https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

HOÄI ÑOÀNG CHÆ ÑAÏO XUAÁT BAÛN

Chuû tòch Hoäi ñoàng

TS. NGUYEÃN THEÁ KYÛ

Phoù Chuû tòch Hoäi ñoàng

TS. NGUYEÃN DUY HUØNG

Thaønh vieân

TS. NGUYEÃN AN TIEÂM

TS. KHUAÁT DUY KIM HAÛI

NGUYEÃN VUÕ THANH HAÛO

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Bieân soaïn:

- Nguyeãn Vaên Taâm: Tröôûng ban Tuyeân huaán Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam

- Nguyeãn Thò Maù: Tröôûng ban ñieàu haønh Quyõ hoã trôï noâng daân

- Leâ Huy Daùng: Phoù Chaùnh Vaên phoøng Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam

- Leâ Vaên Khoâi: Phoù Giaùm ñoác Trung taâm Nghieân cöùu Khoa hoïc Noâng vaän, Hoäi Noâng daân Vieät Nam

- Ngoâ Vaên Huøng: Phoù Ban bieân taäp Baûn tin Khoa hoïc vôùi nhaø noâng

4

https://thuviensach.vn

Lôøi NHaø xuaáT BaûN

Taïi Ñaïi hoäi ñaïi bieåu toaøn quoác laàn thöù XI, Ñaûng ta ñeà ra ñònh höôùng lôùn: Ñoåi môùi moâ hình taêng tröôûng vaø cô caáu laïi neàn kinh teá; ñaåy maïnh coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa, phaùt trieån nhanh, beàn vöõng. Trong ñoù, phaùt trieån noâng nghieäp toaøn dieän, hieäu quaû, beàn vöõng theo höôùng coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa, phaùt huy öu theá cuûa neàn noâng nghieäp nhieät ñôùi gaén vôùi giaûi quyeát toát caùc vaán ñeà noâng daân, noâng thoân. Khuyeán khích taäp trung ruoäng ñaát, aùp duïng tieán boä khoa hoïc, coâng ngheä, phaùt trieån saûn xuaát noâng nghieäp haøng hoùa lôùn, coù naêng suaát, chaát löôïng, hieäu quaû cao. Gaén saûn xuaát vôùi cheá bieán vaø tieâu thuï, môû roäng xuaát khaåu. Xaây döïng noâng thoân môùi theo höôùng vaên minh, giaøu ñeïp, naâng cao ñôøi soáng vaät chaát vaø tinh thaàn cuûa noâng daân. Nhö vaäy, vaán ñeà noâng nghieäp vaø noâng thoân ñöôïc Ñaûng ta ñaëc bieät quan taâm vaø coi ñoù laø moät khaâu quan troïng ñeå phaùt trieån ñaát nöôùc theo höôùng daân giaøu, nöôùc maïnh, daân chuû, coâng baèng, vaên minh.

Cuoán saùch Noâng daân laøm giaøu neâu moät soá kinh nghieäm noâng daân laøm giaøu treân caùc loaïi hình troàng troït, chaên nuoâi, nuoâi troàng thuûy saûn... vaø nhöõng 5

https://thuviensach.vn

taám göông tieâu bieåu cuûa ngöôøi noâng daân vöôït qua moïi khoù khaên vöôn leân laøm giaøu chính ñaùng. Vôùi 109 caâu hoûi vaø traû lôøi veà nhöõng vaán ñeà nhö tieâu chuaån VietGAP, chính saùch thueá, hoã trôï voán vay mua maùy moùc, thieát bò,...; veà Quyõ hoã trôï noâng daân, toå tieát kieäm vaø vay voán; veà moät soá chöông trình cho vay hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch; veà chính saùch vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi... ñoù laø nhöõng vaán ñeà böùc thieát maø ngöôøi noâng daân heát söùc quan taâm.

Xin giôùi thieäu cuoán saùch cuøng baïn ñoïc.

Thaùng 12 naêm 2011

NHAØ XUAÁT BAÛN CHÍNH TRÒ QUOÁC GIA - SÖÏ THAÄT

6

https://thuviensach.vn

Phaàn thöù nhaát

KiNH NgHieäM LaøM giaøu Cuûa NHaø NOÂNg i- KiNH NgHieäM LaøM giaøu

TÖø TRaNg TRaÏi TOÅNg HôÏP

XAÂY DÖÏNG THAØNH COÂNG TRANG TRAÏI

ÔÛ VUØNG KINH TEÁ MÔÙI*

Anh Tröông Nuoâi, thoân Thaïch Bi II, xaõ Phoå Thaïnh, huyeän Ñöùc Phoå, tænh Quaûng Ngaõi thaønh coâng nhôø keát hôïp troàng troït vaø vaät nuoâi ñaëc saûn.

Gia ñình anh ñaõ coù cuûa aên, cuûa ñeå, caùc con ñöôïc ñeán tröôøng hoïc haønh ñaày ñuû. Anh coù ñieàu kieän giuùp ñôõ baø con trong vuøng thi ñua phaùt trieån saûn xuaát, trao ñoåi kinh nghieäm cuûa mình vaø giuùp ñôõ haøng traêm caây gioáng moãi naêm cho baø con, ñoù laø nhôø vieäc quyeát taâm thöïc hieän chính saùch cuûa ñòa phöông, di daân ñi vuøng kinh teá môùi Taân An, baøn vôùi vôï, quyeát taâm tìm loái thoaùt caùi ngheøo.

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Haø Noäi, 2010, tr. 145.

7

https://thuviensach.vn

Vaøo naêm 1997, vuøng kinh teá môùi Taân An luùc baáy giôø laø moät thung luõng nhoû loït thoûm döôùi chaân nuùi, caùch khu daân cö gaàn 10 km, ñieän nöôùc khoâng coù, ñöôøng ñi laïi thì gaäp gheành khoù khaên. Chính vì ñieàu ñoù ñaõ khoâng ít gia ñình naûn chí, trôû veà nôi ôû cuõ. Ñöôïc söï uûng hoä cuûa vôï, gia ñình anh ñaõ che taïm moät ngoâi nhaø nhoû gaàn bôø suoái, xung quanh coù nhöõng thöûa ñaát baèng nhôø doøng suoái boài pha ñeå troàng caùc loaïi caây ngaén ngaøy laøm cô sôû phaùt trieån ban ñaàu. Nghó thì deã vaäy, nhöng töø nhoû, hai vôï choàng chæ bieát laøm ngö nghieäp, bieát con caù, con toâm, chôï buùa, chöù naøo coù bieát laøm röøng, laøm raãy, troàng caây, chaên nuoâi gì, do ñoù gia ñình anh gaëp heát khoù khaên naøy ñeán khoù khaên khaùc. Luùc thì chaên nuoâi gaëp dòch, luùc thì troàng caây khoâng cho quaû, saâu beänh... vaø cô baûn nhaát laø chöa tìm ra ñöôïc caây troàng, vaät nuoâi thích hôïp. Cöù nhö theá, cuoäc soáng ôû vuøng kinh teá môùi cuûa gia ñình anh vaãn khoù khaên keùo daøi.

Ñeán naêm 2002, qua moät laàn ñeán Hoäi Noâng daân xaõ ñeå nghe höôùng daãn kyõ thuaät chaên nuoâi, ñoïc ñöôïc thoâng tin töø baùo Noâng thoân ngaøy nay, anh Tröông Nuoâi bieát ñöôïc hieäu quaû cuûa moâ hình troàng caây quyùt ñöôøng ôû Long Thaønh (Ñoàng Nai).

Nhaän thaáy ñaát ñai ôû Taân An cuõng coù theå troàng ñöôïc, anh quyeát ñònh ñeán taän Long Thaønh mua 20 caây quyùt gioáng Thaùi Lan veà troàng thöû. Nhôø kieân trì chaêm soùc, soá quyùt anh troàng ñaõ sinh 8

https://thuviensach.vn

tröôûng, phaùt trieån toát, caây sai tróu quaû. Thaønh coâng ban ñaàu khieán vôï choàng anh vui möøng nhö ñöôïc ñoùn nhaän moät moùn quaø quyù - moùn quaø seõ laøm thay ñoåi cuoäc soáng cuûa gia ñình anh. Anh quyeát taâm vaøo laïi Long Thaønh moät laàn nöõa vaø laàn naøy anh mua taän 1.200 goác quyùt veà troàng ra khaép khu vöôøn cuûa mình. Thôøi gian ñaàu, do chöa coù kinh nghieäm, haèng naêm anh chæ thu ñöôïc 3 - 4 taán quaû, quyùt chua vaø traùi nhoû, hình thöùc khoâng ñeïp neân khoâng caïnh tranh ñöôïc vôùi caùc loaïi quyùt treân thò tröôøng. Sau moãi vuï, anh laïi ñuùc ruùt kinh nghieäm vaø nghieân cöùu, hoïc hoûi ôû caùc keânh thoâng tin ñeå chaêm soùc, boùn phaân cho caây quyùt hôïp lyù hôn. Caøng ngaøy, vöôøn quyùt cuûa anh caøng sai quaû, chaát löôïng khoâng thua keùm gì quyùt Thaùi Lan treân thò tröôøng. Anh laïi tieáp tuïc mua theâm caây gioáng veà troàng. Hieän vôùi 1.400 goác quyùt, moãi naêm cho gaàn 15 taán quaû, anh thu veà ñöôïc treân 130 trieäu ñoàng. Anh coøn öôm caây gioáng ñeå cung caáp cho caùc hoä noâng daân trong vaø ngoaøi tænh, soá tieàn thu ñöôïc moãi naêm cuõng treân 20 trieäu ñoàng.

Soá tieàn thu ñöôïc töø caây quyùt, anh tieáp tuïc thöïc hieän yù töôûng phaùt trieån trang traïi cuûa mình baèng caùch troàng röøng. Anh troàng keo lai vaø xen trong ñoù laø caùc loaïi caây sao ñen vaø lim xanh. Ñeán nay anh ñaõ troàng ñöôïc 24 ha caây laâm nghieäp vaø thu hoaïch ñöôïc gaàn 10 ha keo lai. Nhöõng caây lim 9

https://thuviensach.vn

xanh vaø sao ñen cuûa anh cuõng coù ñoä tuoåi 4 - 6 naêm, höùa heïn nhöõng muøa boäi thu.

Cuõng chính töø caây quyùt, naêm 2009 anh ñaõ ñöôïc moät chuû trang traïi nuoâi lôïn röøng lai quy moâ lôùn trong tænh trao ñoåi caây, con gioáng vaø phöông thöùc laøm aên. Anh ñaõ nhaän veà 9 con lôïn naùi vaø 1 con lôïn ñöïc trò giaù gaàn 70 trieäu ñoàng roài ñaàu tö chuoàng traïi doïc beân bôø suoái ñeå chaên nuoâi. Nhôø söï höôùng daãn taän tình cuûa ñoái taùc, ñeán nay ñaøn lôïn cuûa gia ñình anh ñaõ coù treân 100 con. Môùi ñaây, trong laàn xuaát chuoàng löùa ñaàu tieân goàm 18 con lôïn thòt vaø lôïn gioáng ñaõ mang veà cho gia ñình anh 80 trieäu ñoàng.

Ngoaøi ra, taän duïng nhöõng hoá xung quanh bôø suoái, anh ñaøo ba ao nuoâi caù vöøa ñeå caûi thieän ñôøi soáng, vöøa ñeå döï tröõ nöôùc töôùi cho quyùt trong muøa khoâ. Xung quanh caùc vöôøn troàng quyùt, anh coøn troàng 2.000 goác maây neáp vöøa ñeå laøm bôø raøo baûo veä vöôøn vaø töông lai coù theå khai thaùc maây xuaát khaåu.

Thaønh tích ñaùng neå cuûa gia ñình anh ñaõ ñöôïc UÛy ban nhaân daân tænh Quaûng Ngaõi taëng Baèng khen trong phong traøo noâng daân thi ñua saûn xuaát kinh doanh gioûi giai ñoaïn 2005-2008 vaø môùi ñaây laø Baèng khen giai ñoaïn 2000-2010. Anh vinh döï ñöôïc Hoäi Noâng daân tænh cöû laøm thaønh vieân trong Ban chuû nhieäm Caâu laïc boä saûn xuaát kinh doanh gioûi cuûa tænh.

10

https://thuviensach.vn

“ÑÒA CHæ ÑOÛ” CHO NHÖõNG GIAÁC MÔ LAØM GIAØU*

Ngoài trong ngoâi nhaø ba taàng khang trang vôùi ñaày ñuû nhöõng tieän nghi sinh hoaït ñaét tieàn, anh Ngoâ Ñình Chieán (thoân Coác Kheâ, xaõ Phaïm Nguõ Laõo, huyeän Kim Ñoäng, tænh Höng Yeân) baät mí vôùi chuùng toâi: toaøn boä taøi saûn treân laø töø ñaøn vòt hôn 8.000 con maø coù ñaáy. Trong caâu chuyeän côûi môû giöõa chuû vaø khaùch, chuùng toâi khoâng khoûi ngaïc nhieân veà kinh nghieäm laøm giaøu cuûa anh.

Vaøo nhöõng naêm 90 theá kyû XX, duø ôû noâng thoân nhöng vôï choàng anh Chieán chaúng coù moät taác ñaát caém duøi. Laøm thueâ, laøm möôùn heát trong Nam ngoaøi Baéc nhöng cuõng chaúng ñuû aên, cuoäc soáng gia ñình thieáu thoán traêm beà... Anh nghó, ñeå

thoaùt ngheøo vaø tieán tôùi laøm giaøu, tröôùc heát baûn thaân phaûi noã löïc heát söùc mình, xaùc ñònh ñöôïc moät höôùng ñi ñuùng ñaén vaø khai thaùc ñöôïc nhöõng lôïi theá töø tieàm naêng saün coù. Do vaäy, naêm 2000 anh quyeát ñònh thaàu khu ñaát truõng boû hoang quanh naêm ngaäp nöôùc cuûa thoân ñeå xaây döïng trang traïi nuoâi vòt, thaû caù. Haøng traêm meùt khoái ñaát ñöôïc ñaép leân, ñoàng nghóa vôùi nhöõng gioït moà hoâi cuûa hai vôï choàng thi nhau nhoû xuoáng. Ban ñaàu, anh

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 121 vaø baùo hungyen.org.vn.

11

https://thuviensach.vn

nuoâi 1.000 con vòt sinh saûn chuyeân cung caáp vòt gioáng cho nhaân daân trong vuøng. Khi coù voán trong tay, anh quyeát ñònh ñaáu thaàu theâm ruoäng cuûa ngöôøi daân trong thoân ñeå môû roäng dieän tích chaên nuoâi, ñeán nay toång dieän tích trang traïi cuûa gia ñình leân ñeán 18.000 m2. Khu ñaát truõng ngaøy naøo ñöôïc vôï choàng anh be bôø, ñaøo ao, nay ñaõ thaønh chuoàng traïi vaø nhöõng vöôøn caây traùi xum xueâ...

Hieän nay, trong chuoàng, ñaøn vòt sinh saûn cuûa gia ñình luoân dao ñoäng töø 3.000 ñeán 4.000 con, coù thôøi ñieåm leân ñeán 8.000 con. Thu nhaäp töø saûn xuaát vòt gioáng cuûa gia ñình haèng naêm laõi töø 300

ñeán 400 trieäu ñoàng. Ñeå taän duïng thöùc aên laø nhöõng quaû tröùng aáp keùm chaát löôïng, nhöõng con vòt con chaát löôïng thaáp, dò taät... anh nuoâi moät ñaøn caù saáu sinh saûn goàm 8 con. Ñeán nay soá caù saáu naøy ñaõ cho nhöõng löùa con ñaàu tieân, anh vöøa xuaát baùn, thu ñöôïc gaàn 100 trieäu ñoàng. Anh cho raèng, nhöõng con vòt phaåm caáp thaáp hay nhöõng quaû tröùng aáp bò hoûng thöôøng boû ñi raát nhieàu, gaây oâ nhieãm moâi tröôøng laïi thieät haïi veà kinh teá. Giôø ñaây nhöõng thöù ñoù laïi trôû thaønh nguoàn thöùc aên quan troïng cuûa caù saáu, vöøa giuùp naâng cao hieäu quaû kinh teá laïi khoâng gaây oâ nhieãm moâi tröôøng.

Phaùt trieån kinh teá phaûi gaén vôùi nhu caàu thò tröôøng, ñaëc bieät laø ñaàu ra cho saûn phaåm. Naém baét ñöôïc thò hieáu cuûa ngöôøi daân, naêm 2005-2006

anh quyeát ñònh nuoâi moät soá gioáng caù caûnh maø nhu caàu thò tröôøng hieän raát caàn nhö caù Roàng, 12

https://thuviensach.vn

Hoaøng Long, Thanh Long, caù cheùp Nhaät... Ñaëc bieät, nhöõng ao nuoâi caù roâ phi ñôn tính vöøa mang laïi hieäu quaû kinh teá, vöøa caûi taïo moâi tröôøng nöôùc vì phaân töø vòt thaûi ra laøm thöùc aên cho caù. Töø caùc ñoái töôïng naøy cuõng cho anh theâm nguoàn thu leân tôùi hôn traêm trieäu ñoàng moãi naêm. Anh luoân tìm toøi hoïc hoûi nhöõng caùi môùi, nhöõng tieán boä kyõ thuaät trong saûn xuaát, ñaëc bieät laø coâng taùc phoøng tröø dòch beänh cho caùc ñoái töôïng nuoâi luoân ñöôïc anh ñaët leân haøng ñaàu. Coâng taùc veä sinh chuoàng traïi cuûa gia ñình luoân ñöôïc duy trì thöôøng xuyeân.

Coù theå thaáy ñöôïc qua nhöõng ñôït dòch beänh treân gia suùc, gia caàm vöøa qua nhö dòch cuùm gia caàm H5N1, nhöng ñaøn vòt hôn 4.000 con cuûa gia ñình anh do ñöôïc phoøng tröø nghieâm ngaët theo ñuùng quy trình kyõ thuaät neân vaãn khoûe maïnh vaø tieáp tuïc sinh saûn.

Vieäc phaùt trieån kinh teá trang traïi khoâng chæ ñem laïi thu nhaäp cho gia ñình maø coøn taïo vieäc laøm cho ngöôøi daân ñòa phöông. Vaøo muøa vòt gioáng (töø thaùng 3 ñeán thaùng 8) gia ñình anh luoân coù töø 8 ñeán 10 lao ñoäng, thu nhaäp trung bình haèng thaùng töø 1,5 ñeán 2,5 trieäu ñoàng/ngöôøi. Ngoaøi nhöõng dieän tích ñaát cho chaên nuoâi, anh coøn troàng 300 ñeán 500 caây nhaõn chín muoän, vöøa giuùp caûi taïo caûnh quan moâi tröôøng maùt meû, trong laønh; ñoàng thôøi taêng thu nhaäp ñaùng keå. Khaùc haún vôùi nhöõng trang traïi chaên nuoâi khaùc, ñieàu ñaëc bieät ôû ñaây laø, duø nuoâi ñeán haøng nghìn con vòt, song 13

https://thuviensach.vn

khoâng thaáy baát cöù muøi oâ nhieãm naøo töø vòt thaûi ra. Anh noùi, coù ñöôïc moâi tröôøng nhö vaäy laø do gia ñình aùp duïng caùch xöû lyù chaát thaûi baèng coâng ngheä khí sinh hoïc (biogas). Beân caïnh ñoù, söû duïng coâng ngheä khí sinh hoïc coøn mang laïi hieäu quaû kinh teá roõ reät. Nhôø chaïy maùy phaùt ñieän baèng khí sinh hoïc, moãi thaùng gia ñình anh tieát kieäm ñöôïc treân 10 trieäu ñoàng chi phí tieàn ñieän naêng phuïc vuï saûn xuaát vaø sinh hoaït.

Tieáng laønh ñoàn xa, töø nhöõng naêm gaàn ñaây gia ñình anh luoân laø “ñòa chæ ñoû” cuûa nhöõng hoä noâng daân ôû caùc ñòa phöông nhö Haø Noäi, Phuù Thoï, Haø Nam... ñeán tham quan, hoïc hoûi kinh nghieäm.

Cuõng töø moâ hình phaùt trieån kinh teá trang traïi naøy, 5 naêm lieân tuïc (2005-2010) anh vinh döï ñöôïc cöû ñi döï Hoäi nghò baùo caùo ñieån hình tieân tieán trong phaùt trieån kinh teá trang traïi cuûa ñòa phöông vaø ñöôïc UÛy ban nhaân daân tænh Höng Yeân taëng Baèng khen.

ANH NOÂNG DAÂN THUÛ ÑOÂ TIEÂU BIEåU*

Anh Vuõ Hoàng Sôn, xaõ Tri Trung, huyeän Phuù Xuyeân ñaõ trôû thaønh ngöôøi ñi ñaàu trong phong traøo laøm kinh teá trang traïi ôû xaõ.

Hieän thu nhaäp töø moâ hình trang traïi vaø lónh vöïc xaây döïng cuûa anh moãi naêm leân ñeán

* Nguoàn: www.hanoi.gov.vn.

14

https://thuviensach.vn

300 trieäu ñoàng. Thaønh tích naøy ñaõ ñöôïc Hoäi Noâng daân thaønh phoá Haø Noäi baàu anh laø moät trong 10 göông maët noâng daân tieâu bieåu cuûa phong traøo saûn xuaát kinh doanh gioûi trong 5 naêm (2005-2010).

Sau 13 naêm tham gia quaân nguõ vaø laøm coâng nhaân, trôû veà ñòa phöông, anh Sôn thaáy roõ caùi khoù, caùi ngheøo cuûa laøng queâ vaø luoân traên trôû raát nhieàu. Ñaàu naêm 1993, xaõ Tri Trung chuû tröông cho ñaáu thaàu khu bôø Nuøng vôùi dieän tích 3 ha.

Anh ñaõ truùng thaàu khu ñaát naøy. Goïi laø truùng thaàu cho oai chöù khu ñaát naøy vöøa laø ruoäng, vöøa laø möông truõng, vöøa laø goø ñoáng, raát khoù khaên cho saûn xuaát neân coù môøi cuõng khoâng ai daùm maïo hieåm nhaän thaàu.

Thaàu ñöôïc ruoäng roài, nhöng baøi toaùn ñaët ra ñoái vôùi anh luùc ñoù laø troàng caây gì, nuoâi con gì, quy hoaïch theá naøo, voán lieáng ôû ñaâu... Voán laø ngöôøi sieâng naêng lao ñoäng, anh quyeát taâm vay möôïn anh em, baïn beø gaàn 100 trieäu ñoàng ñeå ñaép bôø, mua caây gioáng, caù gioáng veà laøm nhö caùc moâ hình anh ñaõ ñöôïc tham quan. Naêm ñaàu, nôi truõng caáy luùa moät vuï vaø thaû caù; goø ñoáng chöa bieát laøm gì neân thu nhaäp raát thaáp. Anh ñaõ ñeà nghò Hôïp taùc xaõ vaø UÛy ban nhaân daân xaõ cho khai thaùc ñaát goø ñoáng laøm vaät lieäu xaây döïng. Ñöôïc chính quyeàn ñòa phöông ñoàng yù, anh vöøa laáy ñaát ñoùng gaïch, vöøa gom goùp voán lieáng ñeå môû roäng saûn xuaát. Anh keå laïi: “Do chöa coù kinh nghieäm neân nhöõng naêm 15

https://thuviensach.vn

ñaàu, toâi ñaõ gaëp nhieàu ruûi ro, thua thieät, töôûng chöøng khoâng ñöùng daäy ñöôïc. Nhöng nghò löïc vaø yù chí laøm giaøu chính ñaùng ñaõ thoâi thuùc toâi khoâng naûn. Nghe tin ôû ñaâu coù moâ hình trang traïi laøm aên coù hieäu quaû laø toâi ñeán taän nôi ñoù hoïc taäp, töø Baéc Ninh, Nam Ñònh, Haûi Döông, Nam Haø...”.

Ñeán naêm 1998, moâ hình trang traïi cuûa anh ñaõ daàn hoaøn thieän vôùi 2 ha nuoâi thaû caù; 0,5 ha nuoâi caù gioáng; dieän tích coøn laïi anh xaây döïng khu chaên nuoâi gia suùc, gia caàm.

Sau khi ñaõ quy hoaïch oån ñònh, anh coù ñieàu kieän thaâm canh, môû roäng saûn xuaát. Töø naêm 2006

ñeán nay, bình quaân moãi naêm anh cho xuaát chuoàng 27 taán lôïn thòt (300 con); thu baùn 60 - 65 vaïn quaû tröùng gaø, vòt; 16 - 17 taán caù vaø nhieàu saûn phaåm töø ruoäng canh taùc, caây aên quaû. Sau khi tröø chi phí, thu nhaäp töø saûn xuaát trang traïi ñaõ ñem veà cho gia ñình anh 160 trieäu ñoàng/naêm. Ngoaøi ra, trang traïi cuõng thu huùt khoaûng 20 lao ñoäng vôùi thu nhaäp töø 1,5 ñeán 2 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng.

Khoâng chæ laøm kinh teá trang traïi, anh coøn tham gia phaùt trieån ngheà moäc truyeàn thoáng, tham gia lónh vöïc ñaàu tö xaây döïng, kyù hôïp ñoàng truøng tu, toân taïo ñình chuøa ôû Haø Noäi vaø nhieàu nôi nhö Nam Ñònh, Höng Yeân... Trung bình moãi naêm, thu nhaäp töø lónh vöïc naøy cuõng mang veà cho anh 140 trieäu ñoàng vaø taïo vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 30 lao ñoäng ñòa phöông vôùi möùc löông töø 2,5

ñeán 3 trieäu ñoàng/thaùng.

16

https://thuviensach.vn

Anh ñaõ phoå bieán kieán thöùc, kyõ thuaät cho hôn 50 ngöôøi ôû ñòa phöông ñeán hoïc hoûi kinh nghieäm.

Töø moâ hình trang traïi cuûa anh Sôn, ñeán nay toaøn xaõ Tri Trung ñaõ coù 34 hoä coù trang traïi vôùi toång dieän tích 45 ha treân caùc caùnh ñoàng. Nhöõng naêm gaàn ñaây, caùc trang traïi cho thu nhaäp bình quaân töø 55 ñeán 70 trieäu ñoàng/ha/naêm.

LAØM GIAØU TREÂN VUØNG CAÙT TRAÉNG*

Nhôø keát hôïp haøi hoøa, moâ hình kinh teá trang traïi toång hôïp treân vuøng caùt taïi xaõ Haûi Ninh, huyeän Quaûng Ninh, tænh Quaûng Bình cuûa anh Voõ Ñaïi Nghóa ñaït doanh thu haèng naêm hôn 30 tyû ñoàng, lôïi nhuaän bình quaân 3 - 4 tyû ñoàng.

Khu trang traïi cuûa anh vôùi dieän tích 34,5 ha, trong ñoù coù 30 hoà nuoâi toâm; traïi lôïn coù 150 con lôïn naùi, gaàn 1.000 con lôïn thòt; traïi gaø coù hôn 6.000 con gaø ñeû Ai Caäp, 10.000 con gaø gioáng vaø hôn 10 ha röøng xanh ngaét. Ñaây laø trang traïi toång hôïp vaøo loaïi lôùn nhaát tænh Quaûng Bình, laø moät ñòa chæ tham quan quen thuoäc cuûa noâng daân trong vaø ngoaøi tænh. Coù ñöôïc keát quaû naøy laø caû moät quaù trình coá gaéng, noã löïc khoâng ngöøng cuûa vôï choàng anh Nghóa.

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 103 vaø cand.com.vn.

17

https://thuviensach.vn

Anh nhôù laïi, vaøo moät ngaøy ñeïp trôøi ñaàu naêm 2002, anh baét ñaàu ñoäng thoå, döïng leàu, xaây döïng trang traïi treân ñoäng caùt bay. Mieäng cöôøi töôi roùi, nhöng buïng anh lo ngay ngaùy. Haøng naêm trôøi ngaäp huïp trong caùt, ñoâi vai anh söng taáy, maët bao laàn ngaõ duïi xuoáng caùt. Moãi laàn nhö theá anh nhö muoán kieät söùc phaûi boû cuoäc. Nhöng anh nghó, boû ngang theá naøy thì vôï con baáu víu vaøo ñaâu, caùt cuõng laø ñaát, maø ñaát ñaâu phuï ngöôøi...

ÔÛ vuøng caùt, khoán khoå nhaát laø naïn caùt bay, caùt nhaûy. Vieäc laøm ñaàu tieân cuûa anh laø troàng keo lai chaén caùt. Khi keo lai ñaõ beùn reã, anh thöïc hieän caùc keá hoaïch tieáp theo, naøo laø troàng rau saïch, nuoâi gaø, lôïn naùi, lôïn thòt, boø sinh saûn... Naêm ñaàu loã voán, naêm tieáp theo hoaø, ñeán naêm thöù ba, anh baét ñaàu thu ñöôïc soá laõi gaàn 150 trieäu ñoàng.

Naêm 2005, sau khi ñi nhieàu nôi, tham quan nhieàu moâ hình laøm aên coù hieäu quaû, anh baét ñaàu ñaàu tö phaùt trieån kinh teá toång hôïp theo höôùng öùng duïng coâng ngheä sinh hoïc vaøo nuoâi troàng thuûy saûn, phaùt trieån chaên nuoâi, troàng röøng treân caùt, taïo neân moät trang traïi sinh thaùi beàn vöõng.

Nhôø vaäy, trang traïi cuûa anh cho hieäu quaû raát cao.

Thaønh coâng lôùn nhaát cuûa anh laø trong lónh vöïc thuûy saûn. Hieän taïi, saûn phaåm toâm nuoâi chính cuûa anh laø toâm theû chaân traéng, dieän tích 15 ha vôùi 30 hoà nuoâi, ñaït saûn löôïng töø 330 - 350 taán moãi naêm. Anh thöïc hieän phöông thöùc nuoâi luaân canh nhaèm cung caáp ñuû cho thò tröôøng taát caû caùc muøa 18

https://thuviensach.vn

trong naêm, ñaëc bieät laø vaøo vuï ñoâng. Beân caïnh ñoù, anh ñaõ phoái hôïp cuøng Tröôøng Ñaïi hoïc Nha Trang, tieán haønh tieáp nhaän vaø thöïc thi ñeà aùn

“Sinh saûn gioáng nhaân taïo caù Ñoái Muïc” vôùi dieän tích 5 ha, coù 9 ao öông nuoâi gioáng caù naøy. Ñaây laø moät loaøi caù coù giaù trò kinh teá cao, deã nuoâi. Döï aùn cho ñeán thôøi ñieåm cuoái naêm 2009 ñaõ thaønh coâng hôn mong ñôïi, môû ra moät höôùng ñi môùi cho caùc hoä daân chuyeân nuoâi troàng thuûy saûn trong caû nöôùc.

Trang traïi toång hôïp cuûa anh saûn xuaát kheùp kín, taän duïng heát dieän tích ñaát vaø caùc saûn phaåm dö thöøa nhö: söû duïng nguoàn phaân gia suùc ñeå saûn xuaát khí sinh hoïc, taïo nguoàn naêng löôïng môùi phuïc vuï saûn xuaát vaø ñôøi soáng; troàng caùc loaïi rau, cuû, quaû ñeå chaên nuoâi lôïn,... Nhôø bieát aùp duïng tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät, löïa choïn ñoái töôïng nuoâi phuø hôïp neân trang traïi ñaõ môû roäng daàn vaø phaùt trieån thuaän lôïi, vöøa thu ñöôïc hieäu quaû kinh teá cao, vöøa coù taùc ñoäng tích cöïc ñeán moâi tröôøng. Töø moät vuøng ñaát caùt hoang sô, trang traïi ñaõ bieán thaønh vuøng saûn xuaát haøng hoùa phuïc vuï tieâu duøng noäi ñòa vaø tieán tôùi xuaát khaåu. Bình quaân thu ñöôïc töø 100 ñeán 150 trieäu ñoàng treân moãi ha moät naêm. Trang traïi taïo vieäc laøm oån ñònh cho gaàn 100 lao ñoäng, thu nhaäp bình quaân 2,5 - 3 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng.

Döïa vaøo tieàm naêng saün coù cuøng theá maïnh veà nguoàn nhaân löïc, vaät chaát,... anh Nghóa döï tính ñeán naêm 2015 seõ thieát laäp, phaùt trieån thaønh khu du lòch sinh thaùi ven bieån. Ñaây laø hình thöùc du 19

https://thuviensach.vn

lòch mang tính quaûng baù caùc saûn phaåm röøng vaø bieån mang höông vò ñaëc tröng cuûa Quaûng Bình queâ anh.

NÖõ CHUÛ TRANG TRAÏI NAêNG ÑOÄNG*

Vôùi quy moâ 10.000 con gaø ñeû, 3.000 con gaø thòt moãi löùa, ngoaøi ra coøn 12 heo naùi vaø 50 heo thòt, thaû caù treân dieän tích hoà 12.000 m2, moãi naêm trang traïi cho thu nhaäp laõi roøng töø 400 - 500

trieäu ñoàng. Thaät baát ngôø khi chuû trang traïi laïi laø moät phuï nöõ - chò Traàn Thò Tî ôû thò traán Töù Haï, huyeän Höông Traø, tænh Thöøa Thieân Hueá.

Sinh ra vaø lôùn leân treân vuøng ñaát thuaàn noâng, quanh naêm chæ troàng caây luùa, do hoaøn caûnh gia ñình, chò Tî chæ hoïc ñeán lôùp 10 roài phaûi ôû nhaø phuï giuùp cha meï laøm ruoäng. Chính khoù khaên ñoù ñaõ giuùp chò thaáu hieåu noãi khoù nhoïc cuûa ngöôøi noâng daân. Noâng daân troàng luùa ñeå ñuû aên, nuoâi soáng gia ñình ñaõ khoù, noùi gì ñeán chuyeän laøm giaøu. Vì vaäy, sau khi laáy choàng, chò quyeát ñònh khoâng theo ngheà cuûa cha meï vaø ñaõ ñi hoïc ngheà thuù y, sau ñoù laäp nghieäp baèng ngheà chaên nuoâi. Naêm 1995, chò baét ñaàu nuoâi gaø quy moâ nhoû döôùi 1.000 con.

Vöøa laøm vöøa hoïc, chò ñaõ ñi tham quan, hoïc hoûi

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 112.

20

https://thuviensach.vn

caùc trang traïi lôùn ôû mieàn Nam. Thaønh coâng böôùc ñaàu, ñeán naêm 2001, chò thueâ ñaát cuûa huyeän Höông Traø ñeå xaây döïng trang traïi vôùi quy moâ 3.000 con gaø ñeû tröùng vaø 4.000 con gaø thòt. Saûn xuaát ñang thuaän lôïi, nhöng may maén khoâng ñeán vôùi chò.

Naêm 2003, trang traïi cuûa chò naèm trong vuøng bò dòch cuùm gia caàm buoäc phaûi tieâu huûy, chò bò thieät haïi khoaûng 200 trieäu ñoàng. Thôøi ñieåm ñoù, maát moät soá tieàn nhö vaäy laø quaù lôùn ñoái vôùi chò, nhöng khoù khaên cuõng khoâng laøm chò naûn loøng.

Naêm 2004, Nhaø nöôùc cho nuoâi laïi gia caàm, chò ñaõ ñöôïc Hoäi Noâng daân huyeän tín chaáp cho vay 100 trieäu ñoàng. Chò maïnh daïn mua 2.000 con gaø ñeû vaø 1.000 con gaø thòt veà ñeå taùi saûn xuaát. Cuoái naêm 2004, khi tænh coù chuû tröông khoâng ñöôïc nuoâi gia caàm trong noäi thaønh, noäi thò, chò buoäc phaûi di dôøi trang traïi veà vuøng Ruù Caùt, huyeän Quaûng Ñieàn, caùch nhaø 20 km. Tuy gaëp nhieàu khoù khaên vaø thieät haïi doàn daäp, nhöng gia ñình chò khoâng naûn chí, vaãn tieáp tuïc xaây döïng vaø môû roäng trang traïi vôùi quy moâ ngaøy caøng lôùn hôn. Naêm 2005-2006, trang traïi cuûa gia ñình chò luùc naøy ñaõ oån ñònh saûn xuaát vôùi quy moâ 3.000 con gaø ñeû vaø nuoâi 3.000 -

4.000 con gaø thòt moãi löùa, thöôøng xuyeân coù 3 coâng nhaân laøm vieäc vôùi möùc löông töø 1,2 - 1,5 trieäu ñoàng/

ngöôøi/thaùng. Ñöôïc Chi cuïc thuù y tænh vaø Traïm thuù y huyeän Quaûng Ñieàn quan taâm giuùp ñôõ vieäc phoøng choáng dòch beänh, cuøng vôùi vieäc chò ñaõ aùp duïng trieät ñeå caùc quy trình chaên nuoâi neân maëc duø 21

https://thuviensach.vn

ôû nhöõng thôøi ñieåm raát nhaïy caûm vôùi dòch beänh nhöng trang traïi cuûa chò vaãn hoaït ñoäng raát toát.

Cuõng trong thôøi gian naøy, thò tröôøng raát thieáu saûn phaåm gia caàm, trong khi ñoù trang traïi ñöôïc söï kieåm soaùt chaët cheõ cuûa ngaønh thuù y, neân caùc saûn phaåm ñöôïc nhieàu ngöôøi tieâu duøng tin caäy, ñaëc bieät caùc khaùch saïn vaø sieâu thò cuûa thaønh phoá Hueá ñaõ coù hôïp ñoàng tieâu thuï saûn phaåm oån ñònh.

Treân ñaø thaéng lôïi, naêm 2007-2008, trang traïi cuûa chò ñaõ môû roäng quy moâ saûn xuaát vôùi 6.000 con gaø ñeû vaø 2.000 - 3.000 con gaø thòt moãi löùa. Chò nuoâi theâm 12 heo naùi vaø 50 heo thòt, thaû caù treân dieän tích hoà 8.000 m2 ñeå goùp phaàn taêng thu nhaäp cuûa trang traïi. Ñaëc bieät, naêm 2007, trang traïi cuûa chò ñaõ laøm moâ hình chaên nuoâi gaø “an toaøn sinh hoïc”

do Chi cuïc thuù y tænh thöïc hieän, sau khi trieån khai thaønh coâng moâ hình, chò ñaõ aùp duïng cho ñeán nay vaø noù ñaõ mang laïi hieäu quaû cao trong saûn xuaát.

Naêm 2009-2010, sau khi ñaõ tích luõy voán, chò xaây döïng theâm trang traïi ñöa ñaøn gaø ñeû leân quy moâ 10.000 con vaø thöôøng xuyeân duy trì ñaøn gaø thòt 3.000 con moãi löùa; môû roäng dieän tích nuoâi caù leân 12.000 m2. Moãi naêm, trang traïi cuûa chò cho thu nhaäp laõi roøng töø 400 - 500 trieäu ñoàng. Trang traïi thöôøng xuyeân coù 6 coâng nhaân vôùi möùc löông töø 1,5 ñeán 2 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng. Do trang traïi xa nhaø vaø thaønh phoá, vieäc ñi laïi, giao haøng hoùa gaëp nhieàu khoù khaên, nhaát laø muøa möa, hôn nöõa choàng chò laø caùn boä nhaø nöôùc, chæ giuùp chò nhöõng 22

https://thuviensach.vn

ngaøy nghæ neân chò ñaõ quyeát taâm ñi hoïc laùi xe oâ toâ vaø mua xe baùn taûi, tröïc tieáp laùi xe ñi giao dòch vôùi khaùch haøng, töø ñoù raát thuaän lôïi cho coâng vieäc.

Trong hôn chuïc naêm laøm ngheà chaên nuoâi gaø, chò ñaõ truyeàn ñaït vaø chia seû kinh nghieäm cho nhieàu baø con noâng daân cuûa hai huyeän Höông Traø vaø Quaûng Ñieàn ñeán hoïc hoûi kinh nghieäm. Moät soá noâng daân gaëp khoù khaên, chò ñaõ taïo ñieàu kieän baèng caùch baùn nôï con gioáng vaø bao tieâu saûn phaåm cho hoï. Ñaõ coù 10 gia traïi, trang traïi nhoû thaønh coâng vôùi moâ hình nuoâi gaø, moät soá trang traïi trôû thaønh veä tinh vôùi trang traïi cuûa chò.

Beân caïnh boän beà coâng vieäc cuûa trang traïi, chò luoân luoân yù thöùc traùch nhieäm ñaûm ñöông coâng vieäc cuûa gia ñình vaø cuøng choàng nuoâi daïy con caùi.

Hieän nay hai con cuûa chò ñaõ vaøo ñaïi hoïc, caùc chaùu ñeàu ngoan ngoaõn vaø chaêm chæ hoïc taäp. Chò luoân luoân chaáp haønh toát nhöõng chuû tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng, chính saùch, phaùp luaät cuûa Nhaø nöôùc, göông maãu tham gia uûng hoä caùc quyõ xaõ hoäi, thöïc hieän neáp soáng vaên minh, gia ñình vaên hoùa.

Naêm 2008, chò ñöôïc baàu vaøo Ban Chaáp haønh Hoäi Noâng daân tænh Thöøa Thieân Hueá khoùa VII nhieäm kyø 2008-2013. Vôùi traùch nhieäm môùi, chò caøng phaán ñaáu hôn ñeå giöõ vöõng danh hieäu noâng daân saûn xuaát kinh doanh gioûi caáp Trung öông Hoäi; ñoàng thôøi, heát söùc quan taâm giuùp ñôõ caùc gia ñình khoù khaên coù cuøng chí höôùng chaên nuoâi gaø ñeå giuùp hoï vöôn leân laøm giaøu chính ñaùng.

23

https://thuviensach.vn

CÖÏU CHIEÁN BINH LAØM KINH TEÁ GIOÛI*

Sau nhieàu naêm lao ñoäng saûn xuaát, oâng Queá Phi Huøng, thöông binh 1/4 ôû xoùm Ñaøo Nguyeân, xaõ Nghóa Duõng, huyeän Taân Kyø tænh Ngheä An ñaõ taïo döïng cho gia ñình moät trang traïi quy moâ vôùi 2.000 caây aên quaû, treân 200 con lôïn röøng, cuøng ao nuoâi caù, ba ba. Chæ tính rieâng nguoàn thu töø vieäc baùn lôïn gioáng, haèng naêm gia ñình oâng ñaõ thu veà treân 1 tyû ñoàng.

Trôû veà töø chieán tröôøng vôùi thöông taät ñaày mình, söùc khoeû yeáu do veát thöông chieán tranh thöôøng xuyeân taùi phaùt, nhöng oâng Huøng vaãn haêng say lao ñoäng saûn xuaát. Naêm 1999, vôùi quyeát taâm thoaùt ngheøo, laøm giaøu treân maûnh ñaát queâ höông, oâng ñaõ ñaàu tö mua 5 ha ñaát ñeå laøm kinh teá. Nhìn maûnh ñaát goà gheà, caèn coãi aáy, ai cuõng laéc ñaàu baûo vôï choàng oâng “haâm”, chaúng theå troàng caây gì cho hieäu quaû ñöôïc. Ñöôïc söï uûng hoä cuûa vôï, oâng ñaõ thueâ maùy uûi, maùy xuùc veà laøm vieäc haøng thaùng trôøi vôùi khoâng bieát bao nhieâu moà hoâi, coâng söùc cuûa vôï choàng oâng boû xuoáng. OÂng ñaõ tính toaùn chia ñaát thaønh töøng khu phuø hôïp ñeå troàng caây gì vaø nuoâi con gì. Ñeå coù ñöôïc vöôøn caây thaúng haøng thaúng loái, oâng phaûi veõ sô ñoà trang traïi tröôùc, sau ñoù môùi baét tay vaøo troàng caây. OÂng ñaõ bieán vuøng ñaát caèn coãi ngaøy naøo ôû xoùm Ñaøo Nguyeân

* Nguoàn: congannghean.vn.

24

https://thuviensach.vn

trôû thaønh moät moâ hình kinh teá VAC toång hôïp vôùi haøng traêm caây aên quaû caùc loaïi vaø caûi taïo hôn 2.000 m2 maët nöôùc ñeå nuoâi caù. Vôùi 500 goác vaûi thieàu, moãi muøa vôï choàng oâng thu veà hôn 400 trieäu ñoàng tieàn laõi; chöa keå 300 goác xoaøi, 400 goác chanh, oåi... ñang chuaån bò thu hoaïch. Moãi naêm, thu nhaäp töø caây aên quaû, gia ñình oâng cuõng thu veà treân 500 trieäu ñoàng.

Naêm 2008, sau khi ñi tham quan thöïc teá taïi moät soá moâ hình chaên nuoâi lôïn röøng ôû caùc tænh phía Baéc, nhaän thaáy lôïn röøng laø loaøi ñoäng vaät deã nuoâi, söùc ñeà khaùng toát, deã thích nghi vôùi ñieàu kieän thöïc teá ôû ñòa phöông neân oâng ñaõ mua moät caëp lôïn gioáng veà nuoâi thöû nghieäm. Ñeå chaêm soùc vaø thuaàn döôõng loaøi vaät naøy, oâng ñaõ phaûi ñi nhieàu nôi, hoïc hoûi kinh nghieäm, tìm hieåu caùc kieán thöùc khoa hoïc kyõ thuaät veà caùch chaêm soùc vaø thuaàn döôõng lôïn röøng. Taän duïng dieän tích vöôøn caây aên quaû, oâng ñaõ ñaàu tö hôn 20 trieäu ñoàng ñeå

xaây bôø töôøng bao boïc xung quanh, vöøa taïo moâi tröôøng gaàn gioáng vôùi moâi tröôøng töï nhieân; ñoàng thôøi, khoâng ñeå ñaøn lôïn ra ngoaøi phaù hoaïi hoa maøu cuûa ngöôøi daân trong vuøng. Nhôø aùp duïng ñuùng quy trình kyõ thuaät chaên nuoâi maø töø caëp lôïn gioáng ban ñaàu, ñeán nay oâng ñaõ môû roäng quy moâ leân 15 con naùi sinh saûn. Bình quaân moãi naêm oâng cho xuaát chuoàng khoaûng 400 con lôïn gioáng.

Vôùi giaù thò tröôøng 2,5 - 3 trieäu ñoàng/con, haèng 25

https://thuviensach.vn

naêm gia ñình oâng thu veà treân 1 tyû ñoàng töø tieàn baùn lôïn gioáng.

Khoâng chæ taïo thu nhaäp rieâng cho gia ñình, moâ hình trang traïi cuûa vôï choàng oâng Huøng coøn taïo vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 5 lao ñoäng vôùi möùc thu nhaäp oån ñònh. OÂng nhieät tình höôùng daãn kinh nghieäm saûn xuaát cuûa gia ñình cho nhöõng baø con trong vuøng muoán thay ñoåi phöông thöùc saûn xuaát cuõ. Giôø ñaây, trang traïi cuûa gia ñình oâng Huøng ñang trôû thaønh moâ hình ñieåm giuùp noâng daân trong vaø ngoaøi tænh tìm ñeán tham quan, hoïc taäp.

NGÖÔØI NOÂNG DAÂN DAÂN TOÄC KDONG

LAØM KINH TEÁ GIOÛI*

OÂng teân laø Thao Thöôïng AÙc, ngöôøi daân toäc thieåu soá KDong, laøng IEÂk, xaõ Bôø Y, huyeän Ngoïc Hoài, tænh Kon Tum. Töø nhöõng khaùt khao xoùa ngheøo, mong muoán laøm giaøu ngay treân maûnh ñaát queâ höông mình, oâng luoân traên trôû taïi sao treân ñaøi, baùo, tivi nhieàu ngöôøi ñaõ töï laøm giaøu treân ñaát, treân ruoäng maø mình thì khoâng laøm ñöôïc. Xuaát phaùt töø nhöõng yù nghó ñoù, oâng ñaõ maïnh daïn baét tay vaøo thöïc hieän öôùc mô cuûa mình. Vaø chæ trong khoaûng

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 169.

26

https://thuviensach.vn

thôøi gian 5 naêm, töø naêm 2007 ñeán nay gia ñình oâng ñaõ thöïc söï thoaùt ngheøo vöôn leân laøm giaøu vôùi möùc thu nhaäp moãi naêm haøng traêm trieäu ñoàng vaø ngaøy caøng taêng.

Töø nhöõng laàn tham döï caùc lôùp taäp huaán veà caây troàng, vaät nuoâi do Phoøng Noâng nghieäp huyeän Ngoïc Hoài toå chöùc, roài ñöôïc Hoäi Noâng daân huyeän toå chöùc ñi tham quan hoïc taäp kinh nghieäm moät soá moâ hình laøm kinh teá gioûi, oâng Thao Thöôïng AÙc nhaän ra raèng, muoán laøm giaøu thì phaûi thay ñoåi taäp quaùn canh taùc vaø quyeát taâm doàn heát söùc lao ñoäng vaøo saûn xuaát. Töø ñoù, oâng ñònh ra höôùng ñi phuø hôïp vôùi phöông thöùc canh taùc cuûa gia ñình vaø baét tay vaøo laøm noâng nghieäp moät caùch khoa hoïc.

Tính thì tính vaäy, nhöng luùc ñoù do chöa coù voán lieáng neân quanh ñi quaån laïi oâng cuõng chæ bieát troàng caây ngoâ, caây saén. Vôùi phöông chaâm

“laáy ngaén nuoâi daøi”, ñaàu tieân, oâng thay theá gioáng saén cuûa ñòa phöông baèng gioáng saén cao saûn, ñoàng thôøi vaãn tieáp tuïc duy trì dieän tích luùa raãy vaø luùa nöôùc. Coù voán ñeán ñaâu, oâng thöïc hieän chuyeån ñoåi cô caáu caây troàng ñeán ñoù. Naêm 2007, oâng tieán haønh troàng 2 ha caø pheâ vaø 6 ha cao su tieåu ñieàn xen canh vôùi caây saén. Töø nguoàn thu cuûa caây saén xen canh, oâng tieáp tuïc ñaàu tö cho vöôøn cao su vaø moät phaàn ñeå tích luõy. Ngoaøi troàng troït, gia ñình oâng coøn maïnh daïn mua moät soá boø caùi vaøng ñòa phöông coù voùc daùng to ñeïp ñeå phaùt trieån chaên nuoâi, ñaøo 2 saøo ao nuoâi caù, vöøa taêng theâm thu 27

https://thuviensach.vn

nhaäp, vöøa taän duïng nguoàn phaân chuoàng ñeå chaêm boùn cho vöôøn caây. Naêm 2009, oâng mua theâm 3 ha ñaát vaø tieáp tuïc ñaàu tö troàng cao su. Hieän nay, gia ñình oâng coù hôn 12 ha ñaát canh taùc, trong ñoù dieän tích cao su chieám öu theá. Caùc loaïi caây coâng nghieäp cuûa oâng ñang trong thôøi kyø kieán thieát cô baûn, neân thu nhaäp bình quaân cuûa gia ñình oâng môùi chæ ñaït gaàn 100 trieäu ñoàng/naêm. Trong vaøi naêm tôùi, khi vöôøn caây baét ñaàu cho thu hoaïch, döï tính thu nhaäp cuûa gia ñình oâng leân ñeán vaøi traêm trieäu ñoàng.

Vöøa qua, oâng ñaõ xaây ñöôïc ngoâi nhaø môùi khang trang vôùi dieän tích 130 m2, mua saém ñaày ñuû caùc tieän nghi phuïc vuï sinh hoaït gia ñình; caùc loaïi duïng cuï saûn xuaát. Töø khi kinh teá gia ñình vöõng vaøng, oâng ñaõ taäp trung lo cho caùc con aên hoïc ñaøng hoaøng. OÂng coù 5 ngöôøi con thì 3 ngöôøi con lôùn ñaõ hoïc ñaïi hoïc vaø ñi laøm. Khoâng chæ laøm giaøu cho baûn thaân, oâng luoân tuyeân truyeàn, vaän ñoäng baø con khoâng soáng du canh du cö maø thay vaøo ñoù laø saûn xuaát thaâm canh, xen canh... OÂng coøn giuùp ñôõ caùc hoä ngheøo trong laøng vay voán khoâng tính laõi. Gia ñình oâng ñaõ giaûi quyeát vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 5 lao ñoäng vaø 20 lao ñoäng thôøi vuï khi ñeán muøa thu hoaïch. OÂng saün loøng chia seû nhöõng kinh nghieäm, kieán thöùc tích luõy ñöôïc vôùi baø con trong laøng, ñoäng vieân moïi ngöôøi bôùt uoáng röôïu, chaêm chæ laøm aên, ñoaøn keát giuùp nhau xoùa ñoùi, giaûm ngheøo.

28

https://thuviensach.vn

Cuøng vôùi söï noã löïc vaø phaán ñaáu cuûa gia ñình trong xaây döïng vaø phaùt trieån kinh teá, oâng luoân göông maãu thöïc hieän toát caùc quy ñònh cuûa ñòa phöông, ñaáu tranh choáng laïi caùi xaáu, vaän ñoäng baø con khoâng ñöôïc laøm nhöõng vieäc maø Ñaûng vaø Nhaø nöôùc caám, thöïc hieän neáp soáng môùi, xoùa boû caùc huû tuïc laïc haäu vaø teä naïn xaõ hoäi. Trong 5 naêm qua, oâng ñaõ coù thaønh tích xuaát saéc trong phong traøo baûo veä an ninh Toå quoác vaø ñöôïc Ñoàn Bieân phoøng huyeän khen taëng; oâng coøn ñöôïc nhaän nhieàu giaáy khen, baèng khen cuûa caùc caáp, caùc ngaønh trong huyeän. Vöøa qua, oâng laø moät trong nhöõng noâng daân tieâu bieåu ñöôïc baùo caùo thaønh tích taïi Hoäi nghò Noâng daân ñieån hình tieân tieán tænh Kon Tum laàn thöù I vaø ñöôïc vinh döï ra Haø Noäi döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc naêm 2010.

NGÖÔØI HOÄI VIEÂN NOÂNG DAÂN KIEÂN TRÌ

VÖÔÏT KHOÙ*

OÂng laø Nguyeãn Vaên Sôn, 55 tuoåi, ôû thoân Taû Giang 2, xaõ Taây Giang, huyeän Taây Sôn, tænh Bình Ñònh. Nhaän thaáy vieäc phaùt trieån kinh teá

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 47.

29

https://thuviensach.vn

noâng thoân ôû vuøng queâ ngheøo Taây Sôn raát phuø hôïp vôùi moâ hình kinh teá trang traïi, gia ñình oâng ñaõ khoâng quaûn ngaïi ñeå baét tay vaøo coâng vieäc ngay töø vieäc khai khaån ñaát hoang hoùa taïi ñòa phöông, ñeå roài baøn tay con ngöôøi “phuø pheùp” nhöõng dieän tích hoang hoùa ñoù thaønh moät trang traïi toång hôïp coù quy moâ.

Khôûi ñaàu töø naêm 1996, oâng Sôn vaø gia ñình töï khai hoang vôùi dieän tích 2 ha chuû yeáu ñeå troàng mía, troàng mì, keát hôïp chaên nuoâi gia suùc, gia caàm. Thôøi ñoù, gia ñình raát khoù khaên, phöông tieän xe coä khoâng coù, caøy ñaát baèng boø, lao ñoäng thuû coâng laø chính. Tuy nhieân vôùi quyeát taâm vaø loøng kieân trì baùm ñaát, baùm röøng, laáy ngaén nuoâi daøi, trang traïi ñaõ ñöôïc hình thaønh, töøng böôùc oån ñònh vôùi moät vaøi cô sôû vaät chaát cô baûn phuïc vuï cho sinh hoaït vaø saûn xuaát. Töø khi trang traïi ñöôïc caáp giaáy chöùng nhaän, ñöôïc tieáp caän vôùi caùc nguoàn voán hoã trôï nhö voán Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân, Quyõ tín duïng, Döï aùn giaûi quyeát vieäc laøm ôû ñòa phöông, moãi ñôït vay nhö vaäy töø 5 trieäu ñeán 20 trieäu ñoàng, roài möôïn theâm cuûa anh em, baø con 5 - 7 trieäu ñoàng. Maëc duø caùc khoaûn tieàn khoâng lôùn nhöng taïo cho gia ñình moät nguoàn voán ñeå ñaàu tö daàn daàn vaøo trang traïi, môû roäng dieän tích leân caû thaûy ñöôïc 13 ha. Ñaëc bieät gaàn ñaây oâng vay voán töø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc 200 trieäu ñoàng, vôùi soá tieàn lôùn ñoù, oâng coù ñieàu kieän thaâm canh naâng cao naêng suaát 30

https://thuviensach.vn

caây troàng, vaät nuoâi. Vôùi lôïi theá ñòa hình ñaát ñai ña daïng, oâng boá trí troàng 9 ha röøng caây baïch ñaøn, 2 ha caây ñieàu, 2 ha caây xoaøi. Khi caây aên quaû coøn nhoû oâng troàng xen caùc loaïi rau ñaäu, caây ngaén ngaøy. Ngoaøi ra, oâng coøn nuoâi 10 con boø lai; nuoâi lôïn moät naêm 3 löùa, moãi löùa 10 con vaø nuoâi vaøi traêm gia caàm; ñoàng thôøi saûn xuaát 2 vuï luùa moãi naêm. Caùc saûn phaåm laøm ra ñöôïc tieâu thuï trong vaø ngoaøi ñòa phöông. Sau khi tröø chi phí, moãi naêm trang traïi cho gia ñình coù thu nhaäp bình quaân gaàn 100 trieäu ñoàng. Döï ñònh cho nhöõng naêm tôùi, oâng seõ ñaàu tö ñaøo ao hoà ñeå nuoâi caù, caùc loaïi thuûy saûn ñeå ña daïng hoùa saûn phaåm cuûa trang traïi, naâng caáp chuoàng traïi nuoâi lôïn, nuoâi boø, xaây döïng heä thoáng coâng ngheä khí sinh hoïc ñeå phaùt huy hieäu quaû cuûa trang traïi. Ñeán thaêm trang traïi cuûa gia ñình oâng Sôn, oâng Voõ Ñình Baûy - Chi hoäi tröôûng Chi hoäi noâng daân thoân Taû Giang nhaän xeùt: oâng Sôn laø moät hoäi vieân tham gia sinh hoaït ôû Chi hoäi noâng daân thoân, nhieàu naêm lieàn laø hoä saûn xuaát gioûi coù nhieàu ñoùng goùp xaây döïng Hoäi. Ngaøy tröôùc gia ñình oâng Sôn thuoäc dieän khoù khaên, nhôø kieân trì laøm trang traïi, bieát khai thaùc tieàm naêng ñaát ñai, aùp duïng khoa hoïc kyõ thuaät vaø quaûn lyù trong haïch toaùn kinh teá phuø hôïp vôùi thò tröôøng neân ñaõ coù nhöõng keát quaû thaät ñaùng möøng. Chi hoäi ñaõ giôùi thieäu nhieàu hoä noâng daân ñeán tham quan hoïc taäp nhaèm nhaân roäng moâ hình laøm kinh teá trang traïi ôû ñòa phöông.

31

https://thuviensach.vn

Laø moät ñieån hình veà noâng daân saûn xuaát kinh doanh gioûi, gia ñình oâng luoân ñöôïc vinh döï ñoùn nhaän nhöõng lôøi ñoäng vieân cuûa moïi ngöôøi, nhöõng phaàn thöôûng vinh danh cuûa chính quyeàn ñòa phöông vaø caùc caáp hoäi.

NGÖÔØI NOÂNG DAÂN SAÛN XUAÁT

KINH DOANH GIOÛI GIAØU LOØNG NHAÂN AÙI*

Ñeán xaõ Gia Taân 2, huyeän Thoáng Nhaát, tænh Ñoàng Nai, khoâng ai khoâng bieát ñeán oâng Ngöõ (Phaïm Vaên Ngöõ), truù taïi aáp Baïch Laâm. Moïi ngöôøi bieát ñeán oâng khoâng chæ vì oâng noåi tieáng laø moät ngöôøi noâng daân saûn xuaát kinh doanh gioûi, bieát laøm giaøu töø hai baøn tay traéng, maø ngöôøi ta bieát ñeán oâng laø moät ngöôøi giaøu loøng nhaân aùi, luoân luoân mong öôùc ñöôïc nhöôøng côm seû aùo vôùi nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, nhöõng maûnh ñôøi baát haïnh, eùo le.

Laø moät ngöôøi noâng daân goác tænh Nam Ñònh, oâng Ngöõ ñaõ choïn Ñoàng Nai laø queâ höông thöù hai cuûa mình ñeå vöôn leân laøm giaøu. Ñöôïc söï hoã trôï nhieàu maët cuûa caáp uûy, chính quyeàn ñòa phöông, Hoäi Noâng daân cô sôû, söï hoã trôï cuûa Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân, coäng vôùi

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 173, dongnai.gov.vn vaø agroviet.gov.vn.

32

https://thuviensach.vn

söï ñoäng vieân, khuyeán khích cuûa gia ñình, ngöôøi thaân vaø quyeát taâm laøm giaøu chaùy boûng, naêm 2005, oâng ñaõ baét tay thöïc hieän keá hoaïch, öôùc mô cuûa mình.

Ban ñaàu, voán ít, oâng ñaàu tö vaøo vieäc ñaøo ao thaû caù, keát hôïp vôùi chaên nuoâi theo moâ hình VAC, laáy ngaén nuoâi daøi, taùi ñaàu tö nguoàn voán, môû roäng quy moâ. Nhaän thaáy con caù saáu ñem laïi hieäu quaû cao, deã nuoâi, deã tieâu thuï, oâng ñaõ maïnh daïn ñaàu tö chuoàng traïi ñeå phaùt trieån loaïi caù naøy. Keát hôïp vôùi Tröôøng Ñaïi hoïc Noâng - Laâm Thaønh phoá Hoà Chí Minh, chuyeån giao coâng ngheä aáp tröùng baèng maùy, cung caáp gioáng cho trang traïi cuûa oâng, ñeán nay soá löôïng caù saáu oâng ñang nuoâi leân ñeán 7.000 con. Vôùi chu kyø chaên nuoâi caù saáu 2 naêm, ñeå

traùnh toàn ñoïng voán, oån ñònh nguoàn thu, laáy ngaén nuoâi daøi, oâng Ngöõ ñaõ khoân kheùo chia laøm ba ñôït xuaát baùn trong naêm.

