https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

KINH NGHIỆM LÀM VƯỜN

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

Chủ tịch Hội đồng

PGS.TS. NGUYỄN THẾ KỶ

Phó Chủ tịch Hội đồng

TS. HOÀNG PHONG HÀ

Thành viên

TRẦN QUỐC DÂN

TS. NGUYỄN ĐỨC TÀI

TS. NGUYỄN AN TIÊM

NGUYỄN VŨ THANH HẢO

https://thuviensach.vn

KINH NGHIỆM LÀM VƯỜN

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

Chủ tịch Hội đồng

PGS.TS. NGUYỄN THẾ KỶ

Phó Chủ tịch Hội đồng

TS. HOÀNG PHONG HÀ

Thành viên

TRẦN QUỐC DÂN

TS. NGUYỄN ĐỨC TÀI

TS. NGUYỄN AN TIÊM

NGUYỄN VŨ THANH HẢO

https://thuviensach.vn

GS. TS. NGÔ THẾ DÂN

GS. TSKH. HÀ MINH TRUNG

(Biên soạn)

KINH NGHIỆM

LÀM VƯỜN

NHÀ XUẤT BẢN

NHÀ XUẤT BẢN

CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

NÔNG NGHIỆP

HÀ NỘI - 2014

3

https://thuviensach.vn

GS. TS. NGÔ THẾ DÂN

GS. TSKH. HÀ MINH TRUNG

(Biên soạn)

KINH NGHIỆM

LÀM VƯỜN

NHÀ XUẤT BẢN

NHÀ XUẤT BẢN

CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

NÔNG NGHIỆP

HÀ NỘI - 2014

3

https://thuviensach.vn

kinh doanh, biết cách làm giàu cho mình và cho quê hương, góp phần tích cực thực hiện “Xóa đói, giảm nghèo” theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước.

Thực hiện Đề án trang bị sách dành cho cơ sở xã, LỜI NHÀ XUẤT BẢN

phường, thị trấn năm 2013, Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia - Sự thật phối hợp với Nhà xuất bản Nông Ở Việt Nam, nghề làm vườn với nghĩa rộng là nghiệp xuất bản cuốn sách Kinh nghiệm làm vườn do kinh tế vườn, ao, chuồng (viết tắt VAC), nghề làm GS. TS. Ngô Thế Dân và GS. TSKH. Hà Minh Trung vườn gắn với quá trình lập nghiệp và phát triển của biên soạn.

cộng đồng cư dân; hình thành nên một cơ cấu kinh Nội dung cuốn sách gồm 100 câu hỏi - trả lời về

tế làng, xã bảo đảm sự tồn tại và phát triển lâu bền những kinh nghiệm quý báu, những trao đổi thiết cho hàng chục triệu hộ nông dân Việt Nam.

thực nhất về kỹ thuật canh tác, kinh nghiệm làm Đến nay, nghề làm vườn không chỉ được phát vườn của nhiều nông dân tiêu biểu về nghề làm triển trong cả nước mà Hội Làm vườn Việt Nam - tổ

vườn và các nhà khoa học trong lĩnh vực kinh tế

chức xã hội - nghề nghiệp của những người yêu làm vườn ở Việt Nam.

vườn, được thành lập từ năm 1986 cũng đã lớn Hy vọng với những kinh nghiệm quý báu này, mạnh không ngừng. Hội đã phