s

au

n khác nhau,

song c ng bu n th m nh nhau c . Bà K hi n bu n nh ng mà bà ki m l i khuyên gi i dâu luôn luôn. Bà không dám nói chuy n Th

ng T qua xin l i cha m v mà l i, mà bà c ng không dám tính chuy n xin r

c dâu v

bên nây n a; bà c khuyên dâu

ng bu n, bà nói có l t i

hai tu i xung kh c, nên v ch ng ph i xào xáo nh v y trong m t ôi tháng r i m i thu n hòa.

n sáng, cô Ba M nh xin phép m ch ng mà v k o cha m trông. Bà K hi n ngh ph n dâu bà th

ng h t s c, song v ch ng nó nh v y, bà c m l i sao c, b i v y bà ph i m

n xe cho

dâu v . Khi cô Ba M nh t giã m ch ng mà lên xe, cô nói r ng: “Thôi, má ây m nh gi i.

Ch c là t rày s p lên con ít g p má, b i vì ch ng con c m không cho con qua ây n a, con làm sao mà th m vi ng má

c...”

Cô nói t i ó thì cô khóc vùi. Bà

ng lòng bà c ng khóc. M con khóc v i nhau m t hi p nh i hôm v y n a r i m i t bi t nhau.

Bà K hi n tính

cho dâu v ít b a r i bà s qua mà nói thi t vi c nhà cho anh sui ch sui nghe, và h i anh sui ch sui coi bây gi ph i li u l nào, ch h nên gì nó c ng là con r trong nhà, n u gi n l y buông x i thì c ng t i nghi p ph n con, mà thiên h ng i ta c ng àm ti u. Bà tính

nh v y mà h bà nh t i vi c con thì bà bu n, bà lo, bà gi n, bà t c, n không ngon, ng không c, trong vài ngày bà nhúm b nh.

Bà tr tu i, mà l i m nh m n a; thu nay bà ít hay nh c u, nóng l nh, s m i, m i tay nh

y bà có ti n khác. H m nay vì bà r u r n i con, n ng không c, thân th b i o i, dún

mình n l nh, ho khúc kh t ít ti ng r i kh c ra có vài c c máu b ng ngón tay út v ng theo àm.

Bà th y v y bà kinh tâm th t s c, bi t b nh hi m nghèo. Bà l t t h i th ng Ng xu ng xóm

i r

c th y thu c Kham lên coi m ch h t thu c cho bà u ng.

Bà K hi n nh t nh lo d

ng b nh, không thèm lo vi c chi khác n a h t. Tuy b ng bà mu n nh v y, song bà n m m t mình, trí bà b t nh chuy n n y, chuy n n hoài, nh th ng con ng ngh ch ã ló mòi h r i, nh ch ng b nh hi m nghèo s không s ng lâu c, mà h nh m m t

i thì còn gì s nghi p, công phu lòn cúi, tráo tr , bày m u, l p k g n 20 n m tr ng, trong

t phút s tan nh khói bay, s tiêu nh b t n c.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

48

www.hobieuchanh.com

Ng

i trong cái a v c a bà mà không lo sao

c, mà m c ch ng b nh th huy t h lo thì

làm sao mà m nh. Bà u ng n m sáu thang thu c, kh c không có ra huy t n a, nh ng mà tâm th n m m t, n

c da mét xanh, thân th g y mòn, tay ch n r ri t. Bà ráng h t s c thì trong bu ng xê ra ngoài ván mà thôi, ch bà không dám tính b c ra kh i c a.

Hôm tr

c bà H i

ng Th

ng cho phép con i th m m ch ng nó. Ch ng cô Ba M nh v , bà i th m th ng r

b n làm vi c gì, th y v nó qua nó có m ng hay không. Tuy cô Ba M nh không quên l i m ch ng d n, nh ng mà vi c nhà, cô gi u ai ch có l nào d u m ru t, hu ng chi duyên ph n l làng, cô m c khó n i ôm p trong lòng c, b i v y cô ng i kh kh m thu t

chuy n ch ng m ng nhi c xô

i l i cho m nghe.

Bà H i

ng gi n l m, song bà không mu n l cái nét gi n c a bà cho con th y, nên bà c n r ng ng i làm thinh. Bà có ý trông coi nh ch sui có qua ho c xin l i cho con, ho c xin em dâu v , thì bà s nói ph i qu y cho ch sui nghe. Bà trông n tháng ch p mà không th y sui hay là r

qua nói chuy n chi h t. Bà l y làm phi n, nên b a n bà tính i qua M H i th m ch sui coi t i sao mà b t tin cho bi t. Ông H i

ng can r ng: “Bà i âu cho th t công. Khéo làm cho h khinh d . ã bi t mình có con gái, nên h gì mình g m t l n mà thôi, d u m c r h , mình c ng không l b t con l i mà g ch khác. Mà th ng T là kh n n n quá, nó hân h i

i xô con

nh, tôi nghe nó qua M Tho m

n nhà ng

v i con nào ó h n m t tháng nay r i, bây gi bà còn qua n n n cho nó v

v i con mình hay sao? Không

c.

b t hi u nh v y, tôi

nh t nh không cho nó b

c ch n t i nhà tôi, mà tôi c ng không cho con M nh qua b n n a.

Con tôi thì nó nhà tôi, có gi i nói ti ng gì n a thì t i ây mà nói”.

Bà H i

ng c

i mà áp r ng: “Ông

ng có binh con mà nói nh v y, ch sui ch nghe ch phi n. Con ch qu y, ch ch

v i mình có mích lòng ch nào âu. Hu ng chi con M nh ã có thai nghén r i bây gi mình b t ch t b t l ng, té ra mình mu n phân r v ch ng nó hay sao.

Mình vô ph

c g p th ng r hoang àng, thì

th ng th ng coi nó làm sao, ch n u mình nóng y quá thì cái l i tr v mình.

tôi qua th m ch sui th coi ch nói làm sao mà. Con c a mình thì nó nhà mình ó, ai b t i âu

c mà ông s ”.

Bà K hi n au n m chèo queo nhà m t mình v i hai a ; Th

ng T

i bi t không th y tr

. Bà bu n vi c nhà, bà mu n qua than th v i sui gia mà i không c; bà trông cho th y Ban

bi n Chí ho c cô Ba Ng c

n th m mà c ng không th y

n.

Bà m i n m t chén cháo r i n m ngoài ván mà ngh cho kho n khoát. Thình lình bà nghe có ti ng xe ng a ch y vô sân. Bà bi u con Mang ra c a coi có khách nào ó. Con Mang b c ra r i

li n ch y vô th a rr ng: “Th a, có bà H i

ng qua”.

Bà K hi n ráng ng i d y mà b bà m t l m. Bà H i ng b

c vô trong, sui gia chào h i nhau.

Bà H i

ng v a ng i xong k bà h i r ng:

-

Ch

au sao ó mà ch

m d v y?

-

m nay tôi b nh d quá. Hôm con T

bên nây nó tr v b n thì tôi có nói

vài b a

i tôi qua th m anh ch . Té ra nó v r i thì k tôi xáng b nh, i âu không c h t.

-

t nh n d hôn! V y mà b n có hay âu. Ch r c th y nào mà u ng thu c, th y có

nói au ch ng b nh chi hay không?

Theo thói th

ng, nh ng ng

i au b nh hi m nghèo c ng nh nh ng ng

i au b nh kín, h

hay gi u gi m, không mu n nói ch ng b nh cho ng i ta bi t. Bà K hi n c ng v y, bà s nói

thi t r i ch sui b n

n ra, thiên h d ngh , b i v y bà nói tr r ng:

-

Tôi au c ng không có chi l m; nh c

u, nóng l nh, r i b i ho i tay ch n, n ng không c, t i v y mà m. Tôi u ng thu c c a ông th y Kham coi có mòi khá khá, mà sao ng còn h i m t hoài.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

49

www.hobieuchanh.com

-

Ch n m xu ng mà ngh . au mà ng i làm chi.

-

Th a

c. M i ch u ng n

c.

Bà K hi n bi u con Mang b t v t làm th t

ng n u c m. Bà H i

ng không cho, bà nói bà m i

n c m r i i ây, nên không ói. Hai sui gia nói chuy n v i nhau m t h i lâu, bà H i ng

không th y chàng r , bà m i h i r ng:

-

Th ng Ba nó i âu v ng?

-

Nó i hoài có bi t âu mà nói.

Bà K hi n tr l i mà h i bà m t, s c bà bu n lung l m.

Bà H i

ng th y v y, bà không dám h i n a và bà khuyên ch sui hãy n m xu ng mà ngh . Bà hi n li u s c ng i ráng n a không n i, nên bà cáo l i r i kéo g i mà n m. Vì con nó làm cho bà phi n não nhi u, nên bà n m mà n

c m t ch y ròng ròng. Bà H i

ng bi t ch sui au

n

i con, nên bà day qua têm tr u mà n,

cho ch sui ngh .

Cách m t h i, bà K hi n l y kh n h t mè lau n c m t r i nói r ng: “Tôi không dè tôi vô ph c

n

i n y! Tôi gi u ai ch gi u ch làm chi. Tôi sanh có m t chút con, tôi mu n cho nó c t

v i ng

i ta. H i nó còn nh , tôi lo cho nó n h c, t n hao bao nhiêu tôi không k . Nó i h c thì tôi nhà lao tâm tiêu t , l p th ki m ti n s m ru ng mà cho con. Tè ra nó h c, báng

nhi ph , không ra gì h t. Tôi ngh thôi con h c không c, thì c

i v cho nó,

ng nó có ôi

n lo làm n v i ng

i ta. C

i v r i, nó l i sanh ch ng hoang àng c

i ch i hoài, không lo

vi c chi h t mà l i hân h i v n a. Tôi m c th ng con, thi t tôi bu n r u h t s c. H m nay tôi tính

qua nói chuy n nhà cho anh ch nghe, mà r i k au nên i không

c. Tôi bi t tôi vô

ph

c mà anh ch c ng vô ph

c l m. Ph i tôi dè nó nh v y thì tôi có c

i v cho nó làm chi.

Mà thôi, vi c ã l r i, tôi xin anh ch th ng, h x giùm cho nó. Không bi t ch ng t i tu i hai a nó xung kh c nên m i sanh chuy n tr c tr nh v y.

tôi u ng thu c ít ngày tôi m nh r i

tôi ki m th y gi i mà coi tu i l i coi. Tôi th y h nh v y c ng hi m, v ch ng tr c tr , h làm ám c

i, xây phòng l i r i hòa thu n n v i nhau nh th ng.

Bà H i

ng th y ch sui thi t tình mà l i bi t ph i, bà không n nói n ng nh , nên bà suy ngh t h i r i áp l i r ng:

-

Ch

ai thì c lo u ng thu c cho mau m nh. Chuy n s p nh sau r i s tính.

-

Ch qua sao ch không d t con T qua ch i?

-

Nó c ng mu n i qua th m ch l m, ng c gì hôm tr c th ng T c m không cho nó qua

bên nây n a, nên nó không dám i.

-

Th ng qu

ó nói b y, h i nào mà gi n nó.

-

Th y nó h n nó lung l m. ng ít hay nói mà tánh ng g t. ng nghe nó i xô ánh

ch

i con nh

ng gi n nên ng c m con nh không cho qua l i n a.

-

Tôi coi b con T nó còn th

ng th ng l m.

-

Thì nó th

ng ch sao, t i th ng k c c quá, ch có ph i t i nó âu… À, ch có hay vi c gì không?

-

Vi c gì?

-

Con nh nó có nghén.

-

y hay sao?

-

Á, t i v y ó, nên tôi không mu n cho nó i xe i c , s d n.

-

u nó có nghén thì nó ph i ti p d

ng không nên i xe.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

50

www.hobieuchanh.com

-

Nó dã d

i t i ngày, ch ph i nó m nh m nh h i tr

c, thì tôi bi u nó qua nuôi ch ít

a.

-

Thôi, t

ng là nó m nh thì qua ch i, ch nó nh v y thì qua làm chi.

Bà H i

ng nói chuy n ch i t i x mát bà m i v .

Ch sui v r i, bà K hi n càng bu n h n n a. Lúc nói chuy n v i ch sui, bà gi u, vì không n khai h t cái t i c a con ra, ch t b a Th

ng T r y v r i c u b lên xe mà i, thì c u i bi t t, không có léo v nhà n a, bà K hi n au mà c u không hay, mà bà gi n, bà c ng không thèm sai ai i ki m.

u Th

ng T

i âu d v y?

u có i âu. C u lên M Tho, c u Tam Hòa khách l u mà ch i; c u có thèm i âu xa làm chi, mà c u không mu n v nhà ch .

u mê m n cô Hai H u, nên eo

i theo v ch ng th y thông Hàng mà c y làm mai. Ban u

th y thông Hàng nói r ng cô Hai H u ã ành c u r i, nh ng vì c u có v , nên cô không dám n. C u nói c u ã b v r i, và c u c y th y thông trao l i l i r ng, n u cô ng c u thì c u th ch c c u s làm cho cô

c h nh ph

c tr n

i. Cách ít b a, th y thông

a cho c u m t

phong th mà nói r ng: “B a nay nhà tôi lên th m cô Hai H u và luôn d p nói giùm chuy n cho c u. Cô có g i m t cái th mà tr l i cho c u ây. Th nói chuy n gì không bi t. C u m ra mà coi.

Th

ng T nghe nói cô Hai H u g i th thì c u m ng quá, l t t m ra mà

c. Th nh v y:

“Th y T r t yêu d u i!

Em không dè ph n hèn m n v ng v n y mà có ph c

c th y chi u c . Em r t c m cái tình

tri ng

y, ch ng bi t chi mà

n b i, ch nguy n ôm kh i tình mà ch ch ng nào th y thi u ng

i n i tr thì em s xin v i th y cho em theo h u h , ng s m d ng chén c m, chi u rót

tách n

c, cho ph tình kính tr ng b c v n nh

.

Em th quy t d u ph i ch

n b c

u em c ng ráng ch , song n u th y có lòng th ng thì xin

cho chút v t m n làm tin,

ng khi nh nhau thì d ra mà nhìn, cho nguôi b t n s u phân

cách. Vài hàng s l

c, cu i xin quân t dung tình”. H.H.

Th

ng T c m b c th coi i coi l i hai ba l n. Th y thông Hàng ng i li c m t dòm c u thì th y s c di n c u t

i rói mà mi ng l i chúm chím c

i. Th y bi t cá ã nh p m i r i, nên th y

i r ng: “Th nói sao ó c u?”. Th

ng T li n trao cái th cho th y thông coi. Th y coi xong i th y tr l i và c

i nói r ng: “Tôi oán hay hôn? Tôi th y b thì tôi bi t cô ã ch u r i mà.

u cám n tôi hay không, h ?”. Th

ng T g t

u lia l a mà áp r ng:

-

Mang n l m. Ch ký tên mà vi t 2 ch H.H. là ngh a gì v y?

-

u d t quá! Hai ch H ó là Hai H u ch gì.

-

À ph i. Mà không bi t th n y ch c vi t hay là c m n ai?

-

bi t ch , có l c vi t, ch chuy n kín mà c m n ai.

-

Ch con gái mà vi t hay quá.

-

Theo th

ó thì c nói ch ng nào c u r nh rang, không có v , thì c s ng c u, d u ph i

ch

n già c c ng ch , song bây gi c xin c u

a cho c m t vài v t gì

làm k

ni m. C nói nghe có tình quá. V y c u tính sao ây?

Th

ng T ng i suy ngh m t h i r i nói r ng :

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

51

www.hobieuchanh.com

-

u cô Hai không có bu c nh v y, tôi c ng không th v i v tôi

c.

k quá,

ch u không n i.

th ng th ng r i tôi s làm

n

n Tòa mà xin phá hôn thú. Bây gi

cho c m t v t gì

làm k ni m, không bi t mua gi ng gì mà cho ây”.

u nói t i ó r i c u châu mày mà suy ngh n a. Th y thông Hàng nói r ng :

-

Mua gi ng gì thì c u li u, tôi có bi t âu. Nh ng mà cô Hai H u là ng i úng

n, n u

mu n k ni m thì ph i mua

cho x ng áng ch cho

b y b c khinh d .

-

Theo ý th y, bây gi ph i mua v t gì?

-

ni m cho àn bà con gái thì ph i mua

n trang, nh bông tai, ho c cà rá, ho c dây chuy n, ho c vòng, mà th nào c ng ph i nh n h t xoàn coi m i c… Cha ch ! Mà

làm nh v y coi úng, song ph i t n t i n m b y tr m.

-

i! Có h i gì vi c ó; t n bao nhiêu c ng

c mà. Th y xin phép i Sài Gòn m t b a

i tôi

ng mua

ch i.

-

c. Mà mua th h t xoàn

ó tôi không hi u. nhà tôi nó th o l m,

tôi m

n nó

i v i mình.

-

u

c v y thì t t l m … B a nay th 5 r i; thôi th y xin phép tr c, s m m i m t,

nh m th 7, mình i.

n hò xong r i, Th

ng T ngh trong bóp ph i còn có 700

ng b c, s e mua

không

,

nên c u tính v nhà o b m mà xin ti n thêm.

Vì c u b nhà i trót tháng, c u s m gi n mà không cho ti n, nên tr v c u êm ái l m, xe vô sân c u không dám bóp kèn, lúc vô nhà c u i giày không dám b c m nh. Phía tr

c c a óng

bì b t, c u ph i i vòng ra phía sau. Mà phía sau c ng v ng hoe, c u ngó quanh qu t th y có m t mình con Mang

ng lui cui n u c m d

i nhà b p, c u bèn b

c xu ng h i r ng: “Má tao i

âu, Mang?”

Con Mang áp r ng :

-

Bà không có n m trên ván hay sao?

-

Không.

-

u v y thì ch c bà vô n m trong bu ng.

-

i ch ng n y mà n m trong bu ng n i gì?

-

hôm c u i

n nay, bà r u bà au, nên bà n m trong bu ng hoài.

-

au gi ng gì?

-

Bà ho, r i nh c

u nóng l nh.

Th

ng T nghe nói au, mà c u không t d u lo s chi h t, c u l i chúm chím c i r i i ri t

vô bu ng mà ki m m . C u khoát mùng th y m n m chèo queo, c u h i r ng : “Má au sao ó má?”.

Bà K hi n m m t th y con, bà ráng ch ng tay ng i d y mà nói r ng :

-

y i âu sao không i luôn i, còn tr v làm gì? M y tính v mà ch c cho tao gi n, ng tao ch t cho mau ph i hôn?

-

i ch i mà.

-

Thì i ch i, ch ai nói m y i âu. Thôi, tao không bi t m con gì n a. i âu thì i cho khu t con m t tao, ch t b ch t b i gì thì ch t ph t cho r i.

kh n n n l m!

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

52

www.hobieuchanh.com

-

Gi ng gì mà kh n n n!

Th

ng T tính v xin ti n, ch ng dè m i út

u vô nhà thì b m r y rà. C u ã nghe con

Mang nói t i c u i nên bà r u bà au, mà c u không thèm ý n câu nói y; c u c ngh trong

trí r ng m

mình nên m qu u, không bi t làm sao mà xin bây gi .

u b ra ngoài tr

c, i ngang qua bàn th cha, c u không thèm ngó; c u i t i hàng ba r i ch p tay sau ít qua l i l i qua mà suy ngh : còn có 700

ng b c, n u mua

h t r i l y gì mà

xài? Mà bây gi m

ng gi n, làm sao mà xin ti n cho

c? C u i m t h i r i c u tr vô

nhà trong; c u th y m

ã ra n m trên ván, c u l i ng i m t bên mà h i r ng :

-

Má au sao ó v y má?

-

Tao au sao m c k tao; m y h i làm gì? M y có k n ai âu mà m y h i?

-

Má gi n thi t hay sao?

-

Tao thù, tao oán m y, ch không ph i gi n mà thôi âu!

-

mà thù oán con cái gì!

-

Tao

m y ó là

yêu,

qu , ch không ph i là

con. B i yêu qu nên m i theo mà

báo

i tao nh v y ó.

-

Mà ch

i r a hay là má ánh tôi t ý má. Má làm cho ã n gi n c a má i. Má mu n làm sao tôi c ng ch u h t th y.

-

Khéo nói li u m ng.

-

Thi t ch li u m ng.

Bà K hi n day qua ch khác, không thèm nói n a. Th ng T th y m

ã d u r i, c u tính

th ng th ng r i s òn , nên c u thay

mát r i i ra v

n mà ch i.

n t i c u theo dã lã, ki m

chuy n mà nói v i m . Tình m con

ng h i gi n thì nói cho hung, ch không th nào mà d t c, b i v y bà êm l n l n, tính th a lúc con bi t l i mà khuyên d nó.

Th

ng T nh n d p y m i xin ti n, c u xin m

a s b c tr

c cho c u, r i ra giêng m góp

lúa ru ng h

ng h a mà l y l i. Bà K hi n nghe nói t i b c ti n ru ng t thì bà phát gi n lên

i, nên bà h i r ng: “Tè ra m y v

ây là v kh o ti n hay sao?

kh n n n! M t

ng xu c ng

không

c,

ng có mong xin ti n tao n a. Thà là c a n y tao cho chó n”.

Th

ng T xin ti n không

c, nên c u ng m t êm r i sáng b a sau c u tr lên M Tho.

n th b y, c u r

c v ch ng th y thông Hàng i Sài Gòn. Cô thông bày mua m t mi ng m ai dông v i m t chi c cà rá nh n h t xoàn, hai món giá n m tr m r i. Chi u tr v M Tho,

u trao

y cho cô thông và vi t m t cái th r i c y cô em a giùm cho cô Hai H u, cô

thông i m t h i r i tr v nói r ng cô Hai H u c th và

k ni m thì cô m ng l m, cô l i

có g i m t cái kh n mu soa l a c a cô thêu

cho c u làm tin. Th

ng T l y kh n d ra coi r i

u x p b túi, b trân tr ng hân hoan vô cùng.

êm ó Th

ng T than v i th y thông r ng c u h t ti n, không bi t làm sao cho có vài ngàn ng b c mà xài. Th y thông nói r ng bây gi c u có t tình v i cô Hai H u, không l n ông

Giáo Chu t mà vay n a, v y

th y ki m Chà-và mà vay giùm cho c u. Th y thông là ng i lo

ng gi i, b i v y th y lo trong vài ngày, xin giùm sao l c chúc ngôn, a b , r i Th ng T

em

th cho Chà mà l y hai ngàn

ng b c d nh ch i. Th

ng T có ti n r i, c u có c n gì mà v

nhà n a, b v y m r u, m

au, thì m ch u, c u xài, c u ch i, thì c u vui!

t Quy n I

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

53

www.hobieuchanh.com

Con Nhà Giàu

Bi u Chánh

Quy n II

(8)

Xin

v ph i tr ng

b ng c nh lu t nh, thì tòa m i lên án mà h y hôn thú. Theo nh l i a th y thông Hàng c t ngh a lu t H thu c v ng i Annam ban hành n m 1883, thì tòa cho

là khi nào ng

i àn bà có ph m m t l i trong m y l i n y: 1)

y trai ch ng b t

c có

b ng c ;

2)

nhà ch ng mà tr n;

3)

ánh

p cha m ch ng ho c các ng

i tr

ng th

ng khác bên ch ng;

4) Ph m t i b tòa hình k u án làm m t danh giá.

Ví nh ng

i àn bà không có ph m m t l i nào trong m y l i y, mà ch ng c ng mu n xin 11, thì ít n a ph i ki m b ng c ch rõ ràng v mình ho c b t k nh v i công cô, ho c hay ng i lê ôi mách, ho c có tánh gian gi o tr m c p, ho c ghen t ng làm náo

ng trong gia ình,

ho c có t t b nh không th sanh con n i dòng cho ch ng c. Mà ph i nh h v ch ng h i m i

i nghèo nàn, bây gi tr nên giàu có, ho c ng i v

ã có ch u tang cho cha m ông bà bên

ch ng 3 n m, ho c ng

i v không còn cha m bà con mà tr v n

ng d a

c, thì Tòa không

ch u cho

b .

Th

ng T suy xét ra thì v mình không có ph m m t cái l i nh nào trong m y cái l i c a th y thông Hàng k

ó. Bây gi ph i làm sao? Th y thông Hàng nói ví nh v ch ng ng tình d t

nhau

n Tòa xin

thì

c, song làm nh v y là khi nào c

i v

n cho

c ít n a là 2 n m

p lên, và ng

i ch ng ph i trên 25 tu i, còn ng

i v ph i tròn 21 tu i thì m i

c. Làm th

y c ng không

c n a, b i vì v ch ng c u m i c

i có m y tháng, ch ng m i có 19 tu i, v

i có 18 tu i mà thôi.

Th

ng T còn

ng lo li u v s

v , thì ngày T t ã g n t i,

ng nào thiên h

i ch

ng d p d u, nhà nào ng

i ta c ng d n d p loa n T t. Nh ng b n ch i b i có l h c ng ngh s a so n n T t, nên m y khách s n t u l u coi v ng hoe. Th ng T bu n, nên s m m i ba

i T t, c u tr v nhà.

Bà K hi n h m nay không th huy t n a, nh ng mà n ch a bi t ngon, n m không mu n ng , nên hình d ng m nhách, n

c da mét xanh.

a 30 T t, th y Ban bi n Chí lên coi bi u tá n tá th quét t

c nhà c a, chùi lau bàn th .

Th

nng T v th y trong nhà l ng x ng thì c

i mà nói r ng: “Anh Hai, nh làm coi

c quá!

Tôi nói tôi v

ng coi d n nhà n T t, té ra nh làm tr

c tôi ch !”. C u m n tr n v i anh r i i

th ng vô nhà trong mà h i m r ng: “Má có i ch T t hay không má? H ng, cam n m nay nhi u quá. D a h u c ng nhi u n a, mà tôi nghe nói h bán m c h n m i n m”. Bà K hi n ngh con vô tình vô ngh a, mình au nó không nhà mà nuôi, i ã thèm r i v nó c ng không thèm i th m coi mình m nh hay ch a, b i v y bà gi n bà không thèm nói i nói l i m t ti ng chi t.

Th

ng T thay

mát xong r i tr ra ngoài tr

c ng i nói chuy n v i anh. Th y Ban bi n Chí th y nhà d n d p ã g n r i, mà l i có em v n a, nên th y i nón tính i v ,

chi u r i s lên

cúng r

c ông bà. Th

ng T

i theo anh ra c a r i h i anh r ng:

11 Ly d

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

54

www.hobieuchanh.com

-

Anh Hai, lúc n y anh khá hay không, anh?

-

Làm gi ng gì mà khá?

-

Tôi nghe nói anh có m c n ph i hôn?

-

Em h i chi v y?

-

i cho bi t v y mà.

-

Có m c chút nh, ch sao cho kh i

c.

-

Anh m c n anh làm sao anh tr ?

-

Thì th ng th ng l n h i tr cho ng

i ta ch bi t làm sao?

-

Anh mu n có ti n tr n hôn?

-

Làm sao mà mu n

c?

-

Tôi mu n hai anh em mình nói v i má mùa n y ph i cho anh em mình góp huê l i

ng h a và ph n th c luôn h t th y. Má ã có ph n d ng lão r i, còn h

ng huê l i

i ph n th c c a mình là ngh a gì.

-

Thì em nói v i dì i.

-

Tôi nói m y l n má c r y tôi hoài. âu bây gi anh nói th coi.

Th y Ban bi n

ng suy ngh m t h i r i nói r ng: “Thôi,

mai có con Ba nó v r i em xúi nó

nói”. Th

ng T g t

u áp r ng: “

c,

mai ch Ba v m ng tu i, tôi s xúi ch nói.

Mi n là ch kh i

u, r i tôi ti p cho”.

Thi t qu s m m i mùng m t T t có cô Ba Tr n Th Nga v i ch ng là H

ng ch Hà Trung H u

d

i Ch G o lên m ng tu i. Hai v ch ng ghé nhà th y Ban bi n Chí tr c. Th y Ban bi n

em m y l i c a Th

ng T nói hôm qua mà thu t l i cho em gái nghe. Cô Ba Ng c nói r ng:

“D u nó không xúi tôi c ng nói. Không ph i tôi ham n, ng t vì chuy n c quá, nh n làm sao cho c. Anh ngh

ó mà coi, cha m mình làm

m hôi xót con m t m i có s nghi p ó. Bây gi anh em mình không

c h

ng,

cho ng

i d ng h giành h

n h t nh v y, mình nín

c hay sao? Cái ng

i mà bày m u thi t k

ng gi t gia tài c a ng

i ta nh v y, ông tr i

nào mà cho h

ng lâu dài. V y ch anh không có nghe chuy n bà C nào d i Gò Công ó, b

ng

t h t gia tài c a con cháu bên ch ng mà

cho con r b , tè ra ông tr i có con m t,

th ng r b

n

c có ít n m r i au h ng c t l

i mà ch t, n không

c, b ru ng

t l i cho

thiên h h

ng, mà l i còn mang ti ng x u v i

i n a ó sao”.

ng ch H u nghe v nói nh v y thì can r ng: “Ý cha ã nh nh v y, thì mình ph i v ng, ch nói làm chi cho mích lòng.

i nh n ngh a m i quí, ch b c ti n ru ng

t mà quí gì. ã

bi t mình c nên mình ph i nói, nh ng mà nói ra thì chi cho kh i ng t i vong h n c a cha.