Khoâng ñeå cho nguoàn voán toàn ñoïng, oâng taùi ñaàu tö vaøo xaây döïng chuoàng traïi nuoâi lôïn naùi, lôïn con, lôïn thòt. AÙp duïng phöông phaùp chaên nuoâi coâng nghieäp, phoøng tröø dòch beänh, taùch laøm nhieàu khu chuoàng traïi rieâng bieät, chuû ñoäng keát hôïp vôùi caùn boä thuù y phoøng ngöøa dòch beänh. Nay, trang traïi cuûa oâng coù 300 con lôïn naùi vaø 2.000 con lôïn thòt.

Taän duïng, khai thaùc trieät ñeå nhöõng gì mình coù. Treân toång dieän tích 130 ha, oâng troàng röøng sao, daàu, xaø cöø... Döôùi boùng maùt cuûa taùn caây, oâng 33

https://thuviensach.vn

thaû nhieàu lôïn röøng, gaø ñoài, gaø sao... keát hôïp duy trì ñaøn boø aên coû töï nhieân ñeå khoâng caàn phaûi tröø dieät coû. Nhôø bieát aùp duïng tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät vaøo saûn xuaát chaên nuoâi, troàng troït, keát hôïp vôùi vieäc theo saùt nhu caàu, bieán ñoäng thò tröôøng noâng saûn, oâng ñaõ lieân tieáp gaët haùi thaønh coâng naøy ñeán thaønh coâng khaùc. Trang traïi ngaøy caøng phaùt trieån, quy moâ ngaøy caøng môû roäng.

Vôùi phöông chaâm haïn cheá chi phí ñaàu vaøo, taän duïng taát caû nhöõng gì mình coù, nhaát laø nguoàn lao ñoäng saün coù taïi ñòa phöông, nhaän thaáy vieäc caàn thieát phaûi coù maùy moùc phuïc vuï cho coâng vieäc, oâng maïnh daïn ñaàu tö xöôûng cô khí söûa chöõa maùy noâng nghieäp, thu nhaän moät soá ngöôøi khoâng coù vieäc laøm vaøo hoïc ngheà, möôïn nhöõng thôï gioûi veà ñeå daïy ngheà vaø ñaøo taïo vieäc söû duïng, söûa chöõa maùy moùc. Töø soá löôïng ban ñaàu chæ coù 5 coâng nhaân, ñeán nay xöôûng cô khí cuûa gia ñình oâng ñaõ coù 30 coâng nhaân laønh ngheà, thu nhaäp bình quaân 3,5 trieäu ñoàng/thaùng. Nhieàu ngöôøi sau khi thaïo ngheà, oâng ñoäng vieân taùch môû xöôûng rieâng, töï laøm chuû, nay ñaõ khaù giaû, taïo nhieàu vieäc laøm cho nhieàu ngöôøi ôû ñòa phöông. Toång nguoàn thu nhaäp cuûa gia ñình oâng töø caùc loaïi moâ hình moät naêm ñaït töø 600 -

900 trieäu ñoàng.

Xuaát thaân töø moät gia ñình ngheøo, baûn thaân ñaõ töøng bò beänh naèm lieät giöôøng 5 naêm, oâng luoân coù söï ñoàng caûm vôùi nhöõng ngöôøi ngheøo vaø coù hoaøn caûnh baát haïnh. Hieän oâng ñang nuoâi 30 ngöôøi muø, 34

https://thuviensach.vn

bò lieät. Moãi ngaøy naáu 200 suaát côm cho nhöõng ñieåm nuoâi ngöôøi giaø vaø beänh vieän ña khoa Daàu Taây. Moãi naêm ñoùng caáp hoïc boång cho töø 30 - 40 hoïc sinh ngheøo vöôït khoù, moãi suaát 800.000 ñoàng/naêm.

Taëng haøng nghìn taäp vôû cho caùc em hoïc sinh ngheøo xaõ Gia Kieäm, taëng xe ñaïp cho con em vuøng saâu, vuøng xa ñeå coù phöông tieän ñeán tröôøng. Moãi dòp leã, teát, oâng ñeàu taëng töø 5 - 7 taán gaïo cho baø con ngheøo ngöôøi daân toäc thieåu soá, tham gia ñoùng goùp xaây nhaø cho ngöôøi ngheøo. Caùc chöông trình töø thieän ôû ñòa phöông oâng ñeàu haêng haùi tham gia.

Vôùi nhöõng thaønh tích ñaõ ñaït ñöôïc trong saûn xuaát noâng nghieäp, vôùi nhöõng “baùt côm”, “manh aùo” naëng nghóa, naëng tình, oâng ñaõ coù ñöôïc söï kính troïng, neå phuïc cuûa baø con loái xoùm, cuûa chính quyeàn ñòa phöông. Nhieàu naêm lieàn gia ñình oâng nhaän ñöôïc baèng khen cuûa chính quyeàn, caùc ban ngaønh nhö Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam, Hoäi Chöõ thaäp ñoû, Hoäi Khuyeán hoïc Vieät Nam, UÛy ban nhaân daân tænh Ñoàng Nai, UÛy ban nhaân daân Thaønh phoá Hoà Chí Minh... Thaønh tích gaàn ñaây nhaát maø oâng Ngöõ ñaït ñöôïc laø moät trong nhöõng göông noâng daân ñieån hình tieân tieán ñöôïc toân vinh taïi Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc taïi Haø Noäi naêm 2010.

35

https://thuviensach.vn

NGÖÔØI NÖõ HOÄI VIEÂN NOÂNG DAÂN

SAÛN XUAÁT, KINH DOANH GIOÛI*

Chò laø Vaên Thò Ngaïn, hoäi vieân noâng daân Chi hoäi Ñoâng Phong, phöôøng Minh Ñöùc, quaän Ñoà Sôn, thaønh phoá Haûi Phoøng. Vôùi nguoàn voán ban ñaàu laø 100 trieäu ñoàng, trong ñoù gia ñình coù 25 trieäu, vay anh em, baïn beø 25 trieäu vaø vay ngaân haøng 50 trieäu, chò maïnh daïn ñaàu tö 14.460 m2 ñaàm nöôùc maën ñeå nuoâi toâm, cua, rau caâu; ñaáu thaàu laïi moät soá dieän tích ruoäng cuûa baø con xaõ vieân ñeå xaây döïng trang traïi nuoâi traâu, boø, lôïn, deâ, caù vôùi toång dieän tích 18.000 m2.

Sau moät naêm ñaàu bieát bao vaát vaû, cöïc nhoïc, naêm ñaàu tieân gia ñình chò Ngaïn thu ñöôïc 154 trieäu ñoàng, tröø heát chi phí ban ñaàu ñöôïc laõi 54 trieäu ñoàng. Moät thaønh coâng böôùc ñaàu laøm taêng söï khích leä ñoäng vieân ñoái vôùi baûn thaân chò vaø caùc thaønh vieân trong gia ñình.

Tieáp tuïc taùi ñaàu tö, chò mua 10 con boø (3 con boø ñöïc lai gioáng) trò giaù 15 trieäu ñoàng, 10 caëp deâ ñeû trò giaù 10 trieäu ñoàng, soá coøn laïi chò ñaàu tö toâm, cua gioáng. Cöù nhö vaäy, lôïi nhuaän naêm sau cao hôn naêm tröôùc, trung bình moãi naêm chò thu laõi

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 67.

36

https://thuviensach.vn

töø 200 ñeán 400 trieäu ñoàng. Môû roäng quy moâ saûn xuaát chaên nuoâi, thueâ theâm dieän tích ñaát ruoäng vuøng truõng cuûa baø con noâng daân heát 153 trieäu ñoàng. Töø naêm 2007 gia ñình chò ñaõ coù moät moâ hình trang traïi lôùn, quy moâ ñaàu tö leân ñeán 2 tyû ñoàng, chò coøn mua theâm oâ toâ laøm dòch vuï chuyeân chôû nguyeân vaät lieäu. Hieän chò ñang xaây döïng moâ hình trang traïi gaø quy moâ 5.000 con/löùa.

Haèng naêm, toång doanh thu cuûa gia ñình chò ñaït khoaûng 2,790 tyû ñoàng; lôïi nhuaän sau tröø chi phí ñaït 766 trieäu ñoàng/naêm. Gia ñình chò ñaõ taïo coâng aên vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 7 lao ñoäng trong vuøng, vôùi möùc löông töø 1,5 - 1,7 trieäu ñoàng/

ngöôøi/thaùng. Coøn lao ñoäng thôøi vuï leân ñeán 30 ngöôøi.

Haèng naêm, gia ñình chò uûng hoä caùc chöông trình cuûa quaän, phöôøng toå chöùc 5 - 7 trieäu ñoàng/naêm; vaø giuùp 2 hoä noâng daân thoaùt ngheøo. Chò coøn giuùp ñôõ cho 50 hoä trong vuøng baèng caùch cho vay 50

con lôïn gioáng, 500 kg caù gioáng, 10 con boø, cho hoäi vieân Hoäi Noâng daân trong vuøng vay 100 trieäu ñoàng khoâng tính laõi.

Töø nhöõng thaønh tích ñaït ñöôïc, gia ñình chò xöùng ñaùng ñöôïc ñoùn nhaän nhöõng phaàn thöôûng danh hieäu cao quyù cuûa caùc caáp chính quyeàn ñòa phöông:

- 2 Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân thaønh phoá Haûi Phoøng naêm 2008, naêm 2009.

- 1 Baèng khen cuûa Boä Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân naêm 2009.

37

https://thuviensach.vn

- 5 Giaáy khen cuûa huyeän Kieán Thuïy töø naêm 1999 ñeán naêm 2003.

- 1 Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân thaønh phoá Haûi Phoøng (khen giai ñoaïn 3 naêm 2002-2004).

- 1 Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân thaønh phoá Haûi Phoøng (khen giai ñoaïn 5 naêm 2001-2005).

Naêm 2010, chò ñöôïc döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc taïi Haø Noäi.

MOÄT NOÂNG DAÂN LAØM KINH TEÁ GIOÛI

Ñoù laø moâ hình saûn xuaát kinh teá cuûa gia ñình anh Nguyeãn Vaên Laém ôû thoân 2, xaõ Dieân Bình, huyeän Ñaék Toâ, tænh Kon Tum. Gia ñình anh hieän giôø coù 4 ha cao su, treân 3.000 m2 dieän tích luùa nöôùc, hai ao caù dieän tích khoaûng 2.000 m2, 3.000 m2 dieän tích caây caø pheâ, ñaøn boø khoaûng 10 con. Ñoù laø nguoàn thu nhaäp chính cuûa gia ñình anh haèng naêm, töø 300 trieäu ñeán 400 trieäu ñoàng sau khi tröø heát caùc khoaûn chi phí ñaàu tö ban ñaàu. Ñaây laø keát quaû cuûa anh sau moät quaù trình hoïc hoûi vôùi yù chí, nghò löïc vaø quyeát taâm thoaùt ngheøo vaø anh ñaõ laøm ñöôïc ñieàu ñoù.

Vôùi dieän tích ñaát saün coù, anh Laém daønh khoaûng 3.000 m2 ñeå troàng luùa nöôùc, vôùi vieäc aùp duïng khoa hoïc kyõ thuaät vaøo canh taùc ñeå taêng naêng suaát vaø chaát löôïng luùa, ñaëc bieät laø khaâu 38

https://thuviensach.vn

choïn gioáng, xuoáng gioáng vaø söû duïng thuoác baûo veä thöïc vaät ñuùng theo chæ daãn cuûa caùn boä khuyeán noâng. Moät naêm hai vuï luùa, tröø chi phí gia ñình anh thu ñöôïc 40 trieäu ñoàng töø vieäc baùn luùa. Dieän tích ñaát coøn laïi thuaän lôïi cho vieäc ñaøo ao thaû caù, anh maïnh daïn thueâ theâm 1.000 m2 dieän tích ao nuoâi cuûa hôïp taùc xaõ, vöøa öôm caù gioáng vöøa nuoâi caù thòt, moät naêm thu ñöôïc khoaûng 20 trieäu ñoàng tieàn caù sau khi tröø chi phí ñaàu tö. Ñeå caûi taïo gioáng boø coû cuûa ñòa phöông, anh nhaän nuoâi boø lai theo chöông trình phaùt trieån kinh teá cuûa ñòa phöông.

Ñeán nay, ñaøn boø cuûa gia ñình anh ñaõ ñöôïc 10 con, chöa keå soá löôïng anh ñaõ xuaát chuoàng ñeå laáy tieàn chi phí haèng ngaøy. Ñaây cuõng laø caùch anh choïn ñeå

taêng theâm thu nhaäp cuõng nhö giaûm chi phí ñaàu tö trong troàng troït töø vieäc taän duïng ñöôïc nguoàn phaân xanh uû vôùi rôm raï, coû daïi. Kinh teá gia ñình daàn oån ñònh, anh tieáp tuïc ñaàu tö vaøo phaùt trieån caây coâng nghieäp laâu naêm. Ñaàu tieân laø caây caø pheâ, hieän nay gia ñình anh coù treân 300 caây caø pheâ ñaõ cho thu hoaïch, moãi naêm thu ñöôïc töø 10 - 15 trieäu ñoàng. Khoâng döøng laïi ôû ñaây, anh nhaän chaêm soùc cho 2 ha cao su ñaïi ñieàn, sau 5 naêm cho thu muû, anh baét ñaàu tích luõy voán vaø maïnh daïn vay theâm nguoàn voán ngaân haøng ñeå mua laïi 2 ha cao su ñaïi ñieàn khi coâng ty thu hoài voán ñaàu tö. Naém baét nhu caàu thò tröôøng, anh tieáp tuïc ñaàu tö troàng theâm 2 ha cao su tieåu ñieàn, vôùi phöông chaâm “laáy ngaén nuoâi daøi”, anh thöïc hieän moâ hình xen canh caùc 39

https://thuviensach.vn

loaïi caây ngaén ngaøy trong cao su ñeå haïn cheá coû daïi, taêng theâm thu nhaäp vaø coù theå taän duïng ñeå

laøm phaân boùn cho cao su, tieát kieäm chi phí ñaàu tö.

Hieän giôø, gia ñình anh coù 4 ha cao su tieåu ñieàn, haèng naêm thu laõi treân 250 trieäu ñoàng.

Giôø ñaây, kinh teá gia ñình khaù giaû, traû heát nôï ngaân haøng, anh ñaõ coù ñieàu kieän söûa sang laïi nhaø cöûa, mua saém trang thieát bò caàn thieát cho coâng vieäc, ñoàng thôøi taïo ñieàu kieän toát cho caùc con aên hoïc, ñoù laø nieàm vui lôùn nhaát cuûa anh.

Mai aÙi Vaân

NGÖÔØI CAÙN BOÄ XAõ 30A LAØM KINH TEÁ GIOÛI Tieáp chuyeän chuùng toâi trong moät ngoâi nhaø caáp 4 nhöng raát khang trang, anh Nguyeãn Vaên Coäng, Bí thö kieâm Chuû tòch xaõ Tuaán Ñaïo, huyeän Sôn Ñoäng, tænh Baéc Giang taâm söï: “Rôøi quaân nguõ, toâi trôû veà ngay vôùi ñoàng ruoäng thoân Chuûa queâ mình, neáp nhaø ñang ôû ñöôïc thöøa höôûng töø cha meï, coøn nhöõng gì coù hoâm nay ñeàu do hai vôï choàng gaây döïng”.

Quyeát taâm laøm RVaC

Toâi vaø anh Coäng leân chieác xe maùy cuõ ñi qua suoái vaøo khu vöôøn röøng cuûa gia ñình caùch nhaø chöøng maáy caây soá. Anh cho bieát ôû ñaây chæ coù ñaøn gaø, ngan chöøng traêm con thaû roâng caû ngaøy chæ chaên moät böõa chieàu toái; ngoaøi ra, coøn gaàn chuïc 40

https://thuviensach.vn

heùcta troàng toaøn keo lai chöøng 2 - 3 naêm nöõa laø cho thu hoaïch; 100 buïi tre, mai laáy maêng laøm maêng khoâ; khoaûng daêm saøo luùa ñang thì con gaùi, maáy saøo khoai soï nuùi. Khi ñeán choã coù hai ao caù gaàn nhau, anh chaët maáy taøu laù saén, daây khoai boû xuoáng ao thì caùc chuù caù traém coû ñaõ nhao leân nhö möøng oâng chuû ñeán thaêm. Coù cô ngôi nhö hieän nay, gia ñình anh ñaõ phaûi coù nhöõng böôùc ñi thích hôïp vôùi söï tö vaán cuûa caùc ñoàng chí beân Hoäi Noâng daân, Hoäi Laøm vöôøn cuûa xaõ vaø söï maïnh daïn, quyeát ñoaùn cuûa mình. Nhöõng khoù khaên ban ñaàu khoâng keå

heát, nhö mua phaûi gioáng keo ban ñaàu khoâng phaûi keo lai, nhöõng ruoäng luùa naøy ngaøy ñaàu môùi khai phaù cho naêng suaát raát thaáp vaø ngöôøi daân vaãn coøn taäp quaùn thaû roâng traâu boø... Anh cho raèng, hieän nay khoù khaên nhaát laø ñöôøng ñi, anh em mình ñi ngöôøi khoâng maø khoù theá, neáu vaän chuyeån vaät tö, noâng saûn thì coøn khoù hôn nhieàu, nhöng khoù vaãn phaûi göông maãu, vì mình laø caùn boä cuûa daân vaø ñaây laø nguoàn thu nhaäp chính cuûa gia ñình.

Lôïn röøng ñöïc lai

Nhìn con lôïn röøng ñöïc maø toâi thaáy meâ, anh cho bieát laø mình coù duyeân vôùi con lôïn naøy vaø may maén ñöôïc coù chuù lôïn röøng ñöïc lai naøy, mua noù töø khi coøn nhoû cuûa moät oâng chuyeân nuoâi lôïn röøng lai gaàn thaønh phoá Baéc Giang. Caøng lôùn, noù caøng maïnh meõ, ñaùnh baät maáy con lôïn röøng ñöïc lai nuoâi cuøng. Khi tröôûng thaønh, noù troâng maïnh 41

https://thuviensach.vn

meõ, cho phoái gioáng vôùi moät naùi lôïn röøng lai löùa ñaàu ñeû ra 14 con, moät naùi khaùc 13 con, roài tieáp theo laø 15 con. Anh cho bieát, toâi phaûi nuoâi boä, keát hôïp vôùi cho chuùng thay nhau buù meï vì meï chuùng khoâng ñuû nuùm vuù. Sau ñoù toâi maïnh daïn cho noù lai vôùi maáy gioáng lôïn röøng lai khaùc nhau nhö cuûa Vieät Nam, Thaùi Lan vaø caû gioáng lôïn Moùng Caùi, keát quaû khaû quan vaø cuõng trôû thaønh nguoàn thu nhaäp chính cuûa gia ñình.

Vaän ñoäng baø con laøm theo

Khoâng chæ laøm giaøu cho gia ñình mình, anh coøn vaän ñoäng baø con trong xaõ phaùt trieån maïnh kinh teá vöôøn - röøng, theá maïnh cuûa queâ anh, hieän moâ hình vöôøn - röøng caùch xa nôi ôû cuûa baø con ñaõ ñöôïc baø con trong xaõ höôûng öùng vaø laøm theo.

Moät soá gia ñình muoán nuoâi lôïn röøng lai, anh ñaõ höôùng daãn kinh nghieäm vaø mieãn phí khi lôïn ñöïc ñi phoái gioáng.

Öôùc mô coù con ñöôøng beâ toâng, khu vöôøn röøng vaø saûn xuaát ñöôïc “tinh lôïn röøng lai”

Taâm söï luùc saép chia tay, anh cho bieát coâng vieäc cuûa Ñaûng giao anh ñaõ vaø ñang hoaøn thaønh xuaát saéc nhieäm vuï (chæ haøng loaït giaáy khen treo treân töôøng, anh cöôøi), nhöng ñieàu traên trôû laø coù con ñöôøng khoaûng 3 km baèng beâtoâng qua suoái ñeán khu vöôøn röøng ñeå baø con thuaän lôïi trong vaän chuyeån noâng saûn haøng hoùa vaãn chöa laøm ñöôïc. Anh cuõng mong muoán caùc nhaø khoa hoïc tìm caùch giuùp laáy 42

https://thuviensach.vn

ñöôïc “tinh lôïn röøng lai” ñeå nhaân nhanh con nuoâi ñaëc saûn naøy, taêng thu nhaäp cho noâng daân.

Ngoâ Vaên Huøng NGÖÔØI NOÂNG DAÂN CÖÏU CHIEÁN BINH

VÔÙI MOÂ HÌNH VAC*

OÂng laø Nguyeãn Vaên Khoa, sinh naêm 1964, hoäi vieân Hoäi Noâng daân xaõ Cao Ñaïi, huyeän Vónh Töôøng, tænh Vónh Phuùc.

Vôùi tö töôûng, tinh thaàn cuûa moät ngöôøi lính sau khi hoaøn thaønh nghóa vuï vôùi Toå quoác, anh luoân chòu khoù, chòu khoå, daùm nghó, daùm laøm, quyeát taâm laøm giaøu chính ñaùng ngay treân maûnh ñaát queâ höông mình. Ban ñaàu, töø vieäc nhaän thaàu 2.000 m2 ñaát troàng caây, chaên nuoâi, nay ñaõ coù moät moâ hình trang traïi gaàn 20 ha cho laõi moãi naêm treân 1 tyû ñoàng.

Hôn chuïc naêm trôøi gaén boù vôùi ruoäng ñoàng, anh noâng daân treû Nguyeãn Vaên Khoa thaáy raèng, neáu ñöôïc muøa thoùc luùa hai vuï cuõng chæ ñuû aên, gaëp thieân tai haïn haùn thì ñoùi, khoâng theå laøm giaøu.

Höôûng öùng phong traøo thi ñua yeâu nöôùc, noâng daân saûn xuaát kinh doanh gioûi, phaán ñaáu laøm giaøu

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 96.

43

https://thuviensach.vn

chính ñaùng do caùc caáp hoäi noâng daân phaùt ñoäng, nhaän thaáy vôùi ñieàu kieän töï nhieân cuûa ñòa phöông raát phuø hôïp vôùi moâ hình VAC, naêm 2000 anh ñaõ maïnh daïn nhaän thaàu 2.000 m2 ñaát ñeå troàng caây aên quaû, chaên nuoâi gaø, boø thòt vaø ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh coâng böôùc ñaàu.

Laáy ngaén nuoâi daøi, naêm 2005 oâng tieáp tuïc ñaàu tö voán xaây döïng 150 m2 chuoàng traïi quy moâ chaên nuoâi lôïn thòt, naêng suaát 80 con/löùa. Tích cöïc tham gia coâng taùc Hoäi, tröïc tieáp tham gia nhieàu lôùp taäp huaán kyõ thuaät chaên nuoâi do Hoäi Noâng daân toå chöùc, cuøng vôùi söï giuùp ñôõ cuûa caùn boä thuù y xaõ, ngay trong naêm ñaàu tieân oâng ñaõ xuaát baùn 18 taán lôïn thòt, tröø heát chi phí cho thu nhaäp 80 trieäu ñoàng, moät khoaûn thu nhaäp töông ñoái lôùn vôùi moät hoä gia ñình noâng daân ngheøo thôøi ñieåm ñoù. Naêm 2005 cuõng laø naêm gia ñình oâng ñöôïc vinh döï nhaän Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân tænh Vónh Phuùc veà nhöõng thaønh tích ñaõ ñaït ñöôïc.

Tích luõy ñöôïc kinh nghieäm, taïo ñaø cho söï phaùt trieån, naêm 2008 oâng tieáp tuïc nhaän thaàu 45 maãu ñaàm (16 ha) cuûa xaõ ñeå trieån khai môû roäng moâ hình VAC, ñöôïc oâng phaân boå: 20 maãu thaû caù, 22 maãu troàng luùa 1 vuï, caù 1 vuï; 3 maãu nuoâi caù gioáng; xaây döïng 200 m2 chuoàng traïi treân ao caù, treân bôø ñaàm vaø dieän tích ñaát troáng xung quanh ñöôïc oâng troàng toaøn boä chuoái.

Khoâng phuï coâng söùc cuûa oâng vaø nhöõng ngöôøi thaân trong gia ñình, ñöôïc chaêm soùc ñuùng quy 44

https://thuviensach.vn

trình kyõ thuaät, ñuùng caùch, thaønh coâng luoân ñeán vôùi oâng. Trong naêm 2009, 34 taán caù thöông phaåm cho 476 trieäu ñoàng, 15 taán luùa thu 75 trieäu ñoàng, chaên nuoâi lôïn thu 900 trieäu ñoàng, 500 goác chuoái cho 40 trieäu ñoàng. Tröø caùc chi phí con gioáng, thöùc aên, nhaân coâng, gia ñình oâng coøn laõi hôn 1 tyû ñoàng.

Moâ hình VAC cuûa gia ñình oâng ñaõ taïo vieäc laøm oån ñònh thöôøng xuyeân cho 6 lao ñoäng vôùi möùc löông 1,2 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng. Lao ñoäng theo thôøi vuï cuõng söû duïng 15 - 20 ngöôøi vôùi möùc 80.000 - 100.000ñoàng/ngöôøi/ngaøy coâng. Baûn thaân oâng cuøng gia ñình luoân chaáp haønh toát caùc chuû tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng, chính saùch, phaùp luaät cuûa Nhaø nöôùc, cuõng nhö nhöõng quy ñònh cuûa ñòa phöông. Haèng naêm gia ñình oâng ñeàu ñöôïc coâng nhaän laø Gia ñình vaên hoùa.

Ñònh höôùng môû roäng quy moâ trang traïi trong töông lai, oâng cho bieát seõ xaây döïng cô caáu hôïp lyù, khai thaùc trieät ñeå phaùt huy theá maïnh cuûa moâ hình. Phaán ñaáu aùp duïng caùc bieän phaùp kyõ thuaät, nuoâi troàng thaâm canh, naâng cao naêng suaát, chaát löôïng saûn phaåm, ñaùp öùng nhu caàu thò tröôøng; ñoàng thôøi, oâng seõ giuùp ñôõ baø con hoäi vieân noâng daân naøo muoán theo hoïc moâ hình cuûa gia ñình oâng.

Vôùi thaønh tích ban ñaàu coøn khieâm toán, oâng ñaõ ñöôïc Ñaûng uyû, UÛy ban nhaân daân xaõ khen thöôûng vaø ñöôïc ñi döï Hoäi nghò thi ñua cuûa huyeän, ñöôïc nhaän Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân tænh taëng naêm 2005.

45

https://thuviensach.vn

OÂng cuõng vinh döï laø ñaïi bieåu tham döï ñieån hình tieân tieán trong phong traøo thi ñua yeâu nöôùc giai ñoaïn 2005-2010 do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc vaøo thaùng 10-2010, ñaây laø moùn quaø voâ giaù ñoái vôùi baûn thaân vaø gia ñình oâng.

Phaàn thöôûng mang giaù trò tinh thaàn heát söùc to lôùn vaø coù yù nghóa naøy seõ taêng theâm ñoäng löïc laøm giaøu chính ñaùng cuûa oâng ngay treân maûnh ñaát queâ höông mình.

NGÖÔØI CHI HOÄI TRÖÔÛNG NAêNG ÑOÄNG*

OÂng laø Vuõ Vaên Hieán, Hoäi tröôûng Hoäi VAC thoân Ñìa, xaõ Bình Döông, huyeän Gia Bình, tænh Baéc Ninh. Töø ñoùi ngheøo cô cöïc, quanh naêm chaïy aên töøng böõa roài vöôn leân laøm giaøu chính ñaùng baèng moâ hình saûn xuaát VAC, coù möùc thu nhaäp taêng daàn leân 70 trieäu ñoàng, 93 trieäu ñoàng, 100 trieäu ñoàng, 120 trieäu ñoàng/naêm trong baûy, taùm naêm nay, trôû thaønh moät noâng daân saûn xuaát, kinh doanh gioûi caáp tænh.

ÔÛ vuøng kinh teá thuaàn noâng, vaøo naêm 2001, cuøng vôùi baø con noâng daân chuyeån ñoåi cô caáu kinh teá noâng nghieäp, oâng Hieán ñaõ nhaän ñaáu thaàu daøi haïn 2 ha ruoäng truõng, hoà ñaàm hoang hoaù, ñaàu

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 51 vaø hoinongdan.hochiminhcity.gov.vn.

46

https://thuviensach.vn

tö caûi taïo quyeát chí laøm giaøu, ñöa gia ñình thoaùt khoûi caûnh ngheøo. Vay voán ngaân haøng, ngöôøi thaân, oâng ñaøo 1,5 ha ao ñeå nuoâi thaû caù, xaây döïng heä thoáng chuoàng traïi chaên nuoâi lôïn gaø, hình thaønh moâ hình VAC saûn xuaát, kinh doanh toång hôïp.

Hoïc hoûi kinh nghieäm gaàn xa, tích luõy kieán thöùc kyõ thuaät chaêm soùc, phoøng tröø dòch beänh vaø tieáp caän vôùi nhu caàu thò tröôøng, oâng Hieán coù ñieàu kieän thích nghi nhanh vôùi hoaøn caûnh vaø daàn laøm aên coù laõi, traùnh ñöôïc thaát baùt, ruûi ro.

Naêm ñaàu tieân, oâng maïnh daïn thaû haøng vaïn con caù gioáng, nuoâi 15 con lôïn naùi höôùng naïc, 240 con lôïn thòt, 200 con vòt sieâu tröùng. OÂng vöøa phaùt trieån ñaøn lôïn thòt, ñaøn caù, vöøa saûn xuaát lôïn gioáng baùn ra thò tröôøng, baùn cho baø con trong vuøng ñang coù nhu caàu phaùt trieån chaên nuoâi. Vôùi quy moâ naøy, moãi naêm oâng cho xuaát chuoàng haøng chuïc taán thòt, haøng chuïc taán caù, haøng trieäu quaû tröùng coù phaåm caáp toát, chieám ñöôïc uy tín ñoái vôùi baïn haøng. Töø ñoù, oâng duy trì toång ñaøn gia suùc, gia caàm, thuûy saûn vaø giöõ ñöôïc xu theá phaùt trieån beàn vöõng, coù möùc laõi suaát cao, vöøa söû duïng cho nhöõng nhu caàu sinh hoaït ñôøi soáng gia ñình, vöøa ñaàu tö cho nhu caàu taùi saûn xuaát môû roäng.

Ngoaøi laøm kinh teá cho mình, oâng Hieán coøn giuùp ñôõ 5 hoä daân ngheøo khaùc trong xaõ baèng caùch cung caáp caây, con gioáng, vaät tö, phoå bieán kinh nghieäm, höôùng daãn kyõ thuaät... ñeå hoï laøm aên taán tôùi, caûi thieän ñôøi soáng gia ñình, vöôn leân thoaùt 47

https://thuviensach.vn

caûnh ñoùi ngheøo. Coù ñieàu kieän veà kinh teá, oâng Hieán raát tích cöïc tham gia caùc chöông trình hoaït ñoäng nhaân ñaïo, töø thieän, uûng hoä ñoàng baøo vuøng bò baõo luït, thieân tai, naïn nhaân chaát ñoäc da cam...

Vì theá, oâng ñöôïc caùc caáp chính quyeàn, ñoaøn theå

bình xeùt, coâng nhaän laø hoä noâng daân saûn xuaát, kinh doanh gioûi, gia ñình noâng daân vaên hoùa lieân tuïc nhieàu naêm.

ii- KiNH NgHieäM LaøM giaøu TÖø

TROÀNg TROÏT

TROàNG HOA PHONG LAN THOAÙT NGHEØO*

Moâ hình troàng hoa phong lan cuûa chaøng trai treû Hoà Vaên Giaùp ôû xaõ Ñaïi Ñình, huyeän Tam Ñaûo, tænh Vónh Phuùc thu laõi töø 100 - 120 trieäu ñoàng moãi naêm. Nhôø coù hoa phong lan maø gia ñình anh ñaõ thoaùt ngheøo, vöôn leân laøm giaøu vaø giaûi quyeát vieäc laøm oån ñònh cho hôn chuïc ñoaøn vieân thanh nieân taïi ñòa phöông.

Laø ngöôøi daân toäc Saùn Dìu, gia ñình anh Giaùp ñoâng anh em, cuoäc soáng vaát vaû, ngheøo khoù neân khoâng coù ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå hoïc taäp. Naêm 2006, nhôø söï giuùp ñôõ cuûa Ñoaøn Thanh nieân caùc caáp, cuûa baïn beø coäng vôùi nieàm ñam meâ lan röøng töø nhoû, anh quyeát ñònh ñaàu tö moâ hình troàng hoa

* Nguoàn: vinhphuc.vn vaø tinhdoanvinhphuc.vn.

48

https://thuviensach.vn

phong lan. Vôùi soá voán vay ban ñaàu hôn 20 trieäu ñoàng vaø dieän tích vöôøn hôn 70 m2, anh ñaõ ñöa vaøo thöû nghieäm troàng hôn 40 gioø lan thuoäc hôn chuïc gioáng lan khaùc nhau.

Naêm 2008, anh ñöôïc vay theâm 50 trieäu ñoàng töø Quyõ taøi naêng treû cuûa Tænh Ñoaøn. Tham khaûo treân maïng internet vaø ñi nhieàu nôi söu taàm, anh ñöa theâm nhieàu loaøi lan röøng quyù hieám veà nhaân gioáng baèng phöông phaùp giaâm caønh vaø caáy gheùp. Ñeán nay dieän tích vöôøn lan cuûa anh ñöôïc naâng leân gaàn 400 m2 vôùi hôn 1.000 gioø hoa thuoäc treân 100 loaøi lan khaùc nhau. Trong ñoù, coù nhieàu loaøi raát quyù hieám nhö tai traâu traéng, haøi ñoû, baïch ngoïc, haøi ñuoâi coâng... vaø nhieàu gioáng lan chaát löôïng cao, hoäi tuï ñaày ñuû nhöõng ñaëc tính öu vieät cuûa caây meï, khoâng bò saâu beänh, giuùp baûo toàn, löu giöõ nhieàu nguoàn gen quyù hieám.

Nhôø kyõ thuaät taïo daùng ñoäc ñaùo vaø haáp daãn, nôû ñuùng thôøi vuï, saûn phaåm hoa lan cuûa anh ñöôïc nhieàu khaùch haøng yeâu thích. Trung bình moãi gioø lan coù giaù töø 250.000 ñeán 400.000 ñoàng, nhieàu goác coù giaù treân chuïc trieäu ñoàng; moãi naêm tröø chi phí anh thu laõi töø 100 - 120 trieäu ñoàng. Ngoaøi ra, anh coøn giaûi quyeát vieäc laøm cho 13 ñoaøn vieân vôùi möùc thu nhaäp töø 1,5 ñeán 2 trieäu ñoàng/thaùng.

Vôùi nhöõng keát quaû ñaõ ñaït ñöôïc, Hoà Vaên Giaùp vinh döï ñöôïc Trung öông Ñoaøn trao taëng Giaûi thöôûng Löông Ñònh Cuûa naêm 2009, Ban Thöôøng vuï Tænh Ñoaøn Vónh Phuùc bieåu döông laø ñieån hình thanh nieân tieân tieán laøm theo lôøi Baùc naêm 2011.

49

https://thuviensach.vn

LAØM GIAØU TÖØ CAÂY MÍA*

Anh Nguyeãn Ngoïc Linh, sinh naêm 1960, ôû thoân 3, xaõ Ña Kai, huyeän Ñöùc Linh, tænh Bình Thuaän laø hoäi vieân noâng daân tieâu bieåu laøm giaøu cho baûn thaân, tích cöïc tham gia ñoùng goùp cho xaõ hoäi.

Sinh ra vaø lôùn leân ôû daûi ñaát mieàn Trung (Nuùi Thaønh, Quaûng Nam) voán khoâng ñöôïc thieân nhieân öu ñaõi neân anh Linh thaáu hieåu ñöôïc noãi vaát vaû, cô cöïc cuûa ngöôøi noâng daân. Naêm 1993, anh ñaõ choïn vuøng ñaát mieàn nuùi xaõ Ña Kai laøm queâ höông thöù hai. Ngaøy ñaàu tieân veà laäp nghieäp, khoâng ngheà, voûn veïn ít löng voán ñöôïc tích goùp baáy laâu khoâng ñuû ñeå laøm moät vieäc gì thay ñoåi cuoäc soáng ñang khoù khaên traêm beà. Nhöng vôùi suy nghó “moät ngheà cho chín coøn hôn chín ngheà”, anh quyeát ñònh theo ngheà troàng mía vaø eùp laáy maät ñöôøng. Töø soá voán ít oûi, coäng vay möôïn baïn beø, ngöôøi thaân, anh mua 1,5 ha ñaát ñeå troàng mía vaø laøm cô sôû naáu mía ñöôøng.

Nhöõng ngaøy ñaàu, “ngöôøi baïn” ñoàng haønh cuøng vôï choàng anh laø con traâu “söùt moõm”. Ngaøy ngaøy ra ñoàng, traâu ñi tröôùc, ngöôøi ñi sau, cöù theá maø vôõ ñaát troàng mía. Taän duïng “taác ñaát taác vaøng”, anh troàng xen ñaäu, baép, bí, ngoâ, khoai... vöøa choáng ñoùi, vöøa coù thöùc aên chaên nuoâi lôïn, gaø ñeå caûi thieän cuoäc soáng...

* Nguoàn: hnd.binhthuan.gov.vn.

50

https://thuviensach.vn

Nhôø chòu khoù, thích hoïc hoûi kinh nghieäm saûn xuaát, neân vöôøn mía nhaø anh naêm naøo cuõng xanh toát, cho naêng suaát cao hôn baø con xung quanh.

Vuï mía ñaàu tieân thaéng lôïi, caàm treân tay 14 trieäu ñoàng lôïi nhuaän töø chính söùc lao ñoäng cuûa mình, anh voâ cuøng haïnh phuùc. Nhöõng naêm sau, thaáy chieàu höôùng laøm aên khaù thuaän lôïi, anh maïnh daïn vay voán Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân vaø möôïn theâm cuûa hoï haøng, môû roäng dieän tích ñaát troàng mía. Ñeán nay toång dieän tích troàng mía leân ñeán 15 ha, nhôø ñoù anh luoân chuû ñoäng ñöôïc nguoàn nguyeân lieäu saûn xuaát mía ñöôøng. Haèng naêm, sau khi tröø chi phí, trung bình moãi naêm anh thu laõi ñöôïc töø 350 - 400 trieäu ñoàng, giaûi quyeát vieäc laøm thöôøng xuyeân 15 - 20 lao ñoäng vaø lao ñoäng thôøi vuï coù luùc ñeán 60 coâng/ngaøy. Töø nguoàn laõi thu ñöôïc, anh ñaàu tö ñieåm thu mua noâng saûn xuaát baùn thò tröôøng Thaønh phoá Hoà Chí Minh, trung bình moãi naêm coù theâm hôn 100 trieäu ñoàng tieàn laõi. Khi kinh teá oån ñònh, anh xaây döïng ñöôïc caên nhaø kieân coá, mua saém tieän nghi sinh hoaït ñaày ñuû vaø nuoâi ba ngöôøi con hoïc ñaïi hoïc taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh.

Baûn thaân töø ngheøo khoù vöôn leân, vì theá anh luoân saün loøng chia seû vôùi nhöõng ngöôøi coù hoaøn caûnh vaø nghò löïc vöôn leân trong cuoäc soáng nhö anh. Ñöôïc bieát nhöõng naêm qua, anh ñaõ döïng vôï, gaû choàng, taïo coâng aên vieäc laøm, mua 10 ha ñaát saûn xuaát khoâng tính laõi cho 5 ñoâi vôï choàng coù hoaøn caûnh khoù khaên vöôn leân laøm giaøu. Trung 51

https://thuviensach.vn

bình moät naêm taøi trôï nhieàu phaàn thöôûng vôùi trò giaù 4 - 5 trieäu ñoàng cho hoïc sinh ngheøo vöôït khoù hoïc khaù, gioûi. Hoã trôï tieàn ñeå söûa chöõa cô sôû vaät chaát cho caùc tröôøng trung hoïc cô sôû cuûa xaõ. Vaän ñoäng baø con noâng daân ôû ñòa phöông tu boå, söûa chöõa gaàn 2 km ñöôøng giao thoâng noäi ñoàng cuûa thoân 2, xaõ Ña Kai, trò giaù 20 trieäu ñoàng. Chia seû kinh nghieäm, kyõ thuaät, hoã trôï voán, caây gioáng, phaân boùn khoâng tính laõi cho hôn 30 hoä, öôùc khoaûng 400 - 500 trieäu ñoàng/naêm.

Vôùi nhöõng vieäc laøm thaät yù nghóa vôùi coäng ñoàng taïi ñòa phöông, anh xöùng ñaùng ñöôïc Ban Chæ ñaïo Cuoäc vaän ñoäng “Hoïc taäp vaø laøm theo taám göông ñaïo ñöùc Hoà Chí Minh” huyeän taëng Giaáy khen.

GIAØU LEÂN NHÔØ TROàNG HOA

Naêm 1991, sau traän luõ, gia ñình anh Laàu Chí Theành, daân toäc Hoa, truù taïi baûn Gioûng, phöôøng Quyeát Thaéng, thaønh phoá Sôn La haàu nhö traéng tay, hoaøn caûnh gia ñình töôûng chöøng khoâng coøn loái thoaùt neáu khoâng coù söï giuùp ñôõ cuûa Hoäi Chöõ thaäp ñoû, Boä ñoäi Bieân phoøng vaø baø con daân toäc cuïm daân cö.

Vôùi 1.000 m2 ñaát canh taùc troàng luùa vaø hoa maøu, hai vôï choàng vaø hai con coøn nhoû, lao ñoäng heát söùc cuõng chæ ñuû aên. Töø khi chuyeån sang troàng hoa, kinh teá gia ñình anh Laàu Chí Theành khaù daàn leân nhôø lôïi ích töø hoa, gia ñình töø ngheøo nay ñaõ xaây nhaø cao taàng, moïi coâng trình kheùp kín, 52

https://thuviensach.vn

trang bò noäi thaát trong nhaø ñaày ñuû, haèng naêm töø hoa anh thu laõi treân 200 trieäu ñoàng.

Roài anh keå: moät laàn veà Haø Noäi chôi, thaáy giaù moät boâng hoa thaáp hôn ôû Sôn La, Sôn La nhu caàu söû duïng hoa trong caùc ngaøy leã, teát, kyû nieäm...

raát lôùn, nhieàu xe ñaõ chuyeån hoa töø Haø Noäi leân.

Anh ñaõ tìm hieåu qua saùch baùo, hoïc taäp thöïc teá töø nhieàu ngöôøi troàng hoa trong vaø ngoaøi tænh vaø thaáy raèng, ñieàu kieän khí haäu, thoå nhöôõng ôû Sôn La raát thuaän lôïi ñeå troàng hoa. Anh maïnh daïn vay theâm voán, thueâ theâm ñaát ñaàu tö vaøo lónh vöïc troàng hoa. Maëc duø chöa ñöôïc taäp huaán veà kyõ thuaät, nhöng vôùi kieán thöùc ñöôïc hoïc hoûi, kinh nghieäm qua nhöõng vuï hoa, anh ñaõ bieát gheùp caønh, kích thích cho hoa nôû ñuùng vuï, giöõ ñöôïc maøu saéc hoa, thu hoaïch ñeán ñaâu baùn ñeán ñoù. Thaønh coâng trong nhöõng vuï hoa, anh phaán khôûi môû roäng dieän tích troàng hoa baèng caønh.

Anh thueâ 2.000 m2 ñaát, ñaàu tö voán vaø lao ñoäng môû roäng saûn xuaát, haèng ngaøy coù 4 lao ñoäng giuùp vieäc thöôøng xuyeân, löông töø 900.000 ñoàng ñeán 1.200.000 ñoàng. Gia ñình coøn môû cöûa haøng baùn ñoà thoå caåm cho khaùch du lòch.

Vôùi nghò löïc vöôn leân laøm giaøu baèng ñoâi baøn tay vaø khoái oùc, anh Laàu Chí Theành ñaõ ñöôïc baùo caùo ñieån hình taïi Hoäi nghò Noâng daân saûn xuaát kinh doanh gioûi cuûa tænh vaø ñöôïc UÛy ban nhaân daân tænh Sôn La taëng Baèng khen.

Phan Löông

53

https://thuviensach.vn

TROàNG CHUOÁI THAØNH TYÛ PHUÙ*

Anh laø Ngoâ Vaên Coâng, 43 tuoåi, ôû thoân Naêm Maãu, xaõ Töù Daân, huyeän Khoaùi Chaâu, tænh Höng Yeân. Ñeán vôùi troàng chuoái khoâng heà baát ngôø. Töøng laø moät “laùi chuoái” laâu naêm, laën loäi heát caùc vuøng Baéc, Trung, Nam, vuøng naøo chuoái ngon anh ñeàu thuoäc heát. Vieäc tìm ñöôïc gioáng chuoái tieâu hoàng ñaõ giuùp anh trôû thaønh tyû phuù ngay treân vöôøn chuoái nhaø mình. Vaø cuõng giuùp cho caû laøng anh cuøng giaøu leân nhôø troàng chuoái.

Tröôùc kia, caû laøng anh Coâng troàng caây thuoác baéc, gia ñình anh cuõng vaäy, vaø anh coøn theâm ngheà buoân chuoái. Moät laàn thoà chuoái leân Haø Noäi baùn dòp Teát naêm 2002, anh tình côø nhìn thaáy moät gioáng chuoái raát ñeïp, quaû caêng moïng, boùng ñeïp nhö phun sôn taïi moät haøng baùn chuoái ôû chôï Hoâm. Laân la doø hoûi, ñöôïc ngöôøi baùn haøng cho bieát gioáng chuoái naøy ôû Lyù Nhaân, Haø Nam.

Tìm veà xaõ Hoøa Haäu, Lyù Nhaân, ngay töø ñaàu laøng anh ñaõ möøng nhö baét ñöôïc vaøng khi thaáy vaøi buïi chuoái anh ñang tìm vôùi nhöõng buoàng chuoái tróu naëng. Ñaây laø gioáng chuoái tieâu hoàng raát ngon, sai quaû vaø raát ñeïp maõ, chæ coøn moät ít gia ñình coøn giöõ ñöôïc.

* Nguoàn: vtc.vn.

54

https://thuviensach.vn

Anh phaûi nhôø moät thôï buoân chuoái ôû ñaây gom gioáng hoä. Sau gaàn 10 ngaøy môùi mua ñöôïc 400 caây chuoái gioáng, giaù 500 ñoàng/caây. Song, khi chuoái ra quaû thì bò laãn maát 200 caây gioáng chuoái tieâu xanh.

Töø 200 goác, anh nhaân leân 5 saøo, roài 5 maãu... Töø naêm 2006 ñeán nay, moãi naêm anh baùn cho baø con khoaûng 2 vaïn caây gioáng, giaù 2.000 - 4.000 ñoàng/caây.

Hieän, anh coù 10 maãu chuoái tieâu hoàng, vôùi giaù baùn 100.000 - 120.000 ñoàng/buoàng. Moãi naêm anh thu veà hôn 1 tyû ñoàng tieàn baùn quaû vaø 300 - 400 trieäu ñoàng baùn chuoái gioáng.

Tröôûng thoân Ngoâ Quang YÙ cho bieát: “Töø naêm 2005 ñeán nay, khoaûng 95% dieän tích troàng caây thuoác baéc trong thoân ñaõ chuyeån sang troàng chuoái. Troàng chuoái laõi gaáp 4 - 6 laàn hoa maøu, trung bình moãi ha cho 200 - 300 trieäu ñoàng/naêm.

Nhôø chuoái, thoân chæ coøn 1% hoä ngheøo, hoä khaù giaû laø 50%... Nhieàu tyû phuù ñaõ xuaát hieän”.

Gia ñình anh Nguyeãn Höõu Töù (39 tuoåi) coù gaàn 2 maãu ñaát, troàng ngoâ, thuoác baéc. Naêm 2005, anh vay ngaân haøng 20 trieäu ñoàng troàng 1 maãu chuoái tieâu hoàng. Naêm 2007, anh traû heát nôï. Cuoái naêm 2009, anh xaây bieät thöï hôn 1 tyû ñoàng.

Tyû phuù chuoái Ngoâ Vaên Ñaùn (42 tuoåi), cho bieát, tröôùc anh cuõng ñi buoân chuoái. Naêm 2004, anh mua 1.000 caây chuoái gioáng veà troàng vaø ñöôïc anh Ngoâ Vaên Coâng tö vaán kyõ thuaät. Rieâng baùn chuoái quaû anh laõi gaàn 100 trieäu ñoàng. Naêm 2006, anh thaàu 55

https://thuviensach.vn

laïi gaàn 6 maãu baø con troàng ngoâ, hoa maøu khoâng hieäu quaû, giaù 1,5 - 2 trieäu ñoàng/naêm ñeå troàng chuoái.

Naêm ñoù thôøi tieát laïnh, anh vaãn laõi 300 trieäu ñoàng.

Naêm 2008, anh thaàu theâm 4 maãu nöõa. Ñeán nay, anh coù gaàn 15 maãu troàng chuoái. Ngoaøi ngoâi bieät thöï tieàn tyû to nhaát thoân, anh coøn mua oâ toâ taûi ñeå

chuû ñoäng giao haøng. Anh Ñaùn taâm söï: “Naêm 2009, tröø chi phí toâi laõi 1,3 tyû ñoàng. Chuoái ñaõ trôû thaønh caây laøm giaøu cuûa caû thoân”.

LAØM GIAØU TÖØ MÍT THAÙI “SIEÂU SÔÙM”*

Baét ñaàu troàng caây mít Thaùi töø naêm 2005, ñeán nay gia ñình oâng Nguyeãn Vaên Bieåu, ôû aáp Long Lôïi, xaõ Ñoâng Phöôùc A, huyeän Chaâu Thaønh, tænh Haäu Giang ñaõ coù 2.000 caây mít vaø treân 1.000 caây ñang cho traùi. Nhôø giaù caû oån ñònh töø 12.000 - 13.000 ñoàng/kg maø trong naêm qua, nguoàn thu nhaäp töø tieàn baùn mít traùi cuûa gia ñình oâng ñaït treân 750 trieäu ñoàng.

OÂng Bieåu nhôù laïi, luùc môùi mang mít gioáng veà troàng, nhieàu ngöôøi trong xoùm deø bæu: “Troàng gì khoâng troàng laïi troàng mít, coù traùi roài seõ ñem ñoå

soâng, ai maø mua!”. Baây giôø thì thöïc teá ñaõ chöùng minh, caây mít maø oâng choïn trong thôøi ñieåm naøy laø khoâng sai chuùt naøo.

* Nguoàn: haugiang online.

56

https://thuviensach.vn

Tröôùc ñaây, vôùi dieän tích 2 ha ñaát vöôøn, gia ñình oâng troàng moät soá loaïi traùi caây nhö: cam, böôûi, saàu rieâng, maän hoàng ñaøo,... nhöng nguoàn thu nhaäp khoâng ñöôïc bao nhieâu do giaù caû baáp beânh vaø chi phí ñaàu vaøo cao. Naêm 2005, trong dòp tham quan hoäi chôï noâng nghieäp ôû Caàn Thô, ñöôïc thöông laùi giôùi thieäu veà gioáng mít Thaùi “sieâu sôùm” vôùi nhieàu öu ñieåm nhö traùi to, daøy côm, aên ngoït, thôm, gioøn,... Thaáy gioáng laï laïi coù giaù trò kinh teá vöôït troäi so vôùi moät soá loaïi mít thoâng thöôøng, neân oâng quyeát ñònh mua veà troàng thöû.

Ban ñaàu, do chöa coù kinh nghieäm vaø khoâng bieát coù phuø hôïp vôùi thoå nhöôõng vuøng ñaát ñòa phöông khoâng, neân oâng chæ troàng thöû 20 nhaùnh xen canh vôùi cam maät. Khoâng ñaày naêm sau mít ñaõ baét ñaàu cho traùi. Thaáy hieäu quaû, oâng tieáp tuïc ñaàu tö vaø môû roäng dieän tích, ñeán nay, gia ñình oâng Bieåu ñaõ coù 2.000 caây mít treân dieän tích 2 ha ñaát vöôøn vaø treân 1.000 caây ñang cho traùi (coù moät soá caây ñaõ 6 naêm tuoåi).

Nhôø giaù caû oån ñònh töø 12.000 - 13.000 ñoàng/kg maø trong naêm qua, nguoàn thu nhaäp töø tieàn baùn mít traùi cuûa gia ñình treân 750 trieäu ñoàng/naêm. Khoâng chæ troàng mít cho naêng suaát cao, oâng coøn thaønh coâng vôùi vieäc gheùp caây gioáng ñeå taïo ra thöông hieäu rieâng cho caây mít cuûa mình. Haèng naêm, oâng saûn xuaát treân 20.000 caây gioáng cung caáp cho thò tröôøng, moãi caây coù giaù 10.000 ñoàng, sau khi tröø chi phí gia ñình coù theâm nguoàn thu nhaäp treân 200 trieäu ñoàng/naêm.

57

https://thuviensach.vn

Hieän nay, taïi aáp Long Lôïi chæ coù vöôøn mít Thaùi “sieâu sôùm” cuûa oâng laø troàng vôùi soá löôïng vaø saûn löôïng nhieàu nhaát. Cöù caùch moät tuaàn laø oâng thu hoaïch töø 600 - 700kg, vaøo nhöõng luùc cao ñieåm coù theå leân ñeán treân 1 taán traùi, nhöng vaãn khoâng ñuû giao cho caùc thöông laùi ñi caùc tænh, thaønh, chuû yeáu laø Thaønh phoá Hoà Chí Minh, Haø Noäi hay khu vöïc ñoàng baèng soâng Cöûu Long... Theo so saùnh cuûa oâng Bieåu, neáu troàng cam hay xoaøi thì phaûi maát 4 naêm môùi baét ñaàu cho traùi, hôn nöõa, moät naêm chæ thu hoaïch ñöôïc moät laàn, giaù caû thì luùc leân luùc xuoáng, coøn troàng mít Thaùi “sieâu sôùm” seõ ruùt ngaén thôøi gian hôn vaø coù theå cho traùi ñöôïc quanh naêm.

Nhöng hôn heát laø ñaàu ra oån ñònh, thò tröôøng tieâu thuï maïnh, thöông laùi ñeán taän nhaø ñeå haùi traùi vaø nhaø vöôøn chæ ñôïi caân kyù tính tieàn, ñaây laø öu ñieåm cuûa moâ hình troàng mít ñaõ khieán nhieàu nhaø vöôøn nôi ñaây gaén boù vôùi gioáng caây naøy.

Thaáy hieäu quaû mang laïi töø caây mít, cuoái naêm 2009 oâng ñaõ maïnh daïn vaän ñoäng thaønh laäp Hôïp taùc xaõ Ñaïi Lôïi ñeå baø con coù theå hoïc hoûi, trao ñoåi kinh nghieäm laãn nhau nhöng hôn heát laø cung caáp nguoàn gioáng chaát löôïng cho baø con xaõ vieân.

Chæ sau hôn moät naêm hoaït ñoäng, töø 20 xaõ vieân ban ñaàu ñeán nay Hôïp taùc xaõ coù treân 26 xaõ vieân, vôùi hôn 20 ha vöôøn mít Thaùi “sieâu sôùm”. Hieän nay, ñaây ñöôïc xem laø moâ hình thoaùt ngheøo hieäu quaû nhaát cuûa caùc xaõ vieân.

58

https://thuviensach.vn

THU NHAÄP 500 TRIEÄU ÑOàNG MOãI NAêM

TÖØ RAU DIEÁP CAÙ*

OÂng Nguyeãn Vaên Haø, xaõ Thuaän An, huyeän Bình Minh, tænh Vónh Long, ñaõ thoaùt ngheøo, vöôn leân khaù giaøu töø khi maïnh daïn chuyeån ñoåi ñaát luùa keùm naêng suaát sang troàng rau dieáp caù.

Moät naêm thu hoaïch, sau khi tröø chi phí, oâng coøn thu veà cho gia ñình treân 500 trieäu ñoàng.

Tröôùc ñaây, kinh teá gia ñình oâng Haø raát khoù khaên do ñaát canh taùc nhieãm pheøn, caây luùa cho naêng suaát keùm. Tình côø trong laàn ñi thaêm ngöôøi baø con ôû Tieàn Giang, oâng thaáy ngöôøi daân ôû ñoù troàng raát nhieàu rau dieáp caù, lieàn hoïc hoûi kinh nghieäm vaø mua gioáng veà troàng thöû. Nhôø caàn cuø, chòu khoù aùp duïng khoa hoïc kyõ thuaät vaøo troàng troït neân vöôøn rau cuûa gia ñình oâng phaùt trieån raát toát.

Hieän oâng Haø ñang troàng 12 coâng rau dieáp caù.

Loaïi rau naøy 60 ngaøy laø coù theå thu hoaïch 1 laàn, moät naêm oâng coù theå thu hoaïch 5 löùa. Do thò tröôøng tieâu thuï roäng lôùn neân oâng Haø an taâm saûn xuaát, khoâng phaûi sôï caûnh rôùt giaù. OÂng cho bieát:

“Moät löùa toâi thu hoaïch 2 taán, giaù nhö hieän nay laø 7.000 ñoàng/kg, moät coâng toâi thu hoaïch khoaûng 14 - 15 trieäu ñoàng, tröø chi phí cuõng coøn lôøi 9 - 10 trieäu.

Moät löùa rau 12 coâng lôøi boän. Moät naêm tröø chi phí,

* Nguoàn: baovinhlong.com.vn vaø 2lua.vn.

59

https://thuviensach.vn

toâi coøn lôøi khoaûng 500 trieäu ñoàng”. Theo oâng Haø, rau dieáp caù raát deã troàng, neáu so vôùi troàng luùa thì troàng rau dieáp caù nhaøn hôn nhieàu. Do laø loaïi rau caét löu goác neân khoâng toán nhieàu chi phí cho vieäc mua caây gioáng. Rau dieáp caù ít saâu beänh neân ít söû duïng thuoác baûo veä thöïc vaät.

Töø vieäc chuyeån ñoåi töø ñaát luùa keùm naêng suaát sang troàng rau dieáp caù, gia ñình oâng ñaõ xaây ñöôïc ngoâi nhaø khang trang, coù nguoàn thu nhaäp oån ñònh. Caùc con cuûa oâng ñeàu ñöôïc hoïc haønh ñeán nôi ñeán choán. Khoâng chæ taïo nguoàn thu nhaäp ñaùng keå cho gia ñình mình, oâng coøn goùp phaàn taïo thu nhaäp thöôøng xuyeân (1,5 trieäu ñoàng/thaùng) cho 8 -

10 lao ñoäng taïi ñòa phöông vôùi vieäc caét, boù rau.

OÂng Nguyeãn Thaønh Phöông - Chuû tòch Hoäi Noâng daân xaõ Thuaän An cho bieát: Moâ hình troàng rau dieáp caù cuûa anh Haø coù theå noùi laø moät moâ hình tieâu bieåu ôû xaõ. Khaâu saûn xuaát cuûa anh Haø raát chaët cheõ, töø quaûn lyù, chaêm soùc, thu hoaïch, tieâu thuï, coù theå noùi laø coù moät quy trình chaët cheõ vaø kheùp kín cho neân mang laïi hieäu quaû cho gia ñình anh raát cao.

OÂng Nguyeãn Thaønh Kính - Phoù Chuû tòch Hoäi Noâng daân huyeän Bình Minh chia seû: “OÂng Nguyeãn Vaên Haø laø noâng daân saûn xuaát gioûi treân 10 naêm, coøn taïo ñieàu kieän cho xoùm gieàng coù coâng aên vieäc laøm. Ñoái vôùi huyeän, chuùng toâi seõ nhaân roäng moâ hình naøy taïo ñieàu kieän cho noâng daân huyeän nhaø phaùt trieån”.

60

https://thuviensach.vn

LAØM GIAØU TÖØ NHAõN HÖÔNG CHI Laø hoä gia ñình ngöôøi daân toäc Saùn Dìu soáng treân vuøng ñaát saûn xuaát vaûi thieàu noåi tieáng, nhöng gia ñình oâng Tröông Vaên Baùo, baø Haø Thò Tö, ôû thoân Chaõo Môùi, xaõ Giaùp Sôn, huyeän Luïc Ngaïn, tænh Baéc Giang laïi ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán laø hoä coù thu nhaäp cao töø caây nhaõn. Vôùi vöôøn nhaõn höông chi hôn 700 caây cho thu hoaïch, moãi naêm gia ñình oâng Baùo coù nguoàn thu nhaäp haøng traêm trieäu ñoàng...

Nhöõng ngaøy giöõa thaùng 8, chuùng toâi coù dòp ñeán thaêm trang traïi troàng nhaõn höông chi noåi tieáng cuûa gia ñình oâng Tröông Vaên Baùo ôû thoân Chaõo Môùi, xaõ Giaùp Sôn. Tieáp ñoùn chuùng toâi taïi nôi vöôøn nhaõn quaû sai tróu caønh vaø ñang chuaån bò cho thu hoaïch, oâng Baùo nieàm nôû taâm söï: Trong suoát 5 naêm trôû laïi ñaây, chöa naêm naøo thôøi tieát laïi thuaän lôïi ñeå nhaõn ra hoa vaø ñaäu quaû ñöôïc muøa sai nhö naêm nay. Vôùi vöôøn nhaõn naøy, gia ñình toâi seõ thu veà khoaûng 20 taán quaû töôi...

Töø laâu oâng Tröông Vaên Baùo ñaõ noåi tieáng laø ngöôøi naêng ñoäng, daùm nghó daùm laøm, bôûi oâng thöôøng ñi ñaàu trong caùc moâ hình kinh teá môùi ôû ñòa phöông. Taän duïng lôïi theá gia ñình coù dieän tích ñaát saûn xuaát lôùn 4,5 ha, trong ñoù chuû yeáu laø ñaát ñoài, caùch ñaây 18 naêm - khi ñoù caùc hoä daân khaùc ôû trong vaø ngoaøi xaõ ñeàu ñang taäp trung vaøo phaùt trieån dieän tích caây vaûi thieàu, oâng Baùo ñaõ tính: 61

https://thuviensach.vn

Tuy vaûi thieàu luùc naøy ñang ñöôïc giaù nhöng neáu mình chæ troàng moãi vaûi thieàu, nhôõ vaøo naêm vaûi maát muøa thì gia ñình laáy ñaâu ra nguoàn thu khaùc ñeå chi tieâu.

Nghó vaäy, töø naêm 1993, oâng ñaõ baøn vôùi vôï thöïc hieän quy hoaïch trang traïi cuûa gia ñình mình thaønh ba voøng kinh teá: Khu vöïc ñoài cao nhaát troàng 1 ha röøng keo vaø baïch ñaøn; choã ñoài thoai thoaûi doác daønh 2,5 ha troàng vaûi thieàu; coøn dieän tích 1,5 ha ôû nôi thuaän nöôùc hôn seõ troàng gioáng nhaõn höông chi. Tuy nhieân, ñeå thöïc hieän ñöôïc moâ hình naøy thaønh coâng thì khoâng theå

laøm ñöôïc trong voøng moät naêm, bôûi khi aáy ñieàu kieän kinh teá cuûa gia ñình oâng vaãn coøn nhieàu khoù khaên, vieäc mua ñöôïc gioáng caây ñeå troàng heát dieän tích khoâng phaûi laø ñieàu ñôn giaûn. Vì theá, naêm ñaàu tieân, oâng Baùo chæ tích goùp ñöôïc khoaûn tieàn nhoû ñeå ñeán tænh Höng Yeân mua 120 caønh nhaõn höông chi veà troàng thöû nghieäm. Sau ba naêm taäp trung chaêm soùc, nhaän thaáy gioáng nhaõn naøy phuø hôïp vôùi ñieàu kieän thoå nhöôõng, caây sinh tröôûng toát vaø baét ñaàu boùi quaû. Ñeán naêm thöù tö thì vöôøn nhaõn nhaø oâng ñaõ cho thu hoaïch ñöôïc gaàn 1 taán quaû. Thaáy gioáng nhaõn höông chi coù ñaëc ñieåm quaû töông ñoái to, cuøi gioøn, saéc nöôùc, aên thôm ngon, ñöôïc thò tröôøng öa chuoäng maø khi thu hoaïch laïi luoân baùn ñöôïc giaù hôn so vôùi vaûi thieàu neân ñeán naêm 1999, oâng Baùo quyeát ñònh chieát 200 caønh gioáng töø soá caây ban ñaàu ñeå môû roäng dieän tích.

62

https://thuviensach.vn

Cuõng vôùi caùch laøm ñoù, ñeán naêm 2004, gia ñình oâng Baùo laïi troàng theâm ñöôïc 400 caây nhaõn nöõa.

Vaø töø ñoù ñeán nay, saûn löôïng nhaõn höông chi nhaø oâng khoâng ngöøng ñöôïc naâng leân. Ñieån hình naêm 2008, gia ñình oâng Baùo ñaõ thu ñöôïc 14 taán quaû, baùn ñöôïc giaù bình quaân 8.000 ñoàng/kg, thu veà treân 100 trieäu ñoàng. Trong hai naêm 2009 vaø 2010, tuy nhaõn nhaø oâng bò maát muøa, saûn löôïng chæ ñaït töø 2 ñeán 4 taán quaû/naêm, nhöng buø laïi nhaõn ñöôïc giaù cao töø 25.000 - 35.000 ñoàng/kg neân giaù trò kinh teá thu veà vaãn ñaït töông ñoái khaù.

Do nhaø oâng Baùo troàng nhaõn vôùi soá löôïng nhieàu, chaát löôïng quaû nhaõn höông chi laïi thôm ngon neân cöù ñeán muøa thu hoaïch laø tö thöông töø caùc tænh thaønh nhö Haø Noäi, Haûi Döông, Haûi Phoøng vaø Baéc Giang laïi goïi ñieän, ñeán thaêm vöôøn, roài ñaùnh oâ toâ ñeán taän nôi thu mua. Vì theá, vieäc tieâu thuï raát thuaän lôïi, ñôõ nhieàu coâng vaän chuyeån.

Khoâng chæ ñöôïc baùn quaû nhaõn maø töø naêm 2000

ñeán naêm 2004, trung bình moãi naêm gia ñình oâng Baùo coøn chieát töø 500 - 700 caønh nhaõn ñeå

baùn cho caùc hoä daân ôû trong vaø ngoaøi tænh Baéc Giang vôùi giaù 25.000 ñoàng/caønh. Ñaëc bieät trong hai naêm 2005 vaø 2006, moãi naêm oâng Baùo chieát ñöôïc khoaûng 4.000 caønh nhaõn gioáng ñeå cung caáp cho khaùch haøng ôû caùc tænh nhö Laïng Sôn, Thaùi Nguyeân, Quaûng Ninh, Baéc Giang..., thu veà haøng traêm trieäu ñoàng/naêm.

63

https://thuviensach.vn

Nhôø thu nhaäp cao töø caây nhaõn höông chi maø ngay töø naêm 1998, gia ñình oâng Baùo ñaõ coù tieàn hôn 100 trieäu ñoàng ñeå xaây döïng ñöôïc nhaø kieân coá to vaø ñeïp nhaát laøng Chaõo Môùi luùc baáy giôø. Cuõng vôùi caùch laøm nhaân gioáng nhö vöôøn nhaõn höông chi, ñeán nay, gia ñình oâng Baùo coøn coù 2,5 ha vôùi haøng nghìn caây vaûi thieàu cho thu hoaïch vaø 1 ha röøng kinh teá chuaån bò ñöôïc khai thaùc goã. Chæ tính nguoàn thu nhaäp töø nhaõn höông chi vaø vaûi thieàu, trong nhöõng naêm gaàn ñaây, tröø moïi khoaûn chi phí veà phaân boùn, thuoác baûo veä thöïc vaät vaø tieàn thueâ nhaân coâng lao ñoäng, gia ñình oâng Baùo coøn thu veà ñöôïc töø 200 - 300 trieäu ñoàng/naêm.

Taâm söï vôùi chuùng toâi theâm veà kyõ thuaät chaêm soùc nhaõn, oâng Baùo chia seû: Ñeå cho caây nhaõn phaùt trieån xanh toát, cho chaát löôïng quaû ngon, ngöôøi troàng nhaõn caàn laøm toát khaâu tæa caønh, phoøng tröø saâu beänh vaø boùn phaân hôïp lyù. Ñaëc bieät laø khi nhaõn ra hoa, ñaäu quaû thì caây raát öa loaïi phaân boùn NPK Ñaàu traâu vaø NPK Vieät - Nhaät, nhaø vöôøn caàn boùn löôïng phaân vöøa ñuû cho löùa tuoåi cuûa caây vaø töôùi nöôùc giöõ aåm thöôøng xuyeân ñeå chaát löôïng nhaõn to vaø ñeïp. Trong thôøi gian naøy cuõng caàn chuù yù phoøng tröø beänh thaùn thö vaø söông mai cho quaû nhaõn. So vôùi vaûi thieàu thì nhaõn chaêm soùc deã hôn, bôûi quaû nhaõn khoâng bao giôø phaûi lo bò chaøm nhö quaû vaûi.

Cuõng nhôø coù thu nhaäp cao töø nhaõn höông chi vaø vaûi thieàu neân ñeán naêm 2008, oâng Baùo 64

https://thuviensach.vn

laïi ñaàu tö hôn 300 trieäu ñoàng xaây döïng theâm ñöôïc caên nhaø 2 taàng to ñeïp, khang trang nöõa vaø ñeå ngoâi nhaø cuõ cho ngöôøi con trai laáy vôï ra ôû rieâng. Laø moät trong nhöõng hoä ñaàu tieân ñöa caây nhaõn höông chi veà Luïc Ngaïn troàng vaø cho hieäu quaû kinh teá cao neân moâ hình kinh teá cuûa gia ñình oâng Tröông Vaên Baùo ñaõ ñöôïc Hoäi Noâng daân xaõ laøm ñieåm ñeå nhaân ra dieän roäng. Giôø ñaây, taïi xaõ Giaùp Sôn cuõng ñaõ coù khoaûng 20 ha nhaõn chaát löôïng cao ñöôïc thu hoaïch vaø mang laïi nguoàn thu nhaäp ñaùng keå cho nhaân daân. Coøn gia ñình oâng Tröông Vaên Baùo ñaõ trôû thaønh hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá laøm kinh teá gioûi ñieån hình cuûa huyeän Luïc Ngaïn noùi rieâng vaø cuûa tænh Baéc Giang noùi chung.

Ñöùc Thoï

DÖØA XIEÂM DAÂY CHO TÖØ 60 - 100 TRAÙI/BUOàNG*

Anh Huyønh Vaên Duõng, ôû aáp Sôn Chaâu, xaõ Sôn Ñònh, huyeän Chôï Laùch, tænh Beán Tre ñaõ thaønh coâng trong vieäc nhaân gioáng döøa xieâm daây cho töø 60 - 100 traùi/buoàng, nöôùc döøa ngoït thanh raát haáp daãn, laøm nhieàu ngöôøi phaûi ngaïc nhieân.

* Nguoàn: nhanong.com.vn vaø nongnghiep.vn.

65

https://thuviensach.vn

Noái nghieäp gia ñình laøm ngheà kinh doanh caây gioáng vaø hoa caûnh, qua nhieàu naêm töôûng chöøng thaát baïi phaûi boû ngheà do thò tröôøng quaù caïnh tranh, naêm 2004, anh Duõng rôi vaøo tình traïng tuyeät voïng khi caây gioáng laøm ra eá aåm. Theá roài moät hoâm sang nhaø ngöôøi baïn ôû tænh Traø Vinh, anh thaáy gioáng döøa laï. Maëc duø caây ñaõ giaø nhöng vaãn cho traùi raát sai (khoaûng 20 - 30 traùi/buoàng).

Ñaây laø gioáng döøa ngöôøi daân ñòa phöông ít quan taâm vì traùi nhoû, baùn khoâng ñöôïc giaù. Anh naûy ra yù ñònh ñem gioáng döøa naøy lai taïo vôùi gioáng döøa khaùc seõ cho naêng suaát cao, coù theå phaùt trieån baùn döøa caûnh hoaëc baùn döøa giaûi khaùt, caây laïi thaáp, raát tieän lôïi cho thu hoaïch. Nghó vaäy, anh mua laïi cuûa ngöôøi baïn 20 caëp döøa veà laøm gioáng vaø baét tay vaøo thöïc hieän yù töôûng cuûa mình.

Boû qua nhieàu lôøi gieøm pha laø “chôû cuûi veà röøng”, anh vaãn caëm cuïi chaêm soùc vaø chæ sau ba naêm anh ñaõ nhaân gioáng ñaït keát quaû cao. Keát quaû ban ñaàu cho thaáy döøa ra hoa vaø cho traùi raát sai, buoàng ra traùi ñaàu tieân ñöôïc khoaûng 65 traùi, caây cao chöa tôùi 1 meùt, töø khi ra hoa ñeán ngaøy thu hoaïch traùi chæ khoaûng 25 ngaøy. Anh Duõng thaáy gioáng döøa sai traùi vaø töï ñaët teân cho noù laø gioáng döøa xieâm daây. Hieän nay, anh Duõng ñang sôû höõu gaàn 100 goác döøa xieâm daây gaàn 4 naêm tuoåi ñang cho traùi ñeå phuïc vuï coâng vieäc nhaân gioáng baùn.

66

https://thuviensach.vn

Theo anh Duõng, gioáng döøa naøy chuû yeáu duøng ñeå giaûi khaùt laø chính, neáu ñöôïc chaêm soùc ñuùng möùc, moät buoàng coù theå cho töø 60 ñeán 100 traùi.

Traùi lôùn trong buoàng coù theå cho ñeán nöûa lít nöôùc, nöôùc döøa ngoït thanh raát haáp daãn. Gioáng döøa xieâm daây khaùc vôùi gioáng döøa eûo ôû choã traùi coù voû maøu xanh (voû traùi döøa eûo maøu vaøng), coøn naêng suaát vaø chaát löôïng thì hôn haún gioáng döøa eûo.

Nhöõng traùi döøa ñaàu tieân anh coù ñöôïc ñeàu giöõ laïi laøm gioáng, chæ hôn 2 naêm nhaân gioáng döøa xieâm daây anh ñaõ coù trong tay gaàn 1.000 caây gioáng. Ñaëc ñieåm cuûa gioáng döøa xieâm daây troàng 3 naêm baét ñaàu cho traùi, caây cho traùi quanh naêm, khoaûng 25 ngaøy thu hoaïch buoàng döøa moät laàn. Gioáng döøa naøy coù söùc ñeà khaùng cao, ít beänh, khoâng bò boï caùnh cöùng caén phaù ñoït non, troàng ñöôïc treân nhieàu loaïi ñaát, keå caû ñaát pheøn, maën vaãn phaùt trieån töôi toát bình thöôøng.

Ñaàu naêm 2007, ôû huyeän Chôï Laùch toå chöùc hoäi thi traùi ngon, anh ñem gioáng döøa xieâm daây nhieàu traùi nhaát trong vöôøn ñi thi, keát quaû anh ñoaït giaûi nhaát. Töø ñoù thöông hieäu döøa xieâm daây ñöôïc lan roäng khaép nôi trong vuøng ñoàng baèng soâng Cöûu Long vaø ngöôøi Ñoâng Nam Boä cuõng xuoáng taän cô sôû cuûa anh xin mua gioáng veà troàng ñeå laøm caûnh hoaëc laáy nöôùc uoáng. Moãi naêm anh cung caáp ra thò tröôøng töø 4.000 - 5.000 caây döøa gioáng. Maëc duø, giaù döøa gioáng khaù cao 50.000 ñoàng/caây, nhöng vaãn raát nhieàu ngöôøi ôû xa ñieän thoaïi xuoáng taän cô 67

https://thuviensach.vn

sôû ñaët haøng hoûi mua, thaäm chí coù luùc khoâng ñuû gioáng cung caáp.

LAØM GIAØU TÖØ HOA VAØ RAU SAÏCH*

Ñeán khu P III, phöôøng 7, thaønh phoá Ñaø Laït, tænh Laâm Ñoàng, vaøo thaêm khu nhaø kính troàng hoa roäng ñeán 1,3 ha cuûa gia ñình oâng Vuõ Ñình Phuùc, UÛy vieân Thöôøng vuï Hoäi Noâng daân phöôøng 7 (nhieäm kyø 2007-2012), khoâng ai khoâng baøy toû söï khaâm phuïc veà nhöõng gì maø oâng vaø gia ñình ñaõ laøm ñöôïc. Nhìn cô ngôi khang trang, roäng raõi, nhöõng nhaø hoa, nhaø rau noái tieáp nhau san saùt laø thaønh quaû cuûa nhöõng nhoïc nhaèn, nhöõng lo toan cuûa oâng vaø gia ñình ñaõ traûi qua.

Tröôùc kia, treân khu ñaát naøy gia ñình oâng Phuùc troàng chuû yeáu laø caùc loaïi rau xanh: caûi baép, poù xoâi, haønh taây... Toång thu nhaäp treân döôùi 650 trieäu ñoàng/naêm, sau khi tröø chi phí laõi ñöôïc töø 300 ñeán 350 trieäu ñoàng/naêm, thu nhaäp bình quaân treân 6 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng.

Ñaàu naêm 2008, gia ñình oâng ñaàu tö laøm 6.500 m2

nhaø kính ñeå troàng hoa caåm chöôùng, hoa ñoàng tieàn

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 62.

68

https://thuviensach.vn

vaø caø chua. Hoa caåm chöôùng haèng thaùng thu ñöôïc 150.000 caønh, vôùi giaù bình quaân 600 ñoàng/caønh, toång thu khoaûng treân 1 tyû ñoàng/naêm. Hoa ñoàng tieàn thu ñöôïc khoaûng 180 trieäu ñoàng/naêm. Vôùi hai loaïi hoa naøy gia ñình oâng thu ñöôïc khoaûng 1,2 tyû ñoàng/naêm.

Rieâng 1 saøo caø chua, sau khi tröø chi phí vaø coâng, oâng thu ñöôïc khoaûng 70 trieäu ñoàng/vuï. Dieän tích 6.500 m2 coøn laïi oâng troàng haønh taây vôùi saûn löôïng treân 50 taán, thu ñöôïc khoaûng 300 trieäu ñoàng. Toång thu nhaäp treân, sau khi tröø chi phí ñaàu tö giaøn nhaø kính, caây troàng, coâng thueâ lao ñoäng vaø trang thieát bò phuïc vuï cho saûn xuaát, gia ñình oâng thu ñöôïc khoaûng 850 trieäu ñoàng. Thu nhaäp bình quaân treân 200 trieäu ñoàng/ngöôøi/naêm.

Nhaän thaáy keát quaû roõ reät neân gia ñình oâng tieáp tuïc maïnh daïn ñaàu tö laøm theâm 6.500 m2 nhaø kính ñeå troàng hoa vaø caùc loaïi rau saïch, ñeán nay ñaõ coù thu hoaïch, kinh teá ngaøy caøng phaùt trieån, cuoäc soáng ñöôïc caûi thieän, aám no, haïnh phuùc.

So vôùi caùch laøm truyeàn thoáng ngoaøi ñoàng ruoäng tröôùc ñaây thì thu nhaäp, coâng lao ñoäng cuûa gia ñình oâng ñaõ taêng gaáp ba laàn. Gia ñình oâng coøn taïo coâng aên vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 6 lao ñoäng taïi ñòa phöông, vôùi thu nhaäp treân 2 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng.

Ngoaøi vieäc lao ñoäng saûn xuaát, oâng ñaõ vaän ñoäng ôû ñòa phöông ñöôïc 47 hoäi vieân tham gia vaøo toå hôïp taùc ñeå saûn xuaát rau, hoa quaû an toaøn.

69

https://thuviensach.vn

Beân caïnh nhöõng thaønh quaû ñaït ñöôïc cho baûn thaân vaø gia ñình, coøn coù nhöõng ñoäng vieân, khích leä tinh thaàn to lôùn ñoái vôùi ngöôøi caùn boä, hoäi vieân noâng daân:

- Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân tænh Laâm Ñoàng naêm 2005.

- Baèng kyû nieäm chöông cuûa Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam naêm 2006.

- Nhieàu giaáy khen cuûa UÛy ban nhaân daân phöôøng.

- OÂng ñöôïc tham döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc naêm 2010.

OÂNG NOÂNG DAÂN KHMER VAØ GIOÁNG LUÙA

“HOàNG NGOÏC OÙC EO”*

“Hoàng Ngoïc OÙc Eo” - ñoù laø caùi teân cuûa gioáng luùa xöù nuùi Ba Theâ do hoäi vieân noâng daân ñòa phöông, ñöùng ñaàu laø oâng Danh Vaên Döôõng (aáp Trung Sôn, thò traán OÙc Eo, huyeän Thoaïi Sôn, tænh An Giang) töï lai taïo vaø saûn xuaát phoå bieán hieän nay. Haït gaïo coù maøu ñoû hoàng raát ñeïp, côm ngoït vaø ngon.

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 196.

70

https://thuviensach.vn

Naêm 2004, oâng Döôõng ñöôïc tham döï lôùp taäp huaán “Kyõ naêng choïn taïo gioáng luùa taïi coäng ñoàng”

vaø ñöôïc cöû laø toå tröôûng toå nhaân gioáng luùa chaát löôïng cao taïi ñòa phöông. Naêm 2005, oâng laø Chuû nhieäm Caâu laïc boä noâng daân thò traán OÙc Eo, phuï traùch toå nhaân gioáng, saûn xuaát gioáng xaùc nhaän cung caáp laïi cho noâng daân laân caän cuøng anh em, baïn beø saûn xuaát luùa ôû ñòa phöông. Naêm 2006, oâng ñöôïc tham döï lôùp “Ñaøo taïo giaûng vieân noâng daân”

do Vieän Nghieân cöùu phaùt trieån ñoàng baèng soâng Cöûu Long toå chöùc veà chuyeân ñeà “Kyõ thuaät choïn taïo gioáng vaø saûn xuaát haït gioáng luùa”. Qua töøng vuï saûn xuaát, oâng khoâng ngöøng noã löïc lai taïo choïn gioáng luùa ñeå noâng daân cuøng coù gioáng toát, naêng suaát cao, phaåm chaát gaïo thôm ngon, giaûm chi phí trong saûn xuaát, thu lôïi nhuaän ngaøy caøng nhieàu.

Naêm 2007, oâng ñaõ tröïc tieáp höôùng daãn taäp huaán laïi cho 128 noâng daân 5 xaõ coù tham döï lôùp “Kyõ naêng choïn taïo gioáng luùa taïi coäng ñoàng”.

Cuøng vôùi vieäc höôùng daãn, taäp huaán laïi cho noâng daân, oâng coøn lai taïo gioáng luùa ñöôïc 14 toå

hôïp lai. Qua 8 vuï saûn xuaát choïn loïc ñeán vuï ñoâng xuaân naêm 2010, trong buoåi hoäi thaûo ñaùnh giaù gioáng luùa, ñöôïc noâng daân bình choïn hai gioáng luùa trieån voïng ñaït yeâu caàu gieo troàng saûn xuaát cho caùc vuï tieáp theo, ñoù laø gioáng Hoàng Ngoïc OÙc Eo 1

vaø OÙc Eo 2 gaïo traéng thôm.

71

https://thuviensach.vn

OÂng cho bieát, hieän taïi ñaõ göûi khaûo nghieäm ôû Tri Toân, Tònh Bieân, Chaâu Thaønh, Chaâu Phuù, Chôï Môùi vaø An Phuù; ñoàng thôøi, Vieän Nghieân cöùu phaùt trieån ñoàng baèng soâng Cöûu Long, Ñaïi hoïc Caàn Thô vaø Vieän Luùa ñoàng baèng soâng Cöûu Long cuõng ñaõ taïo ñieàu kieän giuùp ñôõ cho gioáng luùa OE1 (Hoàng Ngoïc OÙc Eo) coù maët ôû Baïc Lieâu, Kieân Giang, Vónh Long, Tieàn Giang, Beán Tre... vôùi toång dieän tích xaáp xæ 300 ha khaûo nghieäm. OÂng töï tin noùi:

“Ñaây seõ laø cô sôû phaùt trieån leân hôn 500 ha, ñeå

ñöôïc Vieän Luùa ñoàng baèng soâng Cöûu Long coâng nhaän quyeàn taùc giaû gioáng luùa OE1 cuûa toâi”. Cuõng trong vuï ñoâng xuaân naêm 2010 naøy, oâng coøn thöïc nghieäm lai taïo gioáng OE2 vaø OE3 (gaïo traéng) treân nhieàu maët ñaát khaùc nhau ôû Töù giaùc Long Xuyeân, hy voïng ñem laïi keát quaû lôùn.

Gioáng luùa Hoàng Ngoïc OÙc Eo ñaõ ñöôïc ngöôøi noâng daân chaáp nhaän, caâu laïc boä doanh nhaân tænh An Giang vaøo hôïp ñoàng cuøng noâng daân OÙc Eo saûn xuaát vuï heø thu naêm 2010 bao tieâu saûn phaåm cho 5 hoä noâng daân saûn xuaát 20 ha luùa Hoàng Ngoïc OÙc Eo vôùi maøu gaïo ñoû hoàng, thôm, meàm côm, ngon ngoït. Qua nhieàu vuï gieo troàng choïn loïc, loaïi luùa naøy coù naêng suaát oån ñònh, tính khaùng cao, daïng hình ñeïp, thôøi gian sinh tröôûng döôùi 100 ngaøy, cöùng caây, khoâng ñoå ngaõ, thích nghi cho caû 3 vuï: ñoâng xuaân treân 8 taán/ha; heø thu vaø thu ñoâng treân 6 taán/ha.

72

https://thuviensach.vn

iii- KiNH NgHieäM LaøM giaøu TÖø CHaÊN NuOÂi

ÑOåI ÑÔØI TÖØ NUOÂI HÖÔU*

OÂng Nguyeãn Ngoïc Khaùnh, xoùm Loäc Moân, xaõ Trung Sôn, huyeän Löông Sôn, tænh Hoøa Bình ñaõ vöôn leân thoaùt ngheøo vaø trôû thaønh moät hoä giaøu ôû ñòa phöông nhôø moâ hình nuoâi höôu.

Chæ vôùi 12 con höôu, gia ñình oâng ñaõ coù thu nhaäp haèng naêm gaàn 200 trieäu ñoàng töø vieäc baùn höôu gioáng vaø loäc nhung.

Tröôùc ñaây, oâng Khaùnh ñaõ töøng nuoâi 2.000 con gaø theo moâ hình coâng nghieäp cuûa Coâng ty CP

(Thaùi Lan), nhöng do chi phí thöùc aên ngaøy caøng cao, dòch beänh xaûy ra nhieàu, hieäu quaû khoâng cao neân oâng quyeát ñònh chuyeån höôùng ñaàu tö vaøo vaät nuoâi khaùc. Sau nhieàu naêm tìm hieåu vaø nghieân cöùu, naêm 2001 oâng ñeán vôùi moâ hình nuoâi höôu vaø cuõng laø ngöôøi maïnh daïn ñaàu tieân nuoâi thöû nghieäm ôû ñòa phöông. OÂng vaøo taän Ngheä An ñeå mua ba con höôu con veà nuoâi vôùi giaù 7 trieäu ñoàng/con.

Vöøa nuoâi, vöøa maøy moø, hoïc hoûi theâm veà kyõ thuaät nuoâi höôu, daàn daàn oâng Khaùnh ñaõ naém baét ñöôïc nhöõng kinh nghieäm nuoâi phuø hôïp vôùi ñieàu kieän khí haäu vaø thoå nhöôõng ôû xaõ Trung Sôn. Thöùc aên cuûa höôu raát ñôn giaûn, chuû yeáu laø laù röøng, coû caây

* Nguoàn: baohoabinh.com.vn vaø khuyennongvn.gov.vn.

73

https://thuviensach.vn

(coû voi, laù xoan, laù sung, laù mít...). Bình quaân moät con höôu tröôûng thaønh aên heát khoaûng 5 kg coû hoaëc laù moãi ngaøy, ngoaøi ra oâng coøn boå sung theâm trong khaåu phaàn aên cho höôu thöùc aên tinh boät nhö caùm gaïo, caùm ngoâ... Khu chuoàng nuoâi ñöôïc oâng thieát keá raát ñôn giaûn, moãi oâ chuoàng roäng khoaûng gaàn 10 m2, xung quanh ñöôïc xaây thaønh cao vaø beân treân lôïp baèng maùi toân ñeå che möa, che naéng. OÂng cho bieát, höôu voán laø loaøi ñoäng vaät hoang daõ, coù söùc ñeà khaùng cao, vì vaäy raát deã chaêm soùc, nuoâi döôõng. Höôu raát saïch, khoâng aên nhöõng thöùc aên baån, oâi thoái neân chuùng ít bò beänh.

Neáu coù maéc thì höôu chæ maéc nhöõng beänh chöôùng hôi, ñi ngoaøi, vôùi beänh naøy chæ caàn giaõ naém laù traàu troän vôùi muoái, roài xoa vaøo daï coû vaø naáu ít nöôùc cho höôu uoáng laø khoûi. Sau hai naêm nuoâi döôõng, höôu baét ñaàu moïc söøng non maøu hoàng nhaït troâng raát mòn, ñöôïc daân gian goïi laø nhung.

Nhung töø khi moïc ñeán luùc caét laø 50 - 55 ngaøy.

Giaù baùn thôøi ñieåm hieän taïi laø 1 trieäu ñoàng/100 gam nhung höôu.

Töø 3 con höôu ban ñaàu ñeán nay ñaøn höôu cuûa gia ñình oâng ñaõ taêng leân thaønh 12 con, trong ñoù coù nhöõng con ñaõ laáy ñöôïc nhung vaø maáy con ñang trong thôøi kyø sinh saûn. Thaáy nuoâi höôu ñôn giaûn maø hieäu quaû, oâng döï ñònh seõ tieáp tuïc môû roäng vaø nhaân ñaøn leân nöõa. Hieän oâng ñang tham gia Caâu laïc boä nuoâi höôu cuûa huyeän Löông Sôn vaø laøm Hoäi tröôûng cuûa 17 hoä nuoâi höôu ôû caùc xaõ Trung Sôn, Taân Thaønh, 74

https://thuviensach.vn

Nhuaän Traïch, Cao Döông..., moãi hoä trong nhoùm ñeàu nuoâi töø 1 - 5 con höôu. OÂng khoâng ngaàn ngaïi giuùp ñôõ, chia seû kinh nghieäm trong chaên nuoâi vôùi caùc hoäi vieân ñeå cuøng nhau phaùt trieån kinh teá gia ñình. Töø moät hoä ngheøo, oâng Nguyeãn Ngoïc Khaùnh ñaõ trôû thaønh moät hoä giaøu trong thoân, xoùm. OÂng laø moät taám göông naêng ñoäng, maïnh daïn chuyeån ñoåi cô caáu vaät nuoâi hieäu quaû, xöùng ñaùng ñeå baø con noâng daân hoïc taäp.

NGÖÔØI TYÛ PHUÙ NOÂNG DAÂN KHMER*

ÔÛ aáp Phöôùc An, xaõ Phuù Taân, huyeän Myõ Tuù, tænh Soùc Traêng ai cuõng bieát anh Thaïch Vaên Bal, moät noâng daân saûn xuaát, kinh doanh gioûi nhieàu naêm lieàn. Naêm 1989, anh Bal laäp gia ñình rieâng. Xuaát thaân töø moät gia ñình ñoâng anh em, ngheøo khoù, neân khi ñoù hoaøn caûnh kinh teá cuûa anh heát söùc ngaët ngheøo. Vôï choàng khoâng ñaát canh taùc, nhaø ôû chæ laø chieác choøi laù döïng taïm bôï beân bôø keânh. Ban ngaøy ñi laøm thueâ laøm möôùn, ban ñeâm anh soi caù kieám theâm ñeå ñaép ñoåi qua ngaøy.

Taän duïng ñaát bôø keânh, vôï choàng anh Thaïch Vaên Bal troàng rau caûi, haønh, heï, baàu, bí. Muøa naøo

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 184.

75

https://thuviensach.vn

thöùc aáy, luùc ñaàu chæ laø ñeå bôùt tieàn chôï buùa, nhöng roài aên khoâng heát, chò ñem ra chôï baùn. Phöông chaâm cuûa hai vôï choàng anh laø caàn kieäm trong laøm aên, chi tieâu, “tích tieåu thaønh ñaïi”. Coâng söùc vaø yù chí cuûa vôï choàng anh Thaïch Vaên Bal ñaõ ñöôïc ñeàn buø xöùng ñaùng.

Naêm 1990, gia ñình anh tích luõy ñöôïc 200.000 ñoàng, moät soá tieàn lôùn ñoái vôùi anh luùc baáy giôø, anh “coá”

(thueâ) 1 coâng ruoäng ñeå saûn xuaát trong thôøi gian 3 naêm. Nhôø aùp duïng nhöõng kieán thöùc tieáp thu töø caùc buoåi taäp huaán, hoäi thaûo anh aùp duïng coâng thöùc hai luùa xen canh moät vuï döa haáu vaø moät vuï ñaäu xanh, vuï naøo anh cuõng boäi thu.

Sau ba naêm troàng troït coù hieäu quaû, gia ñình anh Thaïch Vaên Bal ñaõ tích luõy ñöôïc 17,4 trieäu ñoàng, anh ñaàu tö mua theâm ñaát ñai, môû roäng saûn xuaát. Khoâng chæ troâng vaøo caây luùa naêng suaát cao, anh Bal nuoâi theâm boø, deâ, caù; taän duïng ñaát bôø raãy troàng rau maøu, caát chuoàng nhöû dôi muoãi veà truù nguï laáy phaân... Cöù theá, moãi naêm voán lieáng, ñaát ñai, chuoàng traïi cuûa anh taêng daàn theo ñaø laøm aên phaùt ñaït. Anh noâng daân tay traéng hoâm naøo ñaõ sôû höõu 1,8 ha ñaát troàng troït, 26 con boø, gaàn 20 con deâ...

Naêm 1998, thaáy coû hoang moïc khaép nôi, anh nghó ngay ñeán chuyeän nuoâi boø. Ñaàu tieân, anh nuoâi ñöôïc 4 con, nhöng chæ toaøn laø boø “coùc”.

Naêm 2000, anh chuyeån sang nuoâi boø lai Sind vaø ñeán giôø anh ñaõ coù 40 con boø lai Sind sinh saûn.

76

https://thuviensach.vn

Roài ñeán naêm 2002, sau khi tham gia caùc buoåi taäp huaán saûn xuaát noâng nghieäp, anh môû roäng cô sôû ñeå nuoâi deâ. Ñeán nay, ñaøn deâ cuûa anh coù 20 con boá meï sinh saûn...

Sau hôn 15 naêm laäp nghieäp, toång taøi saûn cuûa vôï choàng anh Thaïch Vaên Bal ñaõ treân 1 tyû ñoàng vôùi möùc thu nhaäp caùc nguoàn gaàn 200 trieäu ñoàng/naêm.

Khoâng chæ laøm giaøu cho mình, anh Thaïch Vaên Bal coøn giaûi quyeát cho 10 lao ñoäng ñòa phöông coù vieäc laøm thöôøng xuyeân vôùi thu nhaäp töø 600.000 ñeán 800.000 ñoàng/thaùng...

Naêm 2004, ñöôïc söï vaän ñoäng cuûa ngöôøi daân, anh ra öùng cöû hoäi ñoàng nhaân daân caáp xaõ vaø trôû thaønh UÛy vieân Ban Chaáp haønh Hoäi Noâng daân xaõ.

Baây giôø, ngoaøi vieäc lo cho gia ñình, anh coøn vaän ñoäng ngöôøi daân ñoùng goùp vaøo Quyõ tình thöông, Quyõ xoùa ñoùi giaûm ngheøo ñeå giuùp ñôõ baø con coøn nhieàu khoù khaên.

NUOÂI NHÍM GIOÁNG LAØM GIAØU*

OÂng Cao Xuaân Haäu ôû thò traán Vónh Tuy, huyeän Baéc Quang, tænh Haø Giang laø moät noâng daân raát naêng ñoäng, maïnh daïn trong vieäc ñaàu tö saûn xuaát noâng nghieäp. Hieän nay, vôùi moâ hình nuoâi nhím gioáng, troàng cam saønh vaø troàng

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 32 vaø baohagiang.vn.

77

https://thuviensach.vn

röøng nguyeân lieäu giaáy, moãi naêm gia ñình oâng thu veà lôïi nhuaän haøng tyû ñoàng.

Sau khi hoaøn thaønh nghóa vuï quaân söï, ñöôïc xuaát nguõ trôû veà ñòa phöông, cuõng laø nhöõng ngaøy khôûi ñaàu oâng Haäu baét tay vaøo laøm kinh teá, xaây döïng cuoäc soáng cuûa gia ñình. Naêm 1995, gia ñình oâng doàn heát voán mua ñöôïc 3 ha ñaát ñoài vaø mua 1.200 caây cam saønh veà troàng. Luùc ñoù, vuøng ñaát naøy raát maøu môõ, troàng cam khoâng caàn boùn phaân, chæ laøm coû kòp thôøi laø cam phaùt trieån raát toát.

Ñeán naêm 1999, vöôøn cam ñaõ cho thu hoaïch ñaït 50 taán quaû, baùn cam thu ñöôïc 287 trieäu ñoàng. Coù theâm voán, naêm 2000, gia ñình oâng mua theâm 5 ha ñaát ñoài beân caïnh, troàng theâm 2.000 goác cam nöõa.

Naêm 2004, trang traïi cam cuûa gia ñình oâng ñaõ ñaït saûn löôïng 200 taán quaû, tieàn töø baùn cam moãi naêm cuõng thu ñöôïc 700 trieäu ñoàng.

Naêm 2004, qua chöông trình “Baøn vôùi noâng daân caùch laøm giaøu” treân VTV2, oâng ñöôïc bieát nuoâi nhím laø moät moâ hình môùi raát deã laøm giaøu. OÂng maïnh daïn ñaàu tö mua 12 ñoâi nhím gioáng taïi tænh Sôn La vôùi giaù 7 trieäu ñoàng/ñoâi. Sau 2 thaùng nuoâi, thaáy nhím phaùt trieån toát, oâng tieáp tuïc ñaàu tö theâm 140 trieäu ñoàng mua 20 ñoâi nhím gioáng vaø 7 trieäu ñoàng ñeå xaây döïng chuoàng. Nhôø nuoâi döôõng, chaêm soùc ñuùng quy trình kyõ thuaät neân naêm 2005, trang traïi ñaõ xuaát baùn ñöôïc 45 ñoâi nhím gioáng vôùi giaù 9 trieäu ñoàng/ñoâi, thu ñöôïc 405 trieäu ñoàng, tröø heát 78

https://thuviensach.vn

caùc chi phí, oâng coøn thu laõi 142 trieäu ñoàng. Cuõng trong naêm ñoù, oâng tieáp tuïc ñaàu tö baèng tieàn thu nhaäp töø vöôøn cam laø 400 trieäu ñoàng mua theâm 50 ñoâi nhím gioáng veà nuoâi. Naêm 2006, trang traïi baùn ñöôïc 100 ñoâi nhím gioáng, coäng vôùi tieàn thu nhaäp töø vöôøn cam, oâng ñaàu tö gaàn 1 tyû ñoàng mua theâm nhím vaø xaây 300 m2 chuoàng traïi ñeå nuoâi.

OÂng cuõng mua ñöôïc 10 ha ñaát ñoài troàng caây laâm nghieäp ñeå phaùt trieån laâu daøi.

Töø naêm 2004 ñeán naêm 2007, cam saønh Haø Giang lieân tuïc bò xuoáng giaù, maëc duø trang traïi ñaõ ñaàu tö chaêm soùc, naâng cao chaát löôïng vöôøn cam, quaû cam cuûa trang traïi luoân coù chaát löôïng cao, maõ ñeïp, baùn giaù cao hôn töø 20 - 30% so vôùi giaù bình quaân, song thu nhaäp töø vöôøn cam khoâng ñöôïc bao nhieâu, tieàn laõi cuûa trang traïi chuû yeáu töø chaên nuoâi nhím. Naêm 2008, trang traïi ñaõ chuyeån 3 ha cam giaø coãi sang troàng thaønh röøng caây keo tai töôïng laøm nguyeân lieäu giaáy, toång dieän tích röøng nguyeân lieäu giaáy cuûa trang traïi ñaõ leân tôùi 13 ha.

Naêm 2009 laø naêm trang traïi cuûa gia ñình oâng coù thu nhaäp lôùn nhaát, giaù con nhím gioáng taêng leân ñeán 11,5 trieäu ñoàng/ñoâi. Trong naêm, trang traïi ñaõ xuaát baùn 167 ñoâi nhím gioáng, thu veà gaàn 2 tyû ñoàng; baùn ñöôïc hôn 235 kg nhím thòt, thu ñöôïc hôn 100 trieäu ñoàng. Ngoaøi ra, ñaây cuõng laø naêm cam saønh Haø Giang ñöôïc giaù, saûn löôïng cam cuûa trang traïi ñaït hôn 800 trieäu ñoàng. Toång keát 79

https://thuviensach.vn

thu nhaäp cuûa gia ñình naêm 2009 ñaït gaàn 3 tyû ñoàng, tröø toaøn boä chi phí coøn laõi gaàn 2 tyû ñoàng.

Trong nhöõng naêm tôùi gia ñình oâng seõ nuoâi oån ñònh 205 ñoâi nhím gioáng sinh saûn vaø toå chöùc thu mua nhím thòt vôùi giaù töø 300.000 - 350.000 ñoàng/kg, cuøng vôùi thu mua nhím gioáng cuûa baø con trong vuøng ñeå cung caáp cho khaùch haøng Trung Quoác, taïo ñieàu kieän cho baø con phaùt trieån nuoâi nhím.

OÂng tieáp tuïc chaêm soùc vöôøn cam saønh ñeå thu nhaäp theâm moät vaøi naêm nöõa, ñoàng thôøi seõ boå

sung chuyeån ñoåi troàng loaïi caây aên quaû khaùc vì vöôøn cam saønh Haø Giang seõ bò coãi, khoâng theå

troàng laïi ñöôïc. Vöôøn röøng 13 ha cuûa trang traïi ñaõ troàng caây keo laøm nguyeân lieäu giaáy hieän nay phaùt trieån raát toát, phaàn lôùn dieän tích vöôøn röøng caây ñaõ kheùp taùn, döï kieán ñeán naêm 2015 khai thaùc seõ ñaït 1.500 m3 goã nguyeân lieäu giaáy, cho thu nhaäp gaàn 2 tyû ñoàng.

Trang traïi cuûa oâng ñaõ taïo vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 8 lao ñoäng, trong ñoù thueâ ôû ngoaøi 4 lao ñoäng vôùi möùc löông khoaûng 3 trieäu ñoàng/thaùng. Ngoaøi ra, vaøo vuï laøm coû, thu hoaïch cam, gia ñình thueâ theâm 12 lao ñoäng, traû löông treân 100.000 ñoàng/coâng.

Trong nhöõng naêm qua, höôûng öùng cuoäc vaän ñoäng cuûa Hoäi Noâng daân veà phong traøo thi ñua saûn xuaát kinh doanh gioûi, ñoaøn keát, giuùp nhau xoaù ñoùi, giaûm ngheøo vaø laøm giaøu chính ñaùng, gia ñình oâng ñaõ giuùp 8 hoä noâng daân ngheøo taïi thò traán vay khoâng laáy laõi 125 trieäu ñoàng ñeå nuoâi nhím vaø laøm 80

https://thuviensach.vn

kinh teá VAC ñaït keát quaû toát. Gia ñình coøn giuùp 3

hoä noâng daân ngheøo, cho möôïn 6 ñoâi nhím gioáng trò giaù 69 trieäu ñoàng, sau 2 naêm coù thu môùi laáy nhím gioáng veà.

Nhôø laøm kinh teá trang traïi ñaït hieäu quaû cao maø gia ñình oâng ñaõ coù ñôøi soáng kinh teá khaù giaû.

OÂng xaây ñöôïc nhaø 3 taàng khang trang, mua saém ñöôïc tieän nghi sinh hoaït coù giaù trò cao. Naêm 2010, gia ñình ñaõ mua ñöôïc 1 oâ toâ trò giaù 785 trieäu ñoàng ñeå phuïc vuï vieäc vaän chuyeån haøng hoaù cuûa trang traïi. Vôùi nhöõng thaønh tích xuaát saéc trong saûn xuaát nhöõng naêm qua, gia ñình oâng ñaõ ñöôïc caùc caáp, caùc ngaønh khen thöôûng, bieåu döông. Ñaëc bieät, naêm 2010, oâng ñaõ ñöôïc Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam ñeà nghò Thuû töôùng Chính phuû taëng Baèng khen nhaân dòp Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III.

ÑAÛNG VIEÂN TREÛ NGÖÔØI MOÂNG LAØM

KINH TEÁ GIOÛI, TÍCH CÖÏC COÂNG TAÙC HOÄI*

Khoâng chæ saûn xuaát kinh doanh gioûi, vöôn leân thoaùt ngheøo, ñaûng vieân Suøng A Sình - 30 tuoåi ôû xaõ Cheá Taïo, huyeän Muø Cang Chaûi, tænh Yeân Baùi luoân ñi ñaàu trong caùc phong traøo maø Hoäi

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 57.

81

https://thuviensach.vn

Noâng daân caáp treân giao cho. Haèng naêm, gia ñình anh ñeàu ñaït danh hieäu Gia ñình vaên hoùa, anh luoân ñöôïc xeáp loaïi ñaûng vieân xuaát saéc.

Tröôùc naêm 2005, kinh teá gia ñình anh Sình gaëp raát nhieàu khoù khaên: con coøn nhoû, chæ coù moät caên nhaø taïm ñeå ôû, taøi saûn haàu nhö khoâng coù gì. Vôùi 2 ha ñaát noâng nghieäp, chuû yeáu laø troàng luùa, beân caïnh trình ñoä nhaän thöùc haïn cheá, taäp quaùn canh taùc laïc haäu, kinh nghieäm saûn xuaát chuû yeáu laø hoïc hoûi töø oâng baø, cha meï... vì theá thu nhaäp haèng naêm raát thaáp, bình quaân chæ ñaït 200.000 ñoàng/ngöôøi/thaùng. Cuoäc soáng cuûa vôï choàng anh cuøng 2 con nhoû gaëp raát nhieàu khoù khaên, caùc con anh khoâng coù ñieàu kieän ñeán tröôøng.

Nhaän thöùc ñöôïc nhöõng khoù khaên ñoù, baûn thaân anh nhieàu ñeâm traên trôû suy nghó. Anh luoân töï hoûi nguyeân nhaân taïi sao gia ñình mình laïi ngheøo, laïi khoå vaø phaûi laøm caùch naøo ñeå thoaùt ngheøo, thoaùt khoå? Töø ñoù, baûn thaân anh cuøng gia ñình vôùi söï ñoàng loøng, quyeát taâm vöôn leân thoaùt ngheøo baèng chính baøn tay vaø khoái oùc cuûa mình. Vieäc laøm ñaàu tieân laø anh tìm toøi, nghieân cöùu saùch, baùo taïi ñieåm böu ñieän vaên hoùa xaõ, Hoäi Noâng daân xaõ, Hoäi Noâng daân huyeän. Anh nghieân cöùu chuû yeáu laø baùo Noâng thoân ngaøy nay, Noâng nghieäp Vieät Nam vaø caùc loaïi saùch veà aùp duïng khoa hoïc kyõ thuaät ñeå

troàng troït, chaên nuoâi. Anh thöôøng xuyeân nghe vaø xem caùc chöông trình treân ñaøi phaùt thanh, ñaøi 82

https://thuviensach.vn

truyeàn hình nhö chuyeân muïc Baïn cuûa nhaø noâng hay Noâng daân laøm giaøu... Ñöôïc söï quan taâm cuûa caáp uûy, chính quyeàn, caùc ban, ngaønh, ñoaøn theå, ñaëc bieät laø caùn boä Hoäi Noâng daân caùc caáp, anh ñaõ ñöôïc tham gia taäp huaán khoa hoïc kyõ thuaät nhö kyõ thuaät troàng troït, chaên nuoâi, chuyeån ñoåi cô caáu caây troàng, vaät nuoâi, aùp duïng gioáng môùi vaøo saûn xuaát.

Hoïc taäp nhöõng moâ hình ñieån hình cuûa nhöõng hoä gia ñình saûn xuaát kinh doanh gioûi trong vaø ngoaøi xaõ. Töø ñoù anh ñaõ aùp duïng ñöôïc nhöõng kieán thöùc vaø kinh nghieäm hay vaøo saûn xuaát.

Naêm 2005, töø nguoàn voán vay cuûa ngaân haøng, söï giuùp ñôõ cuûa Hoäi Noâng daân caùc caáp, söï quyeát taâm vöôn leân cuûa gia ñình, anh ñaõ khai hoang theâm nhieàu thöûa ruoäng, röøng ñeå troàng theâm coû voi, troàng queá, thaûo quaû, luùa chaát löôïng cao... Ñeán cuoái naêm 2009, gia ñình anh thu ñöôïc treân 5 taán thoùc, 3 taán ngoâ, 4,5 taï thaûo quaû; chaên nuoâi ñöôïc 2 con ngöïa, 4 con traâu, 4 con boø, 30 con lôïn, khoaûng 50 con gaø vôùi toång thu nhaäp treân 100 trieäu ñoàng.

Anh ñaõ mua saém ñöôïc nhieàu tieän nghi trong gia ñình, söûa sang laïi nhaø cöûa saïch ñeïp vaø laøm nhaø tieâu hôïp veä sinh. Töø nguoàn voán tích luõy ñöôïc, anh taäp trung khai hoang theâm ruoäng luùa nöôùc, laøm hai vuï moãi naêm, môû roäng moâ hình chaên nuoâi, taêng ñaøn gia suùc, gia caàm, töø ñoù taêng saûn phaåm baùn ra thò tröôøng. Naêm 2010, toång thu nhaäp cuûa gia ñình anh ñaït treân 130 trieäu ñoàng, döï kieán nhöõng naêm sau seõ ngaøy caøng ñaït keát quaû cao hôn.

83

https://thuviensach.vn

Ngoaøi thaønh tích veà saûn xuaát kinh doanh, vöôn leân thoaùt ngheøo, anh luoân ñi ñaàu trong caùc phong traøo maø Hoäi caáp treân giao cho nhö tuyeân truyeàn, vaän ñoäng hoäi vieân ñoùng goùp quyõ hoäi, hoäi phí ñaày ñuû theo ñuùng quy ñònh cuûa Ñieàu leä hoäi.

Ngoaøi ra, anh coøn thöôøng xuyeân vaän ñoäng, tuyeân truyeàn baø con trong baûn xaây döïng ñôøi soáng vaên hoùa môùi vaø tham gia baûo veä an ninh, quoác phoøng nhö khoâng cöôùi taûo hoân, khoâng sinh con thöù ba, laøm toát coâng taùc keá hoaïch hoùa gia ñình, chaêm soùc söùc khoûe sinh saûn; veä sinh moâi tröôøng, xaây nhaø tieâu hôïp veä sinh; vaän ñoäng cuøng baø con trong baûn söûa chöõa ñöôøng giao thoâng lieân thoân baûn, ñöôøng töø quoác loä 32 vaøo truï sôû xaõ, tham gia xaây döïng vaø söûa chöõa caùc coâng trình thuûy lôïi, caàu, coáng; thöôøng xuyeân giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi coù hoaøn caûnh khoù khaên; ñoäng vieân veà tinh thaàn, vaät chaát, kinh nghieäm saûn xuaát cho nhöõng ngöôøi coù yù chí vöôn leân thoaùt ngheøo vaø giöõ gìn traät töï, an ninh, an toaøn xaõ hoäi, khoâng taùi troàng caây thuoác phieän, vì theá ñaõ goùp phaàn laøm cho tình hình an ninh chính trò treân ñòa baøn ñöôïc ñaûm baûo.

Anh Sình ñaõ ñöôïc Ban Chaáp haønh Hoäi Noâng daân huyeän taëng giaáy khen ñaït thaønh tích xuaát saéc trong phong traøo thi ñua xaây döïng Hoäi vaø phong traøo noâng daân naêm 2009. Naêm 2010, anh ñöôïc Hoäi Noâng daân tænh taëng Baèng khen Caù nhaân ñieån hình tieân tieán töø ngheøo vöôn leân khaù, giaøu; 84

https://thuviensach.vn

Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân tænh Yeân Baùi vì ñaït nhieàu thaønh tích trong phong traøo thi ñua yeâu nöôùc giai ñoaïn 2004-2009. Ñaëc bieät, thaùng 9-2010, anh ñaõ vinh döï ñaïi dieän cho haøng nghìn noâng daân cuûa tænh Yeân Baùi veà Haø Noäi döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc nhaèm toân vinh nhöõng noâng daân ñieån hình tieân tieán khaép moïi mieàn Toå quoác.

LAõI TREÂN 1 TYÛ ÑOàNG

SAU 2 NAêM NUOÂI CHOàN HÖÔNG*

Nhöõng naêm gaàn ñaây phong traøo nuoâi choàn höông khaù phoå bieán ôû nhieàu ñòa phöông vaø anh Ñaëng Ngoïc Tuaân ôû toå 5, aáp 7, xaõ Minh Laäp, huyeän Chôn Thaønh, tænh Bình Phöôùc cuõng laø moät trong soá ñoù. Sau hôn hai naêm nuoâi choàn höông, tröø heát caùc khoaûn chi phí, anh coøn laõi treân 1 tyû ñoàng. Thaønh coâng aáy khieán nhieàu ngöôøi phaûi ngöôõng moä.

Töø cuoái naêm 2008, khi maø thôøi kyø caùc ñaïi gia ñang coù traøo löu nuoâi nhím, thì anh Tuaân choïn nuoâi choàn vì anh bieát thòt choàn höông raát ngon, ñöôïc thöïc khaùch öa chuoäng, giaù baùn raát cao. Ñaëc bieät, vieäc saûn xuaát caø pheâ choàn ôû Ñaék Laék, ôû Laâm Ñoàng cuõng taïo ra saûn phaåm baùn buoân raát coù lôïi.

* Nguoàn: nongnghiep.vn.

85

https://thuviensach.vn

Vì theá maø vieäc nuoâi choàn höông gioáng ñang ñöôïc thò tröôøng quan taâm. Theá laø anh laën loäi veà taän Cuû Chi, Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñeå mua 14 caëp choàn höông sinh saûn heát khoaûng 140 trieäu ñoàng veà nhaân gioáng. Do hoïc hoûi vaø tham quan caùc moâ hình nuoâi choàn höông thaønh coâng tröôùc ñoù, laïi ñaàu tö chuoàng traïi, chaêm soùc ñuùng kyõ thuaät, ñeán nay traïi nuoâi choàn cuûa anh ñaõ coù 170 chuoàng, ñaàu tö töø 500.000 - 1.000.000 ñoàng cho moät chuoàng xaây, vôùi quy moâ 150 con, trong ñoù choàn sinh saûn laø 10 con ñöïc, 40 con caùi, soá coøn laïi laø choàn con.

Anh Tuaân cho bieát nuoâi choàn thöùc aên chuû yeáu laø traùi caây chín nhö chuoái, ñu ñuû,... aên vaøo ban ngaøy; naáu chaùo ñöôøng, chaùo caù, thòt aên vaøo ban ñeâm. Thöùc aên cho choàn moät ngaøy chæ laø 1 - 2 quaû chuoái chín, 1/3 toâ chaùo/con, chi phí thöùc aên chæ heát khoaûng 2.000 - 3.000 ñoàng/con. Moät con choàn nuoâi thuaàn döôõng coù theå ñeû 2 löùa/naêm, 3 - 6 con/löùa.

Choàn con nuoâi 2 - 3 thaùng laø coù theå xuaát chuoàng baùn gioáng choàn con, sau 11 - 12 thaùng baùn choàn sinh saûn. Hieän taïi moät caëp choàn con khoaûng 1 kg/con baùn 6 trieäu ñoàng/caëp; 1 caëp choàn sinh saûn 2,5 -

4,5 kg/con baùn 12 trieäu ñoàng/caëp. Neáu khoâng baùn choàn con coù theå nuoâi ñeå laøm caø pheâ choàn. Choàn höông coù sôû thích choïn aên nhöõng quaû caø pheâ ñoû chín moïng, khoâng bò saâu beänh. Enzym tieâu hoaù trong daï daøy cuûa choàn töông taùc vôùi voû caø pheâ laøm thay ñoåi thaønh phaàn vaø höông vò haït caø pheâ 86

https://thuviensach.vn

vaø ñöôïc thaûi ra theo ñöôøng tieâu hoaù. Loaïi caø pheâ naøy coù höông vò ngon, haáp daãn, quyeán ruõ ñaëc bieät ñeán vò giaùc cuûa ngöôøi thöôûng thöùc. Vaøo khoaûng thaùng 9 - 12 haèng naêm, khi caø pheâ böôùc vaøo giai ñoaïn cho thu hoaïch chính coù theå thu mua caø pheâ haït töông ñoái chín vôùi giaù cao hôn bình thöôøng ñeå

cho choàn aên, nhöõng ngaøy cho choàn aên caø pheâ thì khoâng cho aên thöùc aên gì khaùc, cöù 2 ngaøy aên caø pheâ thì nghæ 1 ngaøy aên thöùc aên thoâng thöôøng. Choàn chæ aên nhöõng quaû caø pheâ chín, khoâng bò daäp naùt, thöôøng sau haùi phaûi cho aên ngay hoaëc khoâng ñeå

quaù 1 ngaøy. Con choàn naëng 4 kg seõ aên heát khoaûng 1 kg quaû caø pheâ chín töôi nguyeân voû thì tieâu hoùa vaø ñaøo thaûi ra ngoaøi khoaûng 150 - 200 gam caø pheâ choàn ôû daïng haït, coù höông vò raát ñaëc bieät, thôm, khoâng heà coù moät chuùt muøi hoâi naøo. Vôùi giaù hieän taïi ñeå mua caø pheâ traùi tuyeån laø 10.000 ñoàng/kg töôi thì taïo ra ñöôïc 150.000 - 200.000 ñoàng caø pheâ choàn haït.

Choàn laø ñoäng vaät hoang daõ neân nuoâi raát deã.

Tuy vaäy ñeå nuoâi ñaït hieäu quaû thì caàn phaûi chuù yù nhieàu ñeán taäp tính sinh hoaït cuûa choàn. Theo kinh nghieäm nuoâi choàn cuûa anh Tuaân, khoâng cho choàn aên thöùc aên ñaõ oâi thiu. Haèng ngaøy caàn phaûi doïn veä sinh chuoàng saïch seõ, ñaûm baûo chuoàng luoân khoâ, thoaùng, thì choàn raát ít khi bò beänh, chæ coù bò beänh tieâu chaûy trò ñöôïc baèng thuoác ñi ngoaøi daïng vieân cuûa ngöôøi. Khi choàn caùi coù bieåu hieän keâu, phaù 87

https://thuviensach.vn

chuoàng, boû aên phaûi baét choàn ra khu khaùc ñeå cho giao phoái, giai ñoaïn mang baàu laïi baét trôû laïi vaøo chuoàng ban ñaàu. Khi choàn chuaån bò böôùc vaøo giai ñoaïn aên caø pheâ, ñeå taïo ra caø pheâ choàn thì caàn chaêm soùc toát cho choàn coù söùc khoûe thaät toát, troïng löôïng ñaït khoaûng 4 kg, boä maùy tieâu hoùa toát hôn ñeå tieâu hoùa ñöôïc nhieàu löôïng caø pheâ hôn.

Trong thôøi gian tôùi, anh seõ môû roäng quy moâ nuoâi choàn leân khoaûng 300 con, vöøa cung caáp nhu caàu mua gioáng cuûa baø con ñòa phöông, cuõng nhö caùc tænh khaùc, vaø ñaùp öùng nhu caàu thu mua cuûa caùc coâng ty saûn xuaát caø pheâ choàn treân thò tröôøng.

Khoâng chæ nuoâi choàn, anh Tuaân coøn ñang nuoâi thöû nghieäm raén raùo traâu vaø xaây chuoàng ñeå nuoâi nhím, khi maø thôøi ñieåm naøy giaù gioáng nhím ñang xuoáng thaáp nhaát.

NGUYEãN HOà - TYÛ PHUÙ CHIM CUÙT*

Trang traïi Nguyeãn Hoà cuûa oâng Traàn Nguyeãn Hoà (xaõ Long An, huyeän Chaâu Thaønh, tænh Tieàn Giang) chuyeân chaên nuoâi chim cuùt, haèng naêm ñaït doanh soá treân 10 tyû ñoàng vôùi lôïi nhuaän khoaûng 8%.

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 212, dddn.com.vn vaø trang traïi nguyenho.thv.vn.

88

https://thuviensach.vn

Töøng toát nghieäp trung caáp döôïc, hai vôï choàng oâng Hoà ñeàu laø coâng nhaân Xí nghieäp Döôïc Tieàn Giang vôùi ñoàng löông haïn heïp, cuoäc soáng gaëp khoâng ít khoù khaên. Naêm 1990, oâng xin nghæ vieäc, ra ngoaøi gaây döïng söï nghieäp cuûa mình. Gaàn 10 naêm tìm cô hoäi laøm giaøu, maõi ñeán naêm 1998, oâng Hoà môùi nghó ñeán ngheà nuoâi chim cuùt. Cuoäc soáng kinh teá gia ñình baét ñaàu vöôn leân khaám khaù. Tuy nhieân, ñoù laïi laø thôøi ñieåm dòch cuùm gia caàm xaûy ra. Trong ba naêm, töø naêm 2003 ñeán naêm 2005, tuy chim cuùt khoâng bò aûnh höôûng beänh dòch vaø nhaát laø trong vuøng cuõng khoâng xaûy ra dòch, nhöng oâng vaãn chaáp haønh chuû tröông chung laø tieâu huûy ñeå traùnh laây lan. Moïi hoaït ñoäng cuûa trang traïi gaàn nhö bò ñoùng baêng hoaøn toaøn.

Khoâng naûn loøng, oâng Hoà noã löïc hoïc hoûi, nghieân cöùu chuyeân saâu veà kyõ thuaät nuoâi chim cuùt.

Trong suoát 10 naêm, oâng luoân nghieân cöùu, ñeå yù töø chi tieát nhoû nhaát trong kyõ thuaät nhö nhieät ñoä nuoâi, ñoä thoâng thoaùng, con gioáng, quy luaät sinh hoïc cuûa chim cuùt hay söï “quen” cuûa chim cuùt vôùi ngöôøi chaêm soùc... Hieän trang traïi Nguyeãn Hoà vôùi hôn 60.000 con chim cuùt ñaõ öùng duïng quy trình chaên nuoâi kheùp kín töø khaâu aáp tröùng ñeán cung öùng con gioáng, taát caû ñeàu do oâng töï nghieân cöùu, thieát keá vaø saûn xuaát. Quy trình chaên nuoâi, coâng ngheä saûn xuaát, chuoàng traïi cuûa oâng ñaõ ñöôïc chöùng nhaän sôû höõu trí tueä, ñöôïc ñaùnh giaù laø quy trình 89

https://thuviensach.vn

nuoâi hieän ñaïi vaø hieäu quaû baäc nhaát hieän nay taïi Vieät Nam. Saûn phaåm cuûa trang traïi Nguyeãn Hoà ñaõ coù maët ôû haàu heát caùc tænh ñoàng baèng soâng Cöûu Long vaø Ñoâng Nam Boä. Tröôùc ñaây, trang traïi cuûa oâng phaûi ñaûm ñöông heát moïi vieäc, töø khaâu saûn xuaát con gioáng cho ñeán khaâu tieâu thuï tröùng. Nay, do nhu caàu phaùt trieån cuûa thò tröôøng, ngoaøi vieäc cung öùng tröùng thoâng thöôøng, trang traïi coøn cung öùng moät löôïng raát lôùn tröùng cuùt loän. Vì vaäy, vieäc saûn xuaát chim cuùt gioáng, oâng chuyeån daàn cho caùc hoä veä tinh. Treân ñòa baøn huyeän ñaõ coù vaøi chuïc hoä tham gia laøm veä tinh cho trang traïi cuûa oâng, hoä nuoâi ít cuõng vaøi nghìn con, hoä nuoâi nhieàu leân ñeán vaøi chuïc nghìn con.

