https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

A-PDF Page Cut DEMO: Purchase from www.A-PDF.com to remove the watermark

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

Chñ tÞch Héi ®ång

ViÖt Nam lμ quèc gia cã diÖn tÝch n−íc ngät bÒ

pgs.TS. NguyÔn ThÕ kû

mÆt lín víi 653.000 ha s«ng ngßi, 394.000 ha hå chøa, 85.000 ha ®Çm ph¸ ven biÓn, 580.000 ha ruéng lóa Phã Chñ tÞch Héi ®ång

n−íc. Ngoμi ra, ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long, h»ng TS. HOμNG PHONG Hμ

n¨m cã kho¶ng 1 triÖu hÐcta diÖn tÝch ngËp lò tõ 2

®Õn 4 th¸ng mét n¨m. V× vËy, nguån lîi c¸ n−íc ngät Thμnh viªn

ë ViÖt Nam rÊt phong phó. Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra khoa häc, ®· xç ®Þnh ®−îc 544 loμi c¸ n−íc ngät ph©n trÇn quèc d©n

bè ë ViÖt Nam. Ngoμi ra, trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn TS. NguyÔn §øC TμI

nghÒ, ®· nhËp néi thªm hμng chôc loμi khç nh−: c¸

TS. NGUYÔN AN TI£M

tr¾m cá, c¸ r« phi, c¸ r«hu, v.v.. NghÒ nu«i c¸ n−íc NguyÔn Vò Thanh H¶o

ngät ®· ®ãng gãp vμo viÖc cung cÊp thùc phÈm quan träng cho nh©n d©n.

NghÒ nu«i c¸ n−íc ngät n−íc ta trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã sù ph¸t triÓn vμ trë thμnh mét h−íng ph¸t triÓn quan träng trong n«ng nghiÖp. DiÖn tÝch nu«i c¸ n−íc ngät t¨ng nhanh do chñ tr−¬ng chuyÓn

®æi nh÷ng diÖn tÝch ruéng tròng cÊy lóa n¨ng suÊt thÊp sang nu«i cçña Nhμ n−íc. NhiÒu h×nh thøc nu«i c¸ n−íc ngät ®−îc më ra, tõ h×nh thøc nu«i qu¶ng canh hay qu¶ng canh c¶i tiÕn víi cç m« h×nh nu«i trong ao, hå, s«ng, ngßi, ruéng tròng ®Õn nu«i th©m canh, b¸n th©m canh hay quy m« c«ng nghiÖp víi cç m« h×nh 5

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n Lêi Nhμ xuÊt b¶n

Chñ tÞch Héi ®ång

ViÖt Nam lμ quèc gia cã diÖn tÝch n−íc ngät bÒ

pgs.TS. NguyÔn ThÕ kû

mÆt lín víi 653.000 ha s«ng ngßi, 394.000 ha hå chøa, 85.000 ha ®Çm ph¸ ven biÓn, 580.000 ha ruéng lóa Phã Chñ tÞch Héi ®ång

n−íc. Ngoμi ra, ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long, h»ng TS. HOμNG PHONG Hμ

n¨m cã kho¶ng 1 triÖu hÐcta diÖn tÝch ngËp lò tõ 2

®Õn 4 th¸ng mét n¨m. V× vËy, nguån lîi c¸ n−íc ngät Thμnh viªn

ë ViÖt Nam rÊt phong phó. Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra khoa häc, ®· xç ®Þnh ®−îc 544 loμi c¸ n−íc ngät ph©n trÇn quèc d©n

bè ë ViÖt Nam. Ngoμi ra, trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn TS. NguyÔn §øC TμI

nghÒ, ®· nhËp néi thªm hμng chôc loμi khç nh−: c¸

TS. NGUYÔN AN TI£M

tr¾m cá, c¸ r« phi, c¸ r«hu, v.v.. NghÒ nu«i c¸ n−íc NguyÔn Vò Thanh H¶o

ngät ®· ®ãng gãp vμo viÖc cung cÊp thùc phÈm quan träng cho nh©n d©n.

NghÒ nu«i c¸ n−íc ngät n−íc ta trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã sù ph¸t triÓn vμ trë thμnh mét h−íng ph¸t triÓn quan träng trong n«ng nghiÖp. DiÖn tÝch nu«i c¸ n−íc ngät t¨ng nhanh do chñ tr−¬ng chuyÓn

®æi nh÷ng diÖn tÝch ruéng tròng cÊy lóa n¨ng suÊt thÊp sang nu«i cçña Nhμ n−íc. NhiÒu h×nh thøc nu«i c¸ n−íc ngät ®−îc më ra, tõ h×nh thøc nu«i qu¶ng canh hay qu¶ng canh c¶i tiÕn víi cç m« h×nh nu«i trong ao, hå, s«ng, ngßi, ruéng tròng ®Õn nu«i th©m canh, b¸n th©m canh hay quy m« c«ng nghiÖp víi cç m« h×nh 5

https://thuviensach.vn

nu«i bÌ, nu«i trong ao, ®Çm, hå chøa. Ngoμi ra cßn ph¸t triÓn h×nh thøc nu«i cån vμ ®¨ng quÇn. Kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät còng ®−îc phæ biÕn réng r·i trong nh©n d©n. Tuy nhiªn, vÉn cßn cã kh«ng Ýt ng−êi nu«i c¸ bÞ rñi ro do thiÕu nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ ®êi sèng cña c¸ vμ cç ®Æc thï cña ®êi sèng d−íi n−íc còng nh−

Më §ÇU

nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät.

§Ó hç trî bμ con n«ng d©n vμ c¸n bé khuyÕn ng−

cÊp c¬ së cã thªm nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ c¸ n−íc Tõ x−a, c¸ lμ ®éng vËt thñy sinh ®−îc con ngät vμ kü thuËt nu«i mét sè loμi c¸ n−íc ngät, Nhμ

ng−êi quan t©m nhiÒu nhÊt. Tr−íc hÕt bao xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n cuèn trïm lªn tÊt c¶, c¸ lμ nguån cung cÊp ®¹m sçh H−íng dÉn kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät cña

®éng vËt rÎ tiÒn, dÔ kiÕm. Ng−êi ch©u ¸, ®Æc tç gi¶ NguyÔn H÷u Thä.

Cuèn sçh gåm s¸u ch−¬ng, cung cÊp nh÷ng kiÕn biÖt vïng §«ng Nam ¸, n¬i cã nhiÒu cç thñy thøc c¬ b¶n vÒ ®êi sèng cña mét sè loμi c¸ n−íc ngät vμ

vùc tù nhiªn ®· xem c¸ lμ nguån pr«tªin ®éng h−íng dÉn kü thuËt nu«i mét sè loμi c¸ n−íc ngät chñ vËt quan träng. Con t«m, con c¸ ®· lμ mét phÇn yÕu trong ao n−íc tÜnh, kü thuËt nu«i c¸ ruéng, kü trong ®êi sèng vËt chÊt, quan träng vμ th©n thuËt nu«i c¸ n−íc ch¶y, kü thuËt nu«i c¸ mÆt n−íc thiÕt cña ng−êi d©n vïng nμy. Møc tiªu thô c¸

lín. Bªn c¹nh ®ã, cuèn sçh còng h−íng dÉn kü thuËt ë n−íc ta hiÖn nay lμ 18 - 20 kg/ng−êi/n¨m. §Õn chÕ biÕn thøc ¨n nu«i c¸ vμ cçh phßng trÞ mét sè bÖnh th−êng gÆp ë c¸ nu«i n−íc ngät.

n¨m 2020 sÏ t¨ng lªn 22 - 25kg/ng−êi/n¨m.

Hy väng cuèn sçh sÏ thùc sù bæ Ých cho bμ con C¸ hiÖn ®ãng gãp 40% cho nhu cÇu pr«tªin n«ng d©n vμ c¸n bé khuyÕn ng− ë c¬ së.

cña ng−êi ViÖt Nam. §Õn n¨m 2020 sÏ t¨ng Xin tr©n träng giíi thiÖu cuèn sçh cïng b¹n ®äc.

lªn 50%.

C¸ lμ ®éng vËt biÕn nhiÖt, c¶ ®êi sèng cña Th¸ng 11 n¨m 2014

chóng trong m«i tr−êng n−íc, chÞu sù ¶nh NHμ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ QUèC GIA - Sù THËT

h−ëng to lín cña m«i tr−êng nμy. Ho¹t ®éng h« hÊp cña c¸ th«ng qua bé phËn ®Æc biÖt lμ

mang c¸. ë ®©y cç mao m¹ch ®−îc ph©n bè dμy ®Æc trªn cç sîi t¬ mang, g¾n vμo x−¬ng 6

7

https://thuviensach.vn

nu«i bÌ, nu«i trong ao, ®Çm, hå chøa. Ngoμi ra cßn ph¸t triÓn h×nh thøc nu«i cån vμ ®¨ng quÇn. Kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät còng ®−îc phæ biÕn réng r·i trong nh©n d©n. Tuy nhiªn, vÉn cßn cã kh«ng Ýt ng−êi nu«i c¸ bÞ rñi ro do thiÕu nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ ®êi sèng cña c¸ vμ cç ®Æc thï cña ®êi sèng d−íi n−íc còng nh−

Më §ÇU

nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät.

§Ó hç trî bμ con n«ng d©n vμ c¸n bé khuyÕn ng−

cÊp c¬ së cã thªm nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ c¸ n−íc Tõ x−a, c¸ lμ ®éng vËt thñy sinh ®−îc con ngät vμ kü thuËt nu«i mét sè loμi c¸ n−íc ngät, Nhμ

ng−êi quan t©m nhiÒu nhÊt. Tr−íc hÕt bao xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n cuèn trïm lªn tÊt c¶, c¸ lμ nguån cung cÊp ®¹m sçh H−íng dÉn kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät cña

®éng vËt rÎ tiÒn, dÔ kiÕm. Ng−êi ch©u ¸, ®Æc tç gi¶ NguyÔn H÷u Thä.

Cuèn sçh gåm s¸u ch−¬ng, cung cÊp nh÷ng kiÕn biÖt vïng §«ng Nam ¸, n¬i cã nhiÒu cç thñy thøc c¬ b¶n vÒ ®êi sèng cña mét sè loμi c¸ n−íc ngät vμ

vùc tù nhiªn ®· xem c¸ lμ nguån pr«tªin ®éng h−íng dÉn kü thuËt nu«i mét sè loμi c¸ n−íc ngät chñ vËt quan träng. Con t«m, con c¸ ®· lμ mét phÇn yÕu trong ao n−íc tÜnh, kü thuËt nu«i c¸ ruéng, kü trong ®êi sèng vËt chÊt, quan träng vμ th©n thuËt nu«i c¸ n−íc ch¶y, kü thuËt nu«i c¸ mÆt n−íc thiÕt cña ng−êi d©n vïng nμy. Møc tiªu thô c¸

lín. Bªn c¹nh ®ã, cuèn sçh còng h−íng dÉn kü thuËt ë n−íc ta hiÖn nay lμ 18 - 20 kg/ng−êi/n¨m. §Õn chÕ biÕn thøc ¨n nu«i c¸ vμ cçh phßng trÞ mét sè bÖnh th−êng gÆp ë c¸ nu«i n−íc ngät.

n¨m 2020 sÏ t¨ng lªn 22 - 25kg/ng−êi/n¨m.

Hy väng cuèn sçh sÏ thùc sù bæ Ých cho bμ con C¸ hiÖn ®ãng gãp 40% cho nhu cÇu pr«tªin n«ng d©n vμ c¸n bé khuyÕn ng− ë c¬ së.

cña ng−êi ViÖt Nam. §Õn n¨m 2020 sÏ t¨ng Xin tr©n träng giíi thiÖu cuèn sçh cïng b¹n ®äc.

lªn 50%.

C¸ lμ ®éng vËt biÕn nhiÖt, c¶ ®êi sèng cña Th¸ng 11 n¨m 2014

chóng trong m«i tr−êng n−íc, chÞu sù ¶nh NHμ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ QUèC GIA - Sù THËT

h−ëng to lín cña m«i tr−êng nμy. Ho¹t ®éng h« hÊp cña c¸ th«ng qua bé phËn ®Æc biÖt lμ

mang c¸. ë ®©y cç mao m¹ch ®−îc ph©n bè dμy ®Æc trªn cç sîi t¬ mang, g¾n vμo x−¬ng 6

7

https://thuviensach.vn

cung mang. Qu¸ tr×nh trao ®æi khÝ gi÷a c¬ thÓ

n¨ng suÊt tù nhiªn cña vïng n−íc. Theo ®ã, ë c¸ vμ m«i tr−êng n−íc diÔn ra theo nguyªn lý: vïng n−íc b×nh th−êng, h»ng n¨m cã thÓ s¶n N¨ng l−îng ®i tõ chç cao ®Õn chç thÊp mét xuÊt ®−îc tõ 300kg ®Õn 500kg c¸ mçi hÐcta.

cçh tù ®éng, theo ®ã, «xy cao h¬n cña m«i tr−êng sÏ qua mang vμo c¬ thÓ b»ng ph¶n 1. TiÒm n¨ng vμ hiÖn tr¹ng nghÒ nu«i øng víi cç tÕ bμo hång cÇu. T−¬ng tù nh−

c¸ ë n−íc ta

vËy, cçb«nÝc tõ c¬ thÓ tan vμo n−íc. Bëi vËy

"N−íc ViÖt Nam ta ë ®©u còng cã n−íc ngät".

l−îng «xy cao cña m«i tr−êng n−íc, cçb«nÝc

§ã lμ nguån tμi nguyªn quý nh−ng chóng ta thÊp, pH ë ®©y sÏ quyÕt ®Þnh cho c¸ thë dÔ

ch−a biÕt khai thç. Theo thèng kª, tæng diÖn hay khã. C¸ b¾t måi ë d−íi n−íc. Thøc ¨n tù tÝch cã kh¶ n¨ng nu«i c¸ ë n−íc ta lμ 911.800 ha; nhiªn cña c¸ bao gåm cç lo¹i t¶o thñy sinh, trong ®ã ao hå nhá chiÕm 144.500 ha, mÆt chóng cã vai trß nh− cá xanh ë trªn mÆt ®Êt n−íc lín 224.400 ha, ruéng tròng 446.200 ha, vËy; cç lo¹i ®éng vËt thñy sinh nhá bÐ tr«i cç lo¹i h×nh khç 76.700 ha. §èi t−îng nu«i næi (phï du ®éng vËt); cç lo¹i thùc vËt thñy kinh tÕ cã 20 loμi. Tr−íc ®©y c¸ n−íc ngät ®ãng sinh bËc cao (cá, rong); cç lo¹i c«n trïng thñy gãp 25 - 30% tæng s¶n phÈm thñy s¶n (kho¶ng sinh; t«m tÐp vμ cçon còng lμ thøc ¨n cña trªn 800.000 tÊn/n¨m). N¨m 2002, tæng s¶n c¸. TÊt c¶ chóng ®−îc gäi lμ chuçi thøc ¨n b¾t phÈm thñy s¶n n−íc ta ®¹t tíi 950.000 tÊn

®Çu tõ cç muèi dinh d−ìng hßa tan, cç vËt (trong ®ã nghÒ nu«i c¸ ®ãng gãp 40%). N¨m chÊt h÷u c¬ vμ kÕt thóc lμ c¸.

2012, tæng s¶n l−îng nu«i trång thñy s¶n ®·

Muèi dinh d−ìng T¶o

®¹t trªn 3 triÖu tÊn.

Phï du sinh vËt

C¸

N¨ng suÊt nu«i c¸ n−íc ngät b×nh qu©n VËt chÊt h÷u c¬ Vi khuÈn hiÖn nay míi ®−îc kho¶ng 3 tÊn/ha/n¨m.

Cao nhÊt lμ nu«i c¸ r« phi xuÊt khÈu ®¹t gÇn Bëi vËy nhiÒu loμi cçã thÓ tham gia vμo 30 tÊn/ha. C«ng nghÖ nu«i hÇu hÕt lμ qu¶ng qu¸ tr×nh lμm s¹ch n−íc.

canh c¶i tiÕn vμ b¸n th©m canh. §èi víi Nh− thÕ, khi th¶ c¸, kh«ng cÇn cho ¨n nh÷ng loμi cçã gi¸ trÞ kinh tÕ cao, mét vμi chóng vÉn lín. HiÖn t−îng nμy ng−êi ta gäi lμ

n¬i ®· nu«i b¸n th©m canh vμ th©m canh.

8

9

https://thuviensach.vn

cung mang. Qu¸ tr×nh trao ®æi khÝ gi÷a c¬ thÓ

n¨ng suÊt tù nhiªn cña vïng n−íc. Theo ®ã, ë c¸ vμ m«i tr−êng n−íc diÔn ra theo nguyªn lý: vïng n−íc b×nh th−êng, h»ng n¨m cã thÓ s¶n N¨ng l−îng ®i tõ chç cao ®Õn chç thÊp mét xuÊt ®−îc tõ 300kg ®Õn 500kg c¸ mçi hÐcta.

cçh tù ®éng, theo ®ã, «xy cao h¬n cña m«i tr−êng sÏ qua mang vμo c¬ thÓ b»ng ph¶n 1. TiÒm n¨ng vμ hiÖn tr¹ng nghÒ nu«i øng víi cç tÕ bμo hång cÇu. T−¬ng tù nh−

c¸ ë n−íc ta

vËy, cçb«nÝc tõ c¬ thÓ tan vμo n−íc. Bëi vËy

"N−íc ViÖt Nam ta ë ®©u còng cã n−íc ngät".

l−îng «xy cao cña m«i tr−êng n−íc, cçb«nÝc

§ã lμ nguån tμi nguyªn quý nh−ng chóng ta thÊp, pH ë ®©y sÏ quyÕt ®Þnh cho c¸ thë dÔ

ch−a biÕt khai thç. Theo thèng kª, tæng diÖn hay khã. C¸ b¾t måi ë d−íi n−íc. Thøc ¨n tù tÝch cã kh¶ n¨ng nu«i c¸ ë n−íc ta lμ 911.800 ha; nhiªn cña c¸ bao gåm cç lo¹i t¶o thñy sinh, trong ®ã ao hå nhá chiÕm 144.500 ha, mÆt chóng cã vai trß nh− cá xanh ë trªn mÆt ®Êt n−íc lín 224.400 ha, ruéng tròng 446.200 ha, vËy; cç lo¹i ®éng vËt thñy sinh nhá bÐ tr«i cç lo¹i h×nh khç 76.700 ha. §èi t−îng nu«i næi (phï du ®éng vËt); cç lo¹i thùc vËt thñy kinh tÕ cã 20 loμi. Tr−íc ®©y c¸ n−íc ngät ®ãng sinh bËc cao (cá, rong); cç lo¹i c«n trïng thñy gãp 25 - 30% tæng s¶n phÈm thñy s¶n (kho¶ng sinh; t«m tÐp vμ cçon còng lμ thøc ¨n cña trªn 800.000 tÊn/n¨m). N¨m 2002, tæng s¶n c¸. TÊt c¶ chóng ®−îc gäi lμ chuçi thøc ¨n b¾t phÈm thñy s¶n n−íc ta ®¹t tíi 950.000 tÊn

®Çu tõ cç muèi dinh d−ìng hßa tan, cç vËt (trong ®ã nghÒ nu«i c¸ ®ãng gãp 40%). N¨m chÊt h÷u c¬ vμ kÕt thóc lμ c¸.

2012, tæng s¶n l−îng nu«i trång thñy s¶n ®·

Muèi dinh d−ìng T¶o

®¹t trªn 3 triÖu tÊn.

Phï du sinh vËt

C¸

N¨ng suÊt nu«i c¸ n−íc ngät b×nh qu©n VËt chÊt h÷u c¬ Vi khuÈn hiÖn nay míi ®−îc kho¶ng 3 tÊn/ha/n¨m.

Cao nhÊt lμ nu«i c¸ r« phi xuÊt khÈu ®¹t gÇn Bëi vËy nhiÒu loμi cçã thÓ tham gia vμo 30 tÊn/ha. C«ng nghÖ nu«i hÇu hÕt lμ qu¶ng qu¸ tr×nh lμm s¹ch n−íc.

canh c¶i tiÕn vμ b¸n th©m canh. §èi víi Nh− thÕ, khi th¶ c¸, kh«ng cÇn cho ¨n nh÷ng loμi cçã gi¸ trÞ kinh tÕ cao, mét vμi chóng vÉn lín. HiÖn t−îng nμy ng−êi ta gäi lμ

n¬i ®· nu«i b¸n th©m canh vμ th©m canh.

8

9

https://thuviensach.vn

Nu«i th©m canh ®¹i trμ chØ míi lμ nh÷ng m«

l¹. Cho nªn c«ng nghÖ chØ dõng l¹i ë nu«i h×nh lÎ tÎ ë mét vμi ®Þa ph−¬ng cã ®iÒu kiÖn qu¶ng canh; "tiÕn bé" l¾m lμ qu¶ng canh c¶i kinh tÕ vμ m«i tr−êng nu«i tèt.

tiÕn do cã bæ sung thøc ¨n, ph©n bãn. C«ng nghÖ nu«i tiªn tiÕn b»ng thøc ¨n chÕ biÕn vμ

2. Mét sè tån t¹i cña nghÒ nu«i c¸

qu¶n lý m«i tr−êng ®Ó cã thÓ nu«i th©m canh n−íc ngät

c¸ tá ra xa l¹ ®èi víi nhiÒu n«ng d©n. Gi¸

a) VÒ gièng

thμnh 1 kg c¸ tõ m« h×nh nμy ®¹t tíi kho¶ng Cç loμi c¸ truyÒn thèng (mÌ, tr«i, tr¾m, 30.000 ®ång/kg. Khi s¶n phÈm cã nhiÒu, n«ng chÐp) chóng ta ®· chñ ®éng s¶n xuÊt ®−îc d©n l¹i bÞ "rít gi¸". Cho nªn tÝnh kh¶ thi ®Ó

gièng. C«ng nghÖ nμy b¾t ®Çu tõ thËp kû 60

triÓn khai më réng ®ang cßn nhiÒu tån t¹i.

vμ ph¸t triÓn m¹nh vμo thËp kû 70 - 80 cña c) VÒ ®èi t−îng nu«i

thÕ kû XX. Ban ®Çu, cç tr¹i c¸ gièng chØ tËp Bao giê vμ ë ®©u còng vËy, cç ®èi t−îng trung ë khu vùc Nhμ n−íc. Tõ thËp kû 90 cña truyÒn thèng th× dÔ canh tç nh−ng hiÖu qu¶

thÕ kû XX, rÊt nhiÒu tr¹i c¸ t− nh©n xuÊt kh«ng cao vμ ng−îc l¹i. HiÖn nay cç ®èi t−îng hiÖn. Sù ph¸t triÓn tù do ®ã ®· dÉn tíi sù

"thñy ®Æc s¶n" n−íc ngät kh«ng nhiÒu. H¬n bïng næ vÒ sè l−îng. MÆt tÝch cùc cña nã lμ ®ñ n÷a, hÇu nh− gièng cña cç ®èi t−îng nμy c¸ gièng cung cÊp cho nhu cÇu cña nh©n d©n ch−a cã. MÊy n¨m gÇn ®©y, ngμnh thñy s¶n cã víi gi¸ rÎ. Tuy nhiªn, do kh«ng (hoÆc ch−a) cã di gièng mét sè "thñy ®Æc s¶n" nh− c¸ r« phi ai qu¶n lý chÊt l−îng c¸ bè mÑ vμ chÊt l−îng loμi niloticus, chim tr¾ng... nh−ng ch−a ph¸t c¸ gièng nªn dÉn ®Õn hiÖn t−îng cËn huyÕt triÓn ®−îc v× thÞ tr−êng còng ch−a réng lín.

cña c¸ bè mÑ (chØ v× lÊy tõ chÝnh c¬ së). §©y lμ

nguyªn nh©n ®−a ®Õn chÊt l−îng c¸ bét, c¸

d) VÒ thÞ tr−êng

h−¬ng, c¸ gièng kÐm.

- ThÞ tr−êng néi ®Þa: BÊt kú chî nμo, tõ chî b) VÒ c«ng nghÖ

lín nh− §ång Xu©n, BÕn Thμnh... ®Õn chî nhá, thËm chÝ chî cãc, chî t¹m ®Òu kh«ng thiÕu N«ng d©n tõ x−a cã thãi quen "th¶ c¸" nªn hμng rau, hμng c¸. Tuy nhiªn, ®ã chØ lμ manh khi ®Æt vÊn ®Ò "nu«i c¸" nhiÒu ng−êi lÊy lμm 10

11

https://thuviensach.vn

Nu«i th©m canh ®¹i trμ chØ míi lμ nh÷ng m«

l¹. Cho nªn c«ng nghÖ chØ dõng l¹i ë nu«i h×nh lÎ tÎ ë mét vμi ®Þa ph−¬ng cã ®iÒu kiÖn qu¶ng canh; "tiÕn bé" l¾m lμ qu¶ng canh c¶i kinh tÕ vμ m«i tr−êng nu«i tèt.

tiÕn do cã bæ sung thøc ¨n, ph©n bãn. C«ng nghÖ nu«i tiªn tiÕn b»ng thøc ¨n chÕ biÕn vμ

2. Mét sè tån t¹i cña nghÒ nu«i c¸

qu¶n lý m«i tr−êng ®Ó cã thÓ nu«i th©m canh n−íc ngät

c¸ tá ra xa l¹ ®èi víi nhiÒu n«ng d©n. Gi¸

a) VÒ gièng

thμnh 1 kg c¸ tõ m« h×nh nμy ®¹t tíi kho¶ng Cç loμi c¸ truyÒn thèng (mÌ, tr«i, tr¾m, 30.000 ®ång/kg. Khi s¶n phÈm cã nhiÒu, n«ng chÐp) chóng ta ®· chñ ®éng s¶n xuÊt ®−îc d©n l¹i bÞ "rít gi¸". Cho nªn tÝnh kh¶ thi ®Ó

gièng. C«ng nghÖ nμy b¾t ®Çu tõ thËp kû 60

triÓn khai më réng ®ang cßn nhiÒu tån t¹i.

vμ ph¸t triÓn m¹nh vμo thËp kû 70 - 80 cña c) VÒ ®èi t−îng nu«i

thÕ kû XX. Ban ®Çu, cç tr¹i c¸ gièng chØ tËp Bao giê vμ ë ®©u còng vËy, cç ®èi t−îng trung ë khu vùc Nhμ n−íc. Tõ thËp kû 90 cña truyÒn thèng th× dÔ canh tç nh−ng hiÖu qu¶

thÕ kû XX, rÊt nhiÒu tr¹i c¸ t− nh©n xuÊt kh«ng cao vμ ng−îc l¹i. HiÖn nay cç ®èi t−îng hiÖn. Sù ph¸t triÓn tù do ®ã ®· dÉn tíi sù

"thñy ®Æc s¶n" n−íc ngät kh«ng nhiÒu. H¬n bïng næ vÒ sè l−îng. MÆt tÝch cùc cña nã lμ ®ñ n÷a, hÇu nh− gièng cña cç ®èi t−îng nμy c¸ gièng cung cÊp cho nhu cÇu cña nh©n d©n ch−a cã. MÊy n¨m gÇn ®©y, ngμnh thñy s¶n cã víi gi¸ rÎ. Tuy nhiªn, do kh«ng (hoÆc ch−a) cã di gièng mét sè "thñy ®Æc s¶n" nh− c¸ r« phi ai qu¶n lý chÊt l−îng c¸ bè mÑ vμ chÊt l−îng loμi niloticus, chim tr¾ng... nh−ng ch−a ph¸t c¸ gièng nªn dÉn ®Õn hiÖn t−îng cËn huyÕt triÓn ®−îc v× thÞ tr−êng còng ch−a réng lín.

cña c¸ bè mÑ (chØ v× lÊy tõ chÝnh c¬ së). §©y lμ

nguyªn nh©n ®−a ®Õn chÊt l−îng c¸ bét, c¸

d) VÒ thÞ tr−êng

h−¬ng, c¸ gièng kÐm.

- ThÞ tr−êng néi ®Þa: BÊt kú chî nμo, tõ chî b) VÒ c«ng nghÖ

lín nh− §ång Xu©n, BÕn Thμnh... ®Õn chî nhá, thËm chÝ chî cãc, chî t¹m ®Òu kh«ng thiÕu N«ng d©n tõ x−a cã thãi quen "th¶ c¸" nªn hμng rau, hμng c¸. Tuy nhiªn, ®ã chØ lμ manh khi ®Æt vÊn ®Ò "nu«i c¸" nhiÒu ng−êi lÊy lμm 10

11

https://thuviensach.vn

món tù ph¸t. Gi÷a ng−êi b¸n, ng−êi trung tíi vÉn cßn réng lín cho nh÷ng ®èi t−îng gian, ng−êi s¶n xuÊt kh«ng cã tæ chøc nμo nªn truyÒn thèng.

sù lªn xuèng thÊt th−êng lμ hiÓn nhiªn. §iÒu Thãi quen ¨n thÞt cña c− d©n vïng ch©u

®ã kh«ng thÓ kÝch thÝch s¶n xuÊt vμ l¹i cμng Mü vμ ch©u ¢u cã tõ x−a. Sau ®ã hä ph¸t hiÖn kh«ng thÓ bμn ®Õn "tÝnh bÒn v÷ng".

ra nhiÒu bÖnh, ®Æc biÖt lμ bÖnh tim m¹ch lμ

- ThÞ tr−êng ngo¹i quèc: Cho ®Õn nay, s¶n hËu qu¶ cña thãi quen nμy. Tõ ®ã hä chuyÓn phÈm c¸ n−íc ngät míi chØ cã c¸ basa, c¸ tra tõ thÞt ®á sang thÞt tr¾ng vμ cuèi cïng hä lμm lμ xuÊt khÈu ®−îc. GÇn ®©y, ngμnh thñy s¶n quen dÇn víi c¸. §ã còng lμ xu thÕ thÕ giíi cã ch−¬ng tr×nh xuÊt khÈu thñy s¶n n−íc h−íng tíi. Bëi vËy, viÖc nhËp c¸ vμo cç n−íc ngät mμ ®èi t−îng lμ c¸ r« phi gièng míi. Tuy ch©u Mü vμ ch©u ¢u chØ cã xu h−íng gia t¨ng nhiªn, tÊt c¶ nh÷ng ®èi t−îng ®ã, thÕ m¹nh vμo cç n¨m sau. §Ó cã thÓ phôc vô cho môc n»m ë cç tØnh phÝa Nam víi −u thÕ kh«ng cã tiªu nμy, ngμnh thñy s¶n ®· cã chñ tr−¬ng di mïa ®«ng.

gièng, thuÇn hãa vμ phæ biÕn mét sè ®èi

§Êy lμ ch−a kÓ ®Õn viÖc xuÊt khÈu thñy t−îng nu«i "thñy ®Æc s¶n" vïng n−íc ngät s¶n cßn ph¶i c¹nh tranh víi Trung Quèc - mét nh− c¸ håi v©n, c¸ t»m Trung Hoa, c¸ Masher siªu c−êng trong lÜnh vùc nμy: §Ó s¶n xuÊt ra (tõ Nam ¸). Tuy nhiªn, cã mét ®iÒu ai còng 1 kg c¸ r« phi (gièng míi - niloticus) ë Mü biÕt râ: Cμng lμ "®Æc s¶n" cμng khã canh tç, ph¶i chi phÝ 2 ®«la, ë §μi Loan lμ 0,75 ®«la,

®ßi hái ng−êi nu«i ph¶i cã hiÓu biÕt nhÊt cßn ë Trung Quèc chØ cã 0,65 ®«la.

®Þnh vμ c«ng nghÖ cao h¬n. §Ó n¾m ®−îc c«ng nghÖ cao, ph¶i rμnh c«ng nghÖ thÊp vμ

3. Xu h−íng ph¸t triÓn

trung b×nh, nh− vËy sù ph¸t triÓn míi cã thÓ

HiÖn nay, l−îng c¸ tiªu thô b×nh qu©n mét bÒn v÷ng. §ã còng lμ môc tiªu mμ cuèn sçh ng−êi ë n−íc ta tõ 18 - 20 kg/ng−êi/n¨m. §Õn nμy h−íng tíi.

n¨m 2020 sÏ t¨ng lªn 22 - 25 kg/ng−êi/n¨m.

Khi nÒn kinh tÕ ch−a ph¸t triÓn cao, khi C¸ hiÖn ®ãng gãp 40% cho nhu cÇu pr«tªin cña cÇu lín h¬n cung, con ng−êi chØ cÇn "¨n no, ng−êi ViÖt Nam. §Õn n¨m 2020 sÏ t¨ng lªn mÆc Êm", s¶n xuÊt sÏ mang tÝnh tù cÊp tù 50%. Nh− vËy, thÞ tr−êng néi ®Þa trong 10 n¨m tóc. Khi kinh tÕ ph¸t triÓn, x· héi ph¸t triÓn, 12

13

https://thuviensach.vn

món tù ph¸t. Gi÷a ng−êi b¸n, ng−êi trung tíi vÉn cßn réng lín cho nh÷ng ®èi t−îng gian, ng−êi s¶n xuÊt kh«ng cã tæ chøc nμo nªn truyÒn thèng.

sù lªn xuèng thÊt th−êng lμ hiÓn nhiªn. §iÒu Thãi quen ¨n thÞt cña c− d©n vïng ch©u

®ã kh«ng thÓ kÝch thÝch s¶n xuÊt vμ l¹i cμng Mü vμ ch©u ¢u cã tõ x−a. Sau ®ã hä ph¸t hiÖn kh«ng thÓ bμn ®Õn "tÝnh bÒn v÷ng".

ra nhiÒu bÖnh, ®Æc biÖt lμ bÖnh tim m¹ch lμ

- ThÞ tr−êng ngo¹i quèc: Cho ®Õn nay, s¶n hËu qu¶ cña thãi quen nμy. Tõ ®ã hä chuyÓn phÈm c¸ n−íc ngät míi chØ cã c¸ basa, c¸ tra tõ thÞt ®á sang thÞt tr¾ng vμ cuèi cïng hä lμm lμ xuÊt khÈu ®−îc. GÇn ®©y, ngμnh thñy s¶n quen dÇn víi c¸. §ã còng lμ xu thÕ thÕ giíi cã ch−¬ng tr×nh xuÊt khÈu thñy s¶n n−íc h−íng tíi. Bëi vËy, viÖc nhËp c¸ vμo cç n−íc ngät mμ ®èi t−îng lμ c¸ r« phi gièng míi. Tuy ch©u Mü vμ ch©u ¢u chØ cã xu h−íng gia t¨ng nhiªn, tÊt c¶ nh÷ng ®èi t−îng ®ã, thÕ m¹nh vμo cç n¨m sau. §Ó cã thÓ phôc vô cho môc n»m ë cç tØnh phÝa Nam víi −u thÕ kh«ng cã tiªu nμy, ngμnh thñy s¶n ®· cã chñ tr−¬ng di mïa ®«ng.

gièng, thuÇn hãa vμ phæ biÕn mét sè ®èi

§Êy lμ ch−a kÓ ®Õn viÖc xuÊt khÈu thñy t−îng nu«i "thñy ®Æc s¶n" vïng n−íc ngät s¶n cßn ph¶i c¹nh tranh víi Trung Quèc - mét nh− c¸ håi v©n, c¸ t»m Trung Hoa, c¸ Masher siªu c−êng trong lÜnh vùc nμy: §Ó s¶n xuÊt ra (tõ Nam ¸). Tuy nhiªn, cã mét ®iÒu ai còng 1 kg c¸ r« phi (gièng míi - niloticus) ë Mü biÕt râ: Cμng lμ "®Æc s¶n" cμng khã canh tç, ph¶i chi phÝ 2 ®«la, ë §μi Loan lμ 0,75 ®«la,

®ßi hái ng−êi nu«i ph¶i cã hiÓu biÕt nhÊt cßn ë Trung Quèc chØ cã 0,65 ®«la.

®Þnh vμ c«ng nghÖ cao h¬n. §Ó n¾m ®−îc c«ng nghÖ cao, ph¶i rμnh c«ng nghÖ thÊp vμ

3. Xu h−íng ph¸t triÓn

trung b×nh, nh− vËy sù ph¸t triÓn míi cã thÓ

HiÖn nay, l−îng c¸ tiªu thô b×nh qu©n mét bÒn v÷ng. §ã còng lμ môc tiªu mμ cuèn sçh ng−êi ë n−íc ta tõ 18 - 20 kg/ng−êi/n¨m. §Õn nμy h−íng tíi.

n¨m 2020 sÏ t¨ng lªn 22 - 25 kg/ng−êi/n¨m.

Khi nÒn kinh tÕ ch−a ph¸t triÓn cao, khi C¸ hiÖn ®ãng gãp 40% cho nhu cÇu pr«tªin cña cÇu lín h¬n cung, con ng−êi chØ cÇn "¨n no, ng−êi ViÖt Nam. §Õn n¨m 2020 sÏ t¨ng lªn mÆc Êm", s¶n xuÊt sÏ mang tÝnh tù cÊp tù 50%. Nh− vËy, thÞ tr−êng néi ®Þa trong 10 n¨m tóc. Khi kinh tÕ ph¸t triÓn, x· héi ph¸t triÓn, 12

13

https://thuviensach.vn

con ng−êi mong ®−îc "¨n ngon mÆc ®Ñp". Khi Êy cç ®èi t−îng "thñy ®Æc s¶n" sÏ lμ mét trong nh÷ng thùc ®¬n tho¶ m·n nhu cÇu "¨n ngon" vμ ng−êi n«ng d©n ¾t sÏ bá t− t−ëng

"b¸n c¸i ta cã" mμ chuyÓn sang lμm hμng hãa

Ch−¬ng I

®Ó "b¸n c¸i ng−êi cÇn". C«ng nghÖ cao lμ

Kü THUËT NU¤I C¸ AO N¦íC TÜNH

h−íng ch¾c ch¾n sÏ ®Õn. §Ó lμm chñ c«ng nghÖ cao kh«ng thÓ dùa trªn nh÷ng hiÓu biÕt (tri thøc) thÊp. Êy lμ lÏ th−êng t×nh!

I- NH÷NG HIÓU BIÕT C¥ B¶N

VÒ M¤I TR¦êNG AO NU¤I C¸

Ao nu«i c¸ lμ mét m«i tr−êng h¹n chÕ vÒ

mÆt diÖn tÝch vμ thÓ tÝch, nh−ng cç yÕu tè v«

c¬ vμ h÷u c¬, cç yÕu tè v« sinh vμ sinh vËt sèng trong ao cã quan hÖ chÆt chÏ víi nhau.

V× vËy, biÕn ®éng cña cç yÕu tè trong m«i tr−êng ao nu«i lu«n ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn sù sinh tr−ëng, ph¸t triÓn, n¨ng suÊt vμ s¶n l−îng c¸.

Nh÷ng yÕu tè m«i tr−êng ao cã ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn c¸ nu«i bao gåm:

Cç yÕu tè vËt lý: nhiÖt ®é n−íc, ¸nh s¸ng,

®é trong...

Cç yÕu tè hãa häc: hμm l−îng «xy hßa tan, pH, hμm l−îng cç khÝ ®éc hßa tan...

Cç yÕu tè sinh häc: vi sinh vËt, sinh vËt phï du, sinh vËt ®¸y, sinh vËt bËc cao...

14

15

https://thuviensach.vn

con ng−êi mong ®−îc "¨n ngon mÆc ®Ñp". Khi Êy cç ®èi t−îng "thñy ®Æc s¶n" sÏ lμ mét trong nh÷ng thùc ®¬n tho¶ m·n nhu cÇu "¨n ngon" vμ ng−êi n«ng d©n ¾t sÏ bá t− t−ëng

"b¸n c¸i ta cã" mμ chuyÓn sang lμm hμng hãa

Ch−¬ng I

®Ó "b¸n c¸i ng−êi cÇn". C«ng nghÖ cao lμ

Kü THUËT NU¤I C¸ AO N¦íC TÜNH

h−íng ch¾c ch¾n sÏ ®Õn. §Ó lμm chñ c«ng nghÖ cao kh«ng thÓ dùa trªn nh÷ng hiÓu biÕt (tri thøc) thÊp. Êy lμ lÏ th−êng t×nh!

I- NH÷NG HIÓU BIÕT C¥ B¶N

VÒ M¤I TR¦êNG AO NU¤I C¸

Ao nu«i c¸ lμ mét m«i tr−êng h¹n chÕ vÒ

mÆt diÖn tÝch vμ thÓ tÝch, nh−ng cç yÕu tè v«

c¬ vμ h÷u c¬, cç yÕu tè v« sinh vμ sinh vËt sèng trong ao cã quan hÖ chÆt chÏ víi nhau.

V× vËy, biÕn ®éng cña cç yÕu tè trong m«i tr−êng ao nu«i lu«n ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn sù sinh tr−ëng, ph¸t triÓn, n¨ng suÊt vμ s¶n l−îng c¸.

Nh÷ng yÕu tè m«i tr−êng ao cã ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn c¸ nu«i bao gåm:

Cç yÕu tè vËt lý: nhiÖt ®é n−íc, ¸nh s¸ng,

®é trong...

Cç yÕu tè hãa häc: hμm l−îng «xy hßa tan, pH, hμm l−îng cç khÝ ®éc hßa tan...

Cç yÕu tè sinh häc: vi sinh vËt, sinh vËt phï du, sinh vËt ®¸y, sinh vËt bËc cao...

14

15

https://thuviensach.vn

Cç yÕu tè kü thuËt: diÖn tÝch, ®é s©u, ®é gi÷a nhiÖt ®é cao nhÊt vμ nhiÖt ®é thÊp nhÊt dμy líp bïn, mËt ®é th¶...

trong ngμy cã ¶nh h−ëng rÊt lín ®Õn t×nh Ng−êi nu«i cçÇn ph¶i cã nh÷ng hiÓu biÕt tr¹ng søc kháe, bÖnh tËt cña c¸. NÕu sù c¬ b¶n vÒ m«i tr−êng ao ®Ó chñ ®éng qu¶n lý chªnh lÖch nμy lín qu¸ 3oC, c¸ dÔ bÞ sèc nhiÖt, tèt m«i tr−êng ao thuËn lîi cho sù sinh søc ®Ò kh¸ng c¬ thÓ yÕu vμ dÔ nhiÔm bÖnh.

tr−ëng, ph¸t triÓn cña c¸ nu«i.

HiÖn t−îng nμy th−êng x¶y ra trong nh÷ng ngμy n¾ng g¾t ë cç ao n«ng, l−îng n−íc Ýt.

1. Cç yÕu tè vËt lý, hãa häc cã ¶nh Ng−êi nu«i c¸ dÔ dμng theo dâi ®−îc nhiÖt h−ëng quan träng ®Õn c¸ nu«i

®é n−íc b»ng nhiÖt kÕ thñy ng©n hoÆc nhiÖt 1.1. NhiÖt ®é n−íc

kÕ r−îu. Khi ®o nhiÖt ®é, nhóng bÇu thñy C¸ lμ ®éng vËt m¸u l¹nh, nhiÖt ®é c¬ thÓ c¸

ng©n cña nhiÖt kÕ s©u 30 - 40 cm so víi mÆt phô thuéc vμ biÕn ®æi theo nhiÖt ®é m«i tr−êng n−íc, chê 3 - 4 phót, khi cét thñy ng©n ®· æn n−íc. Do vËy, nhiÖt ®é n−íc cao qu¸ hay thÊp

®Þnh, nhanh chãng nhÊc lªn ®äc kÕt qu¶.

qu¸ ®Òu cã tç ®éng xÊu ®Õn sù sinh tr−ëng, Mïa ®«ng, trong nh÷ng ®ît rÐt kÐo dμi, ph¸t triÓn cña c¸. §a sè cç loμi c¸ nu«i n−íc nhiÖt ®é n−íc th−êng xuèng thÊp, ®o nhiÖt ®é ngät ë n−íc ta ph¸t triÓn thuËn lîi trong m«i

®Ó chñ ®éng cã biÖn ph¸p chèng rÐt cho c¸.

tr−êng n−íc cã nhiÖt ®é tõ 20 - 30oC.

Mïa hÌ, trong nh÷ng ngμy n¾ng g¾t, cÇn ®o Theo chu kú mét n¨m, nhiÖt ®é m«i tr−êng nhiÖt ®é 2 lÇn/ngμy vμo buæi s¸ng sím vμ buæi n−íc cao vÒ mïa hÌ vμ thÊp vμo mïa ®«ng.

tr−a - chiÒu ®Ó biÕt sù biÕn ®æi ®é n−íc trong Nh÷ng lóc nhiÖt ®é n−íc quçao hoÆc qu¸

ngμy. NÕu nhiÖt ®é n−íc trong ngμy biÕn ®æi thÊp, c¸ th−êng tr¸nh nãng hay tr¸nh l¹nh ë lín 2 - 3oC trë lªn, cÇn chñ ®éng n©ng mùc tÇng n−íc ®¸y. Do vËy, ao nu«i cçÇn cã ®é n−íc cña ao hoÆc chuyÓn c¸ sang ao khç s©u ®¶m b¶o ®Ó nhiÖt ®é n−íc æn ®Þnh, m¸t réng vμ s©u h¬n.

vμo mïa hÌ vμ Êm vμo mïa ®«ng.

Trong mét ngμy, nhiÖt ®é m«i tr−êng n−íc 1.2. ¸nh s¸ng

cao nhÊt lóc tr−a - chiÒu, sau ®ã gi¶m dÇn vμ

¸nh s¸ng rÊt cÇn cho sù ph¸t triÓn cña t¶o xuèng thÊp nhÊt lóc gÇn s¸ng. Sù chªnh lÖch n−íc vμ thùc vËt thñy sinh. D−íi tç ®éng cña 16

17

https://thuviensach.vn

Cç yÕu tè kü thuËt: diÖn tÝch, ®é s©u, ®é gi÷a nhiÖt ®é cao nhÊt vμ nhiÖt ®é thÊp nhÊt dμy líp bïn, mËt ®é th¶...

trong ngμy cã ¶nh h−ëng rÊt lín ®Õn t×nh Ng−êi nu«i cçÇn ph¶i cã nh÷ng hiÓu biÕt tr¹ng søc kháe, bÖnh tËt cña c¸. NÕu sù c¬ b¶n vÒ m«i tr−êng ao ®Ó chñ ®éng qu¶n lý chªnh lÖch nμy lín qu¸ 3oC, c¸ dÔ bÞ sèc nhiÖt, tèt m«i tr−êng ao thuËn lîi cho sù sinh søc ®Ò kh¸ng c¬ thÓ yÕu vμ dÔ nhiÔm bÖnh.

tr−ëng, ph¸t triÓn cña c¸ nu«i.

HiÖn t−îng nμy th−êng x¶y ra trong nh÷ng ngμy n¾ng g¾t ë cç ao n«ng, l−îng n−íc Ýt.

1. Cç yÕu tè vËt lý, hãa häc cã ¶nh Ng−êi nu«i c¸ dÔ dμng theo dâi ®−îc nhiÖt h−ëng quan träng ®Õn c¸ nu«i

®é n−íc b»ng nhiÖt kÕ thñy ng©n hoÆc nhiÖt 1.1. NhiÖt ®é n−íc

kÕ r−îu. Khi ®o nhiÖt ®é, nhóng bÇu thñy C¸ lμ ®éng vËt m¸u l¹nh, nhiÖt ®é c¬ thÓ c¸

ng©n cña nhiÖt kÕ s©u 30 - 40 cm so víi mÆt phô thuéc vμ biÕn ®æi theo nhiÖt ®é m«i tr−êng n−íc, chê 3 - 4 phót, khi cét thñy ng©n ®· æn n−íc. Do vËy, nhiÖt ®é n−íc cao qu¸ hay thÊp

®Þnh, nhanh chãng nhÊc lªn ®äc kÕt qu¶.

qu¸ ®Òu cã tç ®éng xÊu ®Õn sù sinh tr−ëng, Mïa ®«ng, trong nh÷ng ®ît rÐt kÐo dμi, ph¸t triÓn cña c¸. §a sè cç loμi c¸ nu«i n−íc nhiÖt ®é n−íc th−êng xuèng thÊp, ®o nhiÖt ®é ngät ë n−íc ta ph¸t triÓn thuËn lîi trong m«i

®Ó chñ ®éng cã biÖn ph¸p chèng rÐt cho c¸.

tr−êng n−íc cã nhiÖt ®é tõ 20 - 30oC.

Mïa hÌ, trong nh÷ng ngμy n¾ng g¾t, cÇn ®o Theo chu kú mét n¨m, nhiÖt ®é m«i tr−êng nhiÖt ®é 2 lÇn/ngμy vμo buæi s¸ng sím vμ buæi n−íc cao vÒ mïa hÌ vμ thÊp vμo mïa ®«ng.

tr−a - chiÒu ®Ó biÕt sù biÕn ®æi ®é n−íc trong Nh÷ng lóc nhiÖt ®é n−íc quçao hoÆc qu¸

ngμy. NÕu nhiÖt ®é n−íc trong ngμy biÕn ®æi thÊp, c¸ th−êng tr¸nh nãng hay tr¸nh l¹nh ë lín 2 - 3oC trë lªn, cÇn chñ ®éng n©ng mùc tÇng n−íc ®¸y. Do vËy, ao nu«i cçÇn cã ®é n−íc cña ao hoÆc chuyÓn c¸ sang ao khç s©u ®¶m b¶o ®Ó nhiÖt ®é n−íc æn ®Þnh, m¸t réng vμ s©u h¬n.

vμo mïa hÌ vμ Êm vμo mïa ®«ng.

Trong mét ngμy, nhiÖt ®é m«i tr−êng n−íc 1.2. ¸nh s¸ng

cao nhÊt lóc tr−a - chiÒu, sau ®ã gi¶m dÇn vμ

¸nh s¸ng rÊt cÇn cho sù ph¸t triÓn cña t¶o xuèng thÊp nhÊt lóc gÇn s¸ng. Sù chªnh lÖch n−íc vμ thùc vËt thñy sinh. D−íi tç ®éng cña 16

17

https://thuviensach.vn

¸nh s¸ng, t¶o n−íc vμ cç loμi thùc vËt thñy tÝnh, kh«ng chua, còng kh«ng nång. §a sè cç sinh biÕn ®æi cç yÕu tè dinh d−ìng v« c¬ lÊy loμi c¸ thÝch hîp víi m«i tr−êng n−íc cã ®é pH

®−îc tõ m«i tr−êng thμnh cç chÊt h÷u c¬ ®Ó

tõ 6,5 - 8,5. M«i tr−êng ao th−êng bÞ chua hãa nu«i sèng b¶n th©n chóng, ®ång thêi nu«i theo thêi gian, do qu¸ tr×nh ph©n hñy cç sèng cç lo¹i ®éng vËt thñy sinh vμ c¸.

chÊt h÷u c¬ l¾ng ®äng. M«i tr−êng ao bÞ chua Ngoμi ra, nhê cã ¸nh s¸ng, trong qu¸ tr×nh thÝch hîp cho cç tç nh©n g©y bÖnh c¸ ph¸t quang hîp, t¶o n−íc vμ cç lo¹i thùc vËt thñy triÓn. Do vËy, trong qu¸ tr×nh nu«i c¸, ng−êi sinh gi¶i phãng khÝ «xy (cÇn thiÕt cho tÊt c¶

ta th−êng ®Þnh kú ph¶i lo¹i bá cç yÕu tè g©y cç sinh vËt trong qu¸ tr×nh h« hÊp) vμo m«i chua nh− vÐt bít bïn, tr¸nh ®Ó t¶o në hoa tr−êng n−íc, ®ång thêi hÊp thu rÊt nhiÒu khÝ

(t¶o n−íc ph¸t triÓn qu¸ m¹nh, t¹o thμnh cçb«nÝc (mét lo¹i khÝ ®éc mμ tÊt c¶ cç sinh v¸ng næi trªn mÆt n−íc) vμ bãn v«i ®Ó trung vËt trong qu¸ tr×nh h« hÊp th¶i ra). Qu¸ tr×nh hßa m«i tr−êng... N−íc ao nu«i Ýt khi bÞ qu¸

quang hîp cña t¶o n−íc vμ thùc vËt thñy sinh nång hãa mét cçh tù nhiªn, nguyªn nh©n lμ nguån cung cÊp «xy tù nhiªn chñ yÕu cho g©y nång chñ yÕu lμ do ng−êi nu«i c¸ bãn qu¸

m«i tr−êng ao nu«i c¸.

nhiÒu v«i xuèng ao, hoÆc do ¶nh h−ëng cña

§Ó ®¶m b¶o cho m«i tr−êng nu«i cçã ®ñ cç nguån n−íc th¶i c«ng nghiÖp.

¸nh s¸ng, ng−êi nu«i cçÇn chän ao sao cho Ng−êi nu«i cçã thÓ biÕt ®−îc gi¸ trÞ pH

mÆt ao tho¸ng, kh«ng bÞ cím rîp. MÆt khç, m«i tr−êng ao b»ng cçh dïng giÊy ®o pH.

ng−êi nu«i cçÇn ph¶i qu¶n lý ao nu«i c¸ sao Nhóng giÊy ®o pH xuèng n−íc, mμu cña giÊy cho mËt ®é cç chÊt l¬ löng vμ t¶o trong n−íc sÏ biÕn ®æi tïy thuéc vμo ®é pH cña n−íc ao.

ë møc võa ph¶i, ®Ó ¸nh s¸ng cã thÓ chiÕu So mμu nμy víi b¶ng mμu tiªu chuÈn kÌm xuèng cç tÇng n−íc phÝa d−íi.

theo mçi cuén giÊy sÏ biÕt gi¸ trÞ pH cña n−íc.

1.3. pH

1.4. Hμm l−îng «xy hßa tan

pH lμ gi¸ trÞ chØ tÝnh chÊt cña m«i tr−êng Còng nh− cç ®éng vËt trªn c¹n, cçÇn cã chua (axÝt, pH < 7) hay nång (kiÒm, pH > 7).

«xy ®Ó h« hÊp. ¤xy cung cÊp cho c¸ d−íi d¹ng M«i tr−êng cã ®é pH = 7 lμ m«i tr−êng trung hßa tan trong m«i tr−êng n−íc. Hμm l−îng 18

19

https://thuviensach.vn

¸nh s¸ng, t¶o n−íc vμ cç loμi thùc vËt thñy tÝnh, kh«ng chua, còng kh«ng nång. §a sè cç sinh biÕn ®æi cç yÕu tè dinh d−ìng v« c¬ lÊy loμi c¸ thÝch hîp víi m«i tr−êng n−íc cã ®é pH

®−îc tõ m«i tr−êng thμnh cç chÊt h÷u c¬ ®Ó

tõ 6,5 - 8,5. M«i tr−êng ao th−êng bÞ chua hãa nu«i sèng b¶n th©n chóng, ®ång thêi nu«i theo thêi gian, do qu¸ tr×nh ph©n hñy cç sèng cç lo¹i ®éng vËt thñy sinh vμ c¸.

chÊt h÷u c¬ l¾ng ®äng. M«i tr−êng ao bÞ chua Ngoμi ra, nhê cã ¸nh s¸ng, trong qu¸ tr×nh thÝch hîp cho cç tç nh©n g©y bÖnh c¸ ph¸t quang hîp, t¶o n−íc vμ cç lo¹i thùc vËt thñy triÓn. Do vËy, trong qu¸ tr×nh nu«i c¸, ng−êi sinh gi¶i phãng khÝ «xy (cÇn thiÕt cho tÊt c¶

ta th−êng ®Þnh kú ph¶i lo¹i bá cç yÕu tè g©y cç sinh vËt trong qu¸ tr×nh h« hÊp) vμo m«i chua nh− vÐt bít bïn, tr¸nh ®Ó t¶o në hoa tr−êng n−íc, ®ång thêi hÊp thu rÊt nhiÒu khÝ

(t¶o n−íc ph¸t triÓn qu¸ m¹nh, t¹o thμnh cçb«nÝc (mét lo¹i khÝ ®éc mμ tÊt c¶ cç sinh v¸ng næi trªn mÆt n−íc) vμ bãn v«i ®Ó trung vËt trong qu¸ tr×nh h« hÊp th¶i ra). Qu¸ tr×nh hßa m«i tr−êng... N−íc ao nu«i Ýt khi bÞ qu¸

quang hîp cña t¶o n−íc vμ thùc vËt thñy sinh nång hãa mét cçh tù nhiªn, nguyªn nh©n lμ nguån cung cÊp «xy tù nhiªn chñ yÕu cho g©y nång chñ yÕu lμ do ng−êi nu«i c¸ bãn qu¸

m«i tr−êng ao nu«i c¸.

nhiÒu v«i xuèng ao, hoÆc do ¶nh h−ëng cña

§Ó ®¶m b¶o cho m«i tr−êng nu«i cçã ®ñ cç nguån n−íc th¶i c«ng nghiÖp.

¸nh s¸ng, ng−êi nu«i cçÇn chän ao sao cho Ng−êi nu«i cçã thÓ biÕt ®−îc gi¸ trÞ pH

mÆt ao tho¸ng, kh«ng bÞ cím rîp. MÆt khç, m«i tr−êng ao b»ng cçh dïng giÊy ®o pH.

ng−êi nu«i cçÇn ph¶i qu¶n lý ao nu«i c¸ sao Nhóng giÊy ®o pH xuèng n−íc, mμu cña giÊy cho mËt ®é cç chÊt l¬ löng vμ t¶o trong n−íc sÏ biÕn ®æi tïy thuéc vμo ®é pH cña n−íc ao.

ë møc võa ph¶i, ®Ó ¸nh s¸ng cã thÓ chiÕu So mμu nμy víi b¶ng mμu tiªu chuÈn kÌm xuèng cç tÇng n−íc phÝa d−íi.

theo mçi cuén giÊy sÏ biÕt gi¸ trÞ pH cña n−íc.

1.3. pH

1.4. Hμm l−îng «xy hßa tan

pH lμ gi¸ trÞ chØ tÝnh chÊt cña m«i tr−êng Còng nh− cç ®éng vËt trªn c¹n, cçÇn cã chua (axÝt, pH < 7) hay nång (kiÒm, pH > 7).

«xy ®Ó h« hÊp. ¤xy cung cÊp cho c¸ d−íi d¹ng M«i tr−êng cã ®é pH = 7 lμ m«i tr−êng trung hßa tan trong m«i tr−êng n−íc. Hμm l−îng 18

19

https://thuviensach.vn

«xy hßa tan trong n−íc cÇn ®¶m b¶o ≥ 4 mg/lÝt, yÕu ®Õn cç biÖn ph¸p c¬ häc ®Ó gia t¨ng «xy nghÜa lμ trong mçi lÝt n−íc ao, cÇn cã Ýt nhÊt hßa tan th× nh÷ng ng−êi nu«i c¸ qu¶ng canh 4 mg «xy hßa tan. Còng cã nh÷ng loμi cçhÞu vμ b¸n th©m canh ph¶i quan t©m ®iÒu khiÓn

®ùng ®−îc m«i tr−êng nghÌo «xy hßa tan, mμu xanh cña n−íc ®Ó ®¶m b¶o l−îng t¶o n−íc nh−ng m«i tr−êng nu«i c¸ tèt lμ m«i tr−êng cã cung cÊp ®ñ «xy hßa tan cho ao.

hμm l−îng «xy hßa tan cao.

Ng−êi nu«i c¸ khã ®o ®−îc chÝnh xç l−îng Hμm l−îng «xy ®−îc cung cÊp vμo m«i

«xy hßa tan trong ao, nh−ng cã thÓ biÕt ®−îc tr−êng n−íc b»ng hai con ®−êng chñ yÕu lμ

cçã bÞ thiÕu «xy hay kh«ng. C¸ bÞ thiÕu «xy khuÕch t¸n tõ kh«ng khÝ vμ do t¶o phï du th−êng næi thμnh ®μn vμ ®íp lÊy kh«ng khÝ

trong m«i tr−êng n−íc sinh ra.

trªn mÆt n−íc. Khi m«i tr−êng n−íc cã ®ñ «xy Trong ®iÒu kiÖn kh«ng cã giã, kh«ng cã hßa tan ®Ó h« hÊp, c¸ l¹i ch×m xuèng.

sãng, «xy tõ kh«ng khÝ khuÕch t¸n vμo n−íc rÊt chËm, v× vËy, trong nh÷ng thñy vùc nu«i c¸ víi mËt ®é cao, hoÆc trong nh÷ng ngμy thêi tiÕt xÊu u ¸m, ng−êi ta th−êng dïng cç CO

2

biÖn ph¸p c¬ häc nh− ®Æt m¸y qu¹t n−íc, ®Æt O

m¸y sôc khÝ hay b¬m thªm n−íc míi vμo ao 2

®Ó gia t¨ng l−îng «xy khuÕch t¸n tõ kh«ng khÝ vμo n−íc.

24 giê

12 giê

24 giê

Nguån cung cÊp «xy hßa tan cho n−íc th−êng xuyªn vμ chñ yÕu h¬n lμ do qu¸ tr×nh quang hîp cña t¶o n−íc gi¶i phãng ra. ChÝnh H×nh 1: Sù biÕn ®æi «xy hßa tan vμ cçb«nÝc v× vËy, vμo buæi s¸ng sím, c¸ trong ao th−êng hßa tan trong ngμy

bÞ næi ®Çu do thiÕu «xy, nh−ng khi mÆt trêi 1.5. Hμm l−îng cçb«nÝc (CO ) lªn, t¶o n−íc b¾t ®Çu quang hîp vμ gi¶i phãng 2

ra «xy, c¸ kh«ng bÞ thiÕu «xy n÷a sÏ ch×m KhÝ cçb«nÝc lμ mét lo¹i khÝ ®éc ®èi víi c¸.

xuèng. Ng−êi nu«i c¸ th©m canh quan t©m chñ NÕu hμm l−îng CO trong n−íc cao sÏ lμm 2

20

21

https://thuviensach.vn

«xy hßa tan trong n−íc cÇn ®¶m b¶o ≥ 4 mg/lÝt, yÕu ®Õn cç biÖn ph¸p c¬ häc ®Ó gia t¨ng «xy nghÜa lμ trong mçi lÝt n−íc ao, cÇn cã Ýt nhÊt hßa tan th× nh÷ng ng−êi nu«i c¸ qu¶ng canh 4 mg «xy hßa tan. Còng cã nh÷ng loμi cçhÞu vμ b¸n th©m canh ph¶i quan t©m ®iÒu khiÓn

®ùng ®−îc m«i tr−êng nghÌo «xy hßa tan, mμu xanh cña n−íc ®Ó ®¶m b¶o l−îng t¶o n−íc nh−ng m«i tr−êng nu«i c¸ tèt lμ m«i tr−êng cã cung cÊp ®ñ «xy hßa tan cho ao.

hμm l−îng «xy hßa tan cao.

Ng−êi nu«i c¸ khã ®o ®−îc chÝnh xç l−îng Hμm l−îng «xy ®−îc cung cÊp vμo m«i

«xy hßa tan trong ao, nh−ng cã thÓ biÕt ®−îc tr−êng n−íc b»ng hai con ®−êng chñ yÕu lμ

cçã bÞ thiÕu «xy hay kh«ng. C¸ bÞ thiÕu «xy khuÕch t¸n tõ kh«ng khÝ vμ do t¶o phï du th−êng næi thμnh ®μn vμ ®íp lÊy kh«ng khÝ

trong m«i tr−êng n−íc sinh ra.

trªn mÆt n−íc. Khi m«i tr−êng n−íc cã ®ñ «xy Trong ®iÒu kiÖn kh«ng cã giã, kh«ng cã hßa tan ®Ó h« hÊp, c¸ l¹i ch×m xuèng.

sãng, «xy tõ kh«ng khÝ khuÕch t¸n vμo n−íc rÊt chËm, v× vËy, trong nh÷ng thñy vùc nu«i c¸ víi mËt ®é cao, hoÆc trong nh÷ng ngμy thêi tiÕt xÊu u ¸m, ng−êi ta th−êng dïng cç CO

2

biÖn ph¸p c¬ häc nh− ®Æt m¸y qu¹t n−íc, ®Æt O

m¸y sôc khÝ hay b¬m thªm n−íc míi vμo ao 2

®Ó gia t¨ng l−îng «xy khuÕch t¸n tõ kh«ng khÝ vμo n−íc.

24 giê

12 giê

24 giê

Nguån cung cÊp «xy hßa tan cho n−íc th−êng xuyªn vμ chñ yÕu h¬n lμ do qu¸ tr×nh quang hîp cña t¶o n−íc gi¶i phãng ra. ChÝnh H×nh 1: Sù biÕn ®æi «xy hßa tan vμ cçb«nÝc v× vËy, vμo buæi s¸ng sím, c¸ trong ao th−êng hßa tan trong ngμy

bÞ næi ®Çu do thiÕu «xy, nh−ng khi mÆt trêi 1.5. Hμm l−îng cçb«nÝc (CO ) lªn, t¶o n−íc b¾t ®Çu quang hîp vμ gi¶i phãng 2

ra «xy, c¸ kh«ng bÞ thiÕu «xy n÷a sÏ ch×m KhÝ cçb«nÝc lμ mét lo¹i khÝ ®éc ®èi víi c¸.

xuèng. Ng−êi nu«i c¸ th©m canh quan t©m chñ NÕu hμm l−îng CO trong n−íc cao sÏ lμm 2

20

21

https://thuviensach.vn

cho c¸ bÞ ng¹t. Trong m«i tr−êng ao, khÝ nμy 1.6. Cç lo¹i khÝ ®éc khç trong ao

®−îc t¹o ra tõ hai nguån c¬ b¶n: nguån thø Cã thÓ cã nhiÒu lo¹i khÝ ®éc trong m«i nhÊt do qu¸ tr×nh h« hÊp cña c¸ vμ cç sinh tr−êng n−íc, nh− khÝ am«niac (NH ), khÝ

3

vËt khç trong n−íc; nguån thø hai do qu¸

sunphuahy®r« (H S), khÝ mªtan (NH )... Cç 2

4

tr×nh ph©n hñy h¸o khÝ cç chÊt h÷u c¬ trong khÝ nμy ®Òu ®éc ®èi víi c¸, vμ chóng ®Òu sinh m«i tr−êng n−íc vμ bïn.

ra do qu¸ tr×nh ph©n hñy cç chÊt h÷u c¬ tån Quy luËt biÕn ®æi hμm l−îng CO trong 2

t¹i trong n−íc vμ bïn ao.

ngμy rÊt dÔ nhËn biÕt:

§Ó tr¸nh nh÷ng lo¹i khÝ ®éc nμy g©y h¹i, Ban ngμy, c¸ vμ cç ®éng vËt thñy s¶n h«

ng−êi nu«i c¸ ph¶i h¹n chÕ ®−îc sù thõa dinh hÊp th¶i ra m«i tr−êng khÝ CO . Trong khi ®ã, 2

d−ìng vμ kh«ng ®Ó cç qu¸ tr×nh ph©n hñy kþ t¶o n−íc vμ cç c©y cá thñy sinh quang hîp, khÝ x¶y ra trong ao, nh−: kh«ng cho thõa thøc chóng hÊp thô khÝ CO vμ th¶i ra m«i tr−êng 2

¨n xuèng cho c¸, cho c¸ ¨n vμo ®iÓm cè ®Þnh n−íc khÝ «xy. V× vËy, hμm l−îng khÝ «xy t¨ng vμ tr¸nh ®Ó thøc ¨n lÉn xuèng bïn, kh«ng ®Ó

lªn, ®ång thêi hμm l−îng khÝ CO gi¶m ®i, c¸

2

l−îng bïn trong ao qu¸ dμy, kh«ng bãn nhiÒu kh«ng bÞ ng¹t. Ban ®ªm, c¸, cç ®éng vËt ph©n h÷u c¬, ph©n h÷u c¬ ph¶i ®−îc ñ kü thñy sinh khç vμ t¶o n−íc, rong rªu ®Òu h«

tr−íc khi bãn xuèng ao...

hÊp, chóng cïng hÊp thô khÝ «xy vμ th¶i ra 2. Cç yÕu tè sinh häc cã ¶nh h−ëng m«i tr−êng khÝ CO . V× vËy, hμm l−îng khÝ

2

quan träng ®Õn c¸ nu«i

CO trong n−íc t¨ng lªn nhanh chãng. NÕu 2

l−îng t¶o trong n−íc ph¸t triÓn m¹nh th×

Sèng chung trong m«i tr−êng ao víi cçßn hμm l−îng CO t¨ng rÊt cao vμo ban ®ªm, cçã nhiÒu lo¹i sinh vËt khç thuéc cç ®¹i diÖn 2

rÊt dÔ bÞ ng¹t.

vi sinh vËt, sinh vËt næi, sinh vËt ®¸y...

§Ó tr¸nh cho c¸ bÞ ng¹t do CO , cÇn ph¶i Nh÷ng sinh vËt nμy lμ mét phÇn quan träng 2

duy tr× l−îng t¶o trong ao võa ph¶i, tr¸nh cã cña ao nu«i c¸.

hoa në, nu«i c¸ víi mËt ®é võa ph¶i phï hîp Nh÷ng sinh vËt sèng tù nhiªn trong m«i víi ®iÒu kiÖn ®Çu t−, tr¸nh ®Ó thõa thøc ¨n tr−êng ao cã thÓ lμm thøc ¨n cho c¸, gäi lμ

vμ cç chÊt h÷u c¬ khç trong ao.

nh÷ng sinh vËt thøc ¨n tù nhiªn cña c¸. Mét 22

23

https://thuviensach.vn

cho c¸ bÞ ng¹t. Trong m«i tr−êng ao, khÝ nμy 1.6. Cç lo¹i khÝ ®éc khç trong ao

®−îc t¹o ra tõ hai nguån c¬ b¶n: nguån thø Cã thÓ cã nhiÒu lo¹i khÝ ®éc trong m«i nhÊt do qu¸ tr×nh h« hÊp cña c¸ vμ cç sinh tr−êng n−íc, nh− khÝ am«niac (NH ), khÝ

3

vËt khç trong n−íc; nguån thø hai do qu¸

sunphuahy®r« (H S), khÝ mªtan (NH )... Cç 2

4

tr×nh ph©n hñy h¸o khÝ cç chÊt h÷u c¬ trong khÝ nμy ®Òu ®éc ®èi víi c¸, vμ chóng ®Òu sinh m«i tr−êng n−íc vμ bïn.

ra do qu¸ tr×nh ph©n hñy cç chÊt h÷u c¬ tån Quy luËt biÕn ®æi hμm l−îng CO trong 2

t¹i trong n−íc vμ bïn ao.

ngμy rÊt dÔ nhËn biÕt:

§Ó tr¸nh nh÷ng lo¹i khÝ ®éc nμy g©y h¹i, Ban ngμy, c¸ vμ cç ®éng vËt thñy s¶n h«

ng−êi nu«i c¸ ph¶i h¹n chÕ ®−îc sù thõa dinh hÊp th¶i ra m«i tr−êng khÝ CO . Trong khi ®ã, 2

d−ìng vμ kh«ng ®Ó cç qu¸ tr×nh ph©n hñy kþ t¶o n−íc vμ cç c©y cá thñy sinh quang hîp, khÝ x¶y ra trong ao, nh−: kh«ng cho thõa thøc chóng hÊp thô khÝ CO vμ th¶i ra m«i tr−êng 2

¨n xuèng cho c¸, cho c¸ ¨n vμo ®iÓm cè ®Þnh n−íc khÝ «xy. V× vËy, hμm l−îng khÝ «xy t¨ng vμ tr¸nh ®Ó thøc ¨n lÉn xuèng bïn, kh«ng ®Ó

lªn, ®ång thêi hμm l−îng khÝ CO gi¶m ®i, c¸

2

l−îng bïn trong ao qu¸ dμy, kh«ng bãn nhiÒu kh«ng bÞ ng¹t. Ban ®ªm, c¸, cç ®éng vËt ph©n h÷u c¬, ph©n h÷u c¬ ph¶i ®−îc ñ kü thñy sinh khç vμ t¶o n−íc, rong rªu ®Òu h«

tr−íc khi bãn xuèng ao...

hÊp, chóng cïng hÊp thô khÝ «xy vμ th¶i ra 2. Cç yÕu tè sinh häc cã ¶nh h−ëng m«i tr−êng khÝ CO . V× vËy, hμm l−îng khÝ

2

quan träng ®Õn c¸ nu«i

CO trong n−íc t¨ng lªn nhanh chãng. NÕu 2

l−îng t¶o trong n−íc ph¸t triÓn m¹nh th×

Sèng chung trong m«i tr−êng ao víi cçßn hμm l−îng CO t¨ng rÊt cao vμo ban ®ªm, cçã nhiÒu lo¹i sinh vËt khç thuéc cç ®¹i diÖn 2

rÊt dÔ bÞ ng¹t.

vi sinh vËt, sinh vËt næi, sinh vËt ®¸y...

§Ó tr¸nh cho c¸ bÞ ng¹t do CO , cÇn ph¶i Nh÷ng sinh vËt nμy lμ mét phÇn quan träng 2

duy tr× l−îng t¶o trong ao võa ph¶i, tr¸nh cã cña ao nu«i c¸.

hoa në, nu«i c¸ víi mËt ®é võa ph¶i phï hîp Nh÷ng sinh vËt sèng tù nhiªn trong m«i víi ®iÒu kiÖn ®Çu t−, tr¸nh ®Ó thõa thøc ¨n tr−êng ao cã thÓ lμm thøc ¨n cho c¸, gäi lμ

vμ cç chÊt h÷u c¬ khç trong ao.

nh÷ng sinh vËt thøc ¨n tù nhiªn cña c¸. Mét 22

23

https://thuviensach.vn

sè nhãm sinh vËt khç kh«ng ph¶i lμ sinh vËt rÊt nhiÒu loμi vμ sè l−îng c¸ thÓ cña chóng thøc ¨n nh−ng l¹i c¹nh tranh víi c¸ nu«i vÒ

v« cïng lín. Trong m«i tr−êng ao nu«i c¸, thøc ¨n, d−ìng khÝ, m«i tr−êng sèng... Mét sè chóng cã hai mÆt ¶nh h−ëng: tÝch cùc vμ

lo¹i sinh vËt ký sinh g©y bÖnh dÞch cho c¸

tiªu cùc.

hoÆc sèng tù do trong n−íc lμ ®Þch h¹i cña c¸

Nh÷ng ¶nh h−ëng tÝch cùc cña vi khuÈn: nu«i. Qu¸ tr×nh chÕt cña cç lo¹i sinh vËt t¹o vi khuÈn ph©n hñy cç chÊt h÷u c¬ ®Ó lÊy ra l−îng mïn b· h÷u c¬ trong ao. Mïn b·

thøc ¨n, ®ång thêi gi¶i phãng cç chÊt dinh h÷u c¬ còng võa lμ thøc ¨n cho c¸, võa lμ yÕu d−ìng v« c¬ cung cÊp cho t¶o n−íc vμ thùc vËt tè g©y « nhiÔm m«i tr−êng ao.

thñy sinh, vi khuÈn cßn lμ thøc ¨n cho ®éng HiÓu biÕt vÒ nh÷ng yÕu tè sinh häc trong vËt næi, ®ãng gãp vμo m¹ng thøc ¨n cña cç ao cã ¶nh h−ëng ®Õn c¸ nu«i gióp ng−êi nu«i sinh vËt trong ao.

cçhñ ®éng ph¸t triÓn cç loμi sinh vËt thøc Nh÷ng ¶nh h−ëng tiªu cùc cña vi khuÈn:

¨n tù nhiªn cña c¸ ®Ó gi¶m ®Çu t−, ®ång Mét sè vi khuÈn ho¹t ®éng trong m«i tr−êng thêi k×m h·m vμ lo¹i trõ cç loμi sinh vËt cã kþ khÝ khi ph©n hñy cç chÊt h÷u c¬ sÏ sinh

¶nh h−ëng xÊu ®Õn c¸ nu«i, qu¶n lý tèt m«i ra khÝ ®éc, mét sè lo¹i vi khuÈn ký sinh g©y tr−êng ao.

bÖnh cho c¸ vμ cç loμi ®éng vËt thñy s¶n.

Nh÷ng lo¹i vi khuÈn nμy cÇn ph¶i tiªu diÖt 2.1. Vi sinh vËt

hoÆc h¹n chÕ chóng ph¸t triÓn trong m«i Vi sinh vËt lμ nh÷ng c¬ thÓ sinh vËt v«

tr−êng ao nu«i c¸.

cïng nhá bÐ, b»ng m¾t th−êng kh«ng thÓ

2.2. Thùc vËt næi

nh×n thÊy, chóng thuéc nhiÒu loμi khç nhau. §èi víi nghÒ nu«i c¸, nhãm quan Nh− ®· tr×nh bμy ë trªn, thùc vËt næi, cßn träng nhÊt ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn c¸ nu«i gäi lμ t¶o phï du hay t¶o n−íc, lμ yÕu tè rÊt lμ vi khuÈn.

quan träng do chóng tiªu thô l−îng ®¸ng kÓ

Vi khuÈn lμ nh÷ng sinh vËt rÊt nhá, c¬

khÝ CO ®éc h¹i vμ lμ nguån t¹o «xy chÝnh cho 2

thÓ cña chóng chØ lμ mét tÕ bμo, kh«ng nh×n m«i tr−êng ao nu«i c¸. T¶o cßn ®ãng vai trß thÊy ®−îc b»ng m¾t th−êng. Chóng bao gåm quan träng khç, chóng lμ yÕu tè chÝnh t¹o ra 24

25

https://thuviensach.vn

sè nhãm sinh vËt khç kh«ng ph¶i lμ sinh vËt rÊt nhiÒu loμi vμ sè l−îng c¸ thÓ cña chóng thøc ¨n nh−ng l¹i c¹nh tranh víi c¸ nu«i vÒ

v« cïng lín. Trong m«i tr−êng ao nu«i c¸, thøc ¨n, d−ìng khÝ, m«i tr−êng sèng... Mét sè chóng cã hai mÆt ¶nh h−ëng: tÝch cùc vμ

lo¹i sinh vËt ký sinh g©y bÖnh dÞch cho c¸

tiªu cùc.

hoÆc sèng tù do trong n−íc lμ ®Þch h¹i cña c¸

Nh÷ng ¶nh h−ëng tÝch cùc cña vi khuÈn: nu«i. Qu¸ tr×nh chÕt cña cç lo¹i sinh vËt t¹o vi khuÈn ph©n hñy cç chÊt h÷u c¬ ®Ó lÊy ra l−îng mïn b· h÷u c¬ trong ao. Mïn b·

thøc ¨n, ®ång thêi gi¶i phãng cç chÊt dinh h÷u c¬ còng võa lμ thøc ¨n cho c¸, võa lμ yÕu d−ìng v« c¬ cung cÊp cho t¶o n−íc vμ thùc vËt tè g©y « nhiÔm m«i tr−êng ao.

thñy sinh, vi khuÈn cßn lμ thøc ¨n cho ®éng HiÓu biÕt vÒ nh÷ng yÕu tè sinh häc trong vËt næi, ®ãng gãp vμo m¹ng thøc ¨n cña cç ao cã ¶nh h−ëng ®Õn c¸ nu«i gióp ng−êi nu«i sinh vËt trong ao.

cçhñ ®éng ph¸t triÓn cç loμi sinh vËt thøc Nh÷ng ¶nh h−ëng tiªu cùc cña vi khuÈn:

¨n tù nhiªn cña c¸ ®Ó gi¶m ®Çu t−, ®ång Mét sè vi khuÈn ho¹t ®éng trong m«i tr−êng thêi k×m h·m vμ lo¹i trõ cç loμi sinh vËt cã kþ khÝ khi ph©n hñy cç chÊt h÷u c¬ sÏ sinh

¶nh h−ëng xÊu ®Õn c¸ nu«i, qu¶n lý tèt m«i ra khÝ ®éc, mét sè lo¹i vi khuÈn ký sinh g©y tr−êng ao.

bÖnh cho c¸ vμ cç loμi ®éng vËt thñy s¶n.

Nh÷ng lo¹i vi khuÈn nμy cÇn ph¶i tiªu diÖt 2.1. Vi sinh vËt

hoÆc h¹n chÕ chóng ph¸t triÓn trong m«i Vi sinh vËt lμ nh÷ng c¬ thÓ sinh vËt v«

tr−êng ao nu«i c¸.

cïng nhá bÐ, b»ng m¾t th−êng kh«ng thÓ

2.2. Thùc vËt næi

nh×n thÊy, chóng thuéc nhiÒu loμi khç nhau. §èi víi nghÒ nu«i c¸, nhãm quan Nh− ®· tr×nh bμy ë trªn, thùc vËt næi, cßn träng nhÊt ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn c¸ nu«i gäi lμ t¶o phï du hay t¶o n−íc, lμ yÕu tè rÊt lμ vi khuÈn.

quan träng do chóng tiªu thô l−îng ®¸ng kÓ

Vi khuÈn lμ nh÷ng sinh vËt rÊt nhá, c¬

khÝ CO ®éc h¹i vμ lμ nguån t¹o «xy chÝnh cho 2

thÓ cña chóng chØ lμ mét tÕ bμo, kh«ng nh×n m«i tr−êng ao nu«i c¸. T¶o cßn ®ãng vai trß thÊy ®−îc b»ng m¾t th−êng. Chóng bao gåm quan träng khç, chóng lμ yÕu tè chÝnh t¹o ra 24

25

https://thuviensach.vn

nguån dinh d−ìng h÷u c¬ cho ao tõ cç chÊt NÕu trong ao cã Ýt t¶o, ng−êi ta gäi ®ã lμ

v« c¬.

ao "nghÌo dinh d−ìng". NÕu trong ao cã T¶o hÊp thu cç chÊt dinh d−ìng v« c¬

nhiÒu t¶o, ng−êi ta gäi ®ã lμ ao "giμu dinh (c¸ vμ cç ®éng vËt khç kh«ng thÓ tù tæng d−ìng". NÕu ao cã qu¸ nhiÒu t¶o th× m«i hîp ®−îc chÊt sèng cho m×nh tõ cç chÊt tr−êng ao bÞ « nhiÔm, ng−êi ta gäi ®ã lμ ao dinh d−ìng v« c¬), d−íi tç dông cña ¸nh

"ph× d−ìng".

s¸ng mÆt trêi, cç chÊt dinh d−ìng v« c¬ ®ã Lμm sao ®Ó biÕt ®−îc l−îng t¶o trong ao

®−îc t¶o biÕn ®æi, tæng hîp thμnh cç chÊt võa ®ñ vμ cã tç dông tèt ®èi víi c¸ nu«i, sèng cho b¶n th©n t¶o vμ lμm thøc ¨n cho ng−êi nu«i c¸ nhiÒu n¨m ®· cã kinh nghiÖm c¸ vμ cç ®éng vËt khç. Trong ao nu«i c¸, quan s¸t mμu n−íc ao. T¶o tån l¹i trong ao cç sinh vËt cã quan hÖ thøc ¨n víi nhau t¹o ra mμu xanh cña n−íc. NÕu n−íc ao t¹o thμnh chuçi vμ m¹ng thøc ¨n, mμ ë ®ã, trong, kh«ng cã mμu hoÆc cã mμu xanh nh¹t t¶o chÝnh lμ m¾t xÝch ®Çu tiªn kh«ng thÓ

th× l−îng r¶o trong ao rÊt Ýt. NÕu n−íc ao cã thiÕu ®−îc.

mμu xanh ®Ëm th× l−îng t¶o trong ao ®· ph¸t T¶o lμ thøc ¨n cho tÊt c¶ cç loμi c¸ nu«i ë triÓn ®Õn qu¸ møc cÇn thiÕt. L−îng t¶o trong giai ®o¹n −¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng. V× vËy, ao võa ph¶i sÏ t¹o cho n−íc ao cã mμu xanh

®èi víi cç ao −¬ng c¸ bét vμ c¸ h−¬ng, viÖc gièng mμu xanh cña lçhuèi non. §èi víi ao quan träng nhÊt ph¶i lμm lμ g©y nu«i ®−îc

−¬ng cçon vμ ao nu«i c¸ qu¶ng canh, t¶o lμ

sinh khèi t¶o phong phó lμm thøc ¨n cho c¸.

nguån dinh d−ìng quan träng, do vËy cÇn bãn T¶o cßn lμ thøc ¨n chÝnh cña c¸ mÌ tr¾ng.

ph©n, qu¶n lý vμ duy tr× ®−îc n−íc ao cã mμu Mét sè cçòng ¨n t¶o nh− r« phi, cçhim xanh chuèi non.

tr¾ng, c¸ mÌ hoa...

2.3. §éng vËt næi

T¶o lμ thøc ¨n cña ®éng vËt phï du. Dinh d−ìng tõ t¶o th«ng qua ®éng vËt phï du, ®·

§éng vËt næi hay cßn gäi lμ ®éng vËt phï

®i vμo m¹ng l−íi thøc ¨n trong ao ®Ó råi cuèi du, lμ tªn gäi chung chØ cç loμi ®éng vËt cã cïng tÝch tô l¹i t¹o thμnh n¨ng suÊt vμ s¶n kÝch th−íc rÊt nhá, sèng l¬ löng trong cç l−îng c¸ th−¬ng phÈm.

tÇng n−íc.

26

27

https://thuviensach.vn

nguån dinh d−ìng h÷u c¬ cho ao tõ cç chÊt NÕu trong ao cã Ýt t¶o, ng−êi ta gäi ®ã lμ

v« c¬.

ao "nghÌo dinh d−ìng". NÕu trong ao cã T¶o hÊp thu cç chÊt dinh d−ìng v« c¬

nhiÒu t¶o, ng−êi ta gäi ®ã lμ ao "giμu dinh (c¸ vμ cç ®éng vËt khç kh«ng thÓ tù tæng d−ìng". NÕu ao cã qu¸ nhiÒu t¶o th× m«i hîp ®−îc chÊt sèng cho m×nh tõ cç chÊt tr−êng ao bÞ « nhiÔm, ng−êi ta gäi ®ã lμ ao dinh d−ìng v« c¬), d−íi tç dông cña ¸nh

"ph× d−ìng".

s¸ng mÆt trêi, cç chÊt dinh d−ìng v« c¬ ®ã Lμm sao ®Ó biÕt ®−îc l−îng t¶o trong ao

®−îc t¶o biÕn ®æi, tæng hîp thμnh cç chÊt võa ®ñ vμ cã tç dông tèt ®èi víi c¸ nu«i, sèng cho b¶n th©n t¶o vμ lμm thøc ¨n cho ng−êi nu«i c¸ nhiÒu n¨m ®· cã kinh nghiÖm c¸ vμ cç ®éng vËt khç. Trong ao nu«i c¸, quan s¸t mμu n−íc ao. T¶o tån l¹i trong ao cç sinh vËt cã quan hÖ thøc ¨n víi nhau t¹o ra mμu xanh cña n−íc. NÕu n−íc ao t¹o thμnh chuçi vμ m¹ng thøc ¨n, mμ ë ®ã, trong, kh«ng cã mμu hoÆc cã mμu xanh nh¹t t¶o chÝnh lμ m¾t xÝch ®Çu tiªn kh«ng thÓ

th× l−îng r¶o trong ao rÊt Ýt. NÕu n−íc ao cã thiÕu ®−îc.

mμu xanh ®Ëm th× l−îng t¶o trong ao ®· ph¸t T¶o lμ thøc ¨n cho tÊt c¶ cç loμi c¸ nu«i ë triÓn ®Õn qu¸ møc cÇn thiÕt. L−îng t¶o trong giai ®o¹n −¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng. V× vËy, ao võa ph¶i sÏ t¹o cho n−íc ao cã mμu xanh

®èi víi cç ao −¬ng c¸ bét vμ c¸ h−¬ng, viÖc gièng mμu xanh cña lçhuèi non. §èi víi ao quan träng nhÊt ph¶i lμm lμ g©y nu«i ®−îc

−¬ng cçon vμ ao nu«i c¸ qu¶ng canh, t¶o lμ

sinh khèi t¶o phong phó lμm thøc ¨n cho c¸.

nguån dinh d−ìng quan träng, do vËy cÇn bãn T¶o cßn lμ thøc ¨n chÝnh cña c¸ mÌ tr¾ng.

ph©n, qu¶n lý vμ duy tr× ®−îc n−íc ao cã mμu Mét sè cçòng ¨n t¶o nh− r« phi, cçhim xanh chuèi non.

tr¾ng, c¸ mÌ hoa...

2.3. §éng vËt næi

T¶o lμ thøc ¨n cña ®éng vËt phï du. Dinh d−ìng tõ t¶o th«ng qua ®éng vËt phï du, ®·

§éng vËt næi hay cßn gäi lμ ®éng vËt phï

®i vμo m¹ng l−íi thøc ¨n trong ao ®Ó råi cuèi du, lμ tªn gäi chung chØ cç loμi ®éng vËt cã cïng tÝch tô l¹i t¹o thμnh n¨ng suÊt vμ s¶n kÝch th−íc rÊt nhá, sèng l¬ löng trong cç l−îng c¸ th−¬ng phÈm.

tÇng n−íc.

26

27

https://thuviensach.vn

§éng vËt næi ph¸t triÓn nhê ¨n vi khuÈn,

§éng vËt ®¸y bao gåm mét sè lo¹i nh−: èc, t¶o n−íc vμ nh÷ng m¶nh vôn h÷u c¬. Do vËy, nhuyÔn thÓ hai m¶nh, giun Ýt t¬, trïng chØ, Êu nh÷ng ao bãn nhiÒu ph©n h÷u c¬ vμ nh÷ng trïng c«n trïng...

ao cã l−îng t¶o n−íc phong phó th× ®éng vËt Thøc ¨n cña ®éng vËt ®¸y lμ cç lo¹i cÆn phï du ph¸t triÓn m¹nh. Khi sinh khèi cña b· h÷u c¬, t¶o b¸m, t¶o phï du, ®éng vËt phï

®éng vËt phï du lín, b»ng m¾t th−êng, du. §éng vËt ®¸y lμ thøc ¨n tù nhiªn cña mét chóng ta cã thÓ nh×n thÊy chóng næi thμnh sè loμi c¸ nh− cçhÐp, c¸ tr¾m ®en, r« phi,

®¸m trªn mÆt n−íc.

t«m cμng xanh...

§éng vËt phï du gåm nhiÒu loμi khç nhau, cã gi¸ trÞ dinh d−ìng cao, hμm l−îng 2.5. Thùc vËt thñy sinh

®¹m trong ®éng vËt phï du chiÕm 50%. §éng Thùc vËt thñy sinh gåm nh÷ng lo¹i c©y cá vËt phï du lμ thøc ¨n tù nhiªn cña cç lo¹i cçã rÔ b¸m trong m«i tr−êng bïn, nh− cç lo¹i con. Mét sè loμi c¸ tr−ëng thμnh ¨n ®éng vËt cá n−íc, sen sóng...; nh÷ng lo¹i c©y sèng næi phï du nh− c¸ mÌ hoa, c¸ r« phi... Mét sè sinh trªn bÒ mÆt ao nh−ng cã rÔ trong tÇng n−íc vËt lμ thøc ¨n tù nhiªn cña cçòng ¨n ®éng nh− bÌo, rau muèng, dõa n−íc...; hoÆc nh÷ng vËt phï du.

lo¹i thùc vËt sèng l¬ löng trong cç tÇng n−íc Mét sè loμi ®éng vËt phï du cã thÓ g©y h¹i nh− cç lo¹i rong.

cho c¸ ë giai ®o¹n trøng vμ c¸ bét. V× vËy, Thùc vËt thñy sinh cã mét sè lo¹i lμ thøc trong cç bÓ Êp trøng c¸ vμ ao −¬ng c¸ bét,

¨n cña cç lo¹i c¸ nh− tr¾m cá, r« phi, c¸ tr«i, n−íc cÇn ph¶i ®−îc läc ®Ó ng¨n chÆn cç lo¹i cçhim, cçhÐp... Mét sè lo¹i thùc vËt c¹nh

®éng vËt phï du nμy x©m nhËp.

tranh m«i tr−êng sèng víi c¸ nh− sen, sóng,

§Ó ph¸t triÓn ®éng vËt phï du trong ao, bÌo, rong... Mét sè lo¹i rong cã thÓ g©y h¹i cho ng−êi nu«i cçÇn ph¶i bãn ph©n h÷u c¬ vμ

c¸ nÕu v−íng vμo mang c¸.

duy tr× l−îng t¶o trong ao võa ph¶i.

T¶o n−íc còng lμ mét lo¹i thùc vËt thñy 2.4. §éng vËt ®¸y

sinh. Trong nh÷ng ao cã cç lo¹i rong bÌo vμ

§éng vËt ®¸y lμ nh÷ng loμi ®éng vËt sèng cç lo¹i thñy sinh khç ph¸t triÓn th× t¶o trªn bÒ mÆt ®¸y ao hoÆc sèng trong líp bïn.

n−íc th−êng rÊt Ýt do thiÕu dinh d−ìng.

28

29

https://thuviensach.vn

§éng vËt næi ph¸t triÓn nhê ¨n vi khuÈn,

§éng vËt ®¸y bao gåm mét sè lo¹i nh−: èc, t¶o n−íc vμ nh÷ng m¶nh vôn h÷u c¬. Do vËy, nhuyÔn thÓ hai m¶nh, giun Ýt t¬, trïng chØ, Êu nh÷ng ao bãn nhiÒu ph©n h÷u c¬ vμ nh÷ng trïng c«n trïng...

ao cã l−îng t¶o n−íc phong phó th× ®éng vËt Thøc ¨n cña ®éng vËt ®¸y lμ cç lo¹i cÆn phï du ph¸t triÓn m¹nh. Khi sinh khèi cña b· h÷u c¬, t¶o b¸m, t¶o phï du, ®éng vËt phï

®éng vËt phï du lín, b»ng m¾t th−êng, du. §éng vËt ®¸y lμ thøc ¨n tù nhiªn cña mét chóng ta cã thÓ nh×n thÊy chóng næi thμnh sè loμi c¸ nh− cçhÐp, c¸ tr¾m ®en, r« phi,

®¸m trªn mÆt n−íc.

t«m cμng xanh...

§éng vËt phï du gåm nhiÒu loμi khç nhau, cã gi¸ trÞ dinh d−ìng cao, hμm l−îng 2.5. Thùc vËt thñy sinh

®¹m trong ®éng vËt phï du chiÕm 50%. §éng Thùc vËt thñy sinh gåm nh÷ng lo¹i c©y cá vËt phï du lμ thøc ¨n tù nhiªn cña cç lo¹i cçã rÔ b¸m trong m«i tr−êng bïn, nh− cç lo¹i con. Mét sè loμi c¸ tr−ëng thμnh ¨n ®éng vËt cá n−íc, sen sóng...; nh÷ng lo¹i c©y sèng næi phï du nh− c¸ mÌ hoa, c¸ r« phi... Mét sè sinh trªn bÒ mÆt ao nh−ng cã rÔ trong tÇng n−íc vËt lμ thøc ¨n tù nhiªn cña cçòng ¨n ®éng nh− bÌo, rau muèng, dõa n−íc...; hoÆc nh÷ng vËt phï du.

lo¹i thùc vËt sèng l¬ löng trong cç tÇng n−íc Mét sè loμi ®éng vËt phï du cã thÓ g©y h¹i nh− cç lo¹i rong.

cho c¸ ë giai ®o¹n trøng vμ c¸ bét. V× vËy, Thùc vËt thñy sinh cã mét sè lo¹i lμ thøc trong cç bÓ Êp trøng c¸ vμ ao −¬ng c¸ bét,

¨n cña cç lo¹i c¸ nh− tr¾m cá, r« phi, c¸ tr«i, n−íc cÇn ph¶i ®−îc läc ®Ó ng¨n chÆn cç lo¹i cçhim, cçhÐp... Mét sè lo¹i thùc vËt c¹nh

®éng vËt phï du nμy x©m nhËp.

tranh m«i tr−êng sèng víi c¸ nh− sen, sóng,

§Ó ph¸t triÓn ®éng vËt phï du trong ao, bÌo, rong... Mét sè lo¹i rong cã thÓ g©y h¹i cho ng−êi nu«i cçÇn ph¶i bãn ph©n h÷u c¬ vμ

c¸ nÕu v−íng vμo mang c¸.

duy tr× l−îng t¶o trong ao võa ph¶i.

T¶o n−íc còng lμ mét lo¹i thùc vËt thñy 2.4. §éng vËt ®¸y

sinh. Trong nh÷ng ao cã cç lo¹i rong bÌo vμ

§éng vËt ®¸y lμ nh÷ng loμi ®éng vËt sèng cç lo¹i thñy sinh khç ph¸t triÓn th× t¶o trªn bÒ mÆt ®¸y ao hoÆc sèng trong líp bïn.

n−íc th−êng rÊt Ýt do thiÕu dinh d−ìng.

28

29

https://thuviensach.vn

2.6. Mïn b· h÷u c¬

Ých cña con ng−êi. Cç mèi quan hÖ ®ã cã thÓ

biÓu diÔn qua s¬ ®å sau:

Mïn b· h÷u c¬ lμ xç ®éng thùc vËt, do qu¸ tr×nh röa tr«i hoÆc tån t¹i tù nhiªn trong ao. Mïn b· h÷u c¬ tån t¹i trong cç tÇng Bãn

¸nh s¸ng

Bãn

ph©n

mÆt trêi

ph©n

n−íc, trªn mÆt bïn hoÆc chÝnh chóng t¹o nªn vμ

vμ

röa

líp bïn cho ao. Mét phÇn mïn b· h÷u c¬ lμ

röa

tr«i

tr«i

thøc ¨n tù nhiªn cña cç loμi c¸ tr«i, cçhÐp, T¶o

Thùc vËt

n−íc

thñy sinh

c¸ r« phi, t«m cμng xanh... PhÇn cßn l¹i, ®−îc vi sinh vËt ph©n hñy t¹o thμnh cç chÊt dinh d−ìng v« c¬ cung cÊp cho t¶o n−íc. NÕu l−îng

§éng vËt

§éng vËt

mïn b· h÷u c¬ trong ao qu¸ nhiÒu, ao nu«i c¸

thñy sinh

thñy sinh khç

khç

sÏ bÞ « nhiÔm do qu¸ tr×nh ph©n hñy cña vi sinh vËt tiªu tèn nhiÒu «xy trong n−íc vμ sinh Vi

Vi

ra nhiÒu lo¹i khÝ ®éc. Ph©n h÷u c¬ bãn xuèng si nh

§éng

C¸ nu«i

§éng

sinh

ao còng cã thÓ coi lμ mét lo¹i mïn b· h÷u c¬.

vËt

vËt phï

vËt phï

vËt

du

du

Ng−êi nu«i cçÇn ph¶i kiÓm so¸t ®−îc l−îng mïn b· h÷u c¬ võa ph¶i trong ao, b»ng cçh bãn ph©n cã kÕ ho¹ch vμ c¶i t¹o líp bïn ®¸y Mïn b·

§éng vËt

Mïn b·

h»ng n¨m.

h÷u c¬

®¸y

h÷u c¬

3. Tæng qu¸t vÒ mèi quan hÖ dinh d−ìng cña cç yÕu tè trong ao víi c¸ nu«i H×nh 2: Quan hÖ dinh d−ìng gi÷a cç thμnh phÇn trong ao víi c¸ nu«i

Ao nu«i c¸ lμ mét hÖ sinh th¸i mμ trong

®ã, quan hÖ gi÷a cç thμnh phÇn cña nã võa Theo chiÒu mòi tªn lμ chiÒu di chuyÓn cña tu©n theo cç quy luËt tù nhiªn, võa cã chiÒu chÊt dinh d−ìng vμ h−íng tç dông cña cç h−íng chñ quan cña con ng−êi vμ phôc vô lîi thμnh phÇn trong m«i tr−êng ao nu«i c¸.

30

31

https://thuviensach.vn

2.6. Mïn b· h÷u c¬

Ých cña con ng−êi. Cç mèi quan hÖ ®ã cã thÓ

biÓu diÔn qua s¬ ®å sau:

Mïn b· h÷u c¬ lμ xç ®éng thùc vËt, do qu¸ tr×nh röa tr«i hoÆc tån t¹i tù nhiªn trong ao. Mïn b· h÷u c¬ tån t¹i trong cç tÇng Bãn

¸nh s¸ng

Bãn

ph©n

mÆt trêi

ph©n

n−íc, trªn mÆt bïn hoÆc chÝnh chóng t¹o nªn vμ

vμ

röa

líp bïn cho ao. Mét phÇn mïn b· h÷u c¬ lμ

röa

tr«i

tr«i

thøc ¨n tù nhiªn cña cç loμi c¸ tr«i, cçhÐp, T¶o

Thùc vËt

n−íc

thñy sinh

c¸ r« phi, t«m cμng xanh... PhÇn cßn l¹i, ®−îc vi sinh vËt ph©n hñy t¹o thμnh cç chÊt dinh d−ìng v« c¬ cung cÊp cho t¶o n−íc. NÕu l−îng

§éng vËt

§éng vËt

mïn b· h÷u c¬ trong ao qu¸ nhiÒu, ao nu«i c¸

thñy sinh

thñy sinh khç

khç

sÏ bÞ « nhiÔm do qu¸ tr×nh ph©n hñy cña vi sinh vËt tiªu tèn nhiÒu «xy trong n−íc vμ sinh Vi

Vi

ra nhiÒu lo¹i khÝ ®éc. Ph©n h÷u c¬ bãn xuèng si nh

§éng

C¸ nu«i

§éng

sinh

ao còng cã thÓ coi lμ mét lo¹i mïn b· h÷u c¬.

vËt

vËt phï

vËt phï

vËt

du

du

Ng−êi nu«i cçÇn ph¶i kiÓm so¸t ®−îc l−îng mïn b· h÷u c¬ võa ph¶i trong ao, b»ng cçh bãn ph©n cã kÕ ho¹ch vμ c¶i t¹o líp bïn ®¸y Mïn b·

§éng vËt

Mïn b·

h»ng n¨m.

h÷u c¬

®¸y

h÷u c¬

3. Tæng qu¸t vÒ mèi quan hÖ dinh d−ìng cña cç yÕu tè trong ao víi c¸ nu«i H×nh 2: Quan hÖ dinh d−ìng gi÷a cç thμnh phÇn trong ao víi c¸ nu«i

Ao nu«i c¸ lμ mét hÖ sinh th¸i mμ trong

®ã, quan hÖ gi÷a cç thμnh phÇn cña nã võa Theo chiÒu mòi tªn lμ chiÒu di chuyÓn cña tu©n theo cç quy luËt tù nhiªn, võa cã chiÒu chÊt dinh d−ìng vμ h−íng tç dông cña cç h−íng chñ quan cña con ng−êi vμ phôc vô lîi thμnh phÇn trong m«i tr−êng ao nu«i c¸.

30

31

https://thuviensach.vn

- Qu¸ tr×nh bãn ph©n v« c¬ cung cÊp chÊt II- Kü THUËT QU¶N Lý M¤I TR¦êNG

dinh d−ìng trùc tiÕp cho t¶o n−íc vμ cç lo¹i AO NU¤I C¸

thùc vËt thñy sinh.

- T¶o vμ thùc vËt thñy sinh hÊp thô cç 1. ChuÈn bÞ m«i tr−êng ao tr−íc khi chÊt dinh d−ìng v« c¬ trong m«i tr−êng ao, th¶ c¸ gièng

d−íi tç ®éng cña ¸nh s¸ng mÆt trêi, t¶o vμ

1.1. Chän ao nu«i c¸

thùc vËt thñy sinh quang hîp, t¹o ra chÊt ViÖc chän ao nu«i c¸ ph¶i ®¶m b¶o ®−îc dinh d−ìng h÷u c¬. T¶o vμ cç lo¹i thùc vËt cç yªu cÇu chung sau ®©y:

thñy sinh khç lμ nguån thøc ¨n cña ®éng vËt

- DiÖn tÝch ao kh«ng qu¸ hÑp hoÆc qu¸

phï du, mét sè loμi ®éng vËt thñy sinh khç réng. Ao qu¸ hÑp dÉn ®Õn quy m« s¶n xuÊt vμ c¸. Mét phÇn t¶o vμ cç lo¹i thùc vËt thñy nhá, s¶n l−îng nu«i vμ hiÖu qu¶ kinh tÕ thÊp.

sinh khç chÕt ®i, l¾ng ®äng, t¹o ra cç chÊt Ao qu¸ réng, v−ît qu¸ kh¶ n¨ng ®Çu t− vμ

mïn b· h÷u c¬.

qu¶n lý cña ng−êi nu«i sÏ lμm cho n¨ng suÊt

- Qu¸ tr×nh bãn ph©n h÷u c¬ vμ röa tr«i tù nu«i vμ hiÖu qu¶ ®Çu t− thÊp. §èi víi nh÷ng nhiªn còng bæ sung cç chÊt mïn b· h÷u c¬

ng−êi nu«i c¸ b¸n th©m canh vμ qu¶ng canh vμo m«i tr−êng ao.

- Mïn b· h÷u c¬ lμ thøc ¨n cña c¸ vμ ®éng hiÖn nay, nªn chän ao hoÆc x©y dùng ao nu«i vËt ®¸y. Mét phÇn cç chÊt mïn b· h÷u c¬

cçã diÖn tÝch tõ 1.000 - 10.000 m2.

®−îc vi sinh vËt ph©n hñy ®Ó cung cÊp chÊt

- §é s©u trung b×nh cña ao võa ph¶i, dinh d−ìng cho t¶o vμ cç lo¹i thùc vËt thñy kh«ng nªn n«ng h¬n 1,5 m vμ s©u h¬n 3 m.

sinh khç ph¸t triÓn.

- §èi víi cç ao x©y dùng míi, nªn bè trÝ ao

- Trong qu¸ tr×nh ph©n gi¶i cç chÊt mïn theo h×nh ch÷ nhËt, n»m theo chiÒu ®«ng t©y b· h÷u c¬, cç vi sinh vËt ph¸t triÓn lμ thøc

®Ó n−íc ao nhËn ®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng mÆt

¨n cho cç lo¹i ®éng vËt phï du.

trêi nhÊt, ®¸y ph¼ng vμ dèc dÇn vÒ phÝa cèng

- §éng vËt ®¸y, ®éng vËt phï du vμ mét th¸o tiªu n−íc.

sè loμi ®éng vËt thñy sinh khç lμ thøc ¨n

- VÞ trÝ ao nu«i ®¶m b¶o cã nguån n−íc cña c¸.

kh«ng « nhiÔm, chñ ®éng b¬m cÊp vμ tiªu 32

33

https://thuviensach.vn

- Qu¸ tr×nh bãn ph©n v« c¬ cung cÊp chÊt II- Kü THUËT QU¶N Lý M¤I TR¦êNG

dinh d−ìng trùc tiÕp cho t¶o n−íc vμ cç lo¹i AO NU¤I C¸

thùc vËt thñy sinh.

- T¶o vμ thùc vËt thñy sinh hÊp thô cç 1. ChuÈn bÞ m«i tr−êng ao tr−íc khi chÊt dinh d−ìng v« c¬ trong m«i tr−êng ao, th¶ c¸ gièng

d−íi tç ®éng cña ¸nh s¸ng mÆt trêi, t¶o vμ

1.1. Chän ao nu«i c¸

thùc vËt thñy sinh quang hîp, t¹o ra chÊt ViÖc chän ao nu«i c¸ ph¶i ®¶m b¶o ®−îc dinh d−ìng h÷u c¬. T¶o vμ cç lo¹i thùc vËt cç yªu cÇu chung sau ®©y:

thñy sinh khç lμ nguån thøc ¨n cña ®éng vËt

- DiÖn tÝch ao kh«ng qu¸ hÑp hoÆc qu¸

phï du, mét sè loμi ®éng vËt thñy sinh khç réng. Ao qu¸ hÑp dÉn ®Õn quy m« s¶n xuÊt vμ c¸. Mét phÇn t¶o vμ cç lo¹i thùc vËt thñy nhá, s¶n l−îng nu«i vμ hiÖu qu¶ kinh tÕ thÊp.

sinh khç chÕt ®i, l¾ng ®äng, t¹o ra cç chÊt Ao qu¸ réng, v−ît qu¸ kh¶ n¨ng ®Çu t− vμ

mïn b· h÷u c¬.

qu¶n lý cña ng−êi nu«i sÏ lμm cho n¨ng suÊt

- Qu¸ tr×nh bãn ph©n h÷u c¬ vμ röa tr«i tù nu«i vμ hiÖu qu¶ ®Çu t− thÊp. §èi víi nh÷ng nhiªn còng bæ sung cç chÊt mïn b· h÷u c¬

ng−êi nu«i c¸ b¸n th©m canh vμ qu¶ng canh vμo m«i tr−êng ao.

- Mïn b· h÷u c¬ lμ thøc ¨n cña c¸ vμ ®éng hiÖn nay, nªn chän ao hoÆc x©y dùng ao nu«i vËt ®¸y. Mét phÇn cç chÊt mïn b· h÷u c¬

cçã diÖn tÝch tõ 1.000 - 10.000 m2.

®−îc vi sinh vËt ph©n hñy ®Ó cung cÊp chÊt

- §é s©u trung b×nh cña ao võa ph¶i, dinh d−ìng cho t¶o vμ cç lo¹i thùc vËt thñy kh«ng nªn n«ng h¬n 1,5 m vμ s©u h¬n 3 m.

sinh khç ph¸t triÓn.

- §èi víi cç ao x©y dùng míi, nªn bè trÝ ao

- Trong qu¸ tr×nh ph©n gi¶i cç chÊt mïn theo h×nh ch÷ nhËt, n»m theo chiÒu ®«ng t©y b· h÷u c¬, cç vi sinh vËt ph¸t triÓn lμ thøc

®Ó n−íc ao nhËn ®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng mÆt

¨n cho cç lo¹i ®éng vËt phï du.

trêi nhÊt, ®¸y ph¼ng vμ dèc dÇn vÒ phÝa cèng

- §éng vËt ®¸y, ®éng vËt phï du vμ mét th¸o tiªu n−íc.

sè loμi ®éng vËt thñy sinh khç lμ thøc ¨n

- VÞ trÝ ao nu«i ®¶m b¶o cã nguån n−íc cña c¸.

kh«ng « nhiÔm, chñ ®éng b¬m cÊp vμ tiªu 32

33

https://thuviensach.vn

n−íc, tiÖn ®−êng giao th«ng ®Ó dÔ vËn chuyÓn ao míi x©y dùng, ao cã l−îng bïn Ýt, míi vËt t− nu«i c¸ vμ tiªu thô s¶n phÈm.

h×nh thμnh, mçi lÇn khö trïng ®¸y ao nªn dïng 7 - 10 kg v«i bét/100 m2 ®¸y ao. Víi 1.2. C¶i t¹o ao

nh÷ng ao l©u n¨m, bïn nhiÒu, ao chua nªn Tr−íc khi vμo vô nu«i c¸, cÇn ph¶i c¶i t¹o dïng 10 - 15 kg/100 m2 ®¸y ao.

ao theo cç b−íc sau:

V«i bét lμ lo¹i v«i nung ®· hót Èm, t¶ ra

- Th¸o c¹n n−íc, b¾t lo¹i bá cçò, c¸ t¹p.

thμnh bét. CÇn ph¶i r¾c v«i ®Òu kh¾p ®¸y ao.

- Ph¸t quang bê bôi vμ gia cè bê ao.

§Ó tr¸nh bôi v«i ¶nh h−ëng ®Õn søc kháe

- VÐt bïn vμ dän ®¸y ao. VÐt bïn lo¹i bá ng−êi lao ®éng, nªn chän nh÷ng ®iÓm thuËn bít cç chÊt h÷u c¬ l¾ng ®äng ë ®¸y ao. Líp lîi trªn ®¸y ao, vÐt bïn thμnh nh÷ng hè, ®æ bïn cßn l¹i ë ®¸y ao chØ dμy 15 - 25 cm. Dän v«i bét vμo ®ã, trén lÉn v«i víi n−íc, bïn. Sau s¹ch rç vμ cç lo¹i vËt liÖu th¶i ë ®¸y ao.

®ã, chØ cÇn ®øng t¹i mét vμi ®iÓm cã thÓ xóc

- Khö trïng ®¸y ao. Sau mét chu kú nu«i v«i tÐ ®Òu kh¾p ao.

c¸, nhiÒu sinh vËt ®Þch h¹i cña c¸ vμ c¸ t¹p

- Ph¬i ®¸y. Ph¬i ®¸y ao lμ mét viÖc lμm cÇn ph¸t triÓn trong ao cÇn ph¶i lo¹i bá. MÆt thiÕt ®èi víi ao nu«i c¸. Sau khi ®· khö trïng khç, sù l¾ng ®äng cç chÊt h÷u c¬ ë ®¸y ao lμ

b»ng v«i, kh«ng lÊy n−íc vμo ao ngay mμ ®Ó

®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó cç vi sinh vËt ph¸t ph¬i ®¸y ao tõ ba ngμy ®Õn mét tuÇn. Qu¸

triÓn, trong ®ã cã cç vi sinh vËt cã thÓ g©y tr×nh ph¬i ®¸y ao cã tç dông tiªu diÖt nèt cç bÖnh h¹i cho c¸. Sù tÝch lòy cç chÊt h÷u c¬

sinh vËt thñy sinh vμ Êu trïng cña chóng cßn l¾ng ®äng còng lμm m«i tr−êng ®¸y ao cã xu tån t¹i trong ao. MÆt khç, qu¸ tr×nh ph¬i ao h−íng bÞ chua dÇn. Do vËy khö trïng ao b»ng sÏ lμm cho líp bïn ®¸y ao trë nªn xèp, t¨ng v«i bét võa cã tç dông tiªu diÖt cç sinh vËt c−êng qu¸ tr×nh ph©n hñy h¸o khÝ cç chÊt cã kh¶ n¨ng g©y h¹i cho c¸, võa cã tç dông h÷u c¬ vμ cè ®Þnh ®¹m cña vi sinh vËt.

khö chua cho ®¸y ao.

- Bãn lãt. Bãn lãt lμ biÖn ph¸p g©y nu«i t¶o V«i dïng qu¸ liÒu còng lμ chÊt ®éc ®èi víi vμ cç lo¹i thøc ¨n tù nhiªn tr−íc khi th¶ c¸.

c¸, do vËy khi dïng v«i ®Ó khö trïng cho ao Tïy thuéc vμo thêi gian ®Ó chuÈn bÞ ao nhiÒu ph¶i ®óng liÒu l−îng vμ ®óng cçh. §èi víi hay Ýt, vμ tïy thuéc vμo ®èi t−îng c¸ nu«i, 34

35

https://thuviensach.vn

n−íc, tiÖn ®−êng giao th«ng ®Ó dÔ vËn chuyÓn ao míi x©y dùng, ao cã l−îng bïn Ýt, míi vËt t− nu«i c¸ vμ tiªu thô s¶n phÈm.

h×nh thμnh, mçi lÇn khö trïng ®¸y ao nªn dïng 7 - 10 kg v«i bét/100 m2 ®¸y ao. Víi 1.2. C¶i t¹o ao

nh÷ng ao l©u n¨m, bïn nhiÒu, ao chua nªn Tr−íc khi vμo vô nu«i c¸, cÇn ph¶i c¶i t¹o dïng 10 - 15 kg/100 m2 ®¸y ao.

ao theo cç b−íc sau:

V«i bét lμ lo¹i v«i nung ®· hót Èm, t¶ ra

- Th¸o c¹n n−íc, b¾t lo¹i bá cçò, c¸ t¹p.

thμnh bét. CÇn ph¶i r¾c v«i ®Òu kh¾p ®¸y ao.

- Ph¸t quang bê bôi vμ gia cè bê ao.

§Ó tr¸nh bôi v«i ¶nh h−ëng ®Õn søc kháe

- VÐt bïn vμ dän ®¸y ao. VÐt bïn lo¹i bá ng−êi lao ®éng, nªn chän nh÷ng ®iÓm thuËn bít cç chÊt h÷u c¬ l¾ng ®äng ë ®¸y ao. Líp lîi trªn ®¸y ao, vÐt bïn thμnh nh÷ng hè, ®æ bïn cßn l¹i ë ®¸y ao chØ dμy 15 - 25 cm. Dän v«i bét vμo ®ã, trén lÉn v«i víi n−íc, bïn. Sau s¹ch rç vμ cç lo¹i vËt liÖu th¶i ë ®¸y ao.

®ã, chØ cÇn ®øng t¹i mét vμi ®iÓm cã thÓ xóc

- Khö trïng ®¸y ao. Sau mét chu kú nu«i v«i tÐ ®Òu kh¾p ao.

c¸, nhiÒu sinh vËt ®Þch h¹i cña c¸ vμ c¸ t¹p

- Ph¬i ®¸y. Ph¬i ®¸y ao lμ mét viÖc lμm cÇn ph¸t triÓn trong ao cÇn ph¶i lo¹i bá. MÆt thiÕt ®èi víi ao nu«i c¸. Sau khi ®· khö trïng khç, sù l¾ng ®äng cç chÊt h÷u c¬ ë ®¸y ao lμ

b»ng v«i, kh«ng lÊy n−íc vμo ao ngay mμ ®Ó

®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó cç vi sinh vËt ph¸t ph¬i ®¸y ao tõ ba ngμy ®Õn mét tuÇn. Qu¸

triÓn, trong ®ã cã cç vi sinh vËt cã thÓ g©y tr×nh ph¬i ®¸y ao cã tç dông tiªu diÖt nèt cç bÖnh h¹i cho c¸. Sù tÝch lòy cç chÊt h÷u c¬

sinh vËt thñy sinh vμ Êu trïng cña chóng cßn l¾ng ®äng còng lμm m«i tr−êng ®¸y ao cã xu tån t¹i trong ao. MÆt khç, qu¸ tr×nh ph¬i ao h−íng bÞ chua dÇn. Do vËy khö trïng ao b»ng sÏ lμm cho líp bïn ®¸y ao trë nªn xèp, t¨ng v«i bét võa cã tç dông tiªu diÖt cç sinh vËt c−êng qu¸ tr×nh ph©n hñy h¸o khÝ cç chÊt cã kh¶ n¨ng g©y h¹i cho c¸, võa cã tç dông h÷u c¬ vμ cè ®Þnh ®¹m cña vi sinh vËt.

khö chua cho ®¸y ao.

- Bãn lãt. Bãn lãt lμ biÖn ph¸p g©y nu«i t¶o V«i dïng qu¸ liÒu còng lμ chÊt ®éc ®èi víi vμ cç lo¹i thøc ¨n tù nhiªn tr−íc khi th¶ c¸.

c¸, do vËy khi dïng v«i ®Ó khö trïng cho ao Tïy thuéc vμo thêi gian ®Ó chuÈn bÞ ao nhiÒu ph¶i ®óng liÒu l−îng vμ ®óng cçh. §èi víi hay Ýt, vμ tïy thuéc vμo ®èi t−îng c¸ nu«i, 34

35

https://thuviensach.vn

ng−êi nu«i cçã thÓ cã bãn lãt hoÆc kh«ng con vμ ao nu«i qu¶ng canh cã bãn lãt, chØ lÊy bãn lãt. Víi nh÷ng ao −¬ng cçon vμ nu«i c¸

n−íc vμo ao tr−íc khi th¶ c¸ 3 - 5 ngμy, khi qu¶ng canh th× nªn chuÈn bÞ ao sím ®Ó cã lÊy n−íc vμo ao cÇn ph¶i läc cç sinh vËt ®Þch thêi gian bãn lãt tr−íc khi th¶ c¸.

h¹i, lÇn ®Çu lÊy n−íc chØ cÇn l−îng n−íc ®Õn Nªn sö dông ph©n chuång hoÆc ph©n xanh

®¹t ®é s©u 40 - 60 cm.

bãn lãt cho ao tr−íc khi lÊy n−íc vμo. R¶i ph©n 2. Qu¶n lý m«i tr−êng ao trong qu¸

chuång, ph©n xanh xuèng mÆt bïn råi cμy xíi tr×nh nu«i c¸

®Ó lÊp kÝn ph©n. Còng cã thÓ cμy xíi ®¸y ao, sau ®ã gieo h¹t c©y ®iÒn thanh, c©y muång Sau khi th¶ c¸, qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i muång, khi cç c©y nμy lªn cao 30 - 40 cm l¹i lμ biÖn ph¸p kü thuËt quan träng nhÊt, xuyªn cμy vïi c©y xuèng lμm ph©n xanh. Sau ®ã lÊy suèt cho ®Õn khi thu ho¹ch c¸. Qu¶n lý m«i n−íc vμo ao, l−îng n−íc lÊy vμo ao ban ®Çu chØ

tr−êng ao nu«i lμ tæng hîp cç biÖn ph¸p kü cÇn ®¹t ®é s©u 40 - 60 cm ®Ó cç sinh vËt thøc thuËt nh»m t¹o cho m«i tr−êng ao ë tr¹ng

¨n tù nhiªn cña c¸ nhanh ph¸t triÓn. NÕu th¸i tèt nhÊt vμ phï hîp nhÊt ®èi víi sù sinh dïng ph©n v« c¬ ®Ó bãn lãt th× ph¶i lÊy n−íc tr−ëng vμ ph¸t triÓn cña c¸ nu«i.

vμo ao, sau ®ã hßa lo·ng ph©n v« c¬ tÐ ®Òu vμo Mét sè biÖn ph¸p kü thuËt quan träng n−íc. §îi n−íc lªn mμu xanh th× th¶ c¸.

qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i c¸:

Ng−êi nu«i cçÇn chó ý kh«ng nªn lÊy 2.1. Chèng rÐt cho ao nu«i c¸

n−íc vμo ao qu¸ sím, khi ch−a th¶ c¸, cç lo¹i sinh vËt ®Þch h¹i ph¸t triÓn sÏ g©y h¹i cho c¸.

Cç tØnh miÒn B¾c n−íc ta cã mïa ®«ng Ng−êi nu«i cçã thÓ tham kh¶o l−îng ph©n gi¸ rÐt. Trong mïa ®«ng, c¸ nu«i th−êng bãn lãt nh− sau: Ph©n chuång: 30 - 50 kg/100m2

chËm ph¸t triÓn, dÔ m¾c bÖnh vμ cã thÓ chÕt

®¸y hoÆc ph©n xanh: 50 - 60 kg/100 m2. Ph©n rÐt. V× vËy, víi ®a sè cç loμi c¸ mμ yªu cÇu v« c¬ 2 - 3 kg/100 m2, trong ®ã, tØ lÖ bãn ph©n ph¶i gi÷ qua mïa ®«ng, ng−êi nu«i cÇn ph¶i

®¹m vμ ph©n l©n lμ 2 : 1.

cã biÖn ph¸p chñ ®éng chèng rÐt cho c¸.

- LÊy n−íc vμo ao. Khi lÊy n−íc vμo ao, Cã rÊt nhiÒu ph−¬ng ph¸p ®Ó gi÷ nhiÖt cho ng−êi nu«i c¸ nªn chó ý: §èi víi ao −¬ng c¸

ao nu«i c¸:

36

37

https://thuviensach.vn

ng−êi nu«i cçã thÓ cã bãn lãt hoÆc kh«ng con vμ ao nu«i qu¶ng canh cã bãn lãt, chØ lÊy bãn lãt. Víi nh÷ng ao −¬ng cçon vμ nu«i c¸

n−íc vμo ao tr−íc khi th¶ c¸ 3 - 5 ngμy, khi qu¶ng canh th× nªn chuÈn bÞ ao sím ®Ó cã lÊy n−íc vμo ao cÇn ph¶i läc cç sinh vËt ®Þch thêi gian bãn lãt tr−íc khi th¶ c¸.

h¹i, lÇn ®Çu lÊy n−íc chØ cÇn l−îng n−íc ®Õn Nªn sö dông ph©n chuång hoÆc ph©n xanh

®¹t ®é s©u 40 - 60 cm.

bãn lãt cho ao tr−íc khi lÊy n−íc vμo. R¶i ph©n 2. Qu¶n lý m«i tr−êng ao trong qu¸

chuång, ph©n xanh xuèng mÆt bïn råi cμy xíi tr×nh nu«i c¸

®Ó lÊp kÝn ph©n. Còng cã thÓ cμy xíi ®¸y ao, sau ®ã gieo h¹t c©y ®iÒn thanh, c©y muång Sau khi th¶ c¸, qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i muång, khi cç c©y nμy lªn cao 30 - 40 cm l¹i lμ biÖn ph¸p kü thuËt quan träng nhÊt, xuyªn cμy vïi c©y xuèng lμm ph©n xanh. Sau ®ã lÊy suèt cho ®Õn khi thu ho¹ch c¸. Qu¶n lý m«i n−íc vμo ao, l−îng n−íc lÊy vμo ao ban ®Çu chØ

tr−êng ao nu«i lμ tæng hîp cç biÖn ph¸p kü cÇn ®¹t ®é s©u 40 - 60 cm ®Ó cç sinh vËt thøc thuËt nh»m t¹o cho m«i tr−êng ao ë tr¹ng

¨n tù nhiªn cña c¸ nhanh ph¸t triÓn. NÕu th¸i tèt nhÊt vμ phï hîp nhÊt ®èi víi sù sinh dïng ph©n v« c¬ ®Ó bãn lãt th× ph¶i lÊy n−íc tr−ëng vμ ph¸t triÓn cña c¸ nu«i.

vμo ao, sau ®ã hßa lo·ng ph©n v« c¬ tÐ ®Òu vμo Mét sè biÖn ph¸p kü thuËt quan träng n−íc. §îi n−íc lªn mμu xanh th× th¶ c¸.

qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i c¸:

Ng−êi nu«i cçÇn chó ý kh«ng nªn lÊy 2.1. Chèng rÐt cho ao nu«i c¸

n−íc vμo ao qu¸ sím, khi ch−a th¶ c¸, cç lo¹i sinh vËt ®Þch h¹i ph¸t triÓn sÏ g©y h¹i cho c¸.

Cç tØnh miÒn B¾c n−íc ta cã mïa ®«ng Ng−êi nu«i cçã thÓ tham kh¶o l−îng ph©n gi¸ rÐt. Trong mïa ®«ng, c¸ nu«i th−êng bãn lãt nh− sau: Ph©n chuång: 30 - 50 kg/100m2

chËm ph¸t triÓn, dÔ m¾c bÖnh vμ cã thÓ chÕt

®¸y hoÆc ph©n xanh: 50 - 60 kg/100 m2. Ph©n rÐt. V× vËy, víi ®a sè cç loμi c¸ mμ yªu cÇu v« c¬ 2 - 3 kg/100 m2, trong ®ã, tØ lÖ bãn ph©n ph¶i gi÷ qua mïa ®«ng, ng−êi nu«i cÇn ph¶i

®¹m vμ ph©n l©n lμ 2 : 1.

cã biÖn ph¸p chñ ®éng chèng rÐt cho c¸.

- LÊy n−íc vμo ao. Khi lÊy n−íc vμo ao, Cã rÊt nhiÒu ph−¬ng ph¸p ®Ó gi÷ nhiÖt cho ng−êi nu«i c¸ nªn chó ý: §èi víi ao −¬ng c¸

ao nu«i c¸:

36

37

https://thuviensach.vn

- Lμm m¸i che b»ng ni l«ng trong, b−ng l¾ng ®äng vμ bÞ ph©n hñy. Qu¸ tr×nh ph©n kÝn ao nh−ng ®Ó kho¶ng tho¸ng tõ mÆt ao hñy ®· tiªu tèn lμm nghÌo l−îng «xy hßa tan

®Õn m¸i che kho¶ng > 2 m. BiÖn ph¸p nμy vμ lμm t¨ng l−îng mét sè khÝ ®éc trong m«i võa cã tç dông tr¸nh giã, võa t¹o ra hiÖu tr−êng n−íc. NÕu qu¸ tr×nh nμy kÐo dμi sÏ

øng nhμ kÝnh lμm cho nhiÖt ®é phÝa trong cao lμm cho m«i tr−êng ao nu«i c¸ bÞ « nhiÔm. V×

h¬n phÝa ngoμi m¸i che.

vËy, theo kinh nghiÖm cña nh÷ng ng−êi nu«i

- Dïng èng dÉn khÝ nãng hay n−íc nãng c¸ l©u n¨m, thay n−íc ao th−êng xuyªn vμ cã qua ao. NhiÖt l−îng tõ khÝ nãng hay n−íc

®Þnh kú lμ biÖn ph¸p ®¬n gi¶n vμ cã hiÖu qu¶

nãng sÏ lμm cho n−íc ao Êm lªn.

nhÊt ®Ó ng¨n ngõa vμ gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng «

nhiÔm do cç chÊt h÷u c¬ d− thõa g©y ra. NÕu Nh÷ng biÖn ph¸p trªn th−êng ®ßi hái ®Çu thay n−íc th−êng xuyªn, ng−êi nu«i cçã thÓ

t− tèn kÐm, chØ ¸p dông ë nh÷ng quy m« diÖn

®Þnh kú 2 - 3 tuÇn thay n−íc mét lÇn, mçi lÇn tÝch nhá vμ ®èi víi nh÷ng ®èi t−îng thñy s¶n thay 1/3 hoÆc 1/2 l−îng n−íc trong ao. Cã thÓ

cã gi¸ trÞ cao.

tiÕn hμnh võa b¬m n−íc míi vμo ao võa th¸o Trong ®iÒu kiÖn nu«i c¸ gia ®×nh, biÖn n−íc cò ra khái ao.

ph¸p chèng rÐt cho c¸ h÷u hiÖu lμ gi÷ c¸

Trong nh÷ng tr−êng hîp ®Æc biÖt khç, ao trong cç ao s©u, mùc n−íc s©u cã thÓ ®Õn 3 -

nu«i cçã thÓ bÞ nhiÔm ®éc bÊt ngê bëi thuèc 4 m, bê cao ®Ó ch¾n giã vμ th¶ bÌo lôc b×nh b¶o vÖ thùc vËt, n−íc th¶i c«ng nghiÖp hay phñ kÝn mét phÇn diÖn tÝch mÆt ao. BiÖn cç lo¹i hãa chÊt khç, ph¶i kÞp thêi thay ph¸p nμy nh»m lμm h¹n chÕ qu¸ tr×nh to¶

n−íc vμ thay n−íc toμn bé cho ao.

nhiÖt cña n−íc ao vμo kh«ng khÝ.

Ng−êi nu«i cçÇn l−u ý, trong qu¸ tr×nh thay n−íc ao, nªn s¾p xÕp ®Ó tr¸nh lóc trong 2.2. Thay n−íc

ao cã Ýt n−íc nhÊt trïng víi thêi ®iÓm n¾ng Trong qu¸ tr×nh nu«i c¸, chóng ta th−êng g¾t trong ngμy.

xuyªn cung cÊp thøc ¨n, ph©n bãn cho ao.

Qu¸ tr×nh röa tr«i còng cung cÊp mét l−îng 2.3. Bæ sung n−íc

lín cç chÊt h÷u c¬ cho m«i tr−êng ao. Nh÷ng Bæ sung n−íc míi vμo ao lμ biÖn ph¸p kü chÊt h÷u c¬ nμy, c¸ kh«ng sö dông hÕt sÏ

thuËt ¸p dông trong cç tr−êng hîp: ao nu«i qu¸

38

39

https://thuviensach.vn

- Lμm m¸i che b»ng ni l«ng trong, b−ng l¾ng ®äng vμ bÞ ph©n hñy. Qu¸ tr×nh ph©n kÝn ao nh−ng ®Ó kho¶ng tho¸ng tõ mÆt ao hñy ®· tiªu tèn lμm nghÌo l−îng «xy hßa tan

®Õn m¸i che kho¶ng > 2 m. BiÖn ph¸p nμy vμ lμm t¨ng l−îng mét sè khÝ ®éc trong m«i võa cã tç dông tr¸nh giã, võa t¹o ra hiÖu tr−êng n−íc. NÕu qu¸ tr×nh nμy kÐo dμi sÏ

øng nhμ kÝnh lμm cho nhiÖt ®é phÝa trong cao lμm cho m«i tr−êng ao nu«i c¸ bÞ « nhiÔm. V×

h¬n phÝa ngoμi m¸i che.

vËy, theo kinh nghiÖm cña nh÷ng ng−êi nu«i

- Dïng èng dÉn khÝ nãng hay n−íc nãng c¸ l©u n¨m, thay n−íc ao th−êng xuyªn vμ cã qua ao. NhiÖt l−îng tõ khÝ nãng hay n−íc

®Þnh kú lμ biÖn ph¸p ®¬n gi¶n vμ cã hiÖu qu¶

nãng sÏ lμm cho n−íc ao Êm lªn.

nhÊt ®Ó ng¨n ngõa vμ gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng «

nhiÔm do cç chÊt h÷u c¬ d− thõa g©y ra. NÕu Nh÷ng biÖn ph¸p trªn th−êng ®ßi hái ®Çu thay n−íc th−êng xuyªn, ng−êi nu«i cçã thÓ

t− tèn kÐm, chØ ¸p dông ë nh÷ng quy m« diÖn

®Þnh kú 2 - 3 tuÇn thay n−íc mét lÇn, mçi lÇn tÝch nhá vμ ®èi víi nh÷ng ®èi t−îng thñy s¶n thay 1/3 hoÆc 1/2 l−îng n−íc trong ao. Cã thÓ

cã gi¸ trÞ cao.

tiÕn hμnh võa b¬m n−íc míi vμo ao võa th¸o Trong ®iÒu kiÖn nu«i c¸ gia ®×nh, biÖn n−íc cò ra khái ao.

ph¸p chèng rÐt cho c¸ h÷u hiÖu lμ gi÷ c¸

Trong nh÷ng tr−êng hîp ®Æc biÖt khç, ao trong cç ao s©u, mùc n−íc s©u cã thÓ ®Õn 3 -

nu«i cçã thÓ bÞ nhiÔm ®éc bÊt ngê bëi thuèc 4 m, bê cao ®Ó ch¾n giã vμ th¶ bÌo lôc b×nh b¶o vÖ thùc vËt, n−íc th¶i c«ng nghiÖp hay phñ kÝn mét phÇn diÖn tÝch mÆt ao. BiÖn cç lo¹i hãa chÊt khç, ph¶i kÞp thêi thay ph¸p nμy nh»m lμm h¹n chÕ qu¸ tr×nh to¶

n−íc vμ thay n−íc toμn bé cho ao.

nhiÖt cña n−íc ao vμo kh«ng khÝ.

Ng−êi nu«i cçÇn l−u ý, trong qu¸ tr×nh thay n−íc ao, nªn s¾p xÕp ®Ó tr¸nh lóc trong 2.2. Thay n−íc

ao cã Ýt n−íc nhÊt trïng víi thêi ®iÓm n¾ng Trong qu¸ tr×nh nu«i c¸, chóng ta th−êng g¾t trong ngμy.

xuyªn cung cÊp thøc ¨n, ph©n bãn cho ao.

Qu¸ tr×nh röa tr«i còng cung cÊp mét l−îng 2.3. Bæ sung n−íc

lín cç chÊt h÷u c¬ cho m«i tr−êng ao. Nh÷ng Bæ sung n−íc míi vμo ao lμ biÖn ph¸p kü chÊt h÷u c¬ nμy, c¸ kh«ng sö dông hÕt sÏ

thuËt ¸p dông trong cç tr−êng hîp: ao nu«i qu¸

38

39

https://thuviensach.vn

réng kh«ng thÓ thay n−íc, c¸ næi ®Çu do thiÕu M¸y qu¹t n−íc ®−îc sö dông nhiÒu hiÖn

«xy hßa tan, hay mùc n−íc trong ao n«ng...

nay lμ lo¹i m¸y cã trôc quay n»m ngang, g¾n 4 - 12 bé c¸nh qu¹t n−íc, c«ng suÊt m«t¬

2.4. §Æt m¸y qu¹t n−íc

1,5 kW trë lªn. MËt ®é ®Æt cç m¸y lo¹i nμy lμ

§èi víi nh÷ng ao nu«i c¸ mËt ®é cao, ao 2 - 3 m¸y/ha mÆt n−íc.

nu«i nh÷ng ®èi t−îng cã ng−ìng chÞu ®ùng

«xy cao, th−êng ph¶i ®Æt m¸y qu¹t n−íc, vËn 2.5. Bãn ph©n

hμnh th−êng xuyªn vμo ban ®ªm hoÆc nh÷ng

§Ó lμm t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ nu«i c¸, ngμy cã thêi tiÕt xÊu. Qu¸ tr×nh vËn hμnh ng−êi nu«i ph¶i ¸p dông cç biÖn ph¸p lμm m¸y qu¹t n−íc sÏ lμm x¸o trén n−íc, t¨ng t¨ng ®é ph× cña ao, nghÜa lμ lμm t¨ng c−êng c−êng sù khuÕch t¸n cña «xy trong kh«ng khÝ

cç lo¹i thøc ¨n tù nhiªn, nh− vËy sÏ gi¶m vμo n−íc, ®ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn cho cç lo¹i

®−îc cç chi phÝ ®Çu t− mua thøc ¨n cho c¸ vμ

khÝ ®éc trong m«i tr−êng n−íc ®−îc gi¶i h¹ gi¸ thμnh s¶n phÈm.

phãng ra ngoμi kh«ng khÝ.

Ph−¬ng ph¸p lμm giμu dinh d−ìng cho ao truyÒn thèng lμ bãn ph©n. Tuy nhiªn, ®Ó

tr¸nh cho ao nu«i c¸ bÞ « nhiÔm do bãn ph©n, ng−êi nu«i cçÇn hiÓu biÕt râ vÒ tç dông cña cç lo¹i ph©n bãn vμ kü thuËt bãn ph©n.

Ph©n bãn dïng cho ao nu«i c¸ gåm hai lo¹i: ph©n v« c¬ vμ ph©n h÷u c¬.

2.5.1. Bãn ph©n v« c¬ cho ao Ph©n v« c¬ cã ®Æc ®iÓm quan träng lμ

hμm l−îng chÊt dinh d−ìng cao, æn ®Þnh do

®−îc s¶n xuÊt theo quy tr×nh c«ng nghiÖp.

Ph©n v« c¬ cã tç dông trùc tiÕp ®èi víi m«i H×nh 3: §Æt m¸y qu¹t n−íc cho ao nu«i c¸

tr−êng ao nu«i nªn hiÖu qu¶ bãn ph©n thÓ

40

41

https://thuviensach.vn

réng kh«ng thÓ thay n−íc, c¸ næi ®Çu do thiÕu M¸y qu¹t n−íc ®−îc sö dông nhiÒu hiÖn

«xy hßa tan, hay mùc n−íc trong ao n«ng...

nay lμ lo¹i m¸y cã trôc quay n»m ngang, g¾n 4 - 12 bé c¸nh qu¹t n−íc, c«ng suÊt m«t¬

2.4. §Æt m¸y qu¹t n−íc

1,5 kW trë lªn. MËt ®é ®Æt cç m¸y lo¹i nμy lμ

§èi víi nh÷ng ao nu«i c¸ mËt ®é cao, ao 2 - 3 m¸y/ha mÆt n−íc.

nu«i nh÷ng ®èi t−îng cã ng−ìng chÞu ®ùng

«xy cao, th−êng ph¶i ®Æt m¸y qu¹t n−íc, vËn 2.5. Bãn ph©n

hμnh th−êng xuyªn vμo ban ®ªm hoÆc nh÷ng

§Ó lμm t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ nu«i c¸, ngμy cã thêi tiÕt xÊu. Qu¸ tr×nh vËn hμnh ng−êi nu«i ph¶i ¸p dông cç biÖn ph¸p lμm m¸y qu¹t n−íc sÏ lμm x¸o trén n−íc, t¨ng t¨ng ®é ph× cña ao, nghÜa lμ lμm t¨ng c−êng c−êng sù khuÕch t¸n cña «xy trong kh«ng khÝ

cç lo¹i thøc ¨n tù nhiªn, nh− vËy sÏ gi¶m vμo n−íc, ®ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn cho cç lo¹i

®−îc cç chi phÝ ®Çu t− mua thøc ¨n cho c¸ vμ

khÝ ®éc trong m«i tr−êng n−íc ®−îc gi¶i h¹ gi¸ thμnh s¶n phÈm.

phãng ra ngoμi kh«ng khÝ.

Ph−¬ng ph¸p lμm giμu dinh d−ìng cho ao truyÒn thèng lμ bãn ph©n. Tuy nhiªn, ®Ó

tr¸nh cho ao nu«i c¸ bÞ « nhiÔm do bãn ph©n, ng−êi nu«i cçÇn hiÓu biÕt râ vÒ tç dông cña cç lo¹i ph©n bãn vμ kü thuËt bãn ph©n.

Ph©n bãn dïng cho ao nu«i c¸ gåm hai lo¹i: ph©n v« c¬ vμ ph©n h÷u c¬.

2.5.1. Bãn ph©n v« c¬ cho ao Ph©n v« c¬ cã ®Æc ®iÓm quan träng lμ

hμm l−îng chÊt dinh d−ìng cao, æn ®Þnh do

®−îc s¶n xuÊt theo quy tr×nh c«ng nghiÖp.

Ph©n v« c¬ cã tç dông trùc tiÕp ®èi víi m«i H×nh 3: §Æt m¸y qu¹t n−íc cho ao nu«i c¸

tr−êng ao nu«i nªn hiÖu qu¶ bãn ph©n thÓ

40

41

https://thuviensach.vn

hiÖn rÊt nhanh. Tuy nhiªn, ph©n v« c¬

- Phèi hîp cç lo¹i ph©n v« c¬ bãn cho ao th−êng chØ cã chøa mét sè Ýt lo¹i nguyªn tè víi tØ lÖ ®¹m vμ l©n nguyªn chÊt lμ 4 : 1, l−îng dinh d−ìng, do vËy, khi bãn th−êng ph¶i kÕt ph©n bãn mçi lÇn lμ 2 gram ®¹m nguyªn chÊt hîp nhiÒu lo¹i ph©n v« c¬. Nh÷ng lo¹i ph©n vμ 0,5 gram l©n nguyªn chÊt cho 1 m3 n−íc ao.

v« c¬ th−êng dïng cho ao c¸ lμ ph©n ®¹m vμ

- Kh«ng trén ph©n ®¹m hoÆc ph©n l©n víi ph©n l©n.

v«i khi b¶o qu¶n vμ bãn cho ao.

Tç dông cña ph©n v« c¬ ®èi víi ao nu«i: Ph−¬ng ph¸p bãn ph©n v« c¬: Sau khi bãn xuèng ao, cç chÊt dinh d−ìng Víi nh÷ng nguyªn t¾c nh− trªn, ng−êi nu«i c¸ sö dông ph©n v« c¬ ®Ó bãn cho ao nu«i v« c¬ tan vμo n−íc. T¶o n−íc vμ cç lo¹i thùc cÇn tiÕn hμnh nh÷ng thao tç kü thuËt sau: vËt thñy sinh hÊp thu, biÕn ®æi thμnh chÊt

- Chu kú bãn ph©n v« c¬ cho ao: 2 lÇn/tuÇn.

dinh d−ìng h÷u c¬ nu«i sèng b¶n th©n vμ

- Víi cç lo¹i ph©n ®¹m vμ l©n th«ng dông cung cÊp thøc ¨n cho cç ®éng vËt thñy sinh hiÖn nay nh−: ®¹m urª vμ l©n supe phèt ph¸t, vμ c¸.

tØ lÖ träng l−îng trén ph©n tr−íc khi bãn lμ

Tuy nhiªn, qu¸ tr×nh bãn ph©n v« c¬ l©u dμi 2 phÇn ®¹m vμ 1 phÇn l©n.

sÏ lμm cho ®¸y ao bÞ b¹c mμu vμ gi¶m ®é xèp.

- L−îng bãn ph©n mçi lÇn 2 - 3 kg hçn hîp Nguyªn t¾c chung khi bãn ph©n v« c¬: ph©n ®· trén trªn cho 1 sμo ao.

- Do ph©n v« c¬ dÔ bÞ ®¸y bïn hÊp thô,

- Tr−íc khi bãn, ph¶i hßa lo·ng ph©n vμo trong nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh míi ®−îc n−íc råi tÐ ®Òu kh¾p mÆt ao, hoÆc ®Ó ph©n gi¶i phãng trë l¹i m«i tr−êng n−íc, do vËy, vμo tói v¶i, buéc ë cöa cèng cÊp n−íc vμ b¬m khi bãn ph©n v« c¬, ph¶i ®¶m b¶o l−îng ph©n n−íc vμo ao, ph©n sÏ tan dÇn vμ hßa lo·ng hßa tan vμo n−íc lμ lín nhÊt tr−íc khi kÞp

®Òu trong ao.

l¾ng xuèng ®¸y.

- Cã thÓ cho ph©n v« c¬ vμo tói v¶i hoÆc tói

- Ph©n v« c¬ cã tç dông nhanh víi m«i ni l«ng cã chäc lç råi treo trong n−íc. Ph©n v«

tr−êng n−íc, l−îng thõa sÏ bÞ ®¸y hÊp thô, do c¬ sÏ tan dÇn vμo n−íc. Ph−¬ng ph¸p nμy cã vËy, nªn bãn Ýt ph©n trong mét lÇn vμ bãn

−u ®iÓm lμ gi¶m bít sè lÇn vμ thêi gian cho nhiÒu lÇn, chu kú bãn ph©n ng¾n vμ ®Òu ®Æn.

viÖc bãn ph©n.

42

43

https://thuviensach.vn

hiÖn rÊt nhanh. Tuy nhiªn, ph©n v« c¬

- Phèi hîp cç lo¹i ph©n v« c¬ bãn cho ao th−êng chØ cã chøa mét sè Ýt lo¹i nguyªn tè víi tØ lÖ ®¹m vμ l©n nguyªn chÊt lμ 4 : 1, l−îng dinh d−ìng, do vËy, khi bãn th−êng ph¶i kÕt ph©n bãn mçi lÇn lμ 2 gram ®¹m nguyªn chÊt hîp nhiÒu lo¹i ph©n v« c¬. Nh÷ng lo¹i ph©n vμ 0,5 gram l©n nguyªn chÊt cho 1 m3 n−íc ao.

v« c¬ th−êng dïng cho ao c¸ lμ ph©n ®¹m vμ

- Kh«ng trén ph©n ®¹m hoÆc ph©n l©n víi ph©n l©n.

v«i khi b¶o qu¶n vμ bãn cho ao.

Tç dông cña ph©n v« c¬ ®èi víi ao nu«i: Ph−¬ng ph¸p bãn ph©n v« c¬: Sau khi bãn xuèng ao, cç chÊt dinh d−ìng Víi nh÷ng nguyªn t¾c nh− trªn, ng−êi nu«i c¸ sö dông ph©n v« c¬ ®Ó bãn cho ao nu«i v« c¬ tan vμo n−íc. T¶o n−íc vμ cç lo¹i thùc cÇn tiÕn hμnh nh÷ng thao tç kü thuËt sau: vËt thñy sinh hÊp thu, biÕn ®æi thμnh chÊt

- Chu kú bãn ph©n v« c¬ cho ao: 2 lÇn/tuÇn.

dinh d−ìng h÷u c¬ nu«i sèng b¶n th©n vμ

- Víi cç lo¹i ph©n ®¹m vμ l©n th«ng dông cung cÊp thøc ¨n cho cç ®éng vËt thñy sinh hiÖn nay nh−: ®¹m urª vμ l©n supe phèt ph¸t, vμ c¸.

tØ lÖ träng l−îng trén ph©n tr−íc khi bãn lμ

Tuy nhiªn, qu¸ tr×nh bãn ph©n v« c¬ l©u dμi 2 phÇn ®¹m vμ 1 phÇn l©n.

sÏ lμm cho ®¸y ao bÞ b¹c mμu vμ gi¶m ®é xèp.

- L−îng bãn ph©n mçi lÇn 2 - 3 kg hçn hîp Nguyªn t¾c chung khi bãn ph©n v« c¬: ph©n ®· trén trªn cho 1 sμo ao.

- Do ph©n v« c¬ dÔ bÞ ®¸y bïn hÊp thô,

- Tr−íc khi bãn, ph¶i hßa lo·ng ph©n vμo trong nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh míi ®−îc n−íc råi tÐ ®Òu kh¾p mÆt ao, hoÆc ®Ó ph©n gi¶i phãng trë l¹i m«i tr−êng n−íc, do vËy, vμo tói v¶i, buéc ë cöa cèng cÊp n−íc vμ b¬m khi bãn ph©n v« c¬, ph¶i ®¶m b¶o l−îng ph©n n−íc vμo ao, ph©n sÏ tan dÇn vμ hßa lo·ng hßa tan vμo n−íc lμ lín nhÊt tr−íc khi kÞp

®Òu trong ao.

l¾ng xuèng ®¸y.

- Cã thÓ cho ph©n v« c¬ vμo tói v¶i hoÆc tói

- Ph©n v« c¬ cã tç dông nhanh víi m«i ni l«ng cã chäc lç råi treo trong n−íc. Ph©n v«

tr−êng n−íc, l−îng thõa sÏ bÞ ®¸y hÊp thô, do c¬ sÏ tan dÇn vμo n−íc. Ph−¬ng ph¸p nμy cã vËy, nªn bãn Ýt ph©n trong mét lÇn vμ bãn

−u ®iÓm lμ gi¶m bít sè lÇn vμ thêi gian cho nhiÒu lÇn, chu kú bãn ph©n ng¾n vμ ®Òu ®Æn.

viÖc bãn ph©n.

42

43

https://thuviensach.vn

tr×nh biÕn ®æi, v× vËy, hiÖu qu¶ bãn ph©n h÷u c¬ thÓ hiÖn chËm. Trong mçi lo¹i ph©n h÷u c¬

th−êng chøa nhiÒu lo¹i nguyªn tè dinh d−ìng, do vËy, bãn ph©n h÷u c¬ ®Òu ®Æn vμ

l−îng bãn hîp lý lμ cçh tèt nhÊt ®Ó lμm giμu dinh d−ìng cho ao nu«i c¸.

Tç dông cña ph©n h÷u c¬ ®èi víi ao nu«i c¸:

Ph©n chuång vμ chÊt th¶i h÷u c¬, khi bãn xuèng ao, chØ cã mét phÇn ®−îc c¸ sö dông lμm thøc ¨n trùc tiÕp. Cç lo¹i c¸ ¨n trùc tiÕp ph©n h÷u c¬ nh− cçhÐp, c¸ tr«i, c¸ r« phi, t«m cμng xanh, c¸ tra, cçhim...

PhÇn lín cç lo¹i ph©n h÷u c¬ nãi chung, sau khi bãn xuèng ao, ph¶i tr¶i qua qu¸ tr×nh ph©n hñy cña cç lo¹i vi sinh vËt. Cç lo¹i vi H×nh 4: Treo tói ph©n v« c¬

sinh vËt ph©n gi¶i cç chÊt h÷u c¬ trong ph©n 2.5.2. Bãn ph©n h÷u c¬ cho ao thμnh cç chÊt dinh d−ìng v« c¬. Sau ®ã, cç Ph©n h÷u c¬ dïng trong nghÒ nu«i thñy chÊt dinh d−ìng v« c¬ nμy míi ®−îc t¶o n−íc s¶n gåm ba lo¹i: ph©n chuång (ph©n ®éng vËt vμ cç thùc vËt thñy sinh hÊp thô, tù biÕn ®æi nãi chung), chÊt phÕ th¶i h÷u c¬ trong sinh thμnh cç chÊt dinh d−ìng ®Ó ph¸t triÓn, lμ

ho¹t, s¶n xuÊt vμ ph©n xanh (cç lo¹i th©n l¸

thøc ¨n cho ®éng vËt phï du, cç lo¹i ®éng c©y kh«ng ®¾ng, kh«ng ®éc nh− ®iÒn thanh, vËt thñy sinh khç vμ c¸ nu«i.

muång muång, ®Ëu, l¹c...). Ph©n h÷u c¬ nãi Nguyªn t¾c chung khi bãn ph©n h÷u c¬: chung cã ®Æc ®iÓm lμ thμnh phÇn vμ hμm

- Bãn ph©n ®ñ l−îng, tr¸nh bãn thõa ph©n l−îng chÊt dinh d−ìng kh«ng æn ®Þnh. Ph©n h÷u c¬ xuèng ao nu«i. L−îng ph©n bãn qu¸

h÷u c¬ khi bãn xuèng ao ph¶i qua mét qu¸

nhiÒu sÏ lμm « nhiÔm m«i tr−êng n−íc do qu¸

44

45

https://thuviensach.vn

tr×nh biÕn ®æi, v× vËy, hiÖu qu¶ bãn ph©n h÷u c¬ thÓ hiÖn chËm. Trong mçi lo¹i ph©n h÷u c¬

th−êng chøa nhiÒu lo¹i nguyªn tè dinh d−ìng, do vËy, bãn ph©n h÷u c¬ ®Òu ®Æn vμ

l−îng bãn hîp lý lμ cçh tèt nhÊt ®Ó lμm giμu dinh d−ìng cho ao nu«i c¸.

Tç dông cña ph©n h÷u c¬ ®èi víi ao nu«i c¸:

Ph©n chuång vμ chÊt th¶i h÷u c¬, khi bãn xuèng ao, chØ cã mét phÇn ®−îc c¸ sö dông lμm thøc ¨n trùc tiÕp. Cç lo¹i c¸ ¨n trùc tiÕp ph©n h÷u c¬ nh− cçhÐp, c¸ tr«i, c¸ r« phi, t«m cμng xanh, c¸ tra, cçhim...

PhÇn lín cç lo¹i ph©n h÷u c¬ nãi chung, sau khi bãn xuèng ao, ph¶i tr¶i qua qu¸ tr×nh ph©n hñy cña cç lo¹i vi sinh vËt. Cç lo¹i vi H×nh 4: Treo tói ph©n v« c¬

sinh vËt ph©n gi¶i cç chÊt h÷u c¬ trong ph©n 2.5.2. Bãn ph©n h÷u c¬ cho ao thμnh cç chÊt dinh d−ìng v« c¬. Sau ®ã, cç Ph©n h÷u c¬ dïng trong nghÒ nu«i thñy chÊt dinh d−ìng v« c¬ nμy míi ®−îc t¶o n−íc s¶n gåm ba lo¹i: ph©n chuång (ph©n ®éng vËt vμ cç thùc vËt thñy sinh hÊp thô, tù biÕn ®æi nãi chung), chÊt phÕ th¶i h÷u c¬ trong sinh thμnh cç chÊt dinh d−ìng ®Ó ph¸t triÓn, lμ

ho¹t, s¶n xuÊt vμ ph©n xanh (cç lo¹i th©n l¸

thøc ¨n cho ®éng vËt phï du, cç lo¹i ®éng c©y kh«ng ®¾ng, kh«ng ®éc nh− ®iÒn thanh, vËt thñy sinh khç vμ c¸ nu«i.

muång muång, ®Ëu, l¹c...). Ph©n h÷u c¬ nãi Nguyªn t¾c chung khi bãn ph©n h÷u c¬: chung cã ®Æc ®iÓm lμ thμnh phÇn vμ hμm

- Bãn ph©n ®ñ l−îng, tr¸nh bãn thõa ph©n l−îng chÊt dinh d−ìng kh«ng æn ®Þnh. Ph©n h÷u c¬ xuèng ao nu«i. L−îng ph©n bãn qu¸

h÷u c¬ khi bãn xuèng ao ph¶i qua mét qu¸

nhiÒu sÏ lμm « nhiÔm m«i tr−êng n−íc do qu¸

44

45

https://thuviensach.vn

tr×nh ph©n hñy tiªu tèn nhiÒu «xy vμ sinh ra bét, chÊt thμnh ®èng, phñ kÝn b»ng líp bïn ao cç lo¹i khÝ ®éc.

máng. Thêi gian ñ kÐo dμi kho¶ng mét th¸ng sÏ

- Ph©n bãn ph¶i ®−îc r¶i ®Òu trªn kh¾p cho kÕt qu¶ tèt.

diÖn tÝch ao. Bãn nhiÒu ph©n t¹i mét ®iÓm sÏ

lμm « nhiÔm côc bé t¹i khu vùc ®−îc bãn ph©n, trong khi cç khu vùc khç trong ao l¹i thiÕu dinh d−ìng.

- Ph©n h÷u c¬ tr−íc khi bãn nªn ®−îc ñ kü,

®Ó lμm gi¶m qu¸ tr×nh ph©n gi¶i cç chÊt h÷u c¬ x¶y ra trong ao, g©y « nhiÔm m«i tr−êng nu«i c¸.

- Sau khi bãn ph©n h÷u c¬, nh÷ng thμnh phÇn kh«ng ph©n hñy ®−îc nh− cäng lâi th©n c©y ph©n xanh ph¶i ®−îc vít lªn khái ao.

- Khi bãn ph©n h÷u c¬ cÇn ph¶i quan s¸t, c¨n cø vμo mμu n−íc ao ®Ó ®iÒu chØnh l−îng ph©n bãn.

Ph−¬ng ph¸p bãn ph©n h÷u c¬: Trªn thùc tÕ, l−îng ph©n h÷u c¬ ®−îc dïng cho ao nu«i c¸ phæ biÕn h¬n so víi ph©n v« c¬.

Nguån ph©n h÷u c¬ rÊt ®a d¹ng, chÊt l−îng ph©n còng thay ®æi tïy thuéc tõng lo¹i ph©n vμ cçh ch¨m sãc vËt nu«i. Do vËy, chu kú bãn ph©n vμ l−îng bãn ph©n h÷u c¬ cÇn ph¶i thay ®æi linh ho¹t ®èi víi tõng ao nu«i c¸.

TiÕn hμnh ñ cç lo¹i ph©n h÷u c¬ tr−íc khi H×nh 5: Nu«i lîn kÕt hîp trªn bê ao vμ bÓ ñ ph©n bãn, nguyªn liÖu ®−îc trén víi 10 - 15% v«i chuång tr−íc khi cho xuèng ao 46

47

https://thuviensach.vn

tr×nh ph©n hñy tiªu tèn nhiÒu «xy vμ sinh ra bét, chÊt thμnh ®èng, phñ kÝn b»ng líp bïn ao cç lo¹i khÝ ®éc.

máng. Thêi gian ñ kÐo dμi kho¶ng mét th¸ng sÏ

- Ph©n bãn ph¶i ®−îc r¶i ®Òu trªn kh¾p cho kÕt qu¶ tèt.

diÖn tÝch ao. Bãn nhiÒu ph©n t¹i mét ®iÓm sÏ

lμm « nhiÔm côc bé t¹i khu vùc ®−îc bãn ph©n, trong khi cç khu vùc khç trong ao l¹i thiÕu dinh d−ìng.

- Ph©n h÷u c¬ tr−íc khi bãn nªn ®−îc ñ kü,

®Ó lμm gi¶m qu¸ tr×nh ph©n gi¶i cç chÊt h÷u c¬ x¶y ra trong ao, g©y « nhiÔm m«i tr−êng nu«i c¸.

- Sau khi bãn ph©n h÷u c¬, nh÷ng thμnh phÇn kh«ng ph©n hñy ®−îc nh− cäng lâi th©n c©y ph©n xanh ph¶i ®−îc vít lªn khái ao.

- Khi bãn ph©n h÷u c¬ cÇn ph¶i quan s¸t, c¨n cø vμo mμu n−íc ao ®Ó ®iÒu chØnh l−îng ph©n bãn.

Ph−¬ng ph¸p bãn ph©n h÷u c¬: Trªn thùc tÕ, l−îng ph©n h÷u c¬ ®−îc dïng cho ao nu«i c¸ phæ biÕn h¬n so víi ph©n v« c¬.

Nguån ph©n h÷u c¬ rÊt ®a d¹ng, chÊt l−îng ph©n còng thay ®æi tïy thuéc tõng lo¹i ph©n vμ cçh ch¨m sãc vËt nu«i. Do vËy, chu kú bãn ph©n vμ l−îng bãn ph©n h÷u c¬ cÇn ph¶i thay ®æi linh ho¹t ®èi víi tõng ao nu«i c¸.

TiÕn hμnh ñ cç lo¹i ph©n h÷u c¬ tr−íc khi H×nh 5: Nu«i lîn kÕt hîp trªn bê ao vμ bÓ ñ ph©n bãn, nguyªn liÖu ®−îc trén víi 10 - 15% v«i chuång tr−íc khi cho xuèng ao 46

47

https://thuviensach.vn

Khi bãn ph©n h÷u c¬, cã thÓ vËn chuyÓn phÈm trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vμ sinh ho¹t, ph©n di chuyÓn quanh bê ao, trªn mÆt ao, r¾c tËn dông c«ng lao ®éng vμ kh«ng gian thõa ph©n ®Òu kh¾p diÖn tÝch ao. Ph−¬ng ph¸p ®¬n quanh ao ®Ó s¶n xuÊt ra cç lo¹i thøc ¨n giμu gi¶n h¬n lμ chÊt ph©n h÷u c¬ thμnh ®èng dinh d−ìng cho c¸, tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ

tr−íc cèng cÊp n−íc, sau ®ã, b¬m n−íc vμo ao, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

dßng n−íc sÏ hßa tan vμ cuèn ph©n h÷u c¬

®Òu kh¾p ao.

2.7. Sö dông chÕ phÈm sinh häc Riªng ®èi víi ph©n xanh, ng−êi nu«i cÇç chÕ phÈm sinh häc dïng cho m«i ph¶i bã th©n, lç©y thμnh cç bã, sau ®ã, d×m tr−êng ao nu«i c¸ th−êng gåm hai lo¹i: xuèng cç gãc ao. Sau khi cç phÇn l¸, vá Mét lμ cç chÕ phÈm sinh häc cã nh÷ng th©n c©y dïng lμm ph©n xanh ®· ph©n hñy lo¹i ®éc tè nhÊt ®Þnh, cã tç dông tiªu diÖt hÕt, ph¶i vít cç bã cäng vμ lâi th©n c©y nh÷ng sinh vËt nhÊt ®Þnh trong ao. Lo¹i nμy kh«ng ph©n hñy ®−îc lªn khái ao.

®−îc dïng ®Ó diÖt t¹p, lo¹i bá cç ®èi t−îng lμ

Ng−êi nu«i cçã thÓ nu«i thªm mét sè ®èi

®Þch h¹i hay c¹nh tranh m«i tr−êng sèng víi t−îng ch¨n nu«i nh− gia cÇm, gia sóc vμo nh÷ng ®èi t−îng nu«i chÝnh trong ao. VÝ dô ch¨n nu«i kÕt hîp ®Ó t¹o thªm nguån ph©n nh− chÕ phÈm dïng ®Ó diÖt cç lo¹i c¸ t¹p h÷u c¬ cho ao.

trong ao nu«i t«m.

2.6. G©y nu«i cç lo¹i sinh vËt thøc ¨n tù Lo¹i chÕ phÈm sinh häc thø hai th−êng nhiªn cho c¸

®−îc dïng lμ cç chÕ phÈm vi sinh vËt h÷u Ng−êi nu«i cçòng cã thÓ ¸p dông cç kü hiÖu, tËp hîp nh÷ng lo¹i vi sinh vËt cã Ých.

thuËt g©y nu«i cç sinh vËt tù nhiªn bªn Khi bãn vμo ao, cç lo¹i vi sinh vËt nμy ph¸t ngoμi m«i tr−êng ao råi thu ho¹ch ®Ó lμm triÓn sÏ thóc ®Èy qu¸ tr×nh ph©n hñy cç chÊt thøc ¨n cho c¸. Cç ®èi t−îng sinh vËt thøc h÷u c¬, cè ®Þnh ®¹m, k×m h·m cç lo¹i vi sinh

¨n cña c¸ gåm cã: rau, cá, bÌo d©u, phï du vËt cã h¹i vμ tr¸nh « nhiÔm m«i tr−êng...

sinh vËt, Êu trïng ruåi nhÆng, giun ®á...

Cç lo¹i chÕ phÈm nμy th−êng dïng cã

¦u ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nμy lμ ng−êi

®Þnh kú vμ liÒu l−îng nhÊt ®Þnh. Sö dông cç nu«i c¸ tËn dông cç vËt liÖu phô vμ phÕ

biÖn ph¸p sinh häc thay cho cç biÖn ph¸p 48

49

https://thuviensach.vn

Khi bãn ph©n h÷u c¬, cã thÓ vËn chuyÓn phÈm trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vμ sinh ho¹t, ph©n di chuyÓn quanh bê ao, trªn mÆt ao, r¾c tËn dông c«ng lao ®éng vμ kh«ng gian thõa ph©n ®Òu kh¾p diÖn tÝch ao. Ph−¬ng ph¸p ®¬n quanh ao ®Ó s¶n xuÊt ra cç lo¹i thøc ¨n giμu gi¶n h¬n lμ chÊt ph©n h÷u c¬ thμnh ®èng dinh d−ìng cho c¸, tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ

tr−íc cèng cÊp n−íc, sau ®ã, b¬m n−íc vμo ao, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

dßng n−íc sÏ hßa tan vμ cuèn ph©n h÷u c¬

®Òu kh¾p ao.

2.7. Sö dông chÕ phÈm sinh häc Riªng ®èi víi ph©n xanh, ng−êi nu«i cÇç chÕ phÈm sinh häc dïng cho m«i ph¶i bã th©n, lç©y thμnh cç bã, sau ®ã, d×m tr−êng ao nu«i c¸ th−êng gåm hai lo¹i: xuèng cç gãc ao. Sau khi cç phÇn l¸, vá Mét lμ cç chÕ phÈm sinh häc cã nh÷ng th©n c©y dïng lμm ph©n xanh ®· ph©n hñy lo¹i ®éc tè nhÊt ®Þnh, cã tç dông tiªu diÖt hÕt, ph¶i vít cç bã cäng vμ lâi th©n c©y nh÷ng sinh vËt nhÊt ®Þnh trong ao. Lo¹i nμy kh«ng ph©n hñy ®−îc lªn khái ao.

®−îc dïng ®Ó diÖt t¹p, lo¹i bá cç ®èi t−îng lμ

Ng−êi nu«i cçã thÓ nu«i thªm mét sè ®èi

®Þch h¹i hay c¹nh tranh m«i tr−êng sèng víi t−îng ch¨n nu«i nh− gia cÇm, gia sóc vμo nh÷ng ®èi t−îng nu«i chÝnh trong ao. VÝ dô ch¨n nu«i kÕt hîp ®Ó t¹o thªm nguån ph©n nh− chÕ phÈm dïng ®Ó diÖt cç lo¹i c¸ t¹p h÷u c¬ cho ao.

trong ao nu«i t«m.

2.6. G©y nu«i cç lo¹i sinh vËt thøc ¨n tù Lo¹i chÕ phÈm sinh häc thø hai th−êng nhiªn cho c¸

®−îc dïng lμ cç chÕ phÈm vi sinh vËt h÷u Ng−êi nu«i cçòng cã thÓ ¸p dông cç kü hiÖu, tËp hîp nh÷ng lo¹i vi sinh vËt cã Ých.

thuËt g©y nu«i cç sinh vËt tù nhiªn bªn Khi bãn vμo ao, cç lo¹i vi sinh vËt nμy ph¸t ngoμi m«i tr−êng ao råi thu ho¹ch ®Ó lμm triÓn sÏ thóc ®Èy qu¸ tr×nh ph©n hñy cç chÊt thøc ¨n cho c¸. Cç ®èi t−îng sinh vËt thøc h÷u c¬, cè ®Þnh ®¹m, k×m h·m cç lo¹i vi sinh

¨n cña c¸ gåm cã: rau, cá, bÌo d©u, phï du vËt cã h¹i vμ tr¸nh « nhiÔm m«i tr−êng...

sinh vËt, Êu trïng ruåi nhÆng, giun ®á...

Cç lo¹i chÕ phÈm nμy th−êng dïng cã

¦u ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nμy lμ ng−êi

®Þnh kú vμ liÒu l−îng nhÊt ®Þnh. Sö dông cç nu«i c¸ tËn dông cç vËt liÖu phô vμ phÕ

biÖn ph¸p sinh häc thay cho cç biÖn ph¸p 48

49

https://thuviensach.vn

hãa häc ®Ó c¶i t¹o ao cÇn ph¶i ®−îc khuyÕn khÝch ®Ó lμm cho m«i tr−êng ao nu«i c¸ ë tr¹ng th¸i c©n b»ng vμ bÒn v÷ng, n¨ng suÊt cao vμ æn ®Þnh l©u dμi.

2.8. Sö dông v«i

Sö dông v«i trong qu¸ tr×nh nu«i c¸ lμ

biÖn ph¸p ®¬n gi¶n, rÎ tiÒn vμ hiÖu qu¶ cao.

V«i cã tÝnh nång (kiÒm tÝnh), võa cã tç dông chèng qu¸ tr×nh chua hãa cña n−íc ao, võa cã tç dông tiªu diÖt nh÷ng vi sinh vËt g©y bÖnh H×nh 6: ChuÈn bÞ v«i vμ treo tói v«i ë vÞ trÝ cho ¨n cho c¸.

®Ó phßng bÖnh cho c¸

Ngoμi tç dông khö trïng ®¸y ao, trong qu¸ tr×nh nu«i c¸, v«i cßn ®−îc sö dông cho

- Bãn v«i vμo m«i tr−êng n−íc: §Þnh kú m«i tr−êng n−íc ao. Cã hai ph−¬ng ph¸p chÝnh: 2 tuÇn/lÇn, ng−êi nu«i c¸ dïng v«i bét hßa lo·ng vμo n−íc, sau ®ã, tÐ ®Òu kh¾p mÆt ao. L−îng v«i dïng 2 - 3 kg/100 m2 ao.

- Treo tói v«i: Ng−êi nu«i c¸ dïng cç giá tre hoÆc cç tói v¶i th−a chøa v«i treo vμo cç vÞ trÝ cho c¸ ¨n, lång c¸... v«i bét sÏ khuÕch t¸n dÇn vμo n−íc.

2.9. Sö dông cç hãa chÊt khç ®Ó diÖt ký sinh trïng vμ ®Þch h¹i

Trong cç tr−êng hîp ph¸t hiÖn thÊy c¸

nu«i, ®Æc biÖt lμ cçon, bÞ tÊn c«ng bëi cç lo¹i ký sinh trïng vμ ®Þch h¹i, ng−êi nu«i c¸

50

51

https://thuviensach.vn

hãa häc ®Ó c¶i t¹o ao cÇn ph¶i ®−îc khuyÕn khÝch ®Ó lμm cho m«i tr−êng ao nu«i c¸ ë tr¹ng th¸i c©n b»ng vμ bÒn v÷ng, n¨ng suÊt cao vμ æn ®Þnh l©u dμi.

2.8. Sö dông v«i

Sö dông v«i trong qu¸ tr×nh nu«i c¸ lμ

biÖn ph¸p ®¬n gi¶n, rÎ tiÒn vμ hiÖu qu¶ cao.

V«i cã tÝnh nång (kiÒm tÝnh), võa cã tç dông chèng qu¸ tr×nh chua hãa cña n−íc ao, võa cã tç dông tiªu diÖt nh÷ng vi sinh vËt g©y bÖnh H×nh 6: ChuÈn bÞ v«i vμ treo tói v«i ë vÞ trÝ cho ¨n cho c¸.

®Ó phßng bÖnh cho c¸

Ngoμi tç dông khö trïng ®¸y ao, trong qu¸ tr×nh nu«i c¸, v«i cßn ®−îc sö dông cho

- Bãn v«i vμo m«i tr−êng n−íc: §Þnh kú m«i tr−êng n−íc ao. Cã hai ph−¬ng ph¸p chÝnh: 2 tuÇn/lÇn, ng−êi nu«i c¸ dïng v«i bét hßa lo·ng vμo n−íc, sau ®ã, tÐ ®Òu kh¾p mÆt ao. L−îng v«i dïng 2 - 3 kg/100 m2 ao.

- Treo tói v«i: Ng−êi nu«i c¸ dïng cç giá tre hoÆc cç tói v¶i th−a chøa v«i treo vμo cç vÞ trÝ cho c¸ ¨n, lång c¸... v«i bét sÏ khuÕch t¸n dÇn vμo n−íc.

2.9. Sö dông cç hãa chÊt khç ®Ó diÖt ký sinh trïng vμ ®Þch h¹i

Trong cç tr−êng hîp ph¸t hiÖn thÊy c¸

nu«i, ®Æc biÖt lμ cçon, bÞ tÊn c«ng bëi cç lo¹i ký sinh trïng vμ ®Þch h¹i, ng−êi nu«i c¸

50

51

https://thuviensach.vn

cã thÓ sö dông mét sè lo¹i hãa chÊt ®¬n gi¶n, truyÒn thèng ë n−íc ta lμ chÐp v¶y, hay chÐp dÔ kiÕm ®Ó diÖt cç ®èi t−îng g©y h¹i. Cç hãa tr¾ng. Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu n©ng cao chÊt nμy ë nång ®é cao cã thÓ g©y h¹i cho chÊt l−îng ®μn cçhÐp, b»ng ph−¬ng ph¸p chÝnh c¸ nu«i, v× vËy, ng−êi nu«i cçÇn sö chän lai gièng, cç nhμ khoa häc ®· t¹o ra con dông ®óng liÒu l−îng vμ ®óng cçh. VÝ dô: chÐp lai hai m¸u (gi÷a cçhÐp ViÖt vμ chÐp Dïng phÌn xanh phun xuèng ao ®Ó diÖt trïng Hunggari) vμ con chÐp ba m¸u (gi÷a chÐp b¸nh xe, dïng thuèc tÝm diÖt trïng má neo, ViÖt, chÐp Hunggari vμ chÐp In®«nªxia).

dïng dÇu háa ®Ó diÖt bä g¹o...

Trong s¶n xuÊt hiÖn nay, ng−êi nu«i c¸

th−êng −a chuéng nu«i cçhÐp lai ba m¸u III- GIíI THIÖU §ÆC §IÓM MéT Sè LOμI C¸

do cã ®Æc ®iÓm −u viÖt vÒ ngo¹i h×nh, kÝch NU¤I N¦íC NGäT

cì, tèc ®é lín vμ hiÖu qu¶ kinh tÕ. CçhÐp lai ba m¸u ph¶i ®−îc t¹o ra sau qu¸ tr×nh 1. CçhÐp

chän läc vμ g×n gi÷ cÈn thËn ba dßng c¸

thuÇn lμ chÐp ViÖt, chÐp Hunggari vμ chÐp In®«nªxia, v× vËy, kh«ng ph¶i bÊt kú c¬ së s¶n xuÊt nμo còng s¶n xuÊt ®−îc cçhÐp lai ba m¸u.

CçhÐp sèng ë tÇng ®¸y vμ tÇng gi÷a. Giai

®o¹n nhá, thøc ¨n cña cçhÐp lμ sinh vËt phï du, Êu trïng c«n trïng. Giai ®o¹n tr−ëng thμnh, thøc ¨n cña cçhÐp lμ cç lo¹i ®éng CçhÐp lμ mét trong nh÷ng loμi cã mÆt vËt ®¸y nh− nhuyÔn thÓ gi¸p xç, c«n trïng, sím nhÊt trong nghÒ nu«i c¸ ë n−íc ta. Trªn Êu trïng c«n trïng, giun; cñ, rÔ vμ mÇm non thÕ giíi, cçhÐp ph©n bè rÊt réng vμ ph¸t thùc vËt; mïn b· h÷u c¬...

triÓn theo nhiÒu h−íng thÝch nghi: cçhÐp Trong s¶n xuÊt, thøc ¨n nu«i cçhÐp ®a v¶y, cçhÐp kÝnh, cçhÐp trÇn, cçhÐp gï, c¸

d¹ng: n−íc vμ b· ®Ëu t−¬ng nghiÒn, bét ngò chÐp kh«ng r©u... Loμi cçhÐp ViÖt nu«i cèc, thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn, ph©n bãn...

52

53

https://thuviensach.vn

cã thÓ sö dông mét sè lo¹i hãa chÊt ®¬n gi¶n, truyÒn thèng ë n−íc ta lμ chÐp v¶y, hay chÐp dÔ kiÕm ®Ó diÖt cç ®èi t−îng g©y h¹i. Cç hãa tr¾ng. Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu n©ng cao chÊt nμy ë nång ®é cao cã thÓ g©y h¹i cho chÊt l−îng ®μn cçhÐp, b»ng ph−¬ng ph¸p chÝnh c¸ nu«i, v× vËy, ng−êi nu«i cçÇn sö chän lai gièng, cç nhμ khoa häc ®· t¹o ra con dông ®óng liÒu l−îng vμ ®óng cçh. VÝ dô: chÐp lai hai m¸u (gi÷a cçhÐp ViÖt vμ chÐp Dïng phÌn xanh phun xuèng ao ®Ó diÖt trïng Hunggari) vμ con chÐp ba m¸u (gi÷a chÐp b¸nh xe, dïng thuèc tÝm diÖt trïng má neo, ViÖt, chÐp Hunggari vμ chÐp In®«nªxia).

dïng dÇu háa ®Ó diÖt bä g¹o...

Trong s¶n xuÊt hiÖn nay, ng−êi nu«i c¸

th−êng −a chuéng nu«i cçhÐp lai ba m¸u III- GIíI THIÖU §ÆC §IÓM MéT Sè LOμI C¸

do cã ®Æc ®iÓm −u viÖt vÒ ngo¹i h×nh, kÝch NU¤I N¦íC NGäT

cì, tèc ®é lín vμ hiÖu qu¶ kinh tÕ. CçhÐp lai ba m¸u ph¶i ®−îc t¹o ra sau qu¸ tr×nh 1. CçhÐp

chän läc vμ g×n gi÷ cÈn thËn ba dßng c¸

thuÇn lμ chÐp ViÖt, chÐp Hunggari vμ chÐp In®«nªxia, v× vËy, kh«ng ph¶i bÊt kú c¬ së s¶n xuÊt nμo còng s¶n xuÊt ®−îc cçhÐp lai ba m¸u.

CçhÐp sèng ë tÇng ®¸y vμ tÇng gi÷a. Giai

®o¹n nhá, thøc ¨n cña cçhÐp lμ sinh vËt phï du, Êu trïng c«n trïng. Giai ®o¹n tr−ëng thμnh, thøc ¨n cña cçhÐp lμ cç lo¹i ®éng CçhÐp lμ mét trong nh÷ng loμi cã mÆt vËt ®¸y nh− nhuyÔn thÓ gi¸p xç, c«n trïng, sím nhÊt trong nghÒ nu«i c¸ ë n−íc ta. Trªn Êu trïng c«n trïng, giun; cñ, rÔ vμ mÇm non thÕ giíi, cçhÐp ph©n bè rÊt réng vμ ph¸t thùc vËt; mïn b· h÷u c¬...

triÓn theo nhiÒu h−íng thÝch nghi: cçhÐp Trong s¶n xuÊt, thøc ¨n nu«i cçhÐp ®a v¶y, cçhÐp kÝnh, cçhÐp trÇn, cçhÐp gï, c¸

d¹ng: n−íc vμ b· ®Ëu t−¬ng nghiÒn, bét ngò chÐp kh«ng r©u... Loμi cçhÐp ViÖt nu«i cèc, thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn, ph©n bãn...

52

53

https://thuviensach.vn

CçhÐp lμ loμi cçã tèc ®é sinh tr−ëng vïng ven bê, trong cç vùc n−íc t−¬ng ®èi nhanh, sau mét n¨m nu«i tõ cì c¸ gièng, cã trong, cã nhiÒu c©y cá thñy sinh.

thÓ thu ho¹ch ®−îc c¸ th−¬ng phÈm nÆng 0,8 -

Trong ®iÒu kiÖn nu«i d−ìng, thøc ¨n sö 1,5 kg.

dông cho c¸ tr¾m cá lμ cç lo¹i cá non, bÌo CçhÐp thμnh thôc vμ sinh s¶n sau mét d©u, rau, l¸ s¾n, thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn...

n¨m nu«i, chóng cã thÓ sinh s¶n nhiÒu lÇn Ng−êi nu«i cçã thÓ chñ ®éng g©y nu«i mét trong n¨m. Trong cç ao nu«i, cçhÐp cã thÓ

sè loμi thùc vËt cã chÊt l−îng vμ n¨ng suÊt sinh s¶n tù nhiªn. Vμo mïa xu©n vμ ®Çu mïa cao lμm thøc ¨n cho c¸ tr¾m cá nh− cá voi, h¹, gÆp thêi tiÕt thuËn lîi, cçhÐp cÆp ®«i vμ

bÌo d©u, rau muèng... Ngoμi nh÷ng lo¹i thøc t×m b·i cã nhiÒu c©y cá thñy sinh ®Ó ®Î trøng.

¨n thùc vËt, c¸ ¨n ®−îc cç lo¹i bét ngò cèc, V× vËy, trong cç ao nu«i cçhÐp, ®Æc biÖt lμ

thøc ¨n tæng hîp. Cã thÓ nu«i c¸ tr¾m cá trong cç ao réng, nhiÒu n¨m kh«ng cã ®iÒu trong cç m« h×nh nh− nu«i c¸ ao, nu«i c¸

kiÖn lμm c¹n vμ thu ho¹ch triÖt ®Ó, cçhÐp ruéng vμ nu«i c¸ lång bÌ.

rÊt dÔ bÞ tho¸i hãa. Ng−êi nu«i cçã thÓ s¶n Trong ao nu«i, c¸ mét n¨m tuæi cã thÓ ®¹t xuÊt tù tóc ®−îc cçhÐp gièng nÕu gi÷ ®−îc cì 1 kg, hai n¨m ®¹t 3 kg. Trong ao nu«i n−íc gièng c¸ bè mÑ tèt.

tÜnh cç¸i thμnh thôc ë tuæi thø 4 nh−ng kh«ng thÓ sinh s¶n tù nhiªn.

2. C¸ tr¾m cá

3. C¸ mÌ tr¾ng

C¸ tr¾m cá hiÖn ®ang nu«i ë n−íc ta cã nguån gèc tõ Trung Quèc, ®−îc nhËp vÒ n¨m 1958. Chóng sèng ë tÇng n−íc gi÷a vμ d−íi, 54

55

https://thuviensach.vn

CçhÐp lμ loμi cçã tèc ®é sinh tr−ëng vïng ven bê, trong cç vùc n−íc t−¬ng ®èi nhanh, sau mét n¨m nu«i tõ cì c¸ gièng, cã trong, cã nhiÒu c©y cá thñy sinh.

thÓ thu ho¹ch ®−îc c¸ th−¬ng phÈm nÆng 0,8 -

Trong ®iÒu kiÖn nu«i d−ìng, thøc ¨n sö 1,5 kg.

dông cho c¸ tr¾m cá lμ cç lo¹i cá non, bÌo CçhÐp thμnh thôc vμ sinh s¶n sau mét d©u, rau, l¸ s¾n, thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn...

n¨m nu«i, chóng cã thÓ sinh s¶n nhiÒu lÇn Ng−êi nu«i cçã thÓ chñ ®éng g©y nu«i mét trong n¨m. Trong cç ao nu«i, cçhÐp cã thÓ

sè loμi thùc vËt cã chÊt l−îng vμ n¨ng suÊt sinh s¶n tù nhiªn. Vμo mïa xu©n vμ ®Çu mïa cao lμm thøc ¨n cho c¸ tr¾m cá nh− cá voi, h¹, gÆp thêi tiÕt thuËn lîi, cçhÐp cÆp ®«i vμ

bÌo d©u, rau muèng... Ngoμi nh÷ng lo¹i thøc t×m b·i cã nhiÒu c©y cá thñy sinh ®Ó ®Î trøng.

¨n thùc vËt, c¸ ¨n ®−îc cç lo¹i bét ngò cèc, V× vËy, trong cç ao nu«i cçhÐp, ®Æc biÖt lμ

thøc ¨n tæng hîp. Cã thÓ nu«i c¸ tr¾m cá trong cç ao réng, nhiÒu n¨m kh«ng cã ®iÒu trong cç m« h×nh nh− nu«i c¸ ao, nu«i c¸

kiÖn lμm c¹n vμ thu ho¹ch triÖt ®Ó, cçhÐp ruéng vμ nu«i c¸ lång bÌ.

rÊt dÔ bÞ tho¸i hãa. Ng−êi nu«i cçã thÓ s¶n Trong ao nu«i, c¸ mét n¨m tuæi cã thÓ ®¹t xuÊt tù tóc ®−îc cçhÐp gièng nÕu gi÷ ®−îc cì 1 kg, hai n¨m ®¹t 3 kg. Trong ao nu«i n−íc gièng c¸ bè mÑ tèt.

tÜnh cç¸i thμnh thôc ë tuæi thø 4 nh−ng kh«ng thÓ sinh s¶n tù nhiªn.

2. C¸ tr¾m cá

3. C¸ mÌ tr¾ng

C¸ tr¾m cá hiÖn ®ang nu«i ë n−íc ta cã nguån gèc tõ Trung Quèc, ®−îc nhËp vÒ n¨m 1958. Chóng sèng ë tÇng n−íc gi÷a vμ d−íi, 54

55

https://thuviensach.vn

HiÖn nay, ë n−íc ta tån t¹i hai loμi c¸ mÌ

tr¾ng lμ c¸ mÌ tr¾ng ViÖt Nam vμ c¸ mÌ

C¸ mÌ hoa cã nguån gèc tõ Trung Quèc.

tr¾ng Hoa Nam (Trung Quèc). Trong tù nhiªn Cïng tuæi víi c¸ mÌ tr¾ng, c¸ mÌ hoa cã kÝch vμ c¶ trong s¶n xuÊt, hai loμi c¸ nμy ®· bÞ lai th−íc vμ träng l−îng lín h¬n. Trong ®iÒu kiÖn t¹p víi nhau.

ao nu«i, c¸ mÌ tr¾ng mét tuæi cã thÓ nÆng 1,5 -

C¸ mÌ tr¾ng sèng ë tÇng n−íc gi÷a vμ

3 kg, c¸ hai tuæi nÆng trªn 4 - 5 kg.

trªn. Giai ®o¹n c¸ nhá, thøc ¨n cña c¸ mÌ

C¸ mÌ hoa sèng ë tÇng n−íc gi÷a vμ trªn.

tr¾ng lμ ®éng vËt næi vμ thùc vËt næi. Giai Thøc ¨n chñ yÕu cña c¸ mÌ hoa giai ®o¹n nu«i

®o¹n tr−ëng thμnh, thøc ¨n cña c¸ mÌ tr¾ng th−¬ng phÈm lμ ®éng vËt phï du, mét Ýt thùc lμ thùc vËt næi vμ mét Ýt ®éng vËt næi, tØ lÖ

vËt phï du. Th«ng th−êng, c¸ mÌ hoa ®−îc

®éng vËt næi trong thøc ¨n cña c¸ mÌ tr¾ng nu«i ghÐp víi c¸ mÌ tr¾ng, tr¾m cá, r« phi, rÊt Ýt. C¸ mÌ tr¾ng còng cã thÓ ¨n ®−îc cç chÐp... trong cç ao ®Çm cã diÖn tÝch réng. TØ

lo¹i thøc ¨n d¹ng bét nh− c¸m g¹o, b· ®Ëu...

lÖ ghÐp c¸ mÌ hoa trong cç ao nu«i thÊp, 3 -

Trong ao nu«i, tèc ®é sinh tr−ëng cña c¸

5% tæng sè l−îng c¸ trong ao.

nhanh. C¸ mét n¨m tuæi ®¹t cì tõ 0,5 - 0,9 kg, Cç¸i tuæi thø 4 thμnh thôc, nh−ng kh«ng hai n¨m ®¹t cì 1,5 - 1,9 kg, ba n¨m ®¹t cì 2 -

sinh s¶n tù nhiªn trong ao n−íc tÜnh.

4 kg. Cç¸i thμnh thôc ë tuæi thø 3, nh−ng 5. C¸ r«hu (c¸ tr«i Ên §é)

kh«ng sinh s¶n tù nhiªn trong ao nu«i n−íc tÜnh.

4. C¸ mÌ hoa

C¸ r«hu ®−îc nhËp vμo ViÖt Nam tõ n¨m 1982 lμ loμi c¸ ¨n t¹p, cã søc chÞu ®ùng tèt víi 56

57

https://thuviensach.vn

HiÖn nay, ë n−íc ta tån t¹i hai loμi c¸ mÌ

tr¾ng lμ c¸ mÌ tr¾ng ViÖt Nam vμ c¸ mÌ

C¸ mÌ hoa cã nguån gèc tõ Trung Quèc.

tr¾ng Hoa Nam (Trung Quèc). Trong tù nhiªn Cïng tuæi víi c¸ mÌ tr¾ng, c¸ mÌ hoa cã kÝch vμ c¶ trong s¶n xuÊt, hai loμi c¸ nμy ®· bÞ lai th−íc vμ träng l−îng lín h¬n. Trong ®iÒu kiÖn t¹p víi nhau.

ao nu«i, c¸ mÌ tr¾ng mét tuæi cã thÓ nÆng 1,5 -

C¸ mÌ tr¾ng sèng ë tÇng n−íc gi÷a vμ

3 kg, c¸ hai tuæi nÆng trªn 4 - 5 kg.

trªn. Giai ®o¹n c¸ nhá, thøc ¨n cña c¸ mÌ

C¸ mÌ hoa sèng ë tÇng n−íc gi÷a vμ trªn.

tr¾ng lμ ®éng vËt næi vμ thùc vËt næi. Giai Thøc ¨n chñ yÕu cña c¸ mÌ hoa giai ®o¹n nu«i

®o¹n tr−ëng thμnh, thøc ¨n cña c¸ mÌ tr¾ng th−¬ng phÈm lμ ®éng vËt phï du, mét Ýt thùc lμ thùc vËt næi vμ mét Ýt ®éng vËt næi, tØ lÖ

vËt phï du. Th«ng th−êng, c¸ mÌ hoa ®−îc

®éng vËt næi trong thøc ¨n cña c¸ mÌ tr¾ng nu«i ghÐp víi c¸ mÌ tr¾ng, tr¾m cá, r« phi, rÊt Ýt. C¸ mÌ tr¾ng còng cã thÓ ¨n ®−îc cç chÐp... trong cç ao ®Çm cã diÖn tÝch réng. TØ

lo¹i thøc ¨n d¹ng bét nh− c¸m g¹o, b· ®Ëu...

lÖ ghÐp c¸ mÌ hoa trong cç ao nu«i thÊp, 3 -

Trong ao nu«i, tèc ®é sinh tr−ëng cña c¸

5% tæng sè l−îng c¸ trong ao.

nhanh. C¸ mét n¨m tuæi ®¹t cì tõ 0,5 - 0,9 kg, Cç¸i tuæi thø 4 thμnh thôc, nh−ng kh«ng hai n¨m ®¹t cì 1,5 - 1,9 kg, ba n¨m ®¹t cì 2 -

sinh s¶n tù nhiªn trong ao n−íc tÜnh.

4 kg. Cç¸i thμnh thôc ë tuæi thø 3, nh−ng 5. C¸ r«hu (c¸ tr«i Ên §é)

kh«ng sinh s¶n tù nhiªn trong ao nu«i n−íc tÜnh.

4. C¸ mÌ hoa

C¸ r«hu ®−îc nhËp vμo ViÖt Nam tõ n¨m 1982 lμ loμi c¸ ¨n t¹p, cã søc chÞu ®ùng tèt víi 56

57

https://thuviensach.vn

m«i tr−êng. C¸ sèng ë tÇng ®¸y, khi nhá, thøc Cçhim tr¾ng n−íc ngät cã nguån gèc tõ

¨n cña c¸ r«hu chñ yÕu lμ ®éng vËt phï du.

cç s«ng suèi vïng Amazon - ch©u Mü, ®−îc Tõ kho¶ng mét th¸ng tuæi, cçhuyÓn dÇn nhËp vμo ViÖt Nam n¨m 1998 qua Trung sang ¨n mïn b· h÷u c¬. Giai ®o¹n tr−ëng Quèc. H×nh d¸ng cña cçhim tr¾ng n−íc ngät thμnh, thøc ¨n chÝnh cña c¸ r«hu lμ mïn b·

gÇn gièng cçhim biÓn.

h÷u c¬.

Trong ao, cçhim tr¾ng sèng ë cç tÇng Trong ®iÒu kiÖn nu«i, c¸ r«hu cã thÓ sö n−íc gi÷a vμ ®¸y, kiÕm ¨n theo ®μn. Phæ thøc dông ®−îc cç lo¹i thøc ¨n nh− c¸m g¹o, bét

¨n cña cçhim rÊt réng. Khi cßn nhá, cçhim ng«, b· ®Ëu, thøc ¨n tæng hîp... C¸ r«hu thÝch tr¾ng ¨n chñ yÕu ®éng vËt phï du, giai ®o¹n hîp víi cç ao ®Çm cã nhiÒu mïn b· h÷u c¬, tr−ëng thμnh, c¸ ¨n t¹p. Cç lo¹i thøc ¨n cña ruéng nu«i c¸ mét vô...

cçhim cã: rau cá, mïn b· h÷u c¬, ®éng vËt C¸ r«hu nu«i trong ao, mét n¨m tuæi ®¹t cì thñy sinh, bét ngò cèc, thÞt ®éng vËt... Cã thÓ

0,5 - 1 kg, hai n¨m tuæi ®¹t cì 1 - 2 kg. Cç¸i nu«i cçhim tr¾ng trong cç m« h×nh nu«i c¸

tuæi thø 3 thμnh thôc, nh−ng kh«ng cã kh¶

ao, nu«i c¸ ruéng vμ nu«i c¸ lång.

n¨ng sinh s¶n tù nhiªn trong ao n−íc tÜnh.

Cçhim tr¾ng lμ loμi c¸ dÔ nu«i, tèc ®é 6. Cçhim tr¾ng n−íc ngät

sinh tr−ëng nhanh. C¸ nu«i mét n¨m cã thÓ

cho cì thu ho¹ch tõ 1 ®Õn 3 kg. Cì th−¬ng phÈm trªn thÞ tr−êng tõ 1 kg trë lªn. Kh¶

n¨ng chÞu rÐt cña cçhim tr¾ng t−¬ng ®èi kÐm, kh«ng nªn nu«i c¸ th−¬ng phÈm qua

®«ng. Gi÷ c¸ gièng qua ®«ng ph¶i cã biÖn ph¸p chèng rÐt cho c¸.

Tuæi thμnh thôc sinh dôc cña cçhim tr¾ng lμ tuæi thø 4, nh−ng cçhim tr¾ng kh«ng cã kh¶ n¨ng sinh s¶n tù nhiªn trong ao.

58

59

https://thuviensach.vn

m«i tr−êng. C¸ sèng ë tÇng ®¸y, khi nhá, thøc Cçhim tr¾ng n−íc ngät cã nguån gèc tõ

¨n cña c¸ r«hu chñ yÕu lμ ®éng vËt phï du.

cç s«ng suèi vïng Amazon - ch©u Mü, ®−îc Tõ kho¶ng mét th¸ng tuæi, cçhuyÓn dÇn nhËp vμo ViÖt Nam n¨m 1998 qua Trung sang ¨n mïn b· h÷u c¬. Giai ®o¹n tr−ëng Quèc. H×nh d¸ng cña cçhim tr¾ng n−íc ngät thμnh, thøc ¨n chÝnh cña c¸ r«hu lμ mïn b·

gÇn gièng cçhim biÓn.

h÷u c¬.

Trong ao, cçhim tr¾ng sèng ë cç tÇng Trong ®iÒu kiÖn nu«i, c¸ r«hu cã thÓ sö n−íc gi÷a vμ ®¸y, kiÕm ¨n theo ®μn. Phæ thøc dông ®−îc cç lo¹i thøc ¨n nh− c¸m g¹o, bét

¨n cña cçhim rÊt réng. Khi cßn nhá, cçhim ng«, b· ®Ëu, thøc ¨n tæng hîp... C¸ r«hu thÝch tr¾ng ¨n chñ yÕu ®éng vËt phï du, giai ®o¹n hîp víi cç ao ®Çm cã nhiÒu mïn b· h÷u c¬, tr−ëng thμnh, c¸ ¨n t¹p. Cç lo¹i thøc ¨n cña ruéng nu«i c¸ mét vô...

cçhim cã: rau cá, mïn b· h÷u c¬, ®éng vËt C¸ r«hu nu«i trong ao, mét n¨m tuæi ®¹t cì thñy sinh, bét ngò cèc, thÞt ®éng vËt... Cã thÓ

0,5 - 1 kg, hai n¨m tuæi ®¹t cì 1 - 2 kg. Cç¸i nu«i cçhim tr¾ng trong cç m« h×nh nu«i c¸

tuæi thø 3 thμnh thôc, nh−ng kh«ng cã kh¶

ao, nu«i c¸ ruéng vμ nu«i c¸ lång.

n¨ng sinh s¶n tù nhiªn trong ao n−íc tÜnh.

Cçhim tr¾ng lμ loμi c¸ dÔ nu«i, tèc ®é 6. Cçhim tr¾ng n−íc ngät

sinh tr−ëng nhanh. C¸ nu«i mét n¨m cã thÓ

cho cì thu ho¹ch tõ 1 ®Õn 3 kg. Cì th−¬ng phÈm trªn thÞ tr−êng tõ 1 kg trë lªn. Kh¶

n¨ng chÞu rÐt cña cçhim tr¾ng t−¬ng ®èi kÐm, kh«ng nªn nu«i c¸ th−¬ng phÈm qua

®«ng. Gi÷ c¸ gièng qua ®«ng ph¶i cã biÖn ph¸p chèng rÐt cho c¸.

Tuæi thμnh thôc sinh dôc cña cçhim tr¾ng lμ tuæi thø 4, nh−ng cçhim tr¾ng kh«ng cã kh¶ n¨ng sinh s¶n tù nhiªn trong ao.

58

59

https://thuviensach.vn

7. C¸ r« phi vμ ®iªu hång (r« phi ®á) Cç dßng cña loμi r« phi v»n nμy cã chung

®Æc ®iÓm lμ lín nhanh, cì thu ho¹ch lín. C¸

r« phi ®ang ®−îc −a chuéng hiÖn nay lμ mét trong cç dßng r« phi v»n. GÇn ®©y, cã thªm gièng r« phi lai ®−îc nhËp vÒ tõ cç tØnh miÒn nam Trung Quèc vμ Th¸i Lan.

R« phi v»n vμ c¸ ®iªu hång lμ hai loμi nu«i phæ biÕn nhÊt vμ cho s¶n l−îng chÝnh hiÖn nay. Chóng cã chung nguån gèc, ®Æc tÝnh sinh häc vμ ®iÒu kiÖn nu«i gièng nhau. Trong tù C¸ ®iªu hång th−êng ®−îc nu«i ®¬n trong nhiªn, chóng ¨n cç lo¹i ®éng vËt phï du, lång vμ trong ao ®Êt. Nguån gièng c¸ ®iªu

®éng vËt ®¸y, thùc vËt thñy sinh, mïn b· h÷u hång cho cç tØnh miÒn B¾c tõ miÒn Nam vμ

c¬... Trong nu«i trång, cç lo¹i thøc ¨n ng−êi Trung Quèc.

ta dïng ®Ó nu«i c¸ r« phi cã: ph©n chuång,

§Æc ®iÓm chung cña cç loμi r« phi hiÖn rau bÌo, cç lo¹i bét ngò cèc, thøc ¨n tæng hîp

®ang ®−îc nu«i lμ tèc ®é sinh tr−ëng nhanh, d¹ng viªn...

gi¸ trÞ th−¬ng phÈm cao. Cì thu ho¹ch tõ 600 -

R« phi, ®iªu hång lμ loμi cçã gi¸ trÞ kinh 1.500 gram/con.

tÕ cao, nªn ®−îc øng dông nu«i rÊt réng r·i.

R« phi sinh s¶n sau s¸u th¸ng tuæi vμ cã R« phi cã thÓ nu«i trong ao, trong ruéng, thÓ sinh s¶n tù nhiªn trong ao. Do vËy kiÓm trong lång. Còng cã thÓ nu«i ghÐp hoÆc nu«i so¸t mËt ®é c¸ r« phi trong ao rÊt quan träng.

th©m canh c¸ r« phi.

Cç biÖn ph¸p ®Ó h¹n chÕ sè l−îng c¸ r« phi 60

61

https://thuviensach.vn

7. C¸ r« phi vμ ®iªu hång (r« phi ®á) Cç dßng cña loμi r« phi v»n nμy cã chung

®Æc ®iÓm lμ lín nhanh, cì thu ho¹ch lín. C¸

r« phi ®ang ®−îc −a chuéng hiÖn nay lμ mét trong cç dßng r« phi v»n. GÇn ®©y, cã thªm gièng r« phi lai ®−îc nhËp vÒ tõ cç tØnh miÒn nam Trung Quèc vμ Th¸i Lan.

R« phi v»n vμ c¸ ®iªu hång lμ hai loμi nu«i phæ biÕn nhÊt vμ cho s¶n l−îng chÝnh hiÖn nay. Chóng cã chung nguån gèc, ®Æc tÝnh sinh häc vμ ®iÒu kiÖn nu«i gièng nhau. Trong tù C¸ ®iªu hång th−êng ®−îc nu«i ®¬n trong nhiªn, chóng ¨n cç lo¹i ®éng vËt phï du, lång vμ trong ao ®Êt. Nguån gièng c¸ ®iªu

®éng vËt ®¸y, thùc vËt thñy sinh, mïn b· h÷u hång cho cç tØnh miÒn B¾c tõ miÒn Nam vμ

c¬... Trong nu«i trång, cç lo¹i thøc ¨n ng−êi Trung Quèc.

ta dïng ®Ó nu«i c¸ r« phi cã: ph©n chuång,

§Æc ®iÓm chung cña cç loμi r« phi hiÖn rau bÌo, cç lo¹i bét ngò cèc, thøc ¨n tæng hîp

®ang ®−îc nu«i lμ tèc ®é sinh tr−ëng nhanh, d¹ng viªn...

gi¸ trÞ th−¬ng phÈm cao. Cì thu ho¹ch tõ 600 -

R« phi, ®iªu hång lμ loμi cçã gi¸ trÞ kinh 1.500 gram/con.

tÕ cao, nªn ®−îc øng dông nu«i rÊt réng r·i.

R« phi sinh s¶n sau s¸u th¸ng tuæi vμ cã R« phi cã thÓ nu«i trong ao, trong ruéng, thÓ sinh s¶n tù nhiªn trong ao. Do vËy kiÓm trong lång. Còng cã thÓ nu«i ghÐp hoÆc nu«i so¸t mËt ®é c¸ r« phi trong ao rÊt quan träng.

th©m canh c¸ r« phi.

Cç biÖn ph¸p ®Ó h¹n chÕ sè l−îng c¸ r« phi 60

61

https://thuviensach.vn

trong ao lμ: nu«i c¸ r« phi ®¬n tÝnh, ®¸nh tØa chóng b¾t ®Çu biÕt t×m thøc ¨n ngoμi m«i c¸ lín trong cç ao nu«i c¸ r« phi thuÇn, th¶

tr−êng xung quanh.

c¸ d÷ (nh− c¸ qu¶...)...

Trong giai ®o¹n cßn nhá, c¬ thÓ c¸ yÕu, rÊt dÔ bÞ cç sinh vËt ®Þch h¹i tÊn c«ng, søc chÞu IV- Kü THUËT NU¤I C¸ AO

®ùng víi nh÷ng yÕu tè m«i tr−êng bÊt lîi rÊt yÕu. Do vËy, cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p kü thuËt Nu«i c¸ ao lμ h×nh thøc phæ biÕn nhÊt

®Æc biÖt ®Ó b¶o vÖ cçon tr¸nh khái nh÷ng trong cç h×nh thøc nu«i c¸ n−íc ngät. M«i tç ®éng xÊu tõ m«i tr−êng.

tr−êng ao thuËn lîi cho tÊt c¶ cç kh©u kü

¦¬ng cçon lμ qu¸ tr×nh qu¶n lý vμ ch¨m thuËt, tõ nu«i vç c¸ bè mÑ, cho sinh s¶n, −¬ng sãc ®μn cçon tõ khi chóng biÕt sö dông nu«i cçon vμ nu«i c¸ th−¬ng phÈm. Trong thøc ¨n b¾t ngoμi m«i tr−êng ®Õn khi chóng khi ®ã, cç lo¹i h×nh mÆt n−íc khç nh−

®ñ kÝch th−íc con gièng ®Ó th¶ nu«i c¸

ruéng tròng, s«ng, suèi, mÆt n−íc lín...

th−¬ng phÈm.

th−êng chØ ®−îc ¸p dông h¹n hÑp ®Ó nu«i c¸

Do ®Æc tÝnh dinh d−ìng vμ kh¶ n¨ng thÝch th−¬ng phÈm. Tr×nh ®é kü thuËt nu«i c¸ ao øng víi m«i tr−êng sèng cña cçon khç nhau truyÒn thèng cña nh©n d©n ta ®· ®−îc l−u ë mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn, ng−êi ta ®· chia truyÒn tõ nhiÒu ®êi nay vμ ph¸t triÓn cao h¬n tuæi cçon thμnh ba giai ®o¹n ph¸t triÓn lμ c¸

nhê cç tiÕn bé kü thuËt míi. Nu«i c¸ ao n−íc bét, c¸ h−¬ng vμ c¸ gièng. C¸ bét lμ cçon míi tÜnh bao gåm hai kü thuËt chñ yÕu lμ kü në, c¸ gièng lμ c¸ ®ñ kÝch th−íc th¶ nu«i c¸

thuËt −¬ng nu«i cçon vμ kü thuËt nu«i c¸

th−¬ng phÈm. V× vËy, kü thuËt −¬ng cçon sÏ

th−¬ng phÈm.

cã hai giai ®o¹n: −¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng vμ −¬ng c¸ h−¬ng thμnh c¸ gièng. ViÖc ph©n 1. Kü thuËt −¬ng nu«i cçon

chia qu¸ tr×nh −¬ng cçon thμnh hai giai ®o¹n Trong kho¶ng 2 - 3 ngμy kÓ tõ khi cçon nh− trªn thùc chÊt lμ thay ®æi cç biÖn ph¸p chui ra khái vá trøng, chóng ®−îc nu«i d−ìng ch¨m sãc vμ qu¶n lý sao cho phï hîp víi nhu b»ng khèi no·n hoμng chøa ®Çy cç chÊt dinh cÇu ph¸t triÓn cña c¸, nh»m n©ng cao tØ lÖ

d−ìng. Khi sö dông hÕt khèi no·n hoμng, sèng vμ chÊt l−îng c¸ thu ho¹ch.

62

63

https://thuviensach.vn

trong ao lμ: nu«i c¸ r« phi ®¬n tÝnh, ®¸nh tØa chóng b¾t ®Çu biÕt t×m thøc ¨n ngoμi m«i c¸ lín trong cç ao nu«i c¸ r« phi thuÇn, th¶

tr−êng xung quanh.

c¸ d÷ (nh− c¸ qu¶...)...

Trong giai ®o¹n cßn nhá, c¬ thÓ c¸ yÕu, rÊt dÔ bÞ cç sinh vËt ®Þch h¹i tÊn c«ng, søc chÞu IV- Kü THUËT NU¤I C¸ AO

®ùng víi nh÷ng yÕu tè m«i tr−êng bÊt lîi rÊt yÕu. Do vËy, cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p kü thuËt Nu«i c¸ ao lμ h×nh thøc phæ biÕn nhÊt

®Æc biÖt ®Ó b¶o vÖ cçon tr¸nh khái nh÷ng trong cç h×nh thøc nu«i c¸ n−íc ngät. M«i tç ®éng xÊu tõ m«i tr−êng.

tr−êng ao thuËn lîi cho tÊt c¶ cç kh©u kü

¦¬ng cçon lμ qu¸ tr×nh qu¶n lý vμ ch¨m thuËt, tõ nu«i vç c¸ bè mÑ, cho sinh s¶n, −¬ng sãc ®μn cçon tõ khi chóng biÕt sö dông nu«i cçon vμ nu«i c¸ th−¬ng phÈm. Trong thøc ¨n b¾t ngoμi m«i tr−êng ®Õn khi chóng khi ®ã, cç lo¹i h×nh mÆt n−íc khç nh−

®ñ kÝch th−íc con gièng ®Ó th¶ nu«i c¸

ruéng tròng, s«ng, suèi, mÆt n−íc lín...

th−¬ng phÈm.

th−êng chØ ®−îc ¸p dông h¹n hÑp ®Ó nu«i c¸

Do ®Æc tÝnh dinh d−ìng vμ kh¶ n¨ng thÝch th−¬ng phÈm. Tr×nh ®é kü thuËt nu«i c¸ ao øng víi m«i tr−êng sèng cña cçon khç nhau truyÒn thèng cña nh©n d©n ta ®· ®−îc l−u ë mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn, ng−êi ta ®· chia truyÒn tõ nhiÒu ®êi nay vμ ph¸t triÓn cao h¬n tuæi cçon thμnh ba giai ®o¹n ph¸t triÓn lμ c¸

nhê cç tiÕn bé kü thuËt míi. Nu«i c¸ ao n−íc bét, c¸ h−¬ng vμ c¸ gièng. C¸ bét lμ cçon míi tÜnh bao gåm hai kü thuËt chñ yÕu lμ kü në, c¸ gièng lμ c¸ ®ñ kÝch th−íc th¶ nu«i c¸

thuËt −¬ng nu«i cçon vμ kü thuËt nu«i c¸

th−¬ng phÈm. V× vËy, kü thuËt −¬ng cçon sÏ

th−¬ng phÈm.

cã hai giai ®o¹n: −¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng vμ −¬ng c¸ h−¬ng thμnh c¸ gièng. ViÖc ph©n 1. Kü thuËt −¬ng nu«i cçon

chia qu¸ tr×nh −¬ng cçon thμnh hai giai ®o¹n Trong kho¶ng 2 - 3 ngμy kÓ tõ khi cçon nh− trªn thùc chÊt lμ thay ®æi cç biÖn ph¸p chui ra khái vá trøng, chóng ®−îc nu«i d−ìng ch¨m sãc vμ qu¶n lý sao cho phï hîp víi nhu b»ng khèi no·n hoμng chøa ®Çy cç chÊt dinh cÇu ph¸t triÓn cña c¸, nh»m n©ng cao tØ lÖ

d−ìng. Khi sö dông hÕt khèi no·n hoμng, sèng vμ chÊt l−îng c¸ thu ho¹ch.

62

63

https://thuviensach.vn

Loμi c¸

C¸ bét

C¸

C¸ gièng C¸ gièng

¦¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng cÇn l−u ý cç (cm)

h−¬ng

cÊp I

cÊp II

biÖn ph¸p kü thuËt b¶o vÖ c¸ tr¸nh cç tç (cm)

(cm)

(cm)

®éng cña ®Þch h¹i vμ m«i tr−êng, g©y nu«i MÌ tr¾ng 0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

10 - 12

thøc ¨n tù nhiªn vμ bæ sung thøc ¨n cho c¸.

1.1.1. Chän ao −¬ng

MÌ hoa

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

10 - 12

Ngoμi nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn cã ®Ó lùa chän Tr¾m cá

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

10 - 12

mét ao nu«i nh− ®· tr×nh bμy ë phÇn trªn, ChÐp

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

8 - 10

ng−êi −¬ng cçon cÇn chó ý mét sè yªu cÇu Tr«i

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

8 - 10

kü thuËt nh»m n©ng cao tØ lÖ sèng vμ tèc ®é R« phi

0,5 - 0,7 1,2 - 2,5

4 - 7

sinh tr−ëng cña c¸:

- Nguån n−íc:

B¶ng 1: Cçh ph©n ®Þnh c¸ bét, c¸ h−¬ng Do søc ®Ò kh¸ng bÖnh tËt vμ chèng chÞu vμ c¸ gièng

víi m«i tr−êng cña cçon rÊt yÕu, v× vËy, ao

−¬ng ph¶i cã nguån n−íc s¹ch, kh«ng bÞ «

1.1. ¦¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng nhiÔm vÒ mÆt hãa häc vμ kh«ng chøa cç lo¹i Trong giai ®o¹n ph¸t triÓn tõ c¸ bét thμnh sinh vËt cã thÓ g©y h¹i cho cçon.

c¸ h−¬ng, c¬ thÓ c¸ ph¸t triÓn ch−a hoμn Nhu cÇu trao ®æi chÊt cña cçon rÊt lín, chØnh, mét sè c¬ quan nh− v©y, vÈy, bãng khÝ,

®Æc biÖt nhu cÇu kh«ng gian ho¹t ®éng cña cç¬ quan tiªu hãa... ph¸t triÓn ch−a ®Çy ®ñ.

con ngμy cμng më réng, nªn ao −¬ng ph¶i cã Kh¶ n¨ng vËn ®éng trèn ch¹y kÎ thï vμ

nguån n−íc chñ ®éng b¬m thay n−íc vμ bæ chèng chÞu víi cç biÕn ®éng xÊu cña m«i sung n−íc trong cç tr−êng hîp: ®iÒu chØnh tr−êng rÊt yÕu. ë giai ®o¹n −¬ng c¸ bét thμnh mμu n−íc ao, gia t¨ng l−îng «xy hßa tan, c¸ h−¬ng, ®a sè cç loμi cçã chung nguån t¨ng thÓ tÝch n−íc vμ kh«ng gian ho¹t ®éng thøc ¨n lμ thùc vËt phï du vμ ®éng vËt phï cña cçon.

du cì nhá. Sau giai ®o¹n nμy, tÝnh ¨n cña cç

- ChÊt ®¸y:

loμi c¸ b¾t ®Çu cã tÝnh chÊt gièng nh− c¬ thÓ

ChÊt ®¸y cã kh¶ n¨ng tÝch tr÷ vμ bæ sung tr−ëng thμnh.

chÊt dinh d−ìng cho ao, còng cã thÓ chÊt ®¸y 64

65

https://thuviensach.vn

Loμi c¸

C¸ bét

C¸

C¸ gièng C¸ gièng

¦¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng cÇn l−u ý cç (cm)

h−¬ng

cÊp I

cÊp II

biÖn ph¸p kü thuËt b¶o vÖ c¸ tr¸nh cç tç (cm)

(cm)

(cm)

®éng cña ®Þch h¹i vμ m«i tr−êng, g©y nu«i MÌ tr¾ng 0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

10 - 12

thøc ¨n tù nhiªn vμ bæ sung thøc ¨n cho c¸.

1.1.1. Chän ao −¬ng

MÌ hoa

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

10 - 12

Ngoμi nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn cã ®Ó lùa chän Tr¾m cá

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

10 - 12

mét ao nu«i nh− ®· tr×nh bμy ë phÇn trªn, ChÐp

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

8 - 10

ng−êi −¬ng cçon cÇn chó ý mét sè yªu cÇu Tr«i

0,5 - 0,7

2,5 - 3

5 - 6

8 - 10

kü thuËt nh»m n©ng cao tØ lÖ sèng vμ tèc ®é R« phi

0,5 - 0,7 1,2 - 2,5

4 - 7

sinh tr−ëng cña c¸:

- Nguån n−íc:

B¶ng 1: Cçh ph©n ®Þnh c¸ bét, c¸ h−¬ng Do søc ®Ò kh¸ng bÖnh tËt vμ chèng chÞu vμ c¸ gièng

víi m«i tr−êng cña cçon rÊt yÕu, v× vËy, ao

−¬ng ph¶i cã nguån n−íc s¹ch, kh«ng bÞ «

1.1. ¦¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng nhiÔm vÒ mÆt hãa häc vμ kh«ng chøa cç lo¹i Trong giai ®o¹n ph¸t triÓn tõ c¸ bét thμnh sinh vËt cã thÓ g©y h¹i cho cçon.

c¸ h−¬ng, c¬ thÓ c¸ ph¸t triÓn ch−a hoμn Nhu cÇu trao ®æi chÊt cña cçon rÊt lín, chØnh, mét sè c¬ quan nh− v©y, vÈy, bãng khÝ,

®Æc biÖt nhu cÇu kh«ng gian ho¹t ®éng cña cç¬ quan tiªu hãa... ph¸t triÓn ch−a ®Çy ®ñ.

con ngμy cμng më réng, nªn ao −¬ng ph¶i cã Kh¶ n¨ng vËn ®éng trèn ch¹y kÎ thï vμ

nguån n−íc chñ ®éng b¬m thay n−íc vμ bæ chèng chÞu víi cç biÕn ®éng xÊu cña m«i sung n−íc trong cç tr−êng hîp: ®iÒu chØnh tr−êng rÊt yÕu. ë giai ®o¹n −¬ng c¸ bét thμnh mμu n−íc ao, gia t¨ng l−îng «xy hßa tan, c¸ h−¬ng, ®a sè cç loμi cçã chung nguån t¨ng thÓ tÝch n−íc vμ kh«ng gian ho¹t ®éng thøc ¨n lμ thùc vËt phï du vμ ®éng vËt phï cña cçon.

du cì nhá. Sau giai ®o¹n nμy, tÝnh ¨n cña cç

- ChÊt ®¸y:

loμi c¸ b¾t ®Çu cã tÝnh chÊt gièng nh− c¬ thÓ

ChÊt ®¸y cã kh¶ n¨ng tÝch tr÷ vμ bæ sung tr−ëng thμnh.

chÊt dinh d−ìng cho ao, còng cã thÓ chÊt ®¸y 64

65

https://thuviensach.vn

g©y « nhiÔm cho m«i tr−êng ao −¬ng. Do vËy,

- ¸nh s¸ng:

nªn chän cç ao cã chÊt ®¸y lμ ®Êt bïn ®Ó

Thøc ¨n chñ yÕu cña cçon lμ sinh vËt

−¬ng cçon. Kh«ng nªn chän cç ao cã chÊt phï du, v× vËy, cç ao −¬ng nhÊt thiÕt ph¶i cã

®¸y nhiÒu c¸t, rÊt khã g©y mμu n−íc. §é dμy

®iÒu kiÖn th«ng tho¸ng, ®Çy ®ñ ¸nh s¸ng ®Ó

cña líp bïn qu¸ máng sÏ khã g©y mμu, cçon t¶o n−íc vμ ®éng vËt phï du ph¸t triÓn. Khi thiÕu thøc ¨n. NÕu bïn qu¸ dμy th× ao −¬ng chän ao −¬ng, nªn chän cç ao kh«ng bÞ che dÔ bÞ « nhiÔm, nªn chän cç ao cã ®é dμy bïn khuÊt bëi cç c«ng tr×nh x©y dùng hay c©y cã tõ 15 - 25 cm.

t¸n réng. Ng−êi nu«i cçÇn ph¶i ph¸t quang cç bê bôi, t¸n c©y che khuÊt ¸nh s¸ng cña ao

- DiÖn tÝch:

−¬ng. Cç ao −¬ng x©y dùng míi nªn bè trÝ

DiÖn tÝch ao −¬ng cçon chñ yÕu liªn quan theo chiÒu ®«ng - t©y ®Ó ao cã ®iÒu kiÖn nhËn

®Õn kh¶ n¨ng qu¶n lý m«i tr−êng vμ ch¨m sãc

®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng nhÊt trong ngμy.

cçon. Ao qu¸ réng, ng−êi nu«i c¸ sÏ gÆp khã 1.1.2. ChuÈn bÞ ao −¬ng

kh¨n trong viÖc g©y mμu n−íc, qu¶n lý ®Þch ViÖc chuÈn bÞ ao ®Ó −¬ng c¸ bét thμnh c¸

h¹i, ao qu¸ hÑp, cçon sÏ thiÕu m«i tr−êng h−¬ng c¬ b¶n tu©n theo cç b−íc kü thuËt ho¹t ®éng, quy m« s¶n xuÊt manh món. §èi chuÈn bÞ ao nu«i c¸. Tuy nhiªn, ng−êi −¬ng víi cç ao −¬ng c¸, nªn chän nh÷ng ao cã diÖn nu«i cçÇn ph¶i chó ý h¬n mét sè kh©u kü tÝch tõ 500 - 3.000 m2, tïy thuéc quy m« s¶n thuËt ®Æc biÖt ®Ó b¶o vÖ vμ n©ng cao tØ lÖ

xuÊt cña mçi hé gia ®×nh.

sèng, s¶n l−îng thu ho¹ch cçon.

- §é s©u:

- Th¸o c¹n n−íc, b¾t lo¹i bá cçò, c¸ t¹p Trong qu¸ tr×nh −¬ng cçon, ®é s©u thùc vμ cç lo¹i sinh vËt khç trong ao. ViÖc nμy tÕ cña cç ao −¬ng chØ cÇn 80 - 100 cm, tuy cÇn ph¶i lμm triÖt ®Ó, v× cç lo¹i c¸ t¹p vμ cç nhiªn, ao −¬ng cÇn cã bê cao, trong cç ®iÒu lo¹i sinh vËt khç nh−: c¸ r« ®ång, c¸ r« phi, kiÖn bÊt lîi nh− mËt ®é cao, mμu n−íc quç¸ qu¶, nßng näc Õch, nh¸i, r¾n n−íc... cã thÓ

®Ëm, c¸ næi ®Çu hay trêi n¾ng g¾t lμm cho b¾t cçon lμm thøc ¨n.

nhiÖt ®é n−íc t¨ng cao, ao −¬ng vÉn cã thÓ

- Gia cè bê ao lμ viÖc lμm quan träng nh»m nhËn n−íc bæ sung lªn ®Õn ®é s©u 1 - 1,2 m.

ng¨n chÆn cç dßng n−íc rß rØ vμo ao hoÆc tõ 66

67

https://thuviensach.vn

g©y « nhiÔm cho m«i tr−êng ao −¬ng. Do vËy,

- ¸nh s¸ng:

nªn chän cç ao cã chÊt ®¸y lμ ®Êt bïn ®Ó

Thøc ¨n chñ yÕu cña cçon lμ sinh vËt

−¬ng cçon. Kh«ng nªn chän cç ao cã chÊt phï du, v× vËy, cç ao −¬ng nhÊt thiÕt ph¶i cã

®¸y nhiÒu c¸t, rÊt khã g©y mμu n−íc. §é dμy

®iÒu kiÖn th«ng tho¸ng, ®Çy ®ñ ¸nh s¸ng ®Ó

cña líp bïn qu¸ máng sÏ khã g©y mμu, cçon t¶o n−íc vμ ®éng vËt phï du ph¸t triÓn. Khi thiÕu thøc ¨n. NÕu bïn qu¸ dμy th× ao −¬ng chän ao −¬ng, nªn chän cç ao kh«ng bÞ che dÔ bÞ « nhiÔm, nªn chän cç ao cã ®é dμy bïn khuÊt bëi cç c«ng tr×nh x©y dùng hay c©y cã tõ 15 - 25 cm.

t¸n réng. Ng−êi nu«i cçÇn ph¶i ph¸t quang cç bê bôi, t¸n c©y che khuÊt ¸nh s¸ng cña ao

- DiÖn tÝch:

−¬ng. Cç ao −¬ng x©y dùng míi nªn bè trÝ

DiÖn tÝch ao −¬ng cçon chñ yÕu liªn quan theo chiÒu ®«ng - t©y ®Ó ao cã ®iÒu kiÖn nhËn

®Õn kh¶ n¨ng qu¶n lý m«i tr−êng vμ ch¨m sãc

®−îc nhiÒu ¸nh s¸ng nhÊt trong ngμy.

cçon. Ao qu¸ réng, ng−êi nu«i c¸ sÏ gÆp khã 1.1.2. ChuÈn bÞ ao −¬ng

kh¨n trong viÖc g©y mμu n−íc, qu¶n lý ®Þch ViÖc chuÈn bÞ ao ®Ó −¬ng c¸ bét thμnh c¸

h¹i, ao qu¸ hÑp, cçon sÏ thiÕu m«i tr−êng h−¬ng c¬ b¶n tu©n theo cç b−íc kü thuËt ho¹t ®éng, quy m« s¶n xuÊt manh món. §èi chuÈn bÞ ao nu«i c¸. Tuy nhiªn, ng−êi −¬ng víi cç ao −¬ng c¸, nªn chän nh÷ng ao cã diÖn nu«i cçÇn ph¶i chó ý h¬n mét sè kh©u kü tÝch tõ 500 - 3.000 m2, tïy thuéc quy m« s¶n thuËt ®Æc biÖt ®Ó b¶o vÖ vμ n©ng cao tØ lÖ

xuÊt cña mçi hé gia ®×nh.

sèng, s¶n l−îng thu ho¹ch cçon.

- §é s©u:

- Th¸o c¹n n−íc, b¾t lo¹i bá cçò, c¸ t¹p Trong qu¸ tr×nh −¬ng cçon, ®é s©u thùc vμ cç lo¹i sinh vËt khç trong ao. ViÖc nμy tÕ cña cç ao −¬ng chØ cÇn 80 - 100 cm, tuy cÇn ph¶i lμm triÖt ®Ó, v× cç lo¹i c¸ t¹p vμ cç nhiªn, ao −¬ng cÇn cã bê cao, trong cç ®iÒu lo¹i sinh vËt khç nh−: c¸ r« ®ång, c¸ r« phi, kiÖn bÊt lîi nh− mËt ®é cao, mμu n−íc quç¸ qu¶, nßng näc Õch, nh¸i, r¾n n−íc... cã thÓ

®Ëm, c¸ næi ®Çu hay trêi n¾ng g¾t lμm cho b¾t cçon lμm thøc ¨n.

nhiÖt ®é n−íc t¨ng cao, ao −¬ng vÉn cã thÓ

- Gia cè bê ao lμ viÖc lμm quan träng nh»m nhËn n−íc bæ sung lªn ®Õn ®é s©u 1 - 1,2 m.

ng¨n chÆn cç dßng n−íc rß rØ vμo ao hoÆc tõ 66

67

https://thuviensach.vn

ao ra ngoμi. Cç dßng n−íc rß rØ nμy sÏ lμ lèi vμo ao cÇn ph¶i läc cç sinh vËt ®Þch h¹i, lÇn tho¸t cña ®μn cçon ra khái ao hoÆc lμ ®−êng

®Çu lÊy n−íc chØ cÇn l−îng n−íc ®¹t ®Õn ®é x©m nhËp cña cç sinh vËt cã h¹i vμo ao −¬ng.

s©u 40 - 60 cm, sau khi n−íc ®· lªn mμu míi

- Khö trïng ®¸y ao: Dïng v«i bét ®Ó tiªu th¶ c¸ bét vμ lÊy thªm n−íc vμo ao.

diÖt Êu trïng vμ c¬ thÓ tr−ëng thμnh cña nh÷ng 1.1.3. Th¶ c¸ bét

loμi c¸ t¹p cßn sãt l¹i trong ao. L−îng v«i bét

- Cì c¸ bét: ®a sè cç lo¹i c¸ bét ®Òu cã dïng ®Ó khö trïng vμ diÖt t¹p ®¸y ao lμ 10 -

chiÒu dμi th©n 0,5 - 0,7 cm.

15 kg v«i bét/100 m2 ®¸y ao.

- ChÊt l−îng c¸ bét: C¸ bét th¶ −¬ng lμ c¸

- Ph¬i ®¸y: Cç ao −¬ng sau khi ®· khö bét võa míi tiªu hÕt khèi no·n hoμng, khi cho trïng vμ diÖt t¹p cÇn ph¶i ®−îc ph¬i ®¸y. Tç c¸ bét vμo b¸t n−íc, thÊy chóng cã kh¶ n¨ng dông cña viÖc ph¬i ®¸y ao −¬ng c¸ lμ tiªu diÖt b¬i léi tù do, linh ho¹t, kh«ng bÞ ch×m xuèng nèt cç sinh vËt thñy sinh vμ Êu trïng cña

®¸y b¸t. Tuy nhiªn, cÇn rÊt chó ý, c¸ bét ®·

chóng cßn tån t¹i trong ao. MÆt khç, qu¸

tiªu hÕt no·n hoμng mμ kh«ng ®−îc th¶ −¬ng tr×nh ph¬i ao sÏ lμm cho líp bïn ®¸y ao trë ngay sÏ thμnh c¸ bét "giμ", nh÷ng løa c¸ bét nªn xèp, t¨ng c−êng qu¸ tr×nh ph©n hñy cç nh− vËy sÏ cã tØ lÖ hao hôt rÊt lín do chóng bÞ

chÊt h÷u c¬ ë ®¸y bïn, dÔ dμng cho viÖc g©y thiÕu dinh d−ìng.

mμu n−íc.

- Thêi ®iÓm vËn chuyÓn vμ th¶ c¸ bét:

- Bãn lãt: §èi víi cç ao −¬ng cçon, bãn lãt Ng−êi nu«i cçÇn tr¸nh nh÷ng thêi ®iÓm cã lμ kh©u kü thuËt kh«ng thÓ thiÕu. Cã thÓ sö m−a rμo, n¾ng g¾t ®Ó vËn chuyÓn vμ th¶ c¸

dông ph©n chuång hoÆc ph©n xanh bãn lãt cho bét. Thêi ®iÓm vËn chuyÓn vμ th¶ c¸ bét tèt ao tr−íc khi lÊy n−íc vμo. L−îng ph©n bãn lãt nhÊt lμ lóc s¸ng sím hoÆc lóc chiÒu m¸t.

cho ao −¬ng c¸: Ph©n chuång: 30 - 50 kg/100 m2

- MËt ®é th¶ c¸ bét:

®¸y hoÆc ph©n xanh: 50 - 60 kg/100 m2, hoÆc MÌ tr¾ng

250 - 300 con/m2

ph©n v« c¬ 2 - 3 kg/100 m2, chia ra theo tØ lÖ bãn MÌ hoa

150 - 200 con/m2

ph©n ®¹m vμ ph©n l©n lμ 2 : 1.

Mrigal

180 - 200 con/m2

- LÊy n−íc vμo ao: ChØ lÊy n−íc vμo ao Tr«i r«hu

180 - 200 con/m2

tr−íc khi th¶ c¸ bét 3 - 5 ngμy, khi lÊy n−íc Tr¾m cá

220 - 250 con/m2

68

69

https://thuviensach.vn

ao ra ngoμi. Cç dßng n−íc rß rØ nμy sÏ lμ lèi vμo ao cÇn ph¶i läc cç sinh vËt ®Þch h¹i, lÇn tho¸t cña ®μn cçon ra khái ao hoÆc lμ ®−êng

®Çu lÊy n−íc chØ cÇn l−îng n−íc ®¹t ®Õn ®é x©m nhËp cña cç sinh vËt cã h¹i vμo ao −¬ng.

s©u 40 - 60 cm, sau khi n−íc ®· lªn mμu míi

- Khö trïng ®¸y ao: Dïng v«i bét ®Ó tiªu th¶ c¸ bét vμ lÊy thªm n−íc vμo ao.

diÖt Êu trïng vμ c¬ thÓ tr−ëng thμnh cña nh÷ng 1.1.3. Th¶ c¸ bét

loμi c¸ t¹p cßn sãt l¹i trong ao. L−îng v«i bét

- Cì c¸ bét: ®a sè cç lo¹i c¸ bét ®Òu cã dïng ®Ó khö trïng vμ diÖt t¹p ®¸y ao lμ 10 -

chiÒu dμi th©n 0,5 - 0,7 cm.

15 kg v«i bét/100 m2 ®¸y ao.

- ChÊt l−îng c¸ bét: C¸ bét th¶ −¬ng lμ c¸

- Ph¬i ®¸y: Cç ao −¬ng sau khi ®· khö bét võa míi tiªu hÕt khèi no·n hoμng, khi cho trïng vμ diÖt t¹p cÇn ph¶i ®−îc ph¬i ®¸y. Tç c¸ bét vμo b¸t n−íc, thÊy chóng cã kh¶ n¨ng dông cña viÖc ph¬i ®¸y ao −¬ng c¸ lμ tiªu diÖt b¬i léi tù do, linh ho¹t, kh«ng bÞ ch×m xuèng nèt cç sinh vËt thñy sinh vμ Êu trïng cña

®¸y b¸t. Tuy nhiªn, cÇn rÊt chó ý, c¸ bét ®·

chóng cßn tån t¹i trong ao. MÆt khç, qu¸

tiªu hÕt no·n hoμng mμ kh«ng ®−îc th¶ −¬ng tr×nh ph¬i ao sÏ lμm cho líp bïn ®¸y ao trë ngay sÏ thμnh c¸ bét "giμ", nh÷ng løa c¸ bét nªn xèp, t¨ng c−êng qu¸ tr×nh ph©n hñy cç nh− vËy sÏ cã tØ lÖ hao hôt rÊt lín do chóng bÞ

chÊt h÷u c¬ ë ®¸y bïn, dÔ dμng cho viÖc g©y thiÕu dinh d−ìng.

mμu n−íc.

- Thêi ®iÓm vËn chuyÓn vμ th¶ c¸ bét:

- Bãn lãt: §èi víi cç ao −¬ng cçon, bãn lãt Ng−êi nu«i cçÇn tr¸nh nh÷ng thêi ®iÓm cã lμ kh©u kü thuËt kh«ng thÓ thiÕu. Cã thÓ sö m−a rμo, n¾ng g¾t ®Ó vËn chuyÓn vμ th¶ c¸

dông ph©n chuång hoÆc ph©n xanh bãn lãt cho bét. Thêi ®iÓm vËn chuyÓn vμ th¶ c¸ bét tèt ao tr−íc khi lÊy n−íc vμo. L−îng ph©n bãn lãt nhÊt lμ lóc s¸ng sím hoÆc lóc chiÒu m¸t.

cho ao −¬ng c¸: Ph©n chuång: 30 - 50 kg/100 m2

- MËt ®é th¶ c¸ bét:

®¸y hoÆc ph©n xanh: 50 - 60 kg/100 m2, hoÆc MÌ tr¾ng

250 - 300 con/m2

ph©n v« c¬ 2 - 3 kg/100 m2, chia ra theo tØ lÖ bãn MÌ hoa

150 - 200 con/m2

ph©n ®¹m vμ ph©n l©n lμ 2 : 1.

Mrigal

180 - 200 con/m2

- LÊy n−íc vμo ao: ChØ lÊy n−íc vμo ao Tr«i r«hu

180 - 200 con/m2

tr−íc khi th¶ c¸ bét 3 - 5 ngμy, khi lÊy n−íc Tr¾m cá

220 - 250 con/m2

68

69

https://thuviensach.vn

ChÐp

130 - 150 con/m2

vËt phong phó, b»ng cçh bãn ph©n g©y mμu Chim tr¾ng

200 - 250 con/m2.

n−íc. Nh÷ng ng−êi nu«i cçon l©u n¨m cã

- Kü thuËt th¶ c¸ bét: Sau khi vËn chuyÓn kinh nghiÖm xç ®Þnh sù thiÕu ®ñ dinh c¸ bét vÒ ao −¬ng, kh«ng nªn ®Ó c¸ bét trong d−ìng cña ao −¬ng b»ng cçh quan s¸t mμu bao chøa l©u. Khi ch−a thÓ th¶ c¸ bét ngay, n−íc. N−íc ao −¬ng cã mμu xanh lçhuèi cÇn nhÑ tay l¾c ®Òu bao chøa ®Ó c¸ kh«ng bÞ

non thÓ hiÖn trong ao cã ®ñ thøc ¨n cho c¸

ng¹t. Tr−íc khi më bao th¶ c¸ bét ra ao, nªn con. Mμu n−íc biÕn ®æi ®Ëm h¬n hoÆc nh¹t ng©m bao chøa c¸ trong ao kho¶ng 5 - 10 phót.

h¬n ®Òu kh«ng tèt cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn Sau ®ã, më miÖng bao, nghiªng lÊy thªm n−íc cña c¸. V× vËy, ng−êi nu«i cçÇn cã sù ®iÒu ao vμo bao råi tõ tõ ®æ c¸ ra. Lμm nh− thÕ ®Ó

chØnh linh ho¹t l−îng ph©n bãn vμ chu kú tr¸nh cho c¸ bÞ sèc nhiÖt do sù chªnh lÖch bãn ph©n dùa vμo mμu n−íc cña ao. Th«ng nhiÖt ®é n−íc ngoμi ao vμ trong bao chøa c¸.

th−êng, l−îng ph©n bãn bæ sung cho cç ao Khi th¶ c¸ bét, ng−êi nu«i cçÇn chó ý lùa

−¬ng c¸ h−¬ng h»ng tuÇn lμ 10 - 15 kg ph©n chän ®Þa ®iÓm th¶ c¸ lμ gãc ao s¹ch, kh«ng cã chuång ñ hoai/100 m2 ao. Cç ao −¬ng c¸ mÌ, rç vμ ë ®Çu ngän giã. Khi th¶ c¸ bét xong, cç lo¹i c¸ tr«i, chÐp bãn thªm ph©n xanh víi ng−êi th¶ cçã thÓ nhÑ tay kho¶ n−íc ®Ó c¸

l−îng 15 - 20 kg/100 m2 ao.

bét t¶n réng ra ao.

Bªn c¹nh nguån thøc ¨n tù nhiªn g©y nu«i 1.1.4. Ch¨m sãc ao −¬ng c¸ h−¬ng

®−îc trong ao, ng−êi nu«i cçÇn ph¶i chñ Trong qu¸ tr×nh −¬ng c¸ bét thμnh c¸

®éng cung cÊp cç lo¹i thøc ¨n bæ sung cho c¸.

h−¬ng, viÖc ch¨m sãc vμ qu¶n lý ao −¬ng cÇn Th−êng cç lo¹i thøc ¨n nμy ®−îc cung cÊp ph¶i ®¹t ®−îc môc ®Ých: b¶o ®¶m ®ñ thøc ¨n

®Òu ®Æn tõ ngμy thø ba sau khi th¶ c¸ bét.

cho c¸, rót ng¾n thêi gian −¬ng vμ n©ng cao Thøc ¨n bæ sung ®Òu ë d¹ng bét, nh− bét g¹o, n¨ng suÊt, s¶n l−îng thu ho¹ch cña c¸ h−¬ng.

c¸m g¹o, bét mú. Trong nh÷ng ngμy ®Çu cho

§a sè cç loμi c¸ trong giai ®o¹n −¬ng cç¸ ¨n thøc ¨n bæ sung, cç lo¹i bét nμy ®−îc bét thμnh c¸ h−¬ng cã chung nguån thøc ¨n nÊu chÝn, hßa lo·ng vμo n−íc vμ tÐ ®Òu ë khu c¬ b¶n lμ sinh vËt phï du. V× vËy, trong cç vùc ven bê ao. Tõ kho¶ng ngμy thø 10 trë ®i, ao −¬ng cÇn duy tr× l−îng thøc ¨n phï du sinh cã thÓ r¾c bét sèng cho c¸. Khi r¾c bét sèng, 70

71

https://thuviensach.vn

ChÐp

130 - 150 con/m2

vËt phong phó, b»ng cçh bãn ph©n g©y mμu Chim tr¾ng

200 - 250 con/m2.

n−íc. Nh÷ng ng−êi nu«i cçon l©u n¨m cã

- Kü thuËt th¶ c¸ bét: Sau khi vËn chuyÓn kinh nghiÖm xç ®Þnh sù thiÕu ®ñ dinh c¸ bét vÒ ao −¬ng, kh«ng nªn ®Ó c¸ bét trong d−ìng cña ao −¬ng b»ng cçh quan s¸t mμu bao chøa l©u. Khi ch−a thÓ th¶ c¸ bét ngay, n−íc. N−íc ao −¬ng cã mμu xanh lçhuèi cÇn nhÑ tay l¾c ®Òu bao chøa ®Ó c¸ kh«ng bÞ

non thÓ hiÖn trong ao cã ®ñ thøc ¨n cho c¸

ng¹t. Tr−íc khi më bao th¶ c¸ bét ra ao, nªn con. Mμu n−íc biÕn ®æi ®Ëm h¬n hoÆc nh¹t ng©m bao chøa c¸ trong ao kho¶ng 5 - 10 phót.

h¬n ®Òu kh«ng tèt cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn Sau ®ã, më miÖng bao, nghiªng lÊy thªm n−íc cña c¸. V× vËy, ng−êi nu«i cçÇn cã sù ®iÒu ao vμo bao råi tõ tõ ®æ c¸ ra. Lμm nh− thÕ ®Ó

chØnh linh ho¹t l−îng ph©n bãn vμ chu kú tr¸nh cho c¸ bÞ sèc nhiÖt do sù chªnh lÖch bãn ph©n dùa vμo mμu n−íc cña ao. Th«ng nhiÖt ®é n−íc ngoμi ao vμ trong bao chøa c¸.

th−êng, l−îng ph©n bãn bæ sung cho cç ao Khi th¶ c¸ bét, ng−êi nu«i cçÇn chó ý lùa

−¬ng c¸ h−¬ng h»ng tuÇn lμ 10 - 15 kg ph©n chän ®Þa ®iÓm th¶ c¸ lμ gãc ao s¹ch, kh«ng cã chuång ñ hoai/100 m2 ao. Cç ao −¬ng c¸ mÌ, rç vμ ë ®Çu ngän giã. Khi th¶ c¸ bét xong, cç lo¹i c¸ tr«i, chÐp bãn thªm ph©n xanh víi ng−êi th¶ cçã thÓ nhÑ tay kho¶ n−íc ®Ó c¸

l−îng 15 - 20 kg/100 m2 ao.

bét t¶n réng ra ao.

Bªn c¹nh nguån thøc ¨n tù nhiªn g©y nu«i 1.1.4. Ch¨m sãc ao −¬ng c¸ h−¬ng

®−îc trong ao, ng−êi nu«i cçÇn ph¶i chñ Trong qu¸ tr×nh −¬ng c¸ bét thμnh c¸

®éng cung cÊp cç lo¹i thøc ¨n bæ sung cho c¸.

h−¬ng, viÖc ch¨m sãc vμ qu¶n lý ao −¬ng cÇn Th−êng cç lo¹i thøc ¨n nμy ®−îc cung cÊp ph¶i ®¹t ®−îc môc ®Ých: b¶o ®¶m ®ñ thøc ¨n

®Òu ®Æn tõ ngμy thø ba sau khi th¶ c¸ bét.

cho c¸, rót ng¾n thêi gian −¬ng vμ n©ng cao Thøc ¨n bæ sung ®Òu ë d¹ng bét, nh− bét g¹o, n¨ng suÊt, s¶n l−îng thu ho¹ch cña c¸ h−¬ng.

c¸m g¹o, bét mú. Trong nh÷ng ngμy ®Çu cho

§a sè cç loμi c¸ trong giai ®o¹n −¬ng cç¸ ¨n thøc ¨n bæ sung, cç lo¹i bét nμy ®−îc bét thμnh c¸ h−¬ng cã chung nguån thøc ¨n nÊu chÝn, hßa lo·ng vμo n−íc vμ tÐ ®Òu ë khu c¬ b¶n lμ sinh vËt phï du. V× vËy, trong cç vùc ven bê ao. Tõ kho¶ng ngμy thø 10 trë ®i, ao −¬ng cÇn duy tr× l−îng thøc ¨n phï du sinh cã thÓ r¾c bét sèng cho c¸. Khi r¾c bét sèng, 70

71

https://thuviensach.vn

ng−êi nu«i c¸ nªn th¶ bÌo tÊm råi r¾c bét lªn

- B¶o vÖ bê vμ cèng th¸o n−íc.

bÌo. L−îng thøc ¨n bæ sung (tÝnh kh«) cho cÇèng th¸o n−íc vμ bê ao cã thÓ bÞ rß rØ.

t¨ng dÇn tõ 0,1 - 0,4 kg/v¹n c¸/ngμy.

Tïy theo møc ®é rß rØ mμ cã thÓ cã cç hiÖn

§èi víi nh÷ng khu vùc ng−êi nu«i cçã t−îng bÊt lîi x¶y ra nh− ao cã thÓ bÞ c¹n n−íc, thÓ mua ®−îc thøc ¨n c«ng nghiÖp, nªn sö cçon cã thÓ ng−îc dßng ra khái ao hay ®Þch dông thøc ¨n c«ng nghiÖp d¹ng bét ®Ó −¬ng h¹i cã thÓ x©m nhËp vμo ao... Do vËy, ph¸t c¸. Lo¹i thøc ¨n nμy cã hμm l−îng dinh d−ìng hiÖn vμ ®¾p bÞt cç chç rß rØ ë bê vμ cèng ao cao gióp cçon ph¸t triÓn nhanh vμ h¹n chÕ «

−¬ng ph¶i kÞp thêi vμ triÖt ®Ó.

nhiÔm m«i tr−êng n−íc.

- Bæ sung n−íc vμo ao −¬ng.

Khi th¶ c¸ bét vμo ao −¬ng, møc n−íc

§èi víi cçhÐp vμ c¸ tr¾m, ng−êi ta cã thÓ

trong ao chØ ®¹t ®é s©u 0,4 - 0,6 m. Trong qu¸

−¬ng b»ng cçh kh«ng bãn ph©n, dïng s÷a tr×nh −¬ng, m«i tr−êng ao sÏ trë nªn h¹n hÑp

®Ëu t−¬ng tÐ trùc tiÕp xuèng ao cho c¸, l−îng do cçon ph¸t triÓn vÒ kÝch th−íc c¬ thÓ. Bãn kh« t¨ng dÇn tõ 0,2 kg/m2 ao/ngμy. Cø sau ph©n th−êng xuyªn cïng víi cç chÊt th¶i cña mçi tuÇn −¬ng, l−îng ®Ëu t−¬ng t¨ng 0,1 -

cçon lμm l−îng chÊt h÷u c¬ d− thõa t¨ng 0,15 kg/ngμy.

lªn g©y « nhiÔm trong ao. V× vËy, bæ sung vμ

1.1.5. Qu¶n lý ao −¬ng c¸ h−¬ng thay n−íc th−êng xuyªn ®Ó t¹o m«i tr−êng Qu¸ tr×nh −¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng thuËn lîi cho cçon ph¸t triÓn.

th−êng kÐo dμi 20 - 30 ngμy. Khi thu ho¹ch, Mùc n−íc s©u thÝch hîp ®èi víi ao −¬ng cç¸ h−¬ng cña ®a sè cç lo¹i c¸ nh− mÌ, tr«i, h−¬ng lμ 0,8 - 1 m. Sau khi th¶ c¸ bét, cã thÓ

tr¾m, chÐp ®Òu cã chiÒu dμi kho¶ng 2,5 - 3 cm.

b¬m bæ sung n−íc dÇn dÇn vμo ao ®Õn khi ®¹t Qu¶n lý ao −¬ng c¸ h−¬ng ph¶i ®−îc tiÕn

®é s©u cÇn thiÕt, mçi ngμy n©ng ®é s©u 10 -

hμnh th−êng xuyªn, tØ mØ trong suèt qu¸

30 cm. §èi víi ao −¬ng cçon, nªn ¸p dông tr×nh −¬ng ®Ó b¶o vÖ cçon tr¸nh khái cç tç biÖn ph¸p thay n−íc dÇn dÇn, võa b¬m n−íc

®éng xÊu cña m«i tr−êng. Qu¶n lý ao −¬ng bæ sung n−íc míi, võa th¸o bá n−íc cò. Nãi b¾t ®Çu tõ viÖc th¨m ao (tuÇn ao) h»ng ngμy, chung, viÖc b¬m n−íc bæ sung vμ thay n−íc ao h»ng buæi ®Ó ph¸t hiÖn cç hiÖn t−îng bÊt lîi cã thÓ tiÕn hμnh ®Þnh kú, tïy theo ®iÒu kiÖn cã thÓ x¶y ra vμ t×m cçh xö lý.

chñ ®éng cña nguån n−íc.

72

73

https://thuviensach.vn

ng−êi nu«i c¸ nªn th¶ bÌo tÊm råi r¾c bét lªn

- B¶o vÖ bê vμ cèng th¸o n−íc.

bÌo. L−îng thøc ¨n bæ sung (tÝnh kh«) cho cÇèng th¸o n−íc vμ bê ao cã thÓ bÞ rß rØ.

t¨ng dÇn tõ 0,1 - 0,4 kg/v¹n c¸/ngμy.

Tïy theo møc ®é rß rØ mμ cã thÓ cã cç hiÖn

§èi víi nh÷ng khu vùc ng−êi nu«i cçã t−îng bÊt lîi x¶y ra nh− ao cã thÓ bÞ c¹n n−íc, thÓ mua ®−îc thøc ¨n c«ng nghiÖp, nªn sö cçon cã thÓ ng−îc dßng ra khái ao hay ®Þch dông thøc ¨n c«ng nghiÖp d¹ng bét ®Ó −¬ng h¹i cã thÓ x©m nhËp vμo ao... Do vËy, ph¸t c¸. Lo¹i thøc ¨n nμy cã hμm l−îng dinh d−ìng hiÖn vμ ®¾p bÞt cç chç rß rØ ë bê vμ cèng ao cao gióp cçon ph¸t triÓn nhanh vμ h¹n chÕ «

−¬ng ph¶i kÞp thêi vμ triÖt ®Ó.

nhiÔm m«i tr−êng n−íc.

- Bæ sung n−íc vμo ao −¬ng.

Khi th¶ c¸ bét vμo ao −¬ng, møc n−íc

§èi víi cçhÐp vμ c¸ tr¾m, ng−êi ta cã thÓ

trong ao chØ ®¹t ®é s©u 0,4 - 0,6 m. Trong qu¸

−¬ng b»ng cçh kh«ng bãn ph©n, dïng s÷a tr×nh −¬ng, m«i tr−êng ao sÏ trë nªn h¹n hÑp

®Ëu t−¬ng tÐ trùc tiÕp xuèng ao cho c¸, l−îng do cçon ph¸t triÓn vÒ kÝch th−íc c¬ thÓ. Bãn kh« t¨ng dÇn tõ 0,2 kg/m2 ao/ngμy. Cø sau ph©n th−êng xuyªn cïng víi cç chÊt th¶i cña mçi tuÇn −¬ng, l−îng ®Ëu t−¬ng t¨ng 0,1 -

cçon lμm l−îng chÊt h÷u c¬ d− thõa t¨ng 0,15 kg/ngμy.

lªn g©y « nhiÔm trong ao. V× vËy, bæ sung vμ

1.1.5. Qu¶n lý ao −¬ng c¸ h−¬ng thay n−íc th−êng xuyªn ®Ó t¹o m«i tr−êng Qu¸ tr×nh −¬ng c¸ bét thμnh c¸ h−¬ng thuËn lîi cho cçon ph¸t triÓn.

th−êng kÐo dμi 20 - 30 ngμy. Khi thu ho¹ch, Mùc n−íc s©u thÝch hîp ®èi víi ao −¬ng cç¸ h−¬ng cña ®a sè cç lo¹i c¸ nh− mÌ, tr«i, h−¬ng lμ 0,8 - 1 m. Sau khi th¶ c¸ bét, cã thÓ

tr¾m, chÐp ®Òu cã chiÒu dμi kho¶ng 2,5 - 3 cm.

b¬m bæ sung n−íc dÇn dÇn vμo ao ®Õn khi ®¹t Qu¶n lý ao −¬ng c¸ h−¬ng ph¶i ®−îc tiÕn

®é s©u cÇn thiÕt, mçi ngμy n©ng ®é s©u 10 -

hμnh th−êng xuyªn, tØ mØ trong suèt qu¸

30 cm. §èi víi ao −¬ng cçon, nªn ¸p dông tr×nh −¬ng ®Ó b¶o vÖ cçon tr¸nh khái cç tç biÖn ph¸p thay n−íc dÇn dÇn, võa b¬m n−íc

®éng xÊu cña m«i tr−êng. Qu¶n lý ao −¬ng bæ sung n−íc míi, võa th¸o bá n−íc cò. Nãi b¾t ®Çu tõ viÖc th¨m ao (tuÇn ao) h»ng ngμy, chung, viÖc b¬m n−íc bæ sung vμ thay n−íc ao h»ng buæi ®Ó ph¸t hiÖn cç hiÖn t−îng bÊt lîi cã thÓ tiÕn hμnh ®Þnh kú, tïy theo ®iÒu kiÖn cã thÓ x¶y ra vμ t×m cçh xö lý.

chñ ®éng cña nguån n−íc.

72

73

https://thuviensach.vn

B¬m n−íc bæ sung ®ét xuÊt cho ao −¬ng c¸

th−êng xuÊt hiÖn sau cç trËn m−a rμo vμi h−¬ng ph¶i ®−îc tiÕn thμnh kÞp thêi trong cç ngμy. §Ó lo¹i trõ nßng näc, cÇn ph¸t hiÖn sím tr−êng hîp ph¸t hiÖn ao bÞ c¹n n−íc hoÆc bÞ «

vμ vít bá cç æ trøng Õch, nh¸i næi trªn mÆt nhiÔm. Buæi s¸ng cçã thÓ bÞ næi ®Çu nhÑ, n−íc hay cç tæ trøng Ônh −¬ng treo trªn cç khi mÆt trêi lªn, c¸ l¹i lÆn xuèng, ®iÒu ®ã thÓ

cμnh c©y phÝa trªn mÆt ao. Khi ph¸t hiÖn cã hiÖn ao ®ñ dinh d−ìng vμ kh«ng bÞ « nhiÔm.

nßng näc trong ao, dïng vît hoÆc l−íi c¸

Nh÷ng tr−êng hîp c¸ næi ®Çu vμo buæi s¸ng h−¬ng qu©y b¾t.

sím nh−ng kh«ng lÆn khi mÆt trêi lªn, th×

ph¶i b¬m n−íc bæ sung ngay.

Khi b¬m n−íc vμo ao −¬ng, ng−êi nu«i c¸

nhÊt thiÕt ph¶i l−u ý ®Æt l−íi läc rç vμ ®Þch h¹i ë ®Çu cèng cÊp n−íc.

- Ph¸t hiÖn vμ diÖt cç lo¹i ®Þch h¹i.

Cç lo¹i ®Þch h¹i g©y thiÖt h¹i ®èi víi ao

−¬ng cçon th−êng gÆp nh−: c¸ d÷ (c¸ qu¶, c¸

r« ®ång...), nßng näc Õch, nh¸i, bä g¹o, b¾p cμy, r¾n n−íc, chim b¾t c¸...

Khi chuÈn bÞ ao −¬ng, cç loμi c¸ d÷ cÇn ph¶i lo¹i bá triÖt ®Ó. Cç ®èi t−îng nh− r¾n H×nh 7: Mét sè ®èi t−îng ®Þch h¹i cña cçon n−íc, chim b¾t c¸... xuÊt hiÖn kh«ng nhiÒu, cÇn quan s¸t vμ xua ®uæi lμ chÝnh. Cç lo¹i Bä g¹o vμ b¾p cμy lμ nh÷ng lo¹i c«n trïng nßng näc Õch, nh¸i vμ bä g¹o, b¾p cμy th−êng sèng trong n−íc, b¾t cçon lμm thøc ¨n xuÊt hiÖn trong qu¸ tr×nh −¬ng c¸. §Ó lo¹i bá nh−ng l¹i h« hÊp b»ng khÝ trêi. Chóng cã cç lo¹i ®Þch h¹i nμy, cÇn cã sù ph¸t hiÖn sím nh÷ng ®¸m l«ng kh«ng thÊm n−íc trªn c¬

vμ diÖt kÞp thêi.

thÓ ®Ó dù tr÷ kh«ng khÝ. Mçi khi chóng sö Nßng näc th−êng sèng theo ®μn ë ven bê dông hÕt kh«ng khÝ trong ®¸m l«ng, chóng n−íc vμ b¾t cçon lμm thøc ¨n. Nßng näc ph¶i ngoi lªn mÆt n−íc ®Ó lÊy kh«ng khÝ. Lîi 74

75

https://thuviensach.vn

B¬m n−íc bæ sung ®ét xuÊt cho ao −¬ng c¸

th−êng xuÊt hiÖn sau cç trËn m−a rμo vμi h−¬ng ph¶i ®−îc tiÕn thμnh kÞp thêi trong cç ngμy. §Ó lo¹i trõ nßng näc, cÇn ph¸t hiÖn sím tr−êng hîp ph¸t hiÖn ao bÞ c¹n n−íc hoÆc bÞ «

vμ vít bá cç æ trøng Õch, nh¸i næi trªn mÆt nhiÔm. Buæi s¸ng cçã thÓ bÞ næi ®Çu nhÑ, n−íc hay cç tæ trøng Ônh −¬ng treo trªn cç khi mÆt trêi lªn, c¸ l¹i lÆn xuèng, ®iÒu ®ã thÓ

cμnh c©y phÝa trªn mÆt ao. Khi ph¸t hiÖn cã hiÖn ao ®ñ dinh d−ìng vμ kh«ng bÞ « nhiÔm.

nßng näc trong ao, dïng vît hoÆc l−íi c¸

Nh÷ng tr−êng hîp c¸ næi ®Çu vμo buæi s¸ng h−¬ng qu©y b¾t.

sím nh−ng kh«ng lÆn khi mÆt trêi lªn, th×

ph¶i b¬m n−íc bæ sung ngay.

Khi b¬m n−íc vμo ao −¬ng, ng−êi nu«i c¸

nhÊt thiÕt ph¶i l−u ý ®Æt l−íi läc rç vμ ®Þch h¹i ë ®Çu cèng cÊp n−íc.

- Ph¸t hiÖn vμ diÖt cç lo¹i ®Þch h¹i.

Cç lo¹i ®Þch h¹i g©y thiÖt h¹i ®èi víi ao

−¬ng cçon th−êng gÆp nh−: c¸ d÷ (c¸ qu¶, c¸

r« ®ång...), nßng näc Õch, nh¸i, bä g¹o, b¾p cμy, r¾n n−íc, chim b¾t c¸...

Khi chuÈn bÞ ao −¬ng, cç loμi c¸ d÷ cÇn ph¶i lo¹i bá triÖt ®Ó. Cç ®èi t−îng nh− r¾n H×nh 7: Mét sè ®èi t−îng ®Þch h¹i cña cçon n−íc, chim b¾t c¸... xuÊt hiÖn kh«ng nhiÒu, cÇn quan s¸t vμ xua ®uæi lμ chÝnh. Cç lo¹i Bä g¹o vμ b¾p cμy lμ nh÷ng lo¹i c«n trïng nßng näc Õch, nh¸i vμ bä g¹o, b¾p cμy th−êng sèng trong n−íc, b¾t cçon lμm thøc ¨n xuÊt hiÖn trong qu¸ tr×nh −¬ng c¸. §Ó lo¹i bá nh−ng l¹i h« hÊp b»ng khÝ trêi. Chóng cã cç lo¹i ®Þch h¹i nμy, cÇn cã sù ph¸t hiÖn sím nh÷ng ®¸m l«ng kh«ng thÊm n−íc trªn c¬

vμ diÖt kÞp thêi.

thÓ ®Ó dù tr÷ kh«ng khÝ. Mçi khi chóng sö Nßng näc th−êng sèng theo ®μn ë ven bê dông hÕt kh«ng khÝ trong ®¸m l«ng, chóng n−íc vμ b¾t cçon lμm thøc ¨n. Nßng näc ph¶i ngoi lªn mÆt n−íc ®Ó lÊy kh«ng khÝ. Lîi 74

75

https://thuviensach.vn

dông ®Æc ®iÓm nμy, ta cã thÓ diÖt chóng b»ng cçh lÊy dÇu háa phñ mét líp máng trªn mÆt n−íc, khi bä g¹o vμ b¾p cμy ngoi lªn gÆp líp dÇu, kh«ng lÊy ®−îc kh«ng khÝ chóng sÏ chÕt. Cã hai cçh dïng dÇu háa ®Ó diÖt bä g¹o, b¾p cμy. Khi ph¸t hiÖn ao cã bä g¹o vμ

b¾p cμy, nÕu ban ngμy n¾ng vμ cã giã, lÊy dÇu vÈy kh¾p mÆt n−íc. §Ó diÖt bä g¹o vμo ban ®ªm, lμm mét khung tre næi trªn mÆt n−íc, ®æ dÇu vμo trong khung chØ ®ñ ®Ó dÇu lan kÝn khung t¹o thμnh mét líp v¸ng máng, treo mét bãng ®iÖn phÝa trªn khung dÇu, bä g¹o vμ b¾p cμy h−íng s¸ng sÏ tËp trung H×nh 8: LuyÖn Ðp cçon trong bÓ

trong khu vùc khung dÇu, chóng ngoi lªn LuyÖn c¸ hay mét sè ®Þa ph−¬ng gäi lμ

khu vùc cã ¸nh s¸ng nh−ng kh«ng lÊy ®−îc

"quÊy dÎo" th−êng ®−îc tiÕn hμnh sau khi th¶

kh«ng khÝ sÏ chÕt.

c¸ bét mét tuÇn. Cø sau 5 - 6 ngμy l¹i luyÖn 1.1.6. LuyÖn Ðp c¸

LuyÖn Ðp c¸ lμ b−íc kü thuËt quan träng c¸ mét lÇn. Ph−¬ng ph¸p luyÖn c¸ ®¬n gi¶n lμ

nh»m t¨ng kÝch thÝch c¸ ho¹t ®éng vμ trao dïng cμnh c©y th¶ xuèng ao vμ buéc d©y kÐo

®æi chÊt, ®ång thêi t¨ng c−êng søc chÞu ®ùng vμi l−ît cho n−íc ao ®ôc. Cã n¬i, ng−êi −¬ng cña cçon trong cç ®iÒu kiÖn m«i tr−êng c¸ lïa tr©u bß ®i vμi vßng d−íi ao còng cã xÊu. LuyÖn Ðp cçon tr−íc khi vËn chuyÓn hiÖu qu¶. Tr−íc khi thu ho¹ch 4 - 5 ngμy, mçi nh»m n©ng cao tØ lÖ sèng cña c¸ trong qu¸

ngμy mét lÇn, dïng l−íi c¸ h−¬ng kÐo dån c¸

tr×nh vËn chuyÓn. Nh÷ng ®μn c¸ kh«ng ®−îc l¹i mét gãc ao råi l¹i th¶ ra, ph−¬ng ph¸p nμy luyÖn Ðp kü, khi vËn chuyÓn th−êng cã hiÖn võa luyÖn vμ võa kiÓm tra ®−îc c¸. NÕu dïng t−îng "nh−îc" hay "s−îng", tØ lÖ hao hôt trong l−íi luyÖn c¸ qu¸ sím, c¸ sÏ bÞ "®ãng ®Çu", do tr−êng hîp nμy rÊt lín.

cì cçßn nhá, nªn cã thÓ chui lät ®Çu vμo m¾t 76

77

https://thuviensach.vn

dông ®Æc ®iÓm nμy, ta cã thÓ diÖt chóng b»ng cçh lÊy dÇu háa phñ mét líp máng trªn mÆt n−íc, khi bä g¹o vμ b¾p cμy ngoi lªn gÆp líp dÇu, kh«ng lÊy ®−îc kh«ng khÝ chóng sÏ chÕt. Cã hai cçh dïng dÇu háa ®Ó diÖt bä g¹o, b¾p cμy. Khi ph¸t hiÖn ao cã bä g¹o vμ

b¾p cμy, nÕu ban ngμy n¾ng vμ cã giã, lÊy dÇu vÈy kh¾p mÆt n−íc. §Ó diÖt bä g¹o vμo ban ®ªm, lμm mét khung tre næi trªn mÆt n−íc, ®æ dÇu vμo trong khung chØ ®ñ ®Ó dÇu lan kÝn khung t¹o thμnh mét líp v¸ng máng, treo mét bãng ®iÖn phÝa trªn khung dÇu, bä g¹o vμ b¾p cμy h−íng s¸ng sÏ tËp trung H×nh 8: LuyÖn Ðp cçon trong bÓ

trong khu vùc khung dÇu, chóng ngoi lªn LuyÖn c¸ hay mét sè ®Þa ph−¬ng gäi lμ

khu vùc cã ¸nh s¸ng nh−ng kh«ng lÊy ®−îc

"quÊy dÎo" th−êng ®−îc tiÕn hμnh sau khi th¶

kh«ng khÝ sÏ chÕt.

c¸ bét mét tuÇn. Cø sau 5 - 6 ngμy l¹i luyÖn 1.1.6. LuyÖn Ðp c¸

LuyÖn Ðp c¸ lμ b−íc kü thuËt quan träng c¸ mét lÇn. Ph−¬ng ph¸p luyÖn c¸ ®¬n gi¶n lμ

nh»m t¨ng kÝch thÝch c¸ ho¹t ®éng vμ trao dïng cμnh c©y th¶ xuèng ao vμ buéc d©y kÐo

®æi chÊt, ®ång thêi t¨ng c−êng søc chÞu ®ùng vμi l−ît cho n−íc ao ®ôc. Cã n¬i, ng−êi −¬ng cña cçon trong cç ®iÒu kiÖn m«i tr−êng c¸ lïa tr©u bß ®i vμi vßng d−íi ao còng cã xÊu. LuyÖn Ðp cçon tr−íc khi vËn chuyÓn hiÖu qu¶. Tr−íc khi thu ho¹ch 4 - 5 ngμy, mçi nh»m n©ng cao tØ lÖ sèng cña c¸ trong qu¸

ngμy mét lÇn, dïng l−íi c¸ h−¬ng kÐo dån c¸

tr×nh vËn chuyÓn. Nh÷ng ®μn c¸ kh«ng ®−îc l¹i mét gãc ao råi l¹i th¶ ra, ph−¬ng ph¸p nμy luyÖn Ðp kü, khi vËn chuyÓn th−êng cã hiÖn võa luyÖn vμ võa kiÓm tra ®−îc c¸. NÕu dïng t−îng "nh−îc" hay "s−îng", tØ lÖ hao hôt trong l−íi luyÖn c¸ qu¸ sím, c¸ sÏ bÞ "®ãng ®Çu", do tr−êng hîp nμy rÊt lín.

cì cçßn nhá, nªn cã thÓ chui lät ®Çu vμo m¾t 76

77

https://thuviensach.vn

l−íi råi m¾c l¹i ë ®ã, nh÷ng con bÞ "®ãng ®Çu"

mçi loμi cçã sù biÕn ®æi tÝnh ¨n gièng nh− c¬

®Òu chÕt.

thÓ tr−ëng thμnh. Do vËy, chuyÓn c¸ h−¬ng Khi thu ho¹ch c¸ h−¬ng, ph¶i tiÕn hμnh sang ao −¬ng c¸ gièng cã tç dông san th−a, Ðp c¸ tr−íc khi vËn chuyÓn. Ph−¬ng ph¸p t¹o m«i tr−êng sèng réng r·i h¬n cho c¸, ®ång

®¬n gi¶n nhÊt lμ c¾m giai ngay t¹i ao −¬ng, thêi ®iÒu chØnh ph−¬ng ph¸p ch¨m sãc cçho thu c¸ vμ nhèt c¸ vμo giai trong kho¶ng nöa phï hîp víi tÝnh ¨n cña mçi loμi.

ngμy ®Õn 1 ngμy. MËt ®é Ðp c¸ trong giai tõ Qu¸ tr×nh −¬ng c¸ gièng nªn tiÕn hμnh 2 - 3 v¹n c¸/m3 n−íc.

trong nh÷ng ao cã diÖn tÝch 1.000 - 3.000 m2, 1.1.7. Thu ho¹ch c¸ h−¬ng

®é s©u 1 - 1,5 m. Cç kh©u kü thuËt c¬ b¶n Sau khi th¶ c¸ bét 20 - 30 ngμy th× cã thÓ

nh−: lùa chän vμ chuÈn bÞ ao −¬ng, th¶ c¸, thu ho¹ch c¸ h−¬ng. Tr−íc khi thu ho¹ch c¸

qu¶n lý ao −¬ng vμ thu ho¹ch c¸ ®−îc tiÕn h−¬ng, cÇn ngõng cho c¸ ¨n thøc ¨n bæ sung hμnh t−¬ng tù ao −¬ng c¸ h−¬ng. §èi víi ao vμ luyÖn c¸.

−¬ng c¸ tr¾m cá gièng kh«ng cÇn bãn lãt.

Khi thu ho¹ch c¸, rót bít n−íc ao, ®Õn ®é Thêi gian −¬ng c¸ gièng th−êng kÐo dμi s©u 60 - 80 cm th× cã thÓ dïng l−íi c¸ h−¬ng kho¶ng 3 - 4 th¸ng. Trong kho¶ng thêi gian kÐo. Cã thÓ thu triÖt ®Ó trong ngμy hoÆc thu

®ã, cçon sÏ ph¸t triÓn qua hai cÊp ®é c¸

dÇn trong mét vμi ngμy. Nªn thu c¸ vμo lóc gièng, lμ c¸ gièng cÊp 1 vμ c¸ gièng cÊp 2. Khi s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t. Trong nh÷ng ngμy th¶ c¸ gièng ®¹t kÝch th−íc c¸ gièng cÊp 1, n¾ng g¾t, nhiÖt ®é n−íc lªn cao th× ng−êi nu«i mét sè loμi cçÇn ph¶i san th−a tr−íc khi cçÇn l−u ý bæ sung n−íc vμo ao ngay nÕu

−¬ng tiÕp thμnh c¸ gièng cÊp 2, ®Ó ®¶m b¶o ch−a thu ho¹ch hÕt c¸.

®ñ m«i tr−êng sèng cho c¸.

1.2.1. Th¶ c¸ h−¬ng

1.2. ¦¬ng c¸ h−¬ng thμnh c¸ gièng Bªn c¹nh cç kü thuËt th¶ c¸ nh− thêi Trong giai ®o¹n ph¸t triÓn tõ c¸ h−¬ng gian, ®Þa ®iÓm vμ cçh th¶ gièng... ®−îc ¸p thμnh c¸ gièng, kÝch th−íc c¬ thÓ c¸ ®· t¨ng dông nh− khi th¶ c¸ bét lªn c¸ h−¬ng, ng−êi lªn, m«i tr−êng sèng trong ao −¬ng c¸ h−¬ng nu«i cçã thÓ tham kh¶o mét sè sè liÖu vÒ

trë nªn chËt hÑp. MÆt khç, ë giai ®o¹n nμy, mËt ®é th¶ c¸ ®Ó −¬ng c¸ gièng nh− sau: 78

79

https://thuviensach.vn

l−íi råi m¾c l¹i ë ®ã, nh÷ng con bÞ "®ãng ®Çu"

mçi loμi cçã sù biÕn ®æi tÝnh ¨n gièng nh− c¬

®Òu chÕt.

thÓ tr−ëng thμnh. Do vËy, chuyÓn c¸ h−¬ng Khi thu ho¹ch c¸ h−¬ng, ph¶i tiÕn hμnh sang ao −¬ng c¸ gièng cã tç dông san th−a, Ðp c¸ tr−íc khi vËn chuyÓn. Ph−¬ng ph¸p t¹o m«i tr−êng sèng réng r·i h¬n cho c¸, ®ång

®¬n gi¶n nhÊt lμ c¾m giai ngay t¹i ao −¬ng, thêi ®iÒu chØnh ph−¬ng ph¸p ch¨m sãc cçho thu c¸ vμ nhèt c¸ vμo giai trong kho¶ng nöa phï hîp víi tÝnh ¨n cña mçi loμi.

ngμy ®Õn 1 ngμy. MËt ®é Ðp c¸ trong giai tõ Qu¸ tr×nh −¬ng c¸ gièng nªn tiÕn hμnh 2 - 3 v¹n c¸/m3 n−íc.

trong nh÷ng ao cã diÖn tÝch 1.000 - 3.000 m2, 1.1.7. Thu ho¹ch c¸ h−¬ng

®é s©u 1 - 1,5 m. Cç kh©u kü thuËt c¬ b¶n Sau khi th¶ c¸ bét 20 - 30 ngμy th× cã thÓ

nh−: lùa chän vμ chuÈn bÞ ao −¬ng, th¶ c¸, thu ho¹ch c¸ h−¬ng. Tr−íc khi thu ho¹ch c¸

qu¶n lý ao −¬ng vμ thu ho¹ch c¸ ®−îc tiÕn h−¬ng, cÇn ngõng cho c¸ ¨n thøc ¨n bæ sung hμnh t−¬ng tù ao −¬ng c¸ h−¬ng. §èi víi ao vμ luyÖn c¸.

−¬ng c¸ tr¾m cá gièng kh«ng cÇn bãn lãt.

Khi thu ho¹ch c¸, rót bít n−íc ao, ®Õn ®é Thêi gian −¬ng c¸ gièng th−êng kÐo dμi s©u 60 - 80 cm th× cã thÓ dïng l−íi c¸ h−¬ng kho¶ng 3 - 4 th¸ng. Trong kho¶ng thêi gian kÐo. Cã thÓ thu triÖt ®Ó trong ngμy hoÆc thu

®ã, cçon sÏ ph¸t triÓn qua hai cÊp ®é c¸

dÇn trong mét vμi ngμy. Nªn thu c¸ vμo lóc gièng, lμ c¸ gièng cÊp 1 vμ c¸ gièng cÊp 2. Khi s¸ng sím hoÆc chiÒu m¸t. Trong nh÷ng ngμy th¶ c¸ gièng ®¹t kÝch th−íc c¸ gièng cÊp 1, n¾ng g¾t, nhiÖt ®é n−íc lªn cao th× ng−êi nu«i mét sè loμi cçÇn ph¶i san th−a tr−íc khi cçÇn l−u ý bæ sung n−íc vμo ao ngay nÕu

−¬ng tiÕp thμnh c¸ gièng cÊp 2, ®Ó ®¶m b¶o ch−a thu ho¹ch hÕt c¸.

®ñ m«i tr−êng sèng cho c¸.

1.2.1. Th¶ c¸ h−¬ng

1.2. ¦¬ng c¸ h−¬ng thμnh c¸ gièng Bªn c¹nh cç kü thuËt th¶ c¸ nh− thêi Trong giai ®o¹n ph¸t triÓn tõ c¸ h−¬ng gian, ®Þa ®iÓm vμ cçh th¶ gièng... ®−îc ¸p thμnh c¸ gièng, kÝch th−íc c¬ thÓ c¸ ®· t¨ng dông nh− khi th¶ c¸ bét lªn c¸ h−¬ng, ng−êi lªn, m«i tr−êng sèng trong ao −¬ng c¸ h−¬ng nu«i cçã thÓ tham kh¶o mét sè sè liÖu vÒ

trë nªn chËt hÑp. MÆt khç, ë giai ®o¹n nμy, mËt ®é th¶ c¸ ®Ó −¬ng c¸ gièng nh− sau: 78

79

https://thuviensach.vn

Loμi c¸

¦¬ng c¸ gièng

¦¬ng c¸ gièng

hoai vμ 15 - 20 kg ph©n xanh cho 100 m2 ao.

cÊp 1

cÊp 2

§èi víi ao −¬ng riªng c¸ tr¾m cá gièng, kh«ng cÇn thiÕt ph¶i bãn ph©n.

MËt ®é

Thêi

MËt ®é

Thêi

Ngoμi viÖc bãn ph©n g©y mμu n−íc, cÇn th¶

gian

th¶

gian

(con/m2)

−¬ng

(con/m2)

−¬ng

ph¶i bæ sung cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp cho (ngμy)

(ngμy)

c¸. §èi víi ao −¬ng c¸ mÌ, bæ sung cç lo¹i bét nh− bét g¹o, c¸m g¹o... víi l−îng 200 -

MÌ tr¾ng

40 - 50

25 - 30

15 - 25

70 - 80

400 gram/100 m2 ao mçi ngμy. §èi víi ao MÌ hoa

30 - 40

25 - 30

12 - 15

70 - 80

−¬ng cçhÐp, tr«i r«hu, mrigal, l−îng bét Tr¾m cá

30 - 40

25 - 30

15 - 20

70 - 80

ng«, c¸m g¹o, thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng cho c¸ h−¬ng... bæ sung theo tõng giai ®o¹n.

Tr«i r«hu

15 - 25

60

TuÇn thø nhÊt vμ tuÇn thø hai sau khi th¶

Mrigal 15-

25

60

c¸ h−¬ng, bæ sung 2,5 - 3 kg/v¹n c¸ mçi ngμy.

ChÐp

10 - 15

60

Sau ®ã, cø mçi tuÇn, n©ng dÇn l−îng thøc ¨n thªm 1 kg/v¹n c¸ mçi ngμy.

Chim tr¾ng

10 - 20

45

§èi víi ao −¬ng c¸ tr¾m cá gièng, viÖc bãn B¶ng 2: MËt ®é th¶ vμ thêi gian −¬ng c¸ gièng ph©n kh«ng cÇn thiÕt, nh−ng ph¶i gi¶i quyÕt

®ñ cç lo¹i thøc ¨n xanh cho c¸. Cç lo¹i thøc 1.2.2. Ch¨m sãc

¨n mμ c¸ tr¾m con cã thÓ sö dông ®−îc nh−

§èi víi ®a sè cç loμi c¸ nu«i ë giai ®o¹n bÌo tÊm, bÌo d©u, cç lo¹i rau th¸i nhá vμ

−¬ng c¸ gièng, thøc ¨n quan träng nhÊt vÉn thøc ¨n tinh. Giai ®o¹n c¸ tr¾m cá −¬ng lμ thøc ¨n tù nhiªn. Gi¶i quyÕt thøc ¨n tù thμnh c¸ gièng cÊp 1, l−îng thøc ¨n h»ng nhiªn cho cçon b»ng cçh bãn ph©n g©y ngμy lμ 30 - 35 kg thøc ¨n xanh vμ 1 - 1,5 kg mμu n−íc. C¬ b¶n cÇn quan s¸t mμu n−íc ao thøc ¨n tinh cho 1 v¹n c¸. Giai ®o¹n −¬ng c¸

®Ó quyÕt ®Þnh l−îng dïng cç lo¹i ph©n h÷u tr¾m cá thμnh c¸ gièng cÊp 2, l−îng thøc ¨n c¬ bãn cho ao. §èi víi cç ao c¸ mÌ, chÐp, tr«i h»ng ngμy lμ 50 - 70 kg thøc ¨n xanh vμ 3 - 4 kg r«hu, mrigal, bãn 10 - 15 kg ph©n chuång ñ thøc ¨n tinh cho 1 v¹n c¸.

80

81

https://thuviensach.vn

Loμi c¸

¦¬ng c¸ gièng

¦¬ng c¸ gièng

hoai vμ 15 - 20 kg ph©n xanh cho 100 m2 ao.

cÊp 1

cÊp 2

§èi víi ao −¬ng riªng c¸ tr¾m cá gièng, kh«ng cÇn thiÕt ph¶i bãn ph©n.

MËt ®é

Thêi

MËt ®é

Thêi

Ngoμi viÖc bãn ph©n g©y mμu n−íc, cÇn th¶

gian

th¶

gian

(con/m2)

−¬ng

(con/m2)

−¬ng

ph¶i bæ sung cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp cho (ngμy)

(ngμy)

c¸. §èi víi ao −¬ng c¸ mÌ, bæ sung cç lo¹i bét nh− bét g¹o, c¸m g¹o... víi l−îng 200 -

MÌ tr¾ng

40 - 50

25 - 30

15 - 25

70 - 80

400 gram/100 m2 ao mçi ngμy. §èi víi ao MÌ hoa

30 - 40

25 - 30

12 - 15

70 - 80

−¬ng cçhÐp, tr«i r«hu, mrigal, l−îng bét Tr¾m cá

30 - 40

25 - 30

15 - 20

70 - 80

ng«, c¸m g¹o, thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng cho c¸ h−¬ng... bæ sung theo tõng giai ®o¹n.

Tr«i r«hu

15 - 25

60

TuÇn thø nhÊt vμ tuÇn thø hai sau khi th¶

Mrigal 15-

25

60

c¸ h−¬ng, bæ sung 2,5 - 3 kg/v¹n c¸ mçi ngμy.

ChÐp

10 - 15

60

Sau ®ã, cø mçi tuÇn, n©ng dÇn l−îng thøc ¨n thªm 1 kg/v¹n c¸ mçi ngμy.

Chim tr¾ng

10 - 20

45

§èi víi ao −¬ng c¸ tr¾m cá gièng, viÖc bãn B¶ng 2: MËt ®é th¶ vμ thêi gian −¬ng c¸ gièng ph©n kh«ng cÇn thiÕt, nh−ng ph¶i gi¶i quyÕt

®ñ cç lo¹i thøc ¨n xanh cho c¸. Cç lo¹i thøc 1.2.2. Ch¨m sãc

¨n mμ c¸ tr¾m con cã thÓ sö dông ®−îc nh−

§èi víi ®a sè cç loμi c¸ nu«i ë giai ®o¹n bÌo tÊm, bÌo d©u, cç lo¹i rau th¸i nhá vμ

−¬ng c¸ gièng, thøc ¨n quan träng nhÊt vÉn thøc ¨n tinh. Giai ®o¹n c¸ tr¾m cá −¬ng lμ thøc ¨n tù nhiªn. Gi¶i quyÕt thøc ¨n tù thμnh c¸ gièng cÊp 1, l−îng thøc ¨n h»ng nhiªn cho cçon b»ng cçh bãn ph©n g©y ngμy lμ 30 - 35 kg thøc ¨n xanh vμ 1 - 1,5 kg mμu n−íc. C¬ b¶n cÇn quan s¸t mμu n−íc ao thøc ¨n tinh cho 1 v¹n c¸. Giai ®o¹n −¬ng c¸

®Ó quyÕt ®Þnh l−îng dïng cç lo¹i ph©n h÷u tr¾m cá thμnh c¸ gièng cÊp 2, l−îng thøc ¨n c¬ bãn cho ao. §èi víi cç ao c¸ mÌ, chÐp, tr«i h»ng ngμy lμ 50 - 70 kg thøc ¨n xanh vμ 3 - 4 kg r«hu, mrigal, bãn 10 - 15 kg ph©n chuång ñ thøc ¨n tinh cho 1 v¹n c¸.

80

81

https://thuviensach.vn

2. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong ao c¸ nu«i vμ ®iÒu kiÖn cô thÓ cña vùc n−íc, 2.1. ChuÈn bÞ ao nu«i

ng−êi nu«i cçÇn ph¶i lùa chän ®−îc nh÷ng loμi c¸ nu«i phï hîp nhÊt trong ®iÒu kiÖn ao Tr−íc khi th¶ c¸ gièng, ng−êi nu«i c¸ ph¶i cña m×nh.

tiÕn hμnh nh÷ng c«ng viÖc chuÈn bÞ ao nu«i.

Nh÷ng ao cã diÖn tÝch réng, nguån n−íc ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm cÇn chó ý h¬n ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò kü thuËt sau: trong s¹ch, Ýt mïn vμ cã nguån rau xanh

- §é s©u cña ao: Nu«i c¸ th−¬ng phÈm dåi dμo nªn chän c¸ tr¾m cá lμ ®èi t−îng nªn chän cç ao cã ®é s©u 1,5 - 2 m ®Ó ®¶m nu«i chÝnh.

b¶o m«i tr−êng réng r·i cho c¸ ho¹t ®éng Nh÷ng ao nhiÒu mïn nªn chän c¸ tr«i vμ kiÕm ¨n.

r«hu, c¸ tr«i lμm ®èi t−îng nu«i chÝnh.

- §é dμy cña ®¸y bïn: Trong qu¸ tr×nh c¸

Nh÷ng ao réng, cã cç nguån ph©n bãn vμ

sinh tr−ëng, m«i tr−êng sèng cña c¸ trë nªn chÊt h÷u c¬ hßa tan nhiÒu nªn chän ®Ó nu«i hÑp dÇn. MÆt khç, chu kú nu«i c¸ th−¬ng c¸ mÌ hoÆc c¸ r« phi.

phÈm th−êng kÐo dμi kho¶ng 8 - 9 th¸ng, cç Nh÷ng ao cã nguån n−íc trong s¹ch, cã thÓ

lo¹i thøc ¨n thõa vμ chÊt th¶i cña c¸ tÝch lòy chñ ®éng ®iÒu khiÓn mùc n−íc, cã kh¶ n¨ng lμm cho m«i tr−êng bÞ « nhiÔm. Khi c¶i t¹o ao

®Çu t− thøc ¨n trùc tiÕp cho c¸, nªn chän ®Ó

cÇn ph¶i duy tr× ®é dμy líp bïn võa ph¶i ®Ó

nu«i th©m canh mét trong cç ®èi t−îng: cçho ®¸y ao kh«ng bÞ « nhiÔm qu¸ møc trong tr¾m, c¸ r« phi hay cçhÐp.

c¶ chu kú nu«i c¸.

Nãi chung, ®Ó chän ®èi t−îng nu«i, ng−êi

- Lo¹i bá c¸ t¹p: Ngoμi viÖc lo¹i bá ®−îc cç nu«i c¸ nªn c©n nh¾c dùa trªn nh÷ng c¨n

®Þch h¹i ®èi víi c¸ gièng khi míi th¶, cÇn ph¶i cø sau:

lo¹i bá cç lo¹i c¸ t¹p ®Ó nguån thøc ¨n tù nhiªn vμ nh©n t¹o cho c¸ nu«i kh«ng bÞ c¹nh tranh.

Khi nu«i qu¶ng canh hay b¸n th©m canh, nªn c¨n cø vμo nguån thøc ¨n tù nhiªn vμ

2.2. Th¶ gièng

cç nguån thøc ¨n cho c¸ dÔ kiÕm, rÎ tiÒn 2.2.1. Lùa chän gièng loμi nu«i khç.

C¨n cø vμo ®Æc ®iÓm sinh häc cña cç loμi Khi nu«i c¸ th©m canh, nªn c¨n cø tr−íc 82

83

https://thuviensach.vn

2. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong ao c¸ nu«i vμ ®iÒu kiÖn cô thÓ cña vùc n−íc, 2.1. ChuÈn bÞ ao nu«i

ng−êi nu«i cçÇn ph¶i lùa chän ®−îc nh÷ng loμi c¸ nu«i phï hîp nhÊt trong ®iÒu kiÖn ao Tr−íc khi th¶ c¸ gièng, ng−êi nu«i c¸ ph¶i cña m×nh.

tiÕn hμnh nh÷ng c«ng viÖc chuÈn bÞ ao nu«i.

Nh÷ng ao cã diÖn tÝch réng, nguån n−íc ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm cÇn chó ý h¬n ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò kü thuËt sau: trong s¹ch, Ýt mïn vμ cã nguån rau xanh

- §é s©u cña ao: Nu«i c¸ th−¬ng phÈm dåi dμo nªn chän c¸ tr¾m cá lμ ®èi t−îng nªn chän cç ao cã ®é s©u 1,5 - 2 m ®Ó ®¶m nu«i chÝnh.

b¶o m«i tr−êng réng r·i cho c¸ ho¹t ®éng Nh÷ng ao nhiÒu mïn nªn chän c¸ tr«i vμ kiÕm ¨n.

r«hu, c¸ tr«i lμm ®èi t−îng nu«i chÝnh.

- §é dμy cña ®¸y bïn: Trong qu¸ tr×nh c¸

Nh÷ng ao réng, cã cç nguån ph©n bãn vμ

sinh tr−ëng, m«i tr−êng sèng cña c¸ trë nªn chÊt h÷u c¬ hßa tan nhiÒu nªn chän ®Ó nu«i hÑp dÇn. MÆt khç, chu kú nu«i c¸ th−¬ng c¸ mÌ hoÆc c¸ r« phi.

phÈm th−êng kÐo dμi kho¶ng 8 - 9 th¸ng, cç Nh÷ng ao cã nguån n−íc trong s¹ch, cã thÓ

lo¹i thøc ¨n thõa vμ chÊt th¶i cña c¸ tÝch lòy chñ ®éng ®iÒu khiÓn mùc n−íc, cã kh¶ n¨ng lμm cho m«i tr−êng bÞ « nhiÔm. Khi c¶i t¹o ao

®Çu t− thøc ¨n trùc tiÕp cho c¸, nªn chän ®Ó

cÇn ph¶i duy tr× ®é dμy líp bïn võa ph¶i ®Ó

nu«i th©m canh mét trong cç ®èi t−îng: cçho ®¸y ao kh«ng bÞ « nhiÔm qu¸ møc trong tr¾m, c¸ r« phi hay cçhÐp.

c¶ chu kú nu«i c¸.

Nãi chung, ®Ó chän ®èi t−îng nu«i, ng−êi

- Lo¹i bá c¸ t¹p: Ngoμi viÖc lo¹i bá ®−îc cç nu«i c¸ nªn c©n nh¾c dùa trªn nh÷ng c¨n

®Þch h¹i ®èi víi c¸ gièng khi míi th¶, cÇn ph¶i cø sau:

lo¹i bá cç lo¹i c¸ t¹p ®Ó nguån thøc ¨n tù nhiªn vμ nh©n t¹o cho c¸ nu«i kh«ng bÞ c¹nh tranh.

Khi nu«i qu¶ng canh hay b¸n th©m canh, nªn c¨n cø vμo nguån thøc ¨n tù nhiªn vμ

2.2. Th¶ gièng

cç nguån thøc ¨n cho c¸ dÔ kiÕm, rÎ tiÒn 2.2.1. Lùa chän gièng loμi nu«i khç.

C¨n cø vμo ®Æc ®iÓm sinh häc cña cç loμi Khi nu«i c¸ th©m canh, nªn c¨n cø tr−íc 82

83

https://thuviensach.vn

hÕt vμo nhu cÇu thÞ tr−êng, kh¶ n¨ng qu¶n lý TØ lÖ th¶ (%)

m«i tr−êng ao vμ ®Çu t− s¶n xuÊt.

Cì gièng

C«ng

C«ng

2.2.2. Thêi gian th¶ c¸ gièng

C«ng

(gram)

thøc 1

thøc 3

thøc 2

Trong n¨m cã hai vô th¶ cçhÝnh lμ vô (1 - 2

(< 1

(1 con/m2)

xu©n vμ vô thu.

con/m2)

con/m2)

Vô xu©n th−êng th¶ c¸ gièng l−u, s¶n xuÊt R« phi/®iªu

20 - 50

60

40

50

tõ n¨m tr−íc, ®Ó ®Õn cuèi n¨m thu ho¹ch c¸

hång

th−¬ng phÈm.

ChÐp 200

10

30

5

Vô thu th−êng th¶ c¸ gièng s¶n xuÊt trong Tr¾m cá

500 - 1.000

7

10

20

n¨m, thu ho¹ch vμo kho¶ng th¸ng 3 - 4 n¨m sau.

Chim tr¾ng

10

10

-

5

§èi víi nh÷ng ao nu«i c¸ theo kü thuËt

®¸nh tØa th¶ bï th× sau khi thu ho¹ch c¸

Tr«i r«hu

200

5

5

5

th−¬ng phÈm, th¶ c¸ gièng lín víi sè l−îng MÌ tr¾ng

200

5

10

10

t−¬ng ®−¬ng víi sè c¸ ®· thu ho¹ch.

MÌ hoa

1.000

3

5

5

2.2.3. MËt ®é vμ tØ lÖ nu«i ghÐp

§èi víi nh÷ng ao nu«i c¸ qu¶ng canh vμ

b¸n th©m canh, dinh d−ìng cña cçhñ yÕu tõ 2.3. Ch¨m sãc ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm nguån thøc ¨n tù nhiªn vμ l−îng nhá thøc ¨n Ch¨m sãc c¸ nu«i th−¬ng phÈm cÇn ®¹t bæ sung. Do vËy, mËt ®é th¶ tïy thuéc vμo

®−îc hai môc tiªu lμ cung cÊp ®ñ dinh d−ìng kh¶ n¨ng ch¨m sãc, diÖn tÝch nu«i vμ thμnh cho nhu cÇu ph¸t triÓn cña c¸ ®Ó rót ng¾n phÇn loμi.

thêi gian nu«i, t¨ng cì c¸ th−¬ng phÈm, ®ång MËt ®é nu«i c¸ trong ao phæ biÕn hiÖn nay thêi gi¶m ®Çu t− chi phÝ thøc ¨n, h¹ gi¸

lμ 1 - 2 con/m2. Trong ®iÒu kiÖn ao n−íc s¹ch, thμnh c¸ th−¬ng phÈm. §èi víi cç ao nu«i c¸

nguån n−íc dåi dμo vμ cã m¸y qu¹t n−íc, sôc qu¶ng canh vμ b¸n th©m canh, ph−¬ng ph¸p khÝ, mËt ®é nu«i cã thÓ tíi 5 con/m2.

chñ yÕu ®Ó cung cÊp dinh d−ìng cho c¸ lμ bãn Ng−êi nu«i cçã thÓ tham kh¶o mét sè ph©n g©y mμu n−íc vμ cung cÊp thøc ¨n trùc c«ng thøc th¶ ghÐp sau ®©y:

tiÕp cho c¸.

84

85

https://thuviensach.vn

hÕt vμo nhu cÇu thÞ tr−êng, kh¶ n¨ng qu¶n lý TØ lÖ th¶ (%)

m«i tr−êng ao vμ ®Çu t− s¶n xuÊt.

Cì gièng

C«ng

C«ng

2.2.2. Thêi gian th¶ c¸ gièng

C«ng

(gram)

thøc 1

thøc 3

thøc 2

Trong n¨m cã hai vô th¶ cçhÝnh lμ vô (1 - 2

(< 1

(1 con/m2)

xu©n vμ vô thu.

con/m2)

con/m2)

Vô xu©n th−êng th¶ c¸ gièng l−u, s¶n xuÊt R« phi/®iªu

20 - 50

60

40

50

tõ n¨m tr−íc, ®Ó ®Õn cuèi n¨m thu ho¹ch c¸

hång

th−¬ng phÈm.

ChÐp 200

10

30

5

Vô thu th−êng th¶ c¸ gièng s¶n xuÊt trong Tr¾m cá

500 - 1.000

7

10

20

n¨m, thu ho¹ch vμo kho¶ng th¸ng 3 - 4 n¨m sau.

Chim tr¾ng

10

10

-

5

§èi víi nh÷ng ao nu«i c¸ theo kü thuËt

®¸nh tØa th¶ bï th× sau khi thu ho¹ch c¸

Tr«i r«hu

200

5

5

5

th−¬ng phÈm, th¶ c¸ gièng lín víi sè l−îng MÌ tr¾ng

200

5

10

10

t−¬ng ®−¬ng víi sè c¸ ®· thu ho¹ch.

MÌ hoa

1.000

3

5

5

2.2.3. MËt ®é vμ tØ lÖ nu«i ghÐp

§èi víi nh÷ng ao nu«i c¸ qu¶ng canh vμ

b¸n th©m canh, dinh d−ìng cña cçhñ yÕu tõ 2.3. Ch¨m sãc ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm nguån thøc ¨n tù nhiªn vμ l−îng nhá thøc ¨n Ch¨m sãc c¸ nu«i th−¬ng phÈm cÇn ®¹t bæ sung. Do vËy, mËt ®é th¶ tïy thuéc vμo

®−îc hai môc tiªu lμ cung cÊp ®ñ dinh d−ìng kh¶ n¨ng ch¨m sãc, diÖn tÝch nu«i vμ thμnh cho nhu cÇu ph¸t triÓn cña c¸ ®Ó rót ng¾n phÇn loμi.

thêi gian nu«i, t¨ng cì c¸ th−¬ng phÈm, ®ång MËt ®é nu«i c¸ trong ao phæ biÕn hiÖn nay thêi gi¶m ®Çu t− chi phÝ thøc ¨n, h¹ gi¸

lμ 1 - 2 con/m2. Trong ®iÒu kiÖn ao n−íc s¹ch, thμnh c¸ th−¬ng phÈm. §èi víi cç ao nu«i c¸

nguån n−íc dåi dμo vμ cã m¸y qu¹t n−íc, sôc qu¶ng canh vμ b¸n th©m canh, ph−¬ng ph¸p khÝ, mËt ®é nu«i cã thÓ tíi 5 con/m2.

chñ yÕu ®Ó cung cÊp dinh d−ìng cho c¸ lμ bãn Ng−êi nu«i cçã thÓ tham kh¶o mét sè ph©n g©y mμu n−íc vμ cung cÊp thøc ¨n trùc c«ng thøc th¶ ghÐp sau ®©y:

tiÕp cho c¸.

84

85

https://thuviensach.vn

2.3.1. Bãn ph©n nu«i cçã thÓ tham kh¶o kü thuËt chÕ biÕn

§èi víi ®a sè cç ao nu«i c¸ n−íc ngät (trõ mét sè lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp ë phÇn sau. Khi ao nu«i c¸ tr¾m cá), bãn ph©n lμ ph−¬ng ph¸p bæ sung cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp cho c¸, cÇn rÎ tiÒn ®ång thêi t¹o ra c¬ së thøc ¨n tù nhiªn l−u ý nh÷ng kü thuËt sau:

trong ao ®¸p øng ®−îc c¬ b¶n nhu cÇu dinh

- Ao nu«i c¸ tr¾m cá, cung cÊp l−îng rau d−ìng cña c¸. Cç lo¹i ph©n bãn vμ ph−¬ng cá h»ng ngμy 30 - 40% träng l−îng ®μn c¸.

ph¸p bãn ph©n ®· ®−îc tr×nh bμy ë phÇn Tr−íc khi cho c¸ ¨n ph¶i vít hÕt nh÷ng tr−íc. Ng−êi nu«i cçÇn l−u ý, chØ mét sè Ýt phÇn rau cá cßn thõa tõ h«m tr−íc. §iÒu cç loμi c¸ sö dông ph©n chuång lμm thøc ¨n chØnh l−îng thøc ¨n c¨n cø theo møc ®é tiªu trùc tiÕp, phÇn lín l−îng ph©n bãn bÞ ph©n thô cña c¸.

hñy ®Ó ph¸t triÓn c¬ së thøc ¨n tù nhiªn, do

- Cç lo¹i c¸ ¨n trùc tiÕp nh− cçhÐp, c¸

vËy, nªn ñ kü ph©n h÷u c¬ tr−íc khi bãn tr«i, c¸ r« phi, cçhim bæ sung thøc ¨n d¹ng xuèng ao.

bét nh− c¸m c¹o, bét ng«,... víi l−îng cho ¨n 2.3.2. Nu«i b»ng thøc ¨n trùc tiÕp mçi ngμy 3 - 5% träng l−îng c¸ ¨n trùc tiÕp.

§èi víi cç ao nu«i c¸ b¸n th©m canh vμ ao Ao nu«i c¸ th©m canh c¸ r« phi, cçhÐp, nu«i c¸ tr¾m cá, thøc ¨n tù nhiªn trong ao nªn sö dông thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn ®Ó

kh«ng ®ñ ®¸p øng cho nhu cÇu cña c¸, ng−êi cho c¸ ¨n. L−îng thøc ¨n mçi ngμy 5 - 7%

nu«i c¸ ph¶i cung cÊp thªm cç lo¹i thøc ¨n träng l−îng c¸.

trùc tiÕp. Cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp bao gåm

- Cho c¸ ¨n theo nguyªn t¾c "bèn ®Þnh": rau, cá, bét ng«, c¸m g¹o, thøc ¨n tæng hîp

+ §Þnh chÊt l−îng thøc ¨n: C¨n cø vμo d¹ng viªn,...

®iÒu kiÖn cô thÓ cña gia ®×nh, ng−êi nu«i c¸

Víi ao nu«i sö dông thøc ¨n c«ng nghiÖp nªn duy tr× thøc ¨n cho cçã chÊt l−îng æn lμ nguån dinh d−ìng chÝnh, ng−êi nu«i cçÇn

®Þnh. Gióp cho qu¸ tr×nh sinh tr−ëng ph¸t cã sù tÝnh to¸n tr−íc vÒ lo¹i thøc ¨n sö dông, triÓn ®Òu ®Æn vμ t¨ng søc ®Ò kh¸ng bÖnh tËt chi phÝ ®Çu t−, thêi gian nu«i...

cña c¸.

Víi nh÷ng ao nu«i c¸ kh«ng cã ®iÒu kiÖn

+ §Þnh sè l−îng thøc ¨n: C¨n cø vμo chÊt mua vμ sö dông thøc ¨n c«ng nghiÖp, ng−êi l−îng thøc ¨n vμ nhu cÇu tiªu thô thøc ¨n 86

87

https://thuviensach.vn

2.3.1. Bãn ph©n nu«i cçã thÓ tham kh¶o kü thuËt chÕ biÕn

§èi víi ®a sè cç ao nu«i c¸ n−íc ngät (trõ mét sè lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp ë phÇn sau. Khi ao nu«i c¸ tr¾m cá), bãn ph©n lμ ph−¬ng ph¸p bæ sung cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp cho c¸, cÇn rÎ tiÒn ®ång thêi t¹o ra c¬ së thøc ¨n tù nhiªn l−u ý nh÷ng kü thuËt sau:

trong ao ®¸p øng ®−îc c¬ b¶n nhu cÇu dinh

- Ao nu«i c¸ tr¾m cá, cung cÊp l−îng rau d−ìng cña c¸. Cç lo¹i ph©n bãn vμ ph−¬ng cá h»ng ngμy 30 - 40% träng l−îng ®μn c¸.

ph¸p bãn ph©n ®· ®−îc tr×nh bμy ë phÇn Tr−íc khi cho c¸ ¨n ph¶i vít hÕt nh÷ng tr−íc. Ng−êi nu«i cçÇn l−u ý, chØ mét sè Ýt phÇn rau cá cßn thõa tõ h«m tr−íc. §iÒu cç loμi c¸ sö dông ph©n chuång lμm thøc ¨n chØnh l−îng thøc ¨n c¨n cø theo møc ®é tiªu trùc tiÕp, phÇn lín l−îng ph©n bãn bÞ ph©n thô cña c¸.

hñy ®Ó ph¸t triÓn c¬ së thøc ¨n tù nhiªn, do

- Cç lo¹i c¸ ¨n trùc tiÕp nh− cçhÐp, c¸

vËy, nªn ñ kü ph©n h÷u c¬ tr−íc khi bãn tr«i, c¸ r« phi, cçhim bæ sung thøc ¨n d¹ng xuèng ao.

bét nh− c¸m c¹o, bét ng«,... víi l−îng cho ¨n 2.3.2. Nu«i b»ng thøc ¨n trùc tiÕp mçi ngμy 3 - 5% träng l−îng c¸ ¨n trùc tiÕp.

§èi víi cç ao nu«i c¸ b¸n th©m canh vμ ao Ao nu«i c¸ th©m canh c¸ r« phi, cçhÐp, nu«i c¸ tr¾m cá, thøc ¨n tù nhiªn trong ao nªn sö dông thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn ®Ó

kh«ng ®ñ ®¸p øng cho nhu cÇu cña c¸, ng−êi cho c¸ ¨n. L−îng thøc ¨n mçi ngμy 5 - 7%

nu«i c¸ ph¶i cung cÊp thªm cç lo¹i thøc ¨n träng l−îng c¸.

trùc tiÕp. Cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp bao gåm

- Cho c¸ ¨n theo nguyªn t¾c "bèn ®Þnh": rau, cá, bét ng«, c¸m g¹o, thøc ¨n tæng hîp

+ §Þnh chÊt l−îng thøc ¨n: C¨n cø vμo d¹ng viªn,...

®iÒu kiÖn cô thÓ cña gia ®×nh, ng−êi nu«i c¸

Víi ao nu«i sö dông thøc ¨n c«ng nghiÖp nªn duy tr× thøc ¨n cho cçã chÊt l−îng æn lμ nguån dinh d−ìng chÝnh, ng−êi nu«i cçÇn

®Þnh. Gióp cho qu¸ tr×nh sinh tr−ëng ph¸t cã sù tÝnh to¸n tr−íc vÒ lo¹i thøc ¨n sö dông, triÓn ®Òu ®Æn vμ t¨ng søc ®Ò kh¸ng bÖnh tËt chi phÝ ®Çu t−, thêi gian nu«i...

cña c¸.

Víi nh÷ng ao nu«i c¸ kh«ng cã ®iÒu kiÖn

+ §Þnh sè l−îng thøc ¨n: C¨n cø vμo chÊt mua vμ sö dông thøc ¨n c«ng nghiÖp, ng−êi l−îng thøc ¨n vμ nhu cÇu tiªu thô thøc ¨n 86

87

https://thuviensach.vn

cña c¸, nªn duy tr× l−îng thøc ¨n h»ng ngμy

+ §Þnh ®Þa ®iÓm cho ¨n: C¨n cø vμo diÖn cung cÊp cho c¸ æn ®Þnh, t¨ng dÇn dÇn theo tÝch ao vμ sè l−îng c¸ trong ao, ng−êi nu«i c¸

nhu cÇu cña c¸. C¸ thiÕu thøc ¨n sÏ ph¶i tiªu cã thÓ chän mét hay vμi vÞ trÝ cho c¸ ¨n cè hao n¨ng l−îng dù tr÷, lμm cho c¸ gÇy vμ

®Þnh trong ao. VÞ trÝ cho ¨n lμ n¬i cã ®¸y chËm ph¸t triÓn.

t−¬ng ®èi tr¬, b»ng ph¼ng, n−íc s©u trung b×nh vμ s¹ch sÏ. Xung quanh vÞ trÝ cho ¨n nªn treo tói v«i ®Ó phßng bÖnh cho c¸. H»ng ngμy cho c¸ ¨n vμo nh÷ng vÞ trÝ ®ã.

Th−êng xuyªn cho c¸ ¨n vμo nh÷ng thêi gian vμ ®Þa ®iÓm cè ®Þnh sÏ t¹o cho c¸ mét ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn, c¸ sÏ t×m ¨n ®óng giê vμ

®óng ®Þa ®iÓm. Nh− vËy sÏ h¹n chÕ thøc ¨n thõa lÉn vμo bïn, tr¸nh l·ng phÝ thøc ¨n, «

nhiÔm m«i tr−êng vμ dÔ dμng thùc hiÖn cç biÖn ph¸p phßng bÖnh cho c¸.

2.4. Qu¶n lý ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm

§Ó qu¶n lý tèt ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm, ng−êi nu«i c¸ ph¶i th¨m ao h»ng ngμy ®Ó ph¸t hiÖn cç sù cè nh− sôt lë bê, ®Þch h¹i, « nhiÔm m«i tr−êng, bÖnh c¸... H»ng th¸ng ph¶i kiÓm tra tèc ®é lín cña c¸ ®Ó ®iÒu chØnh l−îng thøc H×nh 9: §Þnh l−îng thøc ¨n cho c¸

¨n cho phï hîp víi nhu cÇu cña c¸.

+ §Þnh thêi gian cho ¨n: H»ng ngμy, Qu¶n lý ao lμ thùc hiÖn ®Çy ®ñ, th−êng ng−êi nu«i c¸ nªn cho c¸ ¨n hai lÇn, vμo xuyªn cç biÖn ph¸p c¶i thiÖn m«i tr−êng buæi s¸ng sím vμ buæi chiÒu m¸t, vμo nh÷ng n−íc nh− ®· tr×nh bμy ë phÇn trªn, vμ phßng giê nhÊt ®Þnh.

bÖnh cho c¸. KÞp thêi thay n−íc, bæ sung 88

89

https://thuviensach.vn

cña c¸, nªn duy tr× l−îng thøc ¨n h»ng ngμy

+ §Þnh ®Þa ®iÓm cho ¨n: C¨n cø vμo diÖn cung cÊp cho c¸ æn ®Þnh, t¨ng dÇn dÇn theo tÝch ao vμ sè l−îng c¸ trong ao, ng−êi nu«i c¸

nhu cÇu cña c¸. C¸ thiÕu thøc ¨n sÏ ph¶i tiªu cã thÓ chän mét hay vμi vÞ trÝ cho c¸ ¨n cè hao n¨ng l−îng dù tr÷, lμm cho c¸ gÇy vμ

®Þnh trong ao. VÞ trÝ cho ¨n lμ n¬i cã ®¸y chËm ph¸t triÓn.

t−¬ng ®èi tr¬, b»ng ph¼ng, n−íc s©u trung b×nh vμ s¹ch sÏ. Xung quanh vÞ trÝ cho ¨n nªn treo tói v«i ®Ó phßng bÖnh cho c¸. H»ng ngμy cho c¸ ¨n vμo nh÷ng vÞ trÝ ®ã.

Th−êng xuyªn cho c¸ ¨n vμo nh÷ng thêi gian vμ ®Þa ®iÓm cè ®Þnh sÏ t¹o cho c¸ mét ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn, c¸ sÏ t×m ¨n ®óng giê vμ

®óng ®Þa ®iÓm. Nh− vËy sÏ h¹n chÕ thøc ¨n thõa lÉn vμo bïn, tr¸nh l·ng phÝ thøc ¨n, «

nhiÔm m«i tr−êng vμ dÔ dμng thùc hiÖn cç biÖn ph¸p phßng bÖnh cho c¸.

2.4. Qu¶n lý ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm

§Ó qu¶n lý tèt ao nu«i c¸ th−¬ng phÈm, ng−êi nu«i c¸ ph¶i th¨m ao h»ng ngμy ®Ó ph¸t hiÖn cç sù cè nh− sôt lë bê, ®Þch h¹i, « nhiÔm m«i tr−êng, bÖnh c¸... H»ng th¸ng ph¶i kiÓm tra tèc ®é lín cña c¸ ®Ó ®iÒu chØnh l−îng thøc H×nh 9: §Þnh l−îng thøc ¨n cho c¸

¨n cho phï hîp víi nhu cÇu cña c¸.

+ §Þnh thêi gian cho ¨n: H»ng ngμy, Qu¶n lý ao lμ thùc hiÖn ®Çy ®ñ, th−êng ng−êi nu«i c¸ nªn cho c¸ ¨n hai lÇn, vμo xuyªn cç biÖn ph¸p c¶i thiÖn m«i tr−êng buæi s¸ng sím vμ buæi chiÒu m¸t, vμo nh÷ng n−íc nh− ®· tr×nh bμy ë phÇn trªn, vμ phßng giê nhÊt ®Þnh.

bÖnh cho c¸. KÞp thêi thay n−íc, bæ sung 88

89

https://thuviensach.vn

n−íc, xö lý bÖnh tËt... khi ph¸t hiÖn cç sù cè phÈm råi th¶ bï sè l−îng c¸ gièng t−¬ng øng.

vÒ m«i tr−êng. Qu¶n lý ao cßn ph¶i ®¶m b¶o

§©y lμ kü thuËt chñ yÕu ®Ó n©ng cao n¨ng an ninh cho ao nu«i.

suÊt ao nu«i. Víi cç ao nu«i cã diÖn tÝch lín kho¶ng vμi ngh×n mÐt vu«ng trë lªn, ng−êi nu«i nªn chñ ®éng chuÈn bÞ gièng cì lín quanh n¨m ®Ó ®¸nh tØa th¶ bï theo kÕ ho¹ch 2 - 3 th¸ng/lÇn.

H×nh 10: C©n kiÓm tra tèc ®é sinh tr−ëng cña c¸

trong qu¸ tr×nh nu«i

2.5. Thu ho¹ch c¸ th−¬ng phÈm Sau khi th¶ c¸ gièng 8 - 9 th¸ng, c¸ nu«i

®¹t cì th−¬ng phÈm. Cç ao nu«i th−êng thu ho¹ch toμn bé c¸ th−¬ng phÈm vμo dÞp cuèi n¨m d−¬ng lÞch, sau ®ã tu söa vμ chuÈn bÞ ao cho chu kú nu«i tiÕp theo.

Tr−íc khi thu ho¹ch toμn bé, ng−êi nu«i c¸

nªn ®¸nh tØa nh÷ng con c¸ ®¹t cì th−¬ng 90

91

https://thuviensach.vn

n−íc, xö lý bÖnh tËt... khi ph¸t hiÖn cç sù cè phÈm råi th¶ bï sè l−îng c¸ gièng t−¬ng øng.

vÒ m«i tr−êng. Qu¶n lý ao cßn ph¶i ®¶m b¶o

§©y lμ kü thuËt chñ yÕu ®Ó n©ng cao n¨ng an ninh cho ao nu«i.

suÊt ao nu«i. Víi cç ao nu«i cã diÖn tÝch lín kho¶ng vμi ngh×n mÐt vu«ng trë lªn, ng−êi nu«i nªn chñ ®éng chuÈn bÞ gièng cì lín quanh n¨m ®Ó ®¸nh tØa th¶ bï theo kÕ ho¹ch 2 - 3 th¸ng/lÇn.

H×nh 10: C©n kiÓm tra tèc ®é sinh tr−ëng cña c¸

trong qu¸ tr×nh nu«i

2.5. Thu ho¹ch c¸ th−¬ng phÈm Sau khi th¶ c¸ gièng 8 - 9 th¸ng, c¸ nu«i

®¹t cì th−¬ng phÈm. Cç ao nu«i th−êng thu ho¹ch toμn bé c¸ th−¬ng phÈm vμo dÞp cuèi n¨m d−¬ng lÞch, sau ®ã tu söa vμ chuÈn bÞ ao cho chu kú nu«i tiÕp theo.

Tr−íc khi thu ho¹ch toμn bé, ng−êi nu«i c¸

nªn ®¸nh tØa nh÷ng con c¸ ®¹t cì th−¬ng 90

91

https://thuviensach.vn

bä, cç lo¹i ®éng vËt sèng trong ruéng lóa...

®Òu cã thÓ lμ thøc ¨n cho cç loμi c¸. Nhê cç lo¹i thøc ¨n tù nhiªn cña c¸ trong ruéng lóa, ng−êi nu«i ®· tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ mua thøc

Ch−¬ng II

¨n cho c¸.

- Con cç¶i t¹o ®iÒu kiÖn sèng cho c©y lóa: Kü THUËT NU¤I C¸ RUéNG

cç lo¹i chÊt th¶i cña c¸ tÝch tô cã tç dông nh− mét phÇn ph©n bãn lμm t¨ng ®é mïn, NghÒ nu«i c¸ ruéng ra ®êi ë Ên §é, sau ®ã xèp cho ruéng lóa. C¸ th−êng xuyªn kiÕm

®−îc lan sang cç n−íc §«ng ¸, Trung Quèc thøc ¨n b»ng cçh sôc bïn, lμm cho ruéng lóa vμ ViÖt Nam. NghÒ nμy b¾t nguån tõ viÖc tho¸ng khÝ, t¹o ®iÒu kiÖn cho rÔ lóa h« hÊp ng−êi ta ph¸t hiÖn ra ruéng cÊy lóa n−íc m¹nh. C¸ sö dông cç lo¹i s©u bä, c«n trïng còng lμ m«i tr−êng tèt cho c¸ sèng vμ ph¸t lμm gi¶m ®Þch h¹i cho ruéng lóa.

triÓn. Ng−êi ta ®· tËn dông nh÷ng kho¶ng Nu«i c¸ kÕt hîp trong ruéng lóa lμm cho thêi gian trªn ruéng cã n−íc ®Ó nu«i c¸ vμ

ng−êi lao ®éng gi¶m ®−îc chi phÝ nh©n c«ng nghiªn cøu bæ sung hoμn thiÖn dÇn kü thuËt lμm cá, sôc bïn, gi¶m chi phÝ thuèc trõ s©u, nu«i c¸ ruéng.

gi¶m chi phÝ thøc ¨n nu«i c¸. Nguån thu nhËp trªn diÖn tÝch cÊy lóa ®−îc t¨ng lªn do cã thªm thu nhËp tõ c¸.

I- LîI ÝCH Tõ VIÖC NU¤I C¸

Nu«i c¸ ruéng lμ h×nh thøc canh tç ®¬n TRONG RUéNG CÊY LóA N¦íC

gi¶n, t¹o ra nguån thùc phÈm giμu ®¹m ViÖc sèng chung gi÷a c¸ vμ lóa trong nh−ng cã gi¸ thμnh h¹, gióp ®«ng ®¶o ng−êi ruéng kh«ng cã quan hÖ c¹nh tranh nhau vÒ

d©n cã thÓ ¸p dông. MÆt khç, nu«i c¸ ruéng thøc ¨n, ng−îc l¹i, chóng cã sù bæ sung, hç gãp phÇn c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn vÖ sinh cho trî lÉn nhau.

ng−êi lao ®éng do viÖc gi¶m sö dông thuèc trõ

- Ruéng lóa cung cÊp thøc ¨n cho c¸: cç s©u, diÖt cá, gi¶m cç lo¹i ®éng vËt trung gian lo¹i cá d¹i, r¬m r¹ môc, thãc rông, h¹t cá, s©u truyÒn bÖnh trong ruéng lóa...

92

93

https://thuviensach.vn

bä, cç lo¹i ®éng vËt sèng trong ruéng lóa...

®Òu cã thÓ lμ thøc ¨n cho cç loμi c¸. Nhê cç lo¹i thøc ¨n tù nhiªn cña c¸ trong ruéng lóa, ng−êi nu«i ®· tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ mua thøc

Ch−¬ng II

¨n cho c¸.

- Con cç¶i t¹o ®iÒu kiÖn sèng cho c©y lóa: Kü THUËT NU¤I C¸ RUéNG

cç lo¹i chÊt th¶i cña c¸ tÝch tô cã tç dông nh− mét phÇn ph©n bãn lμm t¨ng ®é mïn, NghÒ nu«i c¸ ruéng ra ®êi ë Ên §é, sau ®ã xèp cho ruéng lóa. C¸ th−êng xuyªn kiÕm

®−îc lan sang cç n−íc §«ng ¸, Trung Quèc thøc ¨n b»ng cçh sôc bïn, lμm cho ruéng lóa vμ ViÖt Nam. NghÒ nμy b¾t nguån tõ viÖc tho¸ng khÝ, t¹o ®iÒu kiÖn cho rÔ lóa h« hÊp ng−êi ta ph¸t hiÖn ra ruéng cÊy lóa n−íc m¹nh. C¸ sö dông cç lo¹i s©u bä, c«n trïng còng lμ m«i tr−êng tèt cho c¸ sèng vμ ph¸t lμm gi¶m ®Þch h¹i cho ruéng lóa.

triÓn. Ng−êi ta ®· tËn dông nh÷ng kho¶ng Nu«i c¸ kÕt hîp trong ruéng lóa lμm cho thêi gian trªn ruéng cã n−íc ®Ó nu«i c¸ vμ

ng−êi lao ®éng gi¶m ®−îc chi phÝ nh©n c«ng nghiªn cøu bæ sung hoμn thiÖn dÇn kü thuËt lμm cá, sôc bïn, gi¶m chi phÝ thuèc trõ s©u, nu«i c¸ ruéng.

gi¶m chi phÝ thøc ¨n nu«i c¸. Nguån thu nhËp trªn diÖn tÝch cÊy lóa ®−îc t¨ng lªn do cã thªm thu nhËp tõ c¸.

I- LîI ÝCH Tõ VIÖC NU¤I C¸

Nu«i c¸ ruéng lμ h×nh thøc canh tç ®¬n TRONG RUéNG CÊY LóA N¦íC

gi¶n, t¹o ra nguån thùc phÈm giμu ®¹m ViÖc sèng chung gi÷a c¸ vμ lóa trong nh−ng cã gi¸ thμnh h¹, gióp ®«ng ®¶o ng−êi ruéng kh«ng cã quan hÖ c¹nh tranh nhau vÒ

d©n cã thÓ ¸p dông. MÆt khç, nu«i c¸ ruéng thøc ¨n, ng−îc l¹i, chóng cã sù bæ sung, hç gãp phÇn c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn vÖ sinh cho trî lÉn nhau.

ng−êi lao ®éng do viÖc gi¶m sö dông thuèc trõ

- Ruéng lóa cung cÊp thøc ¨n cho c¸: cç s©u, diÖt cá, gi¶m cç lo¹i ®éng vËt trung gian lo¹i cá d¹i, r¬m r¹ môc, thãc rông, h¹t cá, s©u truyÒn bÖnh trong ruéng lóa...

92

93

https://thuviensach.vn

II- CÇ H×NH THøC NU¤I C¸ RUéNG

- ChÊt ®¸y cã ®é dinh d−ìng cao, hμm l−îng N, P, K trong ruéng rÊt phong phó, t¹o Tïy thuéc vμo cç ®iÒu kiÖn tù nhiªn, x·

c¬ së thøc ¨n tù nhiªn dåi dμo cho c¸.

héi, chÕ ®é canh tç vμ gièng loμi nu«i trång ë

- C¸ sèng trong ruéng lóa còng cÇn mét tõng ®Þa ph−¬ng mμ cã cç h×nh thøc nu«i c¸

nguån n−íc dåi dμo, m«i tr−êng trong s¹ch, ruéng khç nhau:

mÆt khç l¹i phô thuéc vμo chÕ ®é canh tç

- Nu«i c¸ ruéng bËc thang miÒn nói.

lóa, do vËy ph¶i ¸p dông kü thuËt mét cçh

- Nu«i c¸ ruéng tròng.

nhÞp nhμng ®Ó hai ®èi t−îng chÝnh lμ lóa vμ

- Nu«i c¸ ruéng ®ång b»ng s«ng Cöu Long.

c¸ kh«ng cã tç dông k×m h·m nhau mμ ph¸t HoÆc còng cã cçh ph©n lo¹i cç h×nh thøc huy tç dông bæ trî lÉn nhau.

nu«i c¸ ruéng khç:

2. Lùa chän loμi c¸ nu«i

- Nu«i c¸ mét vô, cÊy lóa mét vô.

- Nu«i c¸ mét vô, cÊy lóa hai vô.

§Ó tiÕn hμnh nu«i c¸ trong ruéng lóa

- Lóa vμ cçïng sinh tr−ëng trong ruéng lóa.

n−íc, cÇn ph¶i c¨n cø vμo ®Æc ®iÓm m«i

- CÊy lóa mét n¨m, nu«i c¸ mét n¨m.

tr−êng cña ruéng cÊy lóa, chän ®èi t−îng c¸

nu«i phï hîp:

- Lùa chän loμi c¸ nu«i cã thêi gian sinh III- Kü THUËT NU¤I C¸ RUéNG

tr−ëng ng¾n, phï hîp víi cç ®iÒu kiÖn canh tç cña ruéng lóa.

1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng ruéng lóa

- Lùa chän loμi c¸ nu«i cã ®Æc ®iÓm sèng

- Mùc n−íc n«ng 5 - 30 cm, do vËy n−íc rÊt phï hîp víi ®iÒu kiÖn m«i tr−êng trong giμu «xy. Tuy nhiªn, nhiÖt ®é n−íc rÊt dÔ bÞ

ruéng lóa.

biÕn ®éng do sù ®èt nãng cña ¸nh s¸ng mÆt

- §èi víi ruéng lóa cÊy hai vô, thêi gian trêi trong mïa hÌ.

gi÷a hai vô ng¾n, chän ®Ó −¬ng cçhÐp gièng.

- Thêi gian cã n−íc trªn mÆt ruéng phô

- §èi víi ruéng cÊy lóa mét vô, thêi gian thuéc chÕ ®é canh tç lóa, do vËy ph¶i chän ngËp n−íc, m«i tr−êng trong ruéng réng r·i, gièng loμi c¸ nu«i phï hîp víi ®iÒu kiÖn canh tho¸ng, chän ®Ó nu«i cç loμi c¸: mÌ, tr«i, tç lóa.

tr¾m, chÐp, r« phi, cçhim... th−¬ng phÈm.

94

95

https://thuviensach.vn

II- CÇ H×NH THøC NU¤I C¸ RUéNG

- ChÊt ®¸y cã ®é dinh d−ìng cao, hμm l−îng N, P, K trong ruéng rÊt phong phó, t¹o Tïy thuéc vμo cç ®iÒu kiÖn tù nhiªn, x·

c¬ së thøc ¨n tù nhiªn dåi dμo cho c¸.

héi, chÕ ®é canh tç vμ gièng loμi nu«i trång ë

- C¸ sèng trong ruéng lóa còng cÇn mét tõng ®Þa ph−¬ng mμ cã cç h×nh thøc nu«i c¸

nguån n−íc dåi dμo, m«i tr−êng trong s¹ch, ruéng khç nhau:

mÆt khç l¹i phô thuéc vμo chÕ ®é canh tç

- Nu«i c¸ ruéng bËc thang miÒn nói.

lóa, do vËy ph¶i ¸p dông kü thuËt mét cçh

- Nu«i c¸ ruéng tròng.

nhÞp nhμng ®Ó hai ®èi t−îng chÝnh lμ lóa vμ

- Nu«i c¸ ruéng ®ång b»ng s«ng Cöu Long.

c¸ kh«ng cã tç dông k×m h·m nhau mμ ph¸t HoÆc còng cã cçh ph©n lo¹i cç h×nh thøc huy tç dông bæ trî lÉn nhau.

nu«i c¸ ruéng khç:

2. Lùa chän loμi c¸ nu«i

- Nu«i c¸ mét vô, cÊy lóa mét vô.

- Nu«i c¸ mét vô, cÊy lóa hai vô.

§Ó tiÕn hμnh nu«i c¸ trong ruéng lóa

- Lóa vμ cçïng sinh tr−ëng trong ruéng lóa.

n−íc, cÇn ph¶i c¨n cø vμo ®Æc ®iÓm m«i

- CÊy lóa mét n¨m, nu«i c¸ mét n¨m.

tr−êng cña ruéng cÊy lóa, chän ®èi t−îng c¸

nu«i phï hîp:

- Lùa chän loμi c¸ nu«i cã thêi gian sinh III- Kü THUËT NU¤I C¸ RUéNG

tr−ëng ng¾n, phï hîp víi cç ®iÒu kiÖn canh tç cña ruéng lóa.

1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng ruéng lóa

- Lùa chän loμi c¸ nu«i cã ®Æc ®iÓm sèng

- Mùc n−íc n«ng 5 - 30 cm, do vËy n−íc rÊt phï hîp víi ®iÒu kiÖn m«i tr−êng trong giμu «xy. Tuy nhiªn, nhiÖt ®é n−íc rÊt dÔ bÞ

ruéng lóa.

biÕn ®éng do sù ®èt nãng cña ¸nh s¸ng mÆt

- §èi víi ruéng lóa cÊy hai vô, thêi gian trêi trong mïa hÌ.

gi÷a hai vô ng¾n, chän ®Ó −¬ng cçhÐp gièng.

- Thêi gian cã n−íc trªn mÆt ruéng phô

- §èi víi ruéng cÊy lóa mét vô, thêi gian thuéc chÕ ®é canh tç lóa, do vËy ph¶i chän ngËp n−íc, m«i tr−êng trong ruéng réng r·i, gièng loμi c¸ nu«i phï hîp víi ®iÒu kiÖn canh tho¸ng, chän ®Ó nu«i cç loμi c¸: mÌ, tr«i, tç lóa.

tr¾m, chÐp, r« phi, cçhim... th−¬ng phÈm.

94

95

https://thuviensach.vn

3. Kü thuËt −¬ng cçhÐp gièng trong thuËt vËn chuyÓn c¸, thêi ®iÓm th¶ c¸ trong ruéng cÊy lóa hai vô

ngμy, ®Þa ®iÓm th¶ c¸ trong m−¬ng... nh− khi 3.1. Chän ®Þa ®iÓm vμ x©y dùng vïng

−¬ng c¸ trong ao.

−¬ng nu«i

Thêi gian th¶ c¸: Sau khi cÊy lóa, th¶ c¸

h−¬ng vμo m−¬ng. Khi c©y lóa ®· bÐn rÔ, Vïng nu«i cã diÖn tÝch vμi ngμn mÐt d©ng n−íc trªn mÆt ruéng lªn cao 20 - 30 cm vu«ng, bao gåm ba phÇn:

®Ó c¸ trμn lªn kiÕm ¨n.

- Bê bao: X©y dùng bê cao ch¾c ch¾n, quy Bæ sung thøc ¨n cho c¸:

cçh bê réng 0,5 - 0,8m, cao 0,5m.

- Ngoμi l−îng ph©n bãn cho lóa, bæ sung

- Ruéng cÊy lóa: PhÇn cÊy lóa chiÕm 80 -

ph©n chuång ñ hoai vμo m−¬ng, víi l−îng 6 -

90% diÖn tÝch. §é s©u n−íc trung b×nh trong 7 kg/100m2 m−¬ng mét tuÇn.

phÇn cÊy lóa lμ 0,2 - 0,3m.

- Ph©n xanh: 30 - 50 kg/100 m2 m−¬ng mét

- PhÇn th¶ c¸: §μo m−¬ng däc theo bê, bao quanh phÇn cÊy lóa. M−¬ng lμ khu vùc th¶, tuÇn. Cç lo¹i c©y dïng lμm ph©n xanh ®−îc ch¨m sãc vμ thu ho¹ch c¸ gièng. M−¬ng nªn bã thμnh cç bã, d×m xuèng cç gãc m−¬ng,

®−îc ®μo réng 0,5 - 1 m, s©u 0,8 - 1 m so víi khi lç©y ph©n hñy hÕt, ph¶i vít bá lâi th©n mÆt ruéng.

kh«ng ph©n hñy ®−îc.

Ruéng nu«i cã cèng lÊy n−íc vμo vμ th¸o

- Thøc ¨n tinh: ë tuÇn ®Çu bæ sung 0,4 -

n−íc ra chñ ®éng.

0,5kg/v¹n con mét ngμy. Cç tuÇn tiÕp theo Tr−íc khi tiÕn hμnh −¬ng cçon ë ruéng, t¨ng dÇn l−îng thøc ¨n tinh vμ ph©n bãn.

ng−êi nu«i c¸ ph¶i tiÕn hμnh cç biÖn ph¸p kü Thøc ¨n tinh th−êng dïng chñ yÕu lμ bét thuËt khö trïng, bãn lãt vμ lÊy n−íc vμo ng«, c¸m g¹o... r¶i nhiÒu ®iÓm trong m−¬ng m−¬ng t−¬ng tù nh− ®èi víi −¬ng c¸ trong ao.

cho c¸ ¨n.

3.2. Th¶ c¸ h−¬ng vμ kü thuËt −¬ng 3.3. Qu¶n lý vμ thu ho¹ch cçhÐp −¬ng trong ruéng

MËt ®é th¶ cçhÐp h−¬ng lμ 10 - 15 con/m2

ruéng. Khi th¶ c¸ h−¬ng cÇn thùc hiÖn cç kü Th−êng xuyªn quan s¸t cèng ®¸y, ph¸t 96

97

https://thuviensach.vn

3. Kü thuËt −¬ng cçhÐp gièng trong thuËt vËn chuyÓn c¸, thêi ®iÓm th¶ c¸ trong ruéng cÊy lóa hai vô

ngμy, ®Þa ®iÓm th¶ c¸ trong m−¬ng... nh− khi 3.1. Chän ®Þa ®iÓm vμ x©y dùng vïng

−¬ng c¸ trong ao.

−¬ng nu«i

Thêi gian th¶ c¸: Sau khi cÊy lóa, th¶ c¸

h−¬ng vμo m−¬ng. Khi c©y lóa ®· bÐn rÔ, Vïng nu«i cã diÖn tÝch vμi ngμn mÐt d©ng n−íc trªn mÆt ruéng lªn cao 20 - 30 cm vu«ng, bao gåm ba phÇn:

®Ó c¸ trμn lªn kiÕm ¨n.

- Bê bao: X©y dùng bê cao ch¾c ch¾n, quy Bæ sung thøc ¨n cho c¸:

cçh bê réng 0,5 - 0,8m, cao 0,5m.

- Ngoμi l−îng ph©n bãn cho lóa, bæ sung

- Ruéng cÊy lóa: PhÇn cÊy lóa chiÕm 80 -

ph©n chuång ñ hoai vμo m−¬ng, víi l−îng 6 -

90% diÖn tÝch. §é s©u n−íc trung b×nh trong 7 kg/100m2 m−¬ng mét tuÇn.

phÇn cÊy lóa lμ 0,2 - 0,3m.

- Ph©n xanh: 30 - 50 kg/100 m2 m−¬ng mét

- PhÇn th¶ c¸: §μo m−¬ng däc theo bê, bao quanh phÇn cÊy lóa. M−¬ng lμ khu vùc th¶, tuÇn. Cç lo¹i c©y dïng lμm ph©n xanh ®−îc ch¨m sãc vμ thu ho¹ch c¸ gièng. M−¬ng nªn bã thμnh cç bã, d×m xuèng cç gãc m−¬ng,

®−îc ®μo réng 0,5 - 1 m, s©u 0,8 - 1 m so víi khi lç©y ph©n hñy hÕt, ph¶i vít bá lâi th©n mÆt ruéng.

kh«ng ph©n hñy ®−îc.

Ruéng nu«i cã cèng lÊy n−íc vμo vμ th¸o

- Thøc ¨n tinh: ë tuÇn ®Çu bæ sung 0,4 -

n−íc ra chñ ®éng.

0,5kg/v¹n con mét ngμy. Cç tuÇn tiÕp theo Tr−íc khi tiÕn hμnh −¬ng cçon ë ruéng, t¨ng dÇn l−îng thøc ¨n tinh vμ ph©n bãn.

ng−êi nu«i c¸ ph¶i tiÕn hμnh cç biÖn ph¸p kü Thøc ¨n tinh th−êng dïng chñ yÕu lμ bét thuËt khö trïng, bãn lãt vμ lÊy n−íc vμo ng«, c¸m g¹o... r¶i nhiÒu ®iÓm trong m−¬ng m−¬ng t−¬ng tù nh− ®èi víi −¬ng c¸ trong ao.

cho c¸ ¨n.

3.2. Th¶ c¸ h−¬ng vμ kü thuËt −¬ng 3.3. Qu¶n lý vμ thu ho¹ch cçhÐp −¬ng trong ruéng

MËt ®é th¶ cçhÐp h−¬ng lμ 10 - 15 con/m2

ruéng. Khi th¶ c¸ h−¬ng cÇn thùc hiÖn cç kü Th−êng xuyªn quan s¸t cèng ®¸y, ph¸t 96

97

https://thuviensach.vn

hiÖn sôt lë bê, ®Þch h¹i vμ cç hiÖn t−îng bÊt lóa chiÕm 70 - 85% tæng diÖn tÝch ruéng. §é lîi ®èi víi c¸ ®Ó kÞp thêi xö lý.

s©u n−íc trung b×nh trong phÇn cÊy lóa 0,2 -

Trong cç tr−êng hîp ph¶i bãn thuèc trõ 0,3m.

s©u cho lóa hay xö lý bÖnh cho c¸, cÇn h¹

- PhÇn th¶ c¸: PhÇn diÖn tÝch ®Ó th¶ c¸

n−íc ®Ó dån c¸ xuèng m−¬ng.

chiÕm diÖn tÝch 15 - 30% tæng diÖn tÝch ruéng, Khi thu ho¹ch, dån c¸ xuèng m−¬ng, dïng s©u h¬n so víi mÆt ruéng 0,8 - 1 m. Khu vùc l−íi c¸ gièng kÐo thu ho¹ch.

th¶ cçã thÓ lμ hÖ thèng m−¬ng bao quanh ruéng lóa, cã thÓ lμ hÖ thèng m−¬ng nh¸nh 4. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong hoÆc lμ mét diÖn tÝch tËp trung ë gãc ruéng.

ruéng cÊy lóa mét vô

Khi thiÕt kÕ khu vùc th¶ c¸, ph¶i ®¶m b¶o 4.1. Chän ®Þa ®iÓm vμ x©y dùng vïng nu«i yªu cÇu, khi th¸o c¹n n−íc trªn mÆt ruéng, cÇhän cç vïng ruéng tròng, chØ cÊy ®−îc dÔ dμng t×m ®−îc ®−êng tËp trung vÒ m−¬ng.

mét vô lóa trong n¨m, tiÖn nguån n−íc t−íi Ruéng nu«i cçã cèng cÊp vμ tho¸t n−íc tiªu. Thêi vô cÊy lóa tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 5

chñ ®éng.

d−¬ng lÞch. Thêi vô nu«i c¸ tõ sau khi cÊy lóa

®Õn cuèi n¨m. Khi tiÕn hμnh chän ®Þa ®iÓm nu«i c¸ ruéng còng cÇn l−u ý cç ®iÒu kiÖn nh− nguån n−íc trong s¹ch, vÞ trÝ thuËn tiÖn cho vËn chuyÓn vËt t− vμ s¶n phÈm...

Vïng nu«i cã diÖn tÝch tõ vμi ngμn ®Õn vμi chôc ngμn mÐt vu«ng, bao gåm ba phÇn:

- Bê bao: X©y dùng bê cao ch¾c ch¾n, quy cçh bê réng 0,7 - 0,8m, cao 0,5m so víi møc n−íc cao nhÊt trong ruéng.

- Ruéng cÊy lóa: PhÇn cÊy lóa th−êng chän khu vùc cao trong ruéng, diÖn tÝch phÇn cÊy H×nh 11: S¬ ®å thiÕt kÕ ruéng nu«i c¸

98

99

https://thuviensach.vn

hiÖn sôt lë bê, ®Þch h¹i vμ cç hiÖn t−îng bÊt lóa chiÕm 70 - 85% tæng diÖn tÝch ruéng. §é lîi ®èi víi c¸ ®Ó kÞp thêi xö lý.

s©u n−íc trung b×nh trong phÇn cÊy lóa 0,2 -

Trong cç tr−êng hîp ph¶i bãn thuèc trõ 0,3m.

s©u cho lóa hay xö lý bÖnh cho c¸, cÇn h¹

- PhÇn th¶ c¸: PhÇn diÖn tÝch ®Ó th¶ c¸

n−íc ®Ó dån c¸ xuèng m−¬ng.

chiÕm diÖn tÝch 15 - 30% tæng diÖn tÝch ruéng, Khi thu ho¹ch, dån c¸ xuèng m−¬ng, dïng s©u h¬n so víi mÆt ruéng 0,8 - 1 m. Khu vùc l−íi c¸ gièng kÐo thu ho¹ch.

th¶ cçã thÓ lμ hÖ thèng m−¬ng bao quanh ruéng lóa, cã thÓ lμ hÖ thèng m−¬ng nh¸nh 4. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong hoÆc lμ mét diÖn tÝch tËp trung ë gãc ruéng.

ruéng cÊy lóa mét vô

Khi thiÕt kÕ khu vùc th¶ c¸, ph¶i ®¶m b¶o 4.1. Chän ®Þa ®iÓm vμ x©y dùng vïng nu«i yªu cÇu, khi th¸o c¹n n−íc trªn mÆt ruéng, cÇhän cç vïng ruéng tròng, chØ cÊy ®−îc dÔ dμng t×m ®−îc ®−êng tËp trung vÒ m−¬ng.

mét vô lóa trong n¨m, tiÖn nguån n−íc t−íi Ruéng nu«i cçã cèng cÊp vμ tho¸t n−íc tiªu. Thêi vô cÊy lóa tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 5

chñ ®éng.

d−¬ng lÞch. Thêi vô nu«i c¸ tõ sau khi cÊy lóa

®Õn cuèi n¨m. Khi tiÕn hμnh chän ®Þa ®iÓm nu«i c¸ ruéng còng cÇn l−u ý cç ®iÒu kiÖn nh− nguån n−íc trong s¹ch, vÞ trÝ thuËn tiÖn cho vËn chuyÓn vËt t− vμ s¶n phÈm...

Vïng nu«i cã diÖn tÝch tõ vμi ngμn ®Õn vμi chôc ngμn mÐt vu«ng, bao gåm ba phÇn:

- Bê bao: X©y dùng bê cao ch¾c ch¾n, quy cçh bê réng 0,7 - 0,8m, cao 0,5m so víi møc n−íc cao nhÊt trong ruéng.

- Ruéng cÊy lóa: PhÇn cÊy lóa th−êng chän khu vùc cao trong ruéng, diÖn tÝch phÇn cÊy H×nh 11: S¬ ®å thiÕt kÕ ruéng nu«i c¸

98

99

https://thuviensach.vn

R« phi:

20%

MÌ:

15%

C¸ tr«i:

10%

Tr¾m cá:

10%

Chim tr¾ng:

5%

MËt ®é th¶ chung: 0,5 con/m2 tÝnh cho c¶

diÖn tÝch ruéng.

Sau khi cÊy lóa xong, th¶ c¸ gièng vμo H×nh 12: S¬ ®å ®μo ®¾p ruéng nu«i c¸

m−¬ng hay khu vùc cã mùc n−íc s©u trong ruéng. C¸ tr¾m cá vμ cçhim tr¾ng cã thÓ

4.2. ChuÈn bÞ ruéng nu«i c¸

ph¸ lóa, nªn chän cì c¸ gièng lín vμ th¶ vμo Trong canh tç lóa n−íc, thêi gian sau khi ruéng sau khi ®· gÆt lóa.

cÊy lóa th−êng cÇn cã n−íc trong ruéng. V×

Khi lóa ®· bÐn rÔ, n©ng mùc n−íc trªn vËy, ph¶i tiÕn hμnh tÈy dän, ph¬i ®¸y m−¬ng mÆt ruéng lªn 20 - 30 cm ®Ó c¸ lªn kiÕm ¨n.

tr−íc khi lμm ®Êt cÊy lóa. Ng−êi nu«i c¸

Víi mËt ®é nu«i th−a nh− vËy, thøc ¨n cho c¸

ruéng cã thÓ ¸p dông kü thuËt tÈy dän, ph¬i chñ yÕu lμ thøc ¨n tù nhiªn cã s½n trong

®¸y ao ®èi víi m−¬ng vμ ruéng nu«i c¸.

ruéng lóa. Sau khi ®· gÆt lóa, d©ng n−íc lªn Ngoμi viÖc bãn lãt cho ruéng lóa, cÇn bãn møc tèi ®a ®Ó t¨ng kh«ng gian ho¹t ®éng cña lãt g©y mμu vμo m−¬ng, l−îng ph©n bãn: c¸. Tïy thuéc vμo møc ®Çu t−, bæ sung thªm Ph©n chuång: 30 - 40kg/100m2 m−¬ng.

cç lo¹i thøc ¨n rau xanh, ph©n bãn, thøc ¨n Ph©n xanh: 30 - 50kg/100m2 m−¬ng.

tinh cho c¸.

4.3. Th¶ vμ ch¨m sãc c¸

4.4. Qu¶n lý ruéng nu«i vμ thu ho¹ch c¸

Ng−êi nu«i c¸ ruéng cã thÓ tham kh¶o Ng−êi nu«i c¸ ph¶i th−êng xuyªn quan c«ng thøc th¶ ghÐp sau:

s¸t, ph¸t hiÖn sù cè bê, ®Þch h¹i, bÖnh tËt ®Ó

CçhÐp:

40%

kÞp thêi xö lý. Lu«n duy tr× møc n−íc trong 100

101

https://thuviensach.vn

R« phi:

20%

MÌ:

15%

C¸ tr«i:

10%

Tr¾m cá:

10%

Chim tr¾ng:

5%

MËt ®é th¶ chung: 0,5 con/m2 tÝnh cho c¶

diÖn tÝch ruéng.

Sau khi cÊy lóa xong, th¶ c¸ gièng vμo H×nh 12: S¬ ®å ®μo ®¾p ruéng nu«i c¸

m−¬ng hay khu vùc cã mùc n−íc s©u trong ruéng. C¸ tr¾m cá vμ cçhim tr¾ng cã thÓ

4.2. ChuÈn bÞ ruéng nu«i c¸

ph¸ lóa, nªn chän cì c¸ gièng lín vμ th¶ vμo Trong canh tç lóa n−íc, thêi gian sau khi ruéng sau khi ®· gÆt lóa.

cÊy lóa th−êng cÇn cã n−íc trong ruéng. V×

Khi lóa ®· bÐn rÔ, n©ng mùc n−íc trªn vËy, ph¶i tiÕn hμnh tÈy dän, ph¬i ®¸y m−¬ng mÆt ruéng lªn 20 - 30 cm ®Ó c¸ lªn kiÕm ¨n.

tr−íc khi lμm ®Êt cÊy lóa. Ng−êi nu«i c¸

Víi mËt ®é nu«i th−a nh− vËy, thøc ¨n cho c¸

ruéng cã thÓ ¸p dông kü thuËt tÈy dän, ph¬i chñ yÕu lμ thøc ¨n tù nhiªn cã s½n trong

®¸y ao ®èi víi m−¬ng vμ ruéng nu«i c¸.

ruéng lóa. Sau khi ®· gÆt lóa, d©ng n−íc lªn Ngoμi viÖc bãn lãt cho ruéng lóa, cÇn bãn møc tèi ®a ®Ó t¨ng kh«ng gian ho¹t ®éng cña lãt g©y mμu vμo m−¬ng, l−îng ph©n bãn: c¸. Tïy thuéc vμo møc ®Çu t−, bæ sung thªm Ph©n chuång: 30 - 40kg/100m2 m−¬ng.

cç lo¹i thøc ¨n rau xanh, ph©n bãn, thøc ¨n Ph©n xanh: 30 - 50kg/100m2 m−¬ng.

tinh cho c¸.

4.3. Th¶ vμ ch¨m sãc c¸

4.4. Qu¶n lý ruéng nu«i vμ thu ho¹ch c¸

Ng−êi nu«i c¸ ruéng cã thÓ tham kh¶o Ng−êi nu«i c¸ ph¶i th−êng xuyªn quan c«ng thøc th¶ ghÐp sau:

s¸t, ph¸t hiÖn sù cè bê, ®Þch h¹i, bÖnh tËt ®Ó

CçhÐp:

40%

kÞp thêi xö lý. Lu«n duy tr× møc n−íc trong 100

101

https://thuviensach.vn

ruéng võa ®ñ nhu cÇu m«i tr−êng ®Ó c¸ ho¹t

®éng kiÕm ¨n, võa ®¶m b¶o lóa kh«ng bÞ

ngËp. Khi cÇn xö lý bÖnh c¸, phun thuèc trõ s©u cho lóa vμ khi thu ho¹ch c¸... ph¶i h¹

møc n−íc, dån c¸ xuèng m−¬ng.

Ch−¬ng III

Kü THUËT NU¤I C¸ N¦íC CH¶Y

Cç m«i tr−êng n−íc ch¶y nh− s«ng, suèi cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó nu«i c¸ th−¬ng phÈm. ¦u ®iÓm næi bËt cña m«i tr−êng n−íc ch¶y so víi m«i tr−êng n−íc tÜnh lμ thay ®æi n−íc tèt, hμm l−îng «xy hßa tan cao, cã thÓ

nu«i c¸ víi mËt ®é cao.

Nu«i c¸ n−íc ch¶y cã nh÷ng ®Æc ®iÓm chñ yÕu sau:

- DiÖn tÝch nu«i c¸ n−íc ch¶y th−êng nhá h¬n rÊt nhiÒu, nh−ng n¨ng suÊt l¹i cao h¬n nhiÒu lÇn so víi nu«i c¸ n−íc tÜnh, v× nu«i c¸

n−íc ch¶y kh«ng khai thç mÆt tho¸ng cña m«i tr−êng mμ khai thç lîi thÕ cña dßng n−íc ch¶y qua mét thÓ tÝch hÑp cè ®Þnh.

- Cç ®èi t−îng nu«i trong m«i tr−êng n−íc ch¶y chñ yÕu lμ nh÷ng loμi c¸ ¨n trùc tiÕp nh− cçhÐp, c¸ r« phi, c¸ tr¾m cá.

- H×nh thøc nu«i c¸ n−íc ch¶y thÝch hîp ®Ó

102

103

https://thuviensach.vn

ruéng võa ®ñ nhu cÇu m«i tr−êng ®Ó c¸ ho¹t

®éng kiÕm ¨n, võa ®¶m b¶o lóa kh«ng bÞ

ngËp. Khi cÇn xö lý bÖnh c¸, phun thuèc trõ s©u cho lóa vμ khi thu ho¹ch c¸... ph¶i h¹

møc n−íc, dån c¸ xuèng m−¬ng.

Ch−¬ng III

Kü THUËT NU¤I C¸ N¦íC CH¶Y

Cç m«i tr−êng n−íc ch¶y nh− s«ng, suèi cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó nu«i c¸ th−¬ng phÈm. ¦u ®iÓm næi bËt cña m«i tr−êng n−íc ch¶y so víi m«i tr−êng n−íc tÜnh lμ thay ®æi n−íc tèt, hμm l−îng «xy hßa tan cao, cã thÓ

nu«i c¸ víi mËt ®é cao.

Nu«i c¸ n−íc ch¶y cã nh÷ng ®Æc ®iÓm chñ yÕu sau:

- DiÖn tÝch nu«i c¸ n−íc ch¶y th−êng nhá h¬n rÊt nhiÒu, nh−ng n¨ng suÊt l¹i cao h¬n nhiÒu lÇn so víi nu«i c¸ n−íc tÜnh, v× nu«i c¸

n−íc ch¶y kh«ng khai thç mÆt tho¸ng cña m«i tr−êng mμ khai thç lîi thÕ cña dßng n−íc ch¶y qua mét thÓ tÝch hÑp cè ®Þnh.

- Cç ®èi t−îng nu«i trong m«i tr−êng n−íc ch¶y chñ yÕu lμ nh÷ng loμi c¸ ¨n trùc tiÕp nh− cçhÐp, c¸ r« phi, c¸ tr¾m cá.

- H×nh thøc nu«i c¸ n−íc ch¶y thÝch hîp ®Ó

102

103

https://thuviensach.vn

nu«i th©m canh mét lo¹i ®èi t−îng, nh− tr¾m

§Ó m«i tr−êng n−íc trong ao ®−îc thay ®æi cá, chÐp, r« phi hoÆc c¸ tra.

tèt nhÊt, nªn bè trÝ chiÒu dμi cña ao theo Cç h×nh thøc nu«i c¸ n−íc ch¶y cã thÓ ¸p h−íng dßng ch¶y chÝnh, vμ nªn thiÕt kÕ ao cã dông réng r·i ë c¶ vïng trung du, miÒn nói chiÒu dμi lín gÊp 3 - 4 lÇn chiÒu réng. §é s©u vμ vïng ®ång b»ng. Cã hai h×nh thøc phæ biÕn cña ao ®¶m b¶o 1 - 1,5 m. §èi víi cç ao lîi khai thç dßng ch¶y ®Ó nu«i c¸ lμ: nu«i c¸ ao dông cç nguån n−íc lín nh− suèi, ng−êi nu«i n−íc ch¶y vμ nu«i c¸ lång bÌ.

cçÇn chó ý ®Õn ®é cao cña bê ®Ó ®Ò phßng l−îng n−íc d©ng lªn cao ®ét ngét.

I- NU¤I C¸ AO N¦íC CH¶Y

2. Th¶ c¸ gièng

1. §iÒu kiÖn m«i tr−êng ao n−íc ch¶y Cç loμi c¸ thÝch hîp nu«i trong m«i Khai thç lîi thÕ ®Þa h×nh ë nh÷ng n¬i tr−êng ao n−íc ch¶y lμ cçhÐp, c¸ tr¾m cá, c¸

th−êng xuyªn cã n−íc ch¶y qua ®Ó ®μo ao r« phi..., nh÷ng ®èi t−îng c¸ ¨n trùc tiÕp.

nu«i c¸. DiÖn tÝch ao phô thuéc vμo cç ®iÒu Thêi vô th¶ c¸ nu«i trong ao n−íc ch¶y kiÖn nh− l−u l−îng (¶nh h−ëng ®Õn kh¶

nªn chñ ®éng, linh ho¹t, c¨n cø vμo chÕ ®é n¨ng thay ®æi n−íc), kh¶ n¨ng ®Çu t− thøc thñy v¨n cña dßng ch¶y, ng−êi nu«i c¸ th−êng

¨n... DiÖn tÝch ao dao ®éng tõ vμi chôc mÐt th¶ c¸ gièng sau mïa lò b·o.

vu«ng ®Õn 1.000 m2 sÏ phï hîp víi kh¶ n¨ng Cç lo¹i c¸ gièng th¶ nu«i yªu cÇu cã chÊt

®Çu t−, qu¶n lý cña ®¹i bé phËn cç hé gia l−îng kháe m¹nh, ®Òu cì vμ kh«ng cã bÖnh tËt.

®×nh. Bè trÝ cèng cÊp vμ tiªu n−íc sao cho Ng−êi nu«i cçã thÓ c¨n cø vμo thÓ tÝch n−íc tù ch¶y vμo ë mét ®Çu ao vμ n−íc tù n−íc ao vμ l−u l−îng n−íc thay ®æi trong ch¶y ra ë ®Çu kia. C¾m ®¨ng tho¸ng vμ ch¾c ngμy ®Ó quyÕt ®Þnh mËt ®é th¶ gièng. Th«ng ch¾n ë mçi cöa cèng.

th−êng, mËt ®é c¸ th¶ trong cç ao n−íc ch¶y Nguån n−íc vμo ao yªu cÇu kh«ng « nhiÔm, lμ 3 - 4 con/m2. §èi víi cç ao cã l−u l−îng trong s¹ch vμ cã ®é pH dao ®éng 6,5 - 8,5. L−u n−íc thay ®æi trong ngμy lín, vμ kh¶ n¨ng l−îng n−íc cã thÓ ®¸p øng thay ®æi ®−îc Ýt cung cÊp thøc ¨n cho c¸ dåi dμo, ng−êi nu«i c¸

nhÊt 1/3 thÓ tÝch ao trong mét ngμy ®ªm.

cã thÓ t¨ng mËt ®é nu«i lªn 4 - 6 con/m2.

104

105

https://thuviensach.vn

nu«i th©m canh mét lo¹i ®èi t−îng, nh− tr¾m

§Ó m«i tr−êng n−íc trong ao ®−îc thay ®æi cá, chÐp, r« phi hoÆc c¸ tra.

tèt nhÊt, nªn bè trÝ chiÒu dμi cña ao theo Cç h×nh thøc nu«i c¸ n−íc ch¶y cã thÓ ¸p h−íng dßng ch¶y chÝnh, vμ nªn thiÕt kÕ ao cã dông réng r·i ë c¶ vïng trung du, miÒn nói chiÒu dμi lín gÊp 3 - 4 lÇn chiÒu réng. §é s©u vμ vïng ®ång b»ng. Cã hai h×nh thøc phæ biÕn cña ao ®¶m b¶o 1 - 1,5 m. §èi víi cç ao lîi khai thç dßng ch¶y ®Ó nu«i c¸ lμ: nu«i c¸ ao dông cç nguån n−íc lín nh− suèi, ng−êi nu«i n−íc ch¶y vμ nu«i c¸ lång bÌ.

cçÇn chó ý ®Õn ®é cao cña bê ®Ó ®Ò phßng l−îng n−íc d©ng lªn cao ®ét ngét.

I- NU¤I C¸ AO N¦íC CH¶Y

2. Th¶ c¸ gièng

1. §iÒu kiÖn m«i tr−êng ao n−íc ch¶y Cç loμi c¸ thÝch hîp nu«i trong m«i Khai thç lîi thÕ ®Þa h×nh ë nh÷ng n¬i tr−êng ao n−íc ch¶y lμ cçhÐp, c¸ tr¾m cá, c¸

th−êng xuyªn cã n−íc ch¶y qua ®Ó ®μo ao r« phi..., nh÷ng ®èi t−îng c¸ ¨n trùc tiÕp.

nu«i c¸. DiÖn tÝch ao phô thuéc vμo cç ®iÒu Thêi vô th¶ c¸ nu«i trong ao n−íc ch¶y kiÖn nh− l−u l−îng (¶nh h−ëng ®Õn kh¶

nªn chñ ®éng, linh ho¹t, c¨n cø vμo chÕ ®é n¨ng thay ®æi n−íc), kh¶ n¨ng ®Çu t− thøc thñy v¨n cña dßng ch¶y, ng−êi nu«i c¸ th−êng

¨n... DiÖn tÝch ao dao ®éng tõ vμi chôc mÐt th¶ c¸ gièng sau mïa lò b·o.

vu«ng ®Õn 1.000 m2 sÏ phï hîp víi kh¶ n¨ng Cç lo¹i c¸ gièng th¶ nu«i yªu cÇu cã chÊt

®Çu t−, qu¶n lý cña ®¹i bé phËn cç hé gia l−îng kháe m¹nh, ®Òu cì vμ kh«ng cã bÖnh tËt.

®×nh. Bè trÝ cèng cÊp vμ tiªu n−íc sao cho Ng−êi nu«i cçã thÓ c¨n cø vμo thÓ tÝch n−íc tù ch¶y vμo ë mét ®Çu ao vμ n−íc tù n−íc ao vμ l−u l−îng n−íc thay ®æi trong ch¶y ra ë ®Çu kia. C¾m ®¨ng tho¸ng vμ ch¾c ngμy ®Ó quyÕt ®Þnh mËt ®é th¶ gièng. Th«ng ch¾n ë mçi cöa cèng.

th−êng, mËt ®é c¸ th¶ trong cç ao n−íc ch¶y Nguån n−íc vμo ao yªu cÇu kh«ng « nhiÔm, lμ 3 - 4 con/m2. §èi víi cç ao cã l−u l−îng trong s¹ch vμ cã ®é pH dao ®éng 6,5 - 8,5. L−u n−íc thay ®æi trong ngμy lín, vμ kh¶ n¨ng l−îng n−íc cã thÓ ®¸p øng thay ®æi ®−îc Ýt cung cÊp thøc ¨n cho c¸ dåi dμo, ng−êi nu«i c¸

nhÊt 1/3 thÓ tÝch ao trong mét ngμy ®ªm.

cã thÓ t¨ng mËt ®é nu«i lªn 4 - 6 con/m2.

104

105

https://thuviensach.vn

C¸ tr¾m cá lμ ®èi t−îng nu«i phï hîp, tËn Cã thÓ ¸p dông cç biÖn ph¸p kü thuËt dông ®−îc cç nguån thøc ¨n s½n cã ë cç ®Þa qu¶n lý ao nu«i c¸ n−íc tÜnh cho ao nu«i c¸

ph−¬ng. Do vËy, ng−êi nu«i c¸ th−êng chän n−íc ch¶y. Tuy nhiªn, do c¸ nu«i trong ao nu«i c¸ tr¾m cá lμ ®èi t−îng chÝnh, víi tØ lÖ

n−íc ch¶y víi mËt ®é cao, nªn ng−êi nu«i c¸

80 - 90% sè l−îng. Cç loμi c¸ khç nu«i ghÐp cÇn rÊt cÈn thËn trong kü thuËt qu¶n lý ao lμ cçhÐp vμ c¸ r« phi víi tØ lÖ ghÐp tõ 5 -

nu«i, ®Æc biÖt lμ tuÇn ao. TuÇn ao ®Ó ph¸t 10% sè l−îng.

hiÖn cç hiÖn t−îng c¸ ng−îc dßng ra khái ao, bÖnh c¸... ®Ó xö lý, vít cç lo¹i rau cá thõa 3. Ch¨m sãc - qu¶n lý ao nu«i trong ao, kh¬i th«ng ®−êng n−íc vμo vμ ra Cç ao n−íc ch¶y th−êng ®−îc nu«i c¸ víi khái ao...

mËt ®é cao, do vËy, nguån thøc ¨n cho cçhñ 4. Thu ho¹ch

yÕu do con ng−êi cung cÊp. Cç lo¹i thøc ¨n cung cÊp cho ao nu«i bao gåm thøc ¨n xanh, C¸ nu«i trong ao n−íc ch¶y nÕu ®−îc cung thøc ¨n tinh vμ ph©n chuång (cho ¨n trùc tiÕp).

cÊp ®Çy ®ñ thøc ¨n sÏ cã tèc ®é lín nhanh h¬n Cç lo¹i thøc ¨n nμy cÇn ®−îc ®¸p øng ®ñ so víi c¸ nu«i ao n−íc tÜnh. Thêi gian nu«i c¸

nhu cÇu cña c¸. Ng−êi nu«i cçã thÓ tham ao n−íc ch¶y th−êng kÐo dμi 7 - 8 th¸ng. Khi kh¶o l−îng thøc ¨n cho c¸ h»ng ngμy nh− sau: kiÓm tra thÊy cì c¸ ®¹t yªu cÇu th−¬ng phÈm, Thøc ¨n xanh (rau, cá, l¸ s¾n, rong, bÌo tiÕn hμnh thu ho¹ch c¸. Cã thÓ ng¨n bít dßng d©u,...): 40% träng l−îng c¸ tr¾m.

n−íc ch¶y vμo ao ®Ó møc n−íc trong ao h¹

Thøc ¨n tinh (c¸m g¹o, bét ng«...): 5 - 7%

xuèng råi kÐo l−íi, hoÆc chÆn h¼n dßng n−íc träng l−îng cçhÐp vμ c¸ r« phi.

vμo ao, ®Ó c¹n ao vμ thu ho¹ch toμn bé.

Ph©n chuång (ph©n bß s÷a, ph©n chim cót, ph©n gμ...): 10 kg/100 m2/lÇn. Mçi tuÇn bãn 2 -

II- NU¤I C¸ LåNG

3 lÇn.

Cç lo¹i thøc ¨n trªn ®Òu ®−îc cung cÊp ë 1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng nu«i c¸ lång

®Çu nguån n−íc vμ theo cç nguyªn t¾c ch¨m Do lång c¸ ®−îc ®Æt trong cç thñy vùc cã sãc c¸ nu«i nh− ®èi víi ao n−íc tÜnh.

dßng n−íc ch¶y liªn tôc nªn c¸ nu«i lu«n ®−îc 106

107

https://thuviensach.vn

C¸ tr¾m cá lμ ®èi t−îng nu«i phï hîp, tËn Cã thÓ ¸p dông cç biÖn ph¸p kü thuËt dông ®−îc cç nguån thøc ¨n s½n cã ë cç ®Þa qu¶n lý ao nu«i c¸ n−íc tÜnh cho ao nu«i c¸

ph−¬ng. Do vËy, ng−êi nu«i c¸ th−êng chän n−íc ch¶y. Tuy nhiªn, do c¸ nu«i trong ao nu«i c¸ tr¾m cá lμ ®èi t−îng chÝnh, víi tØ lÖ

n−íc ch¶y víi mËt ®é cao, nªn ng−êi nu«i c¸

80 - 90% sè l−îng. Cç loμi c¸ khç nu«i ghÐp cÇn rÊt cÈn thËn trong kü thuËt qu¶n lý ao lμ cçhÐp vμ c¸ r« phi víi tØ lÖ ghÐp tõ 5 -

nu«i, ®Æc biÖt lμ tuÇn ao. TuÇn ao ®Ó ph¸t 10% sè l−îng.

hiÖn cç hiÖn t−îng c¸ ng−îc dßng ra khái ao, bÖnh c¸... ®Ó xö lý, vít cç lo¹i rau cá thõa 3. Ch¨m sãc - qu¶n lý ao nu«i trong ao, kh¬i th«ng ®−êng n−íc vμo vμ ra Cç ao n−íc ch¶y th−êng ®−îc nu«i c¸ víi khái ao...

mËt ®é cao, do vËy, nguån thøc ¨n cho cçhñ 4. Thu ho¹ch

yÕu do con ng−êi cung cÊp. Cç lo¹i thøc ¨n cung cÊp cho ao nu«i bao gåm thøc ¨n xanh, C¸ nu«i trong ao n−íc ch¶y nÕu ®−îc cung thøc ¨n tinh vμ ph©n chuång (cho ¨n trùc tiÕp).

cÊp ®Çy ®ñ thøc ¨n sÏ cã tèc ®é lín nhanh h¬n Cç lo¹i thøc ¨n nμy cÇn ®−îc ®¸p øng ®ñ so víi c¸ nu«i ao n−íc tÜnh. Thêi gian nu«i c¸

nhu cÇu cña c¸. Ng−êi nu«i cçã thÓ tham ao n−íc ch¶y th−êng kÐo dμi 7 - 8 th¸ng. Khi kh¶o l−îng thøc ¨n cho c¸ h»ng ngμy nh− sau: kiÓm tra thÊy cì c¸ ®¹t yªu cÇu th−¬ng phÈm, Thøc ¨n xanh (rau, cá, l¸ s¾n, rong, bÌo tiÕn hμnh thu ho¹ch c¸. Cã thÓ ng¨n bít dßng d©u,...): 40% träng l−îng c¸ tr¾m.

n−íc ch¶y vμo ao ®Ó møc n−íc trong ao h¹

Thøc ¨n tinh (c¸m g¹o, bét ng«...): 5 - 7%

xuèng råi kÐo l−íi, hoÆc chÆn h¼n dßng n−íc träng l−îng cçhÐp vμ c¸ r« phi.

vμo ao, ®Ó c¹n ao vμ thu ho¹ch toμn bé.

Ph©n chuång (ph©n bß s÷a, ph©n chim cót, ph©n gμ...): 10 kg/100 m2/lÇn. Mçi tuÇn bãn 2 -

II- NU¤I C¸ LåNG

3 lÇn.

Cç lo¹i thøc ¨n trªn ®Òu ®−îc cung cÊp ë 1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng nu«i c¸ lång

®Çu nguån n−íc vμ theo cç nguyªn t¾c ch¨m Do lång c¸ ®−îc ®Æt trong cç thñy vùc cã sãc c¸ nu«i nh− ®èi víi ao n−íc tÜnh.

dßng n−íc ch¶y liªn tôc nªn c¸ nu«i lu«n ®−îc 106

107

https://thuviensach.vn

sèng trong m«i tr−êng n−íc míi cã hμm l−îng lo¹i trung b×nh cã kÝch th−íc kho¶ng 10 - 12 m3

«xy hßa tan cao. MÆt khç, do cã dßng n−íc (4 x 2 x 1,5 m), lo¹i lín cã kÝch th−íc kho¶ng ch¶y nªn m«i tr−êng lång kh«ng bÞ « nhiÔm 80 - 90 m3 (6 x 6 x 2,5 m).

bëi cç chÊt th¶i cña c¸.

Mét lång nu«i c¸ th−êng cã hai phÇn c¬

Lång c¸ ®−îc ®Æt trªn cç s«ng suèi lμ mét b¶n lμ th©n lång vμ phao.

hÖ thèng hë, cç tç ®éng qua l¹i gi÷a m«i

§èi víi cç lång nu«i c¸ lμm b»ng vËt liÖu tr−êng bªn ngoμi vμ bªn trong lång kh«ng bÞ

cøng nh− èng kÏm, gç, tre... th× phÇn th©n h¹n chÕ. Do vËy, c¸ nu«i dÔ bÞ ¶nh h−ëng bëi lång gåm cã khung lång vμ nan lång. Khung cç chÊt ®éc hãa häc tõ phÝa th−îng nguån, lång ®−îc lμm tõ cç thanh gç ch¾c, kháe cã b·o, lò, ®Þch h¹i, cç sinh vËt ph¸ ho¹i lång,

®−êng kÝnh hoÆc ®é dμy 10 - 15 cm. Trªn cç giao th«ng, chÕ ®é thñy v¨n...

mÆt lång cã cç thanh gç kháe ®Ó ®ì vμ cè Nu«i c¸ lång lμ h×nh thøc th©m canh víi

®Þnh nan lång. Trªn cç mÆt bªn cña lång, mËt ®é cao nªn viÖc qu¶n lý søc kháe vμ bÖnh cç nan ®−îc ghÐp cçh nhau 1 - 2 cm, tËt cña c¸ nu«i cÇn ®−îc hÕt søc chó träng.

kho¶ng cçh gi÷a cç nan lång kh«ng cho phÐp c¸ gièng cã thÓ chui qua. MÆt trªn lång 2. KÕt cÊu lång nu«i c¸

còng ®−îc ghÐp b»ng cç nan th−a vμ ®−îc VËt liÖu lμm lång nu«i cçhñ yÕu ®−îc thiÕt kÕ cöa lång ®Ó th¶ gièng, ch¨m sãc vμ

khai thç trong tù nhiªn nh− gç, tre, hãp ®¸.

thu ho¹ch c¸. MÆt ®¸y lång, cç nan ®−îc Cç vËt liÖu míi gióp cho kÕt cÊu lång ®¬n ghÐp khÝt víi nhau.

gi¶n vμ nhÑ h¬n nh−: èng kÏm, l−íi ni l«ng, Phao cã tç dông lμm cho lång c¸ kh«ng bÞ

l−íi c−íc, l−íi s¾t bäc nhùa, thïng nhùa, ch×m, ®−îc lμm b»ng cç bã c©y luång, c©y thïng phuy lμm phao... ®· ®−îc ¸p dông ë cç b−¬ng råi cè ®Þnh vμo mÆt bªn cña lång.

vïng ®ång b»ng.

§èi víi cç lång l−íi, phÇn th©n lång lμm KÕt cÊu lång nu«i cçhñ yÕu lμ h×nh hép.

b»ng l−íi, phao lμm b»ng thïng phuy hoÆc KÝch th−íc lång thay ®æi tïy thuéc kh¶ n¨ng thïng nhùa ®−îc liªn kÕt l¹i thμnh khung næi

®Çu t− vμ qu¶n lý lång nu«i, lo¹i lång nhá cã trªn mÆt n−íc. PhÇn th©n lång ®−îc may hoμn kÝch th−íc 1 - 2 m3 (1 x 1 x 1 m hoÆc 2 x 1 x 1 m), chØnh sau ®ã ®−îc m¾c cè ®Þnh vμo khung.

108

109

https://thuviensach.vn

sèng trong m«i tr−êng n−íc míi cã hμm l−îng lo¹i trung b×nh cã kÝch th−íc kho¶ng 10 - 12 m3

«xy hßa tan cao. MÆt khç, do cã dßng n−íc (4 x 2 x 1,5 m), lo¹i lín cã kÝch th−íc kho¶ng ch¶y nªn m«i tr−êng lång kh«ng bÞ « nhiÔm 80 - 90 m3 (6 x 6 x 2,5 m).

bëi cç chÊt th¶i cña c¸.

Mét lång nu«i c¸ th−êng cã hai phÇn c¬

Lång c¸ ®−îc ®Æt trªn cç s«ng suèi lμ mét b¶n lμ th©n lång vμ phao.

hÖ thèng hë, cç tç ®éng qua l¹i gi÷a m«i

§èi víi cç lång nu«i c¸ lμm b»ng vËt liÖu tr−êng bªn ngoμi vμ bªn trong lång kh«ng bÞ

cøng nh− èng kÏm, gç, tre... th× phÇn th©n h¹n chÕ. Do vËy, c¸ nu«i dÔ bÞ ¶nh h−ëng bëi lång gåm cã khung lång vμ nan lång. Khung cç chÊt ®éc hãa häc tõ phÝa th−îng nguån, lång ®−îc lμm tõ cç thanh gç ch¾c, kháe cã b·o, lò, ®Þch h¹i, cç sinh vËt ph¸ ho¹i lång,

®−êng kÝnh hoÆc ®é dμy 10 - 15 cm. Trªn cç giao th«ng, chÕ ®é thñy v¨n...

mÆt lång cã cç thanh gç kháe ®Ó ®ì vμ cè Nu«i c¸ lång lμ h×nh thøc th©m canh víi

®Þnh nan lång. Trªn cç mÆt bªn cña lång, mËt ®é cao nªn viÖc qu¶n lý søc kháe vμ bÖnh cç nan ®−îc ghÐp cçh nhau 1 - 2 cm, tËt cña c¸ nu«i cÇn ®−îc hÕt søc chó träng.

kho¶ng cçh gi÷a cç nan lång kh«ng cho phÐp c¸ gièng cã thÓ chui qua. MÆt trªn lång 2. KÕt cÊu lång nu«i c¸

còng ®−îc ghÐp b»ng cç nan th−a vμ ®−îc VËt liÖu lμm lång nu«i cçhñ yÕu ®−îc thiÕt kÕ cöa lång ®Ó th¶ gièng, ch¨m sãc vμ

khai thç trong tù nhiªn nh− gç, tre, hãp ®¸.

thu ho¹ch c¸. MÆt ®¸y lång, cç nan ®−îc Cç vËt liÖu míi gióp cho kÕt cÊu lång ®¬n ghÐp khÝt víi nhau.

gi¶n vμ nhÑ h¬n nh−: èng kÏm, l−íi ni l«ng, Phao cã tç dông lμm cho lång c¸ kh«ng bÞ

l−íi c−íc, l−íi s¾t bäc nhùa, thïng nhùa, ch×m, ®−îc lμm b»ng cç bã c©y luång, c©y thïng phuy lμm phao... ®· ®−îc ¸p dông ë cç b−¬ng råi cè ®Þnh vμo mÆt bªn cña lång.

vïng ®ång b»ng.

§èi víi cç lång l−íi, phÇn th©n lång lμm KÕt cÊu lång nu«i cçhñ yÕu lμ h×nh hép.

b»ng l−íi, phao lμm b»ng thïng phuy hoÆc KÝch th−íc lång thay ®æi tïy thuéc kh¶ n¨ng thïng nhùa ®−îc liªn kÕt l¹i thμnh khung næi

®Çu t− vμ qu¶n lý lång nu«i, lo¹i lång nhá cã trªn mÆt n−íc. PhÇn th©n lång ®−îc may hoμn kÝch th−íc 1 - 2 m3 (1 x 1 x 1 m hoÆc 2 x 1 x 1 m), chØnh sau ®ã ®−îc m¾c cè ®Þnh vμo khung.

108

109

https://thuviensach.vn

3. Lùa chän vÞ trÝ vμ ®Æt lång c¸

VÞ trÝ ®Æt lång cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh ®Õn

®é an toμn cña lång c¸ vμ hiÖu qu¶ nu«i, do vËy, ng−êi nu«i c¸ nªn chän vÞ trÝ ®Æt lång

®¸p øng ®−îc cç ®iÒu kiÖn sau:

- Nguån n−íc trong s¹ch, kh«ng bÞ « nhiÔm bëi cç nguån chÊt th¶i c«ng nghiÖp.

- N¬i ®Æt lång cçã dßng ch¶y liªn tôc, tèc

®é dßng ch¶y chËm 0,3 - 0,5 m/s (mÐt/gi©y).

- §é s©u ®¶m b¶o ®¸y lång cçh Ýt nhÊt 50 cm so víi ®¸y dßng ch¶y. Kh«ng nªn ®Æt lång ë nh÷ng n¬i quç¹n sÏ khã kh¨n cho viÖc di H×nh 13: KÕt cÊu khung lång b»ng èng kÏm chuyÓn lång.

- Tr¸nh ®Æt lång ë nh÷ng vÞ trÝ nh−: n¬i cã thuyÒn bÌ th−êng xuyªn qua l¹i, khóc quanh cña s«ng, n¬i cã n−íc xo¸y, n¬i cã chÊt th¶i c«ng nghiÖp ®æ ra...

§èi víi cç lång ®−îc lμm b»ng vËt liÖu cøng, lång c¸ ®−îc lμm trªn c¹n råi h¹ thñy.

Cç lång lμm b»ng l−íi ®−îc m¾c cè ®Þnh sau khi ®· liªn kÕt cç phao thμnh khung næi trªn mÆt n−íc.

Cã thÓ liªn kÕt nhiÒu lång thμnh mét côm 4 - 5 lång ®Ó tiÖn ch¨m sãc, qu¶n lý, tuy nhiªn, nÕu ghÐp qu¸ nhiÒu lång sÏ khã kh¨n H×nh 14: Khu vùc nu«i c¸ lång trong viÖc di chuyÓn lång c¸ khi cÇn thiÕt.

110

111

https://thuviensach.vn

3. Lùa chän vÞ trÝ vμ ®Æt lång c¸

VÞ trÝ ®Æt lång cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh ®Õn

®é an toμn cña lång c¸ vμ hiÖu qu¶ nu«i, do vËy, ng−êi nu«i c¸ nªn chän vÞ trÝ ®Æt lång

®¸p øng ®−îc cç ®iÒu kiÖn sau:

- Nguån n−íc trong s¹ch, kh«ng bÞ « nhiÔm bëi cç nguån chÊt th¶i c«ng nghiÖp.

- N¬i ®Æt lång cçã dßng ch¶y liªn tôc, tèc

®é dßng ch¶y chËm 0,3 - 0,5 m/s (mÐt/gi©y).

- §é s©u ®¶m b¶o ®¸y lång cçh Ýt nhÊt 50 cm so víi ®¸y dßng ch¶y. Kh«ng nªn ®Æt lång ë nh÷ng n¬i quç¹n sÏ khã kh¨n cho viÖc di H×nh 13: KÕt cÊu khung lång b»ng èng kÏm chuyÓn lång.

- Tr¸nh ®Æt lång ë nh÷ng vÞ trÝ nh−: n¬i cã thuyÒn bÌ th−êng xuyªn qua l¹i, khóc quanh cña s«ng, n¬i cã n−íc xo¸y, n¬i cã chÊt th¶i c«ng nghiÖp ®æ ra...

§èi víi cç lång ®−îc lμm b»ng vËt liÖu cøng, lång c¸ ®−îc lμm trªn c¹n råi h¹ thñy.

Cç lång lμm b»ng l−íi ®−îc m¾c cè ®Þnh sau khi ®· liªn kÕt cç phao thμnh khung næi trªn mÆt n−íc.

Cã thÓ liªn kÕt nhiÒu lång thμnh mét côm 4 - 5 lång ®Ó tiÖn ch¨m sãc, qu¶n lý, tuy nhiªn, nÕu ghÐp qu¸ nhiÒu lång sÏ khã kh¨n H×nh 14: Khu vùc nu«i c¸ lång trong viÖc di chuyÓn lång c¸ khi cÇn thiÕt.

110

111

https://thuviensach.vn

Cè ®Þnh lång b»ng d©y c¸p, buéc ch¾c ch¾n trong lång rÊt h¹n chÕ, mÆt khç mËt ®é c¸

vμo cç th©n c©y to trªn bê hoÆc th¶ neo.

rÊt cao, nªn thøc ¨n cho c¸ do ng−êi nu«i chñ

®éng cung cÊp. Thøc ¨n sö dông cho cç lång 4. Th¶ c¸ gièng

c¸ hiÖn nay chñ yÕu lμ cç lo¹i rau cá cho c¸

ë cç tØnh miÒn B¾c n−íc ta, ®èi t−îng tr¾m vμ thøc ¨n c«ng nghiÖp cho c¸ r« phi, thñy s¶n nu«i lång chñ yÕu lμ c¸ r« phi, ®iªu

®iªu hång, cçhÐp...

hång, chÐp, tr¾m cá... Cì c¸ gièng ®Ó th¶ vμo

§èi víi cç lång nu«i c¸ tr¾m cá, l−îng rau lång ph¶i lμ gièng cì lín, c¸ tr¾m cá vμ cçá cung cÊp h»ng ngμy kho¶ng 30 - 40% träng chÐp cì 100 - 150 gram/con, c¸ r« phi vμ c¸

l−îng c¸ tr¾m trong lång. L−îng thøc ¨n nμy

®iªu hång cì 30 - 50 gram/con. Yªu cÇu ®èi víi cÇn ®−îc ®iÒu chØnh theo kh¶ n¨ng tiªu thô con gièng th¶ lμ ®ång ®Òu, kháe m¹nh, kh«ng thøc ¨n cña c¸. Ngoμi ra, cÇn bæ sung thªm bÖnh tËt.

thøc ¨n c«ng nghiÖp cã hμm l−îng ®¹m kho¶ng H×nh thøc nu«i trong lång chñ yÕu lμ nu«i 18 - 22%, l−îng thøc ¨n c«ng nghiÖp bæ sung

®¬n víi mËt ®é cao. MËt ®é th¶ c¸ gièng nªn kho¶ng 1 - 2% träng l−îng c¸ mçi ngμy.

c¨n cø vμo cì c¸ gièng. NÕu th¶ cì gièng nhá

§èi víi cç lång nu«i c¸ r« phi, ®iªu hång th× tØ lÖ hao hôt cã thÓ cao, thêi gian nu«i vμ cçhÐp th−êng dïng cç lo¹i thøc ¨n tæng ph¶i kÐo dμi. Víi cì c¸ gièng nh− trªn, mËt ®é hîp d¹ng viªn næi, cã hμm l−îng ®¹m > 28%

c¸ th¶ nu«i thÝch hîp ®èi víi lång c¸ r« phi, hoÆc sö dông thøc ¨n tù trén cç nguyªn liÖu

®iªu hång lμ: 40 - 60 con/m3, víi lång c¸ tr¾m nh− c¸m g¹o, bét ng«, bét ®Ëu t−¬ng, c¸...

vμ cçhÐp lμ 20 - 40 con/m3.

thμnh mét lo¹i thøc ¨n tæng hîp, nÊu chÝn Thêi gian th¶ c¸ gièng cÇn ph¶i c¨n cø vμo cho c¸ ¨n. L−îng cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp

®iÒu kiÖn thñy v¨n cña dßng ch¶y, th−êng lμ

nμy cho c¸ h»ng ngμy kho¶ng 5 - 7% träng sau mïa b·o lò.

l−îng c¸.

H»ng ngμy cho c¸ ¨n hai lÇn vμo buæi s¸ng 5. Ch¨m sãc

vμ buæi chiÒu. Khi cho c¸ ¨n, chó ý tung thøc L−îng thøc ¨n tù nhiªn cña cç loμi c¸

¨n vμo lång tõ tõ, tr¸nh cho thøc ¨n bÞ n−íc nh− c¸ tr¾m cá, c¸ r« phi, cçhÐp... nu«i cuèn tr«i khi cçh−a kÞp ¨n.

112

113

https://thuviensach.vn

Cè ®Þnh lång b»ng d©y c¸p, buéc ch¾c ch¾n trong lång rÊt h¹n chÕ, mÆt khç mËt ®é c¸

vμo cç th©n c©y to trªn bê hoÆc th¶ neo.

rÊt cao, nªn thøc ¨n cho c¸ do ng−êi nu«i chñ

®éng cung cÊp. Thøc ¨n sö dông cho cç lång 4. Th¶ c¸ gièng

c¸ hiÖn nay chñ yÕu lμ cç lo¹i rau cá cho c¸

ë cç tØnh miÒn B¾c n−íc ta, ®èi t−îng tr¾m vμ thøc ¨n c«ng nghiÖp cho c¸ r« phi, thñy s¶n nu«i lång chñ yÕu lμ c¸ r« phi, ®iªu

®iªu hång, cçhÐp...

hång, chÐp, tr¾m cá... Cì c¸ gièng ®Ó th¶ vμo

§èi víi cç lång nu«i c¸ tr¾m cá, l−îng rau lång ph¶i lμ gièng cì lín, c¸ tr¾m cá vμ cçá cung cÊp h»ng ngμy kho¶ng 30 - 40% träng chÐp cì 100 - 150 gram/con, c¸ r« phi vμ c¸

l−îng c¸ tr¾m trong lång. L−îng thøc ¨n nμy

®iªu hång cì 30 - 50 gram/con. Yªu cÇu ®èi víi cÇn ®−îc ®iÒu chØnh theo kh¶ n¨ng tiªu thô con gièng th¶ lμ ®ång ®Òu, kháe m¹nh, kh«ng thøc ¨n cña c¸. Ngoμi ra, cÇn bæ sung thªm bÖnh tËt.

thøc ¨n c«ng nghiÖp cã hμm l−îng ®¹m kho¶ng H×nh thøc nu«i trong lång chñ yÕu lμ nu«i 18 - 22%, l−îng thøc ¨n c«ng nghiÖp bæ sung

®¬n víi mËt ®é cao. MËt ®é th¶ c¸ gièng nªn kho¶ng 1 - 2% träng l−îng c¸ mçi ngμy.

c¨n cø vμo cì c¸ gièng. NÕu th¶ cì gièng nhá

§èi víi cç lång nu«i c¸ r« phi, ®iªu hång th× tØ lÖ hao hôt cã thÓ cao, thêi gian nu«i vμ cçhÐp th−êng dïng cç lo¹i thøc ¨n tæng ph¶i kÐo dμi. Víi cì c¸ gièng nh− trªn, mËt ®é hîp d¹ng viªn næi, cã hμm l−îng ®¹m > 28%

c¸ th¶ nu«i thÝch hîp ®èi víi lång c¸ r« phi, hoÆc sö dông thøc ¨n tù trén cç nguyªn liÖu

®iªu hång lμ: 40 - 60 con/m3, víi lång c¸ tr¾m nh− c¸m g¹o, bét ng«, bét ®Ëu t−¬ng, c¸...

vμ cçhÐp lμ 20 - 40 con/m3.

thμnh mét lo¹i thøc ¨n tæng hîp, nÊu chÝn Thêi gian th¶ c¸ gièng cÇn ph¶i c¨n cø vμo cho c¸ ¨n. L−îng cç lo¹i thøc ¨n trùc tiÕp

®iÒu kiÖn thñy v¨n cña dßng ch¶y, th−êng lμ

nμy cho c¸ h»ng ngμy kho¶ng 5 - 7% träng sau mïa b·o lò.

l−îng c¸.

H»ng ngμy cho c¸ ¨n hai lÇn vμo buæi s¸ng 5. Ch¨m sãc

vμ buæi chiÒu. Khi cho c¸ ¨n, chó ý tung thøc L−îng thøc ¨n tù nhiªn cña cç loμi c¸

¨n vμo lång tõ tõ, tr¸nh cho thøc ¨n bÞ n−íc nh− c¸ tr¾m cá, c¸ r« phi, cçhÐp... nu«i cuèn tr«i khi cçh−a kÞp ¨n.

112

113

https://thuviensach.vn

c¸, vít bá thøc ¨n thõa, gì rç vμ cç vËt bÞ

tr«i d¹t vμo lång. H»ng tuÇn kiÓm tra träng l−îng cña c¸ ®Ó −íc l−îng t−¬ng ®èi chÝnh xç l−îng thøc ¨n cÇn cung cÊp. Quan s¸t møc n−íc cña dßng ch¶y vμ di chuyÓn lång nÕu thÊy cÇn thiÕt.

C¸ nu«i lång dÔ bÞ ¶nh h−ëng bëi cç chÊt

®éc h¹i tõ th−îng nguån hoÆc bÖnh tËt tõ cç lång c¸ xung quanh, do vËy, qu¶n lý lång c¸

cÇn tØ mØ, chÆt chÏ ®Ó ®Ò phßng bÖnh tËt vμ

cç ¶nh h−ëng do « nhiÔm.

Lång nu«i cçòng dÔ bÞ h− háng do tç

®éng cña dßng n−íc hay cç sinh vËt ph¸

ho¹i. Ng−êi nu«i cÇn ®Ò phßng vμ ph¸t hiÖn cç chç h− háng, söa ch÷a kÞp thêi ®Ó c¸

kh«ng tho¸t ra ngoμi.

7. Thu ho¹ch

Thêi gian nu«i c¸ lång kho¶ng 6 - 9 th¸ng.

Ng−êi nu«i cçhän nh÷ng kho¶ng thêi gian H×nh 15: Thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng thÝch hîp ®Ó thu ho¹ch c¸ nh−: tr−íc khi vμo cho nu«i c¸ lång

vô rÐt, khi c¸ ®¹t cì th−¬ng phÈm, hay khi c¸

th−¬ng phÈm trªn thÞ tr−êng ®ang ®−îc gi¸...

6. Qu¶n lý lång c¸

Sau mçi chu kú nu«i, lång c¸ ®−îc di Trong suèt chu kú nu«i c¸, viÖc qu¶n lý chuyÓn ®Õn nh÷ng vÞ trÝ an toμn, tr¸nh ®−îc lång nu«i c¸ ph¶i ®−îc quan t©m ®Òu ®Æn, lò ®Ó vÖ sinh vμ tu söa.

th−êng xuyªn. H»ng ngμy vÖ sinh lång nu«i 114

115

https://thuviensach.vn

c¸, vít bá thøc ¨n thõa, gì rç vμ cç vËt bÞ

tr«i d¹t vμo lång. H»ng tuÇn kiÓm tra träng l−îng cña c¸ ®Ó −íc l−îng t−¬ng ®èi chÝnh xç l−îng thøc ¨n cÇn cung cÊp. Quan s¸t møc n−íc cña dßng ch¶y vμ di chuyÓn lång nÕu thÊy cÇn thiÕt.

C¸ nu«i lång dÔ bÞ ¶nh h−ëng bëi cç chÊt

®éc h¹i tõ th−îng nguån hoÆc bÖnh tËt tõ cç lång c¸ xung quanh, do vËy, qu¶n lý lång c¸

cÇn tØ mØ, chÆt chÏ ®Ó ®Ò phßng bÖnh tËt vμ

cç ¶nh h−ëng do « nhiÔm.

Lång nu«i cçòng dÔ bÞ h− háng do tç

®éng cña dßng n−íc hay cç sinh vËt ph¸

ho¹i. Ng−êi nu«i cÇn ®Ò phßng vμ ph¸t hiÖn cç chç h− háng, söa ch÷a kÞp thêi ®Ó c¸

kh«ng tho¸t ra ngoμi.

7. Thu ho¹ch

Thêi gian nu«i c¸ lång kho¶ng 6 - 9 th¸ng.

Ng−êi nu«i cçhän nh÷ng kho¶ng thêi gian H×nh 15: Thøc ¨n c«ng nghiÖp dïng thÝch hîp ®Ó thu ho¹ch c¸ nh−: tr−íc khi vμo cho nu«i c¸ lång

vô rÐt, khi c¸ ®¹t cì th−¬ng phÈm, hay khi c¸

th−¬ng phÈm trªn thÞ tr−êng ®ang ®−îc gi¸...

6. Qu¶n lý lång c¸

Sau mçi chu kú nu«i, lång c¸ ®−îc di Trong suèt chu kú nu«i c¸, viÖc qu¶n lý chuyÓn ®Õn nh÷ng vÞ trÝ an toμn, tr¸nh ®−îc lång nu«i c¸ ph¶i ®−îc quan t©m ®Òu ®Æn, lò ®Ó vÖ sinh vμ tu söa.

th−êng xuyªn. H»ng ngμy vÖ sinh lång nu«i 114

115

https://thuviensach.vn

n−íc réng lín nh− cç hå, hå chøa, s«ng. M«i tr−êng ®¨ng nu«i c¸ næi bËt ë cç ®Æc ®iÓm: n−íc thay ®æi tèt, hμm l−îng «xy hßa tan cao, lín nhanh, h¹n chÕ bÖnh tËt vμ hiÖu qu¶ kinh

Ch−¬ng IV

tÕ cao. Do ®ã, nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi lμ h−íng tÝch cùc ®Ó khai thç mÆt n−íc lín ph¸t triÓn Kü THUËT NU¤I C¸ MÆT N¦íC LíN

nu«i trång thñy s¶n.

I- §ÆC §IÓM CñA H×NH THøC NU¤I C¸

Nu«i c¸ mÆt n−íc lín (nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi) theo cçh hiÓu th«ng th−êng lμ nu«i c¸

TRONG §¡NG

trong cç vïng n−íc cã diÖn tÝch réng v−ît 1. §Æc ®iÓm vÒ m«i tr−êng

qua kh¶ n¨ng qu¶n lý kü thuËt, kh«ng cã kh¶

n¨ng bãn ph©n, cho ¨n hay lμm c¹n khai thç Cç ®¨ng l−íi nu«i c¸ ®−îc x©y dùng ë n¬i triÖt ®Ó. Nh− vËy nu«i c¸ mÆt n−íc lín thùc cã diÖn tÝch mÆt n−íc lín nªn dÔ bÞ b·o lôt, chÊt lμ ¸p dông tæng hîp cç biÖn ph¸p kü nguån n−íc bÞ « nhiÔm, tμu thuyÒn qua l¹i, thuËt ®Ó chñ ®éng kh«i phôc nguån lîi c¸, cç yÕu tè tù nhiªn vμ nh©n t¹o khç ®e do¹

ph¸t triÓn tr÷ l−îng vμ khai thç hîp lý ph¸ ho¹i. Do ®ã, lùa chän vÞ trÝ sao cho ®¨ng nguån lîi thñy s¶n. Tuy nhiªn, víi quy m«

nu«i c¸ tr¸nh ®−îc sãng lín, giã to, n−íc xiÕt, s¶n xuÊt trong gia ®×nh, kh¶ n¨ng ®Çu t− t¸i c¸ tho¸t ra ngoμi ®¨ng... tr−íc khi tiÕn hμnh t¹o nguån lîi vμ qu¶n lý khai thç c¸ trong nu«i c¸.

mÆt n−íc lín kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc.

Cç mÆt n−íc lín th−êng cã hμm l−îng «xy Nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi lμ mét h×nh thøc hßa tan cao, chÊt l−îng n−íc tèt vμ giμu dinh míi, ®−îc ph¸t triÓn dùa trªn c¬ së kü thuËt d−ìng, ®©y lμ nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho nu«i c¸ ao vμ kü thuËt nu«i c¸ trong lång.

sù ph¸t triÓn cña c¸.

Nh×n chung, ®¨ng l−íi nu«i cçã diÖn tÝch Cç mÆt n−íc lín cßn lμ n¬i sinh s¶n cña hÑp, phï hîp víi kh¶ n¨ng qu¶n lý vμ ®Çu t−

rÊt nhiÒu loμi c¸ kinh tÕ vμ cç loμi ®éng vËt cña hé gia ®×nh, ®−îc x©y dùng ë cç vïng thñy sinh khç. Cç ®¨ng nu«i cçÇn ph¶i 116

117

https://thuviensach.vn

n−íc réng lín nh− cç hå, hå chøa, s«ng. M«i tr−êng ®¨ng nu«i c¸ næi bËt ë cç ®Æc ®iÓm: n−íc thay ®æi tèt, hμm l−îng «xy hßa tan cao, lín nhanh, h¹n chÕ bÖnh tËt vμ hiÖu qu¶ kinh

Ch−¬ng IV

tÕ cao. Do ®ã, nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi lμ h−íng tÝch cùc ®Ó khai thç mÆt n−íc lín ph¸t triÓn Kü THUËT NU¤I C¸ MÆT N¦íC LíN

nu«i trång thñy s¶n.

I- §ÆC §IÓM CñA H×NH THøC NU¤I C¸

Nu«i c¸ mÆt n−íc lín (nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi) theo cçh hiÓu th«ng th−êng lμ nu«i c¸

TRONG §¡NG

trong cç vïng n−íc cã diÖn tÝch réng v−ît 1. §Æc ®iÓm vÒ m«i tr−êng

qua kh¶ n¨ng qu¶n lý kü thuËt, kh«ng cã kh¶

n¨ng bãn ph©n, cho ¨n hay lμm c¹n khai thç Cç ®¨ng l−íi nu«i c¸ ®−îc x©y dùng ë n¬i triÖt ®Ó. Nh− vËy nu«i c¸ mÆt n−íc lín thùc cã diÖn tÝch mÆt n−íc lín nªn dÔ bÞ b·o lôt, chÊt lμ ¸p dông tæng hîp cç biÖn ph¸p kü nguån n−íc bÞ « nhiÔm, tμu thuyÒn qua l¹i, thuËt ®Ó chñ ®éng kh«i phôc nguån lîi c¸, cç yÕu tè tù nhiªn vμ nh©n t¹o khç ®e do¹

ph¸t triÓn tr÷ l−îng vμ khai thç hîp lý ph¸ ho¹i. Do ®ã, lùa chän vÞ trÝ sao cho ®¨ng nguån lîi thñy s¶n. Tuy nhiªn, víi quy m«

nu«i c¸ tr¸nh ®−îc sãng lín, giã to, n−íc xiÕt, s¶n xuÊt trong gia ®×nh, kh¶ n¨ng ®Çu t− t¸i c¸ tho¸t ra ngoμi ®¨ng... tr−íc khi tiÕn hμnh t¹o nguån lîi vμ qu¶n lý khai thç c¸ trong nu«i c¸.

mÆt n−íc lín kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc.

Cç mÆt n−íc lín th−êng cã hμm l−îng «xy Nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi lμ mét h×nh thøc hßa tan cao, chÊt l−îng n−íc tèt vμ giμu dinh míi, ®−îc ph¸t triÓn dùa trªn c¬ së kü thuËt d−ìng, ®©y lμ nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho nu«i c¸ ao vμ kü thuËt nu«i c¸ trong lång.

sù ph¸t triÓn cña c¸.

Nh×n chung, ®¨ng l−íi nu«i cçã diÖn tÝch Cç mÆt n−íc lín cßn lμ n¬i sinh s¶n cña hÑp, phï hîp víi kh¶ n¨ng qu¶n lý vμ ®Çu t−

rÊt nhiÒu loμi c¸ kinh tÕ vμ cç loμi ®éng vËt cña hé gia ®×nh, ®−îc x©y dùng ë cç vïng thñy sinh khç. Cç ®¨ng nu«i cçÇn ph¶i 116

117

https://thuviensach.vn

®−îc qu¶n lý, khai thç mét cçh ®óng møc II- CHäN THñY VùC §Ó X¢Y DùNG §¡NG

®Ó kh«ng ph¸ hñy cç b·i ®Î tù nhiªn cña c¸

NU¤I C¸

vμ cç sinh vËt thøc ¨n tù nhiªn, kh«ng lμm «

nhiÔm m«i tr−êng n−íc.

1. §iÒu kiÖn ®Þa lý

Ngoμi nguån thøc ¨n tù nhiªn, nªn bæ sung Thñy vùc ph¶i cã ®¸y b»ng ph¼ng, mùc cho cçç lo¹i thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn.

n−íc æn ®Þnh 1 - 3 m, nªn chän cç nh¸nh cña hå phÝa th−îng nguån ®Ó x©y dùng cç ®¨ng 2. §Æc ®iÓm vÒ kü thuËt

nu«i c¸. Dao ®éng mùc n−íc d−íi 1m, tèc ®é X©y dùng ®¨ng nu«i c¸ tïy thuéc vμo ®Æc dßng ch¶y 0,06 m/s, tèc ®é giã < 10 m/s, chiÒu

®iÓm cña thñy vùc, loμi c¸ nu«i vμ cç ®iÒu cao sãng < 50 cm.

kiÖn sinh th¸i khç.

Khu vùc nu«i c¸ nªn cã Ýt tμu thuyÒn qua Nu«i c¸ trong ®¨ng cÇn cã c¸ gièng víi l¹i ®Ó tr¸nh cho c¸ khái bÞ sèc. Kh«ng nªn x©y chÊt l−îng tèt, cì gièng lín, ®ñ chñng lo¹i vμ

dùng ®¨ng t¹i cç b·i ®Î tù nhiªn cña c¸.

®ñ sè l−îng. NÕu c¸ gièng ®−îc s¶n xuÊt trong lång ®Æt ngay t¹i hå hoÆc cç nh¸nh hå chøa 2. ChÊt l−îng n−íc

sÏ gióp n©ng cao tØ lÖ sèng vμ s¶n l−îng c¸

Khu vùc nu«i c¸ ph¶i hoμn toμn kh«ng cã th−¬ng phÈm.

nguån « nhiÔm c«ng nghiÖp hoÆc n«ng C¸ gièng cÇn ®−îc th¶ cì lín, nu«i mËt ®é nghiÖp vμ cçã thÓ sinh tr−ëng quanh n¨m.

cao vμ nu«i ghÐp nhiÒu loμi ®Ó n©ng n¨ng Hμm l−îng «xy hßa tan cao h¬n 6 mg/l, CO2

suÊt c¸ nu«i lªn cao nhÊt.

< 30 mg/l, pH: 7 - 8, nguån thøc ¨n tù nhiªn Qu¶n lý ®¨ng nu«i c¸ nªn thùc hiÖn theo dåi dμo.

h−íng chñ ®éng ch¨m sãc c¸, thay v× ph−¬ng thøc th¶ c¸ kh«ng cho ¨n. Ngoμi ra, cÇn III- X¢Y DùNG §¡NG NU¤I Cçhó ý ®Ò phßng lôt léi, c¸ tho¸t khái ®¨ng vμ bÖnh dÞch...

Sù thμnh c«ng cña nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi Cã thÓ thu ho¹ch mét lÇn, nhiÒu lÇn víi cç phô thuéc nhiÒu vμo qu¸ tr×nh thiÕt kÕ vμ x©y ng− cô khç nhau ®Ó tØ lÖ ®¸nh b¾t cao h¬n.

dùng ®¨ng. KÕt cÊu ®¨ng nu«i cçÇn ph¶i ®ñ 118

119

https://thuviensach.vn

®−îc qu¶n lý, khai thç mét cçh ®óng møc II- CHäN THñY VùC §Ó X¢Y DùNG §¡NG

®Ó kh«ng ph¸ hñy cç b·i ®Î tù nhiªn cña c¸

NU¤I C¸

vμ cç sinh vËt thøc ¨n tù nhiªn, kh«ng lμm «

nhiÔm m«i tr−êng n−íc.

1. §iÒu kiÖn ®Þa lý

Ngoμi nguån thøc ¨n tù nhiªn, nªn bæ sung Thñy vùc ph¶i cã ®¸y b»ng ph¼ng, mùc cho cçç lo¹i thøc ¨n tæng hîp d¹ng viªn.

n−íc æn ®Þnh 1 - 3 m, nªn chän cç nh¸nh cña hå phÝa th−îng nguån ®Ó x©y dùng cç ®¨ng 2. §Æc ®iÓm vÒ kü thuËt

nu«i c¸. Dao ®éng mùc n−íc d−íi 1m, tèc ®é X©y dùng ®¨ng nu«i c¸ tïy thuéc vμo ®Æc dßng ch¶y 0,06 m/s, tèc ®é giã < 10 m/s, chiÒu

®iÓm cña thñy vùc, loμi c¸ nu«i vμ cç ®iÒu cao sãng < 50 cm.

kiÖn sinh th¸i khç.

Khu vùc nu«i c¸ nªn cã Ýt tμu thuyÒn qua Nu«i c¸ trong ®¨ng cÇn cã c¸ gièng víi l¹i ®Ó tr¸nh cho c¸ khái bÞ sèc. Kh«ng nªn x©y chÊt l−îng tèt, cì gièng lín, ®ñ chñng lo¹i vμ

dùng ®¨ng t¹i cç b·i ®Î tù nhiªn cña c¸.

®ñ sè l−îng. NÕu c¸ gièng ®−îc s¶n xuÊt trong lång ®Æt ngay t¹i hå hoÆc cç nh¸nh hå chøa 2. ChÊt l−îng n−íc

sÏ gióp n©ng cao tØ lÖ sèng vμ s¶n l−îng c¸

Khu vùc nu«i c¸ ph¶i hoμn toμn kh«ng cã th−¬ng phÈm.

nguån « nhiÔm c«ng nghiÖp hoÆc n«ng C¸ gièng cÇn ®−îc th¶ cì lín, nu«i mËt ®é nghiÖp vμ cçã thÓ sinh tr−ëng quanh n¨m.

cao vμ nu«i ghÐp nhiÒu loμi ®Ó n©ng n¨ng Hμm l−îng «xy hßa tan cao h¬n 6 mg/l, CO2

suÊt c¸ nu«i lªn cao nhÊt.

< 30 mg/l, pH: 7 - 8, nguån thøc ¨n tù nhiªn Qu¶n lý ®¨ng nu«i c¸ nªn thùc hiÖn theo dåi dμo.

h−íng chñ ®éng ch¨m sãc c¸, thay v× ph−¬ng thøc th¶ c¸ kh«ng cho ¨n. Ngoμi ra, cÇn III- X¢Y DùNG §¡NG NU¤I Cçhó ý ®Ò phßng lôt léi, c¸ tho¸t khái ®¨ng vμ bÖnh dÞch...

Sù thμnh c«ng cña nu«i c¸ trong ®¨ng l−íi Cã thÓ thu ho¹ch mét lÇn, nhiÒu lÇn víi cç phô thuéc nhiÒu vμo qu¸ tr×nh thiÕt kÕ vμ x©y ng− cô khç nhau ®Ó tØ lÖ ®¸nh b¾t cao h¬n.

dùng ®¨ng. KÕt cÊu ®¨ng nu«i cçÇn ph¶i ®ñ 118

119

https://thuviensach.vn

v÷ng ®Ó chèng ®ì víi b·o lôt nh−ng ®ßi hái

- VËt liÖu dïng ®Ó thiÕt kÕ s½n cã ë ®Þa gi¸ rÎ vμ tèn Ýt nh©n c«ng x©y dùng.

ph−¬ng, gi¸ rÎ.

- ThiÕt kÕ hîp lý dùa vμo ®iÒu kiÖn cô thÓ

1. VËt liÖu

ë vïng ®Çm hå, tr¸nh c¸ tho¸t ra khái ®¨ng.

VËt liÖu chÝnh ®Ó x©y dùng ®¨ng nu«i c¸ lμ

- KÕt cÊu kháe ®ñ chÞu ®−îc lôt, giã lín...

l−íi, cäc tre... Cç thuËn lîi vμ khã kh¨n cña

- X©y dùng ®¨ng nu«i c¸ kh«ng ¶nh h−ëng viÖc sö dông l−íi, mμnh tre ®Ó rμo ch¾n khu

®Õn thñy lîi, giao th«ng... ë vïng n−íc.

vùc nu«i c¸ lμ:

Mμnh tre th−êng lμm tõ nh÷ng c©y tre giμ, 2.1. ChiÒu cao cña ®¨ng nu«i c¸

chóng rÊt bÒn vμ gi¸ rÎ, chóng còng khã bÞ

ChiÒu cao cña ®¨ng nu«i c¸ ®Çu tiªn phô chuét vμ cua ph¸ ho¹i, nh−ng ®¨ng th−êng kÐm thuéc vμo mùc n−íc cao tèi ®a, ®é cao sãng trao ®æi n−íc vμ tèn nhiÒu nh©n c«ng ®Ó lμm.

vμ chiÒu cao tèi ®a cçã thÓ nh¶y qua. ë L−íi dïng ®Ó lμm ®¨ng nu«i c¸ th−êng nh÷ng vïng n−íc cã mùc n−íc æn ®Þnh,

®−îc lμm tõ polyethylen hay chØ nilon, cã chiÒu cao cña ®¨ng cao gÊp kho¶ng 1,5 lÇn

®−êng kÝnh tõ 0,2 - 0,3 mm. Tuy nhiªn, cì

®é s©u cña vïng n−íc, kho¶ng 2 - 3m. ChiÒu m¾t l−íi cã s½n ®«i khi l¹i kh«ng phï hîp víi cao cña cäc tre kh«ng d−íi 5 - 6m, bao gåm cì c¸ gièng sÏ th¶. §Æc ®iÓm næi bËt cña l−íi 1m ngËp trong bïn.

lμ: lμ mét vËt liÖu s½n cã dÔ kiÕm, gi¸ rÎ, thay

®æi n−íc dÔ dμng, dÔ thao tç, nh−ng chóng 2.2. DiÖn tÝch ®¨ng nu«i c¸

dÔ bÞ chuét, cua, ba ba ph¸ ho¹i vμ dÔ bÞ ph¸

DiÖn tÝch ®¨ng cçã quan hÖ mËt thiÕt víi hñy do ¸nh n¾ng.

tØ lÖ thay ®æi n−íc trong ®¨ng vμ gi¸ x©y Cäc chÝnh ®Ó ghim vμ ®ì l−íi, cã thÓ dïng th©n c©y tre, cét xi m¨ng... nãi chung nªn dùng. Qua thùc nghiÖm thÊy r»ng, cç ®¨ng dïng tre v× chóng nhÑ vμ bÒn.

nhá cã lîi thÕ h¬n cç ®¨ng lín. DiÖn tÝch tèi

®a cña ®¨ng c¸ kho¶ng 0,2 - 0,6 ha v× víi diÖn 2. ThiÕt kÕ ®¨ng nu«i c¸

tÝch nμy thuËn lîi cho viÖc l−u th«ng, trao ®æi ViÖc thiÕt kÕ cç ®¨ng nu«i c¸ ph¶i ®¶m n−íc, hμm l−îng «xy hßa tan cao, dÔ thao tç b¶o cç nguyªn t¾c sau ®©y:

(cho ¨n, thu ho¹ch...).

120

121

https://thuviensach.vn

v÷ng ®Ó chèng ®ì víi b·o lôt nh−ng ®ßi hái

- VËt liÖu dïng ®Ó thiÕt kÕ s½n cã ë ®Þa gi¸ rÎ vμ tèn Ýt nh©n c«ng x©y dùng.

ph−¬ng, gi¸ rÎ.

- ThiÕt kÕ hîp lý dùa vμo ®iÒu kiÖn cô thÓ

1. VËt liÖu

ë vïng ®Çm hå, tr¸nh c¸ tho¸t ra khái ®¨ng.

VËt liÖu chÝnh ®Ó x©y dùng ®¨ng nu«i c¸ lμ

- KÕt cÊu kháe ®ñ chÞu ®−îc lôt, giã lín...

l−íi, cäc tre... Cç thuËn lîi vμ khã kh¨n cña

- X©y dùng ®¨ng nu«i c¸ kh«ng ¶nh h−ëng viÖc sö dông l−íi, mμnh tre ®Ó rμo ch¾n khu

®Õn thñy lîi, giao th«ng... ë vïng n−íc.

vùc nu«i c¸ lμ:

Mμnh tre th−êng lμm tõ nh÷ng c©y tre giμ, 2.1. ChiÒu cao cña ®¨ng nu«i c¸

chóng rÊt bÒn vμ gi¸ rÎ, chóng còng khã bÞ

ChiÒu cao cña ®¨ng nu«i c¸ ®Çu tiªn phô chuét vμ cua ph¸ ho¹i, nh−ng ®¨ng th−êng kÐm thuéc vμo mùc n−íc cao tèi ®a, ®é cao sãng trao ®æi n−íc vμ tèn nhiÒu nh©n c«ng ®Ó lμm.

vμ chiÒu cao tèi ®a cçã thÓ nh¶y qua. ë L−íi dïng ®Ó lμm ®¨ng nu«i c¸ th−êng nh÷ng vïng n−íc cã mùc n−íc æn ®Þnh,

®−îc lμm tõ polyethylen hay chØ nilon, cã chiÒu cao cña ®¨ng cao gÊp kho¶ng 1,5 lÇn

®−êng kÝnh tõ 0,2 - 0,3 mm. Tuy nhiªn, cì

®é s©u cña vïng n−íc, kho¶ng 2 - 3m. ChiÒu m¾t l−íi cã s½n ®«i khi l¹i kh«ng phï hîp víi cao cña cäc tre kh«ng d−íi 5 - 6m, bao gåm cì c¸ gièng sÏ th¶. §Æc ®iÓm næi bËt cña l−íi 1m ngËp trong bïn.

lμ: lμ mét vËt liÖu s½n cã dÔ kiÕm, gi¸ rÎ, thay

®æi n−íc dÔ dμng, dÔ thao tç, nh−ng chóng 2.2. DiÖn tÝch ®¨ng nu«i c¸

dÔ bÞ chuét, cua, ba ba ph¸ ho¹i vμ dÔ bÞ ph¸

DiÖn tÝch ®¨ng cçã quan hÖ mËt thiÕt víi hñy do ¸nh n¾ng.

tØ lÖ thay ®æi n−íc trong ®¨ng vμ gi¸ x©y Cäc chÝnh ®Ó ghim vμ ®ì l−íi, cã thÓ dïng th©n c©y tre, cét xi m¨ng... nãi chung nªn dùng. Qua thùc nghiÖm thÊy r»ng, cç ®¨ng dïng tre v× chóng nhÑ vμ bÒn.

nhá cã lîi thÕ h¬n cç ®¨ng lín. DiÖn tÝch tèi

®a cña ®¨ng c¸ kho¶ng 0,2 - 0,6 ha v× víi diÖn 2. ThiÕt kÕ ®¨ng nu«i c¸

tÝch nμy thuËn lîi cho viÖc l−u th«ng, trao ®æi ViÖc thiÕt kÕ cç ®¨ng nu«i c¸ ph¶i ®¶m n−íc, hμm l−îng «xy hßa tan cao, dÔ thao tç b¶o cç nguyªn t¾c sau ®©y:

(cho ¨n, thu ho¹ch...).

120

121

https://thuviensach.vn

2.3. H×nh d¹ng ®¨ng c¸

3. X©y dùng ®¨ng nu«i c¸

D¹ng ®¨ng h×nh trßn hoÆc h×nh elÝp ®Òu

- §ãng cäc chÝnh b»ng tre theo chu vi giíi thÝch hîp. D¹ng ®¨ng nμy kh«ng chØ cã −u h¹n vïng nu«i c¸. Cäc chÝnh ®−îc ch«n s©u

®iÓm chÞu ®ùng sãng to giã lín, nã cßn ng¨n trong bïn kho¶ng 1 m, cçh nhau 1,5 - 2 m, ngõa viÖc c¸ b¬i ng−îc dßng n−íc vμo mét bªn nÕu nh− thñy vùc Ýt sãng cã thÓ cçh nhau 3 -

hoÆc vμo gãc ®¨ng vμ tr¸nh rong rªu tÝch tô.

4 m vμ cao h¬n mùc n−íc cao nhÊt trong n¨m D¹ng ®¨ng phæ biÕn còng cã thÓ lμ h×nh lμ 0,5 m.

vu«ng hoÆc h×nh ch÷ nhËt. Nh−ng cç gãc ph¶i

- Cø hai cäc chÝnh liÒn nhau ®−îc liªn kÕt lμm h×nh vßng cung ®Ó ng¨n ngõa cçhÐp vμ

b»ng cç thanh liªn kÕt ë ch©n cäc vμ ®Ønh cç loμi c¸ khç sèng ë tÇng n−íc thÊp tËp cäc. Cç thanh liªn kÕt nμy ®−îc buéc b»ng trung ®μo hè ë gãc ®¨ng, h¹n chÕ ®Õn møc tèi d©y vμ lμm cho cç cäc chÝnh v÷ng ch¾c thªm.

®a c¸ tho¸t ra ngoμi.

- PhÝa ngoμi mçi cäc chÝnh, ®ãng cç cäc 2.4. Cì m¾t l−íi

phô, nghiªng 45o so víi mÆt bïn vμ ng¶ vμo Cì m¾t l−íi tïy thuéc vμo loμi c¸ nu«i, cì

®ì cäc chÝnh. Chóng cã tç dông chñ yÕu ®Ó

c¸ gièng, h×nh d¹ng vμ ®Æc ®iÓm sinh th¸i cña lμm v÷ng ch¾c thªm cç cäc chÝnh.

c¸ gièng sÏ th¶. Cã thÓ tham kh¶o mèi quan

- C¨ng l−íi cè ®Þnh theo cç cäc chÝnh t¹o hÖ gi÷a cì m¾t l−íi vμ cì c¸ gièng nh− sau: thμnh l−ît ®¨ng ng¨n diÖn tÝch nu«i c¸ víi m«i Cì m¾t l−íi (cm)

Cì c¸ gièng (cm)

tr−êng bªn ngoμi. Th−êng lμm hai líp l−íi ®Ó

1,2

4,5

®Ò phßng c¸ tho¸t ra ngoμi. Kho¶ng cçh gi÷a 1,3

5,0

líp l−íi trong vμ líp l−íi ngoμi lμ 3 - 4 cm. Líp 1,4

5,7

l−íi trong lμ l−íi PE (3 x 4), cì m¾t l−íi 2 cm.

1,5

6,0

Líp l−íi ngoμi còng ®−îc lμm tõ nhùa PE (3 x 1,6

6,3

3 hoÆc 2 x 3), cì m¾t l−íi lμ 2,5 cm. ChiÒu cao 2,0

8,3

vμ chiÒu réng cña l−íi nªn lμm lín h¬n 5 - 10%

2,5

10

v× l−íi sÏ bÞ trïng theo dßng n−íc vμ sãng. Khi 3,0

11,7

cè ®Þnh l−íi vμo cç cäc chÝnh th× theo c«ng 3,5

13,3

122

123

https://thuviensach.vn

2.3. H×nh d¹ng ®¨ng c¸

3. X©y dùng ®¨ng nu«i c¸

D¹ng ®¨ng h×nh trßn hoÆc h×nh elÝp ®Òu

- §ãng cäc chÝnh b»ng tre theo chu vi giíi thÝch hîp. D¹ng ®¨ng nμy kh«ng chØ cã −u h¹n vïng nu«i c¸. Cäc chÝnh ®−îc ch«n s©u

®iÓm chÞu ®ùng sãng to giã lín, nã cßn ng¨n trong bïn kho¶ng 1 m, cçh nhau 1,5 - 2 m, ngõa viÖc c¸ b¬i ng−îc dßng n−íc vμo mét bªn nÕu nh− thñy vùc Ýt sãng cã thÓ cçh nhau 3 -

hoÆc vμo gãc ®¨ng vμ tr¸nh rong rªu tÝch tô.

4 m vμ cao h¬n mùc n−íc cao nhÊt trong n¨m D¹ng ®¨ng phæ biÕn còng cã thÓ lμ h×nh lμ 0,5 m.

vu«ng hoÆc h×nh ch÷ nhËt. Nh−ng cç gãc ph¶i

- Cø hai cäc chÝnh liÒn nhau ®−îc liªn kÕt lμm h×nh vßng cung ®Ó ng¨n ngõa cçhÐp vμ

b»ng cç thanh liªn kÕt ë ch©n cäc vμ ®Ønh cç loμi c¸ khç sèng ë tÇng n−íc thÊp tËp cäc. Cç thanh liªn kÕt nμy ®−îc buéc b»ng trung ®μo hè ë gãc ®¨ng, h¹n chÕ ®Õn møc tèi d©y vμ lμm cho cç cäc chÝnh v÷ng ch¾c thªm.

®a c¸ tho¸t ra ngoμi.

- PhÝa ngoμi mçi cäc chÝnh, ®ãng cç cäc 2.4. Cì m¾t l−íi

phô, nghiªng 45o so víi mÆt bïn vμ ng¶ vμo Cì m¾t l−íi tïy thuéc vμo loμi c¸ nu«i, cì

®ì cäc chÝnh. Chóng cã tç dông chñ yÕu ®Ó

c¸ gièng, h×nh d¹ng vμ ®Æc ®iÓm sinh th¸i cña lμm v÷ng ch¾c thªm cç cäc chÝnh.

c¸ gièng sÏ th¶. Cã thÓ tham kh¶o mèi quan

- C¨ng l−íi cè ®Þnh theo cç cäc chÝnh t¹o hÖ gi÷a cì m¾t l−íi vμ cì c¸ gièng nh− sau: thμnh l−ît ®¨ng ng¨n diÖn tÝch nu«i c¸ víi m«i Cì m¾t l−íi (cm)

Cì c¸ gièng (cm)

tr−êng bªn ngoμi. Th−êng lμm hai líp l−íi ®Ó

1,2

4,5

®Ò phßng c¸ tho¸t ra ngoμi. Kho¶ng cçh gi÷a 1,3

5,0

líp l−íi trong vμ líp l−íi ngoμi lμ 3 - 4 cm. Líp 1,4

5,7

l−íi trong lμ l−íi PE (3 x 4), cì m¾t l−íi 2 cm.

1,5

6,0

Líp l−íi ngoμi còng ®−îc lμm tõ nhùa PE (3 x 1,6

6,3

3 hoÆc 2 x 3), cì m¾t l−íi lμ 2,5 cm. ChiÒu cao 2,0

8,3

vμ chiÒu réng cña l−íi nªn lμm lín h¬n 5 - 10%

2,5

10

v× l−íi sÏ bÞ trïng theo dßng n−íc vμ sãng. Khi 3,0

11,7

cè ®Þnh l−íi vμo cç cäc chÝnh th× theo c«ng 3,5

13,3

122

123

https://thuviensach.vn

thøc sau: chiÒu dμi l−íi/kho¶ng cçh gi÷a 2 cét 2. Kü thuËt th¶ gièng

= 1/0,6 - 1/0,65; chiÒu cao l−íi/mùc n−íc =

- Thêi gian th¶ gièng: Tèt nhÊt nªn th¶ c¸

1/0,74 - 1/0,77.

gièng vμo mïa xu©n, c¸ sÏ tËn dông ®−îc

- Lμm cç tói h×nh èng dμi b»ng l−íi PE

nhiÒu thêi gian cã nhiÖt ®é cao trong n¨m ®Ó

(cì m¾t l−íi 2,5 cm, réng 12cm, trong nhåi ph¸t triÓn.

®Çy ®¸, sái, cuéi) cã ®−êng kÝnh kho¶ng 10cm,

- Cì c¸ gièng th¶: Cì c¸ gièng th¶ quan hÖ

khèi l−îng cña tói ®¸ kho¶ng 5 kg/m chiÒu

®Õn sè l−îng c¸ th¶, tØ lÖ sèng, n¨ng suÊt vμ

dμi. Cç tói chøa ®¸ dïng ®Ó chÌn cè ®Þnh s¶n l−îng thu ho¹ch c¸... cã thÓ tham kh¶o cì ch©n l−íi s©u vμo trong bïn, tr¸nh c¸ róc c¸ th¶ cña mét sè loμi c¸:

bïn, chui qua ch©n l−íi tho¸t ra ngoμi.

Tr¾m cá

250 - 500 gram/con

- §Ó b¶o vÖ khu vùc ®¨ng c¸, cç cäc b¶o vÖ

CçhÐp

50 - 60 gram/con

®−îc c¾m thμnh hμng bªn ngoμi ®¨ng c¸. Cç R« phi

20 - 30 gram/con

cäc nμy l¹i ®−îc nèi víi nhau b»ng d©y xÝch C¸ mÌ (tr¾ng, hoa) 50 gram/con s¾t cã ng¹nh, hoÆc b»ng cç thanh tre ë ®é

- TØ lÖ, thμnh phÇn c¸ th¶: Cã thÓ nu«i cao 30 - 50 cm phÝa trªn mÆt n−íc, hÖ thèng ghÐp c¸ trong ®¨ng ®Ó tËn dông tèi ®a nguån nμy ®Ó tr¸nh tμu, thuyÒn ®i vμo gÇn khu vùc thøc ¨n vμ m«i tr−êng n−íc. Nh×n tõ gãc ®é

®¨ng c¸.

sinh th¸i: C¸ tr¾m cá lín nhanh, sèng ë tÇng gi÷a vμ tÇng mÆt. C¸ r« phi thÝch b¬i vßng IV- TH¶ GIèNG

quanh ®¨ng, theo s−ên l−íi rμo võa ®Ó ¨n cç rong rªu b¸m, võa ®Ó ®ãn nhËn n−íc míi tõ 1. Lùa chän gièng loμi c¸ nu«i bªn ngoμi trao ®æi vμo. CçhÐp sèng ë tÇng M«i tr−êng n−íc trong ®¨ng cã chÊt l−îng

®¸y, t×m kiÕm thøc ¨n b»ng cçh ®μo sôc bïn, tèt, rÊt thÝch hîp víi h×nh thøc nu«i b¸n th©m còng cã tç dông c¶i thiÖn tÇng n−íc ®¸y.

canh vμ th©m canh. Do ®ã, cç loμi c¸ thÝch TØ lÖ ghÐp cña mét sè loμi c¸ khi nu«i hîp nu«i trong ®¨ng lμ: tr¾m cá, cçhÐp, c¸ r«

trong ®¨ng nh− sau: tr¾m cá 35%, chÐp 25%, phi... NÕu n−íc giμu dinh d−ìng, nªn th¶

r« phi 20%, tr¾m ®en 5%, c¸ mÌ 15%. Cã ba thªm c¸ mÌ tr¾ng vμ c¸ mÌ hoa.

c«ng thøc th¶ ghÐp khi nu«i c¸ trong ®¨ng: 124

125

https://thuviensach.vn

thøc sau: chiÒu dμi l−íi/kho¶ng cçh gi÷a 2 cét 2. Kü thuËt th¶ gièng

= 1/0,6 - 1/0,65; chiÒu cao l−íi/mùc n−íc =

- Thêi gian th¶ gièng: Tèt nhÊt nªn th¶ c¸

1/0,74 - 1/0,77.

gièng vμo mïa xu©n, c¸ sÏ tËn dông ®−îc

- Lμm cç tói h×nh èng dμi b»ng l−íi PE

nhiÒu thêi gian cã nhiÖt ®é cao trong n¨m ®Ó

(cì m¾t l−íi 2,5 cm, réng 12cm, trong nhåi ph¸t triÓn.

®Çy ®¸, sái, cuéi) cã ®−êng kÝnh kho¶ng 10cm,

- Cì c¸ gièng th¶: Cì c¸ gièng th¶ quan hÖ

khèi l−îng cña tói ®¸ kho¶ng 5 kg/m chiÒu

®Õn sè l−îng c¸ th¶, tØ lÖ sèng, n¨ng suÊt vμ

dμi. Cç tói chøa ®¸ dïng ®Ó chÌn cè ®Þnh s¶n l−îng thu ho¹ch c¸... cã thÓ tham kh¶o cì ch©n l−íi s©u vμo trong bïn, tr¸nh c¸ róc c¸ th¶ cña mét sè loμi c¸:

bïn, chui qua ch©n l−íi tho¸t ra ngoμi.

Tr¾m cá

250 - 500 gram/con

- §Ó b¶o vÖ khu vùc ®¨ng c¸, cç cäc b¶o vÖ

CçhÐp

50 - 60 gram/con

®−îc c¾m thμnh hμng bªn ngoμi ®¨ng c¸. Cç R« phi

20 - 30 gram/con

cäc nμy l¹i ®−îc nèi víi nhau b»ng d©y xÝch C¸ mÌ (tr¾ng, hoa) 50 gram/con s¾t cã ng¹nh, hoÆc b»ng cç thanh tre ë ®é

- TØ lÖ, thμnh phÇn c¸ th¶: Cã thÓ nu«i cao 30 - 50 cm phÝa trªn mÆt n−íc, hÖ thèng ghÐp c¸ trong ®¨ng ®Ó tËn dông tèi ®a nguån nμy ®Ó tr¸nh tμu, thuyÒn ®i vμo gÇn khu vùc thøc ¨n vμ m«i tr−êng n−íc. Nh×n tõ gãc ®é

®¨ng c¸.

sinh th¸i: C¸ tr¾m cá lín nhanh, sèng ë tÇng gi÷a vμ tÇng mÆt. C¸ r« phi thÝch b¬i vßng IV- TH¶ GIèNG

quanh ®¨ng, theo s−ên l−íi rμo võa ®Ó ¨n cç rong rªu b¸m, võa ®Ó ®ãn nhËn n−íc míi tõ 1. Lùa chän gièng loμi c¸ nu«i bªn ngoμi trao ®æi vμo. CçhÐp sèng ë tÇng M«i tr−êng n−íc trong ®¨ng cã chÊt l−îng

®¸y, t×m kiÕm thøc ¨n b»ng cçh ®μo sôc bïn, tèt, rÊt thÝch hîp víi h×nh thøc nu«i b¸n th©m còng cã tç dông c¶i thiÖn tÇng n−íc ®¸y.

canh vμ th©m canh. Do ®ã, cç loμi c¸ thÝch TØ lÖ ghÐp cña mét sè loμi c¸ khi nu«i hîp nu«i trong ®¨ng lμ: tr¾m cá, cçhÐp, c¸ r«

trong ®¨ng nh− sau: tr¾m cá 35%, chÐp 25%, phi... NÕu n−íc giμu dinh d−ìng, nªn th¶

r« phi 20%, tr¾m ®en 5%, c¸ mÌ 15%. Cã ba thªm c¸ mÌ tr¾ng vμ c¸ mÌ hoa.

c«ng thøc th¶ ghÐp khi nu«i c¸ trong ®¨ng: 124

125

https://thuviensach.vn

+ Tr¾m cá lμ ®èi t−îng nu«i chÝnh: Trong 2. Kü thuËt cho ¨n

c«ng thøc nμy, ngoμi ®èi t−îng chÝnh lμ tr¾m Víi thøc ¨n viªn, th−êng dïng tay vung cá, cç loμi c¸ ®−îc th¶ ghÐp thªm lμ: cçhÐp,

®Òu xuèng mÆt n−íc. Cçh nμy dÔ lμm, ®¬n r« phi, tr¾m ®en. Thøc ¨n chñ yÕu lμ rau cá, gi¶n, linh ho¹t vμ cã thÓ tr¶i ®Òu thøc ¨n bæ sung thªm thøc ¨n viªn. D¹ng nu«i nμy cã trong mét thêi gian ng¾n. Cç lo¹i thøc ¨n

®Æc ®iÓm lμ gi¸ ®Çu t− thÊp, dÔ ®−îc chÊp d¹ng bét nh− bét ®Ëu t−¬ng, c¸m g¹o...

nhËn mét cçh réng r·i.

th−êng ®−îc cung cÊp cho c¸ d−íi d¹ng cç

+ CçhÐp lμ ®èi t−îng nu«i chÝnh: CçhÐp n¾m bét −ít, cã bæ sung thªm muèi, th¶ vμo lμ ®èi t−îng chÝnh, th¶ thªm c¸ tr¾m cá, c¸ r«

cç sμn ¨n. Cç lo¹i thøc ¨n xanh ®−îc th¶

phi, c¸ mÌ. Thøc ¨n cung cÊp chÝnh lμ èc, sß, vμo trong mét khung næi trªn mÆt n−íc.

hÕn, bæ sung thªm thøc ¨n viªn hoÆc thøc ¨n Khung nμy lμm b»ng tre, ®−êng kÝnh c©y tre: d¹ng b¸nh. D¹ng nu«i nμy phï hîp víi nh÷ng 12 - 15 cm, lμm theo h×nh ch÷ nhËt hay h×nh vïng cã Ýt nguån rau cá, thùc vËt thñy sinh.

tam giç.

+ Th¶ hçn hîp cç cì c¸ gièng: D¹ng nu«i Thøc ¨n hçn hîp ®−îc cung cÊp cho c¸ mçi ghÐp nμy kh«ng chØ bëi nhiÒu loμi c¸ khç ngμy hai lÇn (vμo buæi s¸ng vμ buæi chiÒu), nhau mμ cßn th¶ ghÐp nhiÒu cì c¸ gièng víi thøc ¨n xanh ®−îc cung cÊp ngμy 1 lÇn (buæi nhau ®Ó t¹o ra mét sè c¸ gièng cì lín cho chu chiÒu). Nªn cung cÊp thøc ¨n vμo mét n¬i kú nu«i tiÕp theo vμ n©ng cao hiÖu qu¶ sö nhÊt ®Þnh vμ thêi gian nhÊt ®Þnh trong ngμy, dông thøc ¨n cña c¸.

®Ó ®¶m b¶o t¹o thãi quen cho c¸, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n vμ sù t¨ng tr−ëng V- CH¡M SãC

cña c¸.

L−îng thøc ¨n cung cÊp cho c¸ phô thuéc 1. Thøc ¨n

vμo tØ lÖ t¨ng tr−ëng cña c¸ vμ cì c¸. Trong Cç lo¹i thøc ¨n sö dông ®Ó nu«i c¸ trong

®iÒu kiÖn thêi tiÕt b×nh th−êng, l−îng thøc ¨n

®¨ng gåm cã: Thøc ¨n viªn, cç lo¹i bét vμ b·

tinh cung cÊp h»ng ngμy lμ 1,5 - 3% träng cña cç lo¹i cñ h¹t, cç lo¹i cá vμ rau xanh, l−îng c¸ ¨n trùc tiÕp vμ l−îng thøc ¨n xanh lμ

cç lo¹i thÞt èc, hÕn, sß...

30 - 40% thÓ träng c¸ ¨n thùc vËt.

126

127

https://thuviensach.vn

+ Tr¾m cá lμ ®èi t−îng nu«i chÝnh: Trong 2. Kü thuËt cho ¨n

c«ng thøc nμy, ngoμi ®èi t−îng chÝnh lμ tr¾m Víi thøc ¨n viªn, th−êng dïng tay vung cá, cç loμi c¸ ®−îc th¶ ghÐp thªm lμ: cçhÐp,

®Òu xuèng mÆt n−íc. Cçh nμy dÔ lμm, ®¬n r« phi, tr¾m ®en. Thøc ¨n chñ yÕu lμ rau cá, gi¶n, linh ho¹t vμ cã thÓ tr¶i ®Òu thøc ¨n bæ sung thªm thøc ¨n viªn. D¹ng nu«i nμy cã trong mét thêi gian ng¾n. Cç lo¹i thøc ¨n

®Æc ®iÓm lμ gi¸ ®Çu t− thÊp, dÔ ®−îc chÊp d¹ng bét nh− bét ®Ëu t−¬ng, c¸m g¹o...

nhËn mét cçh réng r·i.

th−êng ®−îc cung cÊp cho c¸ d−íi d¹ng cç

+ CçhÐp lμ ®èi t−îng nu«i chÝnh: CçhÐp n¾m bét −ít, cã bæ sung thªm muèi, th¶ vμo lμ ®èi t−îng chÝnh, th¶ thªm c¸ tr¾m cá, c¸ r«

cç sμn ¨n. Cç lo¹i thøc ¨n xanh ®−îc th¶

phi, c¸ mÌ. Thøc ¨n cung cÊp chÝnh lμ èc, sß, vμo trong mét khung næi trªn mÆt n−íc.

hÕn, bæ sung thªm thøc ¨n viªn hoÆc thøc ¨n Khung nμy lμm b»ng tre, ®−êng kÝnh c©y tre: d¹ng b¸nh. D¹ng nu«i nμy phï hîp víi nh÷ng 12 - 15 cm, lμm theo h×nh ch÷ nhËt hay h×nh vïng cã Ýt nguån rau cá, thùc vËt thñy sinh.

tam giç.

+ Th¶ hçn hîp cç cì c¸ gièng: D¹ng nu«i Thøc ¨n hçn hîp ®−îc cung cÊp cho c¸ mçi ghÐp nμy kh«ng chØ bëi nhiÒu loμi c¸ khç ngμy hai lÇn (vμo buæi s¸ng vμ buæi chiÒu), nhau mμ cßn th¶ ghÐp nhiÒu cì c¸ gièng víi thøc ¨n xanh ®−îc cung cÊp ngμy 1 lÇn (buæi nhau ®Ó t¹o ra mét sè c¸ gièng cì lín cho chu chiÒu). Nªn cung cÊp thøc ¨n vμo mét n¬i kú nu«i tiÕp theo vμ n©ng cao hiÖu qu¶ sö nhÊt ®Þnh vμ thêi gian nhÊt ®Þnh trong ngμy, dông thøc ¨n cña c¸.

®Ó ®¶m b¶o t¹o thãi quen cho c¸, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n vμ sù t¨ng tr−ëng V- CH¡M SãC

cña c¸.

L−îng thøc ¨n cung cÊp cho c¸ phô thuéc 1. Thøc ¨n

vμo tØ lÖ t¨ng tr−ëng cña c¸ vμ cì c¸. Trong Cç lo¹i thøc ¨n sö dông ®Ó nu«i c¸ trong

®iÒu kiÖn thêi tiÕt b×nh th−êng, l−îng thøc ¨n

®¨ng gåm cã: Thøc ¨n viªn, cç lo¹i bét vμ b·

tinh cung cÊp h»ng ngμy lμ 1,5 - 3% träng cña cç lo¹i cñ h¹t, cç lo¹i cá vμ rau xanh, l−îng c¸ ¨n trùc tiÕp vμ l−îng thøc ¨n xanh lμ

cç lo¹i thÞt èc, hÕn, sß...

30 - 40% thÓ träng c¸ ¨n thùc vËt.

126

127

https://thuviensach.vn

VI- CH¡M SãC, QU¶N Lý §¡NG NU¤I Cçç tç ®éng cña giã, lôt léi... L−íi lμm ®¨ng cÇn ®−îc th−êng xuyªn kiÓm tra, lμm vÖ sinh.

1. Qu¶n lý m«i tr−êng, phßng bÖnh Nh÷ng chç sai háng cÇn ®−îc söa ch÷a kÞp cho c¸

thêi, tèt nhÊt nªn cã sæ nhËt ký.

So víi nu«i c¸ trong ao, nu«i c¸ trong ®¨ng 3. §Ò phßng c¸ tho¸t ra ngoμi Ýt bÞ bÖnh h¬n, nh−ng khi c¸ ®· m¾c bÖnh th×

còng khã ch÷a trÞ h¬n. Do vËy, cÇn ph¶i nhÊn

§©y lμ c«ng viÖc th−êng xuyªn, trong suèt m¹nh r»ng: phßng bÖnh h¬n ch÷a bÖnh. CÇn c¶ chu kú nu«i c¸. Cã ba giai ®o¹n dÔ x¶y ra ph¶i chó ý cç kü thuËt sau ®©y ®Ó phßng hiÖn t−îng c¸ tho¸t ra khái ®¨ng nu«i: bÖnh cho c¸:

- Giai ®o¹n 1: Tõ ngμy thø 7 ®Õn ngμy thø

- Tr−íc khi th¶, c¸ gièng cÇn ph¶i ®−îc s¸t 10 sau khi th¶ gièng. Lý do lμ c¸ gièng vÉn trïng b»ng dung dÞch n−íc muèi 3%.

cßn nhá, ch−a quen víi m«i tr−êng n−íc míi,

- Sμn ¨n, n¬i cho c¸ ¨n ph¶i ®−îc ®Þnh kú thÝch b¬i tõng ®μn men theo l−íi. Do ®ã, hai tuÇn lμm vÖ sinh tÈy trïng mét lÇn b»ng chóng cã thÓ chui ra ngoμi ngay khi chóng v«i bét, thuèc tÈy trïng...

ph¸t hiÖn ra cç lç thñng trªn l−íi.

- Trong mïa dÞch bÖnh, cçÇn ®−îc

- Giai ®o¹n 2: Trong mïa m−a, n−íc lín, th−êng xuyªn cho ¨n b»ng cç lo¹i thøc ¨n cã c¸ th−êng ho¶ng sî vμ thÝch b¬i ng−îc trén thuèc phßng bÖnh, mçi ®ît cho ¨n nh−

dßng. Khi mùc n−íc d©ng lªn, cçã thÓ

thÕ kÐo dμi 3 - 5 ngμy.

nh¶y ra ngoμi ®¨ng hoÆc khi cç tói ®¸ d−íi

- NÕu ph¸t hiÖn cã c¸ bÞ bÖnh hoÆc cçhÕt ch©n l−íi bÞ sãng giã nhÊc lªn, t¹o thμnh cÇn vít lªn vøt bá ngay.

chç hæng d−íi ch©n l−íi, cçhui ra ngoμi

- Cç ®¨ng nu«i cçò, l©u n¨m cÇn ®−îc qua lç hæng ®ã.

lo¹i bá bïn thõa.

- Giai ®o¹n 3: Khi ®Çu vô thu ho¹ch c¸, c¸

bÞ ®¸nh ®éng, chóng cã thÓ lao ®i theo mäi 2. Qu¶n lý an toμn cña ®¨ng nu«i c¸

h−íng. Mét sè c¸ tr¾m cá vμ tr¾m ®en cì lín CÇn chó ý ng¨n ngõa bÖnh tËt, kÎ trém, cã thÓ hóc thñng l−íi ®Ó ra ngoμi.

128

129

https://thuviensach.vn

VI- CH¡M SãC, QU¶N Lý §¡NG NU¤I Cçç tç ®éng cña giã, lôt léi... L−íi lμm ®¨ng cÇn ®−îc th−êng xuyªn kiÓm tra, lμm vÖ sinh.

1. Qu¶n lý m«i tr−êng, phßng bÖnh Nh÷ng chç sai háng cÇn ®−îc söa ch÷a kÞp cho c¸

thêi, tèt nhÊt nªn cã sæ nhËt ký.

So víi nu«i c¸ trong ao, nu«i c¸ trong ®¨ng 3. §Ò phßng c¸ tho¸t ra ngoμi Ýt bÞ bÖnh h¬n, nh−ng khi c¸ ®· m¾c bÖnh th×

còng khã ch÷a trÞ h¬n. Do vËy, cÇn ph¶i nhÊn

§©y lμ c«ng viÖc th−êng xuyªn, trong suèt m¹nh r»ng: phßng bÖnh h¬n ch÷a bÖnh. CÇn c¶ chu kú nu«i c¸. Cã ba giai ®o¹n dÔ x¶y ra ph¶i chó ý cç kü thuËt sau ®©y ®Ó phßng hiÖn t−îng c¸ tho¸t ra khái ®¨ng nu«i: bÖnh cho c¸:

- Giai ®o¹n 1: Tõ ngμy thø 7 ®Õn ngμy thø

- Tr−íc khi th¶, c¸ gièng cÇn ph¶i ®−îc s¸t 10 sau khi th¶ gièng. Lý do lμ c¸ gièng vÉn trïng b»ng dung dÞch n−íc muèi 3%.

cßn nhá, ch−a quen víi m«i tr−êng n−íc míi,

- Sμn ¨n, n¬i cho c¸ ¨n ph¶i ®−îc ®Þnh kú thÝch b¬i tõng ®μn men theo l−íi. Do ®ã, hai tuÇn lμm vÖ sinh tÈy trïng mét lÇn b»ng chóng cã thÓ chui ra ngoμi ngay khi chóng v«i bét, thuèc tÈy trïng...

ph¸t hiÖn ra cç lç thñng trªn l−íi.

- Trong mïa dÞch bÖnh, cçÇn ®−îc

- Giai ®o¹n 2: Trong mïa m−a, n−íc lín, th−êng xuyªn cho ¨n b»ng cç lo¹i thøc ¨n cã c¸ th−êng ho¶ng sî vμ thÝch b¬i ng−îc trén thuèc phßng bÖnh, mçi ®ît cho ¨n nh−

dßng. Khi mùc n−íc d©ng lªn, cçã thÓ

thÕ kÐo dμi 3 - 5 ngμy.

nh¶y ra ngoμi ®¨ng hoÆc khi cç tói ®¸ d−íi

- NÕu ph¸t hiÖn cã c¸ bÞ bÖnh hoÆc cçhÕt ch©n l−íi bÞ sãng giã nhÊc lªn, t¹o thμnh cÇn vít lªn vøt bá ngay.

chç hæng d−íi ch©n l−íi, cçhui ra ngoμi

- Cç ®¨ng nu«i cçò, l©u n¨m cÇn ®−îc qua lç hæng ®ã.

lo¹i bá bïn thõa.

- Giai ®o¹n 3: Khi ®Çu vô thu ho¹ch c¸, c¸

bÞ ®¸nh ®éng, chóng cã thÓ lao ®i theo mäi 2. Qu¶n lý an toμn cña ®¨ng nu«i c¸

h−íng. Mét sè c¸ tr¾m cá vμ tr¾m ®en cì lín CÇn chó ý ng¨n ngõa bÖnh tËt, kÎ trém, cã thÓ hóc thñng l−íi ®Ó ra ngoμi.

128

129

https://thuviensach.vn

VII- THU HO¹CH

Cçã thÓ ®−îc thu ho¹ch tõng phÇn trong suèt qu¸ tr×nh nu«i hoÆc thu ho¹ch mét lÇn vμo cuèi vô nu«i. Dïng l−íi th−êng kÐo dån c¸

Ch−¬ng V

vμo mét gãc, ë ®ã ®· cã l−íi ®¸y r¶i s½n, sau

®ã chØ cÇn kÐo l−íi ®¸y vμ thu c¸ trong ®ã.

Kü THUËT CHÕ BIÕN THøC ¡N

Sau ba lÇn thu nh− vËy cã thÓ thu ®−îc trªn NU¤I C¸

90% c¸ tr¾m cá. Ph−¬ng ph¸p nμy còng dïng

®Ó thu ho¹ch cç lo¹i c¸ ®¸y nh− cçhÐp, c¸

Trong quan niÖm cæ truyÒn cña nghÒ nu«i tr¾m ®en.

c¸, thøc ¨n nu«i c¸ lμ ph©n chuång vμ rau cá, hoÆc còng cã thÓ lμ nu«i c¸ kh«ng cÇn cho

¨n. Ngμy nay, ®a sè ng−êi nu«i c¸ ®· hiÓu r»ng muèn cã n¨ng suÊt, s¶n l−îng cao, cÇn ph¶i chñ ®éng cung cÊp ®Çy ®ñ cç lo¹i thøc

¨n cho c¸.

Thøc ¨n hçn hîp d¹ng viªn næi lμ lùa chän tèt nhÊt cho cç ao nu«i c¸. Khi sö dông thøc ¨n næi, ng−êi nu«i cçhñ ®éng qu¶n lý

®−îc nguån dinh d−ìng cung cÊp cho ao, dÔ

dμng qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i. Tuy nhiªn, víi cç ®Þa ph−¬ng vïng s©u, vïng xa, ng−êi nu«i cçh−a cã ®iÒu kiÖn mua vμ sö dông thøc ¨n d¹ng viªn næi. Hä th−êng ph¶i sö dông cç nguån thøc ¨n rÎ tiÒn, s½n cã ë ®Þa ph−¬ng ®Ó nu«i c¸ nh− bét cç lo¹i h¹t cèc, rau xanh, thÞt ®éng vËt, cç lo¹i phô phÈm 130

131

https://thuviensach.vn

VII- THU HO¹CH

Cçã thÓ ®−îc thu ho¹ch tõng phÇn trong suèt qu¸ tr×nh nu«i hoÆc thu ho¹ch mét lÇn vμo cuèi vô nu«i. Dïng l−íi th−êng kÐo dån c¸

Ch−¬ng V

vμo mét gãc, ë ®ã ®· cã l−íi ®¸y r¶i s½n, sau

®ã chØ cÇn kÐo l−íi ®¸y vμ thu c¸ trong ®ã.

Kü THUËT CHÕ BIÕN THøC ¡N

Sau ba lÇn thu nh− vËy cã thÓ thu ®−îc trªn NU¤I C¸

90% c¸ tr¾m cá. Ph−¬ng ph¸p nμy còng dïng

®Ó thu ho¹ch cç lo¹i c¸ ®¸y nh− cçhÐp, c¸

Trong quan niÖm cæ truyÒn cña nghÒ nu«i tr¾m ®en.

c¸, thøc ¨n nu«i c¸ lμ ph©n chuång vμ rau cá, hoÆc còng cã thÓ lμ nu«i c¸ kh«ng cÇn cho

¨n. Ngμy nay, ®a sè ng−êi nu«i c¸ ®· hiÓu r»ng muèn cã n¨ng suÊt, s¶n l−îng cao, cÇn ph¶i chñ ®éng cung cÊp ®Çy ®ñ cç lo¹i thøc

¨n cho c¸.

Thøc ¨n hçn hîp d¹ng viªn næi lμ lùa chän tèt nhÊt cho cç ao nu«i c¸. Khi sö dông thøc ¨n næi, ng−êi nu«i cçhñ ®éng qu¶n lý

®−îc nguån dinh d−ìng cung cÊp cho ao, dÔ

dμng qu¶n lý m«i tr−êng ao nu«i. Tuy nhiªn, víi cç ®Þa ph−¬ng vïng s©u, vïng xa, ng−êi nu«i cçh−a cã ®iÒu kiÖn mua vμ sö dông thøc ¨n d¹ng viªn næi. Hä th−êng ph¶i sö dông cç nguån thøc ¨n rÎ tiÒn, s½n cã ë ®Þa ph−¬ng ®Ó nu«i c¸ nh− bét cç lo¹i h¹t cèc, rau xanh, thÞt ®éng vËt, cç lo¹i phô phÈm 130

131

https://thuviensach.vn

n«ng s¶n... Nh÷ng lo¹i thøc ¨n nμy cã thÓ

lo¹i nguyªn liÖu ®ã. Cç lo¹i nguyªn liÖu cho c¸ ¨n trùc tiÕp, nh−ng nÕu chóng ®−îc th−êng dïng ®Ó chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸ gåm: phèi trén theo nh÷ng tØ lÖ nhÊt ®Þnh vμ chÕ

- Nhãm nguyªn liÖu kh« cã nguån gèc thùc biÕn th× gi¸ trÞ dinh d−ìng cña cç lo¹i vËt: cç lo¹i h¹t, cñ nh−: ng«, thãc, g¹o, ®Ëu nguyªn liÖu sÏ t¨ng lªn vμ n©ng cao hiÖu qu¶

t−¬ng, s¾n...

sö dông thøc ¨n cña c¸. Ng−êi nu«i cçÇn cã

- Nhãm nguyªn liÖu t−¬i cã nguån gèc thùc nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ ph−¬ng ph¸p chÕ

vËt: cç lo¹i cá, cç lo¹i rau, khoai...

biÕn thøc ¨n cho c¸ ®Ó gãp phÇn n©ng cao

- Nhãm nguyªn liÖu kh« cã nguån gèc ®éng hiÖu qu¶ ao nu«i. Mét sè nguyªn t¾c vμ

vËt: bét c¸ nh¹t, bét thÞt, bét ®Çu t«m, bét ph−¬ng ph¸p chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸ ®¬n x−¬ng, bét vá sß...

gi¶n, cã thÓ ¸p dông ë quy m« s¶n xuÊt hé

- Nhãm nguyªn liÖu t−¬i cã nguån gèc gia ®×nh sÏ ®−îc giíi thiÖu víi ng−êi nu«i c¸

®éng vËt: c¸ t¹p, èc, t«m tÐp, trøng gia cÇm trong phÇn nμy.

lo¹i, nhéng t»m t−¬i...

Cç lo¹i nguyªn liÖu trªn cã thÓ cho c¸ ¨n I- CÇ LO¹I NGUY£N LIÖU CHÕ BIÕN

trùc tiÕp riªng lÎ tõng lo¹i gäi lμ thøc ¨n ®¬n.

THøC ¡N NU¤I C¸

VÝ dô nh− tung bét ng« cho c¸ r« phi ¨n, tung c¸m g¹o cho c¸ r« phi, c¸ mÌ vμ cçhÐp ¨n, Trong qu¸ tr×nh sinh tr−ëng, ph¸t triÓn, c¸

®Ëp èc t−¬i cho cçhÐp vμ c¸ tr¾m ®en, b¨m cã nhu cÇu hÊp thu cç chÊt dinh d−ìng nh−

c¸ t¹p cho c¸ trª ¨n...

chÊt ®¹m, chÊt bÐo, chÊt ®−êng, cç lo¹i Khi hai hay nhiÒu lo¹i nguyªn liÖu nμy vitamin, cç lo¹i muèi kho¸ng... Cç lo¹i chÊt

®−îc trén víi nhau theo nh÷ng tØ lÖ nhÊt dinh d−ìng nμy ®−îc cung cÊp cho c¸ th«ng

®Þnh råi míi cho c¸ ¨n th× gäi lμ thøc ¨n hçn qua thøc ¨n. §Ó cç lo¹i thøc ¨n nh©n t¹o hîp. VÝ dô nh− trén bét ng«, c¸m g¹o, bét chøa hμm l−îng cç chÊt dinh d−ìng c©n ®èi

®Ëu t−¬ng vμ bét s¾n, hay chØ trén bét ng« vμ

víi nhu cÇu cña c¸, chóng ta ph¶i trén nhiÒu bét c¸...

lo¹i nguyªn liÖu víi nh÷ng tØ lÖ nhÊt ®Þnh, Cç lo¹i nguyªn liÖu kh« th−êng ®−îc s¬

tïy thuéc vμo hμm l−îng dinh d−ìng cña cç chÕ s½n hoÆc chÕ biÕn s½n ®Ó b¶o qu¶n cho 132

133

https://thuviensach.vn

n«ng s¶n... Nh÷ng lo¹i thøc ¨n nμy cã thÓ

lo¹i nguyªn liÖu ®ã. Cç lo¹i nguyªn liÖu cho c¸ ¨n trùc tiÕp, nh−ng nÕu chóng ®−îc th−êng dïng ®Ó chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸ gåm: phèi trén theo nh÷ng tØ lÖ nhÊt ®Þnh vμ chÕ

- Nhãm nguyªn liÖu kh« cã nguån gèc thùc biÕn th× gi¸ trÞ dinh d−ìng cña cç lo¹i vËt: cç lo¹i h¹t, cñ nh−: ng«, thãc, g¹o, ®Ëu nguyªn liÖu sÏ t¨ng lªn vμ n©ng cao hiÖu qu¶

t−¬ng, s¾n...

sö dông thøc ¨n cña c¸. Ng−êi nu«i cçÇn cã

- Nhãm nguyªn liÖu t−¬i cã nguån gèc thùc nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ ph−¬ng ph¸p chÕ

vËt: cç lo¹i cá, cç lo¹i rau, khoai...

biÕn thøc ¨n cho c¸ ®Ó gãp phÇn n©ng cao

- Nhãm nguyªn liÖu kh« cã nguån gèc ®éng hiÖu qu¶ ao nu«i. Mét sè nguyªn t¾c vμ

vËt: bét c¸ nh¹t, bét thÞt, bét ®Çu t«m, bét ph−¬ng ph¸p chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸ ®¬n x−¬ng, bét vá sß...

gi¶n, cã thÓ ¸p dông ë quy m« s¶n xuÊt hé

- Nhãm nguyªn liÖu t−¬i cã nguån gèc gia ®×nh sÏ ®−îc giíi thiÖu víi ng−êi nu«i c¸

®éng vËt: c¸ t¹p, èc, t«m tÐp, trøng gia cÇm trong phÇn nμy.

lo¹i, nhéng t»m t−¬i...

Cç lo¹i nguyªn liÖu trªn cã thÓ cho c¸ ¨n I- CÇ LO¹I NGUY£N LIÖU CHÕ BIÕN

trùc tiÕp riªng lÎ tõng lo¹i gäi lμ thøc ¨n ®¬n.

THøC ¡N NU¤I C¸

VÝ dô nh− tung bét ng« cho c¸ r« phi ¨n, tung c¸m g¹o cho c¸ r« phi, c¸ mÌ vμ cçhÐp ¨n, Trong qu¸ tr×nh sinh tr−ëng, ph¸t triÓn, c¸

®Ëp èc t−¬i cho cçhÐp vμ c¸ tr¾m ®en, b¨m cã nhu cÇu hÊp thu cç chÊt dinh d−ìng nh−

c¸ t¹p cho c¸ trª ¨n...

chÊt ®¹m, chÊt bÐo, chÊt ®−êng, cç lo¹i Khi hai hay nhiÒu lo¹i nguyªn liÖu nμy vitamin, cç lo¹i muèi kho¸ng... Cç lo¹i chÊt

®−îc trén víi nhau theo nh÷ng tØ lÖ nhÊt dinh d−ìng nμy ®−îc cung cÊp cho c¸ th«ng

®Þnh råi míi cho c¸ ¨n th× gäi lμ thøc ¨n hçn qua thøc ¨n. §Ó cç lo¹i thøc ¨n nh©n t¹o hîp. VÝ dô nh− trén bét ng«, c¸m g¹o, bét chøa hμm l−îng cç chÊt dinh d−ìng c©n ®èi

®Ëu t−¬ng vμ bét s¾n, hay chØ trén bét ng« vμ

víi nhu cÇu cña c¸, chóng ta ph¶i trén nhiÒu bét c¸...

lo¹i nguyªn liÖu víi nh÷ng tØ lÖ nhÊt ®Þnh, Cç lo¹i nguyªn liÖu kh« th−êng ®−îc s¬

tïy thuéc vμo hμm l−îng dinh d−ìng cña cç chÕ s½n hoÆc chÕ biÕn s½n ®Ó b¶o qu¶n cho 132

133

https://thuviensach.vn

c¸ ¨n dÇn. VÝ dô nghiÒn bét ng«, b¶o qu¶n, biÕn cÇn ®−îc lùa chän ®¹t tiªu chuÈn. Víi khi nμo cho c¸ ¨n míi trén víi cç nguyªn nh÷ng lo¹i nguyªn liÖu kh« cÇn ph¬i kh«

liÖu khç, hoÆc chÕ biÕn s½n thμnh thøc ¨n tr−íc khi chÕ biÕn vμ b¶o qu¶n, lo¹i bá cç t¹p hçn hîp d¹ng viªn råi b¶o qu¶n ®Ó cho cçhÊt ra khái nguyªn liÖu...

¨n dÇn.

Cç lo¹i nguyªn liÖu t−¬i th−êng ®−îc 2.1. Thøc ¨n t−¬i sèng

dïng ®Ó chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸ ¨n ngay hoÆc

§èi víi cç lo¹i c¸ nh− c¸ trª, c¸ tr¾m cá, cho ¨n trong thêi gian ng¾n. VÝ dô nh− b¨m cçhim tr¾ng, c¸ r« phi cã thÓ sö dông cç rau muèng, rau khoai lang, trén víi cç lo¹i lo¹i thøc ¨n t−¬i sèng nh−: cç lo¹i rau c¸m, nÊu chÝn råi cho c¸ ¨n ngμy, hoÆc ñ hçn xanh, cá, c¸ t¹p, t«m, èc... Cç lo¹i thøc ¨n hîp cç lo¹i nguyªn liÖu cho ¨n trong vßng nμy khi chÕ biÕn chØ cÇn röa s¹ch, b¨m hoÆc mét vμi ngμy.

nghiÒn nhá võa víi cì miÖng c¸, råi cho c¸

¨n ngay.

II- MéT Sè PH¦¥NG PH¸P CHÕ BIÕN

THøC ¡N CHO C¸

2.2. ChÕ biÕn thøc ¨n d¹ng bét Lùa chän m¾t sμng cña m¸y nghiÒn cã 1. LËp c«ng thøc thøc ¨n

kÝch th−íc phï hîp víi yªu cÇu råi ®−a cç Trªn c¬ së nghiªn cøu nhu cÇu dinh d−ìng nguyªn liÖu kh« vμo m¸y nghiÒn nhá. §èi víi cña cç loμi c¸ nu«i vμ thμnh phÇn dinh cç lo¹i thøc ¨n ®¬n, sau khi nghiÒn cã thÓ

d−ìng cña cç lo¹i nguyªn liÖu chÕ biÕn thøc

®ãng bao dïng dÇn. §èi víi cç lo¹i thøc ¨n

¨n, cç nhμ khoa häc ®· t×m ra nhiÒu c«ng hçn hîp, sau khi nghiÒn, phèi trén cç lo¹i thøc thøc ¨n cho c¸. Ng−êi nu«i cçã thÓ ¸p nguyªn liÖu theo c«ng thøc råi ®ãng bao.

dông cç c«ng thøc nμy ®Ó tù trén vμ chÕ biÕn Khi dïng, cç lo¹i thøc ¨n nμy cã thÓ tung thøc ¨n cho c¸, gi¶m gi¸ thμnh s¶n xuÊt.

cho c¸ ¨n d¹ng bét, trén n−íc võa ®ñ ®Ó n¾m 2. Mét sè cçh chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸

l¹i thμnh n¾m råi th¶ xuèng ao cho c¸, hoÆc Cç lo¹i nguyªn liÖu tr−íc khi ®−a vμo chÕ

cã thÓ tiÕp tôc chÕ biÕn.

134

135

https://thuviensach.vn

c¸ ¨n dÇn. VÝ dô nghiÒn bét ng«, b¶o qu¶n, biÕn cÇn ®−îc lùa chän ®¹t tiªu chuÈn. Víi khi nμo cho c¸ ¨n míi trén víi cç nguyªn nh÷ng lo¹i nguyªn liÖu kh« cÇn ph¬i kh«

liÖu khç, hoÆc chÕ biÕn s½n thμnh thøc ¨n tr−íc khi chÕ biÕn vμ b¶o qu¶n, lo¹i bá cç t¹p hçn hîp d¹ng viªn råi b¶o qu¶n ®Ó cho cçhÊt ra khái nguyªn liÖu...

¨n dÇn.

Cç lo¹i nguyªn liÖu t−¬i th−êng ®−îc 2.1. Thøc ¨n t−¬i sèng

dïng ®Ó chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸ ¨n ngay hoÆc

§èi víi cç lo¹i c¸ nh− c¸ trª, c¸ tr¾m cá, cho ¨n trong thêi gian ng¾n. VÝ dô nh− b¨m cçhim tr¾ng, c¸ r« phi cã thÓ sö dông cç rau muèng, rau khoai lang, trén víi cç lo¹i lo¹i thøc ¨n t−¬i sèng nh−: cç lo¹i rau c¸m, nÊu chÝn råi cho c¸ ¨n ngμy, hoÆc ñ hçn xanh, cá, c¸ t¹p, t«m, èc... Cç lo¹i thøc ¨n hîp cç lo¹i nguyªn liÖu cho ¨n trong vßng nμy khi chÕ biÕn chØ cÇn röa s¹ch, b¨m hoÆc mét vμi ngμy.

nghiÒn nhá võa víi cì miÖng c¸, råi cho c¸

¨n ngay.

II- MéT Sè PH¦¥NG PH¸P CHÕ BIÕN

THøC ¡N CHO C¸

2.2. ChÕ biÕn thøc ¨n d¹ng bét Lùa chän m¾t sμng cña m¸y nghiÒn cã 1. LËp c«ng thøc thøc ¨n

kÝch th−íc phï hîp víi yªu cÇu råi ®−a cç Trªn c¬ së nghiªn cøu nhu cÇu dinh d−ìng nguyªn liÖu kh« vμo m¸y nghiÒn nhá. §èi víi cña cç loμi c¸ nu«i vμ thμnh phÇn dinh cç lo¹i thøc ¨n ®¬n, sau khi nghiÒn cã thÓ

d−ìng cña cç lo¹i nguyªn liÖu chÕ biÕn thøc

®ãng bao dïng dÇn. §èi víi cç lo¹i thøc ¨n

¨n, cç nhμ khoa häc ®· t×m ra nhiÒu c«ng hçn hîp, sau khi nghiÒn, phèi trén cç lo¹i thøc thøc ¨n cho c¸. Ng−êi nu«i cçã thÓ ¸p nguyªn liÖu theo c«ng thøc råi ®ãng bao.

dông cç c«ng thøc nμy ®Ó tù trén vμ chÕ biÕn Khi dïng, cç lo¹i thøc ¨n nμy cã thÓ tung thøc ¨n cho c¸, gi¶m gi¸ thμnh s¶n xuÊt.

cho c¸ ¨n d¹ng bét, trén n−íc võa ®ñ ®Ó n¾m 2. Mét sè cçh chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸

l¹i thμnh n¾m råi th¶ xuèng ao cho c¸, hoÆc Cç lo¹i nguyªn liÖu tr−íc khi ®−a vμo chÕ

cã thÓ tiÕp tôc chÕ biÕn.

134

135

https://thuviensach.vn

2.3. ChÕ biÕn thøc ¨n d¹ng viªn 2.6. Mét sè chó ý khi chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸

Cç nguyªn liÖu kh« ®−îc phèi trén theo

- Mét sè lo¹i nguyªn liÖu nh− ®Ëu t−¬ng, c«ng thøc, sau ®ã trén víi n−íc ®Õn ®ñ Èm råi kh« dÇu... cã nh÷ng thμnh phÇn khã tiªu hãa

®−a vμo m¸y Ðp viªn. Sau khi t¹o viªn xong, vμ thμnh phÇn ®éc tè, do vËy tr−íc khi sö thøc ¨n ®−îc ph¬i n¾ng hoÆc sÊy kh« råi ®ãng dông cÇn ph¶i xö lý nhiÖt. §Ëu t−¬ng h¹t bao cho c¸ ¨n dÇn.

ph¶i rang chÝn tr−íc khi nghiÒn.

HiÖn nay, mét sè x−ëng c¬ khÝ ®· s¶n xuÊt

- Khi chÕ biÕn thøc ¨n d¹ng viªn hay

®−îc cç m¸y Ðp thøc ¨n nu«i c¸ d¹ng viªn.

Cç m¸y nμy cã −u ®iÓm lμ rÎ tiÒn, gän, dÔ sö d¹ng chÝn cho c¸, nªn trén cç nguyªn liÖu dông vμ c«ng suÊt phï hîp víi quy m« s¶n cã tÝnh chÊt kÕt dÝnh nh− bét mú, bét s¾n...

xuÊt trong gia ®×nh.

®Ó thøc ¨n l©u tan trong n−íc, h¹n chÕ l·ng phÝ thøc ¨n.

2.4. ChÕ biÕn thøc ¨n chÝn

- Cã thÓ trén vμo thøc ¨n cho c¸ thuèc Cç lo¹i thøc ¨n d¹ng bét, thøc ¨n t−¬i cã phßng bÖnh hay vitamin. Khi dïng thuèc vμ

thÓ nÊu chÝn ®Ó cho c¸ ¨n. Cç lo¹i bét mÞn vitamin ®−îc chØ ®Þnh dïng cho c¸, cã thÓ

nÊu chÝn thμnh d¹ng ch¸o lo·ng ®Ó cho c¸

dïng cç lo¹i thuèc vμ vitamin cïng tªn dïng bét. Trén cç nguyªn liÖu d¹ng bét víi cç lo¹i cho gia sóc, gia cÇm. Víi thøc ¨n hçn hîp nguyªn liÖu t−¬i nÊu chÝn thμnh d¹ng ®Æc ®Ó

d¹ng viªn, trén thuèc vμ vitamin víi cç cho cç lo¹i c¸ ¨n ®¸y.

nguyªn liÖu khç tr−íc khi Ðp t¹o viªn. Khi 2.5. Thøc ¨n lªn men

chÕ biÕn thøc ¨n d¹ng chÝn, nÊu chÝn thøc ¨n Cç lo¹i nguyªn liÖu ®−îc nÊu chÝn hoÆc

®Ó nguéi råi míi trén thuèc vμ vitamin.

trén ®ñ Èm, cÊy gièng nÊm men, ñ kÝn 3 - 5

ngμy. Cç lo¹i thøc ¨n ñ men cã ®Æc ®iÓm lμ

III- MéT Sè C¤NG THøC THøC ¡N NU¤I Cçã mïi vÞ th¬m, gi¸ trÞ dinh d−ìng cao, dÔ tiªu hãa vμ kÝch thÝch tÝnh thÌm ¨n cña c¸. Lo¹i Tr−íc khi chÕ biÕn cç lo¹i thøc ¨n hçn thøc ¨n nμy kh«ng thÓ b¶o qu¶n l©u nªn mçi hîp cho c¸, ng−êi nu«i cçã thÓ tham kh¶o lÇn ñ, chØ cho c¸ ¨n trong kho¶ng 3 - 4 ngμy.

mét sè c«ng thøc thøc ¨n sau ®©y: 136

137

https://thuviensach.vn

2.3. ChÕ biÕn thøc ¨n d¹ng viªn 2.6. Mét sè chó ý khi chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸

Cç nguyªn liÖu kh« ®−îc phèi trén theo

- Mét sè lo¹i nguyªn liÖu nh− ®Ëu t−¬ng, c«ng thøc, sau ®ã trén víi n−íc ®Õn ®ñ Èm råi kh« dÇu... cã nh÷ng thμnh phÇn khã tiªu hãa

®−a vμo m¸y Ðp viªn. Sau khi t¹o viªn xong, vμ thμnh phÇn ®éc tè, do vËy tr−íc khi sö thøc ¨n ®−îc ph¬i n¾ng hoÆc sÊy kh« råi ®ãng dông cÇn ph¶i xö lý nhiÖt. §Ëu t−¬ng h¹t bao cho c¸ ¨n dÇn.

ph¶i rang chÝn tr−íc khi nghiÒn.

HiÖn nay, mét sè x−ëng c¬ khÝ ®· s¶n xuÊt

- Khi chÕ biÕn thøc ¨n d¹ng viªn hay

®−îc cç m¸y Ðp thøc ¨n nu«i c¸ d¹ng viªn.

Cç m¸y nμy cã −u ®iÓm lμ rÎ tiÒn, gän, dÔ sö d¹ng chÝn cho c¸, nªn trén cç nguyªn liÖu dông vμ c«ng suÊt phï hîp víi quy m« s¶n cã tÝnh chÊt kÕt dÝnh nh− bét mú, bét s¾n...

xuÊt trong gia ®×nh.

®Ó thøc ¨n l©u tan trong n−íc, h¹n chÕ l·ng phÝ thøc ¨n.

2.4. ChÕ biÕn thøc ¨n chÝn

- Cã thÓ trén vμo thøc ¨n cho c¸ thuèc Cç lo¹i thøc ¨n d¹ng bét, thøc ¨n t−¬i cã phßng bÖnh hay vitamin. Khi dïng thuèc vμ

thÓ nÊu chÝn ®Ó cho c¸ ¨n. Cç lo¹i bét mÞn vitamin ®−îc chØ ®Þnh dïng cho c¸, cã thÓ

nÊu chÝn thμnh d¹ng ch¸o lo·ng ®Ó cho c¸

dïng cç lo¹i thuèc vμ vitamin cïng tªn dïng bét. Trén cç nguyªn liÖu d¹ng bét víi cç lo¹i cho gia sóc, gia cÇm. Víi thøc ¨n hçn hîp nguyªn liÖu t−¬i nÊu chÝn thμnh d¹ng ®Æc ®Ó

d¹ng viªn, trén thuèc vμ vitamin víi cç cho cç lo¹i c¸ ¨n ®¸y.

nguyªn liÖu khç tr−íc khi Ðp t¹o viªn. Khi 2.5. Thøc ¨n lªn men

chÕ biÕn thøc ¨n d¹ng chÝn, nÊu chÝn thøc ¨n Cç lo¹i nguyªn liÖu ®−îc nÊu chÝn hoÆc

®Ó nguéi råi míi trén thuèc vμ vitamin.

trén ®ñ Èm, cÊy gièng nÊm men, ñ kÝn 3 - 5

ngμy. Cç lo¹i thøc ¨n ñ men cã ®Æc ®iÓm lμ

III- MéT Sè C¤NG THøC THøC ¡N NU¤I Cçã mïi vÞ th¬m, gi¸ trÞ dinh d−ìng cao, dÔ tiªu hãa vμ kÝch thÝch tÝnh thÌm ¨n cña c¸. Lo¹i Tr−íc khi chÕ biÕn cç lo¹i thøc ¨n hçn thøc ¨n nμy kh«ng thÓ b¶o qu¶n l©u nªn mçi hîp cho c¸, ng−êi nu«i cçã thÓ tham kh¶o lÇn ñ, chØ cho c¸ ¨n trong kho¶ng 3 - 4 ngμy.

mét sè c«ng thøc thøc ¨n sau ®©y: 136

137

https://thuviensach.vn

1. Thøc ¨n nu«i c¸ tr¾m cá Bét c¸

40%

C«ng thøc 1:

§Ëu t−¬ng

15%

Bét

r¬m

25%

Ng«

25%

Bét th©n c©y võng

25%

C¸m g¹o

19%

Bét kh« ®Ëu

25%

Vitamin

1%.

C¸m g¹o

25%.

3. Thøc ¨n nu«i c¸ r« phi

C«ng thøc 2:

Bét

r¬m

70%

C«ng thøc ¸p dông ë Ghana (ch©u Phi): Bét kh« ®Ëu

15%

Bét c¸

45%

C¸m g¹o

10%

B· bia

19%

Bét mú thø phÈm

3,5%

Bét ng«

31%

Bét x−¬ng

1%

Tinh bét

5%.

Muèi

¨n

0,5%.

C«ng thøc ¸p dông ë ViÖn Nghiªn cøu nu«i C«ng thøc 3:

trång Thñy s¶n I:

Bét cá t−¬i

40%

Bét c¸

10%

Kh« h¹t c¶i dÇu

20%

§Ëu t−¬ng

12%

Bét

c¸

5%

Kh« l¹c

15%

Kh«

®Ëu

15%

C¸m g¹o

40%

Nhéng

t»m

5%

Ng«

17%

Bét lóa m¹ch

15%.

Nªn dïng thøc ¨n hçn hîp trªn kÕt hîp S¾n

5%

víi rau vμ cá t−¬i ®Ó c©n b»ng dinh d−ìng cho Vitamin

1%.

c¸ tr¾m cá.

C«ng thøc ¸p dông ë PhilÝppin: C«ng thøc 1:

Bét c¸

23%

2. Thøc ¨n nu«i cçhÐp

C¸m

g¹o

77%.

KÕt qu¶ nghiªn cøu ®· ¸p dông ë ViÖn C«ng thøc 2:

C¸m g¹o

70%

Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I.

èc b¨m

30%.

138

139

https://thuviensach.vn

1. Thøc ¨n nu«i c¸ tr¾m cá Bét c¸

40%

C«ng thøc 1:

§Ëu t−¬ng

15%

Bét

r¬m

25%

Ng«

25%

Bét th©n c©y võng

25%

C¸m g¹o

19%

Bét kh« ®Ëu

25%

Vitamin

1%.

C¸m g¹o

25%.

3. Thøc ¨n nu«i c¸ r« phi

C«ng thøc 2:

Bét

r¬m

70%

C«ng thøc ¸p dông ë Ghana (ch©u Phi): Bét kh« ®Ëu

15%

Bét c¸

45%

C¸m g¹o

10%

B· bia

19%

Bét mú thø phÈm

3,5%

Bét ng«

31%

Bét x−¬ng

1%

Tinh bét

5%.

Muèi

¨n

0,5%.

C«ng thøc ¸p dông ë ViÖn Nghiªn cøu nu«i C«ng thøc 3:

trång Thñy s¶n I:

Bét cá t−¬i

40%

Bét c¸

10%

Kh« h¹t c¶i dÇu

20%

§Ëu t−¬ng

12%

Bét

c¸

5%

Kh« l¹c

15%

Kh«

®Ëu

15%

C¸m g¹o

40%

Nhéng

t»m

5%

Ng«

17%

Bét lóa m¹ch

15%.

Nªn dïng thøc ¨n hçn hîp trªn kÕt hîp S¾n

5%

víi rau vμ cá t−¬i ®Ó c©n b»ng dinh d−ìng cho Vitamin

1%.

c¸ tr¾m cá.

C«ng thøc ¸p dông ë PhilÝppin: C«ng thøc 1:

Bét c¸

23%

2. Thøc ¨n nu«i cçhÐp

C¸m

g¹o

77%.

KÕt qu¶ nghiªn cøu ®· ¸p dông ë ViÖn C«ng thøc 2:

C¸m g¹o

70%

Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I.

èc b¨m

30%.

138

139

https://thuviensach.vn

Ch−¬ng VI

PHßNG TRÞ MéT Sè BÖNH

TH¦êNG GÆP ë C¸ NU¤I N¦íC NGäT

C¸ bÞ bÖnh lμ c¸ bÞ mÊt mét phÇn kh¶

n¨ng c©n b»ng søc kháe c¬ thÓ. VÝ dô c¸ bÞ

tæn th−¬ng mang vμ da do bÞ ký sinh trïng sèng ký sinh ph¸ hñy. C¸ bÞ bÖnh truyÒn nhiÔm bÞ mÊt kh¶ n¨ng trao ®æi chÊt ë m« vμ

H×nh 16: M¸y Ðp thøc ¨n ®¬n gi¶n tÕ bμo do tç nh©n g©y bÖnh ký sinh ph¸ hñy.

C¸ bÞ mÊt th¨ng b»ng, ng¹t do m«i tr−êng cã nhiÒu khÝ H S, NH ... Møc ®é nhiÔm bÖnh nhÑ

2

3

lμm cçhËm lín, møc ®é nÆng cã thÓ lμm chÕt c¸. BÖnh ph¸t triÓn m¹nh cã thÓ lμm c¶ ®μn cçhÕt.

ViÖc qu¶n lý søc kháe cña c¸ nu«i khã kh¨n h¬n nhiÒu so víi cç loμi ®éng vËt trªn c¹n, do tÝnh chÊt cña m«i tr−êng n−íc:

- Khã quan s¸t ph¸t hiÖn cçhím bÞ bÖnh do chóng sèng trong cç tÇng n−íc d−íi.

- C¸ dÔ bÞ tiÕp xóc víi cç tç nh©n g©y bÖnh tån t¹i trong n−íc, do vËy bÖnh dÔ ph¸t sinh vμ dÔ l©y lan.

140

141

https://thuviensach.vn

Ch−¬ng VI

PHßNG TRÞ MéT Sè BÖNH

TH¦êNG GÆP ë C¸ NU¤I N¦íC NGäT

C¸ bÞ bÖnh lμ c¸ bÞ mÊt mét phÇn kh¶

n¨ng c©n b»ng søc kháe c¬ thÓ. VÝ dô c¸ bÞ

tæn th−¬ng mang vμ da do bÞ ký sinh trïng sèng ký sinh ph¸ hñy. C¸ bÞ bÖnh truyÒn nhiÔm bÞ mÊt kh¶ n¨ng trao ®æi chÊt ë m« vμ

H×nh 16: M¸y Ðp thøc ¨n ®¬n gi¶n tÕ bμo do tç nh©n g©y bÖnh ký sinh ph¸ hñy.

C¸ bÞ mÊt th¨ng b»ng, ng¹t do m«i tr−êng cã nhiÒu khÝ H S, NH ... Møc ®é nhiÔm bÖnh nhÑ

2

3

lμm cçhËm lín, møc ®é nÆng cã thÓ lμm chÕt c¸. BÖnh ph¸t triÓn m¹nh cã thÓ lμm c¶ ®μn cçhÕt.

ViÖc qu¶n lý søc kháe cña c¸ nu«i khã kh¨n h¬n nhiÒu so víi cç loμi ®éng vËt trªn c¹n, do tÝnh chÊt cña m«i tr−êng n−íc:

- Khã quan s¸t ph¸t hiÖn cçhím bÞ bÖnh do chóng sèng trong cç tÇng n−íc d−íi.

- C¸ dÔ bÞ tiÕp xóc víi cç tç nh©n g©y bÖnh tån t¹i trong n−íc, do vËy bÖnh dÔ ph¸t sinh vμ dÔ l©y lan.

140

141

https://thuviensach.vn

- Khã cçh ly hoÆc lo¹i bá nh÷ng c¸ thÓ bÞ

cho cçã ba nguyªn t¾c, ®ång thêi lμ nh÷ng bÖnh.

yªu cÇu c¬ b¶n:

- Kh«ng thÓ xö lý bÖnh cho riªng tõng c¸

- Lμm cho m«i tr−êng n−íc trong s¹ch, thÓ mμ phßng trÞ bÖnh ph¶i tiÕn hμnh víi phï hîp víi ®Æc tÝnh sinh häc cña c¸ vμ kh«ng toμn bé c¸ trong ao nªn rÊt tèn kÐm.

bÞ « nhiÔm.

- C¸ bÞ bÖnh th−êng kÐm ¨n hoÆc kh«ng

- Ng¨n ngõa vμ lo¹i trõ cç tç nh©n g©y

¨n, do vËy, tØ lÖ thuèc vμo ®−îc c¬ thÓ c¸ qua bÖnh, cç sinh vËt h¹i c¸ ra khái m«i tr−êng

®−êng thøc ¨n rÊt Ýt, hiÖu qu¶ sö dông thuèc ao nu«i.

th−êng kh«ng cao.

- T¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ c¸ nu«i.

ChÝnh v× møc ®é nguy hiÓm cña bÖnh tËt N¾m ®−îc nh÷ng nguyªn t¾c trªn, ng−êi

®èi víi hiÖu qu¶ kinh tÕ cña ao nu«i vμ nh÷ng nu«i c¸ ph¶i thùc hiÖn ph−¬ng ph¸p tæng hîp khã kh¨n khi ph¶i xö lý bÖnh c¸, ng−êi nu«i phßng bÖnh cho c¸ th−êng xuyªn liªn tôc cçÇn qu¸n triÖt ph−¬ng ch©m "phßng bÖnh trong suèt chu kú nu«i.

h¬n trÞ bÖnh".

1. C¶i t¹o m«i tr−êng

I- PHßNG BÖNH CHO C¸ NU¤I

NÕu trong qu¸ tr×nh nu«i c¸ kh«ng cã cç biÖn ph¸p kü thuËt c¶i t¹o th× m«i tr−êng Phßng bÖnh lμ tæng hîp cç biÖn ph¸p kü nu«i c¸ sÏ bÞ « nhiÔm do thøc ¨n, ph©n bãn d−

thuËt nh»m môc ®Ých gi¶m thiÓu nguy c¬ m¾c thõa vμ chÊt th¶i cña c¸. Cç m«i tr−êng n−íc bÖnh cho c¸. BÖnh c¸ xuÊt hiÖn lμ do sù tån ch¶y vμ mÆt n−íc lín cßn cã thÓ chÞu ¶nh t¹i ®ång thêi cña ba ®iÒu kiÖn: Søc ®Ò kh¸ng cña c¸ yÕu, m«i tr−êng bÞ « nhiÔm vμ cã mÇm h−ëng do nguån n−íc « nhiÔm tõ n¬i khç bÖnh tÊn c«ng. ThiÕu mét trong ba ®iÒu kiÖn mang l¹i. Ng−êi nu«i c¸ ph¶i dùa trªn nh÷ng nμy th× c¸ kh«ng bÞ bÖnh. Do vËy, trong qu¸

hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ m«i tr−êng n−íc vμ ®Æc tr×nh nu«i c¸, viÖc qu¶n lý vμ ch¨m sãc c¸

®iÓm sinh häc cña cç loμi c¸ nu«i ®Ó thùc ph¶i lo¹i trõ ®−îc Ýt nhÊt mét trong ba ®iÒu hiÖn cç biÖn ph¸p kü thuËt cô thÓ c¶i thiÖn kiÖn nμy. Ph−¬ng ph¸p tæng hîp phßng bÖnh

®iÒu kiÖn sèng cho c¸, ¸p dông ®Çy ®ñ vμ

142

143

https://thuviensach.vn

- Khã cçh ly hoÆc lo¹i bá nh÷ng c¸ thÓ bÞ

cho cçã ba nguyªn t¾c, ®ång thêi lμ nh÷ng bÖnh.

yªu cÇu c¬ b¶n:

- Kh«ng thÓ xö lý bÖnh cho riªng tõng c¸

- Lμm cho m«i tr−êng n−íc trong s¹ch, thÓ mμ phßng trÞ bÖnh ph¶i tiÕn hμnh víi phï hîp víi ®Æc tÝnh sinh häc cña c¸ vμ kh«ng toμn bé c¸ trong ao nªn rÊt tèn kÐm.

bÞ « nhiÔm.

- C¸ bÞ bÖnh th−êng kÐm ¨n hoÆc kh«ng

- Ng¨n ngõa vμ lo¹i trõ cç tç nh©n g©y

¨n, do vËy, tØ lÖ thuèc vμo ®−îc c¬ thÓ c¸ qua bÖnh, cç sinh vËt h¹i c¸ ra khái m«i tr−êng

®−êng thøc ¨n rÊt Ýt, hiÖu qu¶ sö dông thuèc ao nu«i.

th−êng kh«ng cao.

- T¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ c¸ nu«i.

ChÝnh v× møc ®é nguy hiÓm cña bÖnh tËt N¾m ®−îc nh÷ng nguyªn t¾c trªn, ng−êi

®èi víi hiÖu qu¶ kinh tÕ cña ao nu«i vμ nh÷ng nu«i c¸ ph¶i thùc hiÖn ph−¬ng ph¸p tæng hîp khã kh¨n khi ph¶i xö lý bÖnh c¸, ng−êi nu«i phßng bÖnh cho c¸ th−êng xuyªn liªn tôc cçÇn qu¸n triÖt ph−¬ng ch©m "phßng bÖnh trong suèt chu kú nu«i.

h¬n trÞ bÖnh".

1. C¶i t¹o m«i tr−êng

I- PHßNG BÖNH CHO C¸ NU¤I

NÕu trong qu¸ tr×nh nu«i c¸ kh«ng cã cç biÖn ph¸p kü thuËt c¶i t¹o th× m«i tr−êng Phßng bÖnh lμ tæng hîp cç biÖn ph¸p kü nu«i c¸ sÏ bÞ « nhiÔm do thøc ¨n, ph©n bãn d−

thuËt nh»m môc ®Ých gi¶m thiÓu nguy c¬ m¾c thõa vμ chÊt th¶i cña c¸. Cç m«i tr−êng n−íc bÖnh cho c¸. BÖnh c¸ xuÊt hiÖn lμ do sù tån ch¶y vμ mÆt n−íc lín cßn cã thÓ chÞu ¶nh t¹i ®ång thêi cña ba ®iÒu kiÖn: Søc ®Ò kh¸ng cña c¸ yÕu, m«i tr−êng bÞ « nhiÔm vμ cã mÇm h−ëng do nguån n−íc « nhiÔm tõ n¬i khç bÖnh tÊn c«ng. ThiÕu mét trong ba ®iÒu kiÖn mang l¹i. Ng−êi nu«i c¸ ph¶i dùa trªn nh÷ng nμy th× c¸ kh«ng bÞ bÖnh. Do vËy, trong qu¸

hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ m«i tr−êng n−íc vμ ®Æc tr×nh nu«i c¸, viÖc qu¶n lý vμ ch¨m sãc c¸

®iÓm sinh häc cña cç loμi c¸ nu«i ®Ó thùc ph¶i lo¹i trõ ®−îc Ýt nhÊt mét trong ba ®iÒu hiÖn cç biÖn ph¸p kü thuËt cô thÓ c¶i thiÖn kiÖn nμy. Ph−¬ng ph¸p tæng hîp phßng bÖnh

®iÒu kiÖn sèng cho c¸, ¸p dông ®Çy ®ñ vμ

142

143

https://thuviensach.vn

®óng kü thuËt qu¶n lý m«i tr−êng n−íc nu«i nÊu chÝn míi cho c¸ ¨n. ViÖc s¸t trïng thøc c¸ ®· tr×nh bμy ë phÇn trªn.

¨n lμ rau, cá, thÞt ®éng vËt... b»ng hãa chÊt khã thùc hiÖn ®Òu ®Æn, nh−ng víi ph©n bãn 2. Ng¨n ngõa vμ tiªu diÖt mÇm bÖnh ph¶i s¸t trïng b»ng cçh ñ kü víi 10 - 15%

§Ó ng¨n ngõa vμ tiªu diÖt mÇm bÖnh, cÇn v«i bét.

chó ý tíi tÊt c¶ cç kh©u kü thuËt trong qu¸

- S¸t trïng khu vùc cho c¸ ¨n. Trong qu¸

tr×nh nu«i c¸ mμ ë ®ã, cã thÓ cã mÇm bÖnh tr×nh ch¨m sãc c¸ th−êng cho c¸ ¨n vμo x©m nhËp ao nu«i.

nh÷ng n¬i cè ®Þnh. Nh÷ng khu vùc ®ã cã

- Lùa chän nguån gièng tèt, kháe m¹nh, nhiÒu thøc ¨n thõa, chÊt th¶i cña c¸ lμ ®iÒu kh«ng cã mÇm bÖnh. ViÖc nμy rÊt quan träng kiÖn tèt ph¸t sinh mÇm bÖnh. §Ó ng¨n ngõa v× nguån gièng nhiÔm bÖnh vμ vËn chuyÓn ph¸t sinh mÇm bÖnh, ph¶i th−êng xuyªn vít con gièng cã thÓ lμ con ®−êng lan truyÒn bÖnh bá thøc ¨n thõa, treo 4 - 5 tói v«i quanh chç nhanh nhÊt vμ réng nhÊt.

c¸ ®Õn ¨n, mçi tói chøa 2 - 3 kg v«i bét.

- Gi÷ s¹ch sÏ vμ s¸t trïng cç lo¹i ng− cô.

- S¸t trïng nguån gièng khi vËn chuyÓn tõ Khi thao tç ®¸nh b¾t, kiÓm tra c¸ hay cç n¬i khç vÒ. §Ó ®Ò phßng nguån gièng vËn thao tç kü thuËt khç, cçã thÓ bÞ x©y x¸t, chuyÓn tõ n¬i khç vÒ cã mÇm bÖnh, tr−íc khi nÕu ng− l−íi cô cã chøa mÇm bÖnh, c¸ sÏ dÔ

th¶ c¸ nªn s¸t trïng con gièng. Ph−¬ng ph¸p bÞ c¶m nhiÔm qua cç vÕt x©y x¸t trªn th©n.

®¬n gi¶n dÔ ¸p dông nhÊt lμ t¾m cho c¸ gièng

- Dïng thuèc phßng ngõa tr−íc mïa bÖnh.

b»ng n−íc muèi 3 - 4% (3 - 4 kg muèi pha Mçi lo¹i bÖnh ph¸t triÓn g©y h¹i cho c¸ trong trong 100 lÝt n−íc) trong 5 - 10 phót.

nh÷ng mïa cã ®iÒu kiÖn thêi tiÕt, khÝ hËu

- Nguån thøc ¨n cho c¸ kh«ng chøa mÇm nhÊt ®Þnh. ë miÒn B¾c, mïa ph¸t sinh bÖnh bÖnh. §Ó cã ®−îc nguån thøc ¨n s¹ch ®èi víi th−êng lμ kho¶ng thêi gian cuèi mïa xu©n c¸, kh©u lùa chän lμ rÊt quan träng. Thøc ¨n

®Çu mïa hÌ vμ bÖnh cã thÓ kÐo dμi trong vμi lμ rau cá ph¶i t−¬i, röa ®Ó lμm s¹ch thuèc trõ th¸ng. Ng−êi nu«i cçã thÓ dïng cç lo¹i s©u, hãa chÊt vμ cç chÊt bÈn b¸m trªn th©n thuèc kh¸ng sinh theo h−íng dÉn cña nhμ

l¸. Thøc ¨n ®éng vËt ph¶i cßn t−¬i, thøc ¨n s¶n xuÊt ®Ó cho c¸ ¨n hoÆc phun xuèng ao

®éng vËt chÕt ch−a bÞ ph©n hñy, tèt nhÊt nªn phßng bÖnh cho c¸.

144

145

https://thuviensach.vn

®óng kü thuËt qu¶n lý m«i tr−êng n−íc nu«i nÊu chÝn míi cho c¸ ¨n. ViÖc s¸t trïng thøc c¸ ®· tr×nh bμy ë phÇn trªn.

¨n lμ rau, cá, thÞt ®éng vËt... b»ng hãa chÊt khã thùc hiÖn ®Òu ®Æn, nh−ng víi ph©n bãn 2. Ng¨n ngõa vμ tiªu diÖt mÇm bÖnh ph¶i s¸t trïng b»ng cçh ñ kü víi 10 - 15%

§Ó ng¨n ngõa vμ tiªu diÖt mÇm bÖnh, cÇn v«i bét.

chó ý tíi tÊt c¶ cç kh©u kü thuËt trong qu¸

- S¸t trïng khu vùc cho c¸ ¨n. Trong qu¸

tr×nh nu«i c¸ mμ ë ®ã, cã thÓ cã mÇm bÖnh tr×nh ch¨m sãc c¸ th−êng cho c¸ ¨n vμo x©m nhËp ao nu«i.

nh÷ng n¬i cè ®Þnh. Nh÷ng khu vùc ®ã cã

- Lùa chän nguån gièng tèt, kháe m¹nh, nhiÒu thøc ¨n thõa, chÊt th¶i cña c¸ lμ ®iÒu kh«ng cã mÇm bÖnh. ViÖc nμy rÊt quan träng kiÖn tèt ph¸t sinh mÇm bÖnh. §Ó ng¨n ngõa v× nguån gièng nhiÔm bÖnh vμ vËn chuyÓn ph¸t sinh mÇm bÖnh, ph¶i th−êng xuyªn vít con gièng cã thÓ lμ con ®−êng lan truyÒn bÖnh bá thøc ¨n thõa, treo 4 - 5 tói v«i quanh chç nhanh nhÊt vμ réng nhÊt.

c¸ ®Õn ¨n, mçi tói chøa 2 - 3 kg v«i bét.

- Gi÷ s¹ch sÏ vμ s¸t trïng cç lo¹i ng− cô.

- S¸t trïng nguån gièng khi vËn chuyÓn tõ Khi thao tç ®¸nh b¾t, kiÓm tra c¸ hay cç n¬i khç vÒ. §Ó ®Ò phßng nguån gièng vËn thao tç kü thuËt khç, cçã thÓ bÞ x©y x¸t, chuyÓn tõ n¬i khç vÒ cã mÇm bÖnh, tr−íc khi nÕu ng− l−íi cô cã chøa mÇm bÖnh, c¸ sÏ dÔ

th¶ c¸ nªn s¸t trïng con gièng. Ph−¬ng ph¸p bÞ c¶m nhiÔm qua cç vÕt x©y x¸t trªn th©n.

®¬n gi¶n dÔ ¸p dông nhÊt lμ t¾m cho c¸ gièng

- Dïng thuèc phßng ngõa tr−íc mïa bÖnh.

b»ng n−íc muèi 3 - 4% (3 - 4 kg muèi pha Mçi lo¹i bÖnh ph¸t triÓn g©y h¹i cho c¸ trong trong 100 lÝt n−íc) trong 5 - 10 phót.

nh÷ng mïa cã ®iÒu kiÖn thêi tiÕt, khÝ hËu

- Nguån thøc ¨n cho c¸ kh«ng chøa mÇm nhÊt ®Þnh. ë miÒn B¾c, mïa ph¸t sinh bÖnh bÖnh. §Ó cã ®−îc nguån thøc ¨n s¹ch ®èi víi th−êng lμ kho¶ng thêi gian cuèi mïa xu©n c¸, kh©u lùa chän lμ rÊt quan träng. Thøc ¨n

®Çu mïa hÌ vμ bÖnh cã thÓ kÐo dμi trong vμi lμ rau cá ph¶i t−¬i, röa ®Ó lμm s¹ch thuèc trõ th¸ng. Ng−êi nu«i cçã thÓ dïng cç lo¹i s©u, hãa chÊt vμ cç chÊt bÈn b¸m trªn th©n thuèc kh¸ng sinh theo h−íng dÉn cña nhμ

l¸. Thøc ¨n ®éng vËt ph¶i cßn t−¬i, thøc ¨n s¶n xuÊt ®Ó cho c¸ ¨n hoÆc phun xuèng ao

®éng vËt chÕt ch−a bÞ ph©n hñy, tèt nhÊt nªn phßng bÖnh cho c¸.

144

145

https://thuviensach.vn

3. T¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng cña c¬

khi ph¸t hiÖn c¸ bÞ bÖnh l¹ lμ ng¨n kh«ng cho thÓ c¸ nu«i

n−íc ao cçã bÖnh ch¶y ra nguån n−íc c«ng céng, b¸o ngay víi c¬ quan thó y thñy s¶n

§Ó t¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng bÖnh tËt cña hoÆc nh÷ng ng−êi cã kiÕn thøc vÒ bÖnh c¸ ®Õn c¸, ng−êi nu«i c¸ tr−íc hÕt cÇn chän nu«i cç xö lý.

gièng cçã ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn phï hîp víi Ng−êi nu«i cçã thÓ chñ ®éng ¸p dông cç

®iÒu kiÖn khÝ hËu vμ mÆt n−íc cña m×nh. MÆt biÖn ph¸p phßng trÞ víi mét sè lo¹i bÖnh khç, nÕu c¸ bÞ thiÕu dinh d−ìng, kh¶ n¨ng th−êng gÆp cã triÖu chøng dÔ nhËn biÕt.

®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ c¸ sÏ gi¶m. Trong suèt qu¸ tr×nh nu«i, thøc ¨n cho c¸ ph¶i ®−îc cung 1. Héi chøng ®èm ®á - lë loÐt cÊp ®Çy ®ñ, th−êng xuyªn vμ ®a d¹ng.

§©y lμ lo¹i bÖnh th−êng gÆp ë c¸ tr¾m cá, c¸ tr«i, c¸ trª, c¸ qu¶... do rÊt nhiÒu lo¹i tç II- TRÞ MéT Sè BÖNH TH¦êNG GÆP CHO C¸

nh©n g©y bÖnh. Thêi gian xuÊt hiÖn bÖnh TrÞ bÖnh cho c¸ lμ mét viÖc rÊt khã kh¨n th−êng trong dÞp cuèi mïa xu©n vμ ®Çu mïa vμ phøc t¹p. TrÞ bÖnh thμnh c«ng ph¶i cã hai hÌ h»ng n¨m. BiÓu hiÖn bÖnh ®Çu tiªn lμ c¸

®iÒu kiÖn c¬ b¶n lμ chÈn ®o¸n chÝnh xç vμ

bá ¨n, b¬i tçh ®μn, lê ®ê trªn mÆt n−íc hoÆc dïng ®óng thuèc. Bªn c¹nh ®ã, ng−êi nu«i c¸

ven bê. Trªn th©n xuÊt hiÖn cç vÕt xuÊt còng cÇn ph¶i c©n nh¾c ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ

huyÕt ®á, rông v¶y, cã cç vÕt lë loÐt lan réng cña viÖc trÞ bÖnh. NÕu viÖc trÞ bÖnh tèn kÐm dÇn. Lo¹i bÖnh nμy g©y tØ lÖ cçhÕt cao vμ

v−ît qu¸ gi¸ trÞ ®μn c¸ th× nªn hñy ®μn c¸, lμm thiÖt h¹i nhiÒu cho cç ao nu«i.

khö trïng m«i tr−êng n−íc tr−íc khi th¶i ra Do tç nh©n cña bÖnh gåm nhiÒu lo¹i nguån n−íc c«ng céng vμ khö trïng ®¸y ao.

virót, vi khuÈn vμ nÊm nªn viÖc ®iÒu trÞ rÊt ViÖc chÈn ®o¸n bÖnh cña ng−êi nu«i c¸

khã kh¨n. BiÖn ph¸p ®èi phã tèt nhÊt víi lo¹i hoμn toμn dùa vμo kinh nghiÖm mμ kh«ng cã bÖnh nμy hiÖn nay lμ phßng bÖnh. Ng−êi nu«i c«ng cô hç trî nh− kÝnh hiÓn vi, kÝnh lóp vμ

cçÇn thùc hiÖn tèt cç biÖn ph¸p kü thuËt kiÕn thøc ph©n tÝch ®¸nh gi¸ bÖnh c¸. Do vËy, ch¨m sãc vμ qu¶n lý m«i tr−êng n−íc trong biÖn ph¸p tr−íc tiªn ng−êi nu«i c¸ ph¶i lμm suèt chu kú nu«i, ®Æc biÖt chó ý phßng bÖnh ë 146

147

https://thuviensach.vn

3. T¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng cña c¬

khi ph¸t hiÖn c¸ bÞ bÖnh l¹ lμ ng¨n kh«ng cho thÓ c¸ nu«i

n−íc ao cçã bÖnh ch¶y ra nguån n−íc c«ng céng, b¸o ngay víi c¬ quan thó y thñy s¶n

§Ó t¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng bÖnh tËt cña hoÆc nh÷ng ng−êi cã kiÕn thøc vÒ bÖnh c¸ ®Õn c¸, ng−êi nu«i c¸ tr−íc hÕt cÇn chän nu«i cç xö lý.

gièng cçã ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn phï hîp víi Ng−êi nu«i cçã thÓ chñ ®éng ¸p dông cç

®iÒu kiÖn khÝ hËu vμ mÆt n−íc cña m×nh. MÆt biÖn ph¸p phßng trÞ víi mét sè lo¹i bÖnh khç, nÕu c¸ bÞ thiÕu dinh d−ìng, kh¶ n¨ng th−êng gÆp cã triÖu chøng dÔ nhËn biÕt.

®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ c¸ sÏ gi¶m. Trong suèt qu¸ tr×nh nu«i, thøc ¨n cho c¸ ph¶i ®−îc cung 1. Héi chøng ®èm ®á - lë loÐt cÊp ®Çy ®ñ, th−êng xuyªn vμ ®a d¹ng.

§©y lμ lo¹i bÖnh th−êng gÆp ë c¸ tr¾m cá, c¸ tr«i, c¸ trª, c¸ qu¶... do rÊt nhiÒu lo¹i tç II- TRÞ MéT Sè BÖNH TH¦êNG GÆP CHO C¸

nh©n g©y bÖnh. Thêi gian xuÊt hiÖn bÖnh TrÞ bÖnh cho c¸ lμ mét viÖc rÊt khã kh¨n th−êng trong dÞp cuèi mïa xu©n vμ ®Çu mïa vμ phøc t¹p. TrÞ bÖnh thμnh c«ng ph¶i cã hai hÌ h»ng n¨m. BiÓu hiÖn bÖnh ®Çu tiªn lμ c¸

®iÒu kiÖn c¬ b¶n lμ chÈn ®o¸n chÝnh xç vμ

bá ¨n, b¬i tçh ®μn, lê ®ê trªn mÆt n−íc hoÆc dïng ®óng thuèc. Bªn c¹nh ®ã, ng−êi nu«i c¸

ven bê. Trªn th©n xuÊt hiÖn cç vÕt xuÊt còng cÇn ph¶i c©n nh¾c ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ

huyÕt ®á, rông v¶y, cã cç vÕt lë loÐt lan réng cña viÖc trÞ bÖnh. NÕu viÖc trÞ bÖnh tèn kÐm dÇn. Lo¹i bÖnh nμy g©y tØ lÖ cçhÕt cao vμ

v−ît qu¸ gi¸ trÞ ®μn c¸ th× nªn hñy ®μn c¸, lμm thiÖt h¹i nhiÒu cho cç ao nu«i.

khö trïng m«i tr−êng n−íc tr−íc khi th¶i ra Do tç nh©n cña bÖnh gåm nhiÒu lo¹i nguån n−íc c«ng céng vμ khö trïng ®¸y ao.

virót, vi khuÈn vμ nÊm nªn viÖc ®iÒu trÞ rÊt ViÖc chÈn ®o¸n bÖnh cña ng−êi nu«i c¸

khã kh¨n. BiÖn ph¸p ®èi phã tèt nhÊt víi lo¹i hoμn toμn dùa vμo kinh nghiÖm mμ kh«ng cã bÖnh nμy hiÖn nay lμ phßng bÖnh. Ng−êi nu«i c«ng cô hç trî nh− kÝnh hiÓn vi, kÝnh lóp vμ

cçÇn thùc hiÖn tèt cç biÖn ph¸p kü thuËt kiÕn thøc ph©n tÝch ®¸nh gi¸ bÖnh c¸. Do vËy, ch¨m sãc vμ qu¶n lý m«i tr−êng n−íc trong biÖn ph¸p tr−íc tiªn ng−êi nu«i c¸ ph¶i lμm suèt chu kú nu«i, ®Æc biÖt chó ý phßng bÖnh ë 146

147

https://thuviensach.vn

giai ®o¹n tr−íc mïa bÖnh. Thuèc KN 04-12 do xoay trßn gièng b¸nh xe, ký sinh trªn da, v©y ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I nghiªn vμ mang c¸. Giai ®o¹n c¸ h−¬ng vμ c¸ gièng cøu s¶n xuÊt tõ cç lo¹i th¶o d−îc cã kh¶

dÔ bÞ c¶m nhiÔm trïng b¸nh xe. BÖnh nÆng n¨ng phßng ®−îc bÖnh nμy, trén 2 - 4 gram lμm tØ lÖ sèng cña cçon rÊt thÊp, cã ao chØ

thuèc cho 1 kg thøc ¨n, mçi ®ît cho c¸ ¨n ba

®¹t 20%.

ngμy liªn tôc.

C¸ bÞ bÖnh th−êng cã biÓu hiÖn ngøa ng¸y, b¬i kh«ng ®Þnh h−íng, c¸ bÞ bÖnh nÆng b¬i 2. BÖnh nÊm thñy my

tçh ®μn, lê ®ê trªn mÆt ao, lËt bông råi ch×m BÖnh th−êng xuÊt hiÖn vμo mïa ®«ng, trªn xuèng chÕt. C¸ tra gièng bÞ bÖnh nÆng, trong nhiÒu ®èi t−îng c¸ nu«i nh− cçhÐp, c¸ r« phi, kho¶ng ba ngμy, sè l−îng cçhÕt cã thÓ lªn c¸ mÌ, cçhim tr¾ng... Cç giai ®o¹n tuæi khç

®Õn 90%.

nhau cña c¸, tõ trøng ®Õn c¬ thÓ tr−ëng thμnh BÖnh xuÊt hiÖn chñ yÕu ë nh÷ng ao tï,

®Òu ®· thÊy xuÊt hiÖn bÖnh. Nh÷ng ao tï n−íc bÈn, do vËy ®Ó phßng bÖnh, ng−êi nu«i

®äng, bÈn lμ m«i tr−êng dÔ ph¸t sinh bÖnh.

cçÇn ¸p dông cç biÖn ph¸p qu¶n lý tèt m«i Khi bÞ bÖnh, trªn da, mang cçã nh÷ng tr−êng n−íc. Khi xuÊt hiÖn bÖnh trªn c¸ nu«i,

®¸m sîi b«ng, mÞn, mμu tr¾ng ®ôc, nh×n thÊy dïng phÌn xanh (sunphat ®ång - CuSO ) hoÆc 4

®−îc b»ng m¾t th−êng.

muèi ¨n ®Ó trÞ bÖnh. Pha 2 - 3 gram phÌn xanh Tr−íc ®©y, cç nhμ khoa häc h−íng dÉn trÞ

hoÆc 2 - 3 kg muèi ¨n trong 100 lÝt n−íc ®Ó

bÖnh nμy b»ng Xanhmalachite. Nh−ng hiÖn t¾m cho c¸ gièng bÞ bÖnh trong 10 - 15 phót, nay, lo¹i hãa chÊt nμy ®· bÞ cÊm sö dông.

hoÆc phun phÌn xanh xuèng ao víi nång ®é BiÖn ph¸p tèt nhÊt lμ ¸p dông ph−¬ng ph¸p 0,5 - 0,7 gram cho 1 m3 n−íc ao.

tæng hîp phßng trõ dÞch bÖnh cho c¸.

4. BÖnh trïng má neo

3. BÖnh trïng b¸nh xe

Trïng má neo cã nhiÒu loμi, mçi loμi ký BÖnh th−êng xuÊt hiÖn vμo nh÷ng mïa cã sinh trªn mét hay mét sè loμi c¸ nhÊt ®Þnh.

nhiÖt ®é cao trong n¨m. Trïng b¸nh xe bao H×nh d¹ng trïng nh− chiÕc má neo. Chóng gåm nhiÒu loμi cã cÊu t¹o c¬ thÓ vμ vËn ®éng b¸m trªn da, mang, m¾t, xoang miÖng c¸, 148

149

https://thuviensach.vn

giai ®o¹n tr−íc mïa bÖnh. Thuèc KN 04-12 do xoay trßn gièng b¸nh xe, ký sinh trªn da, v©y ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I nghiªn vμ mang c¸. Giai ®o¹n c¸ h−¬ng vμ c¸ gièng cøu s¶n xuÊt tõ cç lo¹i th¶o d−îc cã kh¶

dÔ bÞ c¶m nhiÔm trïng b¸nh xe. BÖnh nÆng n¨ng phßng ®−îc bÖnh nμy, trén 2 - 4 gram lμm tØ lÖ sèng cña cçon rÊt thÊp, cã ao chØ

thuèc cho 1 kg thøc ¨n, mçi ®ît cho c¸ ¨n ba

®¹t 20%.

ngμy liªn tôc.

C¸ bÞ bÖnh th−êng cã biÓu hiÖn ngøa ng¸y, b¬i kh«ng ®Þnh h−íng, c¸ bÞ bÖnh nÆng b¬i 2. BÖnh nÊm thñy my

tçh ®μn, lê ®ê trªn mÆt ao, lËt bông råi ch×m BÖnh th−êng xuÊt hiÖn vμo mïa ®«ng, trªn xuèng chÕt. C¸ tra gièng bÞ bÖnh nÆng, trong nhiÒu ®èi t−îng c¸ nu«i nh− cçhÐp, c¸ r« phi, kho¶ng ba ngμy, sè l−îng cçhÕt cã thÓ lªn c¸ mÌ, cçhim tr¾ng... Cç giai ®o¹n tuæi khç

®Õn 90%.

nhau cña c¸, tõ trøng ®Õn c¬ thÓ tr−ëng thμnh BÖnh xuÊt hiÖn chñ yÕu ë nh÷ng ao tï,

®Òu ®· thÊy xuÊt hiÖn bÖnh. Nh÷ng ao tï n−íc bÈn, do vËy ®Ó phßng bÖnh, ng−êi nu«i

®äng, bÈn lμ m«i tr−êng dÔ ph¸t sinh bÖnh.

cçÇn ¸p dông cç biÖn ph¸p qu¶n lý tèt m«i Khi bÞ bÖnh, trªn da, mang cçã nh÷ng tr−êng n−íc. Khi xuÊt hiÖn bÖnh trªn c¸ nu«i,

®¸m sîi b«ng, mÞn, mμu tr¾ng ®ôc, nh×n thÊy dïng phÌn xanh (sunphat ®ång - CuSO ) hoÆc 4

®−îc b»ng m¾t th−êng.

muèi ¨n ®Ó trÞ bÖnh. Pha 2 - 3 gram phÌn xanh Tr−íc ®©y, cç nhμ khoa häc h−íng dÉn trÞ

hoÆc 2 - 3 kg muèi ¨n trong 100 lÝt n−íc ®Ó

bÖnh nμy b»ng Xanhmalachite. Nh−ng hiÖn t¾m cho c¸ gièng bÞ bÖnh trong 10 - 15 phót, nay, lo¹i hãa chÊt nμy ®· bÞ cÊm sö dông.

hoÆc phun phÌn xanh xuèng ao víi nång ®é BiÖn ph¸p tèt nhÊt lμ ¸p dông ph−¬ng ph¸p 0,5 - 0,7 gram cho 1 m3 n−íc ao.

tæng hîp phßng trõ dÞch bÖnh cho c¸.

4. BÖnh trïng má neo

3. BÖnh trïng b¸nh xe

Trïng má neo cã nhiÒu loμi, mçi loμi ký BÖnh th−êng xuÊt hiÖn vμo nh÷ng mïa cã sinh trªn mét hay mét sè loμi c¸ nhÊt ®Þnh.

nhiÖt ®é cao trong n¨m. Trïng b¸nh xe bao H×nh d¹ng trïng nh− chiÕc má neo. Chóng gåm nhiÒu loμi cã cÊu t¹o c¬ thÓ vμ vËn ®éng b¸m trªn da, mang, m¾t, xoang miÖng c¸, 148

149

https://thuviensach.vn

phÇn ®Çu c¾m s©u vμo cç c¬ quan bªn ngoμi dung dÞch thuèc tÝm 10 - 15 gram/m3 t¾m cç¬ thÓ c¸ ®Ó lÊy thøc ¨n vμ t¹o ra vÕt th−¬ng trong 1 giê.

cho cç tç nh©n g©y bÖnh khç x©m nhËp.

5. BÖnh trïng qu¶ d−a

Trong nh÷ng thêi gian cã nhiÖt ®é cao 20 -

30oC, cç lo¹i c¸ nu«i trong m«i tr−êng n−íc C¸ bÞ bÖnh trïng qu¶ d−a th−êng yÕu, b¬i bÈn ®Òu dÔ bÞ nhiÔm bÖnh. Khi bÞ bÖnh, c¸

tçh ®μn lê ®ê trªn mÆt ao. Trªn da c¸ xuÊt cã c¶m giç khã chÞu, b¬i mÊt th¨ng b»ng.

hiÖn nh÷ng h¹t li ti mμu tr¾ng ®ôc. BÖnh C¸ h−¬ng nhiÔm bÖnh bÞ dÞ d¹ng, uèn cong.

th−êng xuÊt hiÖn vμo mïa xu©n.

B¾t c¸ lªn nh×n b»ng m¾t th−êng thÊy râ Trïng qu¶ d−a cã thêi kú sèng tù do trong trïng b¸m vμo th©n c¸. CçhÕt nhanh do bÞ

n−íc, giai ®o¹n nμy diÖt trïng rÊt dÔ, chØ cÇn mÊt dinh d−ìng, kh«ng di chuyÓn vμ kiÕm thùc hiÖn qu¶n lý m«i tr−êng ao tèt. Giai

¨n ®−îc.

®o¹n chóng ký sinh trªn c¸ diÖt t−¬ng ®èi BÖnh ph¸t sinh do m«i tr−êng tï bÈn, do khã. Tr−íc ®©y, cç nhμ khoa häc h−íng dÉn vËy, ®Ó phßng bÖnh tr−íc hÕt cÇn qu¶n lý tèt cçh dïng Xanhmalachite ®Ó trÞ bÖnh, nh−ng m«i tr−êng ao nu«i.

hiÖn nay thuèc nμy ®· bÞ cÊm sö dông nªn ¸p Khi c¸ bÞ bÖnh, cã thÓ diÖt trïng b»ng mét dông biÖn ph¸p gi÷ s¹ch m«i tr−êng lμ chÝnh sè ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¶n:

®Ó phßng ngõa bÖnh nμy.

- Dïng l¸ xoan 0,5 kg/m3 n−íc ao. B¨m nhá 6. Cç sinh vËt h¹i c¸

l¸ xoan vμ tung xuèng ao.

- Phun Dipterex xuèng ao víi nång ®é 0,5 -

Cç sinh vËt h¹i c¸ phæ biÕn vμ g©y thiÖt 1 gram/m3 n−íc ao.

h¹i nhiÒu lμ bä g¹o, b¾p cμy, nßng näc g©y Khi dïng l¸ xoan vμ cç hãa chÊt trÞ bÖnh h¹i cho cçon. Ph−¬ng ph¸p phßng trÞ cç trïng má neo, chó ý ph¶i thay n−íc sau khi sinh vËt nμy, xem trong phÇn qu¶n lý ao thÊy trïng chÕt hoÆc trïng kh«ng cßn b¸m

−¬ng c¸ h−¬ng.

trªn th©n c¸ n÷a.

§èi víi c¸ gièng míi mua vÒ, s¸t trïng c¸

b»ng n−íc muèi 3 - 4% trong 5 - 10 phót hoÆc 150

151

https://thuviensach.vn

phÇn ®Çu c¾m s©u vμo cç c¬ quan bªn ngoμi dung dÞch thuèc tÝm 10 - 15 gram/m3 t¾m cç¬ thÓ c¸ ®Ó lÊy thøc ¨n vμ t¹o ra vÕt th−¬ng trong 1 giê.

cho cç tç nh©n g©y bÖnh khç x©m nhËp.

5. BÖnh trïng qu¶ d−a

Trong nh÷ng thêi gian cã nhiÖt ®é cao 20 -

30oC, cç lo¹i c¸ nu«i trong m«i tr−êng n−íc C¸ bÞ bÖnh trïng qu¶ d−a th−êng yÕu, b¬i bÈn ®Òu dÔ bÞ nhiÔm bÖnh. Khi bÞ bÖnh, c¸

tçh ®μn lê ®ê trªn mÆt ao. Trªn da c¸ xuÊt cã c¶m giç khã chÞu, b¬i mÊt th¨ng b»ng.

hiÖn nh÷ng h¹t li ti mμu tr¾ng ®ôc. BÖnh C¸ h−¬ng nhiÔm bÖnh bÞ dÞ d¹ng, uèn cong.

th−êng xuÊt hiÖn vμo mïa xu©n.

B¾t c¸ lªn nh×n b»ng m¾t th−êng thÊy râ Trïng qu¶ d−a cã thêi kú sèng tù do trong trïng b¸m vμo th©n c¸. CçhÕt nhanh do bÞ

n−íc, giai ®o¹n nμy diÖt trïng rÊt dÔ, chØ cÇn mÊt dinh d−ìng, kh«ng di chuyÓn vμ kiÕm thùc hiÖn qu¶n lý m«i tr−êng ao tèt. Giai

¨n ®−îc.

®o¹n chóng ký sinh trªn c¸ diÖt t−¬ng ®èi BÖnh ph¸t sinh do m«i tr−êng tï bÈn, do khã. Tr−íc ®©y, cç nhμ khoa häc h−íng dÉn vËy, ®Ó phßng bÖnh tr−íc hÕt cÇn qu¶n lý tèt cçh dïng Xanhmalachite ®Ó trÞ bÖnh, nh−ng m«i tr−êng ao nu«i.

hiÖn nay thuèc nμy ®· bÞ cÊm sö dông nªn ¸p Khi c¸ bÞ bÖnh, cã thÓ diÖt trïng b»ng mét dông biÖn ph¸p gi÷ s¹ch m«i tr−êng lμ chÝnh sè ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¶n:

®Ó phßng ngõa bÖnh nμy.

- Dïng l¸ xoan 0,5 kg/m3 n−íc ao. B¨m nhá 6. Cç sinh vËt h¹i c¸

l¸ xoan vμ tung xuèng ao.

- Phun Dipterex xuèng ao víi nång ®é 0,5 -

Cç sinh vËt h¹i c¸ phæ biÕn vμ g©y thiÖt 1 gram/m3 n−íc ao.

h¹i nhiÒu lμ bä g¹o, b¾p cμy, nßng näc g©y Khi dïng l¸ xoan vμ cç hãa chÊt trÞ bÖnh h¹i cho cçon. Ph−¬ng ph¸p phßng trÞ cç trïng má neo, chó ý ph¶i thay n−íc sau khi sinh vËt nμy, xem trong phÇn qu¶n lý ao thÊy trïng chÕt hoÆc trïng kh«ng cßn b¸m

−¬ng c¸ h−¬ng.

trªn th©n c¸ n÷a.

§èi víi c¸ gièng míi mua vÒ, s¸t trïng c¸

b»ng n−íc muèi 3 - 4% trong 5 - 10 phót hoÆc 150

151

https://thuviensach.vn

TuyÓn tËp cç c«ng tr×nh nghiªn cøu (1988 - 1992), Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ

Néi, 1993.

10. NguyÔn V¨n ViÖt: Kü thuËt nu«i c¸ n−íc TμI LIÖU THAM KH¶O

ngät, phÇn nu«i c¸ thÞt, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1993.

11. TrÇn V¨n Vü: Thøc ¨n tù nhiªn cña c¸, 1. David R. Blakely and Christopher T.

Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1995.

Hrusa: Inland aquaculture development 12. TrÇn V¨n Vü, L¹i V¨n Hïng, Lª V¨n handbook, Fishing News Books, 1989.

Th¾ng: Dinh d−ìng vμ thøc ¨n cho c¸, 2.

Fish culture in pen, IFFC, 1998.

t«m, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1998.

3.

Integrated Fish Farming in China, 13. Lª Nh− Xu©n, Ph¹m Minh Thμnh: Kü NACA, 1989.

thuËt nu«i c¸ n−íc ngät, Së Khoa häc -

4. NguyÔn §øc Héi: Qu¶n lý chÊt l−îng C«ng nghÖ vμ M«i tr−êng An Giang, 1994.

n−íc trong nu«i trång thñy s¶n, ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I, 1998.

5. NguyÔn Duy Kho¸t: Sæ tay h−íng dÉn nu«i c¸ n−íc ngät, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1997.

6.

Lª ThÞ Nga: Thñy sinh vËt häc, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1998.

7.

NguyÔn TiÕn Thμnh: Thøc ¨n nh©n t¹o cho c¸, ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I, 1998.

8. Bïi Quang TÒ: BÖnh cña ®éng vËt thñy s¶n, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1998.

9. ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I: 152

153

https://thuviensach.vn

TuyÓn tËp cç c«ng tr×nh nghiªn cøu (1988 - 1992), Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ

Néi, 1993.

10. NguyÔn V¨n ViÖt: Kü thuËt nu«i c¸ n−íc TμI LIÖU THAM KH¶O

ngät, phÇn nu«i c¸ thÞt, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1993.

11. TrÇn V¨n Vü: Thøc ¨n tù nhiªn cña c¸, 1. David R. Blakely and Christopher T.

Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1995.

Hrusa: Inland aquaculture development 12. TrÇn V¨n Vü, L¹i V¨n Hïng, Lª V¨n handbook, Fishing News Books, 1989.

Th¾ng: Dinh d−ìng vμ thøc ¨n cho c¸, 2.

Fish culture in pen, IFFC, 1998.

t«m, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1998.

3.

Integrated Fish Farming in China, 13. Lª Nh− Xu©n, Ph¹m Minh Thμnh: Kü NACA, 1989.

thuËt nu«i c¸ n−íc ngät, Së Khoa häc -

4. NguyÔn §øc Héi: Qu¶n lý chÊt l−îng C«ng nghÖ vμ M«i tr−êng An Giang, 1994.

n−íc trong nu«i trång thñy s¶n, ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I, 1998.

5. NguyÔn Duy Kho¸t: Sæ tay h−íng dÉn nu«i c¸ n−íc ngät, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1997.

6.

Lª ThÞ Nga: Thñy sinh vËt häc, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1998.

7.

NguyÔn TiÕn Thμnh: Thøc ¨n nh©n t¹o cho c¸, ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I, 1998.

8. Bïi Quang TÒ: BÖnh cña ®éng vËt thñy s¶n, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 1998.

9. ViÖn Nghiªn cøu nu«i trång Thñy s¶n I: 152

153

https://thuviensach.vn

1. CçhÐp

52

2. C¸ tr¾m cá

54

3. C¸ mÌ tr¾ng

55

4. C¸ mÌ hoa

56

5. C¸ r«hu (c¸ tr«i Ên §é)

57

MôC LôC

6. Cçhim tr¾ng n−íc ngät

58

7. C¸ r« phi vμ ®iªu hång (r« phi ®á) 60

Trang

IV- Kü thuËt nu«i c¸ ao 62

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

5

1. Kü thuËt −¬ng nu«i cçon

62

Më ®Çu

7

2. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong ao 82

Ch−¬ng II

Ch−¬ng I

Kü THUËT NU¤I C¸ RUéNG

Kü THUËT NU¤I C¸ AO N¦íC TÜNH 15

92

I- Lîi Ých tõ viÖc nu«i c¸ trong ruéng I-Nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ m«i cÊy lóa n−íc

92

tr−êng ao nu«i c¸

15

II- Cç h×nh thøc nu«i c¸ ruéng 94

1. Cç yÕu tè vËt lý, hãa häc cã ¶nh III-Kü thuËt nu«i c¸ ruéng 94

h−ëng quan träng ®Õn c¸ nu«i

16

1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng ruéng lóa 94

2. Cç yÕu tè sinh häc cã ¶nh h−ëng 2. Lùa chän loμi c¸ nu«i

95

quan träng ®Õn c¸ nu«i

23

3. Kü thuËt −¬ng cçhÐp gièng trong 3. Tæng qu¸t vÒ mèi quan hÖ dinh d−ìng ruéng cÊy lóa hai vô

96

cña cç yÕu tè trong ao víi c¸ nu«i 30

4. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong II-Kü thuËt qu¶n lý m«i tr−êng ao ruéng cÊy lóa mét vô

98

nu«i c¸

33

1. ChuÈn bÞ m«i tr−êng ao tr−íc khi th¶

Ch−¬ng III

c¸ gièng

33

Kü THUËT NU¤I C¸ N¦íC CH¶Y 103

2. Qu¶n lý m«i tr−êng ao trong qu¸

I- Nu«i c¸ ao n−íc ch¶y 104

tr×nh nu«i c¸

37

1. §iÒu kiÖn m«i tr−êng ao n−íc ch¶y 104

III- Giíi thiÖu ®Æc ®iÓm mét sè loμi 2. Th¶ c¸ gièng

105

c¸ nu«i n−íc ngät

52

3. Ch¨m sãc - qu¶n lý ao nu«i 106

154

155

https://thuviensach.vn

1. CçhÐp

52

2. C¸ tr¾m cá

54

3. C¸ mÌ tr¾ng

55

4. C¸ mÌ hoa

56

5. C¸ r«hu (c¸ tr«i Ên §é)

57

MôC LôC

6. Cçhim tr¾ng n−íc ngät

58

7. C¸ r« phi vμ ®iªu hång (r« phi ®á) 60

Trang

IV- Kü thuËt nu«i c¸ ao 62

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

5

1. Kü thuËt −¬ng nu«i cçon

62

Më ®Çu

7

2. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong ao 82

Ch−¬ng II

Ch−¬ng I

Kü THUËT NU¤I C¸ RUéNG

Kü THUËT NU¤I C¸ AO N¦íC TÜNH 15

92

I- Lîi Ých tõ viÖc nu«i c¸ trong ruéng I-Nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ m«i cÊy lóa n−íc

92

tr−êng ao nu«i c¸

15

II- Cç h×nh thøc nu«i c¸ ruéng 94

1. Cç yÕu tè vËt lý, hãa häc cã ¶nh III-Kü thuËt nu«i c¸ ruéng 94

h−ëng quan träng ®Õn c¸ nu«i

16

1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng ruéng lóa 94

2. Cç yÕu tè sinh häc cã ¶nh h−ëng 2. Lùa chän loμi c¸ nu«i

95

quan träng ®Õn c¸ nu«i

23

3. Kü thuËt −¬ng cçhÐp gièng trong 3. Tæng qu¸t vÒ mèi quan hÖ dinh d−ìng ruéng cÊy lóa hai vô

96

cña cç yÕu tè trong ao víi c¸ nu«i 30

4. Kü thuËt nu«i c¸ th−¬ng phÈm trong II-Kü thuËt qu¶n lý m«i tr−êng ao ruéng cÊy lóa mét vô

98

nu«i c¸

33

1. ChuÈn bÞ m«i tr−êng ao tr−íc khi th¶

Ch−¬ng III

c¸ gièng

33

Kü THUËT NU¤I C¸ N¦íC CH¶Y 103

2. Qu¶n lý m«i tr−êng ao trong qu¸

I- Nu«i c¸ ao n−íc ch¶y 104

tr×nh nu«i c¸

37

1. §iÒu kiÖn m«i tr−êng ao n−íc ch¶y 104

III- Giíi thiÖu ®Æc ®iÓm mét sè loμi 2. Th¶ c¸ gièng

105

c¸ nu«i n−íc ngät

52

3. Ch¨m sãc - qu¶n lý ao nu«i 106

154

155

https://thuviensach.vn

4. Thu ho¹ch 107

2. Kü thuËt cho ¨n

127

II- Nu«i c¸ lång

107

VI- Ch¨m sãc, qu¶n lý ®¨ng nu«i c¸

128

1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng nu«i c¸ lång 107

1. Qu¶n lý m«i tr−êng, phßng bÖnh cho c¸

128

2. KÕt cÊu lång nu«i c¸

108

2. Qu¶n lý an toμn cña ®¨ng nu«i c¸

128

3. Lùa chän vÞ trÝ vμ ®Æt lång c¸

111

3. §Ò phßng c¸ tho¸t ra ngoμi 129

4. Th¶ c¸ gièng

112

VII- Thu ho¹ch

130

5. Ch¨m sãc

112

6. Qu¶n lý lång c¸

114

Ch−¬ng V

7. Thu ho¹ch

115

Kü THUËT CHÕ BIÕN THøC ¡N

NU¤I C¸ 131

Ch−¬ng IV

I- Cç lo¹i nguyªn liÖu chÕ biÕn Kü THUËT NU¤I C¸ MÆT N¦íC LíN

116

thøc ¨n nu«i c¸

132

I- §Æc ®iÓm cña h×nh thøc nu«i c¸

II- Mét sè ph−¬ng ph¸p chÕ biÕn trong ®¨ng

117

thøc ¨n cho c¸

134

1. §Æc ®iÓm vÒ m«i tr−êng 117

1. LËp c«ng thøc thøc ¨n

134

2. §Æc ®iÓm vÒ kü thuËt

118

2. Mét sè cçh chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸

134

II- Chän thñy vùc ®Ó x©y dùng ®¨ng III-Mét sè c«ng thøc thøc ¨n nu«i c¸

137

nu«i c¸

119

1. Thøc ¨n nu«i c¸ tr¾m cá

138

1. §iÒu kiÖn ®Þa lý

119

2. Thøc ¨n nu«i cçhÐp

138

2. ChÊt l−îng n−íc

119

3. Thøc ¨n nu«i c¸ r« phi

139

III- X©y dùng ®¨ng nu«i c¸

119

Ch−¬ng VI

1. VËt liÖu

120

PHßNG TRÞ MéT Sè BÖNH TH¦êNG

2. ThiÕt kÕ ®¨ng nu«i c¸

120

GÆP ë C¸ NU¤I N¦íC NGäT 141

3. X©y dùng ®¨ng nu«i c¸

123

IV- Th¶ gièng

124

I- Phßng bÖnh cho c¸ nu«i 142

1. Lùa chän gièng loμi c¸ nu«i 124

1. C¶i t¹o m«i tr−êng 143

2. Kü thuËt th¶ gièng

125

2. Ng¨n ngõa vμ tiªu diÖt mÇm bÖnh 144

V- Ch¨m sãc

126

3. T¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ

1. Thøc ¨n

126

c¸ nu«i

146

156

157

https://thuviensach.vn

4. Thu ho¹ch 107

2. Kü thuËt cho ¨n

127

II- Nu«i c¸ lång

107

VI- Ch¨m sãc, qu¶n lý ®¨ng nu«i c¸

128

1. §Æc ®iÓm cña m«i tr−êng nu«i c¸ lång 107

1. Qu¶n lý m«i tr−êng, phßng bÖnh cho c¸

128

2. KÕt cÊu lång nu«i c¸

108

2. Qu¶n lý an toμn cña ®¨ng nu«i c¸

128

3. Lùa chän vÞ trÝ vμ ®Æt lång c¸

111

3. §Ò phßng c¸ tho¸t ra ngoμi 129

4. Th¶ c¸ gièng

112

VII- Thu ho¹ch

130

5. Ch¨m sãc

112

6. Qu¶n lý lång c¸

114

Ch−¬ng V

7. Thu ho¹ch

115

Kü THUËT CHÕ BIÕN THøC ¡N

NU¤I C¸ 131

Ch−¬ng IV

I- Cç lo¹i nguyªn liÖu chÕ biÕn Kü THUËT NU¤I C¸ MÆT N¦íC LíN

116

thøc ¨n nu«i c¸

132

I- §Æc ®iÓm cña h×nh thøc nu«i c¸

II- Mét sè ph−¬ng ph¸p chÕ biÕn trong ®¨ng

117

thøc ¨n cho c¸

134

1. §Æc ®iÓm vÒ m«i tr−êng 117

1. LËp c«ng thøc thøc ¨n

134

2. §Æc ®iÓm vÒ kü thuËt

118

2. Mét sè cçh chÕ biÕn thøc ¨n cho c¸

134

II- Chän thñy vùc ®Ó x©y dùng ®¨ng III-Mét sè c«ng thøc thøc ¨n nu«i c¸

137

nu«i c¸

119

1. Thøc ¨n nu«i c¸ tr¾m cá

138

1. §iÒu kiÖn ®Þa lý

119

2. Thøc ¨n nu«i cçhÐp

138

2. ChÊt l−îng n−íc

119

3. Thøc ¨n nu«i c¸ r« phi

139

III- X©y dùng ®¨ng nu«i c¸

119

Ch−¬ng VI

1. VËt liÖu

120

PHßNG TRÞ MéT Sè BÖNH TH¦êNG

2. ThiÕt kÕ ®¨ng nu«i c¸

120

GÆP ë C¸ NU¤I N¦íC NGäT 141

3. X©y dùng ®¨ng nu«i c¸

123

IV- Th¶ gièng

124

I- Phßng bÖnh cho c¸ nu«i 142

1. Lùa chän gièng loμi c¸ nu«i 124

1. C¶i t¹o m«i tr−êng 143

2. Kü thuËt th¶ gièng

125

2. Ng¨n ngõa vμ tiªu diÖt mÇm bÖnh 144

V- Ch¨m sãc

126

3. T¨ng c−êng søc ®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ

1. Thøc ¨n

126

c¸ nu«i

146

156

157

https://thuviensach.vn

II- TrÞ mét sè bÖnh th−êng gÆp cho c¸

146

1. Héi chøng ®èm ®á - lë loÐt 147

2. BÖnh nÊm thñy my

148

3. BÖnh trïng b¸nh xe

148

4. BÖnh trïng má neo

149

5. BÖnh trïng qu¶ d−a 151

6. Cç sinh vËt h¹i c¸

151

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n

Tμi liÖu tham kh¶o

152

q. gi¸m ®èc - tæng biªn tËp

TS. hoμng phong hμ

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

phã gi¸m ®èc - phã tæng biªn tËp ts. vò träng l©m

Biªn tËp néi dung:

ThS. chu v¨n kh¸nh

ThS.

PH¹M THÞ THINH

Tr×nh bμy b×a:

nguyÔn ph−¬ng mai

ChÕ b¶n vi tÝnh:

nguyÔn quúnh lan

Söa b¶n in:

PHßNG BI£N TËP Kü THUËT

§äc sçh mÉu:

ThS. PH¹M THÞ THINH

158

159

https://thuviensach.vn

II- TrÞ mét sè bÖnh th−êng gÆp cho c¸

146

1. Héi chøng ®èm ®á - lë loÐt 147

2. BÖnh nÊm thñy my

148

3. BÖnh trïng b¸nh xe

148

4. BÖnh trïng má neo

149

5. BÖnh trïng qu¶ d−a 151

6. Cç sinh vËt h¹i c¸

151

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n

Tμi liÖu tham kh¶o

152

q. gi¸m ®èc - tæng biªn tËp

TS. hoμng phong hμ

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

phã gi¸m ®èc - phã tæng biªn tËp ts. vò träng l©m

Biªn tËp néi dung:

ThS. chu v¨n kh¸nh

ThS.

PH¹M THÞ THINH

Tr×nh bμy b×a:

nguyÔn ph−¬ng mai

ChÕ b¶n vi tÝnh:

nguyÔn quúnh lan

Söa b¶n in:

PHßNG BI£N TËP Kü THUËT

§äc sçh mÉu:

ThS. PH¹M THÞ THINH

158

159

https://thuviensach.vn

In...... cuèn, khæ 12,5 x 20,5 cm, t¹i...

GiÊy ®¨ng ký kÕ ho¹ch xuÊt b¶n sè: QuyÕt ®Þnh xuÊt b¶n sè:

In xong vμ nép l−u chiÓu th¸ng 11 n¨m 2014.

M· ISBN: 978-604-57-0348-9.

160

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page

Blank Page

Blank Page

Blank Page

Blank Page