Thôi, nín thinh làm ra l p khác mà n t t h n.

Cô Ba Ng c c

i g n r i áp r ng: “Mình làm Ph t

c thì mình làm, ch tôi còn v

ng h ng

tr n, tôi t bi không

c”.

Nói chuy n ch i m t lát r i v ch ng Ban bi n Chí v i v ch ng H

ng ch H u d t nhau lên

nhà th mà m ng tu i ông bà.

n Xuân nh t bà K hi n c ng ph i ráng

m t g

u thay

qu n

i áo, nh ng mà

o nhà không yên, nên bà ch ng có chút chi vui v .

ng tu i ông bà xong r i, cô Ba Ng c h i bà K hi n r ng:

-

n y sao co dì m d v y dì?

-

Dì au g n 2 tháng nay không m sao

c.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

55

www.hobieuchanh.com

-

Dì au sao ó?

-

cái th ng ti u qu trong nhà nó làm cho dì bu n r u, nên m i mang b nh. C

i v ch

t cho nó, nó l i làm phách, nó ánh ng

i ta r i b tr v b n nây. Ng

i ta theo qua,

nó l i xô

i ng

i ta n a. X a rày nó lên n d m n m d m y nhà ng trên M Tho ng theo theo

m; nó m i tr i v h i hôm qua ó a. Dì ngh thi t ng vô ph c

m, nên v a m i nh m m t là con ã h r i!

-

u v y thì T t n y con T không có v bên n y.

-

Nó ã ánh

i con n r i nó có thèm qua b n n a âu mà con n dám qua. X a rày dì c có b nh, dì c ng không i qua b n

c mà nói ph i trái.

-

Th ng T nó còn kh d i, ham ch i b i, dì trong nhà dì ph i d y nó, ch dì nói t i cha tôi vô ph

c, r i dì b ph cho nó h sao

c.

-

Nó có

m x a gì

n ai âu mà r n d y. Dì nói nó g t ngang luôn luôn. Thôi, dì lo thân dì; dì không k con cái gì n a h t.

kh n n n, nó mu n xách b thây k nó.

-

Không bi t ch ng t i nó không ng con bác H i ng Th

ng, mà dì ép nó, nên bây gi

ch ng nó m i tr c tr . Dì ph i tính làm sao, ch dì gi n l y dì nói v y sao c. Nó

i dì mà dì không d y d k m ch , dì

nó h , thì dì có l i v i cha nhi u l m.

Bà K hi n ã bu n r i, mà bà nghe m y ti ng gay g t c a con gh nh v y, thì bà l i càng bu n n n a, nên bà ng i l ng thinh.

Cô Ba Ng c b

c l i têm tr u mà n và nói r ng: “B a nay có anh em tôi v m t, v y xin

phép dì

cho tôi nói chuy n nhà m t chút; cha m t mà cha ã có chia ru ng t cho các con,

a nào có ph n

a n y. Dì thì c ng có ph n d

ng lão nh m y anh em tôi. Nay lúa h g t g n i, v y xin dì so n t tá coi ph n c a ai thì giao cho n y ng có góp lúa ru ng, k o tá

n h

làm hao h t h t”.

Bà K hi n châu mày ng m ngh m t lát r i bà áp r ng:

-

Theo t chúc ngôn t

ng phân, thì dì n huê l i h t th y ru ng

t cho t i ch ng nào dì

ch t, các con m i h

ng

c. Chúc ngôn nh v y, mà con Ba bi u giao t tá, giao làm sao

c.

-

a là c a cha m tôi làm ra. Lúc cha tôi

n y u dì òn âm m u

ng cha tôi làm chú

ngôn nh v y. Bây gi thi t dì nh t nh

t h t gia tài c a cha m tôi mà n m t mình hay sao?

-

i ý ng nh nh v y, ch dì mu n sao

c. Sao h i ng l p t

ng phân, con Ba

không bi u ng s a l i,

ký tên

h t, r i bây gi nói cái gì?

-

! Dì nói x c h ng tôi làm chi! T i tôi th

ng cha tôi l m nên m i ký tên, ch không

ph i tôi d i âu. Xin dì hãy suy ngh l i: c a cha m ng i ta làm

m hôi xót con m t,

mà ng

i ta không

c h

ng; còn mình là ng

i d ng không có công lao chi h t, mà

mình âm m u

t h t mà n, thì n sao cho b n. Tôi ã có th y nhi u cái g ng r i, n

không

c âu dì.

-

Bây gi con Ba nó r a tôi ch .

-

Không ph i r a. Tôi nói chuy n cho dì nghe v y, ch ai mà dám r a dì. Dì c ng bi t tôi không ph i nghèo c c gì nên v

ây mà òi gia tài. Tôi nói là vì vi c chung, vì l ngay.

Dì ngh

ó mà coi, anh Hai tôi là tr

ng nam, mà dì âm m u làm cho ph n n c a nh thua ph n c a th ng T , cái nhà th

nh không

c . Dì làm nh v y không c nh hay

sao? ã v y mà dì không cho nh lãnh huê l i ph n n c a nh n a, thì nh l y chi mà tr tr n n cho ng

i ta. Dì ph i xét l i, không nên ác quá nh v y.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

56

www.hobieuchanh.com

Bà K hi n ng i l ng thinh.

Th

ng T nãy gi ng i nghe ch không nói chi h t. Ch ng th y m d u r i c u m i xen vô mà nói r ng: “Ch Ba nói ó ph i l m. Ví nh má có g t gao, má không cho huê l i ph n th c, thì má c ng ph i cho n huê l i h

ng h a, ch má giành h t sao

c. Má ôm t i huê l i h

ng

a n a thì anh Hai l y gì mà cúng qu y ông bà?”.

Bà K hi n tr n m t ngó Th

ng T mà m ng r ng: “Th

h c ng xen vô nói chót chét.

Khôn d à! Tao cho,

tao cho th ng Hai n huê l i h

ng h a. Tao cho m t mình nó mà thôi,

ch tao không cho m y âu mà nói ch n r n. Giao huê l i h ng h a cho m y

ng m y cúng

y con m y th ng

m, ch m y cúng ai”.

Th

ng T qu u m t áp r ng:

-

Má không giao cho tôi sao

c.

-

, tao không giao, m y có gi i thì i ki n tao i.

-

x a má h a má giao, bây gi má ch i hay sao?

-

ng m y t t kìa, ch m y theo àng

m bây gi m t h t lúa tao c ng không cho.

Th

ng T rùn vai

ng d y b

i ra phía tr

c. Cô Ba Ng c bèn ti p mà nói v i v i m gh ng:

-

Tôi có c n gì xin huê l i h

ng h a cho anh Hai tôi âu, b i vì huê l i y t nhiên dì ph i giao, ch không l dì giành mà gi m tôi c. Tôi nói nãy gi

ó là nói huê l i v

ph n th c kia.

-

Tôi mu n cho ai n ph n nào tôi cho, b ng tôi không mu n thì thôi, không ai ép tôi c.

Ai có nói c thì lên Tòa mà ki n.

-

Dì

ng có thách

mà. N u i ki n ra gi a Tòa, tôi nói dì càng thêm x u h , ch t t gì ó mà mu n cho tôi ki n.

-

Tôi x u thì h c ng không t t gì.

-

là ai?

-

Bi t âu.

Th y Ban bi n Chí v i H

ng ch H u th y cô Ba Ng c mu n nói h n, s ng i nói d n lân r i sanh r y, nên ra d u cô v . Th

ng T thay

r i l y xe ch y theo xu ng nhà th y Ban bi n.

y anh em ng i nói chuy n v i nhau om sòm, mà ch ng nghe chuy n gì khác h n là chuy n gia tài. Th

ng T nói r ng: “Tôi c ng bi t má tôi thâu huê l i thì có ích cho tôi, b i vì thâu mà tích tr

ó, thì ngày sau tôi h

ng, ch ai mà vô ó. Nh ng mà tôi không tham b y nh v y.

Ru ng

t là ru ng

t c a cha, ba anh em mình là con h t th y, thì ph i h ng

ng v i nhau,

có l nào tôi giành gi t mà n t i ph n c a anh Hai và c a ch Ba n a. Tôi có nói v i má tôi hoài, tôi bi u cho n h t th y i. T i b ng má tôi tham quá nên m i d c d c ó. H i c i v cho

tôi c ng v y a. Th y ng

i ta giàu, nên mu n em nhét tôi vô ó

ng n c a. Làm chi v y

không bi t. Ph i thì thôi, ch giàu nghèo là ngh a gì”.

Cô Ba Ng c nghe em nói hành m , nh ng mà câu nói nào c ng có ý ngh a, b i v y cô khuyên ng: “Chuy n gì em cãi v i dì thì em cãi ch còn vi c v ch ng thì ch khuyên em ng có cãi

i vì ch bi t hai v ch ng bác h i

ng hi n

c l m, mà tánh n t con T c ng d th

ng n a.

Em có v nh v y, thì là có ph

c l m r i, em không nên tháo trúc”.

Th

ng T l c

u áp r ng:

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

57

www.hobieuchanh.com

-

Không có

c ch Ba à. Tôi bi t v tôi th

ng tôi l m, nh ng mà tôi th

ng nó không

vô.

-

i sao v y?

-

i không ph i duyên n , hay là t i sao không bi t.

-

Sao em bi t không ph i duyên n ? Em

ng có nói nh v y. Thôi s n ây em ch y xe

qua m ng tu i cha m v em i.

-

Ai i âu v y cho

c. M c c l m nà. Tôi

i nó r i, bây gi còn l t qua thì coi sao

c. Tôi tính

n T t r i, tôi c y ng

i ta nói v i nó vô

n xin Tòa phá hôn thú cho

i. Tôi mu n cho nó vô

n d h n, ch tôi vô

n s Tòa b t b khó l m.

-

È!

ng có nói b y nà. Gi ng gì mà phá hôn thú!

-

Thì v ch ng không hòa thu n, t t h n là phá hôn thú ph t cho r i, ng nó l y ch ng

khác, tôi c

i v khác mà làm n ch sao.

-

Em

ng có nói nh v y. V ch ng còn nh , sao kh i n

n chút nh. N u m i ng

i

r y l n v i v

u xin

h t th y, thì ch t

ng ch ng còn c p v ch ng nào h t.

-

Ch không hi u chuy n c a tôi,

sau r i ch s bi t.

-

Ch không c n hi u chuy n c a em làm gì. Ch mu n v ch ng em thu n hòa v i nhau mà

i thì t t h n.

-

Tôi coi th không

c.

Th y Ban bi n v i H

ng ch c ng ti p v i cô Ba Ng c mà khuyên Th ng T ph i i m ng

tu i bên v , Th

ng T nh t nh không ch u i, c

ó n u ng, nói chuy n ch i hoài.

n x

ch ng H

ng ch H u t mà v . Th

ng T không cho i xe ng a, theo ép ph i lên xe h i cho c u

a v Ch G o.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

58

www.hobieuchanh.com

(9)

n T t r i, Th

ng T c ng l n qu n trên ch M Tho, ch không ch u v bên v , không ch u nhà, mà c ng không mu n i ch i

n x nào khác. Ch ng ph i M Tho có th ng c nh hay là có cu c vui gì

n n i c u mê m t không th n i ch n ra kh i c. C u

n M Tho là

i M Tho có cô Hai H u, c ng nh cây kim a bàn c xây (xoay) v h ng b c là t i tánh ch t

c á nam châm g n n i

u cây kim ph i ngó h

ng b c mà thôi. Ví nh trong lúc n y mà ông Giáo Chu t d i nhà xu ng M H i, thì có l c u tr v M H i ch không lên M Tho làm gì.

t bu u chi u, Th

ng T ch y xe i ch i m t vòng ngang nhà cô Hai H u, r i c u tr v nhà hàng ng i u ng r

u c m ch ng mà ch th y thông Hàng. Có m t

a nh ôm nh t trình i bán,

nó ghé l i bàn c u ng i mà m i: “Mua nh t trình, th y. Nh t trình b a nay hay l m!”. C u vì cái ti ng “th y” nên móc túi qu ng ra m t c c b c mà l y m t t nh t trình. C u m nh t trình ra, t qua l t l i, th y có hai ch l n “

tín”, c u bèn

c nh v y:

“

n báo l y làm vui m ng mà nghe tin M. Ngô Th a K , phó l c s Tòa s Sài Gòn là anh em n h c c a b n báo T ng lý, ngày 25 tháng giêng n y s làm l giao duyên cùng cô Tr ng Th

u, là ái n c a ông Tr

ng V n Chu t, c u giáo s

M Tho.

n báo c u chúc cho Ngô-Tr

ng hai h s c c m h o hi p, n i tóc tr m n m”.

Th

ng T

c bài y r i thì m t mày tái lét, c p m t chóa lòa, m hôi d m d , tay ch n b n n. C u ng i không

c nên buông t nh t trình trên bàn mà

ng d y,

ng bàn ngã ly r

u,

ly b , r

u ch y

t g ch. Th ng b i l t

t ch y l i, m t tay l y t nh t trình, m t tay l m

mi ng ly b . Th

ng T châu mày, ch ng n nh

ng mà ngó.

Th y thông Hàng ngoài b

c vô, mi ng c

i ng n ngo n, v vai Th

ng T mà h i r ng:

“Gi n ai mà

r

u

p ly ó?”

Th

ng T x m t, b

c l i gi t t nh trình trên tay th ng b i và a cho th y thông H ng và

ch bài “H tín” mà nói r ng: “Th y

c thì bi t cái gì v y h ?”.

Th y thông H ng

ng

c d t bài r i th y kéo gh mà ng i, tay x p t nh t trình l i r t k ng, mi ng th y nói ch m rãi r ng: “Cái gì mà k v y kìa! C

ã h a v i c u ch c ch n quá,

mà sao bây gi l i l y ch ng. B ng àn bà con gái thi t khó do!”.

Th

ng T châu mày x m t, i qua i l i, giày khua c m c p trên g ch, r i c u gi t t nh t trình x p b túi và nói r ng: “

kh n n n,

vô h u, nó mu n nh v y r i nó coi”.

Th y thông ngó c u lom lom mà h i r ng:

-

u tính sao bây gi ?

-

Tôi lên Sài Gòn tôi m

n nh t trình n hành b c th nó g i cho tôi ó, làm nó mang x u cho bi t ch ng.

-

u ch ng nên nóng n y l m. Nó có ti n, mà bây gi nó l y ch ng thông th o lu t n a; th ng th ng mà tính, ch làm b t t nó ki n th di n mình mang kh n.

-

Tôi nói bông lông, ch tôi nói ch danh nó làm chi mà s nó ki n.

-

u c u nói bông lông thì làm sao cho nó mang x u c?

-

y bây gi làm sao?

-

Tôi bi u

th ng th ng r i s tính.

-

Còn b n n m b a n a ch ng c

i nó, th ng th ng cái gì …N y tôi tính nh v y: tôi em cái th tôi m

n th ch p hình h ch p l i r i tôi g i theo ki u th ph t cho th ng ch ng https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

59

www.hobieuchanh.com

nó m t cái

c ch i. H ch ng nó

c th , mà th y trong nh t trình nói n a, thì t nhiên nó hi u. Làm nh v y

c hay không?

-

Không

c. C u làm v y thì c u b ki n th di n li n.

-

Nó có bi t tôi âu mà ki n.

-

Nó ki n nhà nh t trình thì lòi c u ra ch gì.

-

Tôi d n tr

c nhà nh t trình

ng ch tôi.

-

Tr i i! C u nói chuy n nghe d nh ch i. C u n hành m t b c th quan h nh v y, làm ph m danh giá m t con ng

i gái nhà giàu mà l i là v m t ông phó l c s , n u c u không lãnh trách nh m thì nhà nh t trình nào dám in.

-

Tôi ch u ti n cho h .

-

Gi i l m c u ch u m t vài tr m

ng b c, r i ng

i ta b ki n th

ng th di n m t ôi

muôn, ch t ng

i ta còn gì.

-

Thì nó vi t th cho tôi, nó th th t s làm v ch ng v i tôi, bây gi nó l y ch ng khác, tôi in th cho thiên h bi t cái thói vô h u c a nó ch i, nó ki n tôi sao c.

-

Nó vi t th riêng cho c u, ch nó có cho phép c u n hành vào nh t trình âu. ã v y mà nó không có ký tên thi t, ch ng c u n hành vào nh t trình và c u nói nó, r i nó ch i c u i làm sao?

-

Ch nó vi t, bây gi nó ch i sao

c.

-

Sao c u bi t ch c ch trong th

ó là ch nó vi t? Ví nh nó m

n ai vi t, r i c u làm

sao? Con Hai H u khôn ngoan l m, ch không ph i nh con gái khác âu. N u nó m i vi t th cho c u không

y m t tháng nay, mà nó tr lòng ng ch khác, thì tôi ch c th ó không ph i ch nó vi t âu.

-

y ch bây gi làm sao? Tôi cho nó n m sáu tr m ng b c n trang

làm k ni m,

bây gi nó eo

ng cho ch ng nó ng m thì t c tôi quá mà! Tôi gi n là gi n cái ó, ch t con àn bà b i

c b c tình nh nó, tôi không sá gì.

-

Thôi, có ng

i ta vô u ng r

u n a kìa,

ng có nói ng

i ta nghe.

m t lát n a vô

nhà tôi, r i tôi s tính cho c u.

Th y thông kêu b i em r

u l ng x ng, Th

ng T ch b , c ngó s ng ra ngoài

ng, không

ng r

u, mà c ng không nói chi h t. Th y thông u ng ã r i m i d t nhau i n c m Tây.

n 8 gi t i, th y thông m i d t Th

ng T v nhà. Th y l y bài nh t trình mà

c cho v

nghe, r i h i t i sao cô Hai H u nói nh v y mà bây gi làm nh v y, và r y v bi u ph i lên òi k ni m l i cho

.

Cô thông H ng nghe rõ

u uôi, cô c ng gi n l m, l t

t vô bu ng l y áo en dài mà b n, l y

kh n l a tr ng v t vai, tay gài nút áo, chân b c lên xe kéo, mi ng nói láp dáp r ng: “

tôi lên

tôi m ng cho nó bi t m t tôi. Nó g t ai ch g t tôi sao c”.

Th

ng T v i th y thông Hàng ra

ng i lên i xu ng mà h ng mát

ng

i cô thông. G n

10 gi cô thông m i tr v . Cô ngó th y ch ng thì cô ng ng xe nh y xu ng và móc b c c c tr ti n xe và nói r ng: “Tôi nhi c nó ã

i. Nó khóc d . Vô ây, vô nhà tôi nói cho mà nghe”.

Ba ng

i

u i ri t vô nhà. Cô thông bèn thu t r ng: Cô lên nhà ông Giáo Chu t, th y có m t ít ng

i ang lau chùi bàn gh s a so n ám c

i. Cô ng i ch i m t h i r i ng t nh cô Hai H u ra sân, cô h i t i sao ã g i th , nh n mi ng, th th t giao duyên k t tóc v i c u T mà bây gi i l y ch ng. Cô Hai H u khóc t m t c t m t i mà nói r ng cô b ông Giáo g ép, cô không ng, https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

60

www.hobieuchanh.com

ông òi th t h ng th t h u, c c ch ng ã cô ph i thu n tùng, nh ng mà cô th th t cái tình cô i

i c u T d u cô ch t c ng không phai l t, n u ki p n y cô không làm v c u T

c, thì cô

nguy n ki p sau cô s làm thân trâu ng a mà n b i. Cô thông gi n nên cô nhi c m t h i, trách cô b c tình b i

c. Cô Hai H u khóc lóc n n n xin th

ng giùm ph n cô, n u

c tình thì m t

hi u, n u

c hi u thì m t tình, bây gi cô nh ng

i không h n, b i v y cô xin c u T

ng

phi n cô tôi nghi p. Cô thông l i nói cô có òi k ni m l i, thì Hai H u nh n l i xin c u T

cho cô gi mà làm d u tích, b a nào cô bu n cô l y ó ra xem c ng nh th y c u T v y.

Cô thông thu t l i, mà lúc cô m ng nhi c thì cô lên tay tr n m t, lúc Hai H u khóc than thì cô r au th

ng, cô làm cho Th

ng T t

ng t

ng cái cu c hai cô nói chuy n nh th y tr

c

t, b i v y c u

ng lòng, c u l y kh n lau n

c m t, và c u nói r ng: “Không ph i tôi ti c y món

.

tôi cho r i có l nào tôi òi l i. Tôi t c là t c cô Hai H u l y ch ng mà c không cho tôi bi t tr

c … Tôi s tôi ph i ch t. Tôi bu n quá, bây gi tôi có bi t cái gì là vui a âu …”.

Cô thông th y Th

ng T

au

n vì tình cô b t

ng lòng, nên cô nói r ng: “Không ph i con

Hai H u nó không th

ng c u. Tôi bi t nó th

ng l m ch , ng t vì ông Giáp ép quá, ph n nó là con, nó cãi cha sao

c. C u ph i ngh cái ó mà dung ch cho nó. i! Mà con Hai H u c ng không quí gì ó mà ti c.

tôi ki m làm mai cho c u m t ch còn l ch s , còn khôn ngoan b ng i nó n a. Ch em b n c a tôi không thi u gì. C u ng bu n gì h t. Nó v cha nó, nó không

ngh

n mình, th

nh v y mà bu n gi ng gì”.

Th

ng T th ra mà nói r ng: “N u cô Hai H u xa tôi, thì t rày s p lên tôi không thèm ngó àn bà con gái nào n a h t”. C u nói d t l i r i ng d y cáo t mà v . Th y thông Hàng t ý

mu n i ch i v i c u, C u l c

u nói r ng c u v M H i, c u không mu n i ch i n a.

Th

ng T lên xe i r i, th y thông Hàng ngó v và c i và nói r ng:

-

m ngoái c u T có nói v i tôi r ng c u là con nhà giàu, nên ph i ch i b i ng h c

khôn. M y tháng nay tôi cho c u h c

c vài bài r i, không bi t c u có hi u

ng ghi

vào trí hay không.

-

Tôi s c u nóng gi n, c u lên nhà ông Giáo c u làm r y r i b chuy n quá. Té ra êm c c ng khá.

-

Dám làm r y âu. N y, mà mình

ng có eo

ó, r i c u ngó th y thì k l m a.

Th ng th ng nguôi ngoai cho c u quên r i s

em ra c ng ch ng mu n gì.

-

Mình t

ng tôi d i hay sao?

-

Không, tôi d n h v y mà! C u h o mèo l m.

ít b a c u ngui ngoai, c u h t nh con

Hai H u, r i mình ki m

a nào b nh b nh mình c t cho c u. Cái b t

ng ó h r ch

nào thì mê ch n y, d c t va12 l m.

-

Mình

ó cho tôi. Tôi có tính r i.

tôi c t con Ba V nh T

ng cho c u ch i.

-

Con Ba nào?

-

y! Mình không bi t âu.

ng có h i th m.

-

Mình s tôi tò mò hay sao mà gi u tôi?

-

Bi t ch ng âu.

Th y thông c

i r i óng c a i ng .

12(gi ng Tri u Châu: i-a) nó, anh y.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

61

www.hobieuchanh.com

Ng

i ta móc túi m t l n r i, bây gi ng

i ta tính l t da n a, mà t i nghi p cho Th

ng T

quá, c u không hay không bi t chi h t. C u th t tình vì cô Hai H u, c u tr v nhà n m dàu dàu không mu n nói chuy n, mà c ng h t mu n i ch i n a. Ch chi bà K hi n bi t tâm lý, bà th a lúc con

ng th t chí th t tình, bà khuyên gi i mà d t con tr vào ng ph i, thì có l Th

ng

n n n th

ng l i v nhà, r i t bi t m y cu c hoang àng, mà vui thú m m nhà giàu nh

thiên h . Ng t vì bà có ti n ch không có h c, bà bi t c ng con mà không bi t d y con; ã v y mà con nó làm quá b ng bà r i, m y tháng nay bà gi n l y tính b ph , bà lo d ng b nh, ch

không mu n nói t i con n a, b i v y con i bà không c n, con v bà không h i, con bu n m c con, bà không thèm bi t t i.

Th

ng T n m nhà bu n b c, c u m i nh t i s n c u vay c a ông Giáo Chu t, tháng giêng y ph i tr v n và l i m t ngàn b n tr m

ng. C u vay 2 ngàn c a Xã tri13 , ph n thì b nó ch n l i tr

c, ph n thì b th y thông Hàng m

n h t ba tr m, ph n thì c u xài b y b , bây gi còn tám tr m m y. S

y em mà tr cho ông Giáo Chu t thì không

; mà tr r i còn ti n âu

mà xài.

u lo tính vài b a r i c u n n n v i m xin s lúa ru ng h ng h a

ng bán mà tr n . Lúc y

tá

n

ng ch lúa ru ng t i ong n

m n

p. Bà K hi n không thi u gì lúa, nh ng mà bà nghe con nói hai ti ng “tr n ” thì bà gi n quá, bà d n không c, bà la r y om sòm. Bà nói:

“M y ta r p14 theo phe th ng Chí v i con Ng c thì xu ng nhà hai a nó mà xin ti n. L i còn nói

xin lúa

ng bán mà tr n ! M y m c n

h b tù m y cho m y bi t ch ng. Lúa c a tao, tao không cho ai h t nào h t”.

Th

ng T x m t rùn vai, không thèm nói i nói l i.

Bà K hi n au v a m i khá khá, mà bà gi n con n a, b i v y êm y bà ng không c, phát

th huy t l i r i n m m t.

Con Mang l t

t ch y r

c th y thu c c m huy t

c, nh ng mà ch ng m t c ng còn hoài.

n n y Th

ng T

nhà, th y m

au rõ ràng, bi t ch ng b nh hi m nghèo, nên có s c lo s chút nh. C u x r l i c a bu ng v i ông th y thu c và m y a , mà c u không bi t nói m t

ti ng chi cho m vui lòng. H bà K hi n th y m t c u thì bà nói: “M y gi t tao. Tao bi t mà, y mu n gi t tao cho ch t

ng m y phá s nghi p n y. Tao ngh thi t tao ti c công tao m y

quá”.

Th

ng T b

i ra ngoài không dám tr l i.

Bà K hi n m t luôn t i ba b a, th y thu c làm h t s c mà không bi t ph ng chi làm cho bà

kh e

c.

Th

ng T sai th ng Ng xu ng nhà báo tin cho th y Ban bi n Chí hay. Th y Ban bi n ch y lên th y m gh b nh n ng, m i sai ng

i i cho em r hay. Cô Ng c v n h n m gh hoài nên c

tin cô không ch u i th m. H

ng ch H u r y v , nói r ng ai qu y m c ai, mình không nên l y qu y mà tr qu y, b i v y cô Ba Ng c m i ch u i v i ch ng lên M H i.

Cô Ba Ng c tuy gi n, mà lên t i nhà th y b nh m gh nh v y thì cô ng lòng, nên khuyên anh

i ch ng i r

c th y thu c Tây, ho c may có c u

c hay không. Bà K hi n bi t trong mình

nh nhi u, không th kh i ch t, b i v y bà c n không cho r c th y thu c Tây. Bà th y con

gh , con ru t có

m t thì bà khóc mà nói r ng: “C ng vì th ng T mà tao ph i mang b nh ây; mà c ng t i tao th

ng nó quá nên m i ra c

i nh v y. Th ng Hai v i con Ba, b

c l i g n

ây cho dì nói chuy n: Dì g i th ng T l i cho hai con. Hai con ráng th ng giùm em; n u hai

13 (Chetty) là tên m t giòng h l n mà c ng là tên m t hi p h i l n c a n . Chà Chetty hay Chà Xã tri Vi t Nam là nh ng ng

i n

n i ti ng cho vay n l i c t c .

14 toa r p

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

62

www.hobieuchanh.com

con phi n dì, s ngày sau nó không có c m n. Tuy nó khác m , song nó c ng m t máu m t th t i hai con: V y xin hai con dìu d t giùm nó, ch nó ngang tàng mà kh d i l m …”

Bà K hi n nói t i ó r i bà m t ng t, không nói c n a. Cô Ba Ng c v i Th

ng T

ng

lòng nên hai ng

i khóc d m d .

Th y Ban bi n khuyên r ng: “Xin dì an tâm. Em c a tôi, n u tôi không th ng nó thì th

ng ai.

Dì còn thì tôi ph i

cho dì d y d nó. N u r i dì theo ông theo bà, thì tôi là l n, tôi ph i b o c nó ch sao. Dì u ng thu c cho mau m nh,

ng lo vi c chi h t”.

Bà K hi n t ý mu n th y m c con dâu. Cô Ba Ng c l t t sai ng

i ng i xe qua ch Ông V n

cho v ch ng ông H i

ng Th

ng hay và xin r

c cô Ba M nh.

Bà H i

ng Th

ng i v i con gái qua li n. Bà K hi n th y m t dâu thì bà khóc. Bà kêu Th

ng T l i g n mà nói r ng: “V con áng l m. Con ph i th ng nó. L i má khuyên con ây

là l i chót. Con ph i nghe má,

ng có cãi”.

Hai v ch ng Th

ng T khóc h t.

Bà K hi n t t h i! …

*

* *

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

63

www.hobieuchanh.com

(10)

Công vi c làm nhi u khi nên h là t i may r i, ch không ph i gi i d . Cách i c ng

y, nhi u khi i

ng ph i hay là i

ng qu y là t i v n h i khi n xuôi, ch không ph i t i ý ng

i quy t nh.

Tr n Th

ng T là ng

i t nh

c m c ng, nên quen thói

ng

nh, ch ng úng

tu i i h c, m

út nhét ti n nhi u nên quen tánh n ch i; mà lúc nào c ng v y, cha thì m c ch m lo làm cho s nghi p càng l n thêm, m thì m c thi t k gi t gia tài c a con, b i v y c u ch ng h

c nghe ti ng d y d v

o làm ng

i. Khi c u

b

c th nh t vào

ng

i, là

khi c u c

i v , khi cái óc c a c u tr ng l ng, cái lòng c a c u trong veo, c u không hi u th nào là ph i, th nào là qu y, c u không dè ng i sao là nên, ng

i sao là h , c u ch bi t c u là

con nhà giàu, c u có vài tr m m u

n, c u có s n m t tòa nhà ngói, r i c u t

ng c u h n thiên

h t th y, ai làm trái ý c u thì c u gi n, ai không chìu lòng c u thì c u h n. Vì t i tâm tánh c u nh v y ó, nên c u không bi t th

ng yêu v , mà r i c u l i th t k nh th t hi u luôn v i m a.

Tuy v y mà ch n tánh c a c u c ng có ch t t: 1. C u bi t th ng nhà nghèo, nên n m tr

c c u

chia ti n cho trò Khá; 2. C u không tham ti n, nên lúc nói v , m khoe ông H i ng Th

ng

giàu, c u không t ý vui m ng; 3. C u công bình, nên m i l n xin h ng huê l i ru ng

t thì

u nói luôn cho anh, ch không ph i c u không k tình c t nh c: Con nhà giàu m th coi

c bao nhiêu ng

i có nh ng tánh t t y.

Th mà c u Th

ng T v a m i b

c ch n vào

ng

i, c u li n i l c n o. Theo thói th

ng

ng

i ta cho c u là “h ”, thì cái h n y rõ ràng là t i v n h i; mà có mu n b t ch t n a, thì nói i gia ình giáo d c gây ra, ch nào ph i c u s n có cái óc h t h i m i l t lòng hay là lúc c i

r i thì c u quy t h mà ch i. C u có nói v i th y thông Hàng r ng: Ph i xài ti n chút nh ng h c khôn; m y l i y

ch rõ c u s cái h ngày sau l m.

Vì v không

khôn lanh mà k m s a tánh c u

c, mà c ng vì m không có h c th c mà dìu

t b

c

ng cho c u, b i v y c u buông lung ch i b i m y tháng t n hao h t m y ngàn. ã bi t t n hao nh v y thì u ng ti n thi t, nh ng mà nh có s t n y c u m i g p c cái c nh

làm cho c u chán ngán nh n tình; c u b

n b tr v n m co, r i nh n n n mà gi t mình, nên lo ph

ng ki m ch

c mà tr .

Bà K hi n nh m m t nh m lúc c u Th

ng T

ng o não cu c

i, h t mu n i ch i n a.

u suy xét cái c ch c a c u

i v i m , bây gi c u m i hi u t i c u mà m r u bu n mang nh

n n i b mình. C u nh m y l i m tr i trong lúc g n t t h i, bây gi c u m i ngh t i u mà phân r v ch ng, ch v c a c u ch ng có l i chi h t. C u l y làm n n n v s c u ng ngh ch v i m , mà c u c ng l y làm h th n v s c u tính v ng c

i cô Hai H u.

ng lúc c u quay

u d m tr b

c vào cái

ng mà th t c kêu là ph i, n u c u g p v n

i xuôi thu n, thì có l c u c ng vui h

ng thú gia ình, c u c ng an h

ng c a ph

m nh

các con nhà giàu khác. Ti c vì khi t ng táng bà K hi n xong r i, th y Ban bi n Chí ra l tr u u

ng nói cho Th

ng T l y xin v ch ng ông H i

ng Th

ng cho cô Ba M nh luôn

bên nây mà qu n su t vi c nhà, thì ông H i

ng không ch u quên vi c c , ông không ch u nh n i, ông c nói ông g con, ông có giao, nên không th cho con v bên ch ng

c. Ban bi n

Chí v i ông ch H u hi p nhau nói h t s c ông m i xiêu lòng chút nh, song xiêu lòng là ông ch u cho con qua l i mà thôi, ch

luôn bên nây thì ông nh t nh không cho ngay.

Khách kh a v h t r i, m y anh em th y ban bi n Chí m i suy tính ti n b c. T hôm bà K hi n t h i thì cô Ba Ng c ki m l y xâu chìa khóa mà b túi. Cu c t ng chung t n hao m y b a m t tay cô xu t phát h t th y, Th

ng T ch ng h bi t t i. Nay cô m t s t t cây so n h t vàng https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

64

www.hobieuchanh.com

c mà

m tr

c m t anh em thì s b c trong t s t

c 18 ngàn

ng, còn s b c trong t cây

n b y tr m. Cô xin lãnh s 700 l mà tr ti n t n hao ám tang, còn s l n 18 ngàn, thì cô xin anh c li u nh.

Ban bi n Chí ng i suy ngh m t chút r i h i Th ng T r ng:

-

b c 18 ngàn ây là s b c trong nhà n y, mà nhà n y là nhà c a em, v y em li u làm sao?

-

b c ó, hôm má au n ng má có nói nh v i tôi, má bi u em mà gi u ch ng

cho anh v i ch Ba ngó th y. Tôi không ch u gi u nên m i còn ó. Tôi c ng bi t b c n y là b c c a cha

l i, ch má làm gi ng gì mà có b c riêng nhi u d v y. Con th y ng

con, v y thì ba anh em mình chia

ng v i nhau mà xài, ch li u gi ng gì mà anh bi u tôi li u.

-

Em nói nh v y thì công bình l m. Nh ng vì qua s em không vui lòng cho qua phân oán, nên qua m i cho em li u.

-

Anh c chia ba i… Nè, anh Hai, anh làm gi ng gì mà anh quen v i ông Giáo Chu t?

Ch c anh có vay b c c a ng ch gi, ph i hôn?

-

Sao em bi t qua quen v i ông Giáo Chu t?

-

ng có nói v i tôi.

-

m qua ra tranh ch c Ban bi n, qua có vay c a ng 5 ngàn. M y n m nay tr l i hoài, ch tr v n không n i.

-

Tôi c ng v

ng c a ng h t m t ngàn. ng n l i t i 400, m c th t kinh.

Cô Ba Ng c nghe em nói nh v y thì h i r ng:

-

Em làm gi ng gì mà i vay b c?

-

Hôm thánh 10 tôi xin ti n má không

c, tôi gi n tôi vay

ng xài ch i.

-

Tr i i! Xài nghi p gì mà t i b c ngàn l n! B em cho ai hay sao ch ?

-

Chuy n tôi xài mà ch bi t sao

c. Tôi còn thi u Chà và hai ngàn n a, ch ph i có m t mình ông Giáo Chu t âu. Bây gi tôi lãnh 6 ngàn ây, tôi ph i tr n h t ba ngàn t , còn có hai ngàn sáu.

Th y ban bi n châu mày nói r ng: “Em còn hai ngàn sáu v y c ng khá, cho b ng qua tr v n v i i r i thì t t tay. Mà qua m c n có c . Còn em làm vi c gì âu mà vay t i ba ngàn ng b c?”.

Th

ng T c

i mà áp r ng: “Chuy n c a tôi làm, nói ra không c. Xin anh bi t giùm r ng

tôi gi n l y m t chút nên m i mang n n n ó”.

Cô Ba Ng c th ra mà nói r ng: “May nó gi n l y mà h t ba ngàn t , ch nó gi n thi t không bi t h t m y muôn! Thôi! Hai ng

i chia r i em i tr n ph t cho r i i. Tôi nghe nói n n n tôi ghét quá”.

ng ch H u là ng

i hòa hu n, thu nay không a can thi p

n vi c gia tài bên v , mà

ch ng nghe anh em v bàn chuy n n n n nh v y, thì anh ta b c l i nói r ng: “Anh Hai v i

u T m c n , thì tr cho ng

i ta, có cái gì âu mà ghét. Tôi mu n cho mình làm nh v y: anh Hai v i c u T m c n h t th y là 9 ngàn t . Tôi mu n mình l y s b c y riêng ra mà tr n

tr

c cho ng

i ta, r i còn l i bao nhiêu s chia

ng nhau. Làm nh v y ai c ng có ti n h t

th y, ch mình chia tr

c m t ng

i 6 ngàn, anh Hai m c tr n h t, r i nh l y gì mà xài.

Cô Ba Ng c ngó ch ng mà nói r ng:

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

65

www.hobieuchanh.com

-

Anh Hai v i th ng T m c n , thì làm sao t ý, ch l y b c n y tr n thì thi t h i cho mình l m, ai mà ch u v y.

-

Anh em mà tính l i tính hâi cái gì kìa

-

Không

c âu. Anh em c ng ph i làm cho công bình ch ; hai ng i làm n làm n n

bây gi t i gì mà mình ph i chung mà tr .

-

Anh em mà i h n thua v i nhau chút nh làm gì. May mà cha m ti n b c l i cho

mình chia nhau mà còn nói nhi u nói ít, ví nh n l i cho mình m i làm sao.

i

anh em th

ng nhau m i quí ch m y ngàn

ng b c n y không có quí âu. Mình ph i

nghe l i tôi,

ng có cãi n a.

Th y Ban bi n nghe nói m y l i h u tình h u ngh a y th y l y làm c m ng nên th y nói r ng:

“Ngày nay tôi m i th y

ng15 c a d

ng Ba nó thi t là t t. Ng

i b ng d nh v y không

i

nào nghèo bao gi . Th ng T , em ph i coi cái g ng ó mà b t ch

c. T rày s p lên, anh em

chúng ta ph i th

ng nhau, anh l n nói, em nh ph i nghe l i, chúng ta n ng dìu d t nhau mà

gi s nghi p c a cha m . M y tháng nay em ch i b i quá không k v , không v nhà nên dì r u mà mang b nh mà b mình ó, em có th y hay không. Em ph i n n n mà s a mình. Bây gi em làm ch m t cái gia tài l n, em ph i lo.

ít b a r i qua i qua bên Ông V n qua nói v i bác i

ng m t l n n a

ng xin cho con T v bên nây mà coi nhà coi c a. V em t t l m, mà nghe nói nó l i có nghén r i n a. Em

ng có hân h i nó nh h i tr

c n a. Còn lúa ru ng mùa

y, ph n c a ai n y lãnh, song ph n d

ng lão c a dì, qua mu n

cho em n luôn huê l i mà

làm tu n cho dì, ch ng nào mãng tang r i chúng ta s chia nh ý cha nh. D

ng Ba nó ch u

nh v y hay không?”.

ng ch H u vui lòng mà ch u li n. Th

ng T thu nay ít g n hai anh, nay th y anh ru t v i anh r

u th

ng mình, ch không ph i thù ngh ch nh l i m nói, thì c u r t c m tình. Tuy c u không có l i t

n, song c u ng i a n

c m t, trong trí th m tính s nghe l i anh, s n t t

i v , không thèm ch i b i n a.

b c 18 ngàn tr c ra

tr n h t chín ngàn t , còn l i tám ngàn sáu, chia làm ba ph n, m i ph n h n 2860

ng. Vì Th

ng T không b

c ch n t i nhà ông Giáo Chu t n a, nên c u giao 1400

ng cho th y Ban bi n Chí i tr giùm.

ng ch H u bi u v

l i h h coi sóc giùm cho em ít b a, ch ng nào Th ng T r

c v

qua r i s v .

Lý Th Nho g ng công làm cho các con c a ông K hi n To i chia ra dòng chánh dòng th , r i dòng n nhi u, dòng n ít mà gây thù gây oán v i nhau, nào dè bà v a nh m m t thì các con u

nh cái g c ngày x a, b i v y ch ng nh ng là thu n hòa v i nhau trong s chia gia tài, mà l i còn lo giúp

dìu d t nhau trong

ng

i n a.

Cô Ba Ng c l i v i em, ngày êm lo dùng l i êm ái mà ch ch h nên cho em th y, nói vi c ph i qu y cho em nghe, cô h i vi c n y, cô khuyên vi c n , tình ch em coi thân thi t l m. Trong thân t c thu nay Th

ng T g n có m t mình m mà thôi, mà m thì m c lo gi u ti n gi t ru ng

cho con, ch ch ng bao gi bi t do tâm

16 hay soi trí não c a con. Nay c u m i

c

n ch , mà th y ch mu n bi t tâm s c a c u, là vi c c u còn ng m c, b i v y c u m i

em cu c g p g cô Hai h u mà thu t l i cho ch nghe t u t i uôi không gi u m t chút nào

t. Cô Ba Ng c nghe h t r i cô c

i ng t mà nói r ng: “Em kh quá! V ch ng th y thông Hàng th y em mu n con Hai H u, nên bày m u g t em mà n ti n ó a. Ch dám ch c cái th ó là th c a th y thông Hàng bày ra, ch không có con Hai H u nào h t. Còn n trang em

cho ó thì bây gi

trong tay nhà th y thông Hàng, ch con Hai H u c ng không hay”.

15 t m lòng

16

áy lòng

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

66

www.hobieuchanh.com

Th

ng T ch ng h ng, ng i ngó ch trân trân mà áp r ng:

-

Có lý nào th y thông Hàng là anh em v i tôi, mà tr m t x u nh v y?

-

Sao l i không có lý. V y ch Hai H u có giáp m t mà t tình th ng em hay không mà

em dám tin? Còn nh thi t cái th

ó c a con Hai h u vi t và thi t nó có lãnh

k ni m

a em thì sao th y thông l i c n, không cho em in vào nh t trình ch i? Chuy n ó ch ch t c ng nh v y. Em

ng có phi n con Hai h u, vì nó có th

ng em, có h a v i em

vi c gì âu mà em gi n nó. Ch h i em m t

u n y: T h i ó t i bây gi , th y thông

Hàng có m

n ti n em hay không?

-

Có m

n ba tr m.

-

ó, th y hôn, ch c r i còn nghi gì n a.

Th

ng T châu mày, ng i suy ngh m t h i r i

ng d y b

i và nói r ng: “Thiên h m i r

quá!”.

m nay Th

ng T th t v ng v ái tình mà thôi, nay nh ch v ch m t cho c u th y thói i

chút nh, thì c u l i thêm chán ngán v nhân tình n a. C u ng bu n b c, k th y Ban bi n

Chí lên bi u c u s a so n i qua Ông V n

ng th y nói mà r

c cô Ba M nh. C u vui lòng

nghe l i anh, nên l t

t thay

i áo qu n r i em xe h i ra i v i anh.

ch ng ông H i

ng Th

ng th y r qua thì vui v nh th

ng. Cô Ba M nh c ng ra chào

anh ch ng và l ng x ng lo l y tr u ch n

c.

Th y Ban bi n Chí m l i nói v i ông H i

ng r ng Th

ng T còn kh d i, mà bây gi m

t

nhà c a minh mông, không ai coi trong coi ngoài, nên xin cho r c em dâu v

ng qu n

su t vi c nhà, ch n u b Th

ng T

m t mình thì s e c u bu n, c u i ch i r i h h t s nghi p.

Ông H i

ng c

i mà áp r ng:

-

Hôm tr

c tôi ã có nói v i th y r i. Tôi nói h i tôi g con, tôi có giao b t r . Bây gi tôi cho con nh v

b n sao

c.

-

Th a bác, xin bác xét l i. H i tr

c dì tôi ch u cho em tôi bên nây, là vì t ng m nh

gi i lâu dài. Nay r i dì tôi m t r i, em tôi ph i nhà th , bây gi không l nó b h t mà bên nây cho

c.

-

u không

c, thì làm sao nó làm, tôi có bi t âu. Tôi cho con nh tôi v b n, thì bên nây tôi làm sao?

-

Bên nây còn có hai bác; b n không có ai h t, m i kh cho ch .

-

Không

c, vi c gì c ng v y, tôi nói m t l n mà thôi, tôi không ch u nói i nói l i.

-

c nh nh v y thì t i nghi p cho hai v ch ng nó l m. Em tôi không th b mà qua bên nây

c. Con T thì bác không ch u cho nó v b n. Làm nh v y thì phân r v ch ng nó còn gì.

-

Th ng mà th

ng yêu gì v nó nên th y s phân r . Nó em v b n ng nó ánh con n

a, ch làm gi ng gì.

-

Th a bác, vi c ó tôi xin b o lãnh. N u th ng T mà nó còn ngang tàng ánh kh o v nó a, thì tôi ch u l i v i bác. V b n có tôi g n, tôi coi ch ng coi i, không có sao âu

mà bác s .

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

67

www.hobieuchanh.com

-

Th y có nhà riêng, ch ph i th y chung hay sao mà coi ch ng. Mà d u chung c ng không

c. bên nây có v ch ng tôi s s

ây, mà nó còn hà hi p con n thay, hu ng

chi là v b n.

Th

ng T th y cha v c ch p quá, c u bèn b

c l i nói r ng: “Th a th y, n m ngoái con kh i, nên hay r y rà v i v , làm cho bu n lòng th y má. Bây gi con ngh l i con n n n l m. V y con xin th y má quên cái l i c a con mà cho v con v b n ng xem sóc vi c trong nhà cho

con. Con h a ch c t rày s p lên con ch ng dám qu y v i v con n a”.

Ông H i

ng c

i g n mà áp r ng: “Tánh tao g t l m. B t lu n là vi c gì, h tao th y m t l n thì nó kh n trong trí tao, r i ch ng bao gi tao quên c. Bây gi m y nói m y t t , ai mà tin

y n a”.

Th

ng T m y b a rày ã quy t chí mu n b

c ch n vào cái

ng mà thiên h kêu là cái

ng ph i, song v a m i x c t i, thì b ng

i ta ng n c n, b i v y c u b i r i, không bi t li u nào, nên c u a n

c m t.

Bà H i

ng nãy gi ng i lóng tai mà nghe nói chuy n, c ý coi ch ng nh l nào. Ch ng bà

th y tình c nh nh v y bà m i nói r ng: “Cha nó ch p con r quá nh v y thì t i nghi p cho nó m. ã bi t h i tr

c có l i giao, nh ng mà bây gi nhà c a nó nh v y, mình ép nó bên nây, i nó bi t b

b n cho ai. Nh cha nó không ch u cho con M nh v luôn b n, thôi thì ph i cho nó qua l i, nh

bên nây ít ngày r i ph i cho nó v b n ít b a, ch nhà mà không có àn bà thì nh nhà hoang, còn gi ng gì mà k ”.

Ông H i

ng g t

u nói r ng: “Nói v y thì hay v y, thôi

th ng th ng tôi tính l i coi. Mà tôi

nh t nh, d u th nào tôi c ng không cho con M nh v luôn bên M H i âu”.

Th

ng T b

c xu ng nhà d

i, th y v

ng ng i may, c u l i g n mà nói r ng: “Nói h t c mà th y c ng không cho mình v

b n. Nhà c a nh v y, bây gi tôi bi t làm sao!”

Ba M nh cúi m t mà áp r ng:

-

Ch th y không cho, tôi bi t làm sao.

-

Tôi kh l m. H m nay nh có ch Ba coi sóc giùm. Mà ch có gia th ch , ch hoài

sao

c. Mình ph i th a l i th y má coi ch .

-

Thôi,

ch ng cúng th t sau r i tôi s qua.

-

c! Mà mình

ng có i xe ng a.

b a ó tôi em xe h i qua tôi r

c.

Hai anh em Th

ng T

ch i t i x r i m i v .

*

* *

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

68

www.hobieuchanh.com

(11)

Thi t cô Ba Ng c có gia th c a cô, không l cô hoài v i em c. Cô v r i, Th

ng

h t s c bu n b c. Ban ngày nhà ch có th ng Ng v i con Mang, a lo ngoài v

n,

a lo

coi d

i b p. Ban êm thì có ông Ba N v i H

ng h Huy, là hai ng

i tá

n g n, l i ng

giùm, mà ng

i thì già c , ng

i thì thi t thà, không bi t chuy n gì mà nói cho c u gi i khuây c.

t bu i s m mai, Th

ng T , tính

n c m r i en hai ngàn

ng b c mà tr ph t cho Chà -

và, vì c u mu n quên h t các vi c c nên tuy b c vay ch a t i ngày tr , song c u nh t nh tr ng r nh rang trong trí mà lo b c x khác. C u r a m t ch i u r i, c u b

c ra tr

c th m

ng ngó ngoài l . C u v a ngó thì th y có m t ng i con gái ch ng 17, 18 tu i, ngoài x m

m i vô sân, mình m c áo v i en dài còn m i, qu n lãnh nh t nh t, ch n không mang giày gu c,

u không

i kh n, m t tay b ng r , m t tay ánh òn xa, n c da tr ng trong, g

ng

t sáng r . Ng

i con gái y vô t i sân, cúi

u chào c u r i b ng r

i d c theo vách t

ng

th ng vô nhà sau. C u không bi t ng

i y là ai,

ng ngó theo, thì l i có m t cái xe kéo ngoài qu o vô sân n a. C u day l i th y th y thông Hàng thì c u ch ng h ng.

Th y thông Hàng b

c xu ng xe li n h i r ng:

-

Nghe nói bác gái m t r i ph i hôn?

-

Ph i. Sao th y hay?

-

Toa thi t t quá! Anh em mà toa có vi c nh v y, toa không cho m a hay. H i hôm m a lên th m ông giáo, ng nói có th y Ban lên tr b c l i tr luôn giùm cho toa n a; th y Ban nói bác m t nên ng m i hay. M a nghe nh v y, nên s n b a nay chúa nh t, m a ch y xu ng th m toa.

Vì Th

ng T nh l i bàn c a ch hôm n , nên c u g p th y thông c u không vui, song c u c ng gi l , m i th y vô nhà. Th y thông v a ng i thì h i r ng:

-

Bác m t bây gi toa nhà có m t mình. Toa tính r c ma

m v bên nây hay là làm

sao?

-

Tôi tính r

c v tôi v bên nây, mà ông gia tôi còn d c d c ch a ch u cho.

-

Té ra bây gi toa nhà có m t mình? Ch c toa bu n l m há?

-

Thì bu n ch sao.

-

Sao toa không lên ch ch i?

-

Còn vui s

ng gì n a mà i ch i?

-

Bu n ph i i ch i cho khuây lãng ch .

-

Tôi ngán tình

i l m; tôi h t mu n i ch i n a. i ra thì b ng i ta g t g m, ch

i có

ích gì.

Th y thông Hàng nghe Th

ng T tr l i câu ó thì th y cúi m t xu ng, song th y là m t tay lanh l i, m t câu nói nh v y ch a d làm cho th y ph i h th n n

i

b i l cái tánh

tình th y ra

c, b i v y th y v a cúi xu ng thì th y li n ng c lên mà nói r ng:

-

i! Con H u là

a kh n n n, nó có áng gì mà toa ph i th t chí. Toa lên tr n ch i, m a ráng làm cho toa h t bu n.

-

Tôi c ng có tính n c m r i ây tôi s lên ch ng tr b c cho Chà-và.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

69

www.hobieuchanh.com

-

c ch a t i ngày mà tr cái gì?

-

Thây k , tr ph t cho r i.

-

Tr i i, m a có l y trong ó h t 300. Toa tr thình lình quá, m a âu có ti n mà a cho

toa.

-

Sau r i th y s tr l i cho tôi.

-

u v y thì

c… Nè, mà n u toa i ch , thì

m a th xe kéo r i lát n a m a i xe

i v i toa.

-

c, th y cho xe kéo v

i,

n c m ch i r i tôi i v i.

Th y thông ra tr ti n xe. Th

ng T b

c vô trong nhà mà d n con Mang n u c m, c u th y ng

i con gái h i nãy còn ng i ch i d

i nhà b p. C u mu n h i coi ng

i y

âu,

n có vi c

gì, ng c vì th y thông kêu h i om sòm phía tr c, c u

ng lâu không

c, nên c u ph i lui

ra.

Ann c m r i, Th

ng T thay

i áo qu n, m t s t l y b c b túi r i em xe ra i v i th y thông Hàng lên ch M Tho. Xe ng ng tr

c c a ti m Chà-và cho vay r i hai ng

i i vô.

Tào kê17 t

ng th y thông Hàng d t Th

ng T t i vay b c n a, nên h i khách vô l r ng: “ i âu? L i làm cái gì?” Th y thông Hàng b t bình, nên dùng l i thô b mà áp r ng:

-

Th ng Chà n y vô phép quá! Tao l i tr b c cho mày ch làm cái gì.

-

Tr b c cái gì?

-

Tr b c ch tr cái gì.

-

c c a anh n y vay h ? Ch a t i ngày mà.

-

Ch a t i mà ng

i ta tr . M y m i l m không ai thèm vay c a m y n a âu.

-

i cái gì? Anh n y h n quá mà.

-

y ch m y n nói có phép l m hay sao?

-

p-lê cái n y không thu c ti ng Annam mà.

-

Không thu c ti ng Annam, sao bi t l y ti n c a Annam.

Th

ng T móc

p ph i l y ra 20 t m gi y x ng, v a bi u Tào kê a gi y n và b ng khoán

i, Tào kê th y c u vay ã ch u ti n l i tr

c m t n m mà m i vài tháng c u tr v n, thì bi t c u là ng

i t t , nên không tr , mu n

hoài

ng l y ti n l i. Anh ta nói d i r ng tài phú i kh i, không bi t gi y

âu, ph i ch tài phú v r i s l i.

Th

ng T mu n d t vi c c cho r i; tuy h i vay c u l y có m t ngàn sáu, l i cho th y thông Hàng h t 300, c u còn có m t ngàn ba, mà bây gi c u ph i tr 2 ngàn, song c u c ng không phi n.

n ch ng c u th y Chà-và mu n làm khó c u, thì c u n i gi n, b i v y c u tr n m t mà nói r ng: “Th ng Chà chó n y nhi u chuy n nà!

a gi y ây cho mau. M y mu n tao kêu Cò

i n m

u m y hôn? Chuy n gì tao tr b c mà m y không ch u?”.

Tánh c a b n Chà Xã-tri không gi ng tánh tình c a các dân t c khác. H chúng nó cho ai vay mà th y ng

i y tr không n i, thì chúng ní khinh b nhi c m ng n n

c. Còn nó li u ng

i nào

nó l t da

c, thì d u m ng ch

i nó i n a nó c ng không gi n. Th

ng T nói h n nh v y,

mà Tào-kê c

i và áp r ng: “Thôi mà anh, Ch

i m p lê làm chi. M p lê bi u anh

b c ó

mà xài, ch ph i m p-lê òi hay sao mà anh ch i”.

17 hay th u kê, ti ng Hoa gi ng Tri u Châu: ng i ch , nh ch ti m, ch m

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

70

www.hobieuchanh.com

Th

ng T không ch u, c bi u ph i

a gi y ra

ng c u tr b c. Th y thông Hàng l i ti p mà bu c ph i tr và ph i tính ti n l i trong m y tháng l y b c mà thôi. Tào-kê không b ng lòng nói u mu n tr bây gi thì c ng ph i tr ti n l i tr n n m, b ng không thì t i h n k r i s tr .

Hai àng cãi l v i nhau r t lâu, th y thông h m ki n, Tào-kê không s , m t ng i m t ti ng tr i

gi ng om sòm, con nít ch t

ng gây l n, nên xúm nhau

ng ngoài c a mà coi ông n c.

Th

ng T b c mình, quy t tr ph t cho r i, nên a hai ngàn

ng b c, không thèm b t

ng

nào h t, Tào-kê ngh cho tr nh v y thì có l i, n u d c d c n a c ng không ích gì nên m b c

vào t r i l y gi y n v i t t

ng phân mà tr l i cho Th

ng T .

Ch ng ra xe, th y thông Hàng c theo m i Th ng T l i nhà ch i. Th

ng T h t mu n g n

i v i ng

i ã làm cho mình t n hao h t m y ngàn, nh ng vì tánh c u không c c ng c i,

u s t ngang thì mích lòng, nên c c ch ng ã c u ph i i.

Xe v a ng ng tr

c c a, cô thông ra chào h i l ng x ng, cô h i th m bà K hi n au b nh gì, t b a nào, sao ã lâu không th y c u T lên ch i. Th ng T tr l i l là, coi không

c

n mòi nh h i tr

c. C u b

c vô nhà thì th y có m t cô ch ng 19, 20 tu i, m c áo tím, qu n tr ng, c

eo m t s i dây chuy n nh , tay trái eo m t chi c huy n, n c da tr ng, g

ng m t

tròn, cô

ng ng i trên ván mà gi n ch i v i hai

a con c a th y thông. Cô th y c u Th

ng

thì l t

t

ng d y cúi

u chào. Cô thông h i r ng: “Con Ba, m y bi t c u T

ây hay

không? C u T M H i là c u ây”. Cô l i day ra mà nói v i v i Th ng T r ng: “Con Ba ây

là em tôi, nó trong V nh T

ng”.

Cô Ba li n cúi

u mà chào n a, mi ng l i c

i chúm chím, thi t là h u duyên, nh ng vì c u T

ng chán ngán tình

i, mà l i lo l ng gia

o, nên c u không

ý

n. Cô Ba i rót m t tách

c em l i

tr

c m t c u T mà m i c u u ng. Th

ng T g t

u t

n, mà coi b không

vui. Th y thông Hàng th y v y bèn nói r ng: “Con Ba ây nó ca tuy t di u a toa. Nó có thinh mà có s c n a; m y b u gánh c i l

ng h mê nó quá, c theo n n n v i dì Hai m a, xin cho

nó theo hát giúp, ng

i thì ch u 500, ng

i thì ch u m t ngàn, mà dì Hai m a (ch n y thi u trong b n in l n tái b n) bi u nó th “v ng c ” cho toa nghe. Mây con ca mà toa khen, nh con Tám B n, con T Ch C , sánh v i nó 10 ph n không có m t”.

Th

ng T l c

u áp r ng: “Chuy n nhà tôi còn l n x n quá, tôi có vui gì mà ca x ng, th y”.

Th y thông t

ng Th

ng T không

p cô Ba V nh T

ng, nên th y không dám nói vô n a.

Th

ng T ng i ch i m t chút r i t mà v , nói nhà không có ai, nên không th ch i lâu

c.

Xe ch y r i, th y thông ngó cô Ba V nh T

ng và c

i và nói r ng: “M y ng i tr tr , không

thèm nói gi ng gì h t, kh quá mà”.

Cô Ba c

i mà áp r ng:

-

Ai mà bi t nói gi ng gì.

-

Thì h i th m chuy n n y chuy n kia, nói gi ng gì c ng c; m y c ng i l ng thinh,

u bu n quá nên c u v .

-

Không có quen thì ai bi t chuy n gì mà h i.

Cô Thông chen vô mà nói r ng: “Không ph i. Mình g p quá sao c. Bà già c u m i m t nên

u còn bu n. Th ng th ng

ít b a ây r i coi mà. Tôi ã coi t

ng r i. Cái m t ó là m t mê

gái, ch y âu cho kh i”.

Th y thông c

i mà nói r ng:

-

Bà già c u ch c là

ti n l i cho c u nhi u l m. C u m

n anh c u i tr b c cho ông

Giáo Chu t r i, mà h i nãy c u l i c ng tr hai ngàn ng b c cho Chà r i n a.

-

c Chà m i h i mà tr gi ng gì?

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

71

www.hobieuchanh.com

-

Mà c u tr tr

c.

-

Còn 300

ng b c c a mình, c u có òi mình hay không?

-

Tôi có nói v i c u

sau r i tôi s tr cho c u. Nói ó ngh a là hu , bi t hôn?

Cô Thông c

i.

Th

ng T lên xe mà v , mà c u c ng t c c

i, c u c

i th y thông Hàng ã g t c u m t l n

i, bây gi c ng tính dùng m nh n k mà móc túi c u n a. C u d n lòng ng có nghe l i cám

mà xiêu theo, c u quy t chí không thèm

b

c vào

ng qu y n a.

i tr

c c u ham ch i b i, hay v t ch t bao nhiêu, bây gi c u càng s h nhà, lo gi ph n b y nhiêu. C u

i tánh

c ây, m t là nh v ch ng th y thông Hàng, hai là nh có m ch t, hai vi c y

u làm cho c u n n n h t th y.

u v nhà c

i ra i vô mà suy ngh vi c

i. C u th y con Mang ch n

c trà em lên rót

cúng thì c u h i r ng:

-

i s m m i tao th y có con nào b ng r

i vô nhà b p nói chuy n v i m y ó, Mang?

-

Th a, con Qu , là con c a H

ng h Huy, c u không bi t hay sao?

-

y hay sao? H

ng h Huy có con gái t i bây l n, tao có hay âu.

-

Th a, c u m c i h c hoài, nên c u không th y.

-

Nó l i chi ó?

-

Th a, H

ng h sai nó em cho m t con cá lóc. H i s i m i c u m c có khách nên không dám nói.

-

Ph i m y nói thì tao cho nó ít c c b c. Ng

i ta nghèo, ng

i ta b t

c con cá l n,

ng

i ta không dám n

em cho mình, n u mình không tr ti n l i cho ng i ta, té ra

mình l

ng c a nhà nghèo.

-

ng h là tá

n c a c u mà.

-

Tá

n c a tao thì tao

c phép l

ng hay sao?

ng có nói b y.

-

Tá

n c a c u h có món ngon v t l t nhiên ph i em ki n c u. Cái ó là l th ng

thu nay. H i còn bà c ng v y, bà có tr ti n bao gi .

-

Tao không ch u v y.

i l i, H

ng h Huy v i ông Ba N c ng

n ng gi nhà giùm. Th

ng T bèn h i H

ng

Huy r ng:

-

Chú làm gi ng gì có cá lóc mà h i s m m i chú sai em cho tôi?

-

Th a, h i hôm th ng con tôi nó i ch n

ng18, nó b t

c m t con cá tr ng quá, nên

nhà tôi bi u em ki n c u.

-

Con cá ó áng bao nhiêu ti n?

-

Th a, trên ch h bán ch ng ba b n c c.

-

tôi tr ti n cho chú.

-

Th a không. Tôi ki n c u, ch bán chác gì mà tr ti n.

-

Con chú i

ng êm hôm l nh l o, b t

c con cá m ng húm, l nào tôi giành tôi n

mà tôi không

n cái công cho ng

i b t.

18 d ng c

an b ng tre c m ngang dòng n

c

b t cá

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

72

www.hobieuchanh.com

-

Thi t tôi không dám l y ti n. N u c u tr ti n thì c u không th ng tôi. Thu nay tôi nh

ông bà

ru ng cho tôi làm m i có c m mà n. Ch ng may ông bà m t r i, bây gi c u ng v y, ph n tôi là k b d

i, xin c u th

ng.

-

Ru ng chú làm thu nay thì tôi

cho chú làm, có chi âu mà không th

ng. Tôi tr ti n

con cá, là tr ti n công cho ng

i con chú l i l n mà b t êm hôm c c kh

ó ch .

-

Xin c u th

ng. Tôi mang n c u nhi u quá. Tôi ki n c u có m t con cá mà ngh a gì.

-

Có n gì mà mang. Tôi cho chú m

n ru ng thì chú ph i ong lúa m

n cho tôi, ch

ph i tôi cho chú làm mà chú kh i ong lúa m n hay sao?

-

Th a c u, ai c ng v y, làm ru ng thì ph i ong lúa cho ch n ch sao.

-

ong lúa thì có n gì?

-

u nói k quá! Thu nay có ai nói nh v y âu.

-

Chú làm ru ng c a tôi bao nhiêu?

-

Th a, tôi làm 3 dây. H i tr

c ông

cho tôi có 2 dây. N m kia, th ng Hoàn c

i v r i,

tôi m i n n n v i ông, nên ông

thêm m t dây n a cho nó làm.

-

Chú ong lúa ru ng bao nhiêu?

-

Ba dây c a tôi ó 2 thiên b y.

-

i n m chú g t

p r i

c ch ng bao nhiêu lúa mà chú ong hai thiên b y?

-

m nào trúng lung thì

c b n thiên r

i. N m th

ng th

ng thì

c 4 thiên; có

m th t thì v a

ong lúa ru ng, có khi h t n a.

-

Té ra chú làm c c kh c n m, r i ong lúa ru ng h t, có l i gì âu?

-

i n m té

c m t thiên, ho c n m b y ch c giá

n v y thôi.

-

Làm ru ng ai c ng v y h t th y hay sao?

-

Ai c ng v y.

Th

ng T ng i suy ngh m t h i r i nói r ng: “N u v y thì ng i làm ru ng kh quá! Làm c

m mà té

c có m t thiên lúa. C m g o, áo qu n, tr u thu c, c ng trong ó thì còn gi ng gì”.

Ông Ba N

áp r ng: x mình h p

t nên lúa ru ng cao quá. Cùng ch ng ã, ru ng thì ph i làm ru ng, ch có l i lóm gì, c u. C u coi ó mà coi, thu nay có ai làm ru ng m n mà

c

làm giàu bao gi .

n nh chú H

ng h

ây là may”.

Th

ng T nghe nói nh v y thì châu mày, ng i l ng thinh. Ch ng hi u c u ngh ngh th nào, mà cách m t h i r i c u d n H

ng hào Huy ngày mai d t giùm c u i coi h t th y m y cái nhà trong

t c u.

t tr i m i m c, chim trong v

n

ng kêu l nh lót, c d a b ch a ráo mù s

ng thì

Th

ng T

ã bi u H

ng h Huy d t i d o xóm. C u ra l r i qu o qua tay m t, i m t khúc t ranh v

n c a c u thì t i m t cái nhà lá nh . C u h i nhà ai, thì H

ng h Huy nói nhà n y

là nhà c a tên Kim. C u b

c vô sân th y m t bên có m t

ng tàu d a khô ch t t

n v n

n b ph i ó

ng làm c i mà ch m; m t bên có m t cái giàn làm cho b u leo, b u ã có

trái lòng thòng b ng b p c ng. M t bà già m t mày nh n nhíu, qu n áo lang thang, ng lum

khum d a bên hè mà hái rau; ba con v t lông tr ng nõn, m vàng khè, kêu nhau i l i v ng, p

cánh nghe b ch b ch.

ng h Huy kêu bà già mà h i r ng: “Th ng Kim âu, bà Hai? Có c u T l i ây”. Bà già ng

c lên, th y c u T thì chào h i, r i kêu con om sòm. Th ng Kim, ch ng 30 tu i, cao l n https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

73

www.hobieuchanh.com

m v , trên tr n bày ng c en thi, d

i b n qu n v n chí

u g i, nhà sau l n t n b

c ra.

Anh ta th y ch

t thì li n l t cái kh n b t trùm trên

u xu ng mà xá. Th

ng T h i bà già hái

rau làm chi, thì bà c

i mà áp r ng:

-

Hái vài n m mà lu c

ng lát n a ch m m m.

-

Ch ch m gi ng gì n a không

c hay sao mà ph i ch m m m?

-

Nghèo mà có gi ng gì âu c u. An rau c m m mu i v y thôi.

-

n v y mà ngon hay không?

-

ng ngon ch .

Th

ng T day qua h i th ng Kim làm ngh gì. Thì nó nói làm m n, còn v nó mua b u,

p, hành rau, m i b a gánh ra ch mà bán. Th ng T b

c l i c a dòm vô nhà thì th y nhà

ch x t, tr ng tr

c tr ng sau, phía tr

c có m t b ván d u nh , m t cái chõng tre, m t cái c i giã g o, v i cái qu n nh t nh t, nhét l ng vào vách lá mà ph i, hai ng x lòng thòng. C u ch cái qu n và c

i và nói v i th ng Kim r ng: “Anh th y nhà ng i ta treo màn thêu anh b t

ch

c, nên anh c ng treo màn thêu ó ph i hôn?” Th ng Kim l t t ch y vô l y cái qu n x p

ôm trên tay và nói r ng: “Hôm qua gi t r i l t i ph i không khô, nên bà già tôi m i ph i ó, s ngoài sân h l y”.

Th

ng T c

i r i b ra i. T i m t cái nhà n a là nhà c a B y Thi n. V ch ng B y Thi n i kh i b b y con nhà,

a l n h n h t ch ng 14, 15 tu i thì gi n m sáu a nh ,

a tr n,

a tru ng, m t mày có l

m, b ng coi binh r nh. S p nh th y Th

ng T ,

a l n bi t nên

c ra mà xá,

a nh s nên b ch y vô nhà. Th

ng T day l i nói v i H

ng h Huy r ng:

“Có con sao không s n sóc,

chúng nó tr n tru ng coi d dáy quá”. H

ng h Huy áp

ng: “V ch ng th ng B y Thi n nghèo mà con l i ông. Nó làm tr i ch t, mà có khi còn không c m cho s p con nó n, có âu s m áo qu n cho t t c”.

Nghèo

n n i không th s m qu n áo

cho con b n! Th

ng T nghe nói

u y thì c u châu

mày.

i m t khúc n a thì t i m t cái b nh . H

ng h Huy nói: “B n y vô nhà tôi”. Th

ng T g t

u r i qu o vô b

y. Ch ng b

c t i cái c a ngõ gài b ng tre thì H

ng h Huy chen i tr

c

mà m c a và nói r ng: “Tr a r i mà sao b y tr ch a m c a th trâu i n v y kìa”.

c vô sân, Th

ng T th y m t cái nhà lá ba c n th p th p mà s ch s , phía bên t l i có m t cái nhà ngang

n u n,

ng lúa, phía bên h u có m t cái chu ng nh t hai con trâu l n s ng cong vòng v i m t con nghé s ng ch a lú. D a bên chu ng trâu có m t ng r m qu n19 b y gà

xúm b

i ki m lúa

.

ng h Huy m i khách vô nhà và kêu v kêu con om sòm bi u tr i chi u, bi u n u n c.

Thím H

ng h ra chào c u T . Th ng Hoàn, là con trai l n c a H

ng h , trong bu ng ôm ra

t chi c chi u tr ng, nó l t kh n xá c u r i tr i chi u trên b ván gõ c lót c n gi a. Th ng

ngó quang qu t, th y nhà c ng ch ng có

c chi l m, chính gi a d n m t bàn th , trong treo t

ng 4 t m, ch

en gi y

, trên bàn

m t t m bình phong v i m t c p ch n èn b ng cây vàng vàng. Vách bu ng thì d ng b ng lá ch m, c a thì làm khuôn cây r i c p b ng lá xé.

Th

ng T h i H

ng h r ng:

-

Chú

c m y

a con?

-

Tôi có 4

a. Th ng Hoàn ây là l n, tôi c

i v cho nó r i. K con Qu , nó b ng cá lên cho c u hôm qua ó. Còn hai

a nh n a thì trai h t, m t

a 14 tu i, m t

a 12 tu i.

19 rù qu n, thu hút

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

74

www.hobieuchanh.com

-

Chú có cho 2

a nh

i h c hay không?

-

Tôi c ng mu n cho con i h c quá, ng c vì nhà nghèo, bây gi bi t làm sao.Th ng tr ng thì nó m c i coi trâu; còn th ng nh thì nh quá, ph n thì nhà tr ng xa, nó không dám

i m t mình.

-

Chú nói tôi m i nh . Th ng Hoàn ch n

ng b t cá ây ph i hôn?

tôi cho nó ti n.

u Th

ng T và nói và móc bóp ph i l y ra m t

ng b c mà

a cho th ng Hoàn. V ch ng

ng h n n n xin c u

ng cho ti n. Th ng Hoàn c ng t ch i không dám l y b c. Th ng

r y bi u ph i l y vì c u không ch u l

ng c a nhà nghèo. C u b

ng b c trên gh r i

ng

y b

c ra c a và bi u H

ng h

i giùm v i c u n a. Ra t i sân, c u th y con Qu , u b t

trùm kh n, áo v t ngang l ng qu n,

ng b ng thúng lúa

trên chi c

m mà ph i. C u ch

nó mà nói r ng: “Ph i con em n y b ng cá lên h i s m m i hôm qua hay không?”. H

ng h g t

u ch u ph i. Con Qu

ng xa không nghe Th

ng T nói chuy n gì, song nó th y ch nó mà nói thì nó m c c , nên cúi m t mà l i c

i múm mím.

Th

ng T

i quan sát ch i t i 10 gi , tr i n i n ng c u m i tr v và bi u H

ng h theo lên

nhà n c m v i c u.

Tuy Th

ng T sanh tr

ng n i ch n n y, nh ng mà h i nh b m c ng không cho ra kh i nhà, ch ng khôn l n thì m c i h c, lúc bãi tr

ng v nhà m c ng không cho t i nhà tá

n tá th

mà ch i, b i v y c u không bi t nhà ai, không quen v i ai, c u ch th y nhà c u cao l n sung ng, ch c u không dè nhà c a ng

i ta lúm túm nghèo kh . Hôm nay c u i vòng trong xóm, u th y quang c nh khó kh n c a con nhà nghèo, già c mà còn l m c m i làm, con nít mà ph i tr n tru ng không qu n áo, ng

i tr i n ng d m m a mà không

c m nuôi v con, k chai

tay nám m t mà không dám than phi n m t nh c. C u th y nh v y c u l y làm au lòng, nên ch ng ng i n c m v i H

ng h , c u th ra mà nói r ng: “Tôi ngh l i thi t tôi d i quá. Tôi i ch i b y b m y tháng t n b n n m ngàn

ng b c. Ch chi tôi

s ti n y tôi phát cho m i

ng

i nghèo trong xóm, m i ng

i n m b y ch c ho c m t tr m, thì h m ng bi t là ch ng nào”.

ong hô

p r ng: “Thu nay có ai mà làm

c nh c u nói ó bao gi . Ch ng c n gì ph i cho, mi n là cho m

n

ng n l i thì h c ng mang n quá r i”.

Th

ng T ch ng

a, ng i ngó s ng ngoài sân, trí c u l n xôn, lòng c u b c r c, nên c u n m không bi t ngon.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

75

www.hobieuchanh.com

(12)

t

t t i cúng thí th t th nhì cho bà K hi n. Cô Ba Ng c lên tr c m t b a, cô bày

c th y chùa, cô lãnh i ch , cô bi u m i làng xóm, cô lo s p t h t th y cho em. Th

ng T

m bánh xe20 i qua Ông V n mà r

c v , vì v có nghén n m sáu tháng r i, c u không mu n i xe ng a.

ch ng ông H i

ng b ng lòng

cho con theo ch ng v lo cúng tu n cho m ch ng. Nh ng mà khi cô Ba M nh ra i thì ông H i

ng kêu mà d n r ng: “H cúng tu n cho ch xong r i con ph i v , ch

ng có mi t b n a, nghe hôn”.

Th

ng T

ã quy t cãi s a thói c , không thèm ch i b i xài phá n a t t v i v mà lo l p

thân. Mà ông H i

ng không hi u ý c a r , ông c ch p l i giao k t lúc bình th ng, ông không

dung ch cho ng

i trong khi nguy bi n, ông mu n

c ph n ông, ông không k ph n r , ông

làm nh v y ch ng khác nào r toan b

c ch n vào

ng ph i, mà ông gi ng tay ng n c n,

bu c nó ph i i trong

ng qu y hoài.

Th

ng T nghe cha v d n v ph i v thì c u l y làm bu n, song bu n thì b ng ch c u

không dám th l ra nh ngày tr

c n a.

c v v nhà r i, t i l i th a lúc ng

i trong nhà ng im lìm, Th

ng T

trong

bu ng v n èn lên cho t và nói v i v r ng: “H i tr c tôi kh d i l m. Tôi ham ch i b i xài

phí, tôi h y b c mình, tôi làm bu n th y má bên nhà, mà tôi l i làm s u não cho má bên nây n a.

Bây gi tôi ngh l i, thi t tôi n n n bi t ch ng nào. ã bi t tôi ch i b i m y tháng t n hao h t y ngàn

ng b c; song tôi n n n ây là n n n s l i o làm ch ng, làm r , làm con, ch không ph i t i t n hao ó mà tôi n n n, b i vì nh có t n hao ó tôi m i bi t khôn, tôi m i thoát ra kh i con

ng qu y

c. Tôi ã n n n cái l i c r i, tôi ã có l y th y má mà xin dung th .

Ch ng hi u vì c nào th y c ghét tôi hoài, nói th nào th y c ng không ch u cho mình v bên

nây. Mình ngh

ó mà coi, nhà c a v

n

t c a tôi nh v y, n u tôi v b n mà , thì công cu c bên nây b cho ai? Còn n u tôi bên nây, thì v ch ng cách b t nhau ã khó lòng, mà trong nhà không có àn bà thì l y ai coi sóc. Tôi bu n quá. N u mình th ng tôi, mình không phi n tôi

a, thì mình ph i tính th nào

ng v bên nây mà xem sóc vi c nhà giùm cho tôi. ã bi t o

làm con thì tùng quy n cha m , nh ng mà gái có ch ng c ng có o v ch ng. Vi c bên nây

hay là b n, quy n quy t nh t i n i mình. N u mình mu n v bên nây thì cha m c n sao c”.

Cô Ba M ng nghe ch ng nói nh v y thì cô a n c m t mà áp r ng: “Nhà c a nh v y mình

i v b n mà sao

c. Tôi c ng bi t l m ch . Ph n tôi thì tôi

âu c ng

c h t. Theo l

thì tôi ph i v

bên nây

ng lo trông nhà trông c a, ch nhà mà không có àn bà thì h hao ch u sao cho n i. Ng t vì tánh ý th y khó l m. Th y nói nh r a chém xu ng t. Vi c gì c ng

y, th y nh t nh m t l n mà thôi, ai cãi c ng không c. Th y nói b i vì th y không có con

trai nên h i g tôi, th y có giao b t r , bây gi d u th nào th y c ng không ch u cho tôi v bên

nây. Th y nói nh v y, tôi bi t làm sao. Mà tôi ngh , n u tôi v bên nây thi t c ng khó cho th y má l m, b i vì trong nhà có m t mình tôi, n u tôi i r i làm sao”.

Th

ng T nghe v nói nh v y, c u ng i bu n hiu. C u ngó trân ng n èn m t h i r i c u nói ng:

-

Tôi bi t mình còn phi n tôi l m, mình ch a h t gi n tôi âu.

-

Không, tôi có phi n gi n chi âu.

20 lái xe

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

76

www.hobieuchanh.com

-

Mình nói nh v y ó

ch rõ là mình không thi t tình. Cách tôi v i mình h i n m ngoái ó, làm sao mà mình không phi n

c. Mà mình phi n áng l m, tôi có dám trách mình âu, nên mình s mà ph i gi u.

-

Thi t a, ch ng ph i bây gi mà thôi, n m ngoái lúc mình ánh ch i

i xô tôi ó, tôi

ng không gi n mình n a. Tôi t i ph n riêng cho tôi vô duyên thi u ph c mà thôi.

-

u mình không gi n tôi, mà sao bây gi tôi n n n r i, tôi nh t nh lo s p vi c nhà không thèm ch i b i n a, mà mình c ng không mu n v bên nây v i tôi?

-

Tôi mu n sao

c. T i th y má, ch ph i t i tôi âu. Th y má không cho, tôi âu dám cãi.

-

u v y thì tình v ch ng không có ngh a gì h t!

-

y ch

o cha con tôi trái

c hay sao?

-

Xin mình nói d t m t l n. Vì th y má không cho, nên mình không dám trái ý cha m mà theo ch ng ph i hôn?

Câu h i thi t là rõ ràng, mà vì s rõ ràng y làm cho cô Ba M nh b i r i, nên cô không dám tr i v i. Cô ng i ng m ngh m t chút, r i cô cúi m t mà áp r ng: “Xin mình ngh l i mà th ng

giùm ph n tôi. Không ph i tôi không mu n theo mình v bên nây. T i th y không b ng lòng, tôi bi t làm sao. Ph n tôi thi t là kh quá. Th y bi u tôi b n, mình mu n tôi v bên nây; tôi gi a, tôi không bi t li u làm sao cho v a ý hai bên h t c. Mà thôi, mình

ng có bu n. Tuy

th y không ch u cho tôi v bên nây, song th y có h a cho tôi v i mình qua l i.

c nh v y thì

ng ch ng h i chi l m. Tuy tôi b n, song lâu lâu tôi c ng ch y qua th m bên nây, ch ph i th y má c m tuy t không cho t i lui hay sao mà ng i”.

Th

ng T th dài áp r ng:

-

ch ng mà ph i phân r m i ng

i m t n i, lâu lâu m i

c hi p nhau m t vài ngày,

ch ng khác nào m t ng

i khách, thì có bàn tính v i nhau

c vi c gì

c. Tôi mu n

có mình bên nây

ng hi p v i tôi mà làm

-

Mình tính làm vi c g ?

-

Tôi t thi t v i mình, t h i nh cho t i ch ng c i v , tôi n no r i tính ch i cho vui, tôi

mu n có ti n nhi u mà xài ch không k t i ai, tôi không thèm ý vào vi c gì h t. T

hôm má m t t i nay, tôi chán ngán vi c

i, tôi không thèm ch i b i n a. Tôi nhà tôi nói chuy n v i m y ng

i tá

n, r i tôi i d o xóm tôi th y b

n c a m y ng

i

trong

t n a, thì tôi x n xang trong lòng, tôi th

ng xót ph n con nhà nghèo quá. Ng

i

giàu không n ch i sung s

ng, mà lúa thóc b c ti n có thêm hoài, không bi t làm gi ng gì cho h t. Còn ng

i nghèo là t

u n m chí cu i, chai tay nám m t, mà n c c kh , áo qu n lang thang, già c l m c m c ng ch a c ngh ng i, con nít l n lên thì

không th

i h c. Tôi th y nh v y tôi khó ch u quá. Tôi mu n tính t rày s p lên tôi không thâu ti n th c c a m y ng

i trong

t n a. Còn m y ng

i m

n ru ng thì

mùa t i ây tôi bi u h

ong phân n a lúa ru ng mà thôi, còn phân n a thì tôi cho h ng h khá m t chút, ch

h nghèo quá tôi nghi p. Tôi tính nh v y ó, mình ngh th coi

c hay không?

Cô Ba M nh tánh tình hi n h u, thu nay cô v i tá n tá th thi t là t t , cô ch ng h khinh

khi ai, ch ng h hi p áp ai, ch ng h kh kh c ai; nh ng mà con nhà giàu, ch lo làm ra ti n ch không a làm th t l i, tuy cô không ch u

c ác, song cô c ng không bi t c u giúp, b i v y cô nghe ch ng nói b ti n

t, b t lúa ru ng, thì cô ch ng h ng, nh

ng m t ngó ch ng mà áp

ng:

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

77

www.hobieuchanh.com

-

Mình tính nh v y sao

c? trong

t thì ph i óng ti n

t, ai có

t mà cho thiên h

không bao gi ? Còn cho m

n ru ng, h ng

i ta cho sao thì mình cho v y, mình

không t ng lúa ru ng là may, ch sao l i b t?

-

Ng

i ta làm sao t ý h , mình b t ch

c h làm chi. Tôi th y ng

i trong xóm h

nghèo c c tôi th

ng quá.

-

Nh ai nghèo thì mình cho h

ôi ba

ng b c, ho c n m m

i gi lúa mà thôi ch .

-

u giúp nh v y c ng

c; nh ng mà cho ôi ba

ng b c ho c n m m

i gi lúa, b t

quá

v t h trong ít ngày mà thôi, ch làm sao cho h b t nghèo c.

-

Tr i i, ai làm sao cho h h t nghèo cho

c! H ph i làm n thì h m i h t nghèo ch .

-

x mình, h nghèo thì có th nào mà h t nghèo c. Mình ngh

ó mà coi, làm ru ng

i mùa g t

p

c ch ng 500 gi lúa, ph i ong lúa ru ng h n ba tr m gi , ph i tr lúa trâu, lúa c y, lúa g t, lúa

p, lúa

t m , r i còn gi ng gì âu mà n?

-

i h nghèo thì h ph i ch u, ch bi t làm sao. Mà mình th ng tá

n tá th c a mình

mình làm nh v y, mình ch c h h t nghèo hay không? Tôi s mình t t quá, r i h d ng

i, h không làm n, càng h i h n n a. Hu ng chi không ph i n i tá n c a mình

ây nghèo mà thôi. Thiên h nghèo x n y qua x kia, mình làm sao mà làm cho h t th y u h t nghèo

c?

-

Mình th y ng

i ta nghèo kh tr

c m t mình ây, mình ch u không

c, thì mình giúp

cho h , ch lo cho h t th y thiên h sao

c? N u mình nói “thiên ha nghèo kh nghèo

m, tôi không có s c mà giúp h t th y

c, nên tôi không thèm c u giúp ai h t”, thì té ra có m t ng

i nào

c nh mình âu? Không ph i v y,

i h mình có th làm ph i

c chút nào thì mình làm chút n y, ch không nên nói: “Tôi không làm ph i nhi u c, b i v y tôi không làm ph i ít”.

-

Mình làm theo mình tính ó, tôi s trong vài n m, h không h t nghèo, mà mình ph i nghèo theo h .

-

u nghèo tôi c ng vui. Mà có sao âu mà nghèo? Ti n t thâu m i n m ch ng m t

tr m, b s

ó c ng không h i gì bao nhiêu. Còn lúa ru ng c a tôi g n b y ngàn gi , n u tôi cho tá

n phân n a thì tôi c ng còn phân n a là ba ngàn r i gi xài không h t.

Hu ng chi bây gi tôi nh t nh không thèm ch i b i n a, n i huê l i mi ng v n c ng

n xài trong nhà, có chuy n gì mà ph i t i nghèo?

-

Không

c. Mình bày chuy n trái

i quá, tuy tôi không dám c n mình, song tôi không dám d vào.

-

Tôi mu n trong vi c gì c ng v y, ph i

ng v

ng ch ng m i vui.

-

Không. Mình làm sao thì làm, tôi không bi t t i.

Th

ng T th y v không hi p ý thì c u ng i bu n hiu, h t mu n nói chuy n n a, không th bàn tính vi c gì

c.

*

* *

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

78

www.hobieuchanh.com

(13)

i ch i b i thì ai n y không vui lòng, nói i ch i ph i h nhà h i thân. Mu n hòa hi p i v , thì v không b ng lòng, nói không dám cãi l nh cha m . Tính ph i v i ng i nghèo

kh , thì v l i không ch u d , nói làm nh v y là trái i. Làm ng

i có ti n s n mà không

c

xài

ng ti n, có v s n mà không

c v i v , mu n làm ph i c ng không

c làm, th thì

cái thân kh n n n n y tr i sanh ra

gi ti n b c, ph i ch u qu nh hiu, ph i chìu phong t c cho n mãn

i mãn ki p hay sao?

ám cúng tu n xong r i, cô Ba M nh tr v cha m , cô Ba Ng c c ng tr v nhà ch ng. Th ng

m t mình, c u bu n b c ch u không n i. Tuy m i ngày ho c c u xu ng nhà th y Ban bi n, ho c th y Ban bi n lên nhà c u mà nói chuy n ch i, song th y Ban bi n là ng i làm quan, th y

ch ng nói chuy n chi khác h n là thúc thu , i tu n, xét s công nho, b t gi i tr m c p, là

nh ng chuy n không thích hi p v i trí ý c a c u, b i v y không gi i bu n b c cho c u c.

Ch chi c u tu i l n, ng tai danh l i, a thú thanh nhàn, trên ng

i ai d i khôn c c s

ng

c ai, c u n thân trong tòa nhà ngói, c u an ph n v i th t v n d a n y, thì không

n n i g i

mình là vô ph

c. Ng t vì c u còn

ng bu i thanh niên, tánh c

ng, huy t nhi t, trí còn h ng

hái, tình còn d i dào, mà bi u c u m i ngày n m co trong nhà mà ch hai b a c m, m i êm ph i chong èn trong bu ng mà ng i nghe d gáy, thì có th nào c u ch u cho kham. Thói nhà giàu là nh v y hay sao? Thú v ch ng là v y hay sao?

Th

ng T luôn bu n lòng trách ph n, b ng ti p

c m t b c th c a th y Hu nh v n Kh , là

anh em b n h c ngày tr

c, g i cho hay r ng th y

c c p b ng làm ký l c t i Tòa b Gia Ð nh

y tháng r i, mà m i c u ngày mùng 10 lên chung vui v i th y, vì ngày y là ngày th y c i

. y là m t d p t t cho Th

ng T

i th m m t ng

i b n thi t và gi i bu n chút nh n a,

i v y

c th r i thì c u li n nh t nh c u s

i.

n ngày mùng chín, c u c n d n th ng Ng v i con Mang nhà coi nhà, và c u m n H

ng

Huy v i ông Ba N t i ng giùm, ngày xem xét, r i c u s p áo qu n vào hoa ly lên xe mà i Gia

nh. Vì trong th th y Ký Kh không có nói nhà th y ch nào, b i v y lên t i Gia nh,

Th

ng T ph i ghé Tòa b mà h i th m. B p h u th y c u b n y ph c t t , i xe h i r t r t, nên l t

t ch nhà th y Ký Kh

dãy ph ngó qua l ng Ông, c n th ba.

Th

ng T vô nhà, th y Ký Kh h t s c m ng r . Cha m bà con th y Ký Gò Công ã lên i, mà cu c ám c

i c ng ã s p

t s n sàng r i h t. Th

ng T h i th m th y Ký coi c

i

con ai

âu, th y Ký áp r ng: “Tôi c

i con gái ông Phán H

ng trong Xóm gà. Ông gia tôi

bi t tôi nghèo, nên không òi v t gì h t. Tôi c ng không nhóm h . Chi u nay 3 gi , àng trai vô làm l r i luôn tr ng,

n t i ông gia tôi ãi ti c. Tôi ph ch t h p quá r c dâu không ti n,

nên tôi luôn bên v 3 b a, r i v ch ng m i d t nhau v ngoài n y”.

Th y Ký Kh nói t nhiên mà Th

ng T ng i ng ng n, vì thu nay c u tr m tr cô Thái Th Thiên Kim, lúc m tính i nói v cho c u, thì c u có òi c i cô n , c u không dè ngày nay anh

em b n c a c u l i

c cái h nh ph

c làm ch ng ng

i c u ã m

c. C u th

ng th y Ký

Kh l m, b i v y c u m i nghe tin thì c u ng ng n, nh ng mà c u ngh l i, anh em c a c u c cái h nh ph

c y còn t t h n là ng

i khác

c, nên c u c

i mà nói r ng: “Toa có

ph

c l m. M a m ng cho toa vì m a nghe nói con gái c a ông Phán H

ng thi t là

ng án.

i n y c

i v ch ng c n l a con nhà giàu, mi n là

c ng

i

ng tâm hi p ý thì quí h n.

a có i tr

c cái

ng ó r i m a th o h n toa, nên m a nói ây không ph i là nói dóc âu”.

Th y Ký Kh là ng

i ch n ch t thi t thà, nghe Th

ng T nói m y l i y mà không hi u c u

t v vi c v ch ng, th y l i nói r ng:

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

79

www.hobieuchanh.com

- Tôi m i lên làm vi c trên n y m y tháng nay, tôi không bi t con v tôi. Anh c ng hi u ph n tôi nghèo, tôi không èo b ng ch giàu có sang tr ng. Ông gia tôi ng th y tôi ng th ng,

nên ng kêu ng g . Còn anh có v ch nào r i hay ch a?

- M a c

i v h i n m ngoái l n mà. Thôi h c v ít tháng thì m a c i.

- Sao anh không cho tôi hay? Anh c

i v

âu?

- C

i bên ch Ông V n, c ng trong h t M Tho. Mà c i r i c ng nh ch a, b i vì nhà ai

y .

-

a! Sao v y?

- Ông gia m a bu c m a ph i v b n mà . Bà già m a m t r i, m a bi t b nhà cho ai mà v n

c. ng nh t nh không cho v m a v bên nây, b i v y m a có m t mình, bu n quá.

- Bác gái c ng m t r i n a sao?

- Ph i, m t h n m t tháng nay.

Hai anh em nói chuy n m i t i ó, k ông thân c a th y Ký xen vô m i Th ng T

i h giùm

qua àn gái, b i vì bà con xa lên không

c nên h

àng trai coi th a th t l m. Th

ng T

lên ây ã s n lòng chung vui v i th y Ký cho n cùng, mà nghe th y Ký c

i con ông Phán

ng, thì c u l i càng mu n

i h h n n a, b i v y nghe m i thì c u ch u l i li n.

n ba gi chi u, Th

ng T m i chàng r và ông sui bà sui lên xe c a c u mà i qua àng gái; còn sáu b y ng

i i h thì lên hai xe lô-ca-xông ã m

n s n cho àn ông m t cái, àn bà m t

cái.

Qua t i àng gái, Th

ng T ng i chim b m, không mu n nói chuy n v i ai h t, ch trông nàng dâu ra làm l

ng coi n m nay dung nhan có khác h n n m tr c hay không. Cách ch ng bao

lâu nàng dâu b n áo r ng xanh trong bu ng b c ra hi p v i chàng r mà làm l ông bà r i chào và ra m t bà con bên ch ng.

Th

ng T ng i nhìn g

ng m t r nh hoa v a m i n , t

ng i

ng y u

u mà có v

nghiêm trang, sánh v i cô Hai h u thì nhan s c cô Thiên Kim có ph n h n, mà l i có nét ôn hòa thi n n a.

Làm l xong r i, nàng dâu c i áo r ng và m c m t m áo ch t i ãi khách. Cô sai trai d n ch c, cô m i h

àn bà n tr u, cô

ng nói chuy n v i ch ng, cô i coi ch t n

c á, c ch

nào c ng t nhiên, câu nói nào c ng thanh nhã. Có l th y Ký Kh c v v a thông th o, v a

xinh

p thì th y ph tình

c ý, nên th y i vô i ra mi ng chúm chím c i hoài, mà m t lát l i

nói chuy n nh nh v i v không ai nghe r nói chuy n gì, duy th y ch ng nói mà ngó v r t u tình, v g t

u mà c

i r t h u duyên.

Th

ng T li c th y anh em b n c a c u say s a v i h nh ph c, thì c u m ng th m trong lòng

ng cho b n có v

c vui thú v i ch ng, mà c ng m ng cho ai có ch ng kh i t i th m duyên ph n. Tuy m ng thì m ng, nh ng mà c u th y ám c i n y, r i c u nh

ám c

i c a

u h i n m ngoái, thì c u khó ch u nhi u ít trong lòng. Th y Ký Kh là con nhà nghèo mà v th y c ng con nhà nghèo, sao b a c

i, v ch ng l i hân hoan nh v y? Còn mình là con nhà giàu mà v mình c ng là con nhà giàu, sao ngày mình c i v mình không vui, mà coi b mình

ng không vui chút nào h t? Rõ ràng l i ng

i ta nói “v ch ng vui là b i tâm u ý hi p, ch không ph i t i ru ng r ng b c nhi u” là l i nói trúng l m mà.

Ti c ám c

i mãn r i, Th

ng T t th y Ký Kh mà v . Th y Ký Kh

a c u ra xe; lúc b t

tay t bi t nhau, c u nói v i b n m t l n n a r ng: “Toa c i v nh v y m a m ng cho toa

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

80

www.hobieuchanh.com

m. Nh v y là h nh ph

c, ch không ph i ki m ch giàu có sang tr ng m i g i là h nh ph c

c âu”.

Khi ra i, Th

ng T tính lên m ng b n r i ra Sài Gòn ch i ít b a, mà ch ng tr ra Sài Gòn u không mu n , nên tuy tr i ã t i r i, song c u ch y th ng v nhà.

i nhà tr

ng m i ra, Th

ng T li n xáo nóng n y bao nhiêu, bây gi c u th y th cu c, c u hi u nh n tình, nên c u tr m t nh ôn hòa c ng b y nhiêu. Chuy n gì áng nói c u m i nói, chuy n gì áng c

i c u m i c

i. T ngày c u i ám c

i trên Gia

nh r i, thì c u l i

càng ít nói h n n a. trong nhà nhi u khi

n hai ba gi

ng h mà c u không nghe c u nói

t ti ng chi v i con Mang ho c th ng Ng . M i b a c u c n m trên võng mà coi sách ho c coi nh t trình. S m m i c u th

ng i d o m t vòng trong v

n. Bu i chi u thì c u i vòng

trong xóm, g p con nít c u th

ng cho xu ho c b c c c, th y ng

i l n c u hay h i th m công

cu c làm n. Vì c ch c u

i khác x a, nên ngày tr

c không ai

c nói chuy n v i c u, mà

bây gi t già chí tr ai c ng thân c u, ai c ng kính yêu c u h t th y.

u h t mong r

c v v n a

c, nên c u lo s p

t vi c nhà. C u giao con Mang qu n su t

i nhà sau, coi c m n

c, coi g o c i, gi d u hôi n

c m m, lo i ch mua n. C u giao cho

th ng Ng xem xét cây trái trong v

n, coi m

n làm c vét m

ng, coi bán d a cau chu i mít.

u l i nói v i H

ng h Huy cho th ng con út, 12 tu i, tên th ng L c, v i c u ng c u sai

t nh quét nhà, lau gh , ch n

c,

t èn, c u h a m i tháng c u s th

ng công cho nó ba

ng b c.

Ngày 12 tháng 5 t i ngày làm tu n bá nh t cho bà K hi n Lý Th Nho. Cô Ba M nh g n ngày khai hoa, cô t ch quá, nên cô qua không

ng. Th

ng T c y ch ru t v i ch dâu lo l ng

giùm cu c cúng qu y.

êm vào ám, th y chùa ng i t ng kinh Kim cang Bác nhã tr c bàn th , H

ng ch c trong

xóm ng i u ng n

c nói chuy n phía ngoài c a. Th

ng T cúng r i b

c vô nhà trong th y hai

ch ng th y Ban bi n v i cô Ba Ng c

ng ng i trên b ván, c u bèn ng i l i ó mà ch i.

Cô Ban bi n ngó th y Th

ng T thì cô nói r ng: “Con T n m ch n m n i r i th nào c ng ph i r

c nó v bên nây, ch

b n luôn hay sao? V ch ng mà m t ng

i m t n i v y sao

c”.

Th y Ban bi n áp r ng: “Bác H i

ng k quá. Nói h t s c mà bác c ng không ch u, ai bi t làm sao bây gi ”.

Th

ng T châu mày nói r ng: “T i ông gia tôi mà c ng t i v tôi n a. N u nó bi t o v

ch ng, gái có ch ng i theo ch ng, thì ai làm sao mà c n nó c. Tôi bi t nó không có th

ng

tôi. Nó c nói t i h i tr

c có l i giao, bây gi ông gia tôi không cho nó v bên nây, nên nó là con, nó không dám cãi. Anh ch c ng hi u, h i tr c má tôi giao k t, thì có dè cu c l d nh

y âu. Bây gi r i má tôi m t, nhà c a minh mông, ai c ng bi t tôi không th nào b i âu

c, mà nó làm ng t không ch u v bên nây, t c th là nó không th ng tôi ch gì. Thôi, tôi

không c n n a. Nó mu n b n nó . Tôi m t mình tôi c ng c. V y ch m y tháng nay

không có nó ó, tôi l i ch t chóc gì”.

Cô Ba Ng c c

i mà nói r ng:

- Em gi n em nói l y nh v y, ch ch bi t con T nó th ng em l m. Ng t vì m t bên thì

ch ng, m t bên thì cha, có l nào nó b b ng cha mà theo ý ch ng. Em nói em c ng ph i xét i cho nó ch .

- V y mà ch còn binh nó n a!

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

81

www.hobieuchanh.com

- Không ph i ch binh. Nói ph i qu y cho em nghe ch binh gi ng gì. Em ó em coi, không

bác H i

ng l t da mà s ng

i.

ch ng bác tr m tu i già r i coi con T nó v bên nây hay không mà.

Cô Ban bi n nghe nói nh v y bèn h t mà áp r ng:

- D hôn! V ch ng còn nh mà cách b c nhau, nói nh cô v y thì i bi t m y m

i n m

a m i sum hi p.

-

ây ó mà xa x c gì! Qua l i v i nhau c ng

c mà. M y tháng nay không có c n, mà

th ng T nó s p

t trong nhà coi c ng xong quá.

- Coi ch nhà không có àn bà, không ai xem xét trong ngoài, ngh c ng khó l m ch . Ph n chú T nó còn nh , chú m t mình chú c ng bu n.

Th

ng T bèn nói r ng: “Ch Hai nói ph i. Tôi bu n thi t, mà d u v tôi v bên nây i n a, s tôi c ng không h t bu n

c, b i vì v ch ng tôi không gi ng ý nhau. Thà là nó b n, tôi bên nây m t mình tôi mu n làm vi c gì t ý tôi”.

Cô Ban bi n c

i mà nói r ng: “B chú n y mu n c

i v bé hay sao, nên chú nói nh v y?”

Th

ng T ch ng h ng, c u ngó ngay ch dâu mà h i r ng: “V bé âu mà c i? Không, tôi

không có tính vi c ó âu. C

i v bé làm chi? M t v

ó

mà làm cho tôi ngán r i, c

i

thêm n a ch u sao n i. Cái

i c a tôi h r i, bây gi tôi không còn bi t cái gì là vui n a h t.

Các s m

c c a tôi m y n m tr

c ã tiêu tan, ã r i rã h t r i. Bây gi s thích c a tôi là m m i d o v

n, bu i chi u d o xóm, t i n m coi sách mà thôi”.

Th y Ban bi n c

i mà nói r ng: “Em còn nh tu i mà em nói chuy n nghe nh ông già. Ph i, y tháng nay qua th y em không ch i b i n a thì qua c ng m ng. Nh ng mà i cái gì c ng

a v a v y thôi, thái quá không nên, mà b t c p c ng không t t. Em c ng ph i i ch i chút nh mà gi i khuây, mi n là mình

ng có ch i m y vi c h thì thôi ch ”.

Th

ng T ng i ng m ngh m t h i r i nói r ng: “

i n y có vi c nào là vi c h , còn vi c nào

là vi c nên. Có nhi u ng

i nh nhu c mà thiên h áp x ng t ng, còn nhi u k thanh cao mà thiên h l i khinh khi. Có nhi u vi c mình cho là ph i, mà h cho là b y, th thì d u làm vi c gì, u ch i cách nào, h thích chí thì thôi, c n gì ph i dò mi ng thiên h . Nh hôm tr c tôi tính

chuy n giúp

nhà nghèo mà v tôi nó nói làm nh v y là trái i. Anh ngh

ó mà coi, giúp

nhà nghèo mà g i là trái

i, thì còn gi ng gì n a mà nói”.

Hai v ch ng th y Ban bi n v i cô Ba Ng c không rõ vi c c a Th ng T

ã tính, mà c ng

không hi u ý Th

ng T chán

i, nên nghe em nói nh v y thì c

i v i nhau r i b nói qua

chuy n khác.

Có ám làm tu n, bà con chòm xóm t l i ông, thì Th ng T gi i khuây

c chút nh.

Ch ng mãn ám r i, ai v nhà n y thì c u l i bu n hiu.

t bu i chi u, v a lúc m t tr i chen l n, c u i xóm v , còn ng ngo i c a ngõ mà ngó mông.

y ám m

gi a l

ã g n úng l a r i, nên ph i màu xanh lè, l i gió th i ùa ng n coi nh sóng gi n. Xa xa, th y có m t ng

i

u

i nón lá, vai vác cái cày, lùa c p trâu i trong ru ng, ng

i vác n ng i cáng náng, trâu l i n

c v ng túa sua.

Ng

i bu n mà th y c nh không vui thì trong lòng càng thêm bu n, b i v y Th ng T

ng tiu

hiu, d ng m ngùi, trí vi n v ng. C u nh chuy n n y qua chuy n n , r i nh hôm tr c ch dâu

nói c u mu n có v bé, thì c u m m c

i. C

i v bé làm gì? Mình ã d i quá, h i c

i v mình

không kén ch n, ch chi h i ó mình l a ng

i nh con ông Phán H

ng hay là con ông Giáo

Chu t mà c

i, thì bây gi có âu mà bu n nh v y.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

82

www.hobieuchanh.com

Thi t, t khi v ch ng phân r , Th

ng T ch ng h có tính ki m v bé bao gi , mà bây gi c u ng không có tính t i vi c ó. Lúc c u mê m n cô Hai H u thì c u có tính v r i s c

i cô.

y là c u

ng gi n v , nên c u mu n

i v , ch không ph i mu n hai v . Bây gi v c u ã n ngày khai hoa, mà c u l i bi t cái l i tr c là l i c a c u, b i v y c u không dám tính b v a, th thì c

i v bé sao

c. Mà tuy là c u không tính c

i v bé, song câu chuy n v bé ã

ch m vào trí c u r i. N u lúc n y mà có ng

i nh cô Thiên Kim ho c cô Hai H u v n v tr c

t c u, thì c ng ch a t c u gi v n lòng son cùng v l n c u c.

u

ng ngh quanh ngh qu t r i c u v a xây l ng s p i vô nhà, thì nghe có ti ng xe h i trên phía M Tho ch y xu ng. C u

ng nán l i mà ngó coi xe c a ai. Cách ch ng bao lâu, cái xe i g n t i thì t p máy ch y ch m ch m r i ng ng ngay c a ngõ.

Th

ng T dòm l i, té ra th y thông Hàng ng i tr c v i s p-ph , còn phía sau thì cô thông

ng i v i hai cô n a.

Th y thông Hàng m c a xe nh y xu ng và h i Th ng T r ng: “Ê! Toa làm gì

ng ó?”

Th

ng T b

c l i

a tay mà b t tay th y thông, và cúi

u chào m y cô r i h i r ng: “Th y

i âu ây?”

Th y thông Hàng hân hoan áp r ng:

- Chi u tr i t t quá, nên m

n xe ch y b y m t vòng h ng gió ch i. Toa làm gi ng gì x a rày không th y lên ch i v y?

- Tôi m c chuy n nhà.

Cô thông ng i trên xe v t mi ng h i r ng:

- B c u gi n v ch ng tôi hay sao, c u T ? Ch sao m y tháng nay c u không thèm t i nhà tôi n a?

- Th a, có chuy n chi âu mà gi n. T i tôi b n vi c nhà ch .

- Thôi, ch i làm chi. Tôi bi t mà. Con Hai H u nó ph tình c u, nó b i l y ch ng; c u phi n

nó r i c u phi n luôn t i v ch ng tôi ch gì.

- Bây gi tôi không phi n cô Hai H u mà tôi c ng không phi n ai h t. T i tôi ch có ph i t i ai âu mà tôi phi n.

- Có m T

nhà hay không?

- Th a không, v tôi bên Ông V n ch

âu có bên nây.

- R i d hôn! Ph i có m

bên nây, tôi ghé th m m t l n ch i cho bi t. Thu nay ch tôi ch a bi t nhà c u. Tôi ghé ch i

c hôn?

- Th a,

c ch . Tôi m i th y Thông v i m y cô ghé ch i.

- Mà c u s n lòng ti p r

c hay không? Ch ghé mà c u không vui thì ghé làm chi.

- Tôi s n lòng l m ch .

Có m t cô nh h n h t, ng i gi a, m c áo xanh d ng, choàng kh n s t21 màu tr ng, cô c

i và

i r ng: “Chúng tôi ghé thì c u ph i ãi trái cây, ho c m n, ho c i, ho c cam, ho c gi ng gì ó i

c. C u vui lòng mà ãi ch em tôi hay không?”

Th

ng T c ng c

i l i mà áp r ng: “V t quí thì thi t tôi nhà quê nên tôi không có, ch trái cây thì v

n tôi có

th , m y cô mu n dùng th nào tôi c ng có s n mà ãi luôn”.

21 (ti ng Pháp écharpe): kh n quàng vai hay b ng choàng vai c a quan ch c l n nh b ng choàng c a vua chúa.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

83

www.hobieuchanh.com

Th y thông Hàng bèn nói r ng: “M y ng

i mu n n d a khô thì vô ây leo lên b mà n. V

n

u T th

ó nhi u l m. Ghe ch hoài mà c ng không h t”.

y cô nghe nói gi u nh v y thì c

i ng t r i m c a leo xu ng xe. Cô thông Hàng h i Th

ng T có bi t hai cô kia hay không. Th

ng T ngó hai cô thì nh m y m y có g p cô l n n áo tr ng m t l n, còn cô nh b n áo xanh thì thi t là không bi t. Cô thông bèn nói r ng:

“Con l n ây là con Ba, con c a dì tôi trong V nh T

ng. C u có g p nó m t l n trên nhà

tôi, c u quên hay sao?”

Th

ng T g t

u, t ý c u nh . Cô thông bèn ch cô m c áo xanh mà nói luôn r ng: “Còn con nh

ây là con T , con ông c trên Xoài H t, nó thi u b ng c p s h c, có làm cô giáo vài

m, bây gi nó xin ngh

ng i ki m ch ng”.

Cô T m c c v vai cô thông m t cái b p mà nói: “Ch qu n y, khéo nói k c c”, r i cô kéo tay cô Ba i vô c a ngõ. Th

ng T ngó theo mi ng chúm chím c

i và m i khách i vô.

c theo

ng i vô sân, hai bên tr ng m n xen l n v i cam, l i có m y cây u ng bên

sau lá b a sum sê, trái eo dày ch t. Vì không nh m mùa, nên m n m i tr bông, cam ch a có trái. Cô T th y u

còn th p mà trái sai, l i có trái chín

r i mà ch a ai hái, thì cô ch y ri t

i, hai tay r r m, h i c u T hái

c hay không. Th

ng T b

c l i l a trái chín h n h t mà

hái r i trao cho cô T , mi ng m m c

i. Cô

a tay l y trái u

, m t li c, mi ng c

i r t h u

tình. Cô v a c m trái u

thì cô li n

xu ng

t r i

a hai tay ngay m t Th

ng T mà nói

chún chím r ng: “C u làm m

u

v y tay tôi ây, c u ph i chùi cho tôi”. Th ng T móc túi

y kh n mu soa ra mà chùi tay cho cô T . Th y thông Hàng v i hai cô kia ng tr m tr m y

cây m n, th y day l i ngó th y Th

ng T

ng chùi tay cho cô T thì la l n lên r ng: “Ê! Làm cái gì m i g p nhau mà ã n m tay n m ch n nhau ó? Không có ng vô phép nh v y a!”

Th

ng T m c c , nên b kh n vô túi mà i. Cô T l m trái u

c m i theo và c

i và nói

ng: “Th y ó hay la quá! C u T chùi tay cho ta mà”.

Ch khách kéo nhau vô nhà. Lúc y tr i ã ch ng v ng t i. Th ng T m i khách ng i, kêu

th ng Ng

t èn, bi u th ng L c b ng n

c l ng x ng. Cô T quen tánh vô ng i, t i nhà l mà cô không ké né chi h t, cô m

n m t cái dao r i x trái u

m i ng

i n y ng

i kia n, còn

i luôn ch nhà n a. Không ai ch u n h t, cô gi n cô ng i n m t mình và nói r ng: “ u a c u T hái mà h chê ch . Thôi, tôi n m t mình, vì c u T th ng nên c u cho tôi, tôi d i

gì mà chia cho ng

i khác”. Cô Ba thi t thà, nên cô nghe m y l i l l i nh v y thì cô l y kh n che mi ng mà c

i.

Cô T

n ít mi ng r i cô òi r a tay. Lúc y th ng Ng v i th ng L c u không có t i ó. Cô

thông Hàng bèn nói r ng: “Con làm r n quá! Mu n r a tay thì i ra àng sau mà r a, ch n c

ây âu có”. Cô T ngó Th

ng T và c

i và h i r ng: “ i ngã nào c u T ? C u d t giùm tôi i m t chút ch . Nhà l ai bi t

ng âu mà r ”.

Th

ng T

ng d y i tr

c d t

ng cho cô T

i theo. Cô v a i v a c

i và nói: “Ta i

a tay mà m y ng

i c

i gi ng gì v y không bi t”. Th

ng T th y khách x m xì thì c u ái

ng i, nên c u ch ch cho cô T r a tay r i thì c u l t t b

i ra tr

c li n. Cách m t h i, cô

i ra; lúc cô t i c a song môn thì cô d ng l i cúi u chào khách và nói r ng: “Tôi chào th y

thông, cô thông. a! Có cô Ba ây n a mà. Th y cô x a rày m nh gi i há, m y cháu ch i? Th y cô dùng c m chi u r i ch a?

tôi bi u b y tr n u c m n nghe?”

Ai n y nghe ti ng pha l ng mà có duyên thì c i r . Cô thông Hàng th a d p y cô c ng pha ng mà áp l i r ng: “M T c ng m nh gi i há? , v ch ng tôi chi u i ch i, ch a n c m.

Nh m có h o tâm, thì bi u tr làm v t làm gà n u c m cho n c ng t t”. Cô T day vô trong kêu om sòm mà nói r ng: “B y tr , có

a nào ó coi b t m t con v t cho thi t m p làm th t d n m n nghe không bây, cho mau, t i r i khách ói b ng a”.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

84

www.hobieuchanh.com

Lúc y H

ng h Huy v i ông Ba N

i l i ng giùm, hai ng

i b

c vô t i c a, th y khách

ch n r n, mà l i nghe bi u d n c m om sòm thì ch ng h ng nên ng kh ng l i ó.

Th

ng T nghe cô T v i cô Thông nói ch i nh v y, n u làm l thì m t l ch s , b v y c u kêu H

ng h mà nói r ng: “Chú H

ng, chú bi u con Mang coi gà v t gì ó b t làm th t d n m n ch i. Chú m

n

a nào ó ph làm giùm v i nó cho mau”.

Cô T c

i ng t mà nói r ng: “M y ng

i th y hôn? Tôi nói h t i nhà tôi thì n gà n v t mà”.

Cô Ba nói r ng:

- M y nói b y b m T m hay r i m n i ghen lên ây mà ch t ch .

-

âu có. M T có ghen hay không c u T ?

Th

ng T g t

u nói r ng: “ nhà tôi ghen l m; b i nó ghen nên tôi không dám i âu h t ó, không th y hay sao”.

Cô T le l

i r i ng i im, làm t nh mà nói r ng: “Thôi, tôi không dám nói ch i n a. Nói b y r i T rình âu ngoài hè, m T vô m r

t ch y không k p”. Tuy cô m i nói cô không dám nói ch i n a, song cô ngó quanh qu t r i cô l i h i Th ng T r ng:

- C u là ng

i tân h c, mà nhà c u sao d n theo x a quá v y, c u T ? Ta mua gh sa lông, ta mua bàn r a m t, ta s m gi

ng

ng

, ta s m gh xích u, c a cái ta treo màn t i m, c a s ta treo màn ren hàng, ta d n ch v ch ng ng i nói chuy n, ta s m phòng tr a m

c nh t trình. Tôi mà

c nhà nh v y, tôi d n d p coi úng l m.

- Tôi c ng bi t mua s m d n d p theo cô nói ó l m ch . Nh ng vì có hai l làm cho tôi không mu n lo

n s sung s

ng t m thân: m t là v tôi không có chung v i tôi, tôi ph i qua l i bên Ông V n, nên không c n ph i d n d p nhà c a làm chi; hai là tôi ngh có nhi u ng i

nghèo kh , n không

c m, ng không có ch , mình n cho thái quá mà chi.

- Té ra m T không có chung v i c u hay sao?

- Không.

Cô thông Hàng chen vô mà nói r ng: “B khi con T nó mu n ây v i c u T hay sao, nên nó

i rút t i. Con n y quá r i! H i nãy nó nói n u nó nhà c u T thì nó d n úng l m. Bây gi nó h i t i gia

o c u T n a. Th con n y nó mu n làm bé c u T mà. a! Mà ph i a. Hai ng

i c ng th t h t, tr i khéo khi n c ng k ch ”.

Th

ng T c

i và day m t ch khác. Còn cô T thì áp v i cô Thông r ng: “Ch nói b y b t duyên tôi còn gì. Con gái m i l n lên mà làm bé cái gì. Ch nói xui x o quá!”.

Trong lúc ch c m thì m y cô khách c nói pha l ng nh v y hoài; cô thông Hàng c ki m l i mà c t cô T h t s c r i c t cô Ba cho Th

ng T . Tuy Th

ng T c ng có l i qua ti ng l i v i

y cô, nh ng mà xét cho k thì nh ng l i c u i áp, l i nào c ng n tr t, không có câu nào u tình ho c có ý g n vô chi h t.

Cô thông Hàng tr ng tu i, mà cô l i l ch duy t v khoa ái tình, cô dòm th y c ch c a Th ng

nh v y thì cô th y làm l , ch ng hi u vì c nào Th ng T là ng

i ham ch i b i, có s

nghi p, không hòa v i v , tiu hiu m t mình, mà th y gái p c u không

ng tình, coi b b l

ng l ng.

m d n xong r i, Th

ng T m i khách i n. Cô Ba v i cô T lãnh s p ch ng i, hai cô b t Th

ng T ng i gi a, hai cô k m hai bên, còn phía bên kia thì ch a cho hai v ch ng th y thông Hàng ng i. Th

ng T li c coi thì cô T ng i bên tay m t li n xáo, cô Ba ng i bên tay trái nghiêm ch nh, mà m i cô thi t c ng có cái v p riêng. Tuy v y mà c u không có l m t nét chi https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

85

www.hobieuchanh.com

cho ng

i ta hi u ý c u quy n luy n cô nào, c u c gi l , c u nói chuy n v i hai cô, c ng nh u nói chuy n v i cô thông ho c th y thông v y.

a c m g n mãn thì H

ng h Huy b

c vào th a v i Th

ng T r ng có th y Ban bi n lên

i có m t ng

i trai n m c t t

i theo n a. Th

ng T ngó ra thì qu thi t th y anh ru t là th y Ban bi n Chí v i ng

i anh em b n r c a c u là chú Thôn Châu b

c vô, th y Ban thì m c

mát, còn chú Thôn thì kh n en áo dài.

Hai ng

i m i t i ngó th y cu c ti c nh v y thì ch ng h ng. Th ng T

ng d y chào và h i

ng: “Hai anh n c m r i ch a? Anh Hai qua bên nây h i nào? Qua có chuy n chi mà khuya d y?”.

Chú Thôn Châu áp r ng: “B a nay hai v ch ng tôi qua th m th y má. H i t i tôi s a so n v , dì Ba âm chuy n b ng, nên má bi u tôi ch y xe luôn qua bên nây mà cho d ng hay”.

y l i hu n ãi y gieo gi a cái ti c vui ch ng khác nào nh c c á li n gi a b y v t ng l i

m gi n nhau d

i ao. Th

ng T ng n ng buông

a, s c m t coi m t v t nhiên. Th y

thông Hàng v i m y cô th y ch nhà h u s , không còn lòng nào mà vui n a c, nên và ri t

cho h t chém c m r i

ng d y.

Th

ng T trình di n v ch ng th y thông v i hai anh và m i hai anh ng i. C u i u ng n c

i ch y vô bu ng m t thay qu n

i áo l ng x ng. C u bi u anh r cho xe ng a v tr c r i i

xe h i v i c u. C u kêu H

ng h Huy d n coi nhà. C u xin l i v ch ng th y thông Hàng và hai cô khách vì c u có vi c nên ph i qua ch Ông V n.

Th y thông Hàng nói r ng: “Toa có vi c thì c s a so n ri t cho r i mà i. T i m a i ch i mà i gì, ch ng nào toa i thì m a v ”.

y cô ã m t thú mà l i có s c x n l n, h i nãy li n xáo, bây gi êm ru. L i thêm th y Ban v i chú Thôn theo ngó hoài, nên m y cô khó ch u h t s c.

Th

ng T s a so n xong r i m i t bi t khách và bi u Thôn Châu ra xe h i mà i.

Th y Ban bi n d n H

ng h Huy coi bi u tr

óng c a, r i thay m t cho Th

ng T mà

a

th y thông Hàng v i m y cô lên xe. Ch ng xe ch y r i, th y thông c i ng t mà nói r ng: “Xui

o quá!

nghi p gì mà nhè b a nay nó

không bi t! Làm mình t n m y

ng b c xe, n

c có m t b a th t v t, mà n ch a no n a ch ”.

Cô T nói r ng: “Th y nói v ch ng c u T b nhau r i, b gi ng gì mà c u nghe nói v chuy n ng c u lính quýnh, coi b c u lo quá mà kêu là b . Không c âu. V ch ng ng

i ta còn

th

ng nhau, th y rù qu n b y b , phá gia cang ng i ta, th y có t i ch t a”.

Th y thông c

i mà áp r ng: “Con n y nó nói iên quá. Thu nay làm mai dong là làm ph c

ch sao mà có t i. Ngày sau tao ch t, bây óng trang mà th tao m i ph i”.

*

* *

(14)

Th

ng T qua t i Ông V n thì v

ã sanh r i, sanh

c m t

a con trai r t ng

ngh nh. C u ch y vô phòng mà th m v r con; c u h i th m l ng x ng, coi b c u thi t là vui, mà m tr l i d u ng t, trong ý m c ng không h n gi n.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

86

www.hobieuchanh.com

Con gái l n c a ông H i

ng là cô Hai Kh e, v c a Thôn Châu, ã có sanh hai l n r i, nh ng mà c hai

a

u là con gái. Nay cô Ba M nh sanh con trai thì hai v ch ng ông H i ng

ng r ,

n n i ông quên cái l i c c a r nh , ông không v chút tình r l n, ông ng nhìn

cháu ngo i trai mà nói r ng:

“Con Kh e không nên thân, nó

th con gái hoài. Coi con M nh nó gi i hôn ? Nó m i m t

n, mà

c con trai li n. Th ng nh n y tao coi t

ng nó

c l m.

tao nuôi nó l n r i l p

cho nó”.

Th

ng T

ã có ý tính

i v sinh s n c ng cát r i c u s nói v i cha m v m t l n n a mà c v v . Nay c u nghe cha v tính b t luôn con c a c u n a thì c u ng n ng , tuy c u không dám cãi, song c u phi n trong lòng.

Còn cô Hai Kh e th y cha tr ng con c a em h n là con c a mình thì cô c ng h n, nên cô day t ch khác mà nói r ng: “Con nít m i

, bi t nó làm sao mà th y dám nói nó

c.

c

gi ng gì ?”.

Ông H i

ng c

i g n mà áp r ng: “M y gi i âu m y sanh m t a con trai nh con M nh

cho tao coi th coi”.

Cô Hai Kh e li n xây l ng b

i ra, cô không thèm nói chi n a h t.

n khuya, hai v ch ng cô

lên xe mà v Bình Cách.

Qua ngày sau có hai v ch ng th y Ban bi n Chí qua th m. Th ng T

t tên con là

Tr n Th

ng Th , m i Chánh l c b l i l p khai sanh, v ch ng coi r t thu n hòa, mà cha con coi c ng hi p ý. C u luôn ba b a, r i nói v i v r ng c u b nhà lâu quá không ti n, nên c u tính v r i m i b a c u ch y qua th m. Cô Ba M nh là ng i k l

ng v vi c nhà, cô nghe

ch ng nói nh v y thì cho là nói ph i, nên cô c ng khuyên ch ng v mà xem xét vi c nhà.

Th

ng T s a so n v thì có ch là cô Ba Ng c qua th m. C u ph i nán l i h n m t gi

ng h cho ch th m ch i r i c u m i ch lên xe h i v v i c u. Xe qua t i Ch G o, cô Ba Ng c không cho

a v nhà, cô bi u ch y luôn lên M H i

ng cô th m th y Ban bi n.

t i th y Ban bi n thì

ng h v a úng 3 gi chi u. Th

ng T c ng ghé l i ó mà ch i v i

ch m t lát.

Th y Ban bi n th y có

hai em thì th y m ng, nên hai em v a m i ng i thì th y nói r ng:

“H m nay qua có ý trông th ng T v

ng qua nói chuy n. B a nay nó v mà l i có con Ba a, thi t là may quá”.

Cô Ba Ng c nghe nói có chuy n thì cô mu n bi t cho mau, nên h i r ng:

- Anh mu n nói chuy n gì ó ?

- Chuy n c a th ng T

ây.

- Chuy n th ng T là chuy n gì ch ?

- Th ng th ng v y mà. Hôm tr

c con T chuy n b ng. Bác H i

ng bi t x ph i, nên bác sai

anh em b n r nó, là Thôn Châu, ch y qua kêu nó. Thôn Châu qua ghé ây tr c. Qua nghe tin

t

t d t Thôn Châu lên tr n

ng h i nó i cho mau. Con Ba, em bi t qua v i Thôn Châu n ó th y gi ng gì hay không ? B

c vô nhà thì th y th ng T

ng ãi ti c, nó ng i gi a,

hai bên k m hai cô nho nh , m t d i ph n, môi thoa son, còn phía bên kia thì hai v ch ng th y thông Hàng, m y cô n u ng gi n tr ng om sòm. Ch chi qua g p m t mình qua thì không h i gì, ng t có Thôn Châu s s

ó nên qua s

ng trân, không bi t nói sao

c h t.

Cô Ba Ng c nghe rõ chuy n r i thì cô ngó Th ng T mà nói r ng: “Tr i i, em ch i nh v y em không s mang ti ng hay sao, T ? Em có v ch ph i tay không ch n r i hay sao mà em làm l ng nh v y ? Chú Thôn Châu chú g p ây kh i chú h c i h c l i th u tai con T r i https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

87

www.hobieuchanh.com

sanh r y cho mà coi. Qua nh hôm tr

c em thu t chuy n th y thông Hàng làm mai làm m i cho em thì qua ã có nói th y là ng

i không t t, sao em còn g n th y làm chi n a ? Qua dám ch c, em nghe l i v ch ng th y, em ch i b i nh v y ó thì gia o em ph i h h t”.

Lúc th y Ban bi n thu t chuy n thì Th

ng T ng i c

i, mà

n ch ng cô Ba Ng c khuyên

t, thì c u c ng không cãi. C u

i anh ch nói h t r i c u m i tr l i r ng: “Ph i, chuy n anh Hai thu t ó thi t có y nh v y ch anh Hai không có thêm b t chút nào h t. Mà ch Ba nghe r i ch Ba r y em, thì c ng áng l m. Nh ng mà em xin t cho anh ch bi t r ng cái vi c ó b ngoài coi thì em qu y l m, song b trong xét l i em không có l i gì. Khi má m t r i, em nh ch Ba ch giùm con m t cho em, nên em th y tánh tình c a v ch ng th y thông Hàng. M y tháng nay em s th y l m, em tránh xa, em không dám t i nhà th y. Hôm tháng hai, th y có xu ng nhà th m em m t l n. Em nh n d p lên ch mà tr b c cho Chà và, em a th y v . Th y m i quá,

nên em ghé nhà th y. Em ghé l n ó là l n chót. V ch ng th y cho m t cô ra b o em, t ng em

nh h i tr

c, tè ra em hi u ý r i, em không thèm ngó ngàng t i, coi b v ch ng th y m c c .

a rày em t

ng th y b em r i, nào dè th y còn mu n c o u em n a, th y ch a ch u thôi,

nên hôm ó v ch ng th y làm b m

n xe h i i h ng gió chi u, l i có d t theo hai cô n a.

Th y th y em

ng ngoài c a ngõ, th y ng ng xe l i, mà em ch c d u không có em ng ó

th y c ng ghé. Th y m ng r , t ý mu n vô nhà th m em. Mình là ng i bi t

u, l nào mình

n không cho ng

i ta vô nhà. Em m i v ch ng th y vô, t nhiên hai cô kia ph i vô theo. Vô nhà r i, h m u s túc gáy òi n c m. Anh ch ngh l i mà coi, khách ng i ta òi nh v y, l

nào mình là ch nhà, mình nói h t g o hay sao ? Em ph i ép b ng bi u làm v t làm gà d n mà ãi h m t b a.

Chuy n thi t nh v y ó ch có gì âu. Ph i, ng i ngoài dòm vô thì c ng t

ng em d t mèo

chu t v nhà n u ng vui ch i, mà k thi t thì không ph i nh v y. Em không ý

n m y cô

ó m t chút nào h t. M y c pha l ng, thì em c ng ph i pha l ng l i, ng m y c kh i khi em

là

a ngu v y thôi. Em hi u t cách, thái

c a m y cô ó h t. H ng ng

i nh v y em bi t

chán r i, em g n làm chi. Hu ng chi l a ái tình c a em ã t t r i, có ph i m y cô nh v y ó mà nhúm l i

c hay sao, nên ch s em mê sa mà h gia

o”.

Cô Ba Ng c là m t ng

i àn bà

c h

ng thú

m m trong

o cang th

ng, còn Ban

bi n là m t àn ông ch n ch t, t nh chí l n th y ch a l i vào bi n tình l n nào, hai ng i

không rõ tâm s c a em, th y em ã có v r i mà còn g n g i v i àn bà khác thì quy t là em

i ni m phu ph , b i v y em nói gi ng nghe r t thành thi t, nh ng mà hai ng i không tin m t

chút nào h t. Cô Ba Ng c

i Th

ng T nói d t l i r i cô c

i mà áp r ng:

- Em nói nghe thi t xuôi rót. Ai

i àn ông con trai ch i b i v i àn bà con gái mà nói r ng không có ý gì ch . Nói nh v y ai mà tin cho c.

- Em c ng bi t khó cho ch tin l m, mà d u v em hay là ng i nào khác h nghe em nói h

ng không tin

c. H không tin là vì h không bi t chuy n em, h không th u lòng em.

Em nói thi t v i ch , thu nay có hai cô gây m i ái tình cho em mà thôi, mà ái tình y bây gi h t hy v ng, vì hai cô ã có ch ng r i h t, l i m t cô là v c a m t ng i b n thi t c a

em. T i nh v y nên h i nãy em nói l a ái tình c a em ã t t r i, em coi àn bà con gái khác không có ngh a gì h t.

- Em nói k quá ! V y ch v em ó, em không có tình gì v i nó hay sao ?

- Thi t không có tình gì h t, có cái ngh a v ch ng mà thôi. Cái ngh a y gây ra là b i cha m m tr u cau c

i nó cho em, nó kêu má em b ng má, nó ch u tang ch cho má em, nó con

cho em. Nh m y

u y nên gây

c chút nh ngh a ó, ch n u không có nh v y thì em không bi t v ch ng em ra làm sao.

- Em nói khó nghe l m. V ch ng sao l i không có tình.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

88

www.hobieuchanh.com

- Em không hi u v ch ng ng

i ta có tình v i nhau hay không, ch v ch ng em khó nói có tình

c l m.

- Em

ng có nói nh v y. Em có v nh con T

áng g i là có ph

c a em. Tuy nó còn nh

mà vi c nhà gi i gi n, n nói nh nhoi, tánh n t hi n lành, c ch m th m, v nh v y ch

i sao n a em m i th

ng nó. V ch ng v i nhau có con r i, em

ng có xao lãng không

nên.

- Không. Em có xao lãng chi âu. T i ch nói, nên em c t ngh a cho ch nghe mà thôi ch . Tuy em nói v ch ng em không có tình v i nhau, song em có tính vi c phân r bao gi âu mà

ch s . M y tháng nay ch không th y em hay sao ? V ch ng em mà m i a m t n i là

i ai, ch nào có ph i t i em. Anh Hai có th y t n m t, em n n n h t s c, mà ông gia em ng không

ng lòng, còn v em nó c ng không dám trái ý cha m , t i nh v y nên v ch ng lôi thôi, ch có ph i em b v em âu.

Th y Ban bi n th y c u ch th y mà phán ch ng nên th y nói r ng: “Thi t, bác H i ng làm cha

, bác có g t gao m t chút. Bác không bi t xét cho con r . Th ng T nhà c a ru ng t chàm

nhàm mà bác c bu c nó ph i v b n mà . V làm sao c ? Bác c ch p quá nh v y t nhiên

ch ng nó ph i xa nhau. Thi t, vi c v ch ng th ng T mà ngày sau có lôi thôi là t i bác H i ng, ch không ph i t i nó”.

Th

ng T th dài mà nói r ng: “C ng t i con v c a em n a. N u nó bi t ngh n ph n em, nó

bên nây mà giúp

vi c nhà cho em, thì ai c n nó

c. Mà thôi, t i h i i nói v má em

giao k t l r i, bây gi em không phép trách ai h t”.

Anh em nói chuy n v i nhau cho

n chi u mà th y Ban bi n v i cô Ba Ng c c ng không hi u i sao Th

ng T nói v ch ng không có tình v i nhau, còn Th ng T c ng không bi t nói th

nào cho anh ch hi u

c. Th

ng T

n c m chi u r i m i v trên nhà, còn cô Ba Ng c thì i ó mà ng

ng sáng cô i lên M Tho mua

r i cô s v Ch G o.

y v sau, m i b a Th

ng T

u có ch y xe qua th m v con, khi giây lát, khi ch i n

i m i v . C u qua nh v y cho

n n

y tháng cho con r i c u m i hu n hu n n m ba b a qua th m m t l n. C u tính th m trong trí

i 3 tháng cho v con thi t c ng cát r i c u s xin c h t v con v M H i.

Th

ng T tính

i t i 3 tháng lâu quá, b i vì có ng

i khác tính làm cho v c u ph i v nhà

u mau h n kìa.

là hôm b a cô Ba M nh

, ông H i

ng m ng r , ông h y b c cô Hai Kh e, r i ông t ý mu n nuôi th ng nh

ng ngày sau ông l p t cho nó. Cô Hai Kh e l s c b t bình li n h i ó, mà ch ng lên xe i v Bình Cách, cô c n nh n v i ch ng r ng: “Tôi không dè con M nh kh n n nh v y. Nó trong nhà m t mình, nó theo òn làm cho th y má yêu nó ng

t h t gia

tài mà n m t mình. Mình th y ch a ? Ch a gì mà th y ã tính nuôi con c a nó ng ngày sau

p t . Vì th y c ng nó nên coi b th y th

ng con c a nó h n là con c a mình”.

Thôn Châu áp r ng:

- Dì Ba là con út, t nhiên th y má c ng ch sao. V y ch mình không nghe ng i ta nói giàu

út n, khó út ch u hay sao ?

- Con nào c ng con, ch sao

a thì th

ng, còn

a thì ghét.

- Mình không hi u. T i dì Ba có ch ng, mà ch ng thì không th ng d cho l m, nên th y má

ph i th

ng bù, bi t hôn ?

- À ! Nói t i chuy n ó nghe còn kh n n n h n n a. M y n m tr c nó ao

c l m, ham l y

ch ng h c trò nhà tr

ng, b n

Tây coi g n gàng, nói ti ng Tây nghe l p b p, nó chê làng https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

89

www.hobieuchanh.com

xã là quê mùa. Nó g p ông h c trò ánh ch

i nó nh v y ó cho sáng con m t nó ra. áng ki p l m !

- D

ng Ba h c hành tài n ng t i b c nào tôi không bi t, mà tôi th y cách d ng ch i b i tôi

ch y ngay.

- Ch i b i xài phá d l m mà. Con M nh c m chìa khóa, ti n b c thi u gì. D i gì mà không xài.

- D

ng ch i th c a không s mang ti ng mang t m gì h t. Mình bi t hôm tôi qua kêu d ng

tôi g p vi c gì hôn ?

- G p gi ng gì ?

- G p d

ng

ng vui ch i v i mèo22. D

ng r

c ba b n con v nhà, con nào con n y bóng

ng i. Tôi b

c vô thì th y d

ng

ng n u ng say s a ng ng n v i m y con ó, coi thi t ghê quá !

-

nh v y ó mà th y th

ng nó l m, m i con

lói mà th y khen t

ng t t, th y tính

nuôi

ng n a l p t cho nó cúng qu y n i giòng. H ! Ngh mà t c c i.

- Mình nói chi cho sanh r y. Th y làm sao th y làm. T i ph n s mình không có con trai thì mình ph i ch u p, ch nói gi ng gì

c.

- Con trai làm chi, mà con gái l i sao ? Con trai c a con M nh ó ngày sau nó c ng nh th ng cha nó, xài ti n phá c a ch nên thân gì. Không c. Tôi ph i làm sao, ch tôi không ch u

gia tài c a cha m tôi cho quân ó n h t âu.

Thôn Châu nghe v nói m y l i châm h m nh v y thì th a ý nên tuy không dám xúi v , song ng không ch u can. Thái

c a chú Thôn n y là thái

c a thiên h x a nay, tr ng l i h n

ngh a, coi ti n tài h n danh d , có chi trái i âu mà s ng

i ta d ngh .

Cô Hai Kh e v nhà lo li u hoài, không bi t làm th nào mà i m con cô Ba M nh ra cho xa

cái t s t c a cha m . Cô mu n tr qua làm r y, l i s n i cha m binh con út mà ghét thêm con n n a. Cô tính không ra k , nên bu n hiu n ng không c.

Thôn Châu là ng

i qu quy t; anh ta ngh hái trái c y ph i

i chín mu i r i m i nên hái, b i

y anh ta

cho v bu n r u m y b a, ch ng coi hi p th i r i anh ta m i c i mà nói r ng:

“Chuy n nh m n quá mà bu n gi ng gì. T

ng là làm vi c chi kìa, ch n u mu n cho dì Ba nó không trong nhà th y má n a thì có khó gì l m. Mình em chuy n d ng Ba d t mèo chó v

nhà, y nh l i tôi nói v i mình hôm tr

c ó, mình thu t l i chi dì Ba nghe; d n i ghen lên, ng con i v bên M H i mà li n ch gì”.

Cô Hai

c k r i, cô h t bu n r u n a; cô tính

i vài tháng cho cô Ba M nh c ng cát r i cô s qua châm chích y nh ch

c c a ch ng cô bày.

Cô Ba M nh

ã

c hai tháng r

i r i. Th

ng T qua th m, b ng con, n ng n u, c u m i M H i h i tr a, thì chi u l i có cô Hao Kh e Bình Cách qua li n.

Cô Hai Kh e b

c b

c vô nhà chào h i cha m r i cô i th ng vô bu ng mà ki m m con cô Ba M nh. Lúc y cô Ba M nh

ng b ng con cho bú. Cô th y ch v thì cô m ng r h i th m ng x ng. Cô Hai Kh e x t b ng th ng nh mà hun và nói r ng: “M ki p nó, h m nay lâu v , nay th y nó tr ng c y23. Cha nó có qua hôn ?”

Cô Ba M nh áp r ng:

- Qua hoài. B a nay c ng có qua, m i v h i tr a ây.

22 b n gái, b , nhân tình

23 to l n

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

90

www.hobieuchanh.com

- Em tính b a nào em v b n ?

- Cha nó tính

i y 3 tháng r i s r

c.

-

, v b n mà ch . V ch ng có con r i, m t ng i m t n i sao

c.

- Ch c th y má cho v

ch i ít b a, ch

ng24 cho luôn b n a.

- Cho hay là không l i h i gì. Em luôn b n r i th y má gi t em hay sao ?

- D

c âu! H i tr

c kia còn không cho thay, bây gi có th ng nh n y, th y c ng nh tr ng m ng, c u v ch i vài b a mà s th y không cho i, l a là t i luôn b n.

Cô Hai Kh e nghe nói nh v y thì cô không vui. Cô tr th ng nh cho cô Ba M nh, cô móc túi y gói tr u ra mà n và nói r ng: “Th y má làm nh v y sao ph i. Ai có con l i không th ng,

nh ng mà th

ng r i làm cho con phân r v ch ng hay sao. Không có c. ã bi t làm con thì

ph i nghe l i cha m , mà nghe l i theo chuy n ch n u em nghe nh v y thì h i cho em l m a, nói cho em bi t. Qua ã th y mòi r i, nên qua m i nói giùm cho em ó”.

Cô Ba M nh châu mày h i r ng: “Sao mà h i ? Ch th y mòi gì âu ?”. Cô và h i và ngó ch

trân trân. Cô Hai Kh e ng i nhai tr u nhóc nhách, cô ngó s ng ra ngoài c a s , r i cô th ra mà áp r ng:

- Nói ra thì em bu n, ch nói mà ích gì.

- Ch có vi c gì c nói thi t cho em nghe mà. Có chi âu mà bu n.

- Vì tình ch em, nên ch nói riêng cho em bi t. Em bên n y hoài, em th ng b n có m t mình, ch s nó h . Nó ch i b i t do quá.

- Ph i, nhà em h i tr

c ch i b i l m. T ngày má em b n m t thì th th t h a ch c không ch i b i n a,

lo làm n.

- Th m m c xì ! àn ông con trai h th mà ngh a gì ! Em tin l i th ó, em m t ch ng a,

nói cho em bi t.

- T hôm em

n nay qua bên nây ngày m t, em coi không có ý gì mà.

- Nó làm b , em tin mà l m ! Em bi t b a em chuy n b ng, anh Hai em qua kêu nó, anh Hai em g p gi ng gì hay không ? Quá l m, nó

ng n u ng vui ch i v i ba b n con mèo, con nào con n y c ng l ch s h t th y. Qua h i l i thì x a rày nó ch i th c a mà, mèo chó d p u, n d n n m d trong nhà, bây gi bác gái m t r i, nó còn ki ng n ai n a. Nó l y a

nào nó c ng s m

n m b y tr m, mà n m ba

a nh v y, ch ph i m t

a hay sao. Em

ri t bên nây ch ng m t n m n a ch c th ng nó bán ru ng t h t. Vây em ph i li u coi, ch

u em nghe l i th y má em hoài bên nây thì h i cho em l m. Qua l i nghe nói trong ám mèo chó t i lui ó, nó yêu có m t con h n h t. Con y M Tho. Nó ng tính làm hôn thú

c nhì

ng em con ó v

trong nhà. Ta nói th

àn ông h h xa v thì h nh v y ó,

i v y l n nào qua v th m nhà, qua có ch u lâu âu.

Cô Ba ng i nghe ch nói, m t cô bu n hiu, song g ng c

i mà áp r ng:

-

i ! Làm gi ng gì có s c thì làm. Tôi lo nuôi con tôi mà thôi; tôi không c n.

- Con n y iên sao ch ! Gi ng gì mà không c n ? Có ch ng mà nói chuy n gì nghe lôi thôi y ?

- V y ch h không c n mình, d i gì mà c n h .

24 không bao gi

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

91

www.hobieuchanh.com

- Có cái gì âu nên ph i c n hay là không c n.

i n y thiên ha yêu qu l m. Mình có ch ng

thì ph i gi ch ng, ch h

h thì h gi t. Bây gi em có con r i, em ph i lo gia o em

ch ,

cho th ng có v bé v m n ng l m hay sao ?

- Em c u cho h có v bé kia. Có nh v y em kh i tính vi c v b n n a.

- Em nói nghe k quá. Th ng có ru ng

t nhi u, có nhà c a t t , ch ph i nghèo hèn gì hay sao. Em làm ch cái s nghi p nh v y thì sung s ng quá, d i gì i gi n l y mà

cho th

t m b y nó h

ng.

- Ch t

ng em màng ru ng

t nhà c a ó l m hay sao ? Con ng

i ta

i ph i cùng không

ch th

ó mà quí gì. Em không có ham âu.

- Ph i, em cha m giàu, b nào em c ng có thi u gì ti n b c mà lo, ch hi u mà.

- Ch

ng có nói nh v y. Không ph i t i nh v y âu.

- V y ch t i gi ng gì mà em c

eo nhà hoài, em không ch u v bên ch ng ?

- T h i tr

c t i bây gi , th y má không cho em v b n. Mà t n y v sau d u th y má i

b n, em c ng không ch u i n a.

Cô Hai Kh e

ng d y b

i ra, cô và i và nói r ng: “Thôi,

ây

ng mà n cho nhi u”.

Cô th y ch

c c a ch ng bày ã không th ng mà l i làm cho cô Ba M nh gi n, không thèm v nhà ch ng n a, thì cô b i r i không bi t li u l nào. Cô bu n xo, n chi u n c m cô n

ng không

c. Tuy v y mà tánh tình ghen g c a cô nó làm cho cô b t r t, không th b qua chuy n n y

c, nên t i l i cô th th nói v i ông H i

ng, cô em s Th

ng T d t mèo chó

nhà, và tính c

i v bé mà thu t l i cho cha nghe. Cô thêu d t nhi u chuy n, tính làm cho cha con r rã r i, nên lúc tóm l i cô nói r ng: “Th y ph i bi u con M nh v b n nó , ch n u m nó bên nây hoài,

kh i v ch ng nó xa nhau”. Ch ng dè ông H i ng c ng nh cô Ba

nh, ông nghe nói Th

ng T ch i b i thì ông n i gi n tr n m t nói r ng: “Tao ã nh t nh không cho con M ng v

b n. T

ng là th ng ch ng nó t t thì tao còn cho qua l i, n u nó sanh s thì tao b t luôn, có c n gì. Nó mu n c i v khác thì c

i. Con tao thì tao b t l i. Cháu

tao thì tao nuôi. Ai làm sao

c. Nó có gi i thì lên Tòa mà ki n. Tao i h u, tao s k chuy n a nó cho quan Tòa bi t”.

Cô Hai Kh e nghe v y thì cô càng thêm gi n, song cô không bi t nói sao c, nên sáng b a sau

cô b

i v Bình Cách.

y v sau, Th

ng T qua, cô Ba M nh ã không vui nh tr

c n a, mà cô l i có ý lánh m t,

gi n không ch u nói chuy n v i ch ng. Th

ng T dòm th y c ch c a v nh v y thì c u l y làm k , song c u không nói ra,

i

ba tháng c u s xin r

c v b n coi v nói th nào.

Cô Ba M nh

ã giáp ba tháng r i, cô thì m nh m , còn con c a cô thì c ng c i l m. M t bu i m m i, c a ngõ v a m i m , gà trong chu ng v a m i th ra thì th y xe h i c a Th ng T

qua. Th

ng T b

c vô, th y cha m v

ng ng i trên ván mà u ng n

c trà, còn v thì

ng ng i m t bên, con n m lòi chòi g n ó. C u b c l i n m c

m ch n c a con mà n ng;

li n b

i xu ng nhà d

i, coi b nh không vui mà th y ch ng

ng

n con mình.

Th

ng T l y làm bu n nh ng c u m m c

i r i b

c l i

ng tr

c m t cha m v mà th a

ng: “Th a th y má, v con nay ã c ng cát r i. V y con xin th y má cho phép con r c v b n

mà

ng ph coi trong coi ngoài v i con, ch con m t mình khó quá”.

Ông H i

ng châu mày áp r ng:

- M y mà c n gì v con. R

c v

ng m y ánh ch

i nó ch r

c làm gi ng gì.

- Th a th y, con âu có dám v y n a.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

92

www.hobieuchanh.com

- M y mà không dám !

- Th a th y, h i tr

c con kh d i nên con không bi t tr ng v , mà l i làm l i v i th y má a. T ngày má con m t r i thì con n n n l m. Con lo làm n, lo s a tánh n t, không dám ch i b i nghinh ngang nh h i tr

c n a. V con nó c ng bi t chuy n y ch ch ng không.

- Tr i i ! M y mà lo làm n ? M y mà không ch i b i n a ? M y khinh khi tao quá, nên m y i nói nh v y. Ph i, m y không i ch i n a. Nhà c a có s n, bây gi m y làm ch , i âu làm chi cho m t công, r

c mèo v nhà ch i không ti n h n hay sao ?

- Th a th y, con âu có làm nh v y.

- C ng còn ch i ! V y ch b a v m y chuy n b ng, t i sao anh Hai m y qua kêu m y, không ph i nó g p m y n u ng vui ch i v i ba b n con mèo trong nhà hay sao ?

- Th a th y, chuy n con n u ng thì có. Nh ng mà m y ng i y là khách quen

n th m con,

ch có ph i mèo chó gì âu.

-

, khách quen ! Thôi, nói b y nhiêu ó

hi u r i. Còn m y c

i v bé r i, m y còn r

c

con tao chi n a ?

- Th a th y, con có v bé h i nào âu ?

-

, c ng ch i há ! Tao nói cho m y bi t, tao không mu n m y b c ch n t i nhà n y n a.

ng có mong r

c v con m t công. Tao không cho âu. M y có gi n tao, m y ki n t i âu y ki n i. Tao s n lòng i h u.

Th

ng T ch ng h ng,

ng ngó cha v trân trân, không nói

c m t ti ng chi n a h t.

Th ng nh n m chòi r i khóc hoé lên. Cô Ba M nh phía nhà sau ch y lên b ng con. Th ng

th y v thì day qua h i r ng: “B a nay tôi qua th a v i th y má mà r c mình. Th y ã

không cho r

c, mà l i c m không cho tôi t i nhà n y n a. Tr c khi tôi v , tôi mu n bi t coi

ng mình ra th nào. V y mình mu n v b n mà hay không, xin mình nói m t ti ng tr c m t

th y má ây cho tôi bi t,

ng cho tôi v ”.

Cô Ba M nh b ng con, day m t vô cây c t và khóc và nói r ng: “Tôi v i mình không th i

i nhau

c. Thôi, mình có tính c

i v khác thì c

i i

ng vui ch i cho sung s

ng.

Không còn v ch ng gì n a âu mà lui t i”. Cô nói d t l i li n b ng con i vô bu ng, n c m t

c m i chàm ngoàm. Th

ng T

ng ngó theo, c u c ng a n

c m t.

Theo h i tr

c thì ch c Th

ng T không th không nói mích lòng cha m v c. Bây

gi c u ã th y vi c

i chút nh, c u ã s a tánh

c b n r i, b i v y cha v nói nh v y, r i

l i nói nh v y n a, mà c u không n i nóng, c u l y kh n lau n c m t và ch m rãi nói v i

ông H i

ng r ng: “Bây gi con m i th y rõ v ch ng c i nhau vì ti n b c ru ng

t, vì

ng môn

i h , ch không vì ngh a tình, thì không có tình ngh a mà i v i nhau

c.

Nh ng mà theo ph n c a con ây, con l i còn th y v ch ng con xa nhau c ng có t i cha m h t t ph n trong ó n a. Con nói nh v y, không ph i là con dám trách cha m . Có l t i tr i khi n nh v y c ng không bi t ch ng. Thôi, s con làm r c a th y má c có m t n m mà

thôi, thì con c ng cam lòng, ch con không dám phi n trách chi h t. V y con xin g i v con c a con cho th y má nuôi giùm. Chúc th y má bên nây m nh gi i”.

Th

ng T nói d t l i r i xá cha m v mà b

c ra.

Bà H i

ng l y kh n lau n

c m t, ch ng bà nghe ti ng xe ch y ra c a ngõ, bà m i nói r ng:

“Ông nó nóng quá ! Vi c con r

th ng th ng ta coi i coi l i. M i nghe con Kh e nói ó, thì ông b t li n. Ông làm nh v y, tôi s ngày sau ông n n n ch . Tôi coi ý con Kh e nó ganh, nó không mu n cho con M nh trong nhà n y, nó s con M nh chuyên h t c a i, nh t là t hôm ông nói ông nuôi th ng nh c a con M nh

ng ngày sau ông l p t , thì con Kh e nó ghét https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

93

www.hobieuchanh.com

m. Không bi t ch ng nó bày chuy n

ng v ch ng con M nh xào xáo ch i. Sao ông v i tin m v y ? V ch ng nó có con r i, ông d r t ra c hay sao ? Ông làm l u quá”.

Ông H i

ng ng i gãi

u ngó ra ngoài sân, ông không nói chi h t, m t ông có s c lo.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

94

www.hobieuchanh.com

(15)

Ngh

n nh n tình mà t c c

i. C

i v cho con thì mong ki m ch ít con mà nhi u ru ng. G con l y ch ng thì tính làm sao cho chàng r kh i n c a mình. C

i hay là g , bên nào

ng suy xét cái l i mà thôi, ch không d d m coi ôi tr có gi ng tánh tình, có hi p ý t , có ng t cách, có

ng ki n th c hay không. Vì v y nên th y nhi u c p v ch ng n v i nhau ch a bao lâu thì ã r i rã, mà d u có vì l i mà ph i ráng thu n hòa v i nhau i n a thì tr n i

ng không có m t gi nào là gi vui v .

Th

ng T c

i cô Ba M nh h n m t n m r i, mà v ch ng ch a c h

ng h nh

ph

c m t giây phút nào h t là t i nh v y ó. ã bi t v ch ng Th ng T phân r là t i Ông

i

ng Th

ng c ng con, không ch u r i con, nên m i gây h a. Nh ng mà cái qu y c a ông ó là cái qu y mình th y tr

c m t, còn nhi u cái qu y khác ng m ng m mình không th y, song nh ng cái qu y y nó n trong mà giúp cu c phân ly. Th ngh mà coi, n u v ch ng Th ng

hi p ý

ng tâm sâu tình n ng ngh a, thì cha m d u có nghiêm kh c cho m y i n a, c ng khó mà làm cho rã r i

c.

Th

ng T h i nãy nghe v nói m y l i

n ngh a thì c u t c gi n nên c u a n

c

t. Mà ch ng lên xe i v , c u ngh l i thái c a cha v và cái tình c a v

i v i c u, thì c u

t t c c

i, c u không gi n, mà c ng không bu n n a. C u v ngang nhà th y Ban bi n Chí, u ghé mà thu t chuy n c a c u cho anh nghe, r i c u nói tóm r ng: “Tôi bi t r i, t i tôi d i, tôi ng con nhà giàu nên bây gi vi c v ch ng c a tôi m i v l nh v y ó. N u tôi c i ch th p

n tôi, thì cha m

âu có khi, v

âu có b c. Mà thôi, thà là nói d t nh v y m t l n cho kh i nh c lòng tôi n a. Tôi cám n v tôi l m, nh m y l i vô tình vô ngh a c a nó mà nãy gi trong trí tôi nh nhàng không bi t ch ng nào”.

Th y Ban bi n th ra mà nói r ng:

- Em

l ngh a, t i bác H i

ng g t quá, bây gi qua bi t làm sao. Sao h i nãy em không làm g t bác l i, sao em không òi b t con ?

- Không

c. Theo lu t, v ch ng xa nhau mà con còn nh , thì ph i cho m nó nuôi n 12 tu i r i cha m i

c phép b t. Ví nh m nó có làm

u t i b i, không x ng áng làm

, thì mình m i b t

c. Mà mu n b t thì ph i ki n

n Tòa, có án Tòa cho r i m i

c

t. Thôi,

cho m nó nuôi c ng

c, còn

l m lói tôi b t v bên nây r i ai nuôi nó.

- Nhà c a minh mông mà v con thì lôi thôi, khó cho em quá.

- Không h i chi âu. Anh

ng lo. G p c nh nào tôi theo c nh n y, có sao âu mà s .

- Em ki m v khác v

hay sao ?

- Không. C

i v n a làm gì,

ng cho nó làm c c lòng tôi n a hay sao ? Bây gi c i ai ?

i con nhà giàu thì nó tr ng b c ti n, ch không có tình ngh a chi h t. C

i con nhà

nghèo, thì s nó vì b c ti n mà ng ch không ch c nó th ng mình. Còn c

i ng

i th o

i, thì h

y

a môi mi ng, ch h c ng không có tình ngh a gì. Hu ng chi tôi ã nói v i anh r ng b p l a tình c a tôi ã t t r i, tôi không th ng ai, không mu n ai n a, thì có th

nào mà tính vi c v ch ng cho

c. N u có ng

i nh con ông Giáo Chu t trên M Tho,

hay là nh con ông Phán H

ng trên Gia

nh thì ho c may… Mà ng

i nh v y d gì ki m

c !

Th

ng T t anh ra v , vi c v con xào xáo nh v y, mà coi b c u không bu n cho l m.

Lúc y vào cu i tháng tám, lúa ngoài

ng ám nào c y s m thì ã

ng cái25 r i, ám nào c y

mu n thì còn

ng n b i. K nông phu không có công vi c làm, nên vác c n câu ra ru ng câu 25 h t n , h t âm ch i.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

95

www.hobieuchanh.com

rê26,

u

i nón lá, vai mang gi tre, d m m a ph i n ng t i ngày, mà b t cá i g o v con n

không

b a. àn bà thì vo qu n, b ng thúng, l i i nh n n, ho c hái rau chóc, ng sáng em

lên ch bán n m b y

ng xu; tr nh thì ráng b i vô v

n c t c

em v cho trâu n, vì lúa c y

giáp

ng, th trâu không

c. Ng

i nào có tr ng b u m

p chút nh thì c t em i bán,

ng

i nào có nuôi v t gà ít con thì c ng không th dành.

Con nhà nghèo

n tháng n y thì nhà nào c ng kh n

n. Mà n m nay lúa lên giá t i

80 m t gi , b i v y con nhà nghèo càng kh n n nhi u h n các n m khác, có nhi u ng

i

làm h t s c mà không

g o v con n cho no.

Th

ng T không c n dùng ti n, mà hôm tháng giêng c u nghe l i th y Ban bi n, c u bán lúa h t b n, ch còn

trong l m ch ng vài ngàn gi mà thôi, c u nói dành ch i, ch ng

nào giá

c 2

ng m t gi r i c u s bán.

a nay c u i bên v v , r i c u i coi lúa, c u i d o v n, c ch nh ngày th

ng, không

có

i m t chút nào h t. Tuy H

ng h Huy v i ông Ba N

ã thôi ng gi giùm nhà cho c u

lâu r i, song chi u b a y H

ng h c ng lên ch i. Chú b

c vô nhà, v a th y c u thì nói r ng:

- Nghe nói h i s m m i c u i r

c m T v i em nh , nên m i i th m ru ng v , tôi l t t ch y lên, tr

c th m m T , sau coi em nh

c bao l n.

-

a ! Sao v y ? Ch ng nào m T m i v bên nây ?

- Không v n a. Ông gia tôi không cho v con tôi v bên nây, mà ng l i c m tuy t, không cho tôi qua b n n a.

- Cái gì k v y ? M T c ng b ng lòng nh v y hay sao ?

- V tôi b ng lòng l m. Nó l i bi u tôi c

i v khác n a ch . Chú bi t t i sao v y không ?

- Th a không.

- T i v ch ng tôi c

i nhau mà không có tình v i nhau, nên m i có chuy n nh v y. Cha m tôi c b t t i tôi ch i b i quá mà r t tôi ra. V tôi không th ng tôi, nên nó nghe l i cha

mà

ng luôn tôi n a.

- X a rày tôi ngày

êm trong nhà, tôi có th y c u ch i b i gì âu.

- Ng

i ta nói tôi d t mèo v nhà, tôi c

i v bé r i n a ch .

-

âu

có.

- Thôi, không h i gì. H nói sao c ng

c. H cho tôi là

a ch i b i xài phá,

tôi ch i b i

xài phá cho h coi. Sáng mai chú kêu giùm h t th y tá n tá th c a tôi t u l i ây cho tôi

nói chuy n m t chút.

- C u mu n ch ng nào h t u ?

- Chi u mai.

- Th a,

c.

Chi u b a sau, l i 4 gi , tá

n tá th t u

, ng

i nào i kh i thì có ho c cha, ho c m ,

ho c v , ho c con i th . Th

ng T th y ph n nhi u tay chai m t nám, qu n áo t t i, ng i

ng có róm ngoài c a d

ng nh h ph n nghèo hèn, k

ng l n l n d a c t b coi có s c lo

.

Th

ng T h i t ng ng

i coi ai còn lúa mà n hay không. Có H

ng h Huy v i hai

ng

i tá

n n a nói m i ng

i còn

c ba ch c gi . Còn bao nhiêu thì nói trong nhà không 26 cách câu cá lóc n i không có ch ng ng i.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

96

www.hobieuchanh.com

còn lúa thóc chi h t. Th

ng T châu mày, h i m y ng

i h t lúa r ng: “M y ng

i h t lúa r i

làm sao mà n ?”

Th ng Kim x n l n th a r ng:

- Th a c u, h h t lúa r i thì qu t m u n y u kia mà n

, ch t i mùa s hay, ch bi t

làm sao.

- Ai n y u h t lúa, thì có ai còn âu mà vay ?

- Th a, anh em tôi h t, ch có nhi u ng

i h còn.

- H cho m

n hay cho vay ?

- Th a, h giúp trong lúc ng t n y thì t i mùa g t ph i tr lúa l i cho h .

- H

n l i bao nhiêu ?

- Th a, nh h i 10 gi thì t i ngày ph i tr 14 ho c 15 gi .

- Vay nh v y thì m c quá.

- Th a, m c r gì c ng ph i ch u, ch n u chê m c r i có lúa âu mà n. H i nh v y mà ph i n n h t s c m i

c, ch ph i d hay sao.

Th

ng T l c

u nói r ng: “Tôi còn lúa vài ngàn gi .

tôi cho bà con m

n mà n,

ng

có i vay h i ng

i ta làm chi. Ng

i nào c n dùng m y gi nói cho tôi biên, r i sáng mai lên ây tôi bi u

y tr 27 nó ong cho. M

n bao nhiêu thì

n ngày tr b y nhiêu, tôi không n l i.

Luôn d p n y, tôi nói cho bà con hay r ng t rày s p lên tôi không thâu ti n th tr ch c a m y nhà trong

t tôi n a. ã bi t x a nay bà con m i n m ph i óng ti n y m i nhà ôi ba ng.

Tôi th y bà con nghèo l m, nên tôi cho ti n y may áo cho con b n, tôi không thâu n a. Còn y ng

i làm ru ng c a tôi, tôi h a t rày s p lên tôi b t s lúa ru ng cho m t ph n m i,

ngh a là s lúa tá m i tr m gi tôi b t cho 10 gi . Tôi bây gi có m t mình, n xài không h t bao nhiêu, nên tôi giúp cho bà con chút nh

ng b t nghèo”.

Ai n y nghe nói u ch ng h ng, trong lòng kính ph c l m, song quê mùa nên không bi t nói ti ng chi mà t

n. H

ng h Huy quen nhi u nên b

c l i g n nói r ng: “C u T nh tu i,

mà c u có lòng th

ng con nhà nghèo nh v y, thì tôi ch c ông Tr i s cho c u giàu có nhi u n n a. Bây gi c u giúp cho anh em chúng tôi m t ph n, ngày sau ông Tr i s giúp l i cho c u i ph n”.

Th

ng T c

i r i b

i l y gi y vi t mà biên s m y ng

i xin m

n lúa. Ng

i h i

10 gi , ng

i m

n 20 gi , biên h t r i c ng l i thì h t th y m n có 600 gi mà thôi. Th

ng

c y H

ng h Huy sáng b a sau lên coi ong lúa giùm cho tá n tá th

em v mà n. C u

i d n h t th y ai có c n dùng ti n b c, ho c 5

ng, ho c 10

ng thì

n h i c u, c u s cho

n, vì c u nh

s n 500

ng b c

ng giúp cho bà con l i xóm trong c n túng thi u.

Tá

n tá th ra v , ai c ng m ng r , ai c ng khen c u T Th ng T giàu có mà nh n,

lúa cao giá mà không bán, l i

cho con nhà nghèo m

n mà n, thu nay có nhà giàu nào làm

c nh v y.

Thiên h

n rùm, th u t i tay th y Ban bi n Chí. Th y lên h i em r ng: “Em làm cái gì y ? Em iên hay sao ? Em cho tá

n tá th m

n lúa, thì ph i b t h làm gi y, ph i tính s i nh ng

i ta, ch nên nói mi ng tày r i làm sao mà òi c ? Em làm l u quá. Mà cho

n ti n, m

n lúa ch ng nói làm chi, sao khi không ch ng ai xin x gì h t, mà em l i s t lúa ru ng ? Em làm nh v y qua s em ph i m t”.

27 ng i giúp vi c

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

97

www.hobieuchanh.com

Th

ng T châu mày áp r ng: “Sao mà m t ? Tôi ph i v i ng i ta, có lý nào ng

i

ta l i gi t tôi. Mà d u b c ti n lúa thóc tôi cho m n ó h không tr

i n a, l i h t bao nhiêu

sao, b t quá ch ng m t ngàn

ng b c ch bao nhiêu. Còn tôi s t lúa ru ng c ng không h i gì.

lúa ru ng 7 ngàn gi , tôi cho h m t ph n m i, thì b t quá m i n m b t s huê l i c a tôi 700 gi ch bao nhiêu. Có ph i tôi iên âu, thiên h không bi t th ng con nhà nghèo, h

iên

ch . Anh ngh l i mà coi, tôi có v con c ng nh không có, tôi kh kh c ng i ta

ng ch t ch a

ti n b c

dành cho nhi u mà làm vi c gì ? Tôi giúp

cho con nhà nghèo không t t h n là i

xài b y xài b hay sao ? Anh t n 5 ngàn

ng b c mà làm Ban bi n ó có ích gì ? Còn n m ngoái tôi i ch i m y tháng c ng t n b n n m ngàn ó có ích l m sao ? Tôi ham ch i, ng i ta c ng

chê tôi làm b y. Tôi xài phá, ng

i ta c ng chê tôi làm b y. Bây gi tôi không i ch i n a, tôi không xài phá n a, tôi giúp

con nhà nghèo, anh c ng chê tôi làm b y n a, th thì tôi bi t n cách nào m i

c khen làm ph i ? Thôi, qu y hay ph i tôi tôi không c n, mi n là vui lòng tôi thì thôi. Xin anh

ng lo, tôi ch a m t âu. Mà ví d u tôi vì con nhà nghèo mà ph i m t i n a, thì có l h c ng nuôi tôi l i

c, không sao âu mà s ”.

Th y Ban bi n tr môi nói r ng: “Qua th y em làm trái i, qua nói cho em nghe. Em ã

n r i, em nghe hay không nghe t ý em, qua c n vi c c a em làm sao c”.

Th

ng T

áp r ng: “Ph i, em làm trái

i thi t. Mà em coi

i n y cách n c a thiên h trái

t em l m, nên em không thèm làm theo ai h t. Cái ph i c a h là cái trái c a em, thì t nhiên cái ph i c a em là cái trái c a h , có l gì âu”.

Th y Ban bi n không ph c lý thuy t c a em, song th y c ng không có l i chi mà cãi c nên

th y t mà v .

Cách ít ngày, con Mang hay tin má nó au, nên nó xin phép Th ng T v ít b a

ng

n sóc má nó. ã bi t con Mang v thì không ai lo c m n c cho Th

ng T , nh ng mà c u

ngh m nó au, không l c u c m nó l i

c, b i v y c u cho nó v r i c u m

n con Qu , là

con gái H

ng h Huy, lên

i ch n u c m giùm.

Tuy con Qu là con nhà nghèo, áo qu n lam l , không bi t m trang, ch

eo có m t ôi

búp mù u

ng mà thôi, ch không có n trang chi khác, song m t mày sáng r , i ng d u

dàng, mi ng c

i h u duyên, m t ngó h u

c. ã v y mà nó là con gái m i l n lên, trong lòng ch t ch a m i c m tình, trong trí t

ng t

ng

u vi n v ng, nên cái lòng v i cái trí y hi p l i mà làm l ra n i m t nó m t cái v thiên nhiên p

phi th

ng, cái v

y hay làm cho mê m n

cho b n tu mi nam t .

a n , Th

ng T ngh tr a m t lát r i c u th c d y leo lên võng n m a tòn ten.

Tr

c sân tr i n ng chang chang nh

t l a, ngoài v

n cây c im lìm nh ng tr a, duy có

con cu xanh

ng gáy trên ng n tre, v i con th n l n ch t l i trong k t c a. Th ng Ng thì m c

làm c sau v

n. Th ng L c thì lén ch y v th m nhà. Con Qu ng ng i ch i d

i nhà b p,

nó th y Th

ng T th c d y, bèn l t

t l y bình trà mà ch n

c cho c u u ng.

Th

ng T th y con n lên xu ng qua l i g n cái võng c u n m, c u m i li c m t ngó nó.

u coi k l

ng, c u m i th y dung nhan c a nó. C u ngh th m, n u con nh n y mà sanh trong nhà giàu có sang tr ng, thì nhan s c ó, tu i tác n y, ch c ng i ta giành gi t mà c

i

ã lâu r i; vì nó là con nhà nghèo nên m i ch u thi t thòi, không ai thèm ngó t i. Tình i thi t là

kh n n n ! Có ti n d u ngu xu n, d u x u xa, ng i ta c ng yêu chu ng; không ti n d u khôn

ngoan, d u

p

, ng

i ta c ng không màng !

u

ng bu n v th tình, b ng con Qu

d

i nhà b p b

c lên n a. Ch ng nó i

n t i ch c u n m, c u bèn kêu mà h i r ng: “Qu , n m nay em c m y tu i ?”.

Con Qu gi t mình nên

ng x ng l i ngó c u, r i áp nh nh r ng:

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

98

www.hobieuchanh.com

- Th a, n m nay em 18 tu i.

- Sao em ch a l y ch ng ?

Con gái t i tu i l y ch ng, h nghe ai h i t i vi c y thì th ng hay m c c . Con Qu nghe

Th

ng T h i nh v y, nó không

m t tía tai nh gái khác, mà nó l i l s c bu n th m, cúi t xu ng

t,

ng l ng thinh m t chút r i m i áp r ng: “Th a, cha m em c ng nh g em i”.

Th

ng T ng i d y, ngó ngay nó mà h i r ng:

- Cha m em ã nh g r i, mà sao em nói v i qua coi b em bu n d v y ?

- Th a, em có bu n chi âu.

- Em gi u qua làm chi. Qua dòm s c m t, qua nghe ti ng nói, thì qua ã bi t b ng em r i, em ch i sao

c ? T i sao h i t i l y ch ng mà em l i bu n ? Em không a ch ó mà cha m

em g ép ph i hôn ?

- Th a, không ph i. Ch ng ã i h i em t h i n m ngoái.

- D hôn ! Nói t n m ngoái n nay mà sao ch a c i ?

- Th a, ch a c

i.

- V y ch

i ch ng nào n a ?

- Em không bi t.

- Em ng ch

ó hay không ?

- Th a, cha m em nh l nào c ng

c, em âu dám cãi.

- G cho ai

âu ?

- Th a, g cho con bà Tám H ng trên xóm trên.

- Tên th ng gì ?

- Th a, tên Sang.

- T i sao cha m ch u g , em c ng không cãi, mà lâu nh v y, không c

i ph t cho r i ?

- Th a, h i i nói thì má em òi m t ôi vàng. Bên ch ng c ng ch u, tính tháng ba n m nay i. Ch ng dè b

c qua tháng giêng bà già ch ng em au m t tr n d qua, ch y thu c t n hao h t ti n. Ch ng em s m ôi vàng không n i, nên ông mai xin v i cha m em nh l i th ng th ng r i s tính.

- Té ra t i ôi vàng ó mà c

i không

c ! V y mà em th

ng th ng Sang hay không ?

Con Qu c

i mà không tr l i, l i coi b nó m c c .

Th

ng T hi u ý nó r i, nên c u không h i n a. C u cho nó xu ng nhà b p, r i c u n m gát tay lên trán mà suy ngh .

ng ti n kh n n n l m thay ! Vì nó mà nhi u khi v ch ng h t th

ng nhau ! Vì nó mà nhi u khi v ch ng th

ng nhau song sum hi p không

c ! Vì nó mà

nhi u khi ng

i t t ph i tr ra x u ! Vì nó mà nhi u khi vi c nên l i hóa ra h ! Con Qu tuy ch ng ch a c

i, song coi b nó c ng th

ng ch ng r i. T i ch ng không ti n mà c

i n i, nên

nó b t r t trong lòng

n n i l s c bu n ra ngoài m t. N u th ng Sang hoài, không c

i

c, lòng ng

i d i

i không ch ng, r i có ch nào khác có ti n h n nói, v ch ng H

ng

Huy h i ch tr

c mà g ch sau, thì cái tình c a con Qu m i tr ra làm sao ? L y ch ng mà không th

ng ch ng ! Có ôi b n mà l i t t

ng

n ng

i khác ! Cái ki p con ng

i d

ng

y. Cái cu c gia ình nh v y, thì vui s

ng ch nào ? Hu ng chi con Qu là gái xuân xanh, l i https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

99

www.hobieuchanh.com

là con nhà nghèo n a, thi u gì c h i làm cho nó d ô danh x ti t. N u nó g p m t c h i nh y thì t i cho nó bi t ch ng nào !