Hieäu quaû kinh teá cuûa trang traïi Nguyeãn Hoà ngaøy caøng taêng cao. Neáu nhö naêm 2007 doanh soá ñaït 5 tyû ñoàng, thì naêm 2009 doanh soá ñaït 10 tyû ñoàng. Trang traïi Nguyeãn Hoà ñaõ taïo coâng aên vieäc laøm oån ñònh cho 20 lao ñoäng noâng nhaøn vôùi möùc löông bình quaân 2 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng. Ñoàng thôøi, trang traïi cuõng taïo ñieàu kieän giuùp ñôõ cho 25 hoä gia ñình khoù khaên ôû ñòa phöông baèng hình thöùc ñaàu tö toaøn boä ñaàu vaøo vaø bao tieâu saûn phaåm vôùi toång soá tieàn ñaàu tö haèng naêm khoaûng 1,5 tyû ñoàng.

Nguyeãn Minh

90

https://thuviensach.vn

iV- KiNH NgHieäM LaøM giaøu TÖø NuOÂi TROÀNg THuûY, Haûi SaûN

NÖõ GIAÙM ÑOÁC NUOÂI TROàNG THUYÛ SAÛN*

Chò laø Ñaëng Thò Dòu, sinh naêm 1963, daân toäc Kinh, ôû Khu 7, phöôøng Haûi Hoøa, thaønh phoá Moùng Caùi, tænh Quaûng Ninh. Moät hoäi vieân noâng daân, moät doanh nhaân thaønh ñaït trong lónh vöïc nuoâi troàng thuûy, haûi saûn (toâm).

Maïnh daïn, daùm nghó, daùm laøm, khoâng ngaïi khoù, ngaïi khoå, chò ñaõ ñi leân töø hai baøn tay traéng vaø ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh tích ñaùng keå, trôû thaønh moät taám göông cho khoâng chæ baø con hoäi vieân noâng daân, maø cho taát caû nhöõng ai coù öôùc mô laøm giaøu ngay treân chính maûnh ñaát queâ höông mình.

Laø moät giaùo vieân tieåu hoïc soáng eo heïp vôùi ñoàng löông ít oûi, rôøi queâ höông Höng Yeân ra Haûi Hoøa, Moùng Caùi laäp nghieäp, ñaây laø moät phöôøng bieân giôùi giaùp nöôùc baïn Trung Quoác. Vôùi moät dieän tích töï nhieân traûi daøi ra bieån Ñoâng, coù nhieàu thuaän tieän cho vieäc nuoâi troàng thuûy saûn. Xaùc ñònh theá maïnh cuûa ñòa phöông, Thaønh uûy, chính quyeàn thaønh phoá Moùng Caùi ñaõ coù chuû tröông, chính saùch

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 37.

91

https://thuviensach.vn

khuyeán khích phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi. Thöïc hieän chuû tröông ñuùng ñaén cuûa Ñaûng, chính quyeàn thaønh phoá, hoøa cuøng khoâng khí haêng haùi thi ñua saûn xuaát, phaùt trieån kinh teá, xoùa ñoùi giaûm ngheøo cuøng noâng daân phöôøng Haûi Hoøa, chò Dòu cuõng ñaõ maïnh daïn ñaàu tö nuoâi troàng thuûy saûn, baét ñaàu thôøi ñieåm naêm 1998.

Naêm 2003, baét ñaàu töø vieäc thaønh laäp Coâng ty coå phaàn Thaønh Nam, tröïc tieáp laøm giaùm ñoác ñieàu haønh coâng vieäc. Ban ñaàu, vôùi soá voán eo heïp, ñieàu kieän chaên nuoâi coøn gaëp nhieàu khoù khaên, saûn löôïng, naêng suaát thaáp. Thu nhaäp chæ ñuû chi phí trang traûi, nhaân coâng, caûi taïo ñaàm hoà.

Ñöôïc söï quan taâm, giuùp ñôõ cuûa Sôû Thuûy saûn, Phoøng Kinh teá, Trung taâm Khuyeán noâng, khuyeán ngö, Hoäi Noâng daân thaønh phoá, Hoäi Noâng daân phöôøng Haûi Hoøa taïo ñieàu kieän môû caùc lôùp hoïc, cho ñi tham quan, taäp huaán kieán thöùc khoa hoïc kyõ thuaät aùp duïng vaøo chaên nuoâi, chò ñaõ maïnh daïn theá chaáp taøi saûn vay ngaân haøng 600 trieäu ñoàng ñeå ñaàu tö caûi taïo ñaàm hoà, tìm gioáng, thueâ nhaân coâng baét tay vaøo chaên nuoâi coù quy moâ lôùn.

Sau moät naêm, gia ñình chò ñaõ traû nôï heát cho ngaân haøng, tieáp tuïc ñaàu tö 6,2 tyû ñoàng xaây döïng, caûi taïo bôø ñaàm nuoâi toâm cao saûn, xaây traïm bieán aùp 320 kv, mua maùy suûi, maùy suïc, xaây truï sôû laøm vieäc.

Maïnh daïn hôn, chò ñaõ thueâ ba chuyeân gia Trung Quoác nghieân cöùu vaø saûn xuaát toâm gioáng 92

https://thuviensach.vn

theo coâng ngheä cao ñeå cung caáp toâm gioáng cho nhu caàu cuûa gia ñình vaø caùc hoä saûn xuaát ôû treân ñòa baøn thaønh phoá. Hieän nay gia ñình chò coù 10 ha nuoâi cao saûn, 15 ha nuoâi quaûng canh.

Vôùi quy moâ saûn xuaát vaø quy trình kyõ thuaät coâng ngheä ñöôïc aùp duïng phuø hôïp vaøo saûn xuaát kinh doanh, moãi naêm gia ñình chò coù laõi töø 600

ñeán 700 trieäu ñoàng. Vieäc môû roäng saûn xuaát nuoâi troàng haèng naêm gia ñình ñaõ taïo vieäc laøm cho 30 lao ñoäng laø con em treân ñòa baøn vôùi möùc tieàn coâng 3 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng. Caùc con chò nay ñaõ tröôûng thaønh. Trong soá boán ngöôøi con (3 trai, 1 gaùi) coù 3 ngöôøi coù coâng vieäc oån ñònh, coøn ngöôøi con uùt hieän ñang hoïc trung hoïc phoå thoâng.

Cuøng vôùi vieäc saûn xuaát kinh doanh, gia ñình chò coøn tích cöïc tham gia caùc phong traøo do Hoäi Noâng daân phaùt ñoäng, trong ñoù coù phong traøo noâng daân thi ñua saûn xuaát, kinh doanh gioûi. Chò coøn tích cöïc höôûng öùng caùc hoaït ñoäng töø thieän, giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi coù hoaøn caûnh khoù khaên vôùi soá tieàn uûng hoä moãi naêm vaøi chuïc trieäu ñoàng. Töø naêm 2007 ñeán naêm 2009, gia ñình chò ñaõ uûng hoä 31 trieäu ñoàng ñeå xaây nhaø vaø laøm beå nöôùc saïch cho hoä ngheøo. Töø naêm 2003, chò ñaõ nhaän ñôõ ñaàu cho 2 chaùu coù hoaøn caûnh ñaëc bieät khoù khaên töø naêm 6 tuoåi ñeán 18 tuoåi, moãi thaùng hoã trôï 150.000 ñoàng/chaùu vaø giuùp cho 10 hoä ngheøo vay 50 trieäu ñoàng khoâng laáy laõi. Haèng naêm chò coøn phoå bieán kieán thöùc khoa hoïc kyõ thuaät vaø truyeàn 93

https://thuviensach.vn

ñaït kinh nghieäm chuyeån ñoåi cô caáu nuoâi troàng ñaït hieäu quaû cao cho caùc hoä saûn xuaát nuoâi toâm trong phöôøng vaø thaønh phoá.

Vôùi nhöõng keát quaû ñaõ ñaït ñöôïc, cuøng vôùi nhöõng ñoùng goùp to lôùn cho phong traøo phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi taïi ñòa phöông, baûn thaân chò vaø gia ñình luoân nhaän ñöôïc nhöõng phaàn thöôûng vinh döï vaø danh giaù:

- Gia ñình chò ñöôïc coâng nhaän laø Gia ñình vaên hoùa maáy naêm lieàn.

- Töø naêm 2005 ñeán nay, hai laàn ñöôïc UÛy ban nhaân daân tænh Quaûng Ninh taëng Baèng khen vaø caáp Giaáy chöùng nhaän hoä saûn xuaát kinh doanh gioûi caáp tænh.

- Naêm 2007 ñöôïc Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam taëng Baèng khen coù thaønh tích xuaát saéc trong phong traøo thi ñua; Cuùp vaøng Hoäi chôï quoác teá haøng noâng - laâm - ngö nghieäp.

- Naêm 2010, chò ñaõ vinh döï ñöôïc tham döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc taïi Haø Noäi.

ÑI LEÂN TÖØ NUOÂI NGAO*

OÂng Nguyeãn Vaên Vinh ôû thoân Quang Thònh,

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 77.

94

https://thuviensach.vn

xaõ Nam Thònh, huyeän Tieàn Haûi, tænh Thaùi Bình, laø moät hoäi vieân Hoäi Noâng daân thoân vôùi trang traïi nuoâi ngao leân ñeán 5 ha, ñieån hình trong soá caùc hoä ñi ñaàu nuoâi ngao vaø ñaït ñöôïc hieäu quaû cao.

Laøng queâ Nam Thònh laø moät xaõ naèm ôû phía Ñoâng Nam huyeän Tieàn Haûi, giaùp bieån, phong traøo chaên nuoâi thuûy haûi saûn ôû ñaây raát phaùt trieån, trong ñoù phaûi keå ñeán ngheà nuoâi ngao. Ngheà naøy ñaõ giuùp nhieàu hoä gia ñình ôû ñaây khoâng nhöõng thoaùt ngheøo maø coøn trôû neân giaøu coù, coù baùt aên, baùt ñeå.

Tröôùc ñaây, ngao chæ ñöôïc ngöôøi daân ñaùnh baét töï nhieân ôû bieån veà laøm thöïc phaåm hoaëc thöùc aên chaên nuoâi, nhieàu hôn thì ñem baùn ôû chôï, hoaëc baùn cho laùi buoân ñem ñi caùc tænh thaønh khaùc.

Do ñaëc thuø khai thaùc töï nhieân nhö vaäy, neân saûn löôïng ngao thu ñöôïc raát thaáp, hieäu quaû kinh teá khoâng cao, taát caû phuï thuoäc vaøo söï öu ñaõi cuûa töï nhieân, söï may ruûi cuûa moãi ngaøy ra bieån. Khoâng coù ñaàu vaøo oån ñònh, ñaàu ra cuõng baáp beânh, khi khan hieám, ñöôïc giaù thì khoâng coù ngao baùn. Ngöôïc laïi, khi baét ñöôïc nhieàu thì caû laøng cuøng bò eùp giaù, chaúng baùn ñöôïc ñem laøm thöùc aên cho chaên nuoâi.

Nhö phaàn lôùn nhöõng ngöôøi noâng daân khaùc, xuaát thaân trong moät gia ñình noâng daân ngheøo, chæ coù thu nhaäp töø ñoàng ruoäng neân cuoäc soáng coøn coù raát nhieàu khoù khaên. OÂng Vinh luoân nung 95

https://thuviensach.vn

naáu yù chí thoaùt ngheøo, tìm caùch khai thaùc ñöôïc nhöõng öu ñaõi cuûa thieân nhieân, cuûa bieån, nôi vuøng queâ ñaày caùt vaø gioù naøy. Thöïc hieän chuû tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng, chính saùch, phaùp luaät cuûa Nhaø nöôùc, nghò quyeát cuûa caùc caáp Hoäi Noâng daân khuyeán khích caùc thaønh phaàn kinh teá tham gia vaøo saûn xuaát nuoâi troàng thuûy, haûi saûn; ñöôïc Hoäi Noâng daân môøi tham gia caùc buoåi taäp huaán kyõ thuaät nuoâi ngao, ñöôïc ñi tham quan caùc moâ hình nuoâi ngao ôû Nam Ñònh, Thanh Hoùa, Ngheä An, Vuõng Taøu, Beán Tre vaø Trung Quoác, nhaän thaáy nhöõng lôïi ích thieát thöïc töø vieäc nuoâi ngao, coù cô hoäi thoaùt ngheøo ñeå laøm giaøu ngay treân maûnh ñaát queâ höông mình, ngao khai thaùc töï nhieân thì roài cuõng caïn kieät, muoán coù ngao baùn vôùi soá löôïng lôùn, thöôøng xuyeân, oån ñònh thì phaûi nuoâi, oâng ñaõ ñeà xuaát yù töôûng cuûa mình vôùi ñòa phöông thu gom ngao con, toå chöùc cho baø con quaây nuoâi treân baõi trieàu cuûa xaõ.

Baûn thaân gia ñình oâng laøm ñôn xin quaây nuoâi baõi trieàu vôùi dieän tích 5 ha ñeå nuoâi ngao. Nhaän thaáy gioáng ngao traéng mieàn Nam raát phuø hôïp vôùi vuøng baõi trieàu Tieàn Haûi, coù nhieät ñoä vaø ñoä maën cao, naêm 2005, ñöôïc söï giuùp ñôõ cuûa ngaân haøng, voán vay anh em, baø con, aùp duïng nhöõng kieán thöùc ñöôïc hoïc, oâng maïnh daïn ñaàu tö gioáng ngao traéng mieàn Nam, toång voán ñaàu tö ban ñaàu laø 550 trieäu ñoàng, chæ sau 11 thaùng thu hoaïch, tröø chi phí ban ñaàu ñaõ cho khoaûn laõi 730 trieäu ñoàng.

96

https://thuviensach.vn

Coù tieàn ñeå trang traûi, taùi ñaàu tö. Naêm 2006, nguoàn voán ñaàu tö ñöôïc taêng hôn so vôùi naêm tröôùc ñoù. Ñeå coù nguoàn ngao gioáng cho mình vaø ñaùp öùng nhu caàu cuûa nhöõng hoä khaùc ôû ñòa phöông, oâng ñaõ ñaàu tö rieâng 1 ha chuyeân ngao gioáng, chi phí heát 200 trieäu ñoàng, sau 12 thaùng cho thu hoaïch.

Toång thu nhaäp sau khi tröø gioáng, chi phí thu laõi treân 1 tyû ñoàng. Caùc naêm tieáp theo ñoù, gia ñình oâng thu laõi töø nuoâi ngao trung bình moãi naêm töø 1,2 ñeán 1,5 tyû ñoàng.

Ngoaøi vieäc saûn xuaát, coù thò tröôøng tieâu thuï oån ñònh, moãi naêm xuaát khaåu töø 450 - 500 taán, gia ñình oâng coøn trôû thaønh ñieåm thu mua ngao cho baø con trong xaõ. Hoïc theo caùch laøm cuûa oâng Vinh, nhieàu hoä ñaõ thoaùt ngheøo vaø trôû neân giaøu coù. Hieän, xaõ Nam Thònh coù khoaûng 450 hoä nuoâi ngao xuaát khaåu, giaûi quyeát ñöôïc lao ñoäng dö thöøa taïi ñòa phöông vaø caùc vuøng laân caän. Ngöôøi lao ñoäng laøm thueâ coù thu nhaäp oån ñònh töø 1,5 ñeán 2 trieäu ñoàng/thaùng. Ñôøi soáng cuûa ngöôøi daân nôi ñaây ñi leân troâng thaáy, nhieàu nhaø kieân coá cao taàng moïc leân, caùc loaïi tieän nghi sinh hoaït ñaét tieàn ñöôïc söû duïng trong sinh hoaït ñôøi soáng cuûa baø con.

Coù ñöôïc nhöõng thaønh töïu nhö vaäy, beân caïnh nhöõng noã löïc cuûa baûn thaân oâng Vinh, coøn coù söï ñoäng vieân cuûa gia ñình, söï giuùp ñôõ cuûa chính quyeàn ñòa phöông vaø ñaëc bieät laø söï giuùp ñôõ cuûa Hoäi Noâng daân caùc caáp. Trong dòp toân vinh nhöõng taám göông noâng daân ñieån hình tieân tieán taïi 97

https://thuviensach.vn

Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc taïi Haø Noäi naêm 2010, oâng laø moät trong soá 300 ñaïi bieåu ñöôïc bieåu döông taïi Hoäi nghò.

NUOÂI CAÙ SAÁU TREÂN NUÙI*

Nhieàu ngöôøi cho laø gaøn dôû ngay töø khi oâng baét tay vaøo coâng vieäc. Nhöng ñeán khi thaáy thaønh quaû söï gaøn dôû cuûa oâng thì moïi ngöôøi laïi thaáy oâng thaät laø kyø taøi. OÂng Ñôøn (Mai Vaên Ñôøn) ôû thoân Taân Sôn, xaõ Ñaïi Laõnh, huyeän Ñaïi Loäc, Quaûng Nam, ngöôøi ñaõ duõng caûm ñöa caù saáu, moät loaøi chuyeân sinh soáng ôû caùc vuøng ñaàm laày, haï nguoàn caùc con soâng leân treân nuùi, nôi nguoàn nöôùc trong vaø laïnh thöôøng thích hôïp vôùi caùc loaøi caù khaùc nhö caù hoài, caù taàm... Gaët haùi ñöôïc thaønh coâng, trôû thaønh ñieån hình veà moâ hình trang traïi caù saáu ôû vuøng ñaát mieàn nuùi huyeän Ñaïi Loäc, oâng ñaõ laøm neân ñieàu kyø dieäu.

ÔÛ caùi tuoåi “thaát thaäp coå lai hy”, khoâng chòu an nhaøn tuoåi giaø, moät laàn tình côø xem chöông trình treân tivi, oâng thaáy mình ñaõ maéc nghieän vôùi moâ hình trang traïi caù saáu. Maëc duø khoâng bieát con caù saáu coù thích hôïp vôùi vuøng nöôùc ñaàu nguoàn cuûa con soâng Vu Gia hay khoâng, vì caù saáu thöôøng soáng ôû

* Nguoàn: baoquangnam.com.vn.

98

https://thuviensach.vn

caùc vuøng ñaàm laày, nöôùc lôï, hay caùc cöûa soâng, oâng vaãn quyeát taâm thöïc hieän öôùc mô cuûa mình.

Moät mình laën loäi vaøo taän Thaønh phoá Hoà Chí Minh, tìm vaø gaëp moät coâng ty chuyeân veà caù saáu, hoïc ñöôïc kyõ thuaät chaên nuoâi vaø höùa cung caáp gioáng, bao tieâu saûn phaåm. Naêm 2007, boû ra 40 trieäu ñoàng vôùi 50 con gioáng daøi töø 6 - 7 taác1, 30 trieäu ñoàng ñaàu tö khoanh nuoâi chuoàng traïi treân dieän tích khieâm toán laø 150 m2, maëc cho nhieàu ngöôøi can ngaên cho laø “gaøn, dôû” oâng vaãn quyeát taâm “theo lao”.

Vôùi nhöõng ngöôøi noâng daân ôû vuøng queâ ngheøo Ñaïi Loäc thì vieäc boû ra hôn 40 trieäu ñoàng tieàn gioáng vaø gaàn 30 trieäu ñoàng tieàn xaây döïng chuoàng traïi ñeå nuoâi caù saáu nhö oâng Ñôøn laø quaù maïo hieåm.

Song, vôùi quyeát taâm ñöông ñaàu vôùi thöû thaùch vaø yù muoán laøm giaøu töø moâ hình trang traïi naøy, oâng Ñôøn vaãn quyeát taâm theo ñuoåi: “Toâi muoán chöùng minh cho moïi ngöôøi thaáy caù saáu cuõng coù theå soáng ñöôïc treân nuùi”.

Nghe oâng Ñôøn chia seû thì vieäc nuoâi caù saáu xem ra khoâng khoù khaên nhö moïi ngöôøi nghó. Khi môùi mang gioáng veà nhaø nuoâi, 3 ngaøy cho aên moät laàn, khi caù lôùn töø 10 - 15 kg thì 5 ngaøy cho aên moät laàn. Thöùc aên cuûa caù saáu chuû yeáu laø noäi taïng 1. Taác: ñôn vò ño löôøng chieàu daøi. Trong heä ño löôøng chieàu daøi coå cuûa ngöôøi Vieät Nam, taác baèng 1/10 thöôùc hoaëc baèng 10 phaân - töông ñöông 4 cm, nay ñöôïc chuyeån ñoåi thaønh 1/10 meùt.

99

https://thuviensach.vn

cuûa ñoäng vaät vaø caùc loaïi caù nhoû, moät thaùng môùi thay nöôùc trong hoà. Ñaëc bieät laø caù saáu thích nghi raát toát vôùi moïi moâi tröôøng soáng, ít bò caùc loaïi beänh dòch. Ñeå coù theå xuaát baùn thì moãi con caù saáu thöôøng coù chieàu daøi töø 1,5 - 2 m vôùi troïng löôïng trung bình töø 25 - 30 kg. Vôùi giaù caû thò tröôøng hieän taïi, moãi con caù saáu cuûa oâng coù giaù töø 4,5 - 5 trieäu ñoàng. Sau khi tröø tieàn gioáng, thöùc aên, moãi löùa coù theå thu laõi 200 trieäu ñoàng.

Caù saáu laø loaïi caù soáng hoang daõ vaø raát nguy hieåm neáu ñeå soång ra moâi tröôøng beân ngoaøi. Vaø quy ñònh cuûa Nhaø nöôùc veà vieäc chaên nuoâi ñoäng vaät hoang daõ laø raát chaët cheõ trong quy trình thaåm ñònh vaø caáp pheùp. Laø hoä nuoâi caù saáu ñaàu tieân cuûa tænh Quaûng Nam neân oâng Ñôøn coøn gaëp nhieàu khoù khaên veà thuû tuïc phaùp lyù ñeå hôïp phaùp hoùa trang traïi. OÂng phaûi ñöôïc caáp quyeàn söû duïng ñaát cho vieäc kinh doanh trang traïi, sau ñoù ñaêng kyù vôùi Chi cuïc Kieåm laâm tænh ñeå trang traïi coù theå hoaït ñoäng xuaát nhaäp khaåu moät caùch hôïp lyù.

Nhöng hieän nay, duø ñaõ ñeán thôøi gian thu hoaïch, oâng Ñôøn vaãn phaûi chôø taám soå ñoû chöùng nhaän quyeàn söû duïng ñaát cuûa xaõ môùi coù theå xuaát löùa caù saáu ñaàu tieân.

Vieäc xaây trang traïi chaên nuoâi caù saáu khoâng coøn quaù xa laï vôùi giôùi kinh doanh noâng nghieäp -

thuûy haûi saûn nhieàu vuøng nöõa. Tuy nhieân, taïi maûnh ñaát mieàn Taây xa xoâi cuûa Quaûng Nam naøy thì döôøng nhö vaãn quaù laï laãm. Song, vôùi oâng 100

https://thuviensach.vn

giaø tuoåi “coå lai hy” ñaõ taïo ra ñieàu “kyø dieäu” ñoù, mang laïi cô hoäi laøm giaøu cho nhieàu ngöôøi daân huyeän mieàn nuùi xa xoâi naøy.

OÂng saün saøng chia seû kinh nghieäm vaø chæ baûo taän tình cho baø con muoán hoïc hoûi.

V- KiNH NgHieäM SÖû DuÏNg VOáN VaY

Hieäu Quaû

“GOõ CÖÛA” NGAÂN HAØNG VAY VOÁN, LAØM GIAØU*

Nhìn caên nhaø ñaày ñuû tieän nghi cuûa gia ñình anh Taån Taø Deøn, 43 tuoåi, daân toäc Dao, ôû thoân Taân Sôn, xaõ Minh Taân, huyeän Vò Xuyeân, tænh Haø Giang khieán toâi thaáy voâ cuøng xuùc ñoäng.

Coù ñöôïc noù laø nhôø quaù trình phaán ñaáu laâu daøi cuûa caû gia ñình anh vaø vieäc laøm ñaàu tieân ñoù laø anh ñaõ maïnh daïn “goõ cöûa” Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân ñeå coù voán môû roäng saûn xuaát, taêng thu nhaäp.

Khoaûng 10 naêm tröôùc, gia ñình anh Taån Taø Deøn cuõng khoù khaên laém, quaàn quaät laøm luïng suoát ngaøy maø caùi ñoùi, caùi ngheøo cöù ñeo baùm... Laø moät thanh nieân treû khoûe, anh nghó chaúng leõ mình cöù phaûi chòu khoå maõi. Thöôøng tröïc yù nghó ñoù, vôï choàng anh raát chaêm chæ laøm aên, thöôøng xuyeân ñi

* Nguoàn: kinhtenongthon.com.vn.

101

https://thuviensach.vn

tham quan hoïc hoûi caùc hoä gia ñình laøm kinh teá gioûi ôû ñòa phöông vaø caùc vuøng laân caän. Sau moät vaøi chuyeán tham quan, anh ñaõ coù vaøi yù töôûng veà phaùt trieån kinh teá phuø hôïp vôùi ñieàu kieän vaø theá maïnh ôû ñòa phöông... Nhöng muoán laøm kinh teá thì phaûi coù voán, trong khi baûn thaân anh xuaát thaân töø nhaø noâng, gia ñình, hoï haøng cuõng raát ngheøo neân anh chæ coù hai baøn tay traéng. Qua tieáp xuùc vôùi baùo, ñaøi, anh nghó khoâng coøn caùch naøo khaùc laø phaûi nhôø ñeán caùc toå chöùc tín duïng.

Ñöôïc söï quan taâm cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc, naêm 2008, anh Deøn laøm thuû tuïc vay voán töø Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân huyeän Vò Xuyeân vaø ñöôïc vay 10 trieäu ñoàng. Caàm khoaûn voán lôùn trong tay, anh quyeát ñònh ñaàu tö 5 trieäu ñoàng vaøo caûi taïo 2.000 m2 ao vaø mua caù gioáng, 5 trieäu ñoàng coøn laïi anh mua lôïn veà chaên nuoâi.

Vôùi baûn chaát caàn cuø, chòu khoù, cöù sau 3 thaùng gia ñình anh laïi xuaát chuoàng 10 con lôïn thòt. Rieâng naêm 2008, gia ñình anh baùn ra thò tröôøng gaàn 2 taán thòt lôïn hôi vaø gaàn 5 taï caù.

Khoâng haøi loøng veà nhöõng thaønh tích ñaõ ñaït ñöôïc trong naêm ñaàu tieân, toaøn boä voán, laõi anh quyeát ñònh daønh ñeå quay voøng ñaàu tö. Töø naêm 2009

ñeán naêm 2010, anh Deøn nuoâi theâm gaø, traâu, laøm theâm luùa, ngoâ. Moãi naêm, rieâng ñaøn lôïn ñaõ mang veà cho gia ñình anh treân 20 trieäu ñoàng tieàn laõi, thu nhaäp töø caù cuõng ñöôïc 5 - 7 trieäu ñoàng/naêm, 102

https://thuviensach.vn

rieâng luùa thu hoaïch ñöôïc gaàn 5 taán. Hieän anh coøn coù gaàn 200 con gaø (chuû yeáu laø gaø thòt), 6 con traâu, moãi vuï gieo troàng 1,5 ha ngoâ, thu hoaïch treân 3 taán haït; troàng gaàn 1 ha saén, cho 10 taán saén töôi/vuï...

Cuoái naêm 2009, nhôø bieát caùch laøm aên, soá tieàn laõi tích goùp ñöôïc, anh tieáp tuïc ñaàu tö mua maùy xay xaùt, vöøa ñeå hoaït ñoäng kinh doanh, vöøa ñeå phuïc vuï chaên nuoâi trong gia ñình; mua maùy voø luùa laøm dòch vuï kinh doanh, moãi vuï thu veà töø 2,5 - 3 taán thoùc.

Ñeán nay, gia ñình anh Deøn ñaõ trôû thaønh moät trong nhöõng hoä gia ñình khaù giaû ôû thoân Taân Sôn. Anh cho bieát: “Ñeå coù ñöôïc ngaøy hoâm nay, toâi luoân löïa choïn nhöõng gioáng caây troàng, vaät nuoâi phuø hôïp vôùi ñieàu kieän nuoâi troàng ôû ñòa phöông vaø aùp duïng tieán boä kyõ thuaät vaøo saûn xuaát, rieâng chaên nuoâi thì phaûi thöôøng xuyeân chuû ñoäng chaêm soùc vaø phoøng choáng dòch beänh toát...”.

Hoûi veà toång thu nhaäp cuûa gia ñình, anh Deøn nhaåm tính: “Moãi naêm, neáu tröø chi phí, thu nhaäp cuõng ñöôïc khoaûng 60 - 70 trieäu ñoàng”.

Khoâng nhöõng thoaùt ngheøo, coù ñieàu kieän mua saém ñaày ñuû tieän nghi, ñoà duøng sinh hoaït trong gia ñình, nuoâi con aên hoïc ñaày ñuû, moâ hình saûn xuaát cuûa anh Deøn coøn taïo ñoäng löïc cho nhieàu hoä noâng daân khaùc trong thoân maïnh daïn laøm ñôn vay voán ngaân haøng, töø ñoù thoaùt ngheøo, vöôn leân laøm giaøu.

103

https://thuviensach.vn

VOÁN VAY, THOÛA CÔN KHAÙT LAØM GIAØU*

Ñeán trang traïi cuûa gia ñình anh Tröông Theá Huy, thoân Du Traøng, xaõ Giang Sôn, huyeän Gia Bình nôi Phoøng giao dòch cuûa Ngaân haøng Noâng nghieäp huyeän cho vay 200 trieäu ñoàng ñeå

laøm kinh teá trang traïi, môùi thaáu hieåu noãi nieàm cuûa ngöôøi daân khaùt voán ñeán nhöôøng naøo.

Cuõng nhö haøng nghìn hoä noâng daân trong huyeän, gia ñình anh Huy chaân chaát laøm ruoäng, chaét chiu roài cuõng ñuû aên, nhöng coù cuûa aên cuûa ñeå laø raát khoù. Töø naêm 2003, khi ñòa phöông coù chuû tröông chuyeån dòch ruoäng truõng caáy luùa moät vuï sang nuoâi troàng thuyû saûn, nhaän thaáy cô hoäi laøm giaøu ñaõ ñeán, gia ñình anh maïnh daïn ñaáu thaàu 1,5 ha ruoäng ñaát truõng cuûa taäp theå, quy hoaïch thaønh 1 ha ao thaû caù, coøn laïi anh laøm vöôøn, xaây döïng chuoàng nuoâi gia suùc, gia caàm...

Naêm 2004, ñöôïc taïo ñieàu kieän cho vay voán cuûa Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi huyeän Gia Bình, gia ñình anh ñaõ ñaàu tö haøng traêm trieäu ñoàng ñeå xaây döïng 200 m2 chuoàng traïi ñuû nuoâi töø 60 - 80 con lôïn/löùa; 350 m2 chuoàng nuoâi gia caàm; heä thoáng töôøng bao, bôø ao nuoâi caù ñöôïc xaây keø chaéc chaén.

* Nguoàn: baobacninh.com.vn.

104

https://thuviensach.vn

Trong chaên nuoâi, anh luoân coi troïng coâng taùc phoøng beänh hôn chöõa beänh neân maëc duø thôøi gian qua, treân ñòa baøn xaõ coù aûnh höôûng bôûi dòch beänh tai xanh ôû lôïn nhöng do laøm toát coâng taùc veä sinh phoøng dòch, ñaøn lôïn cuûa gia ñình khoâng bò thieät haïi vaø ñang chuaån bò ñeán kyø xuaát chuoàng.

Hieän nay, gia ñình nuoâi 600 con gaø ta lai sinh saûn, 250 con gaø thòt, 1.200 con vòt sieâu tröùng, trung bình moãi thaùng anh xuaát ra thò tröôøng khoaûng 5.000 con gaø, vòt gioáng; 7.000 tröùng thöông phaåm.

Hai ao caù thòt ñöôïc ñöa vaøo nuoâi thaû caùc loaïi caù coù naêng suaát, chaát löôïng cao nhö troâi, cheùp, traém, chim traéng,... vaø moät ao caù laáy gioáng, ngoaøi ñaùp öùng ñuû nguoàn caù gioáng cho gia ñình anh coøn baùn ra vuøng laân caän vôùi thu nhaäp haøng chuïc trieäu ñoàng moãi naêm.

Vôùi moâ hình trang traïi, anh ñaõ taïo coâng aên vieäc laøm cho 3 lao ñoäng vôùi möùc löông ñaûm baûo vaø ñem laïi lôïi nhuaän 150 - 170 trieäu ñoàng moãi naêm cho gia ñình. Thöïc hieän chöông trình lieân keát, gia ñình anh ñaõ laøm ñaïi lyù caáp 1 cho moät soá coâng ty saûn xuaát thöùc aên chaên nuoâi, haèng thaùng nhaän cung caáp töø 40 - 50 taán thöùc aên, hoã trôï con gioáng cho haøng chuïc hoä chaên nuoâi trong vaø ngoaøi huyeän baèng phöông thöùc traû chaäm.

Khoâng nhöõng theá, anh Huy coøn laø oâng chuû cô sôû may ñang laøm aên phaùt ñaït. Thaùng 10-2009, anh ñaõ môû cô sôû may coâng nghieäp, kyù hôïp ñoàng gia coâng maøn tuyn. Cô sôû cuûa anh hieän coù 40 maùy 105

https://thuviensach.vn

may, taïo vieäc laøm cho 40 lao ñoäng ñòa phöông vôùi möùc löông töø 1,5 ñeán 3 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng.

Anh coøn ñaàu tö mua theâm oâ toâ ñeå thuaän tieän cho vieäc saûn xuaát kinh doanh cuûa gia ñình.

Coù ñöôïc thaønh quaû nhö hoâm nay, anh Huy luoân bieát ôn söï quan taâm cuûa caùc caáp chính quyeàn ñòa phöông, ñaëc bieät laø caùc ngaân haøng ñaõ taïo ñieàu kieän cho anh vay voán ñeå phaùt trieån saûn xuaát. Anh Huy chia seû: Muoán laøm giaøu tröôùc heát phaûi coù yù chí quyeát taâm, noã löïc vöôït khoù töø baûn thaân, gia ñình, neáu gaëp khoù khaên ñaõ naûn loøng hay yû laïi vaøo söï giuùp ñôõ cuûa ngöôøi khaùc, khoâng bieát naém baét cô hoäi ñeå vöôn leân thì khoâng theå

thaønh coâng. Anh laø moät ñieån hình laøm kinh teá gioûi cuûa ñòa phöông.

LAØM GIAØU TÖØ 10 TRIEÄU ÑOàNG VOÁN VAY*

Sinh naêm 1985, vôùi nghò löïc cuûa tuoåi treû vaø quyeát khoâng cam chòu ñoùi ngheøo, laïc haäu, anh Giaøng Seo Traùng ôû xaõ Taû Van Chö, huyeän Baéc Haø, tænh Laøo Cai ñaõ quyeát taâm laøm giaøu ngay treân vuøng ñaát ngheøo khoù cuûa mình.

Nhôø coù 10 trieäu ñoàng voán vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi huyeän Baéc Haø, naêm 2003 anh Traùng ñaõ ñaàu tö mua 1 con traâu vaø 1 con boø. Cuøng ñoù, anh môû roäng dieän tích ñaát saûn xuaát noâng - laâm

* Nguoàn: vbsp.org.vn.

106

https://thuviensach.vn

nghieäp cuûa gia ñình, ñöa caùc loaïi caây, con gioáng môùi vaøo saûn xuaát. Giaøng Seo Traùng coøn laøm thuûy lôïi, ñöa nöôùc veà ñoàng ruoäng, troàng luùa nöôùc thay vì troàng luùa raãy theo loái phaùt ñoát, choïc, tæa tröôùc kia. Vuï ñaàu tieân, gia ñình anh ñaõ thaéng lôùn, saûn löôïng luùa, ngoâ cao gaáp ñoâi, gaáp ba laàn naêm tröôùc.

Hieän, moãi naêm gia ñình anh Traùng ñaõ thu veà treân 10 taán luùa, gaàn 5 taán ngoâ. Khi kinh teá daàn oån ñònh, taän duïng lôïi theá cuûa ñòa phöông vaø söï ñaàu tö ñuùng höôùng töø chaên nuoâi ñaïi gia suùc ñaõ môû ra moät höôùng ñi môùi trong phaùt trieån kinh teá cuûa gia ñình anh. Ñaøn gia suùc cuûa gia ñình anh khoâng ngöøng taêng nhanh qua caùc naêm, neáu naêm 2003 chæ vôùi 1 con traâu vaø 1 con boø thì ñeán nay soá löôïng ñaøn gia suùc cuûa gia ñình anh leân ñeán 15 con, trong ñoù coù 8 con traâu, 4 con boø vaø 3 con ngöïa. Anh cho bieát: Vôùi ñaëc thuø laø moät xaõ vuøng cao, khí haäu khaéc nghieät veà muøa ñoâng, anh ñaõ chuû ñoäng caùc bieän phaùp phoøng, choáng reùt cho ñaøn gia suùc nhö xaây chuoàng traïi kieân coá, döï tröõ ñaày ñuû thöùc aên trong muøa ñoâng neân ñaøn gia suùc cuûa anh luùc naøo cuõng sinh tröôûng vaø phaùt trieån toát. Ñaây cuõng laø nguoàn thu chuû yeáu cuûa gia ñình anh hieän nay vaø laø höôùng ñi tích cöïc trong phaùt trieån kinh teá gia ñình trong thôøi gian tôùi.

Töø choã laø moät gia ñình ngheøo, vôùi hai baøn tay traéng, baèng söï caàn cuø, chaêm chæ, chòu thöông, chòu khoù, ñeán nay, gia ñình Giaøng Seo Traùng ñaõ vöôn leân khaù giaû vôùi toång thu nhaäp haèng naêm 107

https://thuviensach.vn

ñaït 70 - 80 trieäu ñoàng. Taám göông vöôït qua ngheøo ñoùi, vöôn leân laøm giaøu cuûa ngöôøi thanh nieân treû tuoåi naøy ñaõ ñöôïc ñoâng ñaûo baø con nhaân daân trong thoân, xaõ bieát ñeán, khaâm phuïc vaø laøm theo.

LAØM GIAØU TÖØ VAC VÔÙI NGUOàN VOÁN VAY*

Töøng laø moät hoäi vieân noâng daân ngheøo ôû thoân Thöôïng Baûn, xaõ Quyeát Thaéng, huyeän Sôn Döông, tænh Tuyeân Quang, oâng Nguyeãn Vaên Traùng ñaõ vöôn leân laøm giaøu ngay treân maûnh ñaát queâ höông mình töø nguoàn voán vay. Coù ñöôïc nhö ngaøy hoâm nay, laø keát quaû cuûa caû moät quaù trình lao ñoäng haêng say khoâng meät moûi, söï khoâng ngöøng hoïc hoûi, nhöõng kinh nghieäm töï ruùt ra cho chính baûn thaân vaø chính laø nieàm ñam meâ trong coâng vieäc cuûa oâng. Ñaït ñöôïc möùc thu nhaäp treân 500 trieäu ñoàng/naêm laø moät nguoàn thu khoâng heà nhoû vôùi moät gia ñình noâng daân ôû nôi ñaây.

Naêm 2005, chæ ñöôïc vay 30 trieäu ñoàng töø Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân huyeän Sôn Döông, keát hôïp vôùi soá voán tieát kieäm cuûa gia ñình vaø nguoàn huy ñoäng cuûa anh em, baø con, oâng Traùng ñaõ ñaàu tö 300 trieäu ñoàng xaây döïng chuoàng traïi chaên nuoâi höôu, lôïn röøng

* Nguoàn: tuyenquangtv.vn.

108

https://thuviensach.vn

vaø nhím. Chöa coù kinh nghieäm, 4 con höôu nhung ban ñaàu cuûa gia ñình oâng bò beänh phaûi loaïi boû.

Khoâng chòu boù tay, oâng quyeát ñònh tìm ñoïc saùch baùo, caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng, kinh nghieäm cuûa caùc gia ñình ñaõ töøng nuoâi thaønh coâng.

Sau moät thôøi gian aùp duïng nhöõng phöông phaùp chaên nuoâi höôu ñaõ hoïc ñöôïc, löùa ñaàu höôu ñaõ cho thu hoaïch töø 3 - 4 laïng nhung/con. Tuy hieäu quaû cho nhung coøn thaáp, nhöng töø thaønh coâng böôùc ñaàu, oâng Traùng caøng say meâ hôn trong vieäc tìm toøi, hoïc hoûi kinh nghieäm chaên nuoâi höôu sao cho hieäu quaû hôn vaø sau moãi naêm löôïng nhung höôu laïi taêng theâm töø 1 - 2 laïng/con. Ñeán nay, höôu ñaõ cho thu hoaïch töø 5 - 8 laïng nhung/con, vôùi giaù baùn 1,7 trieäu ñoàng/laïng, moãi naêm oâng Traùng coù thu nhaäp treân 30 trieäu ñoàng töø nhung höôu.

OÂng Traùng cho bieát, maëc duø höôu laø loaøi ñoäng vaät hoang daõ nhöng neáu naém baét ñöôïc kyõ thuaät chaên nuoâi thì vieäc nuoâi höôu taïi nhaø raát deã, bôûi chæ caàn ñaûm baûo chuoàng nuoâi saïch seõ, thoaùng maùt, höôu seõ phaùt trieån vaø cho nhung chaát löôïng toát, thöùc aên cho höôu chuû yeáu laø nhöõng laù caây röøng raát deã kieám.

Thaønh coâng töø vieäc nuoâi höôu, oâng Traùng laïi tieáp tuïc ñaàu tö 100 trieäu ñoàng ñeå mua 50 con lôïn röøng veà nuoâi. Trong ñoù, coù 5 con lôïn sinh saûn, moãi naêm ñeû 2 löùa, moãi löùa töø 5 - 8 con, sau khoaûng töø 6 ñeán 7 thaùng, lôïn gioáng coù theå xuaát 109

https://thuviensach.vn

baùn, vôùi giaù bình quaân 300.000 ñoàng/kg. Ñoái vôùi lôïn thöông phaåm, sau moät naêm coù troïng löôïng khoaûng 30 kg, vôùi giaù baùn töø 200.000 - 220.000 ñoàng/kg.

Bình quaân moät naêm töø nuoâi lôïn, gia ñình oâng Traùng thu khoaûng 150 trieäu ñoàng tieàn laõi. Theo oâng Traùng, nuoâi lôïn röøng ñôn giaûn chuû yeáu phaûi tuaân thuû phöông phaùp chaêm soùc ñuùng kyõ thuaät thì lôïn seõ mang laïi hieäu quaû kinh teá cao hôn gaáp 2 ñeán 3 laàn so vôùi gioáng lôïn bình thöôøng.

Ngoaøi ra, oâng Traùng coøn keát hôïp nuoâi 5 caëp nhím sinh saûn, moãi naêm sau khi tröø chi phí coøn thu laõi 150 trieäu ñoàng.

Khoâng nhöõng vaäy, naêm 2007, töø soá tieàn tieát kieäm ñöôïc, oâng Traùng ñaõ ñaàu tö xaây döïng 2 loø gaïch saûn xuaát vaät lieäu xaây döïng, goùp phaàn taêng theâm thu nhaäp cho gia ñình vaø taïo ñöôïc vieäc laøm thöôøng xuyeân cho khoaûng 30 - 35 lao ñoäng taïi ñòa phöông, vôùi möùc thu nhaäp bình quaân 2 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng.

Beân caïnh ñoù, taän duïng söï thuaän lôïi veà nguoàn nöôùc, oâng Traùng coøn ñaàu tö ñaøo ao thaû caù, vôùi dieän tích 3.000 m2 nuoâi caùc loaïi caù nhö roâ phi, caù traém, caù cheùp,... keát hôïp troàng 4 ha röøng keo. Vôùi moâ hình chaên nuoâi toång hôïp ñaõ thöïc söï mang laïi hieäu quaû kinh teá cao cho gia ñình oâng Traùng. Moãi naêm töø caùc khoaûn thu nhaäp, sau khi ñaõ tröø chi phí, gia ñình oâng Traùng coù toång thu nhaäp 500 trieäu ñoàng.

110

https://thuviensach.vn

NGÖÔØI NOÂNG DAÂN SAÛN XUAÁT GIOÛI GIAØU LOØNG NHAÂN AÙI*

Baét ñaàu töø naêm 1999, khôûi nghieäp töø vieäc nuoâi 2 ha toâm, chuû yeáu laø toâm suù, oâng Voõ Vaên Sôn, hoäi vieân noâng daân thoân Sôn Haûi, xaõ Phöôùc Dinh, huyeän Thuaän Nam, tænh Ninh Thuaän gaëp raát nhieàu khoù khaên, nhaát laø trong vieäc chaêm soùc vaø phoøng beänh cho toâm.

Do chöa coù nhieàu kinh nghieäm, toâm cuûa oâng thöôøng xuyeân bò beänh vaø cheát haøng loaït, hieäu quaû thaáp, ruûi ro cao. Ñeán naêm 2005, ñöôïc söï giôùi thieäu cuûa Coâng ty coå phaàn veà gioáng toâm theû chaân traéng, gia ñình baét ñaàu chuyeån sang nuoâi, ñaàu tö saûn xuaát.

Do ñaõ coù nhieàu kinh nghieäm trong lónh vöïc nuoâi toâm qua nhieàu laàn thaát baïi, hôn nöõa gioáng toâm theû chaân traéng coù söùc khaùng beänh toát hôn vaø thích nghi vôùi ñieàu kieän nguoàn nöôùc cuûa ñòa phöông, coâng vieäc trôû neân ñôõ khoù khaên, vaát vaû hôn tröôùc, oâng Sôn ñaõ maïnh daïn ñaàu tö môû roäng dieän tích ao nuoâi moãi naêm theâm 2 ha; möùc ñaàu tö cho 1 ha thaønh ao nuoâi hoaøn chænh khoaûng 300

trieäu ñoàng. Giai ñoaïn ñaàu nuoâi toâm suù, nguoàn voán cho saûn xuaát ñöôïc ngaân haøng cho vay nhöng

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 141.

111

https://thuviensach.vn

ñeán giai ñoaïn chuyeån sang toâm theû thì ngaân haøng khoâng coøn cho vay neân gia ñình phaûi töï vaän ñoäng, ñeán nay ñìa toâm cuûa gia ñình oâng coù toång dieän tích laø 20 ha. Vôùi 6 lao ñoäng chính vaø 40 lao ñoäng thueâ theâm, moãi naêm nuoâi 2 vuï toâm vôùi naêng suaát 15 taán/ha/vuï; coù vuï nuoâi ñaït naêng suaát 30 taán/ha/

vuï, saûn löôïng bình quaân khoaûng 600 taán, vôùi giaù bình quaân khoaûng 60.000 ñoàng/kg, doanh thu öôùc ñaït 36 tyû ñoàng, ñem laïi thu nhaäp cho gia ñình haèng naêm khoaûng 12 tyû ñoàng.

Thöôøng xuyeân tham gia caùc lôùp taäp huaán, hoäi thaûo chuyeân ñeà veà nuoâi toâm nhaèm tieáp thu caùc tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät aùp duïng vaøo nuoâi toâm, khoâng nhöõng chæ ñeå phaùt trieån ngheà nuoâi maø coøn ñaûm baûo giöõ gìn veä sinh moâi tröôøng nuoâi, haïn cheá ñöôïc nhöõng ruûi ro thieät haïi do chính con ngöôøi gaây ra. Nhôø ñoù maø töø naêm 2006 ñeán naêm 2009, saûn xuaát cuûa gia ñình oâng luoân thu hoaïch ñaït keát quaû cao. Ñôøi soáng naâng cao, nhaø cöûa khang trang, gia ñình oâng coøn mua ñöôïc caû oâ toâ phuïc vuï cho vieäc ñi laïi.

Gia ñình oâng ñaõ maïnh daïn ñaàu tö mua maùy ñaøo vaø maùy uûi nhaèm muïc ñích vöøa phuïc vuï cho gia ñình, vöøa phuïc vuï cho baø con taïi ñòa phöông, ñeå môû roäng theâm dieän tích ao nuoâi taïo ñöôïc moät soá coâng aên vieäc laøm cho lao ñoäng taïi ñòa phöông.

Tham gia chöông trình phaùt ñoäng noâng daân saûn xuaát kinh doanh gioûi cuûa Hoäi Noâng daân caùc caáp, vôùi phöông chaâm ñoaøn keát giuùp nhau xoaù 112

https://thuviensach.vn

ñoùi, giaûm ngheøo vaø laøm giaøu chính ñaùng, oâng ñaõ baøn vôùi gia ñình ñöùng ra giuùp ñôõ cho 70 hoä hoäi vieân coù ao nuoâi nhöng thieáu voán saûn xuaát nhö gioáng, thöùc aên, daàu ñeå chaïy maùy noå vôùi dieän tích ao nuoâi laø 60 ha, trò giaù voán, vaät tö ñaõ giuùp ñôõ khoaûng 30 tyû ñoàng/vuï vôùi phöông thöùc traû chaäm (thanh toaùn sau khi thu hoaïch). Cuøng vôùi söï giuùp ñôõ veà vaät chaát, oâng coøn höôùng daãn caùch nuoâi vaø ñoäng vieân, khuyeán khích hoï coá gaéng laøm aên ñeå

phaùt trieån kinh teá. Ñeán nay ña soá caùc hoä ñöôïc giuùp ñôõ ñeàu trôû neân khaù giaû.

Cuøng vôùi söï giuùp ñôõ nhöõng noâng daân ngheøo phaùt trieån saûn xuaát, taêng thu nhaäp, naâng cao ñôøi soáng, gia ñình oâng thöôøng xuyeân ñoùng goùp uûng hoä cho caùc cuoäc vaän ñoäng cuûa Hoäi Noâng daân, cuûa ñòa phöông vaø töø naêm 2008, gia ñình oâng ñaêng kyù uûng hoä cho ñòa phöông xaây döïng nhaø ñaïi ñoaøn keát. Naêm 2008-2009, uûng hoä 3 nhaø cho 3 hoä noâng daân ngheøo vôùi soá tieàn 30 trieäu ñoàng vaø moät soá vaät duïng trò giaù khoaûng 10 trieäu. Naêm 2010, oâng ñaêng kyù uûng hoä cho ñòa phöông 2 caên nhaø cho ngöôøi ngheøo trò giaù 30 trieäu ñoàng. Nhöõng hoaït ñoäng treân ñaõ goùp phaàn cuøng vôùi chính quyeàn ñòa phöông, toå chöùc hoäi xoaù nhaø taïm bôï cho ngöôøi ngheøo, taïo ñieàu kieän ñeå hoï coù nôi aên choán ôû, laøm aên, vöôn leân thoaùt ngheøo. Ngoaøi ra, gia ñình oâng coøn thöôøng xuyeân ñoùng goùp, uûng hoä caùc loaïi quyõ do ñòa phöông phaùt ñoäng nhö Quyõ vì ngöôøi 113

https://thuviensach.vn

ngheøo, Quyõ ñeàn ôn ñaùp nghóa... moãi naêm ñoùng goùp khoaûng 20 trieäu ñoàng.

Töø nhöõng thaønh tích ñaït ñöôïc, nhöõng coâng lao ñaùng ghi nhaän, oâng ñaõ cuøng gia ñình ñöôïc nhaän nhieàu giaáy khen, baèng khen cuûa caùc caáp chính quyeàn ñòa phöông, vaø vinh döï hôn nöõa, oâng ñöôïc tham döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc naêm 2010 taïi Haø Noäi.

GÖÔNG SAÙNG CHAØNG NOÂNG DAÂN TREÛ*

Sinh ra vaø lôùn leân trong gia ñình thuaàn noâng ôû thoân Ñoàng Nhaát, xaõ Ñoàng Taâm, huyeän Laïc Thuûy, tænh Hoøa Bình, ngay töø nhoû Ngoâ Maïnh Thaéng ñaõ traên trôû vôùi suy nghó laøm sao ñeå

môû roäng quy moâ saûn xuaát, giuùp gia ñình töøng böôùc vöôn leân laøm giaøu. Sinh naêm 1990, caùi tuoåi quaù treû ñeå laäp nghieäp, hôn theá nöõa, nhöõng böôùc ñi baét ñaàu töø con soá 0.

Ñoàng Nhaát laø moät thoân nhoû, nhöng quyõ ñaát coøn nhieàu, giao thoâng ñi laïi töông ñoái thuaän tieän, nhöng ñôøi soáng cuûa nhaân daân nôi ñaây vaãn coøn nhöõng khoù khaên, öôùc mô vöôn leân laøm giaøu treân chính maûnh ñaát queâ höông vaãn luoân ñau ñaùu

* Nguoàn: baohoabinh.com.vn.

114

https://thuviensach.vn

trong loøng chaøng thanh nieân treû môùi böôùc vaøo ñôøi.

Cuøng vôùi suy nghó aáy, ngay khi toát nghieäp trung hoïc phoå thoâng, Thaéng quyeát taâm phuï giuùp boá meï phaùt trieån kinh teá gia ñình.

Ñöôïc söï quan taâm cuûa Ñoaøn xaõ, Thaéng tham gia lôùp hoïc taäp huaán chuyeån giao kyõ thuaät taïi huyeän veà phaùt trieån kinh teá hoä. Baèng nhöõng kieán thöùc ñöôïc trang bò, cuoái naêm 2009, Thaéng baét tay vaøo xaây döïng moâ hình trang traïi nuoâi lôïn höôùng naïc, gaø, vòt, ñoàng thôøi môû cöûa haøng xay xaùt taïi gia ñình. Chia seû veà nhöõng ngaøy ñaàu khôûi nghieäp, Thaéng cho bieát: Khoù khaên lôùn nhaát luùc baáy giôø vôùi em vaø gia ñình laø nguoàn voán quaù eo heïp.

Song, nhôø söï gôïi yù cuûa laõnh ñaïo, Ñoaøn Thanh nieân xaõ, Thaéng ñaõ maïnh daïn vay voán Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân huyeän vôùi soá tieàn 100 trieäu ñoàng. Cuøng vôùi voán cuûa gia ñình, Thaéng ñaõ ñaàu tö xaây döïng chuoàng traïi, mua lôïn, gaø, vòt gioáng... vôùi toång soá tieàn 305 trieäu ñoàng.

Vöøa laøm, vöøa tieáp tuïc tìm toøi, naâng cao kyõ thuaät. Thôøi gian ñaàu, Thaéng cuøng boá thöôøng xuyeân ñi thaêm caùc moâ hình trang traïi lôùn taïi Haø Noäi, Baéc Giang... Ñoàng thôøi hoïc hoûi theâm qua saùch, baùo, internet... Ñeå taän duïng hieäu quaû nhaát nguoàn caùm töø maùy xay xaùt, Thaéng mua theâm maùy cheá bieán thöùc aên cho ñaøn vaät nuoâi. Hieän nay, trong dieän tích 900 m2 trang traïi cuûa gia ñình, Thaéng ñaõ laøm moät daõy chuoàng kieân coá, saïch seõ goàm caùc 115

https://thuviensach.vn

gian rieâng bieät cho 1 con lôïn ñöïc gioáng, 7 con lôïn naùi (sinh saûn 180 con/naêm), 50 con lôïn thòt sieâu naïc, 300 con vòt ñeû tröùng, 200 con gaø thòt. Beân caïnh ñoù coøn giaûi quyeát vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 3 lao ñoäng laø ñoaøn vieân thanh nieân trong thoân.

Tröø chi phí, moãi naêm gia ñình thu ñöôïc treân 130 trieäu ñoàng. Moãi ñaøn vaät nuoâi xuaát chuoàng, Thaéng laïi tieáp tuïc ñaàu tö naâng caáp chuoàng traïi. Vöøa qua, baèng soá tieàn tieát kieäm 90 trieäu ñoàng, nhaèm baûo veä moâi tröôøng, taän duïng hieäu quaû nguoàn phaân thaûi, Thaéng ñaõ ñaàu tö xaây hai beå söû duïng coâng ngheä khí sinh hoïc phuïc vuï ñun naáu, söôûi aám cho gia suùc, gia caàm, chaïy maùy phaùt ñieän giaûm söû duïng ñieän löôùi, chuû ñoäng ñieän trong saûn xuaát...

Baèng söùc treû, nghò löïc vöôït khoù vöôn leân laøm giaøu treân maûnh ñaát queâ höông, Ngoâ Maïnh Thaéng ñaõ vinh döï laø ñaïi dieän treû nhaát trong 3 ñaïi dieän nhaø noâng treû tieâu bieåu cuûa tænh ñöôïc Trung öông Ñoaøn Thanh nieân Coäng saûn Hoà Chí Minh taëng giaûi thöôûng Löông Ñònh Cuûa naêm 2011.

Hieän nay, Thaéng ñang theo hoïc Ñaïi hoïc Noâng nghieäp I Haø Noäi vôùi mong muoán tieáp tuïc trau doài kieán thöùc môû roäng saûn xuaát, ñoàng thôøi tìm höôùng ñi naøo phuø hôïp nhaát vôùi ñieàu kieän thoå nhöôõng, khí haäu cuûa xaõ, huyeän. YÙ chí tieáp tuïc vöôn leân vaø giuùp nhöõng ngöôøi daân queâ mình cuøng laøm giaøu ngay treân chính maûnh ñaát queâ höông mình.

116

https://thuviensach.vn

ANH HUYNH LAØM GIAØU VAØ GIUÙP ÑÔõ NOÂNG DAÂN THOAÙT NGHEØO*

Sinh ra vaø lôùn leân ôû vuøng queâ luùa Thaùi Bình.

Naêm 1979, anh Trình Ngoïc Huynh theo gia ñình ñi khai hoang phaùt trieån kinh teá taïi thoân Km 65, xaõ Yeân Laâm, huyeän Haøm Yeân, tænh Tuyeân Quang.

Naêm 1986, anh Huynh laáy vôï vaø ñöôïc gia ñình cho ra ôû rieâng. Trong nhöõng naêm ñaàu böôùc vaøo saûn xuaát, vôï choàng anh gaëp muoân vaøn khoù khaên: thieáu voán, thieáu kinh nghieäm, thieáu nhaân löïc lao ñoäng..., neân saûn xuaát chæ ñuû aên. Töø thöïc teá ñaát ruoäng ít, ñaát ñoài coøn nhieàu, anh maïnh daïn ñeà nghò chính quyeàn cho anh khai phaù troàng caùc loaïi caây löông thöïc ngaén ngaøy vaø phaùt trieån chaên nuoâi. Ñaàu nhöõng naêm 90 theá kyû XX, anh môû roäng phaùt trieån caây cam vaø môû roäng dieän tích troàng röøng. Ngoaøi voán tích luõy cuûa gia ñình, anh maïnh daïn vay voán ngaân haøng vaø vôùi moät phaàn voán do Hoäi Noâng daân tín chaáp cho vay, anh ñaõ ñaàu tö vaøo troàng cam, nhaõn, vaûi, mua theâm ñaát ñeå troàng caây laâm nghieäp. Ñeán nay, toång dieän tích caùc loaïi caây troàng cuûa gia ñình anh coù treân 60 ha, trong ñoù: dieän tích troàng cam: 8,5 ha ñaõ cho thu hoaïch; dieän tích troàng nhaõn, vaûi: 1 ha; röøng laâm nghieäp: 51 ha, chuû yeáu laø caây keo

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 155.

117

https://thuviensach.vn

vaø caây boà ñeà. Anh luoân tích cöïc tham gia caùc lôùp taäp huaán höôùng daãn kyõ thuaät vaø töï hoïc hoûi, chuû ñoäng trong chaêm soùc caây troàng, vaät nuoâi. Do ñieàu kieän ñaát ñai phuø hôïp vôùi caây cam neân gia ñình anh ñaõ maïnh daïn ñaàu tö troàng cam, quyùt, ngoaøi ra coøn keát hôïp laøm ngaønh ngheà dòch vuï nhö vaän chuyeån, tieâu thuï noâng, laâm saûn, xaùt soûi neân thu nhaäp haèng naêm ñeàu taêng, naêm sau cao hôn naêm tröôùc. Naêm 2007, toång thu nhaäp caû naêm ñöôïc 530 trieäu ñoàng, trong ñoù thu nhaäp töø baùn cam laø 360 trieäu ñoàng. Tröø caùc khoaûn chi phí saûn xuaát, gia ñình anh coøn laõi 370 trieäu ñoàng, bình quaân thu nhaäp ñaït 5,1 trieäu ñoàng/ngöôøi/thaùng. Hieän nay, taøi saûn vaø voán anh coù treân 4 tyû ñoàng, caùc con cuûa anh ñeàu chaêm ngoan, hoïc gioûi, con gaùi lôùn cuûa anh hieän ñang hoïc ñaïi hoïc naêm thöù tö.

Ñieàu ñaùng quyù ôû anh Huynh laø khoâng chæ laøm giaøu cho gia ñình mình maø anh coøn thöôøng xuyeân taïo ñieàu kieän giuùp ñôõ caùc hoä ngheøo trong thoân baèng caùch giuùp voán, caây gioáng cam, quyùt.

Taïo coâng aên vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 15 lao ñoäng laø con em hoäi vieân ngheøo vôùi möùc löông 1,2 trieäu ñoàng/thaùng vaø 15 lao ñoäng theo thôøi vuï. Gia ñình anh ñaõ giuùp ñôõ ñöôïc 4 hoä coù hoaøn caûnh khoù khaên, ngheøo, moãi hoä töø 5 ñeán 20 trieäu ñoàng voán khoâng tính laõi, ñeán nay caùc hoä ñaõ thoaùt ngheøo vaø coù voán tích luõy. Cuøng vôùi vieäc giuùp ñôõ caùc hoä ngheøo thoaùt ngheøo baèng caùc bieän phaùp hoã trôï gioáng, voán vaø truyeàn ñaït kinh nghieäm saûn xuaát, 118

https://thuviensach.vn

haèng naêm gia ñình anh coøn tích cöïc tham gia caùc cuoäc vaän ñoäng uûng hoä do Maët traän Toå quoác vaø caùc ñoaøn theå phaùt ñoäng, taëng quaø cho hoïc sinh ngheøo, hoïc sinh coù hoaøn caûnh ñaëc bieät khoù khaên cuûa caùc tröôøng hoïc treân ñòa baøn xaõ. Gia ñình anh coøn nhaän ñôõ ñaàu cho chaùu Trieäu Vaên Coâi, daân toäc Dao, meï maát sôùm khi chaùu môùi chaøo ñôøi.

Vôùi nhöõng keát quaû ñaõ ñaït ñöôïc trong vieäc phaùt trieån kinh teá, gia ñình anh ñöôïc coâng nhaän laø hoä saûn xuaát kinh doanh gioûi caáp trung öông, ñöôïc tham döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc tænh Tuyeân Quang, Ñaïi hoäi Noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù II, III, Ñaïi hoäi Thi ñua toaøn quoác laàn thöù VII. Anh coøn ñöôïc baø con noâng daân xaõ baàu laøm Chuû nhieäm Hôïp taùc xaõ noâng, laâm nghieäp, Tröôûng thoân Km 65 vaø laø Phoù Chuû tòch Hieäp hoäi cam saønh huyeän Haøm Yeân.

Ñoã Hoàng Haï

Vi- KiNH NgHieäM xaÂY DÖÏNg THÖôNg

Hieäu KiNH DOaNH Hieäu Quaû

THÖÔNG HIEÄU CHEØ LA BAèNG,

THAØNH QUAÛ CUÛA MOÄT NÖõ CHUÛ NHIEÄM*

Nhaø chò chæ coù 1 ha cheø, chuû yeáu laø caùc cheø

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 180 vaø nongdanthainguyen.org.vn.

119

https://thuviensach.vn

gioáng môùi nhö keo am tích, long vaân, LDP1, nhöng ngöôøi daân La Baèng vaãn tín nhieäm vaø baàu chò laøm Chuû nhieäm Hôïp taùc xaõ cheø La Baèng. Ñaây quaû laø moät caâu chuyeän daøi cuûa chò Nguyeãn Thò Haûi ôû xaõ La Baèng, huyeän Ñaïi Töø, tænh Thaùi Nguyeân.

Töø nhöõng yù töôûng nhoû...

Gia ñình chò Haûi voán ngheøo, töø nhoû ñaõ theo meï ñi buoân cheø caùm, hoïc heát lôùp 12, chò thi ñaïi hoïc nhöng khoâng ñoã. Do hoaøn caûnh khoù khaên neân chò quyeát ñònh döøng öôùc mô hoïc cao hôn, laáy choàng vaø tieáp tuïc gaén boù vôùi caây cheø. Hoài aáy, nhaø chò cuõng nhö nhieàu hoä troàng cheø trong xaõ chuû yeáu troàng cheø trung du (cheø caønh) neân naêng suaát thaáp, chaát löôïng khoâng ñoàng ñeàu, thöôøng bò thöông laùi eùp giaù. Chò ñaõ maïnh daïn baøn vôùi gia ñình ñoán boû cheø cuõ, thay baèng caùc gioáng cheø môùi cho naêng suaát cao, ñoàng thôøi taäp trung voán ñeå trôû thaønh... nhaø buoân cheø.

Töø naêm 1986 ñeán naêm 2000, chò Haûi thöôøng mang haøng taï cheø baùn buoân cho caùc ñaïi lyù taän Nam Ñònh. Moãi laàn giao haøng, khaùch ñeàu baûo cheø La Baèng khoâng ngon, cheø Taân Cöông môùi haáp daãn vaø vin vaøo ñoù ñeå eùp giaù. Ñieàu naøy khieán chò Haûi voâ cuøng baên khoaên. Sau nhieàu laàn tìm hieåu, chò thaáy caùc thöông nhaân buoân cheø ñeàu ñaùnh giaù cheø La Baèng thöïc ra ngon khoâng keùm gì cheø Taân Cöông, vaán ñeà ôû choã cheø La Baèng chöa coù thöông hieäu.

120

https://thuviensach.vn

Nhaän thaáy vieäc xaây döïng thöông hieäu laø voâ cuøng caáp thieát nhaèm naâng cao giaù baùn, giuùp ngöôøi troàng cheø oån ñònh cuoäc soáng, laøm giaøu, chò Haûi ñaõ ñi vaän ñoäng nhöõng hoä gia ñình coù taâm huyeát vôùi ngheà ñeå xaây döïng Hôïp taùc xaõ cheø La Baèng. Vôùi söï giuùp ñôõ cuûa UÛy ban nhaân daân xaõ, cuoái cuøng Hôïp taùc xaõ cheø La Baèng cuõng ra ñôøi vôùi 13 xaõ vieân. Chò Haûi taâm söï: “Hôïp taùc xaõ thaønh laäp roài, nhöng baét ñaàu xaây döïng thöông hieäu töø ñaâu, nhö theá naøo laø moät quaù trình khoâng heà ñôn giaûn. Toâi ñöôïc moïi ngöôøi giao troïng traùch tìm ñöôøng cho cheø La Baèng, ñoù vöøa laø vinh döï, song cuõng khieán toâi ñau ñaàu, maát nguû vì suy tính. Toâi cho raèng, Hôïp taùc xaõ khoâng nhöõng caàn chaêm soùc cheø toát, thöïc hieän cheá bieán taïi choã, ñoùng goùi gaén maõ vaïch, ñòa chæ cuï theå maø coøn phaûi maïnh daïn tham gia vaøo caùc söï kieän xuùc tieán thöông maïi”.

Chò ñem suy nghó aáy baøn vôùi caùc xaõ vieân, moïi ngöôøi ñeàu thoáng nhaát nhôø UÛy ban nhaân daân xaõ hoã trôï voán ñeå ñöa cheø La Baèng tham gia caùc hoäi chôï, leã hoäi traø taïi Thaùi Nguyeân cuõng nhö taïi nhieàu ñòa phöông khaùc. Vì theá, daàn daàn ngöôøi tieâu duøng ñaõ quen thuoäc vôùi caùi teân cheø La Baèng. Chò Haûi keå:

“Moät laàn tham gia hoäi chôï taïi Haø Noäi, maáy ngöôøi cao tuoåi ñeán gaëp toâi vaø baûo: Chuùng toâi ñaõ ñi moät voøng quanh hoäi chôï, gian haøng cheø naøo cuõng tôùi neám thöû, nhöng cuoái cuøng chuùng toâi vaãn phaûi quay laïi vôùi cheø La Baèng vì cheø raát thôm ngon, coù höông vò ñaëc bieät”.

121

https://thuviensach.vn

Ñeán thaønh coâng

Thöïc teá laø cheø La Baèng ñaõ ñöôïc khaúng ñònh qua caùc cuoäc thi chaát löôïng cheø ôû huyeän vaø tænh, trong ñoù coù hai naêm lieàn xaõ ñoaït Giaûi Nhaát; ñoàng thôøi coøn xuaát hieän thöôøng xuyeân hôn taïi caùc hoäi chôï, trieån laõm, leã hoäi traø... trong vaø ngoaøi tænh.

Laøm aên coù laõi neân ñeán nay, Hôïp taùc xaõ ñaõ ñuû söùc ñeå tham gia gian haøng taïi caùc hoäi chôï maø khoâng phaûi “xin” kinh phí töø chính quyeàn ñòa phöông nöõa.

Hieän toaøn Hôïp taùc xaõ coù gaàn 30 ha cheø, ngoaøi ra Hôïp taùc xaõ coøn toå chöùc thu mua cheø khoâ cho baø con trong xaõ, moãi naêm tieâu thuï khoaûng 10% saûn löôïng. Chò Haûi cho bieát: “Ñieàu ñaùng möøng laø töø khi saûn phaåm cheø cuûa xaõ vieân ñöôïc ñoùng goùi, gaén thöông hieäu thì giaù baùn ñaõ taêng leân raát nhieàu, töø 40.000 - 60.000 ñoàng/kg leân 100.000 - 170.000 ñoàng/kg, tröø chi phí baø con thu laõi khoaûng 10.000 - 20.000 ñoàng/kg”.

Hôïp taùc xaõ coøn phoái hôïp vôùi Traïm Khuyeán noâng huyeän, caùc ban ngaønh ñeå giuùp baø con ñöôïc tham gia caùc lôùp taäp huaán IPM treân caây cheø, töø ñoù laøm ra nhöõng saûn phaåm cheø saïch, cheø an toaøn; ñöôïc taäp huaán kyõ thuaät cheá bieán cheø chaát löôïng cao. Hieän, chò Haûi ñaõ laäp hoà sô ñaêng kyù thöông hieäu Cheø La Baèng vôùi Cuïc Sôû höõu trí tueä ñeå naâng cao hôn nöõa giaù trò saûn phaåm cheø cuûa Hôïp taùc xaõ.

Khoâng döøng laïi ôû ñoù, chò Haûi coøn coù tham voïng xaây döïng cho mình moät con ñöôøng rieâng.

122

https://thuviensach.vn

Chò baûo: “Ñeán nay, vieäc saûn xuaát vaø tieâu thuï cuûa Hôïp taùc xaõ ñaõ oån ñònh, thò tröôøng cuõng ngaøy caøng môû roäng, toâi nghó mình caàn xaây döïng moät thöông hieäu rieâng cho saûn phaåm cheø cuûa gia ñình, mang teân Cheø Thanh Haûi. Caùc böôùc thaønh laäp coâng ty toâi ñaõ chuaån bò xong. Ñaây laø böôùc thöû nghieäm môùi cuûa toâi. Nhieàu ngöôøi vaãn baûo toâi nhieàu tham voïng quaù, song toâi tin vôùi söï quyeát taâm cao, loøng yeâu ngheà cuûa mình, coäng vôùi nhöõng kinh nghieäm trong quaù trình xaây döïng Hôïp taùc xaõ cheø La Baèng... thì thöông hieäu Cheø Thanh Haûi seõ sôùm caïnh tranh toát treân thò tröôøng”.

Vôùi nhöõng thaønh quaû ñaõ ñaït ñöôïc, chò vinh döï laø moät trong soá 20 noâng daân saûn xuaát, kinh doanh gioûi cuûa Boä Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân ñöôïc tuyeân döông trong buoåi leã kyû nieäm 15 naêm thaønh laäp ngaønh. Chò khoâng nhöõng ñaõ goùp phaàn xaây döïng thaønh coâng thöông hieäu Cheø La Baèng maø coøn giuùp caùc xaõ vieân cuûa Hôïp taùc xaõ saûn xuaát cheø oån ñònh, beàn vöõng, xaây döïng queâ höông ngaøy caøng giaøu maïnh.

THÖÔNG NHAÂN CHAÂN ÑAÁT*

OÂng haøo höùng keå cho chuùng toâi nghe veà vieäc töï mình saûn xuaát ra haøng hoùa coù naêng suaát,

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 161.

123

https://thuviensach.vn

chaát löôïng cao ñeå baùn nhôø doàn ñieàn, ñoåi thöûa.

Roài oâng nhaän thaáy muoán thu ñöôïc lôïi nhuaän cao thì phaûi tìm ra nhöõng saûn phaåm phuø hôïp ñeå ñaùp öùng vôùi nhu caàu cuûa töøng thò tröôøng.

Theá laø yù töôûng kinh doanh dòch vuï tieâu thuï noâng saûn cuûa gia ñình oâng hình thaønh. Chuùng toâi ñaõ ñöôïc nghe nhöõng taâm söï côûi môû cuûa oâng Ngoâ Quyù Maõo ôû xoùm 2, thoân Baùi Döông, xaõ Nam Döông, huyeän Nam Tröïc, tænh Nam Ñònh khi noùi veà nhöõng thaønh coâng trong vieäc kinh doanh noâng saûn cuûa gia ñình mình.

Nhôù laïi nhöõng ngaøy ñaàu, gia ñình oâng Maõo nhaän ñaáu thaàu taát caû caùc ao hoà ñeå thaû caù, chaên nuoâi, coøn ngoaøi ñoàng thì caáy 5 saøo ruoäng. Nhaân löïc thì coù, quyeát taâm raát nhieàu nhöng voán chaúng coù bao nhieâu. OÂng ñöôïc Ngaân haøng Noâng nghieäp huyeän cho vay 2 trieäu ñoàng coäng vôùi vay möôïn theâm cuûa anh em, hoï haøng ñeå phaùt trieån saûn xuaát. Ñöôïc baø con tín nhieäm baàu laøm Ñoäi tröôûng ñoäi saûn xuaát, oâng ñaõ phaân tích caùi lôïi cuûa vieäc doàn ñieàn, ñoåi thöûa cho baø con. OÂng vaän ñoäng baø con quy hoaïch laïi ñoàng ruoäng vôùi muïc tieâu: ruoäng cuûa moãi gia ñình trong ñoäi doàn ñoåi taäp trung vaøo chæ 1 - 2 nôi, cuøng ñaàu tö xaây döïng möông maùng, gieáng, bôm taùt ñeå chuû ñoäng cho nguoàn nöôùc töôùi vaø höôùng daãn baø con taêng cöôøng boùn phaân höõu cô ñeå caûi taïo ñaát. Ñoäi 12 cuûa oâng laø ñoäi ñi ñaàu trong vieäc doàn ñieàn, ñoåi thöûa. Tieàn thu ñöôïc töø 124

https://thuviensach.vn

caùc khoaûn ñaáu thaàu coäng vôùi kinh phí caùc caáp, caùc ngaønh hoã trôï, oâng vaän ñoäng baø con ñoùng goùp theâm ñeå xaây söûa Nhaø vaên hoùa, söûa ñöôøng laøng, ngoõ xoùm, caàu coáng ñeå thuaän tieän ñi laïi vaø chuyeân chôû haøng hoùa. Luùc naøy, gia ñình oâng taäp trung vaøo vieäc saûn xuaát haït gioáng vaø caây gioáng ñeå

phuïc vuï nhu caàu canh taùc cuûa baø con trong vuøng.

Vöøa mang laïi moät khoaûn thu nhaäp cho gia ñình, nhöng oâng noùi caùi lôïi lôùn nhaát laø mang laïi nguoàn gioáng chaát löôïng, taïo ñieàu kieän cho baø con saûn xuaát. OÂng Maõo ñaõ maïnh daïn ñöa caùc gioáng môùi vaøo nhaèm taïo ra nhöõng saûn phaåm ñaùp öùng nhu caàu cuûa thò tröôøng nhö khoai taây Ñöùc, khoai voû ñoû thay theá khoai taây Haø Lan cuõ hay khoai Trung Quoác laø loaïi khoai ngon, hình thöùc ñeïp, giaù baùn cao, raát ñöôïc thò tröôøng öa chuoäng.

Saûn xuaát phaùt trieån, oâng ñaõ boû coâng söùc ñi tìm hieåu thò tröôøng, chaøo môøi khaùch haøng ôû khaép caùc tænh töø Baéc vaøo Nam. OÂng nhaän thaáy khu vöïc phía Nam tuy coù vuøng rau Ñaø Laït nhöng cuõng khoâng theå cung caáp heát ñöôïc, trong khi ñoù giaù rau quaû mieàn Baéc ñöa vaøo laïi reû hôn. Hôn nöõa, taâm lyù cuûa ngöôøi tieâu duøng hieän nay laø raát ngaïi söû duïng rau quaû cuûa Trung Quoác do sôï dö löôïng chaát baûo quaûn cao, aûnh höôûng xaáu ñeán söùc khoûe.

Cô hoäi thöïc söï ñeán vôùi oâng khi caùc saûn phaåm rau, cuû, quaû ñöôïc Nhaø maùy rau quaû ôû Haûi Phoøng thu mua vôùi soá löôïng lôùn. OÂng coøn chuyeân xuaát haøng cho caùc ñaïi lyù töø Thanh Hoùa, Vinh trôû vaøo ñeán 125

https://thuviensach.vn

Gia Lai, Laâm Ñoàng, Saøi Goøn, Kieân Giang... Coù khi haøng baùn sang caû ñaát Laøo. Ñeå ñaùp öùng nhu caàu tieâu thuï haøng hoùa noâng saûn, oâng ñaõ ñaët caùc ñieåm thu mua ôû haàu heát caùc huyeän trong tænh vaø taïi tænh Thaùi Bình. Baûn thaân cuõng laø moät ngöôøi noâng daân, oâng thaáu hieåu ñöôïc nhöõng vaát vaû, khoù khaên cuûa baø con trong quaù trình saûn xuaát, tieâu thuï noâng saûn. OÂng ñaõ toå chöùc caùc buoåi taäp huaán höôùng daãn cho caùc hoä noâng daân veà khoa hoïc kyõ thuaät vaø caùch chaêm boùn phoøng tröø ñöôïc saâu beänh maø khoâng gaây haïi cho söùc khoûe ngöôøi tieâu duøng.

Hay caùch thu haùi, baûo quaûn ñuùng quy trình, ñuùng thôøi ñieåm ñeå haøng hoùa ñaûm baûo chaát löôïng vaø thuaän tieän cho vieäc thu, giao haøng.

Hieän nay, moãi ngaøy oâng ñeàu coù 2 - 3 xe, coù ngaøy nhieàu leân ñeán 4 - 5 xe, moãi xe vaän chuyeån töø 15 ñeán 20 taán rau cuû theo muøa (chuû yeáu laø khoai taây, caø chua) ñi cung caáp cho caùc khaùch haøng. Caùc xe chuyeân chôû haøng veà thöôøng coù döøa, vaûi, bí,... baùn cho caùc ñaïi lyù cuûa ñòa phöông. Coâng vieäc kinh doanh cuûa gia ñình oâng ñaõ taïo vieäc laøm cho 20 lao ñoäng tröïc tieáp vaø raát nhieàu noâng daân trong vaø ngoaøi tænh. Kinh teá gia ñình oâng ngaøy caøng phaùt trieån, moãi naêm oâng thu ñöôïc lôïi nhuaän khoaûng 300 trieäu ñoàng. OÂng ñaõ xaây ñöôïc nhaø cöûa khang trang, ñaàu tö cho con caùi aên hoïc ñaøng hoaøng vaø coøn giuùp ñôõ cho nhieàu hoä ngheøo thieáu voán saûn xuaát. OÂng luoân taâm nieäm trong quaù trình kinh doanh tuyeät ñoái khoâng ñöôïc lôïi duïng, 126

https://thuviensach.vn

truïc lôïi, khoâng eùp giaù maø mua vôùi giaù caû vöøa phaûi ñeå ñoâi beân cuøng coù lôïi. Ñaëc bieät, oâng khoâng bao giôø thaáy haøng leân giaù maø phaù vôõ hôïp ñoàng vôùi khaùch haøng.

VÖÔN LEÂN LAØM GIAØU TÖØ SAÛN XUAÁT,

KINH DOANH VAØ DÒCH VUÏ*

Trong nhöõng naêm qua, oâng Baøn Höõu Phong, daân toäc Dao ôû Ñeøo Gioù, xaõ Vaân Tuøng, huyeän Ngaân Sôn, tænh Baéc Kaïn ñaõ cuøng caùc thaønh vieân trong gia ñình tích cöïc saûn xuaát, kinh doanh ñeå vöôn leân thoaùt ngheøo, laøm giaøu.

Toång caùc khoaûn thu cuûa gia ñình sau khi ñaõ tröø chi phí khoaûng 500 trieäu ñoàng, ñaây laø con soá mô öôùc cuûa raát nhieàu hoä noâng daân.

Xuaát phaùt töø nhu caàu cuûa thò tröôøng, oâng Phong vaø gia ñình ñaõ coù yù töôûng saûn xuaát moät soá saûn phaåm mang höông vò ñaëc tröng cuûa ñòa phöông, coù giaù trò kinh teá cao. Naêm 2006, gia ñình oâng ñaõ xaây döïng moät cöûa haøng vôùi toång dieän tích söû duïng 600 m2, moät nhaø xöôûng cheá bieán noâng saûn 400 m2 ñeå saûn xuaát saûn phaåm maêng ôùt mang thöông hieäu “Maêng ôùt saïch - an toaøn Ñeøo Gioù”.

Maêng ngaâm ôùt ñaëc bieät ôû choã ngöôøi laøm ngaâm

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 40.

127

https://thuviensach.vn

maêng cuøng vôùi quaû maùc maät, ñaây laø loaïi quaû chæ moïc treân vuøng nuùi ñaù phía Baéc. Maêng thaùi nhoû, ôùt vaø maùc maät ñeå caû quaû, röûa saïch, ñeå raùo. Taát caû ñöôïc ngaâm chung vôùi nöôùc muoái coù ñoä ñaäm vöøa.

Maøu traéng cuûa maêng xen laãn vôùi maøu ñoû töôi cuûa ôùt vaø maøu xanh naâu cuûa maùc maät thôm noàng laø moùn quaø thaém ñöôïm höông vò queâ nhaø maø ngöôøi daân Baéc Kaïn daønh laøm quaø cho ngöôøi thaân vaø du khaùch ñeán thaêm queâ mình. Maêng ngaâm ôùt thöôøng ñöôïc duøng cho vaøo nöôùc chaám vaø hay aên keøm vôùi nhöõng moùn aên choùng ngaáy nhö chaân gioø haàm, khaâu nhuïc. Saûn phaåm ñaõ ñöôïc Sôû Y teá caáp giaáy chöùng nhaän vaø coâng boá chaát löôïng ñeán ngöôøi tieâu duøng. Sau khi xaây döïng ñöôïc thöông hieäu, gia ñình oâng ñaõ saûn xuaát vaø tieâu thuï ñöôïc khoaûng 20.000 hoäp moãi naêm. Giaù moãi hoäp thôøi ñieåm hieän taïi laø 25.000 ñoàng, tröø heát caùc khoaûn chi phí, moãi naêm saûn phaåm naøy mang laïi cho oâng nguoàn thu treân 200 trieäu ñoàng.

Ngoaøi ra, gia ñình oâng coøn saûn xuaát luùa vaø ngoâ quanh naêm. Vuï Xuaân, oâng troàng gioáng ngoâ lai naêng suaát cao, vuï tieáp theo troàng ngoâ neáp ñòa phöông ñeå phuïc vuï khaùch haøng ñaõ trôû thaønh ñaëc saûn ngoâ luoäc Ñeøo Gioù. Nguoàn thu töø cöûa haøng kinh doanh dòch vuï toång hôïp cuûa gia ñình oâng cuõng ñaït treân 200 trieäu ñoàng moãi naêm. OÂng phaán khôûi cho bieát, toång caùc khoaûn thu cuûa gia ñình sau khi ñaõ tröø chi phí khoaûng 500 trieäu ñoàng. Gia ñình oâng ñaõ saém ñöôïc nhieàu tieän nghi sinh hoaït 128

https://thuviensach.vn

ñaét tieàn vaø 1 chieác oâ toâ trò giaù 900 trieäu ñoàng laøm phöông tieän ñi laïi, giao dòch saûn phaåm.

Ngoaøi vieäc chaêm lo phaùt trieån kinh teá cuûa gia ñình, oâng ñaõ giuùp ñôõ 7 hoä ngheøo trong thoân voán vay khoâng tính laõi ñeå phaùt trieån saûn xuaát, vôùi toång soá tieàn 60 trieäu ñoàng. Cô sôû saûn xuaát cuûa oâng taïo vieäc laøm thöôøng xuyeân cho 4 lao ñoäng coù möùc thu nhaäp oån ñònh. Baûn thaân oâng luoân tích cöïc tham gia coâng taùc Hoäi vaø nhieàu hoaït ñoäng nhaân ñaïo do caùc ngaønh, ñoaøn theå ñòa phöông phaùt ñoäng. Ghi nhaän nhöõng thaønh tích maø oâng Phong ñaõ ñaït ñöôïc trong saûn xuaát thôøi gian qua, caùc caáp, caùc ngaønh cuûa huyeän Ngaân Sôn, tænh Baéc Kaïn ñaõ taëng oâng raát nhieàu baèng khen. Ñaëc bieät, oâng coøn vinh döï ñaïi dieän cho haøng vaïn noâng daân cuûa tænh ñöôïc veà Haø Noäi döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III do Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam toå chöùc naêm 2010 vöøa qua.

ÑEM NHANG XUAÁT NGOAÏI*

OÂng Cao Xuaân Nguyeän, 67 tuoåi, ôû xaõ Bình Ñoâng, thò xaõ Goø Coâng, tænh Tieàn Giang laø moät taám göông tieâu bieåu veà söï caàn cuø hoïc taäp,

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 216.

129

https://thuviensach.vn

lao ñoäng saûn xuaát. Khi ñaõ 50 tuoåi, oâng vaãn ñi hoïc laáy baèng boå tuùc trung hoïc phoå thoâng, toát nghieäp ñaïi hoïc. Roài moät thaân moät mình, oâng qua Campuchia tìm thò tröôøng tieâu thuï vaø phaùt trieån cô sôû saûn xuaát nhang cuûa gia ñình.

OÂng coøn thaønh coâng vôùi moâ hình kinh doanh vaät lieäu xaây döïng, troàng thanh long ruoät ñoû vaø thaâm canh taêng vuï caây luùa. Thaät nhieàu thuù vò khi ñöôïc ñeán thaêm vaø nghe oâng keå veà quaù trình vöôït ngheøo khoù vöôn leân laøm giaøu cuûa gia ñình.

Xaõ Bình Ñoâng queâ oâng Nguyeän coù bôø bieån khoaûng 5 km, quanh naêm vôùi ñoàng chua nöôùc maën, ruoäng chæ canh taùc moät vuï, naêng suaát thaáp, thu nhaäp chaúng laø bao. Vì con ñoâng neân ngoaøi coâng vieäc ñoàng aùng, oâng töï nghó phaûi noã löïc laøm theâm coâng vieäc gì ñoù trong khoaûng thôøi gian noâng nhaøn ñeå kieám theâm tieàn nuoâi con aên hoïc. Nghó sao laøm vaäy, oâng lieàn ñi hoïc laøm nhang vì ñoù laø ngheà tieåu thuû coâng, deã hoïc, deã laøm. OÂng veà daïy laïi cho caû gia ñình cuøng laøm nhang ñeå coù theâm thu nhaäp. Saûn phaåm laøm ra, gia ñình oâng töï ñoùng goùi, voâ bao bì vaø chôû ñi tieâu thuï ôû caùc chôï huyeän, thò trong tænh. Coâng vieäc laøm aên caøng luùc caøng thuaän lôïi, phaùt trieån, neân oâng ñaõ thu nhaän theâm nhaân coâng, taïo coâng aên vieäc laøm cho baø con hoäi vieân noâng daân trong thoân, aáp.

130

https://thuviensach.vn

Naêm 1994, duø ôû tuoåi 50, nhöng vôùi tinh thaàn caàu tieán vaø ham hoïc, haèng ñeâm oâng phaûi vöôït 12 km töø nhaø vaøo thò xaõ Goø Coâng ñeå theo hoïc lôùp phoå thoâng trung hoïc. Sau ñoù, oâng ghi danh vaøo Tröôøng Ñaïi hoïc môû baùn coâng, boán naêm sau oâng toát nghieäp ñaïi hoïc vaø laïi trôû veà queâ nhaø phaùt trieån, môû roäng cô sôû saûn xuaát, kinh doanh cuûa mình.

Naêm 1999, ñöôïc bieát beân ñaát nöôùc baïn Campuchia, laø queâ höông xöù Chuøa Thaùp, gaàn 100% ngöôøi daân theo ñaïo Phaät, vì vaäy hoï söû duïng raát nhieàu nhang. Theá laø oâng ñích thaân qua Thuû ñoâ Phnoâm Peânh ñeå tìm kieám thò tröôøng vaø tìm nôi tieâu thuï saûn phaåm nhang. Chuyeán ñi thaønh coâng, oâng veà nöôùc lieàn leân Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñeå thueâ möôùn theâm thôï nhang chuyeân nghieäp veà phuïc vuï cho cô sôû saûn xuaát, nhaèm ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cao cuûa khaùch haøng. Töø ñoù, moãi naêm oâng ñeàu mua saém duïng cuï, trang bò theâm thieát bò maùy moùc saûn xuaát nhang theo kyõ thuaät môùi.

Theo naêm thaùng, vôùi ñaø phaùt trieån thuaän lôïi naêm sau cao hôn naêm tröôùc neân hieän taïi cô sôû saûn xuaát nhang cuûa gia ñình oâng coù treân 40 nhaân coâng thöôøng xuyeân laøm vieäc taïi cô sôû vôùi möùc löông töø 1.200.000 ñeán 2.500.000 ñoàng/thaùng. Moãi thaùng oâng xuaát ñöôïc khoaûng treân 20 taán nhang sang thò tröôøng Campuchia.

Nhieàu naêm saûn xuaát luùa cho naêng suaát thaáp, oâng laïi traên trôû laøm caùch naøo ñeå chuyeån ñoåi caây 131

https://thuviensach.vn

troàng hieäu quaû. Qua thoâng tin ñaïi chuùng, oâng bieát coù moät gioáng thanh long môùi do Vieän Nghieân cöùu caây aên quaû mieàn Nam vöøa lai taïo thaønh coâng. Theá laø oâng caát coâng ñi tìm caùc tö lieäu veà gioáng thanh long naøy, roài ñi tham quan caùc vöôøn ñaõ troàng ñaït hieäu quaû. OÂng ñaõ maïnh daïn chuyeån ñoåi 1,5 ha ñaát ruoäng sang troàng thanh long ruoät ñoû. Bôûi theo oâng, traùi thanh long ruoät ñoû coù giaù raát cao, laïi nhanh cho traùi (chæ sau 1 naêm troàng), naêng suaát cao. Ñeán nay, vöôøn thanh long ruoät ñoû cuûa oâng ñaõ hai naêm tuoåi ñang phaùt trieån raát toát vaø cho naêng suaát khoaûng 4 - 5 taán/ha, sau khi tröø chi phí coøn lôøi khoaûng 20 - 30 trieäu ñoàng. Hieäu quaû töø vöôøn thanh long ruoät ñoû mang laïi ngoaøi söï mong ñôïi cuûa oâng.

Beân caïnh saûn xuaát, kinh doanh nhang, troàng thanh long, oâng coøn kinh doanh vaät lieäu xaây döïng vaø saûn xuaát luùa vôùi dieän tích 3,5 ha, mang laïi thu nhaäp cho gia ñình khoaûng 400 trieäu ñoàng/naêm.

Töø tö töôûng daùm nghó, daùm laøm, khoâng ngaïi khoù, ngaïi khoå, noã löïc vöôn leân, ñeán nay oâng ñaõ coù cô ngôi oån ñònh, caùc con ñeàu thaønh ñaït. Vôùi nhöõng thaønh tích ñoù, naêm 2010, oâng ñöôïc Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam cöû ñi döï Ñaïi hoäi Thi ñua yeâu nöôùc vaø bieåu döông noâng daân ñieån hình tieân tieán toaøn quoác laàn thöù III, ñöôïc Thuû töôùng Chính phuû taëng Baèng khen veà thaønh tích xuaát saéc tieâu bieåu trong phong traøo thi ñua yeâu nöôùc giai ñoaïn 2005 - 2009.

132

https://thuviensach.vn

NGÖÔØI NOÂNG DAÂN SAÛN XUAÁT GIOÛI, TÍCH CÖÏC XAÂY DÖÏNG NOÂNG THOÂN MÔÙI*

Cöù sau moãi muøa thu hoaïch, oâng Phuøng Vaên Thaám ôû xaõ Tieân Long, huyeän Chaâu Thaønh, tænh Beán Tre laïi töï nguyeän ñoùng cho ñòa phöông soá tieàn töø 100 ñeán 150 trieäu ñoàng ñeå thöïc hieän coâng taùc giaûm ngheøo, xaây döïng caàu, ñöôøng, beâ toâng hoùa loä lieân toå, lieân aáp ñeán loä chính cuûa xaõ.

OÂng laø hoäi vieân noâng daân tieâu bieåu, thöïc hieän toát ba phong traøo thi ñua lôùn cuûa Hoäi, nhaát laø phong traøo xaây döïng ñôøi soáng vaên hoùa cuûa ñòa phöông thoâng qua phong traøo saûn xuaát, kinh doanh gioûi, ñoaøn keát giuùp nhau giaûm ngheøo vaø laøm giaøu chính ñaùng.

Tröôùc kia, chæ vôùi hai coâng ñaát chuyeân troàng choâm choâm maø cha meï cho khi môùi laäp gia ñình, cuoäc soáng cuûa hai vôï choàng oâng gaëp raát nhieàu khoù khaên. Vôùi yù chí töï laäp vöôn leân, oâng Thaám quyeát taâm tìm toøi, hoïc hoûi vaø ruùt kinh nghieäm qua töøng vuï ñeå khoâng ngöøng naâng cao hieäu quaû.

Qua nhöõng naêm chòu khoù lao ñoäng, cuøng vôùi söï hoã trôï, giuùp ñôõ cuûa toå chöùc Hoäi ñaõ taïo cho gia ñình oâng coù ñieàu kieän ñaït keát quaû cao trong vieäc phaùt trieån kinh teá, ñöa cuoäc soáng gia ñình ñi

* Hoäi Noâng daân Vieät Nam: Baùo caùo toång keát phong traøo Thi ñua yeâu nöôùc 5 naêm 2005-2010, phöông höôùng nhieäm vuï 2010-2015, Sñd, tr. 190.

133

https://thuviensach.vn

vaøo oån ñònh vaø ngaøy caøng phaùt trieån. Hieän nay, gia ñình oâng coù 2,6 ha ñaát chuyeân troàng choâm choâm, trong ñoù coù 1,4 ha choâm choâm nhaõn ñaõ ñöôïc 12 naêm tuoåi, coøn laïi cuõng ñaõ ñöôïc 5 naêm tuoåi. Trong naêm 2009, gia ñình oâng ñaõ thu ñöôïc töø caây choâm choâm gaàn 1 tyû ñoàng, sau khi tröø chi phí coøn laõi treân 800 trieäu ñoàng. Cuoäc soáng cuûa gia ñình oâng töø ngheøo khoù ñaõ vöôn leân khaù giaû, oâng ñaõ xaây döïng ñöôïc cho gia ñình mình moät ngoâi nhaø khang trang vôùi ñaày ñuû tieän nghi, ñoàng thôøi nuoâi caùc con aên hoïc ñeán nôi ñeán choán. OÂng coøn giuùp ñôõ nhöõng hoä ngheøo coù khoù khaên veà kinh teá nhö cho möôïn tieàn caây, con gioáng khoâng tính laõi, trò giaù treân 100 trieäu ñoàng; ñoàng thôøi, ñeå coù kyõ thuaät toát ñem laïi hieäu quaû cao trong phaùt trieån saûn xuaát, oâng coøn höôùng daãn moät soá baø con noâng daân aùp duïng kyõ thuaät. Beân caïnh ñoù, ñeå giaûi quyeát khoù khaên cho caùc lao ñoäng thaát nghieäp, oâng thöôøng xuyeân thueâ khoaûng 10 lao ñoäng trong aáp cuøng vôùi mình chaêm soùc vöôøn, vôùi möùc löông bình quaân moãi thaùng khoaûng töø 1,5 - 2 trieäu ñoàng.

Vôùi moâ hình saûn xuaát ñem laïi hieäu quaû kinh teá cao cho gia ñình, goùp phaàn thöïc hieän coâng taùc giaûm ngheøo ôû ñòa phöông, oâng coù ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå tham gia toát caùc maët coâng taùc cuûa Hoäi, ñaëc bieät laø phong traøo xaây döïng gia ñình noâng daân vaên hoùa, aáp vaên hoùa, xaõ vaên hoùa. OÂng cuøng vôùi gia ñình luoân chaáp haønh chuû tröông, ñöôøng loái 134

https://thuviensach.vn

cuûa Ñaûng, chính saùch, phaùp luaät cuûa Nhaø nöôùc.

Haèng naêm, oâng töï nguyeän ñoùng goùp kinh phí ñeå

xaây döïng giao thoâng noâng thoân. Hieän nay, ôû aáp cuûa oâng haàu heát caùc loä ñeàu ñöôïc beâ toâng hoùa, vieäc ñi laïi cuûa nhaân daân trong xoùm, aáp ñöôïc deã daøng; ñoàng thôøi, taïo ñieàu kieän thuaän lôïi trong vieäc vaän chuyeån haøng noâng saûn ñeán taän nôi tieâu thuï, khoâng bò thöông buoân eùp giaù, nhaát laø trong muøa möa baõo. OÂng coøn thöôøng xuyeân tham döï ñaày ñuû caùc cuoäc hoïp veà xaây döïng gia ñình vaên hoùa vaø baûn thaân oâng cuøng vôùi Ban vaän ñoäng aáp ñi vaän ñoäng caùc hoä daân trong toå, aáp xaây döïng ñôøi soáng vaên hoùa. Vaän ñoäng trong toå khoâng sinh theâm con khi ñaõ coù 2 con, duø laø trai hay gaùi. Caùc hoä gia ñình trong xoùm, aáp ñeàu taäp luyeän theå duïc theå thao, haïn cheá beänh taät, khoâng coù treû em suy dinh döôõng, trong toå khoâng coù ngöôøi bò muø chöõ, treû em trong ñoä tuoåi ñeàu ñöôïc ñi hoïc, toái thieåu cuõng toát nghieäp trung hoïc cô sôû. Gia ñình oâng cuõng nhö caùc hoä trong toå khoâng coù thaønh vieân trong gia ñình meâ tín dò ñoan vaø caùc teä naïn xaõ hoäi, thöïc hieän moâ hình vöôøn xanh, saïch, ñeïp ñaït hieäu quaû kinh teá cao.

Töø keát quaû ñaït ñöôïc trong lao ñoäng saûn xuaát, cuøng nhöõng ñoùng goùp tích cöïc trong caùc maët coâng taùc cuûa Hoäi Noâng daân, oâng ñaõ vinh döï ñöôïc nhaän 2 Baèng khen cuûa UÛy ban nhaân daân tænh Beán Tre naêm 2008 vaø Baèng khen cuûa Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam naêm 2009 vì ñaõ coù thaønh 135

https://thuviensach.vn

tích xuaát saéc trong caùc phong traøo thi ñua do Hoäi Noâng daân phaùt ñoäng.

TROàNG CHOÂM CHOÂM NGHÒCH VUÏ

THEO HÖÔÙNG GAP - LAØM GIAØU*

Veà Chôï Laùch, Beán Tre, roài qua caàu Chôï Laùch, theo quoác loä 57 vöøa heát ranh giôùi xaõ Vónh Bình chöøng vaøi traêm thöôùc, reõ phaûi, ngoaèn ngoeøo naêm laàn, baûy löôït trong bôø vöôøn, roài cuõng ñeán nhaø oâng Voõ Vaên Hôùn, thöôøng goïi laø Saùu Hôùn. Hieän nay ôû Chôï Laùch, teân oâng ñaõ trôû thaønh moät “thöông hieäu” veà phöông aùn canh taùc choâm choâm ñaït tieâu chuaån saûn xuaát noâng nghieäp toát cuûa theá giôùi, töùc laø GAP.

Choïn gioáng choâm choâm Java:

OÂng Saùu keå: Tröôùc khi troàng, caùc con toâi khuyeân laø troàng choâm choâm ñöôøng, toâi khoâng nghe. Sôû dó toâi khoâng troàng choâm choâm ñöôøng, maø troàng choâm choâm Java laø vì choâm choâm Java coù vò chua hôn so vôùi choâm choâm ñöôøng, ngöôøi nöôùc ngoaøi thích hôn. Maët khaùc, vì choâm choâm ñöôøng khoù laøm vaø thu hoaïch khoâng ñeàu ñaën nhö choâm choâm Java, coøn choâm choâm Java, neáu môùi troàng, chöa coù kinh nghieäm ñaày ñuû, thaát thì cuõng ñuû aên, truùng thì khaù, coøn choâm choâm ñöôøng truùng

* Nguoàn: bentre.gov.vn.

136

https://thuviensach.vn

thì ngon, coøn baèng khoâng thì khoâng coù traùi naøo.

Toâi troàng töø naêm 1968, nay ñaõ ñöôïc 40 naêm.

Gioáng mua töø Caùi Môn. Vuøng ñaát Phuù Phuïng naøy maø troàng caây aên traùi coù caây choâm choâm laø thích nhaát. Caùc loaïi caây saàu rieâng, böôûi, maêng cuït thì khoâng phuø hôïp so vôùi vuøng Sôn Ñònh trôû xuoáng.

Thaùng 10, thaùng 11 aâm lòch haèng naêm choâm choâm chín ñoû trôøi.

xöû lyù caây nghòch vuï:

Muøa thuaän cuûa choâm choâm laø töø thaùng 5, thaùng 6 aâm lòch, nhöng vì ñuïng haøng caùc nôi neân baø con nôi ñaây ña soá laø laøm muøa nghòch, giaù cao, baùn deã, laïi coù tieàn nhieàu. OÂng noùi: Toâi coù 6,4 ha, trung bình 30 taán/ha, haèng naêm maûnh vöôøn cuûa toâi cuõng ñöôïc 200 taán, giaù naêm roài laø 20.000 ñoàng/kg, coù naêm thaáp cuõng 15.000 - 16.000 ñoàng/kg, tröø chi phí toâi cuõng lôøi töø 400 ñeán 500 trieäu ñoàng. Neáu nhö laøm muøa thuaän, nghóa laø ngoaïi tröø boùn phaân haèng naêm, mình khoâng taùc ñoäng gì ñeán caây caû, vaøo giöõa naêm thu hoaïch, thì naêng suaát töø 15 ñeán 20 taán/ha laø cuøng, nhöng laïi ñuïng haøng, giaù thaáp, coù naêm chæ coøn töø 2.000 - 3.000 ñoàng/kg, cao laém laø töø 9.000 - 10.000 ñoàng. Neáu chuùng ta taùc ñoäng vaøo, nghóa laø chuùng ta phaûi boû coâng vaø cuûa vaøo theâm, trung bình moãi ha töø 8 ñeán 10 trieäu ñoàng, thì giaù seõ taêng leân gaáp ñoâi vaø naêng suaát cuõng taêng leân gaàn gaáp ñoâi. Toâi cam ñoan laø noâng daân troàng choâm choâm muoán khaù leân vaø giaøu ñöôïc laø phaûi laøm muøa nghòch.

137

https://thuviensach.vn

OÂng Saùu keå tieáp: Toâi laøm muøa nghòch töø naêm 1992. Caùc con toâi chôû traùi caây baùn ôû Trung Quoác. Toâi thaáy vaøo thaùng 9, thaùng 10, caùc maët haøng traùi caây khoâng coøn, neân toâi suy nghó cho caây choâm choâm traùi muøa naøy môùi truùng giaù ñöôïc.

Toâi thaáy ñaëc ñieåm caây choâm choâm chæ ra boâng ôû nhöõng ñoït töø 3 ñeán 5 côi laø non vaø moät chu kyø töø ra boâng ñeán thu hoaïch laø 9 thaùng. Vaäy laø töø muøa thuaän chuyeån sang muøa nghòch naêm ñaàu tieân phaûi chòu maát 5 thaùng, nghóa laø töø thaùng 5

ñeán thaùng 10 aâm lòch. Luùc naøy laø mình caét caønh.

Ñaây laø coâng ñoaïn ñaàu tieân, noùi vaäy nhöng thöïc chaát laø tæa caønh, tæa nhöõng caønh giaø, caønh xaáu, nhöõng caønh ñaõ cho traùi muøa tröôùc. Laøm vieäc naøy coù ba caùi lôïi: laøm veä sinh caây ñeå ít saâu beänh, tieát kieäm chaát dinh döôõng ñeå nuoâi nhaùnh vaø laù khoâng caàn thieát vaø sau cuøng laø ra nhieàu ñoït non, ñoàng nghóa vôùi coù nhieàu boâng, nhieàu traùi.

Sau khi tæa caønh, thì 5 thaùng sau choài non cho ra ba taàng laù, maø daân troàng choâm choâm goïi laø ba

“côi”. Ñeán khi ra xong “côi” thöù ba thì xieát nöôùc, nghóa laø huùt heát nöôùc trong möông vöôøn ra vaø laáy maøng nylon ñaäy kín maët lieáp vöôøn, chöøng 1 thaùng röôõi thì caùc nhaùnh non ra hoa. Khi thaáy hoa ñaõ nhuù, thì cho nöôùc voâ töø töø, cho ñeán khi hoa troå ra ñuû thì nöôùc môùi ñaày möông. Ñoàng thôøi giôû maøng nylon treân möông vöôøn ra. Kyõ thuaät “laøm caây”

ñeán ñaây laø xong. Chæ chôø ñeán ngaøy thu hoaïch.

138

https://thuviensach.vn

Vieäc boùn phaân vaø thuoác baûo veä thöïc vaät laø yeáu toá voâ cuøng quan troïng, phaûi ñuùng caû lieàu löôïng, töøng loaïi phaân, töøng luùc, neáu khoâng thì vöøa laõng phí, toán tieàn maø khoâng hieäu quaû, thaäm chí coøn gaây haïi cho caây, traùi. Theo oâng Saùu Hôùn, vieäc boùn phaân coù theå chia laøm ba giai ñoaïn. Giai ñoaïn sau khi thu hoaïch, tæa caønh thì boùn phaân, moãi thaùng boùn moät laàn phaân cho ñeán khi töôïc coù ba “côi” laù, chuû yeáu laø laân toång hôïp loaïi 30 laân -

20 ñaïm, tuyeät ñoái giai ñoaïn naøy khoâng duøng kali.

Giai ñoaïn thöù hai laø töø thaáy ñaàu töôïc nhuù ra hoa, thì söû duïng phaân ureâ, cöù 7 ngaøy moät laàn cho ñeán khi thaáy hoa troå hoaøn toaøn. Giai ñoaïn sau cuøng laø nuoâi traùi, raûi NPK loaïi 30 - 20 - 5, laàn thöù hai raûi NPK loaïi 20 - 20 - 15, laàn thöù ba vaø laàn thöù tö cuõng nhö loaïi phaân laàn thöù hai. ÔÛ giai ñoaïn naøy, moãi laàn raûi caùch nhau 17 ñeán 18 ngaøy, roài ngöng caû phaân laãn thuoác cho ñeán thu hoaïch. Sôû dó söû duïng phaân nhö vaäy laø vì trong thôøi gian tæa caønh thì caàn laân ñeå taïo reã vaø cho töôïc lôùn, khoeû, taïo ñieàu kieän cho ra hoa toát. Nhöng ñeán khi coù hoa roài thì söû duïng ureâ cho hoa maäp, daøi vaø ñaäu traùi nhieàu. Ñeán khi ñaõ coù löôïng traùi thì duøng NPK.

Trong thôøi gian nuoâi traùi laø cho caây cöùng, traùi coù maøu ñeïp, gioøn vaø ñoä ngoït nhieàu hôn. Tyû leä raûi phaân cuõng vöøa phaûi, theo thöïc teá trong thôøi gian qua, moãi laàn boùn hai bao phaân moãi loaïi cho moät ha. Chuû yeáu laø phaân toång hôïp, phaân dôi ñaét 139

https://thuviensach.vn

nhöng cuõng khoâng hôn phaân laân toång hôïp, phaân boø noùng quaù, laøm aûnh höôûng ñeán boä reã non, laøm cho caây keùm phaùt trieån.

Caùch laøm nghòch vuï chæ coù vaäy. Coâng cuõng khoâng lôùn, chuû yeáu laø coâng ñoaïn tæa caønh vaø vaän chuyeån traùi khi thu hoaïch, coøn caùc coâng ñoaïn khaùc nhö xieát nöôùc thì coù maùy bôm, boùn phaân vaø traûi vaûi muû thì coù vaøi coâng ñaát nhaø laø laøm ñöôïc, khoâng phaûi möôùn. Muoán traùnh nghòch vuï töø moät ñeán ba thaùng cuõng deã, khôûi ñaàu laø thôøi ñieåm tæa caønh sôùm hay muoän hôn, thì thu hoaïch seõ khaùc nhau. Thöïc teá treân 6,4 ha ñaát cuûa oâng, ñeå cho vieäc caùc con oâng vaän chuyeån traùi caây ñi baùn ôû Trung Quoác khoâng bò ñoäng, oâng chia laøm ba phaàn, moät phaàn tæa caønh trong thaùng 10, moät phaàn tæa caønh trong thaùng 11 vaø phaàn coøn laïi tæa caønh trong thaùng 12. Sau moät naêm, oâng thu hoaïch tuaàn töï nhö thôøi ñieåm treân, giaù cao maø khoâng ñuïng haøng, coù bao nhieâu baùn cuõng heát. Baø con trong xoùm, nay ñaõ lan ra caû huyeän Chôï Laùch.

aÙp duïng phöông phaùp canh taùc môùi:

Khoâng döøng laïi ôû vieäc troàng caây nghòch vuï, oâng Saùu Hôùn gaàn ñaây coøn aùp duïng phöông phaùp canh taùc môùi. Vieäc söû duïng thuoác baûo veä thöïc vaät cuõng phaûi coù lieàu löôïng, chuû yeáu laø “ñuoåi” saâu raày ôû giai ñoaïn caây moïc töôïc non, ra hoa vaø traùi coøn nhoû, phaàn thôøi gian coøn laïi khoâng neân söû duïng thuoác, tuyeät ñoái khoâng söû duïng thuoác 1 thaùng röôõi 140

https://thuviensach.vn

tröôùc khi thu hoaïch, nghóa laø khi traùi ñaõ giaø ñeán khi thu hoaïch.

Trong vöôøn phaûi saïch seõ, khoâng ñeå coù nhieàu raùc, bao nylon, keå caû chai thuoác vöùt vung vaõi.

Ñoàng thôøi, coøn phaûi coù nhaø veä sinh, kho chöùa thuoác baûo veä thöïc vaät, ñi vöôøn phaûi röûa tay, khi vaøo vöôøn phaûi mang uûng vaø böôùc qua vuõng nöôùc voâi boät ñeå khöû truøng. Khi möôùn lao ñoäng phaûi coù hôïp ñoàng lao ñoäng. Röôøm raø thaät, nhöng coù caùi ñöôïc laø baûo ñaûm an toaøn thöïc phaåm. OÂng Saùu Hôùn noùi: Toâi noùi vôùi baø con raèng, ñaây laø mình laøm vieäc vôùi nöôùc ngoaøi, mình phaûi giöõ kyõ, vì neáu khoâng hoï traû haøng veà, loã saït nghieäp maø coøn maát ñi uy tín, laàn sau khoâng theå laøm aên vôùi ngöôøi ta ñöôïc. Theo oâng Saùu Hôùn, “thöông hieäu” cuûa moät loaïi traùi caây laø vaäy.

AÙp duïng phöông phaùp canh taùc môùi, tính ra khoâng phaûi laøm taêng theâm chi phí, maø khoù khaên hieän nay chính laø ôû choã thay ñoåi taäp quaùn, thoùi quen ñaõ aên saâu trong moãi con ngöôøi. Lôïi ích nhieàu laém. Tröôùc maét laø thu nhaäp, nhöng veà laâu veà daøi laø cung caùch laøm aên, laø uy tín töø chaát löôïng. Bôûi, hai yeáu toá sau khoâng theå coù ñöôïc ngaøy moät ngaøy hai. Thöïc chaát, haøng hoùa coù thöông hieäu moät phaàn nhoû laø do quaûng caùo, nhöng phaàn lôùn vaø giöõ ñöôïc laâu beàn chính laø do chaát löôïng cuûa haøng hoùa ñoù quy ñònh.

Leâ Quang

141

https://thuviensach.vn

KEÁT HÔÏP SAÛN XUAÁT VÔÙI DU LÒCH SINH THAÙI Ñoù laø moâ hình trang traïi ña canh troàng troït vaø chaên nuoâi cuûa anh Traàn Thaùi ôû xaõ Taây Phuù (thöôøng goïi laø trang traïi anh Baûy Thaùi) naèm keà Khu Du lòch sinh thaùi Haàm Hoâ, huyeän Taây Sôn, tænh Bình Ñònh.

Môùi ñaây, tieáp chuyeän chuùng toâi trong moät dòp lôùp sô caáp ngheà troàng troït cuûa huyeän Vónh Thaïnh (25 ngöôøi) ñeán lieân heä tham quan hoïc taäp thöïc tieãn saûn xuaát kinh teá trang traïi, do Trung taâm daïy ngheà huyeän Taây Sôn toå chöùc, anh Thaùi cho bieát: Gia ñình toâi baét ñaàu laøm trang traïi töø naêm 1982, nhöng 10 naêm ñaàu khoâng ñem laïi keát quaû, vì luùc ñoù kinh teá - xaõ hoäi coøn nhieàu khoù khaên, kyõ thuaät gioáng caây troàng, vaät nuoâi chöa ñöôïc phoå

bieán roäng, nhieàu hoä gia ñình thöû nghieäm laøm kinh teá trang traïi nhö gia ñình toâi, nhöng chöa coù kieán thöùc toå chöùc quaûn lyù trang traïi, Nhaø nöôùc cuõng chöa coù chính saùch cuï theå veà kinh teá trang traïi. Töø khi coù Nghò quyeát Hoäi nghò Trung öông 5

(khoùa VII) vaø sau khi Luaät ñaát ñai naêm 1993 ra ñôøi, khi maø kinh teá hoä noâng daân ñöôïc khaúng ñònh laø ñôn vò kinh teá chuû yeáu, noâng daân ñöôïc söû duïng ñaát ñai oån ñònh, laâu daøi, coù 5 quyeàn söû duïng ñaát vaø ñöôïc sôû höõu caùc tö lieäu saûn xuaát khaùc, ñöôïc töï do kinh doanh trong vieäc mua vaät tö, tieâu thuï 142

https://thuviensach.vn

saûn phaåm... vaø ruùt kinh nghieäm trong thaát baïi, roài töï hoïc hoûi qua taøi lieäu, saùch baùo, qua caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng, ñi tham quan thöïc teá nhieàu nôi trong vaø ngoaøi tænh, töø ñoù gia ñình toâi baét ñaàu xaây döïng laïi trang traïi cuûa mình theo phöông thöùc laáy ngaén nuoâi daøi, theo quy trình ñoù trang traïi cuûa toâi ñeán nay ñaõ oån ñònh vaø phaùt trieån. Laø trang traïi ña canh vôùi ñaëc ñieåm gaàn keà ñaäp nöôùc Haàm Hoâ tröôùc ñaây, boán phía ñeàu coù nöôùc töôùi do hai nhaùnh soâng Ñoàng Höu vaø Laäp Ñoång bao quanh, neân toâi toå chöùc saûn xuaát caây aên quaû, chuû löïc laø chanh giaáy (5 ha), chuû löïc thöù hai laø caây laáy goã (huyønh ñaøn, xoan ta), troàng xen caây troàng phuï nhö mì, chuoái tieâu, mít Thaùi Lan (1 ha), troàng luùa (0,25 ha), troàng tre Ñieàn truùc laáy maêng (1.200

buïi), doù baàu (100 caây), ñaát laâm nghieäp troàng röøng (45 ha), ngoaøi ra coøn nuoâi 5 con boø lai sinh saûn, 500 con gaø thaû vöôøn. Nhôø saûn xuaát trang traïi coù keát quaû neân gia ñình toâi ñaõ thoaùt khoûi ngheøo khoù, coù ñieàu kieän nuoâi döôõng meï giaø vaø cho con, chaùu ñi hoïc 6 ñöùa töø cao ñaúng ñeán ñaïi hoïc. Thu nhaäp bình quaân moät naêm cuûa gia ñình töø caùc nguoàn thu lôùn nhoû hôn 300 trieäu ñoàng, tröø chi phí coøn laõi roøng hôn 160 trieäu ñoàng. Trong khi laøm aên coù keát quaû, gia ñình toâi ñaõ taïo ñieàu kieän giuùp ñôõ veà voán vaø ñaát ñai, höôùng daãn kyõ thuaät cho 7 hoä noâng daân ôû ñòa phöông cuøng laøm trang traïi vaø coù thu nhaäp khaû quan. Gia ñình toâi coù 6 nhaân khaåu, 2 lao ñoäng 143

https://thuviensach.vn

chính, nhöng chuû yeáu laø laøm coâng vieäc quaûn lyù lao ñoäng, höôùng daãn kyõ thuaät trong saûn xuaát vaø tieâu thuï saûn phaåm, lao ñoäng tröïc tieáp trong trang traïi thöôøng xuyeân coù 8 ngöôøi, lao ñoäng nöõ 3 ngöôøi chuyeân laøm coû caây troàng, thu hoaïch caây aên quaû, chaêm soùc gia suùc, gia caàm, naáu aên vaø laøm moät soá coâng vieäc phuï khaùc. Lao ñoäng nam coù 5 ngöôøi, khi môùi saûn xuaát chuyeân khai hoang, sau naøy chuyeân chaêm soùc caùc loaïi caây troàng, töôùi nöôùc, boùn phaân, bôm thuoác baûo veä thöïc vaät vaø baûo quaûn ñöôøng saù ñi laïi, caàu coáng, caùc coâng trình phuïc vuï saûn xuaát cuûa trang traïi. Luùc thôøi vuï cao ñieåm thì gia ñình thueâ theâm lao ñoäng. Coâng lao ñoäng nam, nöõ ñöôïc tính theo giaù caû thôøi ñieåm thò thöôøng.

Theo tìm hieåu, chuùng toâi ñöôïc bieát vôùi lôïi theá gaàn Khu Du lòch sinh thaùi Haàm Hoâ, trang traïi cuûa anh Thaùi ñöôïc nhieàu ñoaøn gaàn xa trong vaø ngoaøi tænh ñeán tham quan moâ hình saûn xuaát vaø keát hôïp vôùi du lòch thö giaõn sau nhöõng ngaøy lao ñoäng vaát vaû. Anh Thaùi Ngoïc Vinh, moät khaùch du lòch sau moät laàn ñeán tham quan moâ hình, raát thaùn phuïc coâng söùc cuûa gia ñình anh Thaùi xaây döïng trang traïi vaø aên neân laøm ra, töø caùch boá trí loái ñi, boá trí caùc khu vöïc saûn xuaát, nhaø ôû sinh hoaït ñeán xaây döïng caùc caây caàu, caùc coâng trình phuïc vuï saûn xuaát cuûa trang traïi treân moät dieän tích canh taùc maø tröôùc ñaây ñaù soûi, caây buïi nhieàu hôn ñaát, vôùi 144

https://thuviensach.vn

thôøi gian gaàn 30 naêm mieät maøi “caøy ñaát laät coû”

ñeå coù ñöôïc moät cô ngôi trang traïi ngaøy hoâm nay nhö gia ñình anh Thaùi thì deã coù maáy ai laøm ñöôïc.

Ñaøo Minh Trung

145

https://thuviensach.vn

Phaàn thöù hai

HOûi - ÑaÙP VeÀ NgHeÀ NOÂNg

i- VeÀ SaûN xuaáT THeO TieÂu CHuaÅN

VieTgaP

Caâu hoûi 1: VietgaP cho rau, hoa quaû töôi Vieät Nam laø gì? Ñöôïc aùp duïng vôùi ñoái töôïng naøo?

Traû lôøi:

Quyeát ñònh soá 379/QÑ-BNN-KHCN, ngaøy 28-01-2008 cuûa Boä Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân ban haønh Quy trình thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát cho rau, quaû töôi an toaøn, theo ñoù quy ñònh veà phaïm vi ñieàu chænh vaø ñoái töôïng aùp duïng nhö sau:

Thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát cho rau quaû töôi cuûa Vieät Nam (goïi taét laø VietGAP: Vietnamese Good Agricultural Practices) laø nhöõng nguyeân taéc, trình töï, thuû tuïc höôùng daãn toå chöùc, caù nhaân saûn xuaát, thu hoaïch, sô cheá baûo ñaûm an toaøn, naâng cao chaát löôïng saûn phaåm, ñaûm baûo phuùc lôïi xaõ hoäi, söùc khoûe ngöôøi saûn xuaát vaø ngöôøi 146

https://thuviensach.vn

tieâu duøng, baûo veä moâi tröôøng vaø truy nguyeân nguoàn goác saûn phaåm.

Phaïm vi ñieàu chænh vaø ñoái töôïng aùp duïng: 1. Phaïm vi ñieàu chænh: Quy trình naøy aùp duïng ñeå saûn xuaát rau, quaû töôi an toaøn nhaèm ngaên ngöøa vaø haïn cheá ruûi ro töø caùc moái nguy cô oâ nhieãm aûnh höôûng ñeán söï an toaøn, chaát löôïng saûn phaåm rau, quaû, moâi tröôøng, söùc khoûe, an toaøn lao ñoäng vaø phuùc lôïi xaõ hoäi cuûa ngöôøi lao ñoäng trong saûn xuaát, thu hoaïch vaø xöû lyù sau thu hoaïch.

2. Ñoái töôïng aùp duïng: VietGAP aùp duïng ñoái vôùi caùc toå chöùc, caù nhaân trong vaø ngoaøi nöôùc tham gia saûn xuaát kinh doanh, kieåm tra vaø chöùng nhaän saûn phaåm rau, quaû töôi an toaøn taïi Vieät Nam, nhaèm:

2.1. Taêng cöôøng traùch nhieäm cuûa toå chöùc, caù nhaân trong saûn xuaát vaø quaûn lyù an toaøn thöïc phaåm.

2.2. Taïo ñieàu kieän cho toå chöùc, caù nhaân thöïc hieän saûn xuaát vaø ñöôïc chöùng nhaän VietGAP.

2.3. Ñaûm baûo tính minh baïch, truy nguyeân ñöôïc nguoàn goác cuûa saûn phaåm.

2.4. Naâng cao chaát löôïng vaø hieäu quaû cho saûn xuaát rau, quaû taïi Vieät Nam.

Toå chöùc, caù nhaân laø doanh nghieäp, ñôn vò söï nghieäp, hôïp taùc xaõ, toå hôïp taùc, hoä noâng daân saûn xuaát theo moâ hình kinh teá trang traïi tham gia saûn xuaát kinh doanh, kieåm tra vaø chöùng nhaän saûn phaåm rau, quaû an toaøn theo VietGAP.

147

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 2: Ñeå toå chöùc saûn xuaát rau, hoa quaû töôi theo quy trình thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát cho rau, quaû töôi an toaøn caàn phaûi coù nhöõng ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

Caùc ñieàu kieän caàn phaûi coù nhö sau:

1. Vuøng saûn xuaát;

2. Gioáng vaø goác gheùp;

3. Ñaát vaø giaù theå;

4. Phaân boùn vaø chaát phuï gia;

5. Nöôùc töôùi;

6. Hoùa chaát (bao goàm caû thuoác baûo veä thöïc vaät); 7. Nhaø xöôûng phuïc vuï cho thu hoaïch vaø xöû lyù sau thu hoaïch;

8. Khu vöïc quaûn lyù vaø xöû lyù chaát thaûi; 9. Ngöôøi lao ñoäng;

10. Ghi cheùp, löu tröõ hoà sô, truy nguyeân nguoàn goác vaø thu hoài saûn phaåm.

Taát caû nhöõng yeáu toá treân phaûi ñaûm baûo theo Quyeát ñònh soá 379/QÑ-BNN-KHCN, ngaøy 28-01-2008

cuûa Boä Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân ban haønh Quy trình thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát cho rau, quaû töôi an toaøn.

Caâu hoûi 3: VietgaHP cho chaên nuoâi Vieät Nam laø gì? Ñöôïc aùp duïng ñoái vôùi ñoái töôïng naøo?

Traû lôøi:

Quyeát ñònh soá 1504/QÑ-BNN-KHCN, ngaøy 148

https://thuviensach.vn

28-01-2008 cuûa Boä Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân ban haønh Quy trình thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát aùp duïng cho ngaønh chaên nuoâi an toaøn, theo ñoù quy ñònh veà phaïm vi ñieàu chænh vaø ñoái töôïng aùp duïng nhö sau:

Thöïc haønh chaên nuoâi toát (goïi taét laø VietGAHP: Vietnamese Good Animal Husbandry Practices) laø nhöõng nguyeân taéc, trình töï, thuû tuïc höôùng daãn toå chöùc, caù nhaân saûn xuaát aùp duïng trong chaên nuoâi, nhaèm ñaûm baûo gia caàm ñöôïc nuoâi döôõng ñeå ñaït ñöôïc caùc yeâu caàu veà chaát löôïng, an toaøn veä sinh thöïc phaåm, ñaûm baûo phuùc lôïi xaõ hoäi, söùc khoeû ngöôøi saûn xuaát vaø ngöôøi tieâu duøng, baûo veä moâi tröôøng vaø truy nguyeân nguoàn goác saûn phaåm.

Ñoái töôïng vaø phaïm vi ñieàu chænh:

1. Phaïm vi ñieàu chænh: Quy ñònh naøy khuyeán khích aùp duïng ñeå chaên nuoâi gia caàm an toaøn nhaèm ngaên ngöøa vaø haïn cheá caùc ruûi ro töø caùc moái nguy cô gaây oâ nhieãm aûnh höôûng ñeán söï an toaøn, chaát löôïng saûn phaåm gia caàm, moâi tröôøng, söùc khoeû, an toaøn lao ñoäng vaø phuùc lôïi xaõ hoäi cho ngöôøi lao ñoäng.

2. Ñoái töôïng aùp duïng: Quy trình naøy aùp duïng ñoái vôùi caùc toå chöùc vaø caù nhaân trong vaø ngoaøi nöôùc tham gia saûn xuaát kinh doanh, kieåm tra vaø chöùng nhaän chaên nuoâi gia caàm treân laõnh thoå

Vieät Nam nhaèm:

2.1. Ñaûm baûo saûn xuaát thòt vaø caùc saûn phaåm gia caàm ñaït tieâu chuaån veà veä sinh an toaøn thöïc phaåm: 149

https://thuviensach.vn

Khoâng toàn dö chaát ñoäc haïi vaø vi sinh vaät quaù ngöôõng cho pheùp.

2.2. Taêng cöôøng traùch nhieäm cuûa caùc toå chöùc vaø caù nhaân trong saûn xuaát vaø quaûn lyù an toaøn thöïc phaåm.

2.3. Taïo ñieàu kieän ñeå caùc trang traïi chaên nuoâi gia caàm thöïc hieän saûn xuaát vaø ñöôïc chöùng nhaän VietGAHP.

2.4. Ñaûm baûo tính minh baïch, truy nguyeân ñöôïc nguoàn goác saûn phaåm.

2.5. Naâng cao chaát löôïng vaø hieäu quaû cho chaên nuoâi gia caàm taïi Vieät Nam.

Caâu hoûi 4: Ñeå toå chöùc saûn xuaát chaên nuoâi theo quy trình thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát aùp duïng cho ngaønh chaên nuoâi an toaøn caàn phaûi coù nhöõng ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

Caùc ñieàu kieän caàn phaûi coù nhö sau:

1. Ñòa ñieåm;

2. Thieát keá chuoàng traïi, kho vaø thieát bò chaên nuoâi;

3. Con gioáng vaø quaûn lyù gioáng;

4. Nguyeân lieäu/thöùc aên, nöôùc uoáng vaø nöôùc veä sinh;

5. Quaûn lyù ñaøn gia caàm;

6. Thuoác thuù y;

7. Khu vöïc chaát thaûi vaø baûo veä moâi tröôøng; 8. Ngöôøi lao ñoäng;

150

https://thuviensach.vn

9. Ghi cheùp löu tröõ hoà sô, truy nguyeân nguoàn goác vaø thu hoài saûn phaåm.

Taát caû nhöõng yeáu toá treân phaûi ñaûm baûo theo Quyeát ñònh soá 1504/QÑ-BNN-KHCN, ngaøy 28-01-2008 cuûa Boä Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân ban haønh Quy trình thöïc haønh saûn xuaát noâng nghieäp toát aùp duïng cho ngaønh chaên nuoâi an toaøn.

Caâu hoûi 5: Cô quan tö vaán quy trình VietgaP ôû ñaâu? Cô quan chöùng nhaän VietgaP laø cô quan naøo?

Traû lôøi:

Khi caàn xaây döïng quy trình vaø chöùng nhaän VietGAP trong saûn xuaát noâng nghieäp thì lieân heä vôùi Sôû Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân caùc tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông ñeå ñöôïc giôùi thieäu.

ii- VeÀ CHÍNH SaÙCH MieãN THueá SÖû DuÏNg ÑaáT NOÂNg NgHieäP

Caâu hoûi 6: Ñoái töôïng naøo ñöôïc mieãn thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp?

Traû lôøi:

Ñoái töôïng ñöôïc mieãn thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp thöïc hieän theo quy ñònh taïi Ñieàu 1 Nghò ñònh soá 20/2011/NÑ-CP ngaøy 23-3-2011 cuûa Chính phuû quy ñònh chi tieát vaø höôùng daãn thi haønh Nghò 151

https://thuviensach.vn

quyeát soá 55/2010/QH12 ngaøy 24-11-2010 cuûa Quoác hoäi veà mieãn, giaûm thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp vaø Ñieàu 1 Thoâng tö soá 120/2011/TT-BTC

ngaøy 16-8-2011 cuûa Boä Taøi chính, cuï theå: 1. Mieãn thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp ñoái vôùi toaøn boä dieän tích ñaát noâng nghieäp phuïc vuï nghieân cöùu, saûn xuaát thöû nghieäm; dieän tích ñaát troàng caây haøng naêm coù ít nhaát moät vuï luùa trong naêm; dieän tích ñaát laøm muoái.

Dieän tích ñaát troàng caây haøng naêm coù ít nhaát moät vuï luùa trong naêm bao goàm dieän tích ñaát coù quy hoaïch, keá hoaïch troàng ít nhaát moät vuï luùa trong naêm hoaëc dieän tích ñaát coù quy hoaïch, keá hoaïch troàng caây haøng naêm nhöng thöïc teá coù troàng ít nhaát moät vuï luùa trong naêm.

2. Mieãn thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp ñoái vôùi toaøn boä dieän tích ñaát noâng nghieäp ñöôïc Nhaø nöôùc giao hoaëc coâng nhaän cho hoä ngheøo.

Vieäc xaùc ñònh hoä ngheøo ñöôïc caên cöù vaøo chuaån hoä ngheøo ban haønh theo Quyeát ñònh cuûa Thuû töôùng Chính phuû trong töøng thôøi kyø.

Ñoái vôùi giai ñoaïn 2011-2015 xaùc ñònh hoä ngheøo theo quy ñònh taïi Quyeát ñònh soá 9/2011/QÑ-TTg ngaøy 30-01-2011 cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà vieäc ban haønh chuaån hoä ngheøo, hoä caän ngheøo cho giai ñoaïn 2011-2015 vaø caùc vaên baûn söûa ñoåi, boå

sung (neáu coù).

Tröôøng hôïp UÛy ban nhaân daân caùc tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông coù quy ñònh cuï theå chuaån 152

https://thuviensach.vn

hoä ngheøo theo quy ñònh cuûa phaùp luaät aùp duïng taïi ñòa phöông thì caên cöù vaøo chuaån hoä ngheøo do UÛy ban nhaân daân tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông quy ñònh ñeå xaùc ñònh hoä ngheøo.

3. Mieãn thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp trong haïn möùc giao ñaát noâng nghieäp cho caùc ñoái töôïng sau ñaây: a) Hoä gia ñình, caù nhaân noâng daân ñöôïc Nhaø nöôùc giao hoaëc coâng nhaän ñaát ñeå saûn xuaát noâng nghieäp, bao goàm caû ñaát ñöôïc thöøa keá, cho taëng, nhaän chuyeån quyeàn söû duïng ñaát.

Hoä gia ñình, caù nhaân noâng daân bao goàm: nhöõng ngöôøi coù hoä khaåu thöôøng truù taïi ñòa phöông; nhöõng ngöôøi coù nguoàn soáng chính baèng saûn xuaát noâng nghieäp, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuûy saûn, laøm muoái ñöôïc UÛy ban nhaân daân xaõ, phöôøng, thò traán (sau ñaây goïi chung laø UÛy ban nhaân daân caáp xaõ) xaùc nhaän laø cö truù laâu daøi taïi ñòa phöông nhöng chöa coù hoä khaåu thöôøng truù; nhöõng hoä gia ñình, caù nhaân tröôùc ñaây hoaït ñoäng trong caùc ngaønh ngheà phi noâng nghieäp vaø coù hoä khaåu thöôøng truù taïi ñòa phöông nay khoâng coù vieäc laøm; caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc nhaø nöôùc, coâng nhaân vaø boä ñoäi nghæ maát söùc hoaëc nghæ vieäc do saép xeáp laïi saûn xuaát, tinh giaûn bieân cheá höôûng trôï caáp moät laàn hoaëc höôûng trôï caáp moät soá naêm veà soáng thöôøng truù taïi ñòa phöông; con cuûa caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc, coâng nhaân soáng taïi ñòa phöông ñeán tuoåi lao ñoäng nhöng chöa coù vieäc laøm.

153

https://thuviensach.vn

b) Hoä gia ñình, caù nhaân laø xaõ vieân hôïp taùc xaõ saûn xuaát noâng nghieäp ñaõ nhaän ñaát giao khoaùn oån ñònh cuûa hôïp taùc xaõ, noâng tröôøng quoác doanh, laâm tröôøng quoác doanh ñeå saûn xuaát noâng nghieäp theo quy ñònh cuûa phaùp luaät.

Vieäc giao khoaùn ñaát cuûa hôïp taùc xaõ vaø noâng tröôøng quoác doanh, laâm tröôøng quoác doanh ñeå

saûn xuaát noâng nghieäp thöïc hieän theo quy ñònh taïi Nghò ñònh soá 135/2005/NÑ-CP ngaøy 8-11-2005 cuûa Chính phuû vaø caùc vaên baûn höôùng daãn thi haønh.

c) Hoä gia ñình, caù nhaân laø noâng tröôøng vieân, laâm tröôøng vieân ñaõ nhaän ñaát giao khoaùn oån ñònh cuûa noâng tröôøng quoác doanh, laâm tröôøng quoác doanh ñeå saûn xuaát noâng nghieäp theo quy ñònh cuûa phaùp luaät.

Noâng tröôøng vieân, laâm tröôøng vieân bao goàm: caùn boä, coâng nhaân, vieân chöùc ñang laøm vieäc cho noâng tröôøng quoác doanh, laâm tröôøng quoác doanh; hoä gia ñình coù ngöôøi ñang laøm vieäc cho noâng tröôøng quoác doanh, laâm tröôøng quoác doanh hoaëc ñaõ nghæ höu, nghæ maát söùc lao ñoäng, ñöôïc höôûng cheá ñoä ñang cö truù treân ñòa baøn; hoä gia ñình coù nhu caàu tröïc tieáp saûn xuaát noâng nghieäp, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuyû saûn ñang cö truù treân ñòa baøn.

d) Hoä gia ñình, caù nhaân saûn xuaát noâng nghieäp coù quyeàn söû duïng ñaát noâng nghieäp goùp ñaát cuûa mình ñeå thaønh laäp hôïp taùc xaõ saûn xuaát noâng nghieäp theo quy ñònh cuûa Luaät hôïp taùc xa õ.

154

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 7: Ñoái töôïng naøo ñöôïc giaûm thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp?

Traû lôøi:

Ñoái töôïng ñöôïc giaûm thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp thöïc hieän theo quy ñònh taïi Ñieàu 2 Nghò ñònh soá 20/2011/NÑ-CP ngaøy 23-3-2011 cuûa Chính phuû vaø Ñieàu 2 Thoâng tö soá 120/2011/TT-BTC, ngaøy 16-8-2011 cuûa Boä Taøi chính, cuï theå: 1. Giaûm 50% soá thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp ghi thu haèng naêm ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp vöôït haïn möùc giao ñaát noâng nghieäp nhöng khoâng quaù haïn möùc nhaän chuyeån quyeàn söû duïng ñaát noâng nghieäp ñoái vôùi hoä gia ñình, caù nhaân quy ñònh taïi khoaûn 3 Ñieàu 1 cuûa Nghò ñònh soá 20/2011/NÑ-CP.

Ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp vöôït haïn möùc nhaän chuyeån quyeàn söû duïng ñaát noâng nghieäp thì phaûi noäp 100% thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp.

2. Ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp maø Nhaø nöôùc giao cho toå chöùc kinh teá, toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi, toå chöùc xaõ hoäi - ngheà nghieäp, ñôn vò söï nghieäp vaø caùc ñôn vò khaùc ñöôïc quy ñònh nhö sau:

a) Giaûm 50% soá thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp ghi thu haøng naêm ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp maø Nhaø nöôùc giao cho toå chöùc kinh teá, toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi, 155

https://thuviensach.vn

toå chöùc xaõ hoäi - ngheà nghieäp, ñôn vò söï nghieäp vaø caùc ñôn vò khaùc ñang tröïc tieáp söû duïng ñaát ñeå saûn xuaát noâng nghieäp.

b) Ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp ñöôïc Nhaø nöôùc giao cho toå chöùc kinh teá, toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi, toå chöùc xaõ hoäi - ngheà nghieäp, ñôn vò söï nghieäp vaø caùc ñôn vò khaùc ñang quaûn lyù nhöng khoâng tröïc tieáp söû duïng ñaát ñeå saûn xuaát noâng nghieäp maø giao cho toå chöùc, caù nhaân khaùc nhaän thaàu theo hôïp ñoàng ñeå saûn xuaát noâng nghieäp thì thöïc hieän thu hoài ñaát theo quy ñònh cuûa Luaät ñaát ñai. Trong thôøi gian Nhaø nöôùc chöa thu hoài ñaát thì phaûi noäp 100% thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp.

3. Giaûm 50% soá thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp ghi thu haèng naêm ñoái vôùi dieän tích ñaát noâng nghieäp maø Nhaø nöôùc giao cho ñôn vò vuõ trang nhaân daân quaûn lyù söû duïng.

iii- VeÀ VieäC HOã TRôÏ LaÕi SuaáT VOáN

VaY Mua MaÙY MOÙC, THieáT BÒ, VaäT TÖ

PHuÏC VuÏ SaûN xuaáT NOÂNg NgHieäP

Caâu hoûi 8: Caùc loaïi haøng hoùa maùy moùc, thieát bò, vaät tö phuïc vuï saûn xuaát noâng nghieäp naøo ñöôïc hoã trôï laõi suaát?

Traû lôøi:

Ñieàu 3 Quyeát ñònh soá 497/QÑ-TTg, ngaøy 156

https://thuviensach.vn

17-4-2009 cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà vieäc hoã trôï laõi suaát voán vay mua maùy moùc, thieát bò, vaät tö phuïc vuï saûn xuaát noâng nghieäp vaø vaät lieäu xaây döïng nhaø ôû khu vöïc noâng thoân thì haøng hoùa saûn xuaát trong nöôùc ñöôïc hoã trôï laõi suaát goàm caùc loaïi sau ñaây:

1. Saûn phaåm maùy moùc, thieát bò cô khí, phöông tieän phuïc vuï saûn xuaát vaø cheá bieán noâng nghieäp: a) Caùc loaïi ñoäng cô ñoát trong: ñoäng cô nhoû döôùi 30 CV, ñoäng cô thuûy döôùi 80 CV.

b) Maùy gaët ñaäp lieân hôïp.

c) Maùy keùo, maùy caøy, maùy xôùi, maùy laøm ñaát.

d) Maùy gaët, maùy tuoát luùa, maùy saáy noâng saûn, maùy xaùt luùa gaïo, maùy bôm nöôùc, maùy phaùt ñieän, maùy voø cheø, maùy teõ ngoâ, maùy gieo haït.

ñ) Maùy suïc khí oâxy nuoâi thuûy saûn, caùc loaïi ghe xuoàng coù gaén ñoäng cô.

e) Maùy caét coû, baêm coû, maùy nghieàn, troän, ñoùng vieân, ñoùng baùnh thöùc aên cho gia suùc, gia caàm, maùy vaét söõa, maùy aáp, nôû gia caàm.

g) Xe taûi nheï.

h) Maùy vi tính ñeå baøn.

2. Vaät tö phuïc vuï saûn xuaát noâng nghieäp: a) Phaân boùn hoùa hoïc caùc loaïi.

b) Thuoác baûo veä thöïc vaät.

3. Caùc loaïi vaät lieäu xaây döïng chuû yeáu ñeå laøm nhaø ôû khu vöïc noâng thoân.

157

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 9: Möùc tieàn cho vay toái ña, möùc laõi suaát hoã trôï, thôøi haïn hoã trôï laõi suaát ñöôïc quy ñònh nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Ñieàu 5 Quyeát ñònh soá 497/QÑ-TTg, ngaøy 17-4-2009 cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà vieäc hoã trôï laõi suaát voán vay mua maùy moùc, thieát bò, vaät tö phuïc vuï saûn xuaát noâng nghieäp vaø vaät lieäu xaây döïng nhaø ôû khu vöïc noâng thoân thì möùc tieàn cho vay toái ña, möùc laõi suaát hoã trôï, thôøi haïn hoã trôï laõi suaát nhö sau:

1. Möùc tieàn vay toái ña vaø möùc laõi suaát ñöôïc hoã trôï:

a) Ñoái vôùi caùc saûn phaåm maùy moùc, thieát bò cô khí, phöông tieän phuïc vuï saûn xuaát, cheá bieán noâng nghieäp vaø maùy vi tính: möùc tieàn vay toái ña baèng 100% giaù trò haøng hoùa (rieâng ñoái vôùi maùy vi tính, möùc tieàn vay toái ña khoâng quaù 5 trieäu ñoàng/chieác) vaø ñöôïc hoã trôï 100% laõi suaát vay.

b) Ñoái vôùi caùc saûn phaåm vaät tö noâng nghieäp: möùc tieàn vay toái ña baèng 100% giaù trò haøng hoùa nhöng khoâng vöôït quaù 7 trieäu ñoàng/ha vaø ñöôïc hoã trôï 4% laõi suaát vay.

c) Ñoái vôùi vaät lieäu xaây döïng caùc loaïi ñeå laøm nhaø ôû: möùc tieàn vay toái ña baèng 100% giaù trò haøng hoùa nhöng khoâng vöôït quaù 50 trieäu ñoàng vaø ñöôïc hoã trôï 4% laõi suaát vay.

158

https://thuviensach.vn

2. Thôøi haïn hoã trôï laõi suaát: Caùc khoaûn vay theo hôïp ñoàng tín duïng ñöôïc kyù keát, giaûi ngaân trong khoaûng thôøi gian töø ngaøy 1-5-2009 ñeán ngaøy 31-12-2009 cuûa caùc toå chöùc, caù nhaân ñoái vôùi:

a) Caùc saûn phaåm maùy moùc, thieát bò cô khí, phöông tieän phuïc vuï saûn xuaát, cheá bieán noâng nghieäp vaø maùy vi tính: thôøi haïn vay ñöôïc hoã trôï laõi suaát toái ña laø 24 thaùng.

b) Caùc saûn phaåm vaät tö noâng nghieäp vaø vaät lieäu xaây döïng caùc loaïi ñeå laøm nhaø ôû: thôøi haïn vay ñöôïc hoã trôï laõi suaát toái ña laø 12 thaùng.

iV- VeÀ QuYÕ HOã TRôÏ NOÂNg DaÂN

Caâu hoûi 10: Caên cöù phaùp lyù naøo quy ñònh Hoäi Noâng daân ñöôïc laøm dòch vuï uûy thaùc vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc?

Traû lôøi:

Ñieàu 5 Nghò ñònh soá 78/2002/NÑ-CP, ngaøy 04-10-2002 cuûa Chính phuû quy ñònh: “Vieäc cho vay Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc thöïc hieän theo phöông thöùc uûy thaùc cho caùc toå chöùc tín duïng, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi theo hôïp ñoàng uûy thaùc hoaëc tröïc tieáp cho vay ñeán ngöôøi vay”.

Vieäc cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo caên cöù vaøo keát quaû bình xeùt cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán. Toå tieát 159

https://thuviensach.vn

kieäm vaø vay voán laø toå chöùc do caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi hoaëc coäng ñoàng daân cö töï nguyeän thaønh laäp treân ñòa baøn haønh chính cuûa xaõ, ñöôïc uûy ban nhaân daân xaõ chaáp thuaän baèng vaên baûn.

Hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi höôùng daãn.

Töø caên cöù treân, ngaøy 15-4-2003, Hoäi Noâng daân Vieät Nam vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñaõ kyù Vaên baûn lieân tòch soá 235/VBLT veà vieäc toå chöùc thöïc hieän uûy thaùc cho hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc vay voán. Phöông thöùc uûy thaùc maø hai ngaønh thoáng nhaát thöïc hieän laø phöông thöùc uûy thaùc töøng phaàn.

Caâu hoûi 11: Vieäc cho vay theo phöông thöùc uûy thaùc töøng phaàn cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñoái vôùi caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi uûy thaùc cho Hoäi Noâng daân Vieät Nam thöïc hieän 6 coâng ñoaïn trong quy trình cho vay hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc, ñoù laø:

1. Thoâng baùo vaø phoå bieán caùc chính saùch tín duïng coù öu ñaõi cuûa Chính phuû ñoái vôùi ngöôøi ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc, chæ ñaïo toå chöùc hoïp caùc ñoái töôïng thuoäc dieän thuï höôûng caùc chính saùch tín duïng öu ñaõi coù nhu caàu vay voán.

160

https://thuviensach.vn

2. Chæ ñaïo, höôùng daãn thaønh laäp toå tieát kieäm vaø vay voán, toå chöùc hoïp toå ñeå keát naïp thaønh vieân vaøo toå, baàu ban quaûn lyù toå, xaây döïng quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå, bình xeùt coâng khai caùc hoä coù nhu caàu xin vay voán vaø ñuû ñieàu kieän vay voán ñöa vaøo danh saùch hoä gia ñình ñeà nghò vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi trình UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän, ñeà nghò Ngaân haøng cho vay (theo Maãu soá 03/TD).

Nhaän vaø thoâng baùo keát quaû pheâ duyeät danh saùch hoä gia ñình ñöôïc vay voán cho toå tieát kieäm vaø vay voán ñeå toå tieát kieäm vaø vay voán thoâng baùo ñeán töøng hoä gia ñình ñöôïc vay voán. Cuøng toå tieát kieäm vaø vay voán chöùng kieán vieäc giaûi ngaân, thu nôï, thu laõi cuûa ngöôøi vay taïi caùc ñieåm giao dòch cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

3. Phoái hôïp vôùi ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán kieåm tra, giaùm saùt quaù trình söû duïng voán vay, ñoân ñoác ngöôøi vay traû nôï goác, laõi theo ñònh kyø ñaõ thoûa thuaän, thoâng baùo kòp thôøi cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay veà caùc tröôøng hôïp söû duïng voán vay bò ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan (thieân tai, dòch beänh, hoûa hoaïn, cheát, maát tích...) vaø ruûi ro do nguyeân nhaân chuû quan nhö: söû duïng voán sai muïc ñích, ngöôøi vay troán,... ñeå coù bieän phaùp xöû lyù thích hôïp, kòp thôøi.

4. Ñoân ñoác ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán thöïc hieän hôïp ñoàng uûy nhieäm ñaõ kyù vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, chæ ñaïo vaø giaùm 161

https://thuviensach.vn

saùt ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán trong caùc vieäc sau:

- Ñoân ñoác caùc toå vieân ñem tieàn ñeán ñieåm giao dòch cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå traû nôï goác theo keá hoaïch traû nôï ñaõ thoûa thuaän.

- Thöïc hieän vieäc thu laõi, tieát kieäm (ñoái vôùi caùc toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi uûy nhieäm thu) hoaëc ñoân ñoác caùc toå

vieân ñem tieàn ñeán ñieåm giao dòch cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå traû laõi, göûi tieàn tieát kieäm (neáu coù) theo ñònh kyø ñaõ thoûa thuaän (ñoái vôùi caùc toå tieát kieäm vaø vay voán khoâng ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi uûy nhieäm thu).

- Ñònh kyø haèng naêm (vaøo ñaàu thaùng 1) phoái hôïp cuøng Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän tieán haønh ñaùnh giaù hoaït ñoäng cuûa töøng toå ñeå xeáp loaïi toå theo tieâu chí, nhöõng toå yeáu keùm khoâng coøn khaû naêng hoaït ñoäng thì toå chöùc saùp nhaäp, giaûi theå toå theo quy ñònh.

5. Chæ ñaïo, theo doõi, kieåm tra quaù trình söû duïng voán cuûa ngöôøi vay (theo Maãu soá 06/TD); ñoái chieáu dö nôï tieàn vay (theo Maãu soá 15/TD); kieåm tra hoaït ñoäng cuûa caùc toå tieát kieäm vaø vay voán (theo Maãu soá 16/TD) vaø cuûa toå chöùc hoäi caáp döôùi thuoäc phaïm vi quaûn lyù ñònh kyø hoaëc ñoät xuaát.

Phoái hôïp cuøng Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø chính quyeàn ñòa phöông xöû lyù caùc tröôøng hôïp nôï chaây yø, nôï quaù haïn vaø höôùng daãn hoä vay laäp hoà 162

https://thuviensach.vn

sô ñeà nghò xöû lyù nôï ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan (neáu coù).

6. Phoái hôïp vôùi caùc cô quan chöùc naêng ñeå phoå

bieán, tuyeân truyeàn chuû tröông, chính saùch coù lieân quan ñeán tín duïng öu ñaõi ñeán caùn boä, hoäi vieân, noâng daân; laøm toát coâng taùc khuyeán noâng giuùp ngöôøi ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc söû duïng voán coù hieäu quaû. Thöôøng xuyeân toå chöùc taäp huaán nghieäp vuï uûy thaùc cho caùn boä toå chöùc hoäi, ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán ñeå hoaøn thaønh caùc coâng vieäc uûy thaùc cho vay.

Toaøn boä 6 coâng ñoaïn treân ñaây thì Hoäi Noâng daân caáp xaõ phaûi thöïc hieän taát caû 6 coâng ñoaïn (töø coâng ñoaïn 1 ñeán coâng ñoaïn 6), toå chöùc hoäi caáp trung öông, caáp tænh vaø caáp huyeän thöïc hieän 2 coâng ñoaïn (coâng ñoaïn 5 vaø coâng ñoaïn 6).

Caâu hoûi 12: Ñeå toå chöùc thöïc hieän uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø ñoái töôïng chính saùch khaùc ñaït keát quaû toát, Hoäi Noâng daân caáp trung öông, caáp tænh vaø caáp huyeän phaûi laøm gì?

Traû lôøi:

Ñeå toå chöùc thöïc hieän uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø ñoái töôïng chính saùch khaùc, Hoäi Noâng daân caáp trung öông, caáp tænh vaø caáp huyeän phaûi laøm toát caùc coâng vieäc sau:

1. Xaây döïng chöông trình, keá hoaïch cuï theå

163

https://thuviensach.vn

(daøi haïn vaø ngaén haïn) ñeå toå chöùc thöïc hieän toát caùc noäi dung lieân tòch vaø uûy thaùc ñaõ kyù vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

2. Phaân coâng caùn boä laõnh ñaïo phuï traùch vaø boä phaän chuyeân traùch theo doõi, thöïc hieän uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc. Môû soå saùch theo doõi keát quaû hoaït ñoäng uûy thaùc vaø thöïc hieän toát cheá ñoä thoâng tin baùo caùo (vôùi Hoäi caáp treân vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cuøng caáp).

3. Chæ ñaïo Hoäi Noâng daân xaõ thöïc hieän toát hôïp ñoàng uûy thaùc ñaõ kyù vôùi phoøng giao dòch Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän.

4. Laøm toát coâng taùc tuyeân truyeàn, phoå bieán chính saùch, cheá ñoä vay öu ñaõi cuûa Nhaø nöôùc vaø quy ñònh cho vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñoái vôùi ngöôøi ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc; kòp thôøi neâu göông vaø nhaân roäng nhöõng taäp theå vaø caù nhaân laøm toát coâng taùc uûy thaùc, caùc hoä vay söû duïng voán coù hieäu quaû...

5. Chuû ñoäng hoaëc phoái hôïp vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø caùc ngaønh chöùc naêng toå

chöùc taäp huaán nghieäp vuï cho caùn boä hoäi, caùn boä toå tieát kieäm vaø vay voán; toå chöùc taäp huaán, daïy ngheà, trao ñoåi kinh nghieäm saûn xuaát, kinh doanh... giuùp caùc hoä vay söû duïng voán ñuùng muïc ñích, ñaït hieäu quaû.

6. Taêng cöôøng coâng taùc kieåm tra, giaùm saùt vieäc thöïc hieän uûy thaùc cuûa Hoäi caáp döôùi. Chæ ñaïo 164

https://thuviensach.vn

hoaëc cuøng ñoân ñoác toå chöùc hoäi caáp döôùi xöû lyù kòp thôøi nhöõng sai phaïm xaûy ra nhö vieäc chieám duïng, xaâm tieâu tieàn goác, laõi cuûa caùn boä hoäi, caùn boä toå

tieát kieäm vaø vay voán; hoä vay söû duïng voán sai muïc ñích hoaëc coá tình daây döa trong vieäc traû nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi... Haèng naêm, phaûi xaây döïng keá hoaïch kieåm tra, giaùm saùt hoaït ñoäng uûy thaùc, trong ñoù:

- Trung öông Hoäi toå chöùc kieåm tra ít nhaát 40% Hoäi Noâng daân caáp tænh.

- Hoäi Noâng daân caáp tænh toå chöùc kieåm tra Hoäi Noâng daân caáp huyeän mieàn nuùi ít nhaát moät naêm moät laàn vaø kieåm tra huyeän ñoàng baèng ít nhaát moät naêm hai laàn.

- Hoäi Noâng daân caáp huyeän toå chöùc kieåm tra 100% Hoäi Noâng daân caáp xaõ ít nhaát hai laàn trong naêm vaø kieåm tra 25 - 30% soá toå tieát kieäm vaø vay voán treân ñòa baøn huyeän.

- Keát quaû kieåm tra, giaùm saùt phaûi ñöôïc laäp thaønh vaên baûn göûi cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cuøng caáp vaø Hoäi caáp treân ñeå theo doõi vaø phoái hôïp khi caàn thieát.

7. Thöôøng xuyeân phoái hôïp vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cuøng caáp naém baét tình hình, thoâng tin, keát quaû thöïc hieän vaø xöû lyù kòp thôøi nhöõng vöôùng maéc phaùt sinh.

8. Cung caáp, phaûn aùnh vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi veà nguyeän voïng cuûa hoäi vieân, noâng daân coù lieân quan ñeán vieäc vay voán cuûa Ngaân haøng 165

https://thuviensach.vn

Chính saùch xaõ hoäi vaø ñeà xuaát caûi tieán thuû tuïc, quy trình cho vay (neáu coù).

9. Ñònh kyø toå chöùc sô keát, toång keát vieäc toå

chöùc thöïc hieän uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc.

Caâu hoûi 13: Traùch nhieäm cuûa Hoäi Noâng daân xaõ trong toå chöùc thöïc hieän uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc?

Traû lôøi:

Hoäi Noâng daân caáp xaõ laø caáp tröïc tieáp kyù hôïp ñoàng uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi. Ñeå thöïc hieän toát hôïp ñoàng ñaõ kyù, Hoäi Noâng daân caáp xaõ coù traùch nhieäm sau: 1. Phaân coâng ít nhaát 01 ñoàng chí trong Ban Thöôøng vuï Hoäi Noâng daân xaõ tröïc tieáp theo doõi vieäc thöïc hieän hôïp ñoàng uûy thaùc. Caùc uûy vieân Ban Thöôøng vuï Hoäi Noâng daân xaõ khoâng ñöôïc tröïc tieáp laøm toå tröôûng toå tieát kieäm vaø vay voán.

2. Toå chöùc hoïp caùc ñoái töôïng thuoäc dieän ñöôïc vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå

thoâng baùo vaø phoå bieán caùc chính saùch tín duïng coù öu ñaõi cuûa Chính phuû, höôùng daãn thaønh laäp toå

tieát kieäm vaø vay voán.

3. Chæ ñaïo ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán toå chöùc hoïp toå, duy trì sinh hoaït toå theo quy 166

https://thuviensach.vn

öôùc hoaït ñoäng, bình xeùt caùc hoä vay voán coâng khai, minh baïch.

4. Giôùi thieäu nhöõng toå tieát kieäm vaø vay voán ñuû ñieàu kieän ñeå kyù hôïp ñoàng uûy nhieäm vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi veà thu laõi, thu tieát kieäm.

5. Nhaän thoâng baùo pheâ duyeät cho vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø thoâng baùo kòp thôøi ñeán toå tröôûng toå tieát kieäm vaø vay voán. Tham gia chöùng kieán vieäc giaûi ngaân, thu nôï, thu laõi, thu tieát kieäm taïi ñieåm giao dòch taïi xaõ. Toå chöùc hoïp giao ban vôùi caùc toå tieát kieäm vaø vay voán ngay sau khi keát thuùc phieân giao dòch.

6. Höôùng daãn caùc toå tieát kieäm vaø vay voán ghi cheùp, löu giöõ hoà sô hoaït ñoäng cuûa caùc toå theo ñuùng quy ñònh; ñoàng thôøi phaûi môû soå saùch theo doõi hoaït ñoäng cuûa caùc toå tieát kieäm vaø vay voán vaø quaûn lyù soá nôï dö uûy thaùc thuoäc Hoäi Noâng daân.

7. Kieåm tra, giaùm saùt hoaït ñoäng cuûa caùc toå

tieát kieäm vaø vay voán treân caùc maët: thöïc hieän quy öôùc hoaït ñoäng; bình xeùt cho vay; coâng taùc kieåm tra, giaùm saùt hoä vay söû duïng voán; thöïc hieän thu laõi, thu tieát kieäm (ñoái vôùi nhöõng toå ñöôïc uûy nhieäm thu); vieäc quaûn lyù hoà sô, soå saùch theo doõi cuûa toå...

Ñònh kyø hoaëc ñoät xuaát Ban Thöôøng vuï Hoäi Noâng daân xaõ kieåm tra tröïc tieáp caùc hoä vay voán.

8. Quaûn lyù hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán tröïc thuoäc, ngaên chaën vaø xöû lyù kòp thôøi hieän töôïng caùn boä hoäi, caùn boä toå tieát kieäm vaø vay voán lôïi duïng vieäc laøm uûy thaùc chieám duïng, xaâm tieâu 167

https://thuviensach.vn

tieàn cuûa ngöôøi vay (tieàn goác, laõi, tieát kieäm), chi phí dòch vuï vaø hoa hoàng; ngöôøi vay söû duïng voán sai muïc ñích hoaëc coá tình daây döa trong vieäc traû nôï (goác vaø laõi)...

9. Toå chöùc hoaït ñoäng naâng cao kieán thöùc, kinh nghieäm saûn xuaát cho hoä ngheøo, giuùp hoä ngheøo saûn xuaát, kinh doanh ñaït hieäu quaû kinh teá, naâng cao thu nhaäp, caûi thieän ñôøi soáng.

10. Tham gia ñaày ñuû caùc lôùp taäp huaán nghieäp vuï do Hoäi caáp treân hoaëc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi toå chöùc; chuû ñoäng môøi caùn boä ngaân haøng taäp huaán höôùng daãn nghieäp vuï cho ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán.

11. Haèng naêm (vaøo ñaàu thaùng 1) phaûi phoái hôïp vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän ñaùnh giaù, phaân loaïi toå tieát kieäm vaø vay voán ñeå

kòp thôøi cuûng coá toå yeáu keùm vaø naâng cao chaát löôïng hoaït ñoäng cuûa caùc toå tieát kieäm vaø vay voán.

12. Laäp baùo caùo göûi Hoäi caáp treân theo quy ñònh. Ñònh kyø toå chöùc sô keát, toång keát vieäc toå

chöùc thöïc hieän uûy thaùc cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc.

Caâu hoûi 14: Vieäc phaân loaïi toå tieát kieäm vaø vay voán haèng naêm caên cöù vaøo nhöõng tieâu chí naøo?

Traû lôøi:

Vieäc phaân loaïi toå tieát kieäm vaø vay voán caên cöù theo nhöõng tieâu chí sau:

168

https://thuviensach.vn

- Toå xeáp loaïi toát: Hoaøn thaønh caùc noäi dung coâng vieäc ñaõ kyù treân hôïp ñoàng uûy nhieäm, trong ñoù: nôï nghi ngôø (nôï quaù haïn tröôùc ñaây) ñeán 5%, tyû leä thu laõi bình quaân/thaùng töø 95% trôû leân, khoâng coù nôï (goác, laõi) bò tham oâ chieám duïng.

- Toå xeáp loaïi khaù: Hoaøn thaønh caùc noäi dung coâng vieäc ñaõ kyù treân hôïp ñoàng uûy nhieäm, trong ñoù: nôï nghi ngôø (nôï quaù haïn tröôùc ñaây) töø 5% ñeán 7%, tyû leä thu laõi bình quaân/thaùng töø 80% ñeán 94% trôû leân, khoâng coù nôï (goác, laõi) bò tham oâ chieám duïng.

- Toå xeáp loaïi trung bình: Hoaøn thaønh caùc noäi dung coâng vieäc ñaõ kyù treân hôïp ñoàng uûy nhieäm, trong ñoù: nôï nghi ngôø (nôï quaù haïn tröôùc ñaây) töø 7% ñeán 10%, tyû leä thu laõi bình quaân/thaùng töø 69%

ñeán 79% trôû leân, khoâng coù nôï (goác, laõi) bò tham oâ chieám duïng.

- Toå xeáp loaïi yeáu, keùm: Toå tieát kieäm vaø vay voán khoâng xeáp vaøo caùc loaïi treân thì laø toå yeáu keùm.

Caâu hoûi 15: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chi traû phí dòch vuï uûy thaùc cho Hoäi Noâng daân vaø hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán theo cô cheá naøo?

Traû lôøi:

1. Cô cheá traû phí dòch vuï uûy thaùc cho caùc caáp hoäi:

- Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi traû phí uûy thaùc cho Hoäi Noâng daân caên cöù vaøo möùc phí dòch 169

https://thuviensach.vn

vuï uûy thaùc ñöôïc thoûa thuaän giöõa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø Trung öông Hoäi Noâng daân Vieät Nam; keát quaû thu laõi vaø tyû leä phí dòch vuï uûy thaùc theo chaát löôïng dö nôï.

- Tieàn phí dòch vuï uûy thaùc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chi traû cho Hoäi Noâng daân ñöôïc tính theo coâng thöùc:

Möùc phí dòch vuï

Tieàn phí

uûy thaùc

Tyû leä phí uûy thaùc

uûy thaùc =

x Soá tieàn laõi

thöïc thu x

theo chaát löôïng

Laõi suaát cho vay

dö nôï

Trong ñoù:

+ Möùc phí dòch vuï uûy thaùc töø ngaøy 1-7-2009 laø 0,045%/thaùng tính treân soá dö nôï coù thu ñöôïc laõi.

+ Laõi suaát cho vay laø laõi suaát trong haïn (theo quy ñònh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñoái vôùi töøng chöông trình cho vay).

+ Soá tieàn laõi thöïc thu laø soá tieàn laõi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thu ñöôïc töông öùng vôùi töøng möùc laõi suaát cho vay.

+ Tyû leä phí uûy thaùc theo chaát löôïng dö nôï, cuï theå:

Tröôøng hôïp 1: Dö nôï Hoäi Noâng daân nhaän uûy thaùc coù tyû leä nôï quaù haïn ñeán 5% thì Hoäi ñöôïc höôûng 100% möùc phí dòch vuï uûy thaùc.

Tröôøng hôïp 2: Dö nôï Hoäi Noâng daân nhaän uûy thaùc coù tyû leä nôï quaù haïn töø 5% ñeán 7% thì Hoäi ñöôïc höôûng 80% möùc phí dòch vuï uûy thaùc.

170

https://thuviensach.vn

Tröôøng hôïp 3: Dö nôï Hoäi Noâng daân nhaän uûy thaùc coù tyû leä nôï quaù haïn töø 7% ñeán 10% thì Hoäi ñöôïc höôûng 50% möùc phí dòch vuï uûy thaùc.

Tröôøng hôïp 4: Dö nôï Hoäi Noâng daân nhaän uûy thaùc coù tyû leä nôï quaù haïn treân 10% thì Hoäi khoâng ñöôïc höôûng phí dòch vuï uûy thaùc.

2. Cô cheá chi traû hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán:

Tieàn hoa hoàng toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc höôûng theo keát quaû thu laõi thöïc teá cuûa töøng toå

vieân trong toå.

Hieän nay, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chi traû hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán khoâng ñöôïc uûy nhieäm thu laõi 0,075%/thaùng tính treân soá dö nôï coù thu ñöôïc laõi; toå ñöôïc uûy nhieäm thu laõi laø 0,085%/thaùng tính treân soá dö nôï coù thu ñöôïc laõi.

Phöông phaùp tính hoa hoàng cuï theå theo coâng thöùc sau:

Möùc phí dòch vuï uûy thaùc

Tieàn hoa hoàng =

x

Soá tieàn laõi thöïc thu

Laõi suaát cho vay

Trong ñoù: Laõi suaát cho vay theo thoâng baùo cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi theo töøng chöông trình cho vay.

Soá tieàn laõi thöïc thu laø soá tieàn laõi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thu ñöôïc töông öùng vôùi laõi suaát cho vay.

171

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 16: Hieän nay vieäc phaân boå möùc höôûng phí dòch vuï uûy thaùc ñöôïc quy ñònh nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Vieäc phaân boå möùc phí uûy thaùc cho caùc caáp hoäi ñöôïc thöïc hieän theo Vaên baûn thoûa thuaän soá 664/VBTT ngaøy 30-3-2009 giöõa Hoäi Noâng daân Vieät Nam vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi. Möùc phí dòch vuï uûy thaùc 0,045% ñöôïc coi laø 100% moãi caáp hoäi seõ ñöôïc höôûng nhö sau:

- Hoäi Noâng daân caáp xaõ laø 84%.

- Hoäi Noâng daân caáp huyeän laø 8%.

- Hoäi Noâng daân caáp tænh laø 5%.

- Trung öông Hoäi laø 3%.

Caâu hoûi 17: Phí dòch vuï uûy thaùc do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chi traû Hoäi Noâng daân ñöôïc quaûn lyù vaø söû duïng nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Phí dòch vuï uûy thaùc do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chi traû caùc caáp Hoäi Noâng daân Vieät Nam laø taøi chính cuûa Hoäi. Hoaït ñoäng thu, chi phí uûy thaùc ñaët döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Ban Thöôøng vuï Trung öông Hoäi vaø söï quaûn lyù, ñieàu haønh cuûa Ban Thöôøng vuï Hoäi Noâng daân caùc caáp.

2. Phí dòch vuï uûy thaùc cuûa Hoäi ñöôïc söû duïng treân tinh thaàn thieát thöïc, hieäu quaû, coâng khai.

Vieäc thu, chi phí uûy thaùc phaûi ñöôïc theo doõi vaø 172

https://thuviensach.vn

quyeát toaùn haèng naêm theo quy ñònh chung veà quaûn lyù taøi chính vaø höôùng daãn cuûa Ban Thöôøng vuï Trung öông Hoäi.

Phí dòch vuï uûy thaùc ñöôïc söû duïng cho nhöõng noäi dung sau:

- Chi cho coâng taùc chæ ñaïo, toå chöùc thöïc hieän vaø quaûn lyù: taäp huaán nghieäp vuï, kieåm tra, sô keát, toång keát, hoäi thaûo, tuyeân truyeàn, höôùng daãn, tham quan trao ñoåi kinh nghieäm; phuï caáp cho caùn boä hoäi ñöôïc phaân coâng tröïc tieáp quaûn lyù, chæ ñaïo phuï traùch coâng taùc uûy thaùc; chi khen thöôûng cho taäp theå, caù nhaân coù nhieàu thaønh tích trong chæ ñaïo thöïc hieän uûy thaùc; mua saém trang thieát bò vaên phoøng phuïc vuï coâng taùc chæ ñaïo, theo doõi...

- Chi hoã trôï caùc hoaït ñoäng cuûa Hoäi vaø phong traøo noâng daân.

Caên cöù höôùng daãn cuûa Ban Thöôøng vuï Trung öông Hoäi vaø keát quaû thöïc hieän ôû töøng ñôn vò, Ban Thöôøng vuï caùc caáp hoäi xaây döïng quy cheá quaûn lyù vaø söû duïng phí uûy thaùc cuûa caáp mình, ñôn vò mình.

Caâu hoûi 18: Hoa hoàng dòch vuï do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chi traû toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc quaûn lyù vaø söû duïng nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Hoa hoàng do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi 173

https://thuviensach.vn

chi traû toå tieát kieäm vaø vay voán laø taøi chính cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán. Vieäc quaûn lyù, söû duïng hoa hoàng cuûa toå do toå quyeát ñònh treân cô sôû höôùng daãn chung cuûa Ban Thöôøng vuï Trung öông Hoäi.

Hoa hoàng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán chuû yeáu ñöôïc söû duïng ñeå chi phuï caáp cho ban quaûn lyù toå

vaø toå tröôûng, phaàn coøn laïi ñöôïc söû duïng chung cho hoaït ñoäng cuûa toå.

Toå coù traùch nhieäm môû soå saùch theo doõi, ghi cheùp ñaày ñuû hoaït ñoäng thu, chi hoa hoàng cuûa toå

vaø thöïc hieän coâng khai taøi chính theo ñònh kyø.

Caâu hoûi 19: Hieän nay Hoäi Noâng daân Vieät Nam ñaõ nhaän uûy thaùc cho vay bao nhieâu chöông trình tín duïng chính saùch?

Traû lôøi:

Ñeán thaùng 10-2009, Hoäi Noâng daân Vieät Nam ñaõ nhaän uûy thaùc vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi 11 chöông trình tín duïng laø:

- Chöông trình cho vay hoä ngheøo.

- Chöông trình cho vay hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên.

- Chöông trình cho vay nöôùc saïch vaø veä sinh moâi tröôøng.

- Cho vay hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ñaëc bieät khoù khaên.

- Cho vay hoä gia ñình saûn xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên (möùc vay ñeán 30 trieäu ñoàng/hoä).

174

https://thuviensach.vn

- Cho vay giaûi quyeát vieäc laøm.

- Cho vay ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi.

- Cho vay hoã trôï hoä ngheøo veà nhaø ôû.

- Cho vay laøm nhaø traû chaäm.

- Cho vay hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ngheøo ñôøi soáng khoù khaên vuøng ñoàng baèng soâng Cöûu Long giai ñoaïn 2008-2010.

- Caùc döï aùn nhoû (laâm nghieäp, CNMT, RIPD, IAFT, CWPD...).

V- VeÀ TOÅ TieáT KieäM Vaø VaY VOáN

Caâu hoûi 20: Vieäc thaønh laäp toå tieát kieäm vaø vay voán nhaèm muïc ñích gì?

Traû lôøi:

- Toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc thaønh laäp nhaèm muïc ñích: Taäp hôïp caùc hoä ngheøo vaø ñoái töôïng chính saùch khaùc coù nhu caàu vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå saûn xuaát kinh doanh, caûi thieän ñôøi soáng; cuøng töông trôï giuùp nhau trong saûn xuaát vaø ñôøi soáng; cuøng lieân ñôùi chòu traùch nhieäm trong vieäc vay voán vaø traû nôï Ngaân haøng.

- Caùc toå vieân trong toå giuùp ñôõ nhau, töøng böôùc coù thoùi quen daønh tieát kieäm ñeå taïo laäp nguoàn voán töï coù vaø quen daàn vôùi saûn xuaát haøng hoùa, hoaït ñoäng dòch vuï vaø taøi chính.

- Taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho toå vieân trong vieäc vay voán vaø traû nôï ngaân haøng.

175

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 21: Trình töï thaønh laäp toå tieát kieäm vaø vay voán?

Traû lôøi:

Trình töï thaønh laäp toå tieát kieäm vaø vay voán, goàm boán böôùc:

Böôùc 1: UÛy ban nhaân daân caáp xaõ chæ ñaïo Ban xoùa ñoùi, giaûm ngheøo caáp xaõ vaø caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ giaûi thích, vaän ñoäng ngöôøi vay gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán. Toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ñöùng ra thaønh laäp toå, laäp danh saùch toå vieân, xaây döïng quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå.

Böôùc 2: Toå chöùc hoïp toå ñeå:

- Thoâng qua danh saùch toå vieân.

- Thoâng qua quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå.

- Baàu ban quaûn lyù toå. Tuøy theo soá löôïng toå

vieân maø ban quaûn lyù toå coù töø 1 ñeán 3 ngöôøi (ñoái vôùi nhöõng toå coù töø 15 toå vieân trôû xuoáng khoâng thaønh laäp ban quaûn lyù toå maø chæ coù moät ngöôøi laøm toå tröôûng, ñoái vôùi nhöõng toå coù treân 15 thaønh vieân thì baàu ban quaûn lyù toå coù töø 2 ñeán 3 ngöôøi).

- Cuoäc hoïp thaønh laäp toå phaûi ñöôïc laäp bieân baûn ñeå baùo caùo UÛy ban nhaân daân caáp xaõ chaáp thuaän cho pheùp hoaït ñoäng.

Böôùc 3: Khi toå ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ chaáp thuaän cho pheùp hoaït ñoäng phaûi thoâng baùo cho ngaân haøng baèng caùch göûi 01 bieân baûn thaønh laäp toå (theo Maãu 10/TD).

Böôùc 4: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø toå

176

https://thuviensach.vn

tieát kieäm vaø vay voán kyù hôïp ñoàng uûy nhieäm thu laõi, thu tieát kieäm (Maãu soá 11/TD) ñoái vôùi nhöõng toå coù tín nhieäm vôùi ngaân haøng vaø ñöôïc caùc thaønh vieân trong toå nhaát trí.

Caâu hoûi 22: Ñieàu kieän thaønh laäp vaø hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán?

Traû lôøi:

Ñieàu kieän thaønh laäp vaø hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán nhö sau:

- Coù toái thieåu 5 thaønh vieân vaø toái ña 50 thaønh vieân cö truù treân cuøng moät ñòa baøn thoân, aáp, baûn, laøng, xaõ, phöôøng, thò traán.

- Coù quy öôùc neâu roõ noäi dung hoaït ñoäng cuûa toå.

- Vieäc thaønh laäp toå vaø noäi dung quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå phaûi ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ chaáp thuaän.

Caâu hoûi 23: Quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán goàm nhöõng noäi dung gì?

Traû lôøi:

1. Toå tröôûng laø ngöôøi ñaïi dieän cho toå tham gia giaûi quyeát caùc vaán ñeà phaùt sinh trong suoát quaù trình hoaït ñoäng cuûa toå.

2. Tham gia ñaày ñuû caùc buoåi sinh hoaït ñònh kyø hoaëc ñoät xuaát vaø caùc hoaït ñoäng khuyeán noâng, khuyeán laâm, khuyeán ngö ñeå naâng cao trình ñoä saûn xuaát kinh doanh.

177

https://thuviensach.vn

3. Göûi tieàn tieát kieäm haøng thaùng/quyù (coù quy ñònh cuï theå möùc toái thieåu cho 01 thaønh vieân tuøy theo toå quyeát ñònh).

4. Taát caû caùc thaønh vieân tham gia söû duïng voán vay ñuùng muïc ñích xin vay, traû nôï, traû laõi ñaày ñuû, ñuùng kyø haïn ñaõ thoûa thuaän.

5. Moãi thaønh vieân cuûa toå cam keát cuøng coäng ñoàng traùch nhieäm, neáu trong toå coù thaønh vieân gaëp khoù khaên, ruûi ro trong quaù trình söû duïng voán vay, khi ñeán haïn khoâng traû ñöôïc nôï, caùc thaønh vieân khaùc coù traùch nhieäm giuùp ñôõ ñeå traû nôï goác vaø laõi tieàn vay kòp thôøi nhö ñaõ cam keát vôùi ngaân haøng.

6. Neáu toå ñöôïc ngaân haøng tín nhieäm thu laõi, thu tieát kieäm cuûa caùc thaønh vieân thì toaøn boä caùc thaønh vieân trong toå hoaøn toaøn nhaát trí ñeå toå

tröôûng thu laõi, thu tieát kieäm noäp ngaân haøng.

7. Caùc thaønh vieân töông trôï, giuùp ñôõ nhau trong cuoäc soáng, trao ñoåi kinh nghieäm saûn xuaát kinh doanh; cuøng nhau cam keát thöïc hieän ñuùng quy öôùc naøy vaø chaáp haønh caùc quy ñònh cuûa ngaân haøng.

Caâu hoûi 24: Toå tieát kieäm vaø vay voán do ai thaønh laäp? Thaønh vieân cuûa toå goàm nhöõng ngöôøi nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Toå tieát kieäm vaø vay voán do caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ (hieän nay coù boán toå

178

https://thuviensach.vn

chöùc laø: Hoäi Lieân hieäp Phuï nöõ, Hoäi Noâng daân, Hoäi Cöïu chieán binh vaø Ñoaøn Thanh nieân Coäng saûn Hoà Chí Minh) thaønh laäp theo vaên baûn höôùng daãn cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi. Toå tieát kieäm vaø vay voán hoaït ñoäng theo nguyeân taéc töï nguyeän, ñoaøn keát töông trôï vaø cuøng coù lôïi.

Thaønh vieân trong toå laø nhöõng ngöôøi ngheøo, ñoái töôïng chính saùch khaùc sinh soáng treân cuøng ñòa baøn (thoân, aáp, baûn, laøng, xaõ, phöôøng, thò traán); cuøng coù nhu caàu vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå saûn xuaát, kinh doanh, caûi thieän ñôøi soáng; cuøng töông trôï, giuùp ñôõ nhau vaø cuøng lieân ñôùi chòu traùch nhieäm trong vieäc vay voán vaø traû nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Caâu hoûi 25: Toå tieát kieäm vaø vay voán do Hoäi Noâng daân thaønh laäp, caùc thaønh vieân cuûa toå coù nhaát thieát laø hoäi vieân cuûa Hoäi Noâng daân khoâng?

Traû lôøi:

Caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ôû caáp xaõ ñaõ kyù hôïp ñoàng uûy thaùc vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeàu coù theå ñöùng ra thaønh laäp caùc toå tieát kieäm vaø vay voán; moät toå chöùc chính trò - xaõ hoäi coù theå

thaønh laäp nhieàu toå tieát kieäm vaø vay voán, soá toå

vieân cuûa moãi toå tieát kieäm vaø vay voán coù töø 5 ñeán 50 toå vieân. Toå vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán khoâng nhaát thieát chæ laø hoäi vieân cuûa moät toå chöùc chính trò - xaõ hoäi maø coù theå laø hoäi vieân cuûa nhieàu 179

https://thuviensach.vn

toå chöùc chính trò - xaõ hoäi vaø caû nhöõng ngöôøi chöa laø hoäi vieân cuûa toå chöùc chính trò - xaõ hoäi naøo.

Chaúng haïn toå tieát kieäm vaø vay voán do Hoäi Noâng daân ñöùng ra thaønh laäp coù theå tieáp nhaän thaønh vieân laø hoäi vieân cuûa Hoäi Phuï nöõ, Hoäi Cöïu chieán binh, Ñoaøn Thanh nieân Coäng saûn Hoà Chí Minh nhöng phaûi treân cô sôû caùc thaønh vieân ñoù coù ñôn töï nguyeän vaø thöïc hieän ñaày ñuû nhöõng quy ñònh cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán.

Caâu hoûi 26: Nhieäm vuï vaø quyeàn haïn cuûa ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán?

Traû lôøi:

Ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán coù nhieäm vuï vaø quyeàn haïn sau:

- Trieån khai thöïc hieän quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå. Tuyeân truyeàn, giaûi thích cho caùc toå vieân veà chuû tröông, chính saùch tín duïng öu ñaõi cuûa Nhaø nöôùc, thuû tuïc vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi. Tuyeân truyeàn vaän ñoäng caùc toå vieân göûi tieàn tieát kieäm.

- Tieáp nhaän ñôn xin vay voán cuûa toå vieân göûi ñeán.

Toå chöùc hoïp toå ñeå bình xeùt coâng khai. Sau bình xeùt, toå tröôûng laäp danh saùch (theo Maãu soá 03/TD) göûi Ban xoùa ñoùi, giaûm ngheøo ñeå UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän vaø ñeà nghò ngaân haøng cho vay.

- Nhaän keát quaû pheâ duyeät cho vay cuûa ngaân haøng, thoâng baùo cho toå vieân bieát lòch giaûi ngaân.

180

https://thuviensach.vn

Chöùng kieán vieäc ngaân haøng phaùt tieàn vay cho hoä.

Laäp soå theo doõi cho vay, thu nôï, thu laõi, thu tieát kieäm cuûa caùc thaønh vieân.

- Ñoân ñoác toå vieân söû duïng voán ñuùng muïc ñích, traû nôï goác vaø laõi ñuùng haïn. Neáu toå vieân gaëp khoù khaên thì coù bieän phaùp giuùp ñôõ ñeå toå vieân traû nôï ngaân haøng.

- Ñoái vôùi nhöõng toå ñöôïc ngaân haøng uûy nhieäm thu laõi, thu tieát kieäm: tieán haønh thu cuûa toå vieân theo ñònh kyø, tieàn thu ñöôïc phaûi noäp vaøo ngaân haøng ñaày ñuû, kòp thôøi.

- Kieåm tra, xaùc minh vaø coù yù kieán veà vieäc toå

vieân ñeà nghò gia haïn nôï, ñieàu chænh kyø haïn traû nôï, xöû lyù nôï bò ruûi ro khi phaùt sinh.

- Phoái hôïp vôùi chính quyeàn, Ban xoùa ñoùi, giaûm ngheøo, caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ñoân ñoác vaø coù bieän phaùp thu hoài nôï ñoái vôùi tröôøng hôïp toå vieân coù ñieàu kieän traû nôï ñeán haïn, quaù haïn nhöng khoâng traû.

- Thoâng baùo kòp thôøi cho ngaân haøng, chính quyeàn ñòa phöông nhöõng tröôøng hôïp toå vieân söû duïng voán sai muïc ñích, thay ñoåi choã ôû ngoaøi ñòa baøn xaõ.

- Tröïc tieáp xem xeùt vieäc söû duïng voán vay, saûn xuaát kinh doanh, thu nhaäp vaø traû nôï cuûa toå vieân.

- Ñeà xuaát, kieán nghò vaø khieáu naïi vôùi chính quyeàn, ngaân haøng vaø caùc cô quan lieân quan veà vieäc thöïc hieän chuû tröông cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc.

181

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 27: Haõy cho bieát quan heä cuûa toå

tieát kieäm vaø vay voán vôùi uûy ban nhaân daân caáp xaõ, caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Vôùi UÛy ban nhaân daân caáp xa õ: UÛy ban nhaân daân caáp xaõ laø cô quan chæ ñaïo tröïc tieáp, chaáp thuaän vieäc thaønh laäp toå vaø cho pheùp toå hoaït ñoäng; xeùt duyeät vaø chaáp thuaän danh saùch hoä ñeà nghò vay voán; chæ ñaïo, kieåm tra, giuùp ñôõ caùc toå vaø toå vieân söû duïng tieàn vay ñuùng muïc ñích; giaùm saùt vaø xöû lyù caùc vi phaïm cuûa toå vaø moãi toå vieân taïo ñieàu kieän cho toå hoaït ñoäng coù hieäu quaû.

Toå tieát kieäm vaø vay voán coù traùch nhieäm chaáp haønh ñaày ñuû caùc quy ñònh cuûa UÛy ban nhaân daân xaõ lieân quan ñeán vieäc vay voán, traû nôï; thöôøng xuyeân baùo caùo vôùi UÛy ban nhaân daân xaõ tình hình hoaït ñoäng cuûa toå, caùc vaán ñeà phaùt sinh trong vieäc thöïc hieän quy öôùc cuûa toå vieân.

Vôùi caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi: Caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi laø cô quan tröïc tieáp thaønh laäp toå tieát kieäm vaø vay voán. Caùc toå chöùc chính trò -

xaõ hoäi coù traùch nhieäm vaän ñoäng hoäi vieân cuûa mình thuoäc ñoái töôïng ñöôïc thuï höôûng chính saùch tín duïng ñöôïc öu ñaõi gia nhaäp toå, thöïc haønh tieát kieäm, töông trôï nhau trong saûn xuaát, ñôøi soáng, traû nôï ngaân haøng ñuùng haïn, mang laïi lôïi ích cho caùc thaønh vieân vaø coäng ñoàng. Thöïc hieän kieåm tra hoaït ñoäng cuûa caùc toå tieát kieäm vaø vay voán.

182

https://thuviensach.vn

Toå tieát kieäm vaø vay voán coù traùch nhieäm phoái hôïp vôùi caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi trong vieäc toå chöùc sinh hoaït toå vôùi sinh hoaït cuûa caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi.

Vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi: laø moái quan heä trong vieäc höôùng daãn toå vieân göûi tieàn tieát kieäm vaø vay voán, kieåm tra vieäc söû duïng voán vay vaø traû nôï ngaân haøng, höôùng daãn caùc hình thöùc huy ñoäng tieát kieäm, caùch ghi cheùp, thoáng keâ, baùo caùo.

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø caùc toå chöùc nhaän uûy thaùc coù traùch nhieäm theo doõi, giaùm saùt hoaït ñoäng cuûa toå veà sinh hoaït, thöïc hieän quy öôùc, ñoàng thôøi toå chöùc thöïc hieän vieäc ñaøo taïo, naâng cao trình ñoä quaûn lyù, hoaït ñoäng cuûa toå.

Toå tieát kieäm vaø vay voán cuøng chòu traùch nhieäm vôùi toå vieân trong vieäc vay voán vaø traû nôï ngaân haøng.

Caâu hoûi 28: Haõy cho bieát vieäc keát naïp toå

vieân môùi vaø cho toå vieân ra khoûi toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Hoä ngheøo hoaëc ñoái töôïng chính saùch khaùc khi vay voán theo phöông thöùc uûy thaùc töøng phaàn qua caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ñeàu phaûi laøm ñôn gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán.

Toå vieân coù theå xin ra khoûi toå khi khoâng coøn nôï ngaân haøng vaø nôï toå, ñöôïc ban quaûn lyù toå gaïch teân khoûi danh saùch thaønh vieân cuûa toå.

183

https://thuviensach.vn

Toå vieân baét buoäc phaûi ra khoûi toå khi khoâng thöïc hieän ñuùng caùc cam keát vôùi toå, vi phaïm cheá ñoä göûi tieàn tieát kieäm vaø vay voán laøm thieät haïi ñeán taøi chính cuûa toå vaø voán vay ngaân haøng. Trong tröôøng hôïp naøy baét buoäc phaûi traû heát khoaûn nôï vay ngaân haøng, nôï toå, keå caû baèng nguoàn voán tieàn göûi tieát kieäm ban ñaàu vaø tieàn tieát kieäm ñònh kyø cuûa toå vieân ñoù.

Caâu hoûi 29: Toå tieát kieäm vaø vay voán coù theå phaûi giaûi theå khoâng? Neáu coù thì aùp duïng ñoái vôùi caùc tröôøng hôïp naøo?

Traû lôøi:

Toå tieát kieäm vaø vay voán coù theå phaûi giaûi theå.

Caùc tröôøng hôïp giaûi theå toå:

- Toå töï nguyeän giaûi theå khi caùc toå vieân khoâng coøn thuoäc dieän ñöôïc vay voán tín duïng öu ñaõi hoaëc khoâng coøn nhu caàu vay voán.

- Toå hoaït ñoäng keùm hieäu quaû, coù nhieàu thaønh vieân vi phaïm cam keát, noäi boä maát ñoaøn keát keùo daøi, theo ñeà nghò cuûa tröôûng thoân hoaëc caùc toå

chöùc chính trò - xaõ hoäi.

- Theo ñeà nghò cuûa ngaân haøng vì khoâng ñuû tin caäy trong vieäc vay voán vaø traû nôï.

Vieäc giaûi theå toå phaûi ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ (nôi coâng nhaän vaø cho pheùp hoaït ñoäng) chaáp thuaän cho giaûi theå. Tröôùc khi giaûi theå, caùc toå vieân trong toå phaûi traû heát caùc khoaûn nôï (goác vaø laõi) cho ngaân haøng.

184

https://thuviensach.vn

Vi- VeÀ MOäT SOá CHÖôNg TRÌNH CHO

VaY VOáN ÑOái VôÙi HOä NgHeøO Vaø CaÙC ÑOái TÖôÏNg CHÍNH SaÙCH KHaÙC HOäi NOÂNg DaÂN ÑaÕ NHaäN uûY THaÙC

6.1. aÙp duïng chung cho taát caû caùc chöông trình cho vay

Caâu hoûi 30: Ngöôøi vay phaûi laøm thuû tuïc vay, nhaän tieàn vay, traû nôï, traû laõi cuõng nhö thöïc hieän caùc giao dòch khaùc vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ôû ñaâu?

Traû lôøi:

Ñoái vôùi ngöôøi vay ôû caùc xaõ caùch truï sôû Phoøng giao dòch Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän coù baùn kính trong khoaûng 3 km thì giao dòch taïi truï sôû Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Ñoái vôùi ngöôøi vay ôû caùc xaõ caùch truï sôû Phoøng giao dòch Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän coù baùn kính treân 3 km thì giao dòch taïi ñieåm giao dòch cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñaët taïi UÛy ban nhaân daân caáp xaõ.

Caâu hoûi 31: Khi vay voán, ngöôøi vay caàn phaûi tuaân thuû nhöõng nguyeân taéc gì?

Traû lôøi:

Khi vay voán, ngöôøi vay phaûi tuaân thuû hai nguyeân taéc sau:

185

https://thuviensach.vn

- Söû duïng voán vay ñuùng muïc ñích;

- Hoaøn traû nôï goác vaø laõi voán vay ñuùng thôøi haïn ñaõ thoûa thuaän trong hôïp ñoàng tín duïng (coøn goïi laø soå vay voán).

Caâu hoûi 32: Thôøi haïn cho vay ñöôïc xaùc ñònh döïa vaøo nhöõng caên cöù naøo? Thôøi haïn cho vay cuï theå laø bao laâu?

Traû lôøi:

1. Thôøi haïn cho vay ñöôïc xaùc ñònh theo nhöõng caên cöù sau:

- Chu kyø saûn xuaát kinh doanh cuûa ñoái töôïng ñaàu tö (ñoái vôùi cho vay saûn xuaát, kinh doanh, dòch vuï).

- Khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay.

- Nguoàn voán cho vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi quy ñònh theo töøng loaïi cho vay.

2. Thôøi haïn cho vay cuï theå theo caùc loaïi sau:

- Loaïi vay ngaén haïn laø caùc loaïi cho vay coù thôøi haïn ñeán 12 thaùng. Ñoái vôùi loaïi cho vay ngaén haïn thì ngaân haøng coù theå thöïc hieän thu nôï moät laàn khi ñeán haïn caû goác vaø tieàn laõi vay.

- Loaïi cho vay trung haïn laø caùc khoaûn cho vay coù thôøi haïn treân 12 thaùng ñeán 60 thaùng.

- Loaïi cho vay daøi haïn laø caùc khoaûn vay coù thôøi haïn cho vay treân 60 thaùng. Ñoái vôùi hai loaïi cho vay trung vaø daøi haïn, khoaûn vay coù theå ñöôïc phaân chia töø hai ñeán nhieàu kyø haïn traû nôï theo söï thoûa thuaän cuûa ngaân haøng vôùi ngöôøi vay.

186

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 33: Khoaûn vay trung vaø daøi haïn ñöôïc phaân chia thaønh nhieàu kyø traû nôï. Nhö vaäy, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi coù chuyeån nôï quaù haïn khi ñeán kyø traû nôï maø ngöôøi vay chöa traû ñöôïc nôï khoâng? Vaø ngöôøi vay coù phaûi laøm thuû tuïc gì khoâng?

Traû lôøi:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän vieäc thu nôï theo phaân kyø traû nôï maø ngöôøi vay ñaõ thoûa thuaän vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi khi vay voán. Ñeán kyø traû nôï theo phaân kyø traû nôï, neáu ngöôøi vay chöa traû ñöôïc nôï thì chuyeån vaøo kyø haïn tieáp theo do caùn boä keá toaùn ngaân haøng töï ñoäng chuyeån khi ñeán haïn, ghi vaøo hôïp ñoàng tín duïng (soå vay voán) ñeå theo doõi vaø ngöôøi vay khoâng phaûi laøm thuû tuïc gì vôùi ngaân haøng.

Caâu hoûi 34: Ñeán kyø haïn traû nôï cuoái cuøng cuûa khoaûn vay maø ngöôøi vay gaëp khoù khaên do nhöõng nguyeân nhaân khaùch quan chöa traû ñöôïc nôï thì xöû lyù nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Ñeán kyø haïn traû nôï cuoái cuøng cuûa khoaûn vay maø ngöôøi vay gaëp khoù khaên do nhöõng nguyeân nhaân khaùch quan nhö: thieân tai, dòch beänh, thanh toaùn, giaù caû vaø nguyeân nhaân khaùch quan khaùc, ngöôøi vay phaûi coù giaáy ñeà nghò gia haïn nôï (ñöôïc toå tieát kieäm vaø vay voán xaùc nhaän ñoái vôùi caùc 187

https://thuviensach.vn

chöông trình cho vay thoâng qua toå tieát kieäm vaø vay voán) thì ñöôïc ngaân haøng xem xeùt cho gia haïn nôï. Ngöôøi vay coù theå ñöôïc gia haïn moät laàn hay nhieàu laàn ñoái vôùi moät khoaûn vay nhöng khoâng quaù 12 thaùng ñoái vôùi khoaûn vay ngaén haïn vaø khoâng quaù moät phaàn hai thôøi haïn cho vay ghi treân soå vay voán ñoái vôùi khoaûn vay trung haïn (rieâng cho vay hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên, thôøi gian gia haïn nôï toái ña laø moät phaàn hai thôøi haïn traû nôï ñoái vôùi loaïi cho vay thoâng qua hoä gia ñình vaø 2 naêm tính töø thôøi ñieåm traû nôï cuoái cuøng ñoái vôùi loaïi cho vay tröïc tieáp hoïc sinh, sinh vieân).

Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù nhu caàu gia haïn nôï vöôït thôøi gian gia haïn nôï toái ña keå treân do nguyeân nhaân khaùch quan thì ngaân haøng nôi cho vay phaûi baùo caùo Toång Giaùm ñoác Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi xem xeùt, quyeát ñònh.

Caâu hoûi 35: Ngöôøi vay bò chuyeån nôï quaù haïn trong nhöõng tröôøng hôïp naøo? Bieän phaùp xöû lyù ñoái vôùi nhöõng tröôøng hôïp chuyeån nôï quaù haïn?

Traû lôøi:

Caùc tröôøng hôïp chuyeån nôï quaù haïn:

- Ngöôøi vay söû duïng voán sai muïc ñích.

- Ngöôøi vay coù khaû naêng traû khoaûn nôï ñeán haïn nhöng khoâng traû hoaëc ñeán haïn traû nôï cuoái cuøng khoâng ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi 188

https://thuviensach.vn

cho gia haïn nôï thì chuyeån toaøn boä soá dö sang nôï quaù haïn.

- Ngöôøi vay laø hoä ngheøo ñaõ thoaùt ngöôõng ngheøo theo tieâu chí ñöôïc Nhaø nöôùc coâng boá ñeán haïn traû nôï cuoái cuøng nhöng khoâng traû.

Bieän phaùp xöû lyù ñoái vôùi nhöõng tröôøng hôïp chuyeån nôï quaù haïn: Sau khi chuyeån nôï quaù haïn, ngaân haøng phoái hôïp vôùi chính quyeàn sôû taïi, caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi coù bieän phaùp tích cöïc thu hoài nôï. Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù khaû naêng traû nôï, nhöng coá tình chaây yø khoâng traû thì phoái hôïp vôùi caùc cô quan phaùp luaät ñeå coù bieän phaùp xöû lyù thu hoài, keå caû bieän phaùp cöôõng cheá hoaëc chuyeån hoà sô sang cô quan phaùp luaät xöû lyù theo luaät ñònh.

Caâu hoûi 36: Vieäc kieåm tra, kieåm soaùt voán vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Vieäc kieåm tra, kieåm soaùt voán vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc thöïc hieän nhö sau:

- Kieåm tra tröôùc khi cho vay: ñoái vôùi caùc chöông trình tín duïng ngaân haøng cho vay uûy thaùc qua caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi, toå tieát kieäm vaø vay voán, caùn boä ngaân haøng cô sôû khi nhaän hoà sô vay voán, tieán haønh kieåm tra tính hôïp phaùp, hôïp leä cuûa hoà sô, danh saùch ngöôøi vay sau khi toå tieát kieäm vaø vay voán bình xeùt vaø ñeà nghò UÛy ban nhaân daân xaõ 189

https://thuviensach.vn

pheâ duyeät (theo Maãu soá 03/TD), ñôn xin vay, muïc ñích xin vay,... theo quy ñònh. Ñoái vôùi caùc chöông trình tín duïng ngaân haøng cho vay tröïc tieáp, caùn boä ngaân haøng cô sôû caàn thaåm ñònh caùc ñieàu kieän vay voán, muïc ñích xin vay,... theo quy ñònh.

- Kieåm tra trong khi cho vay: kieåm tra chöõ kyù nhaän tieàn vay, chöùng minh thö nhaân daân cuûa ngöôøi vay phaûi khôùp ñuùng vôùi ngöôøi ñöùng teân vay hoaëc ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn treân hoà sô vay voán.

- Kieåm tra sau khi cho vay: ñoái vôùi caùc chöông trình tín duïng cho vay theo phöông thöùc uûy thaùc, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi uûy thaùc cho caùc toå

chöùc chính trò - xaõ hoäi, toå tieát kieäm vaø vay voán thöïc hieän vieäc kieåm tra söû duïng voán vay theo ñònh kyø, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi phoái hôïp vôùi caùc toå chöùc nhaän uûy thaùc tieán haønh kieåm tra khi caàn thieát. Ñoái vôùi caùc chöông trình cho vay tröïc tieáp, caùn boä ngaân haøng cô sôû thöïc hieän vieäc kieåm tra söû duïng voán vay ñoái vôùi ngöôøi vay.

Caâu hoûi 37: Ñeå caùc toå vieân trong toå tieát kieäm vaø vay voán nhaän ñöôïc tieàn vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thì ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán phaûi laøm nhöõng coâng vieäc gì vaø laäp caùc loaïi giaáy tôø gì?

Traû lôøi:

Ban quaûn lyù toå nhaän giaáy ñeà nghò vay voán cuûa toå vieân. Sau ñoù, toå chöùc hoïp ñeå bình xeùt nhöõng hoä ñuû ñieàu kieän vay voán, laäp danh saùch 190

https://thuviensach.vn

theo Maãu soá 03/TD keøm giaáy ñeà nghò vay voán cuûa caùc toå vieân göûi UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän.

Sau khi coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ, toå tieát kieäm vaø vay voán coù traùch nhieäm göûi danh saùch theo Maãu soá 03/TD tôùi Phoøng giao dòch cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän ñeå pheâ duyeät cho vay.

Sau khi nhaän thoâng baùo keát quaû pheâ duyeät cho vay töø ngaân haøng göûi ñeán, ban quaûn lyù toå coù traùch nhieäm thoâng baùo ñeán töøng hoä vay bieát veà thôøi gian vaø ñòa ñieåm giaûi ngaân, ñoân ñoác toå vieân ñeán nhaän tieàn vay vaø chöùng kieán vieäc giaûi ngaân cuûa ngaân haøng.

6.2. Caùc quy ñònh, thuû tuïc cho vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi

6.2.1. Chöông trình cho vay voán ñoái vôùi

hoä ngheøo

Caâu hoûi 38: Moät hoä nhö theá naøo ñöôïc xaùc ñònh laø moät hoä ngheøo?

Traû lôøi:

Hoä ngheøo laø hoä coù thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi theo tieâu chí quy ñònh, ñöôïc Chính phuû coâng boá töøng thôøi kyø.

Cuï theå, giai ñoaïn töø naêm 2006 ñeán naêm 2010, tieâu chí quy ñònh nhö sau:

- Ñoái vôùi khu vöïc thaønh thò: hoä ngheøo laø 191

https://thuviensach.vn

nhöõng hoä gia ñình coù möùc thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi moät thaùng döôùi 260.000 ñoàng.

- Ñoái vôùi khu vöïc noâng thoân: hoä ngheøo laø nhöõng hoä gia ñình coù möùc thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi moät thaùng döôùi 200.000 ñoàng.

Trong thöïc teá, vieäc giaûi ngaân voán cho vay hoä ngheøo ñöôïc caên cöù vaøo danh saùch hoä ngheøo do Ban xoùa ñoùi, giaûm ngheøo laäp vaø ñöôïc UÛy ban nhaân daân xaõ pheâ duyeät (danh saùch theo Maãu soá 03/TD) maø khoâng phaûi thaåm ñònh laïi danh saùch hoä ngheøo theo chuaån ñoùi ngheøo coâng boá töøng thôøi kyø.

Caâu hoûi 39: Ñeå ñöôïc vay voán, hoä ngheøo caàn phaûi coù ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi xem xeùt cho vay khi hoä ngheøo coù ñuû caùc ñieàu kieän sau: 1. Coù hoä khaåu thöôøng truù hoaëc coù ñaêng kyù taïm truù daøi haïn taïi ñòa phöông cho vay.

2. Coù teân trong danh saùch hoä ngheøo ôû xaõ (phöôøng, thò traán) sôû taïi theo tieâu chuaån hoä ngheøo ñöôïc Nhaø nöôùc coâng boá töøng thôøi kyø.

3. Hoä vay khoâng phaûi theá chaáp taøi saûn vaø ñöôïc mieãn phí laøm thuû tuïc vay voán nhöng phaûi laø thaønh vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán, ñöôïc toå

bình xeùt laäp danh saùch ñeà nghò, coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ.

4. Chuû hoä hoaëc ngöôøi thöøa keá ñöôïc uûy quyeàn giao dòch laø ngöôøi ñaïi dieän hoä gia ñình chòu traùch 192

https://thuviensach.vn

nhieäm trong moïi quan heä vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, laø ngöôøi tröïc tieáp kyù nôï vaø chòu traùch nhieäm traû nôï ngaân haøng.

Caâu hoûi 40: Coù tröôøng hôïp naøo laø hoä ngheøo nhöng khoâng thuoäc ñoái töôïng ñöôïc vay voán töø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Coù moät soá tröôøng hôïp laø hoä ngheøo nhöng khoâng thuoäc ñoái töôïng ñöôïc vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, goàm:

- Hoä ngheøo khoâng coøn söùc lao ñoäng, hoä ngheøo thuoäc dieän chính saùch xaõ hoäi nhö giaø caû neo ñôn, taøn taät, thieáu aên. Nhöõng hoä naøy ñöôïc ngaân saùch nhaø nöôùc trôï caáp.

- Nhöõng hoä coù ngöôøi maéc caùc teä naïn xaõ hoäi nhö côø baïc, nghieän huùt, troäm caép, löôøi bieáng khoâng chòu lao ñoäng, hoä ñoäc thaân ñang trong thôøi gian thi haønh aùn.

Caâu hoûi 41: Hoä ngheøo vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc söû duïng vaøo muïc ñích gì?

Traû lôøi:

Hoä ngheøo vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå söû duïng vaøo caùc muïc ñích sau: 1. Ñeå saûn xuaát, kinh doanh, dòch vuï:

- Mua saém caùc loaïi vaät tö, gioáng caây troàng, 193

https://thuviensach.vn

vaät nuoâi, phaân boùn, thuoác tröø saâu, thöùc aên gia suùc, gia caàm... phuïc vuï cho caùc ngaønh troàng troït, chaên nuoâi.

- Mua saém caùc loaïi coâng cuï lao ñoäng nhoû nhö caøy, böøa, cuoác, thuoång, bình phun thuoác tröø saâu...

- Caùc chi phí thanh toaùn cung öùng lao vuï nhö thueâ laøm ñaát, bôm nöôùc, dòch vuï thuù y, baûo veä thöïc vaät...

- Ñaàu tö laøm caùc ngheà thuû coâng trong hoä gia ñình nhö: mua nguyeân, vaät lieäu saûn xuaát, coâng cuï lao ñoäng thuû coâng, maùy moùc nhoû...

- Chi phí nuoâi troàng, ñaùnh baét, cheá bieán thuûy, haûi saûn nhö ñaøo ñaép ao, hoà, mua saém caùc phöông tieän ngö, löôùi cuï...

- Goùp voán thöïc hieän caùc döï aùn saûn xuaát kinh doanh do coäng ñoàng ngöôøi lao ñoäng saùng laäp vaø ñöôïc chính quyeàn ñòa phöông cho pheùp thöïc hieän.

2. Ñeå söûa chöõa nhaø ôû:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay ñeå hoã trôï söûa chöõa, caûi taïo, naâng caáp nhaø ôû ñoái vôùi hoä ngheøo khi nhaø ôû bò hö haïi, doät naùt. Voán vay chuû yeáu söû duïng vaøo vieäc mua nguyeân, vaät lieäu xaây döïng, chi traû tieàn coâng lao ñoäng phaûi thueâ ngoaøi.

3. Ñeå laép ñaët ñieän sinh hoaït:

- Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay chi phí laép ñaët ñöôøng daây daãn ñieän töø maïng chung cuûa thoân, xaõ tôùi gia ñình ngöôøi vay nhö coät, daây daãn, caùc thieát bò thaép saùng...

194

https://thuviensach.vn

- Cho vay goùp voán xaây döïng thuûy ñieän nhoû, caùc döï aùn ñieän duøng söùc gioù, naêng löôïng maët trôøi; maùy phaùt ñieän cho moät nhoùm hoä gia ñình ôû nôi chöa coù ñieän löôùi quoác gia.

4. Ñeå xaây döïng coâng trình nöôùc saïch:

- Goùp voán xaây döïng döï aùn cung öùng nöôùc saïch ñeán töøng hoä gia ñình.

- Nhöõng nôi chöa coù döï aùn toång theå phaùt trieån nöôùc saïch thì cho vay laøm gieáng khôi, gieáng khoan, xaây beå loïc nöôùc, beå chöùa nöôùc...

5. Ñeå hoã trôï con em ñi hoïc ôû caùc caáp hoïc phoå thoâng:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay caùc chi phí cho vieäc hoïc taäp nhö: noäp tieàn hoïc phí, mua saém caùc thieát bò phuïc vuï hoïc taäp (saùch, vôû, buùt möïc, trang phuïc) cuûa con em hoä ngheøo ñang theo hoïc taïi caùc tröôøng phoå thoâng.

Caâu hoûi 42: Caên cöù ñeå xaùc ñònh möùc cho vay cuï theå töøng hoä ngheøo vaø moät hoä ngheøo ñöôïc vay vôùi möùc toái ña laø bao nhieâu tieàn?

Traû lôøi:

Vieäc xaùc ñònh möùc cho vay ñoái vôùi töøng hoä ngheøo ñöôïc caên cöù vaøo:

- Nhu caàu vay voán cuûa töøng hoä ngheøo.

- Voán töï coù cuûa hoä tham gia vaøo phöông aùn saûn xuaát, kinh doanh.

- Khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay.

195

https://thuviensach.vn

- Khaû naêng nguoàn voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Möùc cho vay toái ña ñoái vôùi moät hoä quy ñònh töøng thôøi kyø. Hieän nay, möùc cho vay toái ña ñoái vôùi moät hoä ngheøo cho töøng loaïi ñoái töôïng ñaàu tö nhö sau:

- Ñaàu tö cho saûn xuaát, kinh doanh, möùc cho vay toái ña 30 trieäu ñoàng/hoä.

- Ñaàu tö cho söûa chöõa nhaø ôû, möùc cho vay toái ña 3 trieäu ñoàng/hoä.

- Ñaàu tö cho nhu caàu ñieän thaép saùng, möùc cho vay toái ña 1,5 trieäu ñoàng/hoä.

- Ñaàu tö cho xaây döïng coâng trình nöôùc saïch, veä sinh moâi tröôøng, möùc cho vay toái ña laø 4 trieäu ñoàng/coâng trình.

- Ñaàu tö cho chi phí hoïc taäp cho con em theo hoïc caùc caáp hoïc phoå thoâng, möùc cho vay toái ña khoâng vöôït quaù 4 khoaûn chi phí hoïc taäp goàm: tieàn hoïc phí phaûi noäp theo quy ñònh cuûa Boä Giaùo duïc vaø Ñaøo taïo, kinh phí xaây döïng tröôøng, tieàn mua duïng cuï hoïc taäp vaø saùch giaùo khoa, tieàn mua trang phuïc hoïc ñöôøng.

Caâu hoûi 43: Ñeå ñöôïc vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, hoä ngheøo caàn phaûi laøm thuû tuïc gì? Thuû tuïc ñoù göûi cho ai, ôû ñaâu?

Traû lôøi:

Hoä ngheøo lieân heä vôùi caùc toå chöùc chính trò - xaõ 196

https://thuviensach.vn

hoäi taïi cô sôû, gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán taïi thoân, baûn, aáp. Hoä ngheøo vieát giaáy ñeà nghò vay voán theo maãu in saün do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi phaùt haønh thoâng qua ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán taïi thoân, baûn (hoaëc göûi ñeán Ban quaûn lyù toå

tieát kieäm vaø vay voán) ñeå ñöôïc toå bình xeùt cho vay.

Hoä ngheøo ñieàn ñaày ñuû caùc yeáu toá theo maãu giaáy ñeà nghò vay voán tröôùc khi göûi ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán hoaëc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ôû caáp xaõ.

Caâu hoûi 44: Hoä ngheøo vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi phaûi hoaøn traû nôï goác vaø laõi nhö theá naøo? Traû laõi cho ai, ôû ñaâu?

Traû lôøi:

1. Ñoái vôùi traû nôï goác:

- Hoä ngheøo cuøng Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thoûa thuaän keá hoaïch traû nôï cuï theå theo quy ñònh sau:

+ Ñoái vôùi moùn vay ngaén haïn: ngöôøi vay ñöôïc traû nôï goác moät laàn khi ñeán haïn.

+ Ñoái vôùi moùn vay trung haïn: ngöôøi vay thoûa thuaän phaân kyø traû nôï nhieàu laàn theo ñònh kyø 6 thaùng hoaëc moät naêm moät laàn.

+ Ngöôøi vay ñöôïc quyeàn traû nôï tröôùc haïn.

- Khi ñeán haïn traû nôï goác theo keá hoaïch ñaõ thoûa thuaän, ngöôøi vay traû nôï tröïc tieáp do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi taïi truï sôû ngaân haøng, hoaëc traû nôï tröïc tieáp taïi ñieåm giao dòch cuûa Ngaân 197

https://thuviensach.vn

haøng Chính saùch xaõ hoäi taïi UÛy ban nhaân daân caáp xaõ vaøo ngaøy tröïc coá ñònh.

2. Ñoái vôùi traû laõi tieàn vay:

- Ñoái vôùi khoaûn nôï trong haïn: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø ngöôøi vay thoûa thuaän traû laõi theo ñònh kyø haøng thaùng hoaëc haøng quyù. Ñoái vôùi khoaûn vay töø 6 thaùng trôû xuoáng thu laõi vaø goác moät laàn khi ñeán haïn. Laõi chöa thu ñöôïc cuûa kyø tröôùc chuyeån sang thu vaøo kyø haïn keá tieáp:

+ Tröôøng hôïp nôï vay phaûi chuyeån sang nôï quaù haïn thì traû nôï goác ñeán ñaâu thì traû laõi ñeán ñoù.

+ Khi ngöôøi vay coù nôï bò ruûi ro baát khaû khaùng do nhöõng nguyeân nhaân khaùch quan laøm cho ngöôøi vay thöïc söï khoù khaên hoaëc ngöôøi vay coù hoaøn caûnh thöïc söï khoù khaên daãn ñeán nôï khoù ñoøi thì öu tieân traû nôï goác tröôùc, traû laõi sau.

+ Ñoái vôùi nhöõng toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi tín nhieäm kyù hôïp ñoàng uûy nhieäm thu laõi cho ngaân haøng thì ngöôøi vay noäp tieàn laõi haèng thaùng (quyù) cho ban quaûn lyù toå ñeå ban quaûn lyù toå noäp cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi taïi ñieåm giao dòch cuûa Ngaân haøng theo quy ñònh.

Tröôøng hôïp toå tieát kieäm vaø vay voán khoâng ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi uûy nhieäm thu laõi cuûa toå vieân thì ngöôøi vay ñem tieàn traû laõi noäp tröïc tieáp cho caùn boä Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi taïi ñieåm giao dòch cuûa Ngaân haøng Chính saùch 198

https://thuviensach.vn

xaõ hoäi taïi UÛy ban nhaân daân caáp xaõ hoaëc truï sôû Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caáp huyeän.

Caâu hoûi 45: Hoä ngheøo coù traùch nhieäm gì trong quaù trình söû duïng voán vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Traùch nhieäm cuûa hoä ngheøo trong söû duïng voán vay nhö sau:

- Söû duïng voán vay ñuùng muïc ñích xin vay, traû nôï goác vaø laõi ñuùng thôøi haïn ñaõ thoûa thuaän.

- Chaáp haønh vaø thöïc hieän nghieâm chænh quy öôùc hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán.

- Chòu söï kieåm tra vaø giaùm saùt cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi nhaän uûy thaùc, chính quyeàn ñòa phöông vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

6.2.2. Chöông trình cho vay ñoái vôùi hoïc

sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên

Caâu hoûi 46: Hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên ñöôïc quy ñònh nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên goàm:

1. Hoïc sinh, sinh vieân moà coâi caû cha laãn meï hoaëc chæ moà coâi cha hoaëc meï nhöng nhöõng ngöôøi coøn laïi khoâng coù khaû naêng lao ñoäng.

199

https://thuviensach.vn

2. Hoïc sinh, sinh vieân laø con (con ñeû hoaëc con nuoâi hôïp phaùp) cuûa hoä gia ñình, thuoäc moät trong caùc ñoái töôïng:

- Hoä ngheøo theo quy ñònh cuûa phaùp luaät (Chính phuû coâng boá töøng thôøi kyø).

- Hoä gia ñình coù möùc thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi toái ña baèng 150% möùc thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi cuûa hoä ngheøo theo quy ñònh cuûa luaät phaùp.

Caâu hoûi 47: Nhöõng hoïc sinh, sinh vieân naøo thuoäc ñoái töôïng ñöôïc vay voán taïi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Hoïc sinh, sinh vieân thuoäc ñoái töôïng vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi laø hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên ñöôïc theo hoïc vaø ñang theo hoïc heä chính quy taäp trung taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc (hoaëc töông ñöông ñaïi hoïc), cao ñaúng, trung caáp chuyeân nghieäp vaø daïy ngheà trong caû nöôùc (sau ñaây goïi chung laø caùc tröôøng ñaøo taïo), coù thôøi gian ñaøo taïo töø moät naêm trôû leân.

Caâu hoûi 48: Tröôøng hôïp naøo laø hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên nhöng khoâng ñöôïc vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên 200

https://thuviensach.vn

nhöng khoâng ñöôïc vay voán laø hoïc sinh, sinh vieân bò caùc cô quan xöû phaït haønh chính trôû leân veà caùc haønh vi: côø baïc, nghieän huùt, troäm caép, hoaëc coù haønh vi vi phaïm phaùp luaät, hoaëc laø hoïc sinh, sinh vieân ñang bò caùc tröôøng hoïc kyû luaät töø hình thöùc caûnh caùo trôû leân.

Caâu hoûi 49: Ñieàu kieän naøo ñeå hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên ñöôïc vay voán taïi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Ñeå ñöôïc vay voán, hoïc sinh, sinh vieân phaûi coù ñuû caùc ñieàu kieän sau:

1. Hoïc sinh, sinh vieân ñang sinh soáng trong hoä gia ñình coù hoä khaåu thöôøng truù hoaëc taïm truù daøi haïn taïi ñòa phöông nôi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay.

2. Hoïc sinh, sinh vieân ñöôïc theo hoïc vaø ñang theo hoïc heä chính quy taäp trung taïi caùc tröôøng ñaøo taïo coù thôøi haïn töø ñaøo taïo moät naêm trôû leân.

3. Laø hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ nôi hoä gia ñình cuûa hoïc sinh, sinh vieân sinh soáng xaùc nhaän.

Caâu hoûi 50: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi aùp duïng phöông thöùc cho vay nhö theá naøo ñoái vôùi hoïc sinh, sinh vieân?

Traû lôøi:

1. Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän 201

https://thuviensach.vn

cho vay ñoái vôùi hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên thoâng qua hoä gia ñình cuûa hoïc sinh, sinh vieân. Chuû hoä gia ñình laø ngöôøi ñaïi dieän cho hoïc sinh, sinh vieân tröïc tieáp vay voán, traû nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø coù nghóa vuï, quyeàn lôïi theo quy ñònh cuûa phaùp luaät (sau ñaây goïi laø ngöôøi vay).

Chuû hoä gia ñình coù theå laø cha hoaëc meï hoaëc ngöôøi ñaïi dieän cho hoä gia ñình nhöng ñaõ thaønh nieân (ñuû 18 tuoåi) ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän.

Nôi cö truù hôïp phaùp cuûa ngöôøi vay voán laø nôi ngöôøi ñoù thöôøng xuyeân sinh soáng. Tröôøng hôïp khoâng xaùc ñònh ñöôïc nôi cö truù cuûa ngöôøi vay voán theo quy ñònh thì nôi cö truù laø nôi ngöôøi ñoù ñang sinh soáng ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän.

2. Ngöôøi vay khoâng phaûi theá chaáp taøi saûn nhöng phaûi laø thaønh vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán taïi nôi sinh soáng, ñöôïc toå bình xeùt cho vay, laäp danh saùch hoä gia ñình ñeà nghò vay voán chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän.

3. Vieäc cho vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc thöïc hieän theo phöông thöùc uûy thaùc cho vay töøng phaàn cho caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi theo quy ñònh hieän haønh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi treân cô sôû thaønh laäp caùc toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc toå chöùc vaø hoaït ñoäng theo Quyeát 202

https://thuviensach.vn

ñònh soá 783/QÑ-HÑQT ngaøy 29-7-2003 cuûa Hoäi ñoàng quaûn trò Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi veà vieäc ban haønh Quy cheá toå chöùc vaø hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán. Neáu hoä gia ñình chöa ai laø thaønh vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán taïi nôi sinh soáng thì phaûi gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán, ñöôïc toå keát naïp thaønh vieân môùi vaø laäp danh saùch thaønh vieân boå sung coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ ñeå göûi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Tröôøng hôïp hoïc sinh, sinh vieân moà coâi caû cha laãn meï hoaëc chæ moà coâi cha hoaëc meï nhöng ngöôøi coøn laïi khoâng ñuû khaû naêng lao ñoäng ñöôïc tröïc tieáp vay voán taïi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi nhaø tröôøng ñoùng truï sôû (khoâng phaûi tham gia toå tieát kieäm vaø vay voán).

Caâu hoûi 51: Ngöôøi vay voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân phaûi lieân heä vôùi cô quan naøo vaø phaûi laøm thuû tuïc gì?

Traû lôøi:

Khi ngöôøi vay coù nhu caàu vay voán ñeå chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân caàn lieân heä vôùi toå

chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ ñeå ñöôïc gia nhaäp toå

tieát kieäm vaø vay voán taïi nôi cö truù.

Ngöôøi vay vieát giaáy ñeà nghò vay voán (theo maãu in saün do Ngaân haøng phaùt haønh, ghi roõ muïc 203

https://thuviensach.vn

ñích xin vay, soá tieàn xin vay, thôøi haïn xin vay,...) keøm giaáy xaùc nhaän cuûa nhaø tröôøng hoaëc giaáy baùo nhaäp hoïc göûi cho toå tieát kieäm vaø vay voán. Toå tieát kieäm vaø vay voán toå chöùc hoïp bình xeùt vaø toång hôïp danh saùch vay voán trình UÛy ban nhaân daân caáp xaõ pheâ duyeät.

Caâu hoûi 52: Voán cho hoïc sinh, sinh vieân vay ñöôïc söû duïng vaøo vieäc gì?

Traû lôøi:

Voán vay ñöôïc söû duïng vaøo vieäc noäp hoïc phí, chi phí ñeå mua saém saùch vôû, phöông tieän hoïc taäp, nghieân cöùu vaø caùc chi phí khaùc phuïc vuï cho vieäc hoïc taäp cuûa hoïc sinh, sinh vieân trong thôøi gian hoïc taäp taïi tröôøng.

Caâu hoûi 53: Möùc cho vay toái ña ñeå chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân laø bao nhieâu?

Traû lôøi:

Möùc cho vay toái ña ñoái vôùi moät hoä gia ñình phuï thuoäc vaøo soá löôïng hoïc sinh, sinh vieân cuûa hoä gia ñình ñoù coù nhu caàu söû duïng voán vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå chi phí hoïc taäp, möùc cho vay toái ña cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø soá thaùng töøng hoïc sinh, sinh vieân coøn phaûi theo hoïc taïi tröôøng keå töø ngaøy coù nhu caàu vay.

Hieän nay möùc cho vay toái ña ñeå chi phí cho hoïc taäp cho moät hoïc sinh, sinh vieân theo 204

https://thuviensach.vn

quy ñònh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi laø 8.600.000 ñoàng/naêm.

Tröôøng hôïp hoïc sinh, sinh vieân ñöôïc mieãn giaûm hoïc phí theo cheá ñoä quy ñònh cuûa Nhaø nöôùc thì vaãn vay theo möùc toái ña do Hoäi ñoàng quaûn trò Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi coâng boá.

Caâu hoûi 54: Laõi suaát cho vay ñoái vôùi hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên ñöôïc quy ñònh nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Caùc khoaûn cho vay töø ngaøy 01-10-2007 trôû ñi ñöôïc aùp duïng laõi suaát cho vay 0,5%/thaùng.

Caùc khoaûn cho vay töø ngaøy 30-9-2007 trôû veà tröôùc coøn dö nôï ñeán ngaøy 30-9-2007 vaãn ñöôïc aùp duïng möùc laõi suaát cho vay ñaõ ghi treân hôïp ñoàng tín duïng hoaëc soå tieát kieäm vaø vay voán hoaëc kheá öôùc nhaän nôï (goïi chung laø kheá öôùc) cho ñeán khi thu hoài heát nôï.

Laõi suaát nôï quaù haïn ñöôïc tính baèng 130% laõi suaát cho vay.

Caâu hoûi 55: Ngöôøi vay ñöôïc vay voán ñeå

chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân vôùi thôøi haïn bao laâu?

Traû lôøi:

1. Thôøi haïn cho vay: laø khoaûng thôøi gian ñöôïc tính töø ngaøy ngöôøi vay nhaän khoaûn tieàn 205

https://thuviensach.vn

vay ñaàu tieân cho ñeán ngaøy traû nôï heát goác vaø laõi ñöôïc thoûa thuaän trong kheá öôùc nhaän nôï. Thôøi haïn cho vay bao goàm thôøi haïn phaùt tieàn vay vaø thôøi haïn traû nôï:

a) Thôøi haïn phaùt tieàn vay: laø khoaûng thôøi gian tính töø ngaøy ngöôøi vay nhaän khoaûn tieàn vay ñaàu tieân cho ñeán ngaøy hoïc sinh, sinh vieân keát thuùc khoùa hoïc, keå caû thôøi gian hoïc sinh, sinh vieân ñöôïc nhaø tröôøng cho pheùp nghæ hoïc coù thôøi haïn vaø ñöôïc baûo löu keát quaû hoïc taäp (neáu coù).

Trong thôøi haïn phaùt tieàn vay, ngöôøi vay chöa phaûi traû nôï goác vaø laõi tieàn vay; laõi tieàn vay ñöôïc tính töø ngaøy ngöôøi vay nhaän khoaûn tieàn vay ñaàu tieân ñeán ngaøy traû heát nôï goác.

b) Thôøi haïn traû nôï: laø khoaûng thôøi gian ñöôïc tính töø ngaøy ngöôøi vay traû nôï khoaûn tieàn nôï ñaàu tieân ñeán heát ngaøy traû nôï goác vaø laõi. Ngöôøi vay vaø ngaân haøng thoûa thuaän thôøi gian traû nôï cuï theå

nhöng khoâng vöôït quaù thôøi haïn traû nôï toái ña ñöôïc quy ñònh cuï theå nhö sau:

- Ñoái vôùi caùc chöông trình ñaøo taïo coù thôøi gian ñaøo taïo ñeán 1 naêm, thôøi gian traû nôï toái ña baèng 2 laàn thôøi haïn phaùt tieàn vay.

Ví duï: hoïc sinh, sinh vieân ñöôïc phaùt tieàn vay trong thôøi gian hoïc ôû tröôøng laø 1 naêm thì thôøi gian traû nôï toái ña laø 2 naêm; thôøi haïn cho vay toái ña laø 3 naêm (thôøi haïn phaùt tieàn vay 1 naêm + thôøi haïn traû nôï 2 naêm).

206

https://thuviensach.vn

- Ñoái vôùi caùc chöông trình ñaøo taïo treân 1 naêm, thôøi haïn traû nôï toái ña baèng thôøi haïn phaùt tieàn vay.

Ví duï: hoïc sinh, sinh vieân ñöôïc phaùt tieàn vay trong thôøi gian hoïc ôû tröôøng laø 3 naêm thì thôøi gian traû nôï toái ña laø 3 naêm; thôøi haïn cho vay toái ña laø 6 naêm (thôøi haïn phaùt tieàn vay 3 naêm + thôøi haïn traû nôï 3 naêm).

2. Tröôøng hôïp trong moät hoä gia ñình vay voán cho nhieàu hoïc sinh, sinh vieân moät luùc nhöng thôøi haïn ra tröôøng cuûa töøng hoïc sinh, sinh vieân khaùc nhau thì thôøi haïn cho vay ñöôïc xaùc ñònh theo hoïc sinh, sinh vieân coù thôøi gian coøn phaûi theo hoïc taïi tröôøng daøi nhaát.

Caâu hoûi 56: Ngöôøi vay voán chöông trình cho vay ñoái vôùi hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên thöïc hieän traû nôï ngaân haøng nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Ñònh kyø haïn traû nôï:

Khi giaûi ngaân soá tieàn cho vay cuûa kyø hoïc cuoái cuøng, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay cuøng ngöôøi vay thoûa thuaän vieäc ñònh kyø traû nôï cuûa toaøn boä soá tieàn cho vay. Ngöôøi vay phaûi traû nôï goác vaø laõi tieàn vay laàn ñaàu tieân khi hoïc sinh, sinh vieân coù vieäc laøm, coù thu nhaäp nhöng khoâng 207

https://thuviensach.vn

quaù 12 thaùng keå töø ngaøy hoïc sinh, sinh vieân keát thuùc khoùa hoïc. Soá tieàn cho vay ñöôïc phaân kyø traû nôï toái ña 6 thaùng moät laàn, phuø hôïp vôùi khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay do ngaân haøng vaø ngöôøi vay thoûa thuaän ghi vaøo kheá öôùc nhaän nôï.

Tröôøng hôïp ngöôøi vay voán chi phí hoïc taäp cho nhieàu hoïc sinh, sinh vieân moät luùc thì vieäc ñònh kyø haïn traû nôï cuûa ngöôøi vay ñöôïc thöïc hieän khi giaûi ngaân soá tieàn cho vay hoïc kyø cuoái cuûa hoïc sinh, sinh vieân sau cuøng.

2. Traû nôï goác:

Vieäc traû nôï goác thöïc hieän theo phaân kyø ñaõ thoûa thuaän trong kheá öôùc nhaän nôï.

Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù khoù khaên chöa traû ñöôïc nôï goác theo ñuùng kyø haïn thì ñöôïc theo doõi vaøo kyø haïn traû nôï tieáp theo.

3. Traû laõi tieàn vay:

Laõi tieàn vay ñöôïc tính töø ngaøy ngöôøi vay nhaän khoaûn tieàn vay ñaàu tieân ñeán ngaøy traû heát nôï goác. Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thoûa thuaän vôùi ngöôøi vay traû laõi theo ñònh kyø thaùng hoaëc quyù trong thôøi gian traû nôï.

Ngöôøi vay coù theå traû laõi theo ñònh kyø haøng thaùng hoaëc quyù trong thôøi haïn phaùt tieàn vay neáu coù nhu caàu.

Nhaø nöôùc coù chính saùch giaûm laõi suaát ñoái vôùi tröôøng hôïp ngöôøi vay traû nôï tröôùc haïn.

208

https://thuviensach.vn

Ñoái vôùi nhöõng khoaûn nôï ñaõ chuyeån sang quaù haïn thì tuøy töøng tröôøng hôïp cuï theå coù theå xem xeùt thu nôï goác ñeán ñaâu thì thu laõi ñeán ñoù, tröôøng hôïp ngöôøi vay thöïc söï khoù khaên thì coù theå öu tieân thu goác tröôùc, traû laõi sau.

6.2.3. Cho vay voán chöông trình nöôùc saïch

vaø veä sinh moâi tröôøng noâng thoân

Caâu hoûi 57: Hoä gia ñình nhö theá naøo thì ñöôïc vay voán chöông trình nöôùc saïch vaø veä sinh moâi tröôøng?

Traû lôøi:

Caùc hoä gia ñình thuoäc khu vöïc noâng thoân chöa coù coâng trình nöôùc saïch hoaëc ñaõ coù coâng trình nöôùc saïch nhöng chöa ñaûm baûo theo tieâu chuaån quoác gia vaø chöa coù coâng trình veä sinh ñaûm baûo chuaån veä sinh moâi tröôøng noâng thoân ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän thì thuoäc ñoái töôïng ñöôïc vay voán chöông trình naøy cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi (khoâng phaân bieät hoä ngheøo hay khoâng ngheøo).

Caâu hoûi 58: Theá naøo laø khu vöïc noâng thoân?

Traû lôøi:

Khu vöïc noâng thoân bao goàm:

- Caùc xaõ, thò traán thuoäc huyeän;

- Caùc xaõ thuoäc thò xaõ vaø thaønh phoá thuoäc tænh.

209

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 59: Ngöôøi vay voán chöông trình nöôùc saïch, veä sinh moâi tröôøng caàn phaûi coù caùc ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

Ngöôøi vay phaûi coù ñuû caùc ñieàu kieän sau:

- Coù hoä khaåu thöôøng truù hoaëc ñaêng kyù taïm truù daøi haïn taïi khu vöïc noâng thoân nôi chi nhaùnh Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñoùng truï sôû.

- Chöa coù coâng trình nöôùc saïch vaø veä sinh moâi tröôøng hoaëc ñaõ coù nhöng chöa ñaït tieâu chuaån quoác gia veà nöôùc saïch vaø chöa ñaûm baûo veä sinh moâi tröôøng noâng thoân ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän.

- Hoä vay khoâng maéc phaûi theá chaáp taøi saûn nhöng phaûi laø thaønh vieân toå tieát kieäm vaø vay voán, ñöôïc toå bình xeùt laäp danh saùch ñeà nghò vay voán coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ.

Caâu hoûi 60: Voán vay ñöôïc söû duïng vaøo nhöõng vieäc gì?

Traû lôøi:

Mua nguyeân, vaät lieäu, traû coâng xaây döïng vaø caùc chi phí caàn thieát khaùc cho vieäc xaây döïng môùi, caûi taïo, naâng caáp coâng trình caáp nöôùc saïch vaø veä sinh baûo ñaûm theo tieâu chuaån quoác gia veà nöôùc saïch, veä sinh moâi tröôøng noâng thoân.

210

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 61: Moät hoä ñöôïc vay voán cho maáy loaïi coâng trình? Laø loaïi coâng trình gì?

Traû lôøi:

Moãi hoä ñöôïc vay voán cho hai loaïi coâng trình, laø coâng trình nöôùc saïch vaø coâng trình veä sinh.

- Coâng trình nöôùc saïch nhö: laép ñaët heä thoáng ñöôøng oáng caáp nöôùc töø ñaàu nguoàn (ñöôøng oáng chung chaïy doïc theo ñöôøng truïc chính hoaëc beå

chöùa coâng coäng...); gieáng khoan, gieáng ñaøo, lu hoaëc beå chöùa nöôùc möa...

- Coâng trình veä sinh nhö: hoá xí hoaëc hoá xí keøm beå söû duïng coâng ngheä khí sinh hoïc, chuoàng traïi chaên nuoâi, raõnh thoaùt nöôùc thaûi khu vöïc laøng ngheà noâng thoân.

Caâu hoûi 62: Möùc cho vay cuï theå töøng hoä ñöôïc xaùc ñònh nhö theá naøo vaø möùc cho vay toái ña laø bao nhieâu? Thôøi haïn cho vay, laõi suaát cho vay?

Traû lôøi:

Möùc cho vay cuï theå cuûa töøng hoä ñöôïc xaùc ñònh caên cöù vaøo giaù trò döï toaùn coâng trình do ngöôøi vay laäp nhöng khoâng vöôït quaù giaù trò döï toaùn coâng trình theo thieát keá maãu do Sôû Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân quy ñònh töøng thôøi kyø vaø khoâng ñöôïc vöôït möùc cho vay toái ña ñoái vôùi moãi loaïi coâng trình theo quy ñònh döôùi ñaây.

Möùc cho vay ñoái vôùi moãi loaïi coâng trình toái ña laø 4 trieäu ñoàng. Neáu moät hoä gia ñình ñuû ñieàu 211

https://thuviensach.vn

kieän vay voán vaø coù nhu caàu vay cho caû hai loaïi coâng trình (coâng trình nöôùc saïch vaø coâng trình veä sinh) thì ñöôïc vay toái ña ñeán 8 trieäu ñoàng.

- Thôøi haïn vay toái ña laø 60 thaùng, trong 6 thaùng ñaàu ngöôøi vay chöa phaûi traû nôï goác vaø laõi tieàn vay.

- Laõi suaát cho vay theo quy ñònh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi töøng thôøi kyø. Laõi suaát quaù haïn ñöôïc tính baèng 130% laõi suaát khi vay.

Caâu hoûi 63: Quy trình, thuû tuïc cho vay vaø giaûi ngaân cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Hoä gia ñình vieát giaáy ñeà nghò vay voán kieâm döï toaùn coâng trình theo maãu in saün do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi phaùt haønh, göûi ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán.

Toå tieát kieäm vaø vay voán cuøng toå chöùc chính trò - xaõ hoäi toå chöùc hoïp ñeå bình xeùt nhöõng hoä gia ñình ñuû ñieàu kieän vay voán, laäp thaønh danh saùch hoä gia ñình ñeà nghò vay voán keøm giaáy ñeà nghò vay voán cuûa caùc toå vieân trình UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän;

- Sau khi coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ, toå tieát kieäm vaø vay voán göûi toaøn boä hoà sô ñeà nghò vay voán tôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Caùn boä tín duïng nhaän hoà sô vay voán cuûa toå

göûi leân, tieán haønh kieåm tra tính hôïp leä, hôïp phaùp 212

https://thuviensach.vn

cuûa boä hoà sô vay voán trình Ban giaùm ñoác pheâ duyeät cho vay.

Ngaân haøng nôi cho vay thoâng baùo danh saùch caùc hoä ñöôïc vay voán cho toå tieát kieäm vaø vay voán ñeå toå thoâng baùo ñeán töøng ngöôøi vay bieát veà thôøi gian vaø ñòa ñieåm giaûi ngaân.

Tuøy theo hình thöùc thi coâng, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi toå chöùc giaûi ngaân nhö sau:

- Ñoái vôùi coâng trình cuûa töøng hoä rieâng bieät do hoä töï laøm hoaëc thaàu khoaùn, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi coù theå toå chöùc giaûi ngaân tröïc tieáp cho ngöôøi vay hoaëc giaûi ngaân theo phöông thöùc thanh toaùn tay ba (ngöôøi vay kyù nhaän tieàn vay vaø soá tieàn vay naøy ñöôïc chuyeån thaúng cho ñôn vò nhaän thaàu khoaùn xaây döïng coâng trình). Caên cöù vaøo tình hình thöïc teá, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi coù theå giaûi ngaân moät laàn hoaëc nhieàu laàn soá tieàn cho vay ñöôïc duyeät.

- Ñoái vôùi coâng trình caáp nöôùc vaø veä sinh moâi tröôøng taäp trung (caùc hoä cuøng goùp voán ñeå xaây döïng vaø ñöôïc söû duïng chung): vieäc giaûi ngaân thöïc hieän theo phöông thöùc thanh toaùn tay ba, hoä nhaän nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chuyeån tieàn cho ñôn vò nhaän thaàu. Vieäc giaûi ngaân thöïc hieän laøm hai ñôït: ñôït moät öùng toái ña 70% soá tieàn cho vay theo hôïp ñoàng tín duïng, ñôït hai giaûi ngaân soá tieàn cho vay coøn laïi sau khi coâng trình ñaõ nghieäm thu baøn giao cuûa caùc beân coù lieân quan (Trung taâm nöôùc 213

https://thuviensach.vn

saïch vaø veä sinh moâi tröôøng noâng thoân, ñôn vò xaây döïng, caùc hoä gia ñình hoaëc ñaïi dieän hoä gia ñình vaø UÛy ban nhaân daân caáp xaõ).

Caâu hoûi 64: Ngöôøi vay traû nôï goác vaø laõi nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Ngöôøi vay traû nôï goác theo phaân kyø traû nôï ñaõ thoûa thuaän vôùi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi toái ña 6 thaùng moät laàn vaø ghi vaøo hôïp ñoàng tín duïng.

Traû nôï goác: Vieäc traû nôï goác ñöôïc thöïc hieän theo phaân kyø traû nôï ñaõ thoûa thuaän neâu treân.

Tröôøng hôïp ngöôøi vay chöa traû ñöôïc soá nôï cuûa kyø haïn tröôùc coù theå ñöôïc chuyeån traû vaøo kyø haïn tieáp theo maø khoâng chuyeån nôï quaù haïn.

Traû laõi: Traû laõi theo ñònh kyø haøng thaùng hoaëc quyù do ngaân haøng vaø ngöôøi vay thoûa thuaän.

Caâu hoûi 65: Ngöôøi vay coù ñöôïc baùn coâng trình caáp nöôùc vaø veä sinh moâi tröôøng ñöôïc xaây döïng baèng nguoàn voán vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi?

Traû lôøi:

Trong thôøi gian chöa traû heát nôï:

- Hoä daân khoâng ñöôïc töï ñoäng baùn, chuyeån nhöôïng, caàm coá coâng trình caáp nöôùc vaø veä sinh moâi tröôøng cho ngöôøi khaùc.

214

https://thuviensach.vn

- Tröôøng hôïp caùc hoä daân baùn, chuyeån nhöôïng nhaø, ñaát coù chung hoaëc coù rieâng caùc coâng trình naøy thì phaûi coù cam keát traû nôï, ñöôïc Uyû ban nhaân daân caáp xaõ vaø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi xaùc nhaän, vôùi nguyeân taéc ngöôøi baùn phaûi traû ñöôïc nôï hoaëc ngöôøi mua phaûi thöøa keá soá nôï naøy.

6.2.4. Cho vay ñoái vôùi caùc ñoái töôïng chính

saùch ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi

Caâu hoûi 66: Nhöõng ñoái töôïng khaùch haøng naøo ñöôïc vay voán ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi?

Traû lôøi:

Caùc ñoái töôïng chính saùch ñöôïc vay voán ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi, goàm: 1. Vôï (choàng), con cuûa lieät só.

2. Thöông binh (keå caû thöông binh loaïi B

ñöôïc xaùc nhaän töø ngaøy 31-12-1993 trôû veà tröôùc, nay goïi laø quaân nhaân bò tai naïn lao ñoäng), ngöôøi höôûng chính saùch nhö thöông binh, maát söùc lao ñoäng 21% trôû leân (goïi chung laø thöông binh).

3. Vôï (choàng), con cuûa thöông binh.

4. Con cuûa Anh huøng löïc löôïng vuõ trang, Anh huøng lao ñoäng; con cuûa ngöôøi hoaït ñoäng khaùng chieán, ngöôøi coù coâng giuùp ñôõ caùch maïng ñöôïc thöôûng huaân, huy chöông khaùng chieán; con cuûa caùn boä hoaït ñoäng tröôùc Caùch maïng Thaùng Taùm naêm 1945.

215

https://thuviensach.vn

5. Ngöôøi lao ñoäng thuoäc hoä ngheøo theo tieâu chuaån quy ñònh cuûa phaùp luaät.

Caâu hoûi 67: Ñeå ñöôïc vay voán ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi, ngöôøi vay phaûi coù caùc ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

Ngöôøi vay phaûi coù ñuû caùc ñieàu kieän sau: 1. Cö truù hôïp phaùp taïi ñòa phöông nôi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay.

2. Coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ nôi ngöôøi vay cö truù veà vieäc ngöôøi vay thuoäc ñoái töôïng chính saùch. Tröôøng hôïp ñoái töôïng chính saùch khoâng thuoäc UÛy ban nhaân daân caáp xaõ quaûn lyù thì ngöôøi vay xuaát trình giaáy tôø ñeå chöùng minh (nhö theû thöông binh, giaáy chöùng nhaän...) ñeå UÛy ban nhaân daân caáp xaõ coù cô sôû xaùc nhaän.

3. Ñöôïc beân tuyeån duïng chính thöùc tieáp nhaän ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi.

Caâu hoûi 68: Ngöôøi thuoäc ñoái töôïng chính saùch ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi ñöôïc söû duïng voán vay vaøo muïc ñích gì?

Traû lôøi:

Voán vay ñöôïc söû duïng vaøo vieäc chi traû caùc chi phí, leä phí hôïp phaùp caàn thieát ñeå ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng lao ñoäng ñaõ kyù keát giöõa beân tuyeån duïng vaø lao ñoäng, goàm: 216

https://thuviensach.vn

- Phí ñaøo taïo;

- Phí tö vaán hôïp ñoàng;

- Phí ñaët coïc;

- Veù maùy bay moät löôït töø Vieät Nam ñeán nöôùc maø ngöôøi lao ñoäng tôùi laøm vieäc;

- Chi phí caàn thieát khaùc taïi hôïp ñoàng lao ñoäng.

Caâu hoûi 69: Möùc cho vay ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi ñöôïc xaùc ñònh nhö theá naøo vaø möùc cho vay toái ña laø bao nhieâu?

Thôøi haïn cho vay, laõi suaát cho vay?

Traû lôøi:

Möùc cho vay cuï theå ñoái vôùi töøng ngöôøi ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi ñöôïc xaùc ñònh caên cöù vaøo nhu caàu vay voán cuûa ngöôøi vay ñeå chi phí ñi lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng tuyeån duïng, khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay vaø khaû naêng nguoàn voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, nhöng khoâng vöôït quaù möùc cho vay toái ña do Hoäi ñoàng quaûn trò quy ñònh töøng thôøi kyø.

Thôøi haïn cho vay ñöôïc caên cöù vaøo: thôøi haïn ñi lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng tuyeån duïng vaø khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay nhöng toái ña khoâng quaù thôøi haïn ñi lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng lao ñoäng.

Laõi suaát cho vay ñöôïc aùp duïng theo laõi suaát cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo do Thuû töôùng Chính phuû quyeát ñònh töøng thôøi kyø. Laõi suaát nôï quaù haïn ñöôïc tính baèng 10% laõi suaát khi cho vay.

217

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 70: Phöông thöùc cho vay ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Ngöôøi vay (bao goàm caû cho vay thoâng qua hoä gia ñình vaø cho vay tröïc tieáp ñoái vôùi lao ñoäng laø ñoäc thaân) khoâng phaûi theá chaáp taøi saûn nhöng phaûi gia nhaäp vaø laø thaønh vieân toå tieát kieäm vaø vay voán taïi nôi hoä gia ñình ñang sinh soáng, ñöôïc toå bình xeùt ñuû ñieàu kieän vay voán, laäp thaønh danh saùch ñeà nghò vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi göûi UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän.

Vieäc cho vay cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñöôïc thöïc hieän uûy thaùc töøng phaàn qua caùc toå

chöùc chính trò - xaõ hoäi theo cô cheá uûy thaùc cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch hieän haønh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Caâu hoûi 71: Ñeå ñöôïc vay voán, ngöôøi vay phaûi laøm nhöõng thuû tuïc gì?

Traû lôøi:

1. Ngöôøi vay töï nguyeän gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán (tröôøng hôïp cho vay thoâng qua hoä gia ñình: chuû hoä laø ngöôøi ñaïi dieän hoä gia ñình tröïc tieáp vay voán vaø coù traùch nhieäm traû nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi laø cha hoaëc meï hoaëc ngöôøi ñaïi dieän hoä gia ñình nhöng ñaõ coù thaønh vieân gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán).

218

https://thuviensach.vn

2. Chuû hoä gia ñình hoaëc ngöôøi lao ñoäng (ñoái vôùi tröôøng hôïp ngöôøi lao ñoäng laø ñoäc thaân) vieát giaáy ñeà nghò theo maãu coù saün do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi phaùt haønh.

3. Coù hôïp ñoàng lao ñoäng ñaõ kyù giöõa ngöôøi lao ñoäng vôùi beân tuyeån duïng:

- Tröôøng hôïp ngöôøi lao ñoäng ñi laøm vieäc ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng lao ñoäng caù nhaân do ngöôøi lao ñoäng tröïc tieáp kyù keát vôùi ngöôøi söû duïng lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi thì hôïp ñoàng caù nhaân phaûi ñöôïc chöùng nhaän ñaõ ñaêng kyù taïi Sôû Lao ñoäng -

Thöông binh vaø Xaõ hoäi nôi ngöôøi lao ñoäng cö truù.

- Trong khi chöa coù hôïp ñoàng lao ñoäng, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi caên cöù vaøo thoâng baùo hoaëc giaáy xaùc nhaän cuûa beân tuyeån duïng veà vieäc ngöôøi lao ñoäng ñöôïc tuyeån duïng ñi laøm vieäc coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi ñeå xem xeùt vaø laøm caùc thuû tuïc cho vay. Tieàn vay chæ ñöôïc phaùt ra khi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nhaän ñöôïc baûn goác hôïp ñoàng lao ñoäng.

Caâu hoûi 72: Vieäc giaûi ngaân cho vay ñoái vôùi ngöôøi ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Khi nhaän ñöôïc thoâng baùo keát quaû pheâ duyeät cho vay, ngöôøi vay ñeán truï sôû Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay ñeå laøm thuû tuïc chuyeån tieàn vay traû thaúng cho beân tuyeån duïng lao ñoäng.

219

https://thuviensach.vn

Trong tröôøng hôïp beân tuyeån duïng coù ñeà nghò baèng vaên baûn, thì Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi coù theå phaùt tieàn vay tröïc tieáp cho ngöôøi vay taïi ñieåm giao dòch quy ñònh. Neáu ngöôøi vay khoâng tröïc tieáp ñeán nhaän tieàn vay, ñöôïc uûy quyeàn cho thaønh vieân trong hoä lónh tieàn nhöng phaûi coù giaáy uûy quyeàn coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân xaõ.

Moãi laàn giaûi ngaân, caùn boä ngaân haøng ghi ñaày ñuû noäi dung vaø yeâu caàu ngöôøi vay kyù xaùc nhaän tieàn vay theo quy ñònh.

Caâu hoûi 73: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän vieäc ñònh kyø traû nôï, thu nôï, thu laõi tieàn vay ñoái vôùi ngöôøi ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Ñònh kyø traû nôï:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi vaø ngöôøi vay thoûa thuaän veà vieäc ñònh kyø traû nôï goác 6 thaùng hoaëc moät naêm moät laàn vaø laõi tieàn vay traû theo ñònh kyø haøng thaùng hoaëc quyù ñöôïc ghi vaøo kheá öôùc nhaän nôï. Tröôøng hôïp doanh nghieäp Vieät Nam ñöôïc pheùp ñöa ngöôøi lao ñoäng ñi nöôùc ngoaøi quaûn lyù thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng do beân nöôùc ngoaøi traû thì Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, ngöôøi lao ñoäng vaø doanh nghieäp Vieät Nam coù theå thoûa thuaän vieäc doanh nghieäp Vieät Nam traû nôï tröïc tieáp cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi töø thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng.

220

https://thuviensach.vn

2. Thu nôï goác, thu laõi:

- Vieäc thu nôï goác, thu laõi ñöôïc thöïc hieän theo ñònh kyø traû nôï goác, traû laõi ñaõ thoûa thuaän trong kheá öôùc nhaän nôï. Tröôøng hôïp ngöôøi vay traû nôï baèng ñoâla Myõ thì Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi chuyeån ñoåi theo tyû giaù quy ñònh cuûa Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam taïi thôøi ñieåm traû nôï.

- Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù khoù khaên chöa traû ñöôïc nôï goác theo ñuùng kyø haïn traû nôï thì ñöôïc theo doõi vaøo kyø haïn traû nôï tieáp theo.

- Ñoái vôùi caùc khoaûn nôï quaù haïn, thu nôï goác ñeán ñaâu thì thu laõi ñeán ñoù; tröôøng hôïp ngöôøi vay thöïc söï khoù khaên coù theå öu tieân thu goác tröôùc thu laõi sau.

6.2.5. Cho vay ñoái vôùi hoä gia ñình saûn

xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên theo Quyeát

ñònh soá 31/2007/QÑ-TTg ngaøy 05-3-2007 cuûa

Thuû töôùng Chính phuû

Caâu hoûi 74: Ñeå ñöôïc vay voán saûn xuaát kinh doanh, caùc hoä gia ñình thuoäc vuøng khoù khaên phaûi coù ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

1. Ngöôøi vay voán phaûi coù döï aùn hoaëc phöông aùn saûn xuaát kinh doanh ñöôïc UÛy ban nhaân daân xaõ nôi thöïc hieän döï aùn hoaëc phöông aùn saûn xuaát kinh doanh xaùc nhaän.

221

https://thuviensach.vn

2. Ngöôøi vay voán phaûi coù naêng löïc haønh vi daân söï ñaày ñuû.

3. Ngöôøi vay voán cö truù hôïp phaùp taïi nôi thöïc hieän döï aùn hoaëc phöông aùn saûn xuaát kinh doanh.

Caâu hoûi 75: Naêng löïc haønh vi daân söï cuûa ngöôøi vay voán laø gì?

Traû lôøi:

Naêng löïc haønh vi daân söï cuûa ngöôøi vay voán laø khaû naêng cuûa ngöôøi ñoù baèng haønh vi cuûa mình xaùc laäp, thöïc hieän quyeàn, nghóa vuï trong quan heä vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Ngöôøi maát naêng löïc haønh vi daân söï: khi moät ngöôøi do maéc beänh taâm thaàn hoaëc maéc beänh khaùc maø khoâng theå nhaän thöùc, laøm chuû ñöôïc haønh vi cuûa mình theo yeâu caàu cuûa ngöôøi coù quyeàn, lôïi ích lieân quan, Toøa aùn ra quyeát ñònh tuyeân boá maát naêng löïc haønh vi daân söï treân cô sôû keát luaän cuûa toå chöùc giaùm ñònh (theo Ñieàu 22

Boä luaät daân söï).

Ngöôøi bò haïn cheá naêng löïc, haønh vi daân söï: ngöôøi nghieän ma tuùy, nghieän caùc chaát kích thích khaùc daãn ñeán phaù taùn taøi saûn cuûa gia ñình thì theo yeâu caàu cuûa ngöôøi coù quyeàn, lôïi ích lieân quan, toå chöùc höõu quan, Toøa aùn coù theå ra quyeát ñònh tuyeân boá laø ngöôøi bò haïn cheá naêng löïc haønh vi daân söï (theo Ñieàu 23 Boä luaät daân söï).

222

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 76: Ngöôøi vay voán saûn xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên ñöôïc söû duïng voán vay vaøo nhöõng muïc ñích naøo?

Traû lôøi:

1. Mua saém vaät tö, thieát bò, phöông tieän phuïc vuï saûn xuaát; caây troàng, vaät nuoâi; söûa chöõa, xaây döïng môùi nhaø, xöôûng saûn xuaát kinh doanh; xaây döïng, caûi taïo ñoàng ruoäng, trang traïi chaên nuoâi; caùc nhu caàu veà veä sinh moâi tröôøng; thanh toaùn thueâ nhaân coâng vaø caùc dòch vuï phuïc vuï saûn xuaát kinh doanh.

2. Goùp voán thöïc hieän caùc phöông aùn saûn xuaát, kinh doanh.

3. Giaûi quyeát moät phaàn nhu caàu thieát yeáu veà nhaø ôû, ñieän thaép saùng vaø ñaøo taïo tay ngheà coù lieân quan maät thieát ñeán döï aùn hoaëc phöông aùn saûn xuaát kinh doanh.

Caâu hoûi 77: Hoä gia ñình saûn xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên ñöôïc vay möùc toái ña vaø laõi suaát laø bao nhieâu?

Traû lôøi:

1. Möùc cho vay:

- Möùc cho vay ñoái vôùi moät hoä gia ñình saûn xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên toái ña laø 30 trieäu ñoàng.

Trong moät soá tröôøng hôïp cuï theå, möùc vay coù theå

treân 30 trieäu ñoàng ñeán 100 trieäu ñoàng.

223

https://thuviensach.vn

- Coâng thöùc xaùc ñònh möùc cho vay: Möùc cho vay = (baèng) nhu caàu voán cuûa phöông aùn saûn xuaát – (tröø ñi) voán töï coù tham gia vaøo phöông aùn saûn xuaát.

- Hoä coù phöông aùn saûn xuaát kinh doanh coù nhu caàu vay cao hôn möùc quy ñònh treân, thì hoä vay voán töï huy ñoäng theâm phaàn voán coøn thieáu theo cô cheá hieän haønh cuûa Nhaø nöôùc.

2. Laõi suaát cho vay:

- Laõi suaát cho vay baèng 0,9%/thaùng.

- Laõi suaát nôï quaù haïn baèng 130% laõi suaát cho vay.

- Vieäc ñieàu chænh möùc laõi suaát cho vay do Thuû töôùng Chính phuû quyeát ñònh theo ñeà nghò cuûa Boä Taøi chính.

Caâu hoûi 78: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän cho vay ñoái vôùi hoä saûn xuaát kinh doanh theo phöông thöùc naøo?

Traû lôøi:

Ñoái vôùi möùc cho vay ñeán 30 trieäu ñoàng ñöôïc thöïc hieän theo phöông thöùc uûy thaùc töøng phaàn qua caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi nhö cô cheá uûy thaùc cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc. Ñoái vôùi nhöõng nôi ñaõ coù toå tieát kieäm vaø vay voán hoaït ñoäng thì toå tröôûng toå chöùc keát naïp ngöôøi vay vaøo toå ñeå hoï coù ñuû ñieàu kieän vay voán ngaân haøng.

224

https://thuviensach.vn

Ñoái vôùi nhöõng nôi chöa coù toå tieát kieäm vaø vay voán thì ngaân haøng nôi cho vay thoûa thuaän vôùi caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ôû ñòa phöông chæ ñaïo thaønh laäp toå tieát kieäm vaø vay voán taïo ñieàu kieän cho ngöôøi vay laøm thuû tuïc vay voán ngaân haøng.

Ñoái vôùi möùc cho vay treân 30 trieäu ñoàng ñeán 100 trieäu ñoàng, Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän cho vay taïi Hoäi sôû Ngaân haøng caáp tænh, caáp huyeän.

Caâu hoûi 79: Thôøi haïn cho vay vaø traû nôï ñoái vôùi hoä gia ñình thuoäc vuøng khoù khaên ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän cho vay theo caùc theå loaïi: ngaén haïn (ñeán 12 thaùng); trung haïn (treân 12 thaùng ñeán 60 thaùng) vaø daøi haïn (treân 60 thaùng).

2. Thôøi haïn cho vay vaø ñònh kyø haïn traû nôï cuï theå ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay vaø ngöôøi vay thoûa thuaän, caên cöù vaøo:

- Chu kyø saûn xuaát kinh doanh;

- Thôøi haïn thu hoài voán cuûa phöông aùn saûn xuaát;

- Khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay;

- Nguoàn voán cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

225

https://thuviensach.vn

3. Ñònh kyø traû nôï goác, laõi:

- Ñoái vôùi cho vay ngaén haïn thì khoâng phaûi ñònh kyø traû nôï, traû nôï goác moät laàn khi ñeán haïn.

- Ñoái vôùi cho vay trung bình vaø daøi haïn phaûi ñònh kyø traû nôï, moãi kyø haïn traû nôï laø 6 thaùng hoaëc 1 naêm. Ñoái vôùi cho vay daøi haïn thì thôøi gian aân haïn toái ña laø 2 naêm. Thôøi gian aân haïn do giaùm ñoác ngaân haøng nôi cho vay quyeát ñònh.

- Giaùm ñoác ngaân haøng nôi cho vay vaø ngöôøi vay thoûa thuaän kyø haïn traû laõi tieàn vay haøng thaùng hoaëc haøng quyù.

Caâu hoûi 80: Hoä gia ñình thuoäc vuøng khoù khaên vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå saûn xuaát kinh doanh phaûi thöïc hieän baûo ñaûm tieàn vay nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Möùc vay ñeán 30 trieäu ñoàng thì khoâng phaûi thöïc hieän baûo ñaûm tieàn vay nhöng ngöôøi vay phaûi laø thaønh vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán treân ñòa baøn do caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi thaønh laäp.

Möùc vay treân 30 trieäu ñoàng ñeán 100 trieäu ñoàng, thì ngöôøi vay phaûi coù voán töï coù tham gia vaøo phöông aùn saûn xuaát kinh doanh toái thieåu baèng 20%

vaø phaûi thöïc hieän baûo ñaûm tieàn vay baèng taøi saûn hình thaønh töø voán vay theo quy ñònh cuûa phaùp luaät.

226

https://thuviensach.vn

6.2.6. Chöông trình cho vay hoã trôï giaûi

quyeát ñaát ôû, ñaát saûn xuaát vaø giaûi quyeát vieäc

laøm cho hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ngheøo,

ñôøi soáng khoù khaên vuøng ñoàng baèng soâng

Cöûu Long giai ñoaïn 2006-2010 theo Quyeát

ñònh soá 74/2008/QÑ-TTg, ngaøy 9-6-2008 cuûa

Thuû töôùng Chính phuû

Caâu hoûi 81: Quyeát ñònh soá 74/2008/QÑ-TTg ñöôïc thöïc hieän taïi nhöõng tænh, thaønh phoá naøo?

Traû lôøi:

Quyeát ñònh soá 74/2008/QÑ-TTg ñöôïc thöïc hieän taïi 13 tænh, thaønh phoá: Vónh Long, Traø Vinh, Soùc Traêng, Haäu Giang, An Giang, Kieân Giang, Baïc Lieâu, Caø Mau, Ñoàng Thaùp, Beán Tre, Tieàn Giang, Long An vaø Caàn Thô.

Caâu hoûi 82: Ñieàu kieän ñeå hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ngheøo, ñôøi soáng khoù khaên vuøng ñoàng baèng soâng Cöûu Long ñöôïc vay voán tín duïng hoã trôï ñaát ôû, ñaát saûn xuaát vaø giaûi quyeát vieäc laøm?

Traû lôøi:

- Laø hoä thuoäc ñoái töôïng ñöôïc thuï höôûng chính saùch theo Quyeát ñònh soá 74/2008/QÑ-TTg, coù teân trong danh saùch hoä daân toäc thieåu soá ngheøo ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp huyeän pheâ duyeät.

227

https://thuviensach.vn

- Coù phöông aùn saûn xuaát kinh doanh cuï theå

ñöôïc chính quyeàn caáp xaõ vaø toå chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ hoã trôï laäp.

- Hoä vay khoâng phaûi theá chaáp taøi saûn nhöng phaûi laø thaønh vieân toå tieát kieäm vaø vay voán do moät toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ñöùng ra thaønh laäp, ñöôïc toå bình xeùt cho vay coâng khai, daân chuû.

- Ñoái vôùi hoä coù nhu caàu vay voán ñeå chuyeån ñoåi hoaëc môû theâm ngaønh ngheà ôû ñòa phöông thì phaûi coù theâm ñieàu kieän laø coù lao ñoäng trong ñoä tuoåi (laø ngöôøi ít nhaát ñuû 15 tuoåi trôû leân, coù khaû naêng lao ñoäng). Rieâng vay voán ñi lao ñoäng nöôùc ngoaøi thì ngöôøi ñi lao ñoäng nöôùc ngoaøi phaûi trong ñoä tuoåi töø 16 ñeán 35 tuoåi.

Caâu hoûi 83: Voán vay ñöôïc söû duïng vaøo caùc vieäc gì?

Traû lôøi:

Moãi hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ngheøo thuoäc dieän ñöôïc thuï höôûng chính saùch theo Quyeát ñònh soá 74/2008/QÑ-TTg ñöôïc vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi moät laàn ñeå söû duïng vaøo moät trong hai vieäc sau:

1. Ñoái vôùi hoä coù nhu caàu veà ñaát saûn xuaát: tieàn vay ñöôïc duøng mua ñaát saûn xuaát.

2. Ñoái vôùi hoä khoâng tìm ñöôïc hoaëc khoâng coù nhu caàu veà ñaát saûn xuaát maø coù lao ñoäng trong ñoä 228

https://thuviensach.vn

tuoåi, coù nhu caàu chuyeån ñoåi hoaëc môû theâm ngaønh ngheà, thì ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay ñeå:

- Mua saém maùy moùc, noâng cuï laøm dòch vuï cho caùc hoä saûn xuaát noâng nghieäp trong vuøng vaø caùc chi phí ñeå chuyeån ñoåi hoaëc môû theâm ngaønh ngheà taïi ñòa phöông.

- Chi phí cho vieäc ñi xuaát khaåu lao ñoäng theo hôïp ñoàng lao ñoäng nhö tieàn ñaët coïc, veù maùy bay löôït ñi, chi phí khaùm söùc khoeû...

Caâu hoûi 84: Haïn möùc cho vay toái ña cuûa chöông trình naøy thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Cho vay baèng nguoàn voán cuûa Trung öông:

- Ñoái vôùi hoä vay ñeå coù ñaát saûn xuaát, möùc cho vay toái ña khoâng quaù 10 trieäu ñoàng/hoä.

- Ñoái vôùi hoä vay ñeå mua saém noâng cuï, maùy moùc laøm dòch vuï vaø caùc chi phí ñeå chuyeån ñoåi hoaëc môû theâm ngaønh ngheà taïi ñòa phöông, möùc cho vay toái ña khoâng quaù 10 trieäu ñoàng/hoä. Ñoái vôùi hoä coù lao ñoäng ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng lao ñoäng, möùc cho vay toái ña khoâng quaù 20 trieäu ñoàng/moät lao ñoäng ñi xuaát khaåu.

2. Tröôøng hôïp ñòa phöông coù nguoàn ngaân saùch hoã trôï theâm ñeå cho vay treân möùc quy ñònh 229

https://thuviensach.vn

thì thöïc hieän theo quyeát ñònh cuûa chính quyeàn ñòa phöông.

3. Tröôøng hôïp hoä coù nhu caàu, thuoäc ñoái töôïng thuï höôûng vaø ñuû ñieàu kieän vay voán theo caùc chöông trình tín duïng hieän haønh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thì ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi xem xeùt cho vay theo caùc quy ñònh hieän haønh cuûa töøng chöông trình.

Caâu hoûi 85: Thôøi haïn cho vay ñoái vôùi caùc ñoái töôïng theo Quyeát ñònh soá 74/2008/QÑ-TTg ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Thôøi haïn cho vay cuï theå ñoái vôùi töøng hoä ñöôïc xaùc ñònh caên cöù vaøo muïc ñích söû duïng voán vay vaø khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay, nhöng khoâng vöôït quaù thôøi haïn cho vay toái ña quy ñònh sau:

- Ñoái vôùi cho vay ñeå coù ñaát saûn xuaát: khoâng quaù 5 naêm (60 thaùng).

- Ñoái vôùi cho vay mua saém noâng cuï, maùy moùc laøm dòch vuï vaø caùc chi phí ñeå chuyeån ñoåi hoaëc môû theâm ngaønh ngheà taïi ñòa phöông: khoâng quaù 3 naêm (36 thaùng).

- Ñoái vôùi lao ñoäng ñi xuaát khaåu: khoâng quaù thôøi gian ñi lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi theo hôïp ñoàng lao ñoäng.

230

https://thuviensach.vn

6.2.7. Chöông trình cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo

veà nhaø ôû theo Quyeát ñònh soá 167/2008/QÑ-TTg,

ngaøy 12-12-2008 cuûa Thuû töôùng Chính phuû

Caâu hoûi 86: Nhöõng ñoái töôïng naøo ñöôïc thuï höôûng chính saùch hoã trôï hoä ngheøo veà nhaø ôû?

Traû lôøi:

- Laø hoä ngheøo (theo chuaån ngheøo quy ñònh taïi Quyeát ñònh soá 170/2005/QÑ-TTg ngaøy 08-7-2005

cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà vieäc ban haønh chuaån ngheøo aùp duïng cho giai ñoaïn 2006-2010), ñang cö truù taïi ñòa phöông, coù trong danh saùch hoä ngheøo do UÛy ban nhaân daân caáp xaõ quaûn lyù taïi thôøi ñieåm Quyeát ñònh naøy coù hieäu löïc thi haønh.

- Hoä chöa coù nhaø ôû hoaëc ñaõ coù nhaø ôû nhöng nhaø ôû quaù taïm bôï, hö hoûng, doät naùt, coù nguy cô saäp ñoå vaø khoâng coù khaû naêng töï caûi thieän nhaø ôû.

- Hoä khoâng thuoäc dieän ñoái töôïng ñöôïc hoã trôï nhaø ôû theo quy ñònh taïi Quyeát ñònh soá 134/2004/QÑ-TTg ngaøy 20-7-2004 cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà moät soá chính saùch hoã trôï ñaát saûn xuaát, ñaát ôû, nhaø ôû vaø nöôùc sinh hoaït cho hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ngheøo, ñôøi soáng khoù khaên vaø theo caùc chính saùch hoã trôï nhaø ôû khaùc.

Caâu hoûi 87: Vieäc bình xeùt vaø pheâ duyeät danh saùch hoä ngheøo ñöôïc hoã trôï veà nhaø ôû ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Cô sôû thoân, baûn toå chöùc bình xeùt ñoái töôïng 231

https://thuviensach.vn

vaø phaân loaïi öu tieân theo ñuùng quy ñònh, ñaûm baûo coâng khai, minh baïch.

2. UÛy ban nhaân daân caáp xaõ toång hôïp danh saùch soá hoä ñöôïc hoã trôï, ñoàng thôøi laäp danh saùch caùc hoä coù nhu caàu vay voán baùo caùo UÛy ban nhaân daân caáp huyeän ñeå trình UÛy ban nhaân daân caáp tænh pheâ duyeät.

3. Trong quaù trình bình xeùt vaø pheâ duyeät coù xeáp loaïi öu tieân cho vay nhö sau:

- Hoä gia ñình coù coâng vôùi caùch maïng;

- Hoä gia ñình ñoàng baøo daân toäc thieåu soá;

- Hoä gia ñình trong vuøng thöôøng xuyeân xaûy ra thieân tai;

- Hoä gia ñình coù hoaøn caûnh khoù khaên (giaø caû, neo ñôn, taøn taät...);

- Hoä gia ñình ñang sinh soáng trong vuøng ñaëc bieät khoù khaên;

- Caùc hoä gia ñình coøn laïi.

Caâu hoûi 88: Quy ñònh veà möùc cho vay, laõi suaát cho vay vaø thôøi haïn cho vay hoä ngheøo veà nhaø ôû?

Traû lôøi:

Hoä daân thuoäc ñoái töôïng ñöôïc thuï höôûng sau khi nhaän nguoàn voán hoã trôï töø Nhaø nöôùc, coäng ñoàng, neáu coù nhu caàu, ñöôïc vay voán töø Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi ñeå laøm nhaø ôû.

Möùc cho vay theo ñeà nghò cuûa ngöôøi vay nhöng toái ña khoâng quaù 8 trieäu ñoàng/hoä.

Laõi suaát cho vay 3%/naêm.

232

https://thuviensach.vn

Thôøi haïn cho vay: Thôøi haïn cho vay laø 10 naêm keå töø thôøi ñieåm hoä daân nhaän khoaûn tieàn vay ñaàu tieân, trong ñoù thôøi gian aân haïn laø 5 naêm ñaàu.

Trong thôøi gian aân haïn, hoä daân chöa phaûi traû nôï, traû laõi, hoä daân baét ñaàu traû nôï tieàn vay töø naêm thöù saùu trôû ñi. Möùc traû nôï moãi naêm toái thieåu baèng 20% toång soá voán ñaõ vay. Hoä daân coù theå traû nôï tröôùc haïn.

Caâu hoûi 89: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo veà nhaø ôû theo phöông thöùc naøo?

Traû lôøi:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän cho vay theo phöông thöùc uûy thaùc töøng phaàn qua caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi. Cô cheá uûy thaùc töông töï nhö cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc.

Tröôøng hôïp ngöôøi vay thuoäc ñoái töôïng vay voán cuûa chöông trình naøy ñaõ laø thaønh vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán ñang vay voán cuûa caùc chöông trình khaùc, neáu coù nhu caàu vaãn ñöôïc tieáp tuïc vay voán töø chöông trình naøy.

Tröôøng hôïp ngöôøi vay chöa laø thaønh vieân cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán thì phaûi gia nhaäp vaøo toå

tieát kieäm vaø vay voán vaø ñöôïc toå keát naïp ñeå ngöôøi vay ñuû ñieàu kieän laøm thuû tuïc vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

233

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 90: Vieäc traû phí dòch vuï uûy thaùc vaø hoa hoàng cho toå chöùc chính trò - xaõ hoäi nhaän uûy thaùc vaø toå tieát kieäm vaø vay voán cuûa chöông trình cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo veà nhaø ôû ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Vieäc traû phí dòch vuï uûy thaùc vaø hoa hoàng ñöôïc thöïc hieän moät quyù moät laàn tính treân soá dö nôï bình quaân theo quy ñònh:

- Phí dòch vuï uûy thaùc cho caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ laø 0,03%/thaùng.

- Hoa hoàng traû cho toå tieát kieäm vaø vay voán laø 0,05%/thaùng.

6.2.8. Chöông trình cho vay hoã trôï laõi

suaát taïi 62 huyeän ngheøo

Caâu hoûi 91: Nhöõng ñoái töôïng naøo thuoäc 62 huyeän ngheøo ñöôïc aùp duïng chính saùch cho vay hoã trôï laõi suaát?

Traû lôøi:

1. Laø hoä gia ñình ngheøo ñang sinh soáng vaø cö truù hôïp phaùp taïi ñòa baøn caùc xaõ, thò traán thuoäc 62 huyeän ngheøo vaø phaûi coù trong danh saùch hoä ngheøo ñöôïc Chuû tòch UÛy ban nhaân daân caáp xaõ xaùc nhaän theo chuaån ngheøo do Boä Lao ñoäng - Thöông binh vaø Xaõ hoäi coâng boá, ñöôïc toå tieát kieäm vaø vay voán bình xeùt, laäp danh saùch coù xaùc nhaän cuûa UÛy ban nhaân daân caáp xaõ.

234

https://thuviensach.vn

2. Chuû hoä (hoaëc ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn) coù naêng löïc, haønh vi daân söï ñaày ñuû laø ngöôøi ñaïi dieän cho hoä gia ñình trong quan heä tín duïng vôùi ngaân haøng.

Caâu hoûi 92: Möùc cho vay, laõi suaát cho vay vaø thôøi haïn cho vay ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Hoä ngheøo treân ñòa baøn 62 huyeän ngheøo ñöôïc vay voán taïi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi theo quy ñònh taïi Nghò ñònh soá 78/2002/NÑ-CP, ngaøy 04-10-2002 veà tín duïng ñoái vôùi ngöôøi ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc vaø caùc vaên baûn lieân quan khaùc cuûa Chính phuû, Thuû töôùng Chính phuû vaø caùc boä, ngaønh. Ngoaøi ra, hoä ngheøo treân ñòa baøn 62 huyeän ngheøo coøn ñöôïc höôûng caùc chính saùch sau ñaây cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi: 1. Ñöôïc vay öu ñaõi 1 laàn soá tieàn toái ña 5 trieäu ñoàng vôùi laõi suaát 0% trong thôøi gian 2 naêm ñeå

mua gioáng gia suùc (traâu, boø, deâ) hoaëc gioáng gia caàm chaên nuoâi taäp trung hoaëc gioáng thuûy saûn.

2. Ñoái vôùi hoä ngheøo khoâng coù ñieàu kieän chaên nuoâi maø coù nhu caàu phaùt trieån ngaønh ngheà tieåu thuû coâng nghieäp taïo thu nhaäp ñöôïc vay öu ñaõi 1 laàn soá tieàn toái ña 5 trieäu ñoàng vôùi laõi suaát 0% trong thôøi haïn 2 naêm.

Vieäc cho vay hoã trôï laõi suaát theo ñieåm 1 vaø 2

treân ñaây aùp duïng ñoái vôùi khoaûn tieàn cho vay môùi 235

https://thuviensach.vn

keå töø ngaøy vaên baûn höôùng daãn coù hieäu löïc thi haønh.

Tröôøng hôïp hoä ngheøo vay möùc treân 5 trieäu ñoàng, thôøi gian vay treân 2 naêm thì soá tieàn vay 5 trieäu ñoàng vaø thôøi haïn vay treân 2 naêm ñöôïc aùp duïng cho vay ñoái vôùi hoä ngheøo hieän haønh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi taïi thôøi ñieåm cho vay. Ñoàng thôøi, hoä ngheøo vay voán ñeán ngaøy 31-12-2009 vaãn ñöôïc höôûng chính saùch hoã trôï laõi suaát taïi Quyeát ñònh soá 578/QÑ-TTg ngaøy 06-5-2009 cuûa Thuû töôùng Chính phuû. Tröôøng hôïp hoä vay thôøi haïn döôùi 2 naêm nhöng phaûi gia haïn nôï hoaëc chuyeån nôï quaù haïn vaãn ñöôïc höôûng laõi suaát 0% trong thôøi haïn 2 naêm ñoù.

Tröôøng hôïp ngöôøi vay ñaõ vay voán chöông trình hoä ngheøo, keå caû tröôøng hôïp ñaõ vay ñeán möùc toái ña 30 trieäu ñoàng, neáu coù nhu caàu vay voán ñeå

söû duïng vaøo caùc muïc ñích neâu taïi ñieåm 1 vaø 2

treân ñaây thì vaãn ñöôïc vay theâm toái ña ñeán 5 trieäu ñoàng vôùi laõi suaát 0% trong 2 naêm.

Caâu hoûi 93: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi aùp duïng möùc traû phí dòch duï uûy thaùc cho Hoäi vaø hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán ñoái vôùi chöông trình cho vay naøy nhö theá naøo?

Traû lôøi:

Vieäc traû phí dòch vuï cho toå chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ vaø hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc thöïc hieän moät quyù moät laàn tính treân soá dö nôï bình quaân quyù theo quy ñònh:

236

https://thuviensach.vn

- Phí dòch vuï uûy thaùc cho caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ laø 0,03%/thaùng.

- Hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán laø 0,05%/thaùng.

Vii- xÖû LYÙ NôÏ VaY NgaÂN HaøNg CHÍNH

SaÙCH xaÕ HOäi BÒ Ruûi RO

Caâu hoûi 94: Ñoái töôïng naøo ñöôïc xem xeùt xöû lyù nôï bò ruûi ro?

Traû lôøi:

Caùc ñoái töôïng vay voán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi gaëp ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan laøm maát moät phaàn hoaëc toaøn boä voán, taøi saûn daãn ñeán gaëp khoù khaên veà taøi chính ñeàu ñöôïc xem xeùt xöû lyù nôï. Bao goàm:

1. Hoä ngheøo;

2. Hoä gia ñình vay vaø hoïc sinh, sinh vieân vay voán chöông trình cho vay ñoái vôùi hoïc sinh, sinh vieân coù hoaøn caûnh khoù khaên;

3. Caùc ñoái töôïng caàn vay voán ñeå giaûi quyeát vieäc laøm;

4. Caùc ñoái töôïng chính saùch ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi;

5. Caùc toå chöùc kinh teá vaø hoä saûn xuaát kinh doanh thuoäc haûi ñaûo; thuoäc khu vöïc II, III mieàn nuùi vaø thuoäc caùc chöông trình phaùt trieån kinh teá -

xaõ hoäi caùc xaõ ñaëc bieät khoù khaên mieàn nuùi, vuøng saâu, vuøng xa;

237

https://thuviensach.vn

6. Caùc hoä ngheøo ñöôïc cho vay hoã trôï veà nhaø ôû; 7. Caùc ñoái töôïng vay voán chöông trình nöôùc saïch vaø veä sinh moâi tröôøng noâng thoân; 8. Hoä ñoàng baøo daân toäc thieåu soá ñaëc bieät khoù khaên;

9. Hoä ñöôïc vay chöông trình laøm nhaø traû chaäm; 10. Hoä thöông nhaân vuøng khoù khaên;

11. Caùc ñoái töôïng khaùc khi coù quyeát ñònh cuûa Thuû töôùng Chính phuû;

12. Ngoaøi ra, coøn coù caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc theo chæ ñònh cuûa Chính phuû, caùc ñòa phöông vaø theo yeâu caàu goùp voán cho caùc chöông trình cuûa caùc toå chöùc, caù nhaân trong vaø ngoaøi nöôùc coù aùp duïng phöông thöùc xöû lyù nôï cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Caâu hoûi 95: Theá naøo laø ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan?

Traû lôøi:

Caùc ruûi ro sau ñöôïc goïi laø ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan:

- Thieân tai, bao goàm: baõo, luõ luït, luõ queùt, haïn haùn, maát muøa, ñoäng ñaát, seùt ñaùnh, möa ñaù, saït lôû ñaát, loác xoaùy, soùng thaàn...

- Ñòch hoïa, chieán tranh.

- Hoaû hoaïn, chaùy röøng.

- Nhaø nöôùc ñieàu chænh chính saùch laøm aûnh 238

https://thuviensach.vn

höôûng tröïc tieáp ñeán hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa ngöôøi vay nhö: khoâng coøn nguoàn cung caáp nguyeân, vaät lieäu, maët haøng saûn xuaát kinh doanh bò caám, bò haïn cheá theo quy ñònh cuûa phaùp luaät hoaëc ngöôøi vay phaûi thöïc hieän vieäc chuyeån ñoåi saûn xuaát kinh doanh theo quyeát ñònh cuûa caùc cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn.

- Do bieán ñoäng chính trò, kinh teá, xaõ hoäi ôû khu vöïc, quoác teá vaø nöôùc nhaän lao ñoäng cuûa Vieät Nam laøm aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán ngöôøi ñi lao ñoäng coù thôøi haïn taïi nöôùc ngoaøi nhö doanh nghieäp tieáp nhaän lao ñoäng bò phaù saûn, giaûi theå, ngöôøi lao ñoäng bò ñôn phöông chaám döùt hôïp ñoàng lao ñoäng maát vieäc laøm, ngöôøi lao ñoäng bò tai naïn ngheà nghieäp trong quaù trình lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi.

Caâu hoûi 96: Theá naøo laø ruûi ro xaûy ra treân dieän roäng vaø dieän ñôn leû, cuïc boä?

Traû lôøi:

1. Ruûi ro xaûy ra treân dieän roäng laø ruûi ro do caùc nguyeân nhaân khaùch quan xaûy ra ñoái vôùi ña soá ngöôøi vay töø 5 (naêm) xaõ, phöôøng trôû leân (khoâng phaân bieät theo ñòa baøn haønh chính tænh, huyeän).

2. Ruûi ro xaûy ra treân dieän ñôn leû, cuïc boä laø ruûi ro do caùc nguyeân nhaân khaùch quan xaûy ra ñoái vôùi ngöôøi vay khoâng thuoäc dieän roäng thì ñöôïc coi laø ruûi ro xaûy ra thuoäc dieän ñôn leû, cuïc boä.

239

https://thuviensach.vn

Caâu hoûi 97: Ñeå ñöôïc xöû lyù nôï bò ruûi ro, ngöôøi vay phaûi ñaûm baûo nhöõng ñieàu kieän gì?

Traû lôøi:

1. Vieäc xem xeùt, xöû lyù nôï bò ruûi ro chæ ñöôïc thöïc hieän khi ngöôøi vay bò ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan (ñöôïc traû lôøi taïi caâu hoûi soá 95).

Ngoaøi ra, ngöôøi vay phaûi coù caùc ñieàu kieän sau:

- Ngöôøi vay laø hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc ñaõ söû duïng voán vay ñuùng muïc ñích xin vay.

- Ngöôøi vay bò thieät haïi do nguyeân nhaân khaùch quan laøm maát moät phaàn hoaëc toaøn boä voán, taøi saûn.

- Ngöôøi vay gaëp khoù khaên veà taøi chính daãn ñeán chöa coù khaû naêng traû nôï hoaëc khoâng coù khaû naêng traû nôï cho ngaân haøng.

2. Vieäc xöû lyù nôï bò ruûi ro cho ngöôøi vay ñöôïc xem xeùt töøng tröôøng hôïp cuï theå caên cöù vaøo nguyeân nhaân daãn ñeán ruûi ro, möùc ñoä ruûi ro vaø khaû naêng traû nôï cuûa ngöôøi vay, ñaûm baûo ñaày ñuû hoà sô phaùp lyù, ñuùng trình töï.

Caâu hoûi 98: Nhaø nöôùc coù nhöõng chính saùch gì ñeå hoã trôï ngöôøi vay sau khi bò ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan?

Traû lôøi:

Theo quy ñònh hieän haønh cuûa Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, ngöôøi vay coù nôï vay maø bò 240

https://thuviensach.vn

ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan laøm thieät haïi ñeán voán vaø taøi saûn cuûa ngöôøi vay, laøm cho ngöôøi vay gaëp khoù khaên trong vieäc traû nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thì ñöôïc Nhaø nöôùc hoã trôï baèng nhöõng bieän phaùp sau:

- Cho gia haïn nôï;

- Tuøy theo möùc ñoä thieät haïi vaø gia caûnh cuï theå cuûa ngöôøi vay, ñöôïc xem xeùt giaûm laõi hoaëc mieãn laõi tieàn vay, hoaëc khoanh nôï goác hoaëc xoùa nôï caû goác vaø laõi tieàn vay;

- Ñöôïc xem xeùt cho vay boå sung ñeå khoâi phuïc saûn xuaát neáu ngöôøi vay coù nhu caàu vay (möùc voán cho vay boå sung khoâng tính dö nôï cuõ).

Caâu hoûi 99: Tröôøng hôïp naøo thì ngöôøi vay ñöôïc mieãn laõi tieàn vay? Soá tieàn ñöôïc mieãn laø bao nhieâu?

Traû lôøi:

1. Ngöôøi vay ñang söû duïng voán vay bò ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan daãn ñeán khoù khaên veà taøi chính vaø chöa traû ñöôïc nôï cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, nhöng vaãn coøn khaû naêng traû nôï thì seõ ñöôïc xem xeùt mieãn laõi tieàn vay. Vieäc mieãn laõi tieàn vay ñöôïc caên cöù vaøo möùc ñoä thieät haïi veà voán vaø taøi saûn cuûa khaùch haøng. Cuï theå

nhö sau:

- Ñoái vôùi ngöôøi vay voán laø hoä ngheøo, ngöôøi vay voán giaûi quyeát vieäc laøm; ngöôøi vay voán saûn xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên; ngöôøi vay voán 241

https://thuviensach.vn

mua nhaø traû chaäm hoaëc töï laøm nhaø ôû; ngöôøi vay voán chöông trình nöôùc saïch, veä sinh moâi tröôøng noâng thoân: möùc ñoä thieät haïi veà voán vaø taøi saûn do nguyeân nhaân khaùch quan töø 80% trôû leân so vôùi toång soá voán thöïc hieän döï aùn hoaëc phöông aùn saûn xuaát kinh doanh cuûa ngöôøi vay.

- Ñoái vôùi ngöôøi vay voán ñeå chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân: möùc ñoä thieät haïi veà voán vaø taøi saûn cuûa gia ñình hoïc sinh, sinh vieân chöa xin ñöôïc vieäc laøm do nguyeân nhaân khaùch quan töø 80% trôû leân so vôùi toång soá voán vay cuûa ngöôøi vay.

- Ñoái vôùi ngöôøi vay laø ñoái töôïng chính saùch ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi: möùc ñoä thieät haïi veà thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng do nguyeân nhaân khaùch quan töø 80% trôû leân so vôùi toång soá thu nhaäp döï kieán cuûa ngöôøi lao ñoäng theo hôïp ñoàng lao ñoäng.

2. Khi ñöôïc mieãn laõi thì soá laõi ñöôïc mieãn tính nhö sau:

- Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù soá nôï laõi taïi ngaân haøng ñeán ngaøy xöû lyù thaáp hôn hoaëc baèng soá tieàn töông ñöông vôùi soá laõi tieàn vay tính treân toaøn boä thôøi gian cho vay trong haïn (khoâng keå thôøi gian gia haïn nôï) thì ñöôïc mieãn toaøn boä soá tieàn laõi coøn nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

- Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù soá nôï laõi taïi ngaân haøng ñeán ngaøy ñeà nghò xöû lyù lôùn hôn soá tieàn töông ñöông vôùi soá laõi tieàn vay tính treân toaøn boä thôøi gian cho vay trong haïn (khoâng keå thôøi gian gia haïn nôï) thì chæ ñöôïc mieãn soá nôï laõi töông 242

https://thuviensach.vn

ñöông vôùi soá laõi tieàn vay tính treân toaøn boä thôøi gian cho vay trong haïn.

Caâu hoûi 100: Tröôøng hôïp naøo thì ngöôøi vay ñöôïc giaûm laõi tieàn vay? Soá tieàn ñöôïc giaûm laõi laø bao nhieâu?

Traû lôøi:

1. Ngöôøi vay ñang söû duïng voán vay bò ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan daãn ñeán khoù khaên veà taøi chính vaø chöa traû ñöôïc nôï cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, nhöng vaãn coøn khaû naêng traû nôï thì seõ ñöôïc xem xeùt giaûm laõi tieàn vay. Vieäc giaûm laõi tieàn vay caên cöù vaøo möùc ñoä thieät haïi veà voán vaø taøi saûn cuûa khaùch haøng, cuï theå nhö sau:

- Ñoái vôùi ngöôøi vay voán laø hoä ngheøo, ngöôøi vay voán giaûi quyeát vieäc laøm; ngöôøi vay voán saûn xuaát kinh doanh vuøng khoù khaên; ngöôøi vay voán ñeå

mua nhaø traû chaäm hoaëc töï laøm nhaø ôû; ngöôøi vay voán chöông trình nöôùc saïch, veä sinh moâi tröôøng noâng thoân: möùc ñoä thieät haïi veà voán vaø taøi saûn do nguyeân nhaân khaùch quan töø 40% ñeán döôùi 80% so vôùi toång soá voán thöïc hieän döï aùn hoaëc phöông aùn saûn xuaát kinh doanh cuûa ngöôøi vay.

- Ñoái vôùi ngöôøi vay voán ñeå chi phí hoïc taäp cho hoïc sinh, sinh vieân: möùc ñoä thieät haïi veà voán vaø taøi saûn cuûa gia ñình hoïc sinh, sinh vieân chöa xin ñöôïc vieäc laøm do nguyeân nhaân khaùch quan töø 40% ñeán döôùi 80% so vôùi toång soá voán vay chi phí cho vieäc hoïc taäp cuûa hoïc sinh, sinh vieân.

243

https://thuviensach.vn

- Ñoái vôùi ngöôøi vay laø ñoái töôïng chính saùch ñi lao ñoäng coù thôøi haïn ôû nöôùc ngoaøi: möùc ñoä thieät haïi veà thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng do nguyeân nhaân khaùch quan töø 40% ñeán döôùi 80% so vôùi toång soá thu nhaäp döï kieán cuûa ngöôøi lao ñoäng theo hôïp ñoàng lao ñoäng.

2. Khi ñöôïc giaûm laõi, thì soá tieàn laõi ñöôïc giaûm tính nhö sau:

- Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù soá nôï laõi taïi ngaân haøng ñeán ngaøy xöû lyù thaáp hôn hoaëc baèng soá tieàn töông öùng vôùi 50% soá laõi tieàn vay tính treân toaøn boä thôøi gian cho vay trong haïn (khoâng keå thôøi gian gia haïn nôï) thì ñöôïc giaûm toaøn boä soá tieàn laõi coøn nôï Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

- Tröôøng hôïp ngöôøi vay coù soá nôï laõi taïi ngaân haøng ñeán ngaøy ñeà nghò xöû lyù lôùn hôn soá tieàn töông öùng vôùi 50% soá laõi tieàn vay tính treân toaøn boä thôøi gian cho vay trong haïn (khoâng keå thôøi gian gia haïn nôï) thì chæ ñöôïc giaûm soá nôï laõi toái ña töông ñöông vôùi 50% soá laõi tieàn vay tính treân toaøn boä thôøi gian cho vay trong haïn.

Caâu hoûi 101: Tröôøng hôïp naøo thì ngöôøi vay ñöôïc xoùa nôï? Soá tieàn ñöôïc xoùa nôï laø bao nhieâu?

Traû lôøi:

1. Vieäc xoùa nôï cho ngöôøi vay chæ ñöôïc aùp duïng trong tröôøng hôïp ngöôøi vay bò ruûi ro do caùc nguyeân nhaân:

244

https://thuviensach.vn

- Ngöôøi vay laø caù nhaân vay voán bò maát naêng löïc haønh vi daân söï, oám ñau thöôøng xuyeân phaûi ñieàu trò daøi ngaøy, coù hoaøn caûnh ñaëc bieät khoù khaên khoâng nôi nöông töïa, cheát, maát tích hoaëc bò tuyeân boá laø cheát, maát tích maø khoâng coøn taøi saûn ñeå traû nôï hoaëc khoâng coù ngöôøi thöøa keá hoaëc ngöôøi thöøa keá thöïc söï khoâng coù khaû naêng traû nôï thay cho ngöôøi vay.

- Khaùch haøng laø phaùp nhaân, toå chöùc kinh teá ñaõ coù quyeát ñònh giaûi theå hoaëc phaù saûn theo quy ñònh cuûa phaùp luaät maø khoâng coøn voán vaø taøi saûn ñeå traû nôï cho ngaân haøng.

2. Soá tieàn xoùa nôï cho ngöôøi vay baèng soá tieàn cuûa ngöôøi vay coøn phaûi traû cho ngaân haøng (caû goác vaø laõi) sau khi ñaõ aùp duïng caùc bieän phaùp taän thu.

Caâu hoûi 102: Khi gaëp ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan, ngöôøi vay caàn phaûi laøm gì ñeå ñöôïc xem xeùt xöû lyù nôï?

Traû lôøi:

1. Khi gaëp ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan, tuøy töøng chöông trình cho vay, ngöôøi vay caàn thoâng baùo ngay cho ngöôøi, ñôn vò coù traùch nhieäm, cuï theå:

- Ñoái vôùi caùc chöông trình cho vay thoâng qua toå tieát kieäm vaø vay voán vaø uûy thaùc thoâng qua caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi, ngöôøi vay thoâng baùo ñeán ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán hoaëc toå

chöùc chính trò - xaõ hoäi caáp xaõ ñeå thoâng baùo cho Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay laäp bieân baûn xaùc ñònh nôï vay bò ruûi ro.

245

https://thuviensach.vn

- Ñoái vôùi chöông trình cho vay giaûi quyeát vieäc laøm, ngöôøi vay thoâng baùo ñeán ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán chuû döï aùn (ñoái vôùi nhöõng tröôøng hôïp thöïc hieän cho vay theo phöông thöùc uûy thaùc), chuû döï aùn hoaëc thoâng baùo ñeán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay ñeå Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cuøng ngöôøi vay vaø caùc thaønh phaàn lieân quan laäp bieân baûn xaùc ñònh nôï vay bò ruûi ro.

- Ñoái vôùi caùc chöông trình Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cho vay tröïc tieáp ñeán ngöôøi vay, ngöôøi vay thoâng baùo ñeán Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay ñeå Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi cuøng ngöôøi vay laäp bieân baûn xaùc ñònh nôï vay bò ruûi ro.

2. Ngöôøi vay vieát ñôn ñeà nghò xöû lyù nôï theo maãu coù saün göûi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi nôi cho vay cuøng vôùi bieân baûn xaùc ñònh nôï vay bò ruûi ro do nguyeân nhaân khaùch quan ñeå ñöôïc xem xeùt xöû lyù theo cheá ñoä quy ñònh cuûa Chính phuû.

Viii- HuY ÑOäNg TieÀN gÖûi TieáT KieäM

Cuûa NgÖôøi NgHeøO THOÂNg Qua TOÅ TieáT

KieäM Vaø VaY VOáN

Caâu hoûi 103: Vieäc huy ñoäng tieàn göûi tieát kieäm cuûa ngöôøi ngheøo thoâng qua toå tieát kieäm vaø vay voán nhaèm muïc ñích gì?

Traû lôøi:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi toå chöùc huy 246

https://thuviensach.vn

ñoäng tieàn göûi tieát kieäm cuûa ngöôøi ngheøo nhaèm töøng böôùc taïo cho ngöôøi ngheøo yù thöùc daønh tieàn tieát kieäm ñeå taïo voán töï coù vaø quen daàn vôùi hoaït ñoäng tín duïng vaø taøi chính; ñoàng thôøi, boå sung theâm nguoàn voán ñeå môû roäng cho vay treân ñòa baøn, goùp phaàn giaûm ngheøo ôû ñòa phöông.

Caâu hoûi 104: Nhöõng ñoái töôïng naøo ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi huy ñoäng göûi tieàn tieát kieäm?

Traû lôøi:

Taát caû caùc thaønh vieân toå tieát kieäm vaø vay voán ñeàu laø ñoái töôïng huy ñoäng göûi tieàn tieát kieäm vaøo Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

Caâu hoûi 105: Vieäc göûi tieàn tieát kieäm cuûa caùc thaønh vieân toå tieát kieäm vaø vay voán thöïc hieän theo caùc nguyeân taéc naøo? Hình thöùc göûi tieàn tieát kieäm?

Traû lôøi:

1. Vieäc göûi tieàn tieát kieäm cuûa caùc thaønh vieân toå tieát kieäm vaø vay voán thöïc hieän theo caùc nguyeân taéc:

- Göûi tieàn töï nguyeän theo quy öôùc ñaõ cam keát taïi toå tieát kieäm vaø vay voán;

- Göûi tieàn tieát kieäm baèng ñoàng tieàn Vieät Nam, soá tieàn göûi chaün theo ñôn vò nghìn ñoàng; 247

https://thuviensach.vn

- Ngöôøi göûi tieàn ñöôïc göûi vaø ruùt tieàn tieát kieäm theo nhu caàu.

2. Hình thöùc göûi tieàn tieát kieäm ñöôïc aùp duïng laø hình thöùc ñöôïc göûi tieàn khoâng kyø haïn, bao goàm hai loaïi sau:

- Tieát kieäm ban ñaàu: Laø soá tieàn tieát kieäm maø moãi toå vieân göûi laàn ñaàu khi gia nhaäp toå tieát kieäm vaø vay voán.

- Tieát kieäm ñònh kyø: Laø soá tieàn moãi toå vieân göûi vaøo toå ñònh kyø haøng thaùng.

Caâu hoûi 106: Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi aùp duïng phöông phaùp naøo ñeå huy ñoäng tieàn göûi tieát kieäm cuûa ngöôøi ngheøo?

Traû lôøi:

Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi thöïc hieän huy ñoäng tieàn göûi tieát kieäm cuûa ngöôøi ngheøo thoâng qua uûy nhieäm cho toå tieát kieäm vaø vay voán.

Ñieàu kieän ñeå toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi uûy nhieäm thöïc hieän huy ñoäng tieàn göûi tieát kieäm:

- Toå tieát kieäm vaø vay voán phaûi ñöôïc thaønh laäp vaø hoaït ñoäng theo Quyeát ñònh soá 783/QÑ-HÑQT

ngaøy 29-7-2003 cuûa Hoäi ñoàng quaûn trò Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi veà ban haønh Quy cheá veà toå

chöùc vaø hoaït ñoäng cuûa toå tieát kieäm vaø vay voán.

- Toå tieát kieäm vaø vay voán coù quy öôùc veà vieäc göûi tieàn tieát kieäm cuûa caùc toå vieân ñaõ ghi trong bieân baûn 248

https://thuviensach.vn

hoïp toå (Maãu soá 10/TD, Vaên baûn soá 676/NHCS-TD

ngaøy 22-3-2007 cuûa Toång Giaùm ñoác Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi). Möùc göûi thöïc hieän theo quy öôùc cuûa caùc toå vieân trong toå phuø hôïp vôùi khaû naêng kinh teá cuûa caùc toå vieân, ñieàu kieän kinh teá cuûa moãi vuøng.

- Ban quaûn lyù toå ñöôïc ngaân haøng ñaøo taïo, taäp huaán nghieäp vuï huy ñoäng tieàn göûi tieát kieäm, coù kyõ naêng ghi cheùp soå saùch, ñöôïc ngaân haøng tín nhieäm uûy nhieäm thu laõi tieàn vay.

Caâu hoûi 107: Ngöôøi ngheøo göûi tieát kieäm qua toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc höôûng laõi suaát haøng thaùng laø bao nhieâu?

Traû lôøi:

Ngaân haøng aùp duïng moät loaïi laõi suaát tieàn göûi tieát kieäm khoâng kyø haïn ñoái vôùi tieàn göûi cuûa ngöôøi ngheøo qua toå tieát kieäm vaø vay voán. Möùc laõi suaát cuï theå giao cho Giaùm ñoác chi nhaùnh Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi tænh, thaønh phoá quyeát ñònh caên cöù vaøo möùc laõi suaát tieàn göûi tieát kieäm khoâng kyø haïn cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi treân ñòa baøn.

Caâu hoûi 108: Thuû tuïc vaø quy trình göûi, ruùt tieàn tieát kieäm qua toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc thöïc hieän nhö theá naøo?

Traû lôøi:

1. Vieäc göûi tieàn tieát kieäm cuûa toå vieân: 249

https://thuviensach.vn

Haèng thaùng, caên cöù quy öôùc göûi tieàn tieát kieäm cuûa caùc thaønh vieân trong toå, toå tröôûng thöïc hieän nhaän tieàn göûi cuûa toå vieân.

Khi thu tieàn tieát kieäm cuûa toå vieân, toå tröôûng hoaëc ñaïi dieän ban quaûn lyù toå ñöôïc toå tröôûng uûy quyeàn kieåm ñeám vaø ghi soá tieàn toå vieân göûi vaøo baûng keâ (theo maãu quy ñònh cuûa ngaân haøng), ñoàng thôøi yeâu caàu toå vieân kyù vaøo baûng keâ.

Ngöôøi thu tieàn phaûi ghi roõ soá tieàn göûi vaøo Phieáu theo doõi tieàn göûi cuûa toå vieân, kyù vaøo coät ngöôøi thu tieàn, sau ñoù giao laïi Phieáu cho toå vieân giöõ. Phieáu theo doõi tieàn göûi cuûa toå vieân do Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi in theo maãu thoáng nhaát.

Phieáu naøy ñöôïc söû duïng laâu daøi ñeå theo doõi soá tieàn göûi cuûa toå vieân cho ñeán khi toå vieân ruùt heát tieàn tieát kieäm.

Toå tröôûng göûi Ngaân haøng soá tieàn tieát kieäm cuûa toå vieân taïi ñieåm giao dòch coá ñònh haèng thaùng taïi xaõ.

2. Vieäc ruùt tieàn tieát kieäm cuûa toå vieân: Khi toå vieân coù nhu caàu ruùt tieàn tieát kieäm hoaëc söû duïng tieàn göûi tieát kieäm ñeå traû nôï, traû laõi Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi, toå vieân baùo caùo cho toå

tröôûng soá tieàn caàn ruùt. Toå tröôûng caên cöù soá dö tieàn göûi tieát kieäm cuûa toå vieân ñeå laøm caên cöù chi traû cho ngöôøi ruùt.

Toå tröôûng toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc Ngaân haøng uûy nhieäm thu tieàn laõi vay, thu tieàn tieát kieäm 250

https://thuviensach.vn

ñöôïc söû duïng soá tieàn thu ñöôïc trong kyø ñeå chi traû tieàn tieát kieäm cuûa toå vieân. Cuï theå laø:

- Tröôøng hôïp toång soá tieàn thu ñöôïc trong kyø (bao goàm caû thu tieàn göûi tieát kieäm vaø thu laõi tieàn vay) ñuû ñeå chi traû, thì toå tröôûng thöïc hieän chi traû cho toå vieân.

- Tröôøng hôïp toång soá tieàn thu ñöôïc trong kyø khoâng ñuû ñeå chi traû, thì toå tröôûng thöïc hieän chi trong phaïm vi soá tieàn hieän coù, soá tieàn coøn thieáu toå tröôûng phaûi laäp danh saùch ngöôøi ñeà nghò ruùt tieàn, soá tieàn phaûi chi traû. Ñeán ngaøy giao dòch coá ñònh cuûa ngaân haøng, toå tröôûng laøm thuû tuïc ruùt tieàn töø ngaân haøng ñeå chi traû soá tieàn coøn thieáu cho ngöôøi göûi.

- Khi chi traû tieàn tieát kieäm cho toå vieân, toå

vieân phaûi kyù xaùc nhaän vaøo baûng keâ do toå tröôûng giöõ. Toå tröôûng phaûi ruùt soá dö vaø kyù vaøo Phieáu theo doõi tieàn göûi cuûa toå vieân theo ñuùng höôùng daãn cuûa ngaân haøng.

Caâu hoûi 109: Ngaân haøng phaûi chi traû laõi tieàn göûi tieát kieäm hoa hoàng cho toå tieát kieäm vaø vay voán theo cô cheá naøo?

Traû lôøi:

1. Chi traû laõi tieàn göûi:

- Ngaân haøng thöïc hieän chi traû laõi theo ñònh kyø vaøo caùc ngaøy 30-6 vaø 31-12 haèng naêm hoaëc khi toå taát toaùn tieàn göûi tieát kieäm theo phöông thöùc 251

https://thuviensach.vn

nhaäp laõi vaøo soå goác treân soå tieát kieäm vaø vay voán cuûa toå. Soá tieàn laõi ñöôïc laøm troøn ñeán 1.000 ñoàng, töø 500 ñoàng trôû leân ñöôïc laøm troøn ñeán 1.000 ñoàng, döôùi 500 ñoàng khoâng tính laõi.

- Thôøi gian tính laõi: tính töø ngaøy toå tröôûng noäp tieàn vaøo Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi.

- Phöông phaùp tính laõi: theo tích soá haøng thaùng.

Vaøo kyø giao dòch trong thaùng 1 vaø thaùng 7

haèng naêm, khi toå tröôûng toå tieát kieäm vaø vay voán ñeán giao dòch, ngaân haøng caên cöù soá tieàn nhaäp laõi ghi treân theû löu (taïi ngaân haøng) ñeå ghi soá tieàn laõi nhaäp goác vaøo soå tieát kieäm cuûa toå, ñoàng thôøi göûi cho toå tröôûng baûng keâ tính laõi nhaäp goác ñònh kyø ñeå toå tröôûng laøm caên cöù nhaäp laõi vaøo Phieáu theo doõi tieàn göûi tieát kieäm cuûa toå vieân.

2. Chi hoa hoàng:

- Ngaân haøng thöïc hieän chi traû hoa hoàng cho caùc toå tieát kieäm vaø vay voán ñöôïc ngaân haøng uûy nhieäm thu tieát kieäm cuûa toå vieân theo möùc phí 0,1%/thaùng tính treân tích soá dö haøng thaùng tieàn göûi tieát kieäm cuûa toå.

- Ñònh kyø traû hoa hoàng thu tieát kieäm: Ngaân haøng thöïc hieän chi traû hoa hoàng cho ban quaûn lyù toå tieát kieäm vaø vay voán theo ñònh kyø vaøo caùc ngaøy 30-6 vaø 31-12 haèng naêm hoaëc khi toå taát toaùn tieàn göûi tieát kieäm.

252

https://thuviensach.vn

MuÏC LuÏC

Trang

Lôøi Nhaø xuaát baûn

5

Phaàn thöù nhaát

Kinh nghieäm laøm giaøu cuûa nhaø noâng 7

I- Kinh nghieäm laøm giaøu töø trang traïi toång hôïp 7

II- Kinh nghieäm laøm giaøu töø troàng troït 48

III- Kinh nghieäm laøm giaøu töø chaên nuoâi 73

IV- Kinh nghieäm laøm giaøu töø nuoâi troàng thuûy, haûi saûn

91

V- Kinh nghieäm söû duïng voán vay hieäu quaû 101

VI- Kinh nghieäm xaây döïng thöông hieäu kinh doanh hieäu quaû

119

Phaàn thöù hai

Hoûi - ñaùp veà ngheà noâng

146

I- Veà saûn xuaát theo tieâu chuaån Vietgap 146

II- Veà chính saùch mieãn thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp

151

III- Veà vieäc hoã trôï laõi suaát voán vay mua maùy moùc, thieát bò, vaät tö phuïc vuï saûn xuaát noâng nghieäp 156

IV- Veà quyõ hoã trôï noâng daân

159

253

https://thuviensach.vn

V- Veà toå tieát kieäm vaø vay voán 175

VI- Veà moät soá chöông trình cho vay voán ñoái vôùi hoä ngheøo vaø caùc ñoái töôïng chính saùch khaùc Hoäi Noâng daân ñaõ nhaän uûy thaùc

185

VII- Xöû lyù nôï vay Ngaân haøng Chính saùch xaõ hoäi bò ruûi ro

237

VIII- Huy ñoäng tieàn göûi tieát kieäm cuûa ngöôøi ngheøo thoâng qua toå tieát kieäm vaø vay voán

246

254

https://thuviensach.vn

Chòu traùch nhieäm xuaát baûn TS. NGUYEãN DUY HUØNG

Chòu traùch nhieäm noäi dung

TS. HOAØNG PHONG HAØ

Bieân taäp noäi dung:

TS. LÖU TRAàN LUAÂN

TRIEÄU THÒ LÖõ

TRAàN TRUNG THAØNH

Trình baøy bìa:

PHUØNG MINH TRANG

Cheá baûn vi tính:

LEÂ MINH ÑÖÙC

Söûa baûn in: PHOØNG BIEÂN TAÄP KYõ THUAÄT

Ñoïc saùch maãu:

TRAàN TRUNG THAØNH

255

https://thuviensach.vn

256

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page