Th

ng T n m suy ngh m t h i r i c u i r a m t, thay

, lên xe i ch M Tho. C u

ghé ti m bán

n trang c u l a mua m t ôi vàng m t l

ng ch m thi t khéo. C u b túi em

, không nói cho trong nhà

a nào bi t h t.

n t i, con Qu d n d p d

i nhà b p xong r i nó v , c u m i sai th ng Ng lên nhà bà Tám H

ng mà kêu th ng Sang xu ng cho c u bi u.

Th ng Sang nghe kêu, không bi t có chuy n gì nên l t t xu ng li n. C u h i th m thì

thi t qu nó i nói con gái H

ng h Huy, nh hôm tháng ba r i nó c

i, nh ng vì b i bà già nó

au thình lình, nó ch y thu c h t ti n h t lúa, nó không th lo ám c i n i, nên ph i c y mai nói

ình l i,

i ch ng nào nó làm có ti n r i s hay. C u h i làm ám c i ph i t n bao nhiêu. Nó

nói bà già v nó òi m t ôi vàng, b i v y ph i có m t tr m r i

ng bâc m i dám làm ám

i.

Th

ng T li n i m t l y ôi vàng v i m t tr m ng b c mà

a cho th ng Sang và

nói r ng: “ ây, tôi cho chú m

n vàng b c ây mà c

i v . Ch ng nào chú làm n khá r i chú

tr l i cho tôi”.

Th ng Sang ch ng h ng,

ng ngó Th

ng T mà không dám l y vàng b c và c ng không bi t nói chi h t, Th

ng T c

i và bi u r ng:

- Chú c vi c l y i. Chú ch a mu n c

i v hay sao, nên tôi cho m

n mà chú l i d c d c?

- Th a c u, tôi mu n l m ch … Ng t vì c u làm ph c giúp vàng b c cho tôi ây, bi t ch ng

nào tôi tr l i cho n i.

- Ch ng nào c ng

c. N u chú tr không n i thì thôi, c ng không sao.

- Cha ch , c u th

ng tôi nh v y thì tôi cám n c u quá !

Th

ng T c

i. Th ng Sang xin g i vàng b c l i ó,

ng nó v th a l i cho m nó hay, r i

xu ng nói v i bên v nó ch n ngày, ch ng nào c n dùng thì nó s l y.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

100

www.hobieuchanh.com

(16)

Sáng b a sau, Tám H ng xu ng khóc và t

n Th

ng T . Chi u l i H

ng h Huy lên

ch i, chú nói bà sui ã có cho chú hay v s Th ng T giúp cho con r chú thành gia th t, r i chú khen ng i ân

c c a Th

ng T vô cùng. Th

ng T c

i mà nói r ng: “Không có ân

c

chi h t. Tôi th y con Qu v i th ng Sang th ng nhau, nh ng vì có cái nghèo, nên nó không i

c, b i v y tôi giúp cho v ch ng nó th a tình, ch có chi âu”.

Qua b a sau n a, con Qu lên n u n, b nó h n h , m t nó t i chong. Th

ng T bi t

nó ã hay vi c c u giúp cho th ng Sang c

i nó r i. C u l y làm vui lòng, r i c u l i ngh th m ng n u c u

dành s ti n mua

k ni m cho cô Hai H u ngày tr

c ó, thì bây gi c u giúp

c t i n m b y ng

i nghèo có v có ch ng.

Th

ng T giúp cho tá

n tá th , ho c c u nhà nghèo trong xóm trong làng, m i n m n hao

c ch ng vài ngàn

ng b c. C u làm nh ng vi c “trái

i” ó, là vì c u th

ng con

nhà nghèo, l i c ng vì c u th t tình th t chí nên c u làm, ch không ph i c u mong c ti ng

khen ng i.

Nh ng mà nh ng ng

i nghèo kh , ã th

n r i hay ch a c ng v y,

u kính ph c m n

yêu c u, tôn tr ng c u h n quan to, nh th n s ng.

dân nghèo tôn tr ng y làm cho m y ng

i có c a trong làng trong t ng không a

u,

n n i h bày chuy n x u mà nói gian cho c u. Th y Ban bi n Chí là anh ru t c u, mà ng còn chê c u là

iên. Còn nói gì ông H i

ng Th

ng, h ông nghe ai nói t i vi c c a

u thì ông g i

u la l n r ng: “ i ! Th ng ó mà nói làm t i chi. Th ngu, nó làm b y làm

ít n m ây tiêu h t ru ng

t c a ông K hi n

l i ó ch gì. Tôi bi t tr

c nên tôi b t con

nh l i, thi t là hay l m. N u tôi lôi thôi, nó làm tiêu luôn s nghi p c a tôi n a ch ph i ch i sao. Khá, nó bi t thân, nên không dám héo lánh t i ây n a, mà nó c ng b th ng con nó cho tôi nuôi luôn, nó không dám òi b t.

Ai th

ng ai ghét Th

ng T không màng; ai kích bác, ai chê c

i c u c ng không k .

u c giúp

lo l ng cho con nhà nghèo, ai nói th nào m c ai, mi n là c u vui lòng thì thôi.

t b a n c u i ch c u g p th y thông H ng. Th y trách c u theo c lúc thúc nhà hoài, không i ch i b i chi n a h t. C u c

i mà áp r ng: “V y ch th y quên m y l i tôi nói i th y h i tr

c hay sao ? Tôi ch i b i, quy t xài phá chút nh ng h c khôn d i. Tôi t n

y ngàn

ng b c

r i. Bây gi còn i ch i làm chi n a ?” Th y thông Hàng có t t nên th y c c ; th y không dám h i t i chuy n ch i n a. th y h i l là vi c nhà c a Th ng T r i th y

mà i. T

y v sau th y h t dám t i nhà Th

ng T n a, mà khi nào g p c u trên ch , th y ng không dám r

ch i.

Th

ng T lìa v con, tránh b u b n, trót n m n m tr ng hiu qu nh m t mình, thú vui

ch ng có chi khác h n là c u giúp tá th tá n, ho c dìu d t ng

i trong làng trong xóm. M t

bu i s m mai, c u v a th c d y thì nghe tin cha v ã ch t h i hôm. C u l t

t i xu ng nhà

th y Ban bi n Chí mà h i coi tình cha v chàng r ã d t r i, nh ng mà bây gi ông H i

ng

Th

ng t tr n, c u có nên qua ch u tang hay không.

Th y Ban bi n li n áp r ng: “Tuy v ch ng xa nhau, nh ng mà không có b chi h t.

ã v y mà em v i con T l i có con. Em ph i qua ch u tang, ch không qua sao c”.

Th

ng T ng i suy ngh m t h i r i nói r ng:

- Tôi c ng ngh qua ch u tang m i ph i, b i vì tuy ông gia tôi khi n cho v ch ng tôi phân r , nh ng mà m y n m nay tôi không c

i v khác, mà v tôi nó c ng ch a l y ch ng. ã v y mà h i má tôi m t, v tôi nó ã qua ch u tang l , có l nào bây gi tôi l i làm l . Ai qu y c ai, mình không nên l y qu y mà tr qu y. Tuy v y mà có m t u làm cho tôi ái ng i là

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

101

www.hobieuchanh.com

ông gia tôi giàu có l n, tôi không t i lui ã n m sáu n m r i, bây gi ng m t, tôi qua ch u

tang, tôi s e thiên h không hi u, h t

ng tôi mu n h

ng gia tài nên l t t i.

- H t

ng th nào tr i k h , h i âu mà lo. Gia tài c a ông già v em thì em h ng, can c

cho ai mà h nói. Em ph i bi t, theo thiên h thì d u bác H i ng ch

i nát i n a, h c ng

chui

u mà t i hoài, ch có ph i h làm nh em v y âu.

- Mi ng thiên h khó lòng l m. Vi c qu y, n u h làm thì h cho là ph i; còn h h th y ai làm, thì h chê c

i, h giem si m.

-

i ! Thây k h ! Em li u ph i thì em làm,

ng có k ai h t.

- Không. Thu nay tôi làm vi c chi tôi có thèm k ai âu. Nh ng mà vi c n y tôi ng i m t chút là vì tôi s v tôi nó không th

ng tôi, r i nó c ng khinh th tôi n a ch .

- Có l nào con T nó dám khinh th em. Em i i, ng có d c d c chi h t.

Th

ng T nghe l i anh, nên v thay

qua ch Ông V n li n. Bà H i

ng th y r nh

y n m nay không t i lui, mà bây gi nó c ng qua, thì bà ng lòng nên bà khóc ch ng nghe

th m thi t. Cô Ba M nh th y Th

ng T cô ãi c ng nh th

ng ch không t d u chi khinh khi

hay là h n gi n. Duy có v ch ng Thôn Châu l t l o, ch ng còn h i l là, ch v thi t không thèm h i t i.

Th

ng T

mãn ám tang. Ch ng cúng ph n kh c r i, c u s a so n cáo t mà v , thì Thôn Châu nói r ng: “D

ng v chi g p v y ? D

ng ph i l i

ng t i nay tính vi c nhà m t chút

ch ”.

Th

ng T c

i mà h i r ng:

- Vi c nhà là vi c gì ? Tôi có bi t vi c gì âu mà tính ?

-

y, mà d

ng ph i l i

ng t i h t khách r i v ch ng tôi nói chuy n m t chút.

Th

ng T t

ng v ch ng Thôn Châu mu n phân gi i vi c v con c a c u, nên c u d d , a mu n l i nghe coi ng

i ta nói th nào, n a mu n v ph t cho r i

ng kh i nghe nh ng

ti ng vô tình c a v n a. C u ch a nh t nh, b ng nghe bà H i ng nói r ng : “Th ng Ba tính

hay sao ? V gi ng gì mà g p d v y ? Th y con m t, con ph i l i m t ít b a v i má ch ”.

y l i y tuy trách mà có tình, làm cho Th

ng T không th cãi

c, nên ph i l i.

i l i, khách xa v h t ; tá

n tá th h c ng v ngh

ng sáng còn ph i tr l i mà lo

n d p.

Bà H i

ng

ng ng i t i b ván tr

c bàn th ch ng mà n tr u. Thôn Châu v i

Th

ng T thì ng i chung quanh cái bàn k

ó. Cô Hai Kh e nhà sau i lên, cô l i ng i g n mà h i r ng : “Th y m t r i, bây gi vi c nhà má tính sao ây ?”.

Bà H i

ng day qua h i r ng :

- Vi c nhà là vi c gì ? M y mu n nói vi c con M nh ph i hôn ?

- Th a ph i. Tôi mu n nói vi c ó.

- H i tr

c th y gi n th ng Ba, th y m y r y la, không cho nó t i lui. Tao can h t s c không c. Bây gi th y m y m t r i, con r nó bi t ph i28, nó qua ch u tang. Thôi, t rày s p lên, th ng Ba nó m c gia th c a nó, nó không v bên nây mà c, thì v ch ng nó qua l i v i

nhau nh h i tr

c, ch có chuy n chi âu mà tính.

28 bi t

u úng.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

102

www.hobieuchanh.com

- Không. Không ph i tôi mu n nói chuy n ó. Vi c v ch ng con M nh, má tính th nào má tính, tôi có c n nói làm chi. Tôi h i v y ch má quy t cho con M nh luôn trong nhà n y

hay sao ?

- V y ch m y bi u tao

i nó hay sao ?

- Tôi không b ng lòng nó nhà n y n a.

-

a ! Sao v y ? Th y m y m t r i, nó ph i h h v i tao ch . T i sao mà m y l i không ng lòng ?

- Con c ng là con, mà tôi là con l n n a. Nó là nh , nó không c phép làm ch cái nhà n y.

Nh má mu n nó

ây thì má ph i m i làng, ho c r

c tr

ng Tòa, biên h t th y vàng b c

trong t , biên h t th y tài v t trong nhà, r i l p vi b ng giao m t b n cho tôi gi m i c.

- Làm chi v y ?

- N u không làm nh v y, con M nh nó

t h t gia tài r i làm sao ?

Bà H i

ng gi n

m t. Bà kêu Thôn Châu mà h i r ng: “Th ng Hai, m y có nghe v m y nó nói ó hay không ? Thi t tao không dè con Kh e nó b t hi u quá nh v y ! Cha nó ch t, n m ch a khô, mà nó ã tranh gia tài, nó mu n móc h ng em nó ch !”.

Thôn Châu

ng d y áp r ng:

- Th a má, v c a con nó mu n ngày sau ch em kh i xích mích ki n th a, nên nó tính nh y, ch ph i nó òi chia gia tài bây gi , hay là nó ganh g chi dì Ba âu.

- Tè ra m y c ng v y n a ! N u bây s con M nh ây nó n h t c a, thì v ch ng bây v

ây

mà .

Cô Hai Kh e h t mà áp th cho ch ng r ng: “D u má không bi u tôi c ng v ; d i gì mà cho

ch ng con M nh nó n h t”.

Bà H i

ng gi n quá, song bà không bi t nói sao

c, nên bà têm tr u mà n, không thèm tr

i.

u Th

ng T th y v y, c u l y làm b t bình nên c u nói r ng: “Ch Hai nói nh v y, em phi n l m. Vì th y

i em, nên n m sáu n m nay em có dám t i lui nhà n y n a âu. Nay th y m t, em vì cái ngh a cha v chàng r nên em ph i t i mà c tang báo hi u. Em vì tình ngh a ch không ph i vì gia tài. Tang l xong r i, h i chi u em mu n v , t i anh Hai c m, r i má bi u a, nên em m i còn

ây. Vi c gia tài c a th y má, em không c n bi t làm chi. Xin ch Hai h i th má coi t ngày em vào làm r c a th y má cho n bây gi , em có xài ti n c a th y má h t

bao nhiêu. Sao ch ch a h i má, mà ch l i nói v ch ng em n h t c a th y má ? V em trong nhà n y, ch nghi ng i, ch ganh ghét, ch nói sao thì ch nói, ch em là a vô can, nhà c a em

thì em , ti n c a em thì em xài, em có ph m n quy n l i c a ch chút nào âu, sao ch buông i nói luôn em n a ? Anh Hai ch Hai không cho v em ây, thì anh Hai ch Hai

i nó. Anh

Hai ch Hai mu n v

ây, thì anh Hai ch Hai v

. Làm th nào em c ng không c n tr gì, sao anh ch tranh giành gia tài, mà l i k p luôn em vô làm cho ?”

Cô Hai Kh e ngh n h ng, còn Thôn Châu h ng i, nên hai v ch ng ng i nín khe.

Bà H i

ng t ng h ng r i bà nói r ng: “Bây gi m i th y rõ ràng ai t t ai x u ! Mà tao nói cho bây bi t, cha bây l m ch tao không có l m âu. Nhà c a ru ng t c a tao làm ra, tao

mu n cho ai tao cho, không ai

c phép nói ti ng gì. Nhà n y cha bây nh t nh cho th ng Th ng nó ph ng t ông bà, thì m con nó . Bây có quy n gì mà i. V ch ng bây thi t là

kh n n n ! Cha bây ch t, m i chôn v a r i; tao còn s s ây, mà bây ã mu n sanh chuy n a

há ! âu bây gi i kêu ai t i biên gia tài c a tao, thì bây làm th cho tao coi”.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

103

www.hobieuchanh.com

Cô Hai Kh e x m t áp r ng:

- Th y nói cái nhà n y cho con c a con M nh, mà th y có l p chúc ngôn hay không ? Nh có thì má

a tôi coi th coi.

- Cha m y nói mi ng c ng

, c n gì ph i có gi y t .

- Có

c âu. N u không có gi y t thì cái nhà n y là c a chung, có ai mà gi t c.

Nãy gi cô Ba M nh

ng núp trong c a bu ng, cô nghe rõ ràng các vi c h t th y. Ch ng cô Hai Kh e t l i ganh g thái quá, thì cô Ba M nh không th d n lòng n a c, nên cô b

c ra

mà nói r ng: “Ch Hai né, ch mu n nhà n y thì ch v ây mà . Tôi không thèm âu,

ng có

theo mà giành. T i th y nên tôi m i

ây ch . Còn th y nói cái nhà n y làm nhà th , cho con

tôi mà ph ng t ông bà, ch ph i tôi gi t hay sao, nên ch nói nhi u chuy n. Cha m sanh có hai ch em, mà ch nghe l i ng

i d ng, ch không bi t th

ng em út. Th y m i m t mà ch

òi

biên tài s n, ch mu n chia ru ng

t, ch quy t giành nhà c a, ch làm nh v y không s h i hay sao ? D u ch không k tình ch em, thì ch c ng ph i ngh ngh a m con ch . Sao ch i ki m chuy n mà làm cho má bu n nh v y ? Tôi bi t ý ch r i. Ch s cho tôi ây r i tôi

chuyên h t gia tài i. Thôi, ch v

ây mà v i má. Tôi giao h t gia tài cho ch n m t mình, tôi

không chia chác gì âu,

ng có ganh ghét n a”.

Tuy m y l i c a cô Ba M nh là l i nói l y, song xét c ng có cái ngh a ít nhi u, b i v y Th ng

ng i nghe, c u l y làm v a lòng. C u ngh , n u n a thì c ng nghe cái chuy n tranh gia tài ch không ích gì, b i v y c u ki m c cáo t mà v li n.

Cách vài ngày, bà H i

ng sai b n i M H i kêu Th

ng T qua cho bà nói chuy n.

Th

ng T không hi u chuy n gì, nên l t

t l y xe i li n. C u b

c vô nhà không th y v

ch ng Thôn Châu, ch th y bà H i

ng v i v con c u mà thôi.

u qua m y b a ám ma, th ng Th

ã quen v i c u r i, nên nay nó th y c u thì nó ch y a l i ng, cha con ôm nhau coi b thân thi t l m.

Bà H i

ng th y v y bà c

i mà nói r ng: “Ông Tr i ng khi n k c c quá. T h i nó i

c ba tháng cho t i bây gi nó có th y m t cha nó âu. M i g p m y b a h m, mà bây gi coi b nó trìu m n ch . H m nay nó nh c cha nó hoài. Né, Th , con v bên M H i mà v i cha con, con ch u hay không ?”.

Th ng Th day l i h i r ng:

- M H i

âu ?

- Ch cha con

ó.

- Ch u. Mà má c ng i v i tôi n a ch .

- Con i v i cha con. Má con m c nhà v i bà ngo i.

- Không ch u. Tôi i m t mình r i tôi nh má tôi làm sao ?

- Có cha con ó không

c hay sao ? C n gì ph i có má ?

- Có cha mà c ng ph i có má tôi m i ch u.

Bà H i

ng nghe cháu nói nh v y thì bà c

i ng t. V ch ng Th

ng T c ng ngó nhau

mà c

i.

Bà H i

ng bèn nói v i Th

ng T r ng: “V ch ng con Kh e tham lam, không ra gi ng gì h t. B a h m con nghe nó nói ó thì con ã hi u r i. Nó k ng ti n, ch nó không

bi t nh n ngh a. Con c a má

, má bi t l m. Con Kh e h i ch a có ch ng nó có nh v y âu.

i th ng ch ng nó kh n n n, m u s , bày

t cho nó, nên nó m i sanh tâm ganh g

ó. Hôm n

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

104

www.hobieuchanh.com

con v r i, nó c theo gây g v i con M nh hoài, nó nói n u con M nh ây thì nó ph i th a

i Tòa

ng xin biên tài s n, k o con M nh sang

t h t i. Con coi có ph i là nó kh n n n

hay không ? Thôi, th

b t hi u nh v y, má không thèm k nó n a. Má kêu con qua ây, là mu n nói chuy n con M nh v i con. Th y con tánh hay c ch p l m; h ng th y vi c trái ý, thì

ng ghi vào trí mà nh hoài, không ai khuyên gi i c h t th y. T i ng h n con m t chút mà

ng không ch u cho con M nh v b n, ch không có chi l . Thôi bây gi th y con m t r i, má không mu n

cho v ch ng, cha con phân cách nhau n a; v y t rày s p lên má cho phép con ho c mu n r

c m con con M nh v b n mà c ng

c, ho c

bên nây h h v i má, r i

con qua l i c ng

c. Con tính l nào thì con li u l y”.

Th

ng T ng i suy ngh m t h i r i c u áp r ng: “Má th ng con, má mu n cho v

ch ng con tái hi p, cái n y d u mãn

i con c ng không quên. Nh ng mà con xin phép má cho con h i m t

n n y: má nh nh v y, mà không bi t con t i ây, ho c con r c v b n, v con

nó có vui lòng hay không ?”.

Bà H i

ng ch ng h ng mà h i r ng:

- T i sao con h i k c c nh v y ? Sao mà nó l i không vui lòng ?

- Th a má, con h i nh v y là vì con th y v con không có tình gì v i con h t. Má nh l i mà coi, ngày v con

c 3 tháng, con qua xin r

c, th y r y rà và c p không cho con t i lui a. Con h i ý v con, thì nó nói con v i nó ã h t duyên n r i, nó bi u con c i v khác,

không còn v ch ng gì n a mà t i lui. N u v nó h t th ng con r i, mà má ép nó thì c c

lòng nó ch ng ?

Cô Ba M nh nghe ch ng nói nh v y thì cô khóc mà áp r ng: “H i ó tôi nói n ng mình là t i ch Hai a.

n sau tôi m i bi t là ch nhi u chuy n”.

Th

ng T ch ng h ng bèn h i r ng:

- Sao mà t i ch Hai ? Ch nói gi ng gì ?

- Ch k v ch, ch nói mình ch i b i lung l m, êm nào mình c ng em mèo chó v nhà, mình i

ng tính ki m v khác n a. Ch nói nhi u chuy n l m, nên tôi gi n, tôi không ch u v n.

- Té ra ch n y sanh chuy n quá r i ! Ch

t

u làm cho phân r v ch ng ng

i ta chi v y !

- Không. Bây gi tôi hi u r i. Ch bày chuy n ó không ph i ch mu n làm cho v ch ng mình phân r

âu. Ch không mu n cho tôi nhà n y, ch bày chuy n ng cho tôi ghen tôi

bên nhà mà . Ch ng dè ch nói, tôi n i gi n, tôi không ch u v b n, làm cho cái k c a ch không thành, nên m y n m nay ch ghét tôi lung l m.

- Lòng ng

i thi t là sâu hi m quá ! Mà nh t là cái lòng tham l i có th gi t ng i

c nh

ch i !

Th

ng T hi u tình ý v r i, c u h t phi n n a nên c u th a v i bà H i ng r ng: “Th a

má, bây gi má cho phép v ch ng con sum hi p, l thì con ph i v con bên nây mà h h

i má m i ph i. Nh ng mà con xét tánh ý ch Hai, n u v con

ây thì ch sanh chuy n, r i

làm trong nhà xào xáo càng thêm c c lòng cho má. V y con xin má con r

c h t v con c a

con v b n mà cho yên n trong nhà. Tuy nói v b n, song n m ba b a c ng qua m t l n mà th m má, ch không ph i i luôn. Xin má

ng bu n”.

Bà H i

ng ch u cho. Th

ng T xin r

c li n. Bà nói ngày y không

c t t nên bà bi u

i

hai b a n a, nh m ngày 21 r i s qua r

c.

*

* *

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

105

www.hobieuchanh.com

(17)

Th

ng T v ghé nhà th y Ban bi n Chí mà thu t vi c nhà l i cho th y nghe. Th y Ban bi n nói r ng: “V ch ng Thôn Châu ham n quá r i nói b y. Bác H i ng ch t không có làm

chúc ngôn t

ng phân, thì gia tài bác gái làm ch , h

ng huê l i mãn

i, con r th a ki n gì

c. Nó có quy n gì mà

i m con con T ”.

Th

ng T

áp r ng: “ i, h i nào mà cãi c v i k tham lam. Tôi ngh b t t c c i, ông gia tôi

th

ng v tôi mà tôi ph i phân cách v con; bây gi ch v tôi ghét v tôi, mà tôi l i c hòa

hi p v i v con. Vi c

i k quá !”.

i b a chi u y, tá

n tá th

u hay tin b a 21 Th

ng T s r

c v con v M H i.

Sáng b a 21, Th

ng T d n th ng Ng m c a quét nhà, d n con Mang i ch n u n, r i c u em xe ra mà r

c v con.

Cô Ba M nh ã thâu x p qu n áo s n r i, nên Th ng T qua ch i m t chút r i th a v i bà H i ng mà xin r

c v con. Bà H i

ng

a con r ra xe, bà nói r ng: “Hai con v b n, b a nào nh thì ch y qua th m má, ch v ch ng con Kh e má h t k r i”. Bà và nói và ôm th ng Th mà hun. Cô Ba M nh b

c lên xe mà ch y n

c m t. Th

ng T th y v y c u r t

ng lòng;

bây gi m i hi u m v v i v c a c u không ph i là không có tình v i c u.

Xe ch y vù vù, th ng Th nói chuy n l n líu, khi kêu cha mà h i, khi ngó m mà c i. Ch ng xe

quanh vô sân mà ng ng, Th

ng T dòm vô nhà, th y ng

i ta ông d y d y, c u không hi u

nhà có vi c gì, nên l t

t b

c xu ng mà h i. H

ng h Huy ch y ra chào m T r i nói v i

u r ng: “Tá

n tá th v i bà con trong làng trong xóm nghe nói b a nay c u r c m T và

em nh v , nên h t u l i mà chào m ng m T , ch không có vi c chi h t”.

Th

ng T ngó v mà c

i, r i n m tay con mà d t vô nhà, cô Ba M nh c ng i theo m t bên ó. Khi b

c vô c a c u th y

m t, àn ông có, àn bà có, ng

i già có, ng

i tr có, thì l y

làm c m

ng nên

ng l i mà nói v i v r ng: “ ây là bà con l i xóm. Tôi r c mình, tôi

không có nói tr

c cho ai hay h t, mà bà con h t u l i m ng mình ông nh v y ó. Mình coi ó thì

bi t mình không v bên nây ng

i ta bu n, còn mình v bên nây ng

i ta vui là d

ng

nào”.

Cô Ba M nh c m xúc quá, cô không bi t l i chi mà t n, ch ú nói r ng: “Tôi cám n bà con

… Không ph i t i tôi không mu n v bên nây”. Cô nói có m y l i r i cô l y kh n lau n c m t.

Có m y c p v ch ng nh Th

ng T mà

c thành gia th t, b

c ra

ng tr

c nói r ng:

“Chúng tôi nh c u T giúp

nên m i có ôi b n mà làm n. M y n m nay chúng tôi t c quá, ch ng hi u vì c nào c u T ng

i nh n

c, giúp cho trong làng trong xóm trai có v , gái có ch ng, còn ph n c u T v ch ng phân r . Chúng tôi vái van hoài, vái cho c u T m T

c

sum hi p. Nay tr i Ph t nh m l i vái c a chúng tôi, thi t chúng tôi m ng không bi t ch ng nào mà nói cho

c”.

y ng

i khác l i ti p theo mà nói nh c u T nên có nhà c a kín áo, nh c u T nên có m nuôi v con, nh c u T nên có thu c u ng kh i ch t, nh c u T nên thu khóa c

th nh th i, l i nói nghe thi t thà, mà b t ng coi kính tr ng l m.

Cô Ba M nh

ng lòng ng ng n, không bi t nói sao

c. Th

ng T không dè làm ngh a mà

c ng

i ta cám ngh a

n ch ng y, b i v y c u

c ý,

ng chúm chím c

i hoài.

ng h Huy b

c l i th a r ng: “Xin l i c u T , bà con l i xóm nghe nói m T v bên nây ai c ng m ng, nên có hùn ti n v i nhau mua m t con heo làm th t n m ng. H

ng làm th t

heo

àng sau. Xin c u T m T lát n a n u ng chung vui v i bà con chúng tôi m t b a”.

https://thuviensach.vn

Con Nhà Giàu

106

www.hobieuchanh.com

Th

ng T g t

u r i day qua nói v i v r ng: “Thu nay tôi mang ti ng xài phá. Tôi xài phá nh v y ó. Ng

i ta nói tôi ph i m t. ã n m sáu n m r i, ru ng t tôi v n còn

, nhà c a tôi

n còn nguyên, tôi ch a m t. Mà d u tôi xài phá nh v y tôi ph i m t i n a, tôi c ng vui, b i vì m t mình tôi m t mà c tr m nhà

c m no thì có h i gì. Song tôi không m t âu, mình ng lo”.

Cô Ba M nh ngó ch ng mà c

i, r i v ch ng d t con i vô.

Tá

n tá th tan ra, àn bà thì xu ng nhà sau lo n u n ng, àn ông thì chia nhau ng

i ra xe

xách

em vô bu ng, ng

i coi d n bàn s p gh s a so n d n ti c.

ch ng sum hi p, c xóm m ng vui, ng

i trên c m vì tình, k d

i yêu vì ngh a. Con nhà

giàu có ai bi t cái h nh ph

c n y hay không ?

An Tr

ng, Avril-Juillet 1931

https://thuviensach.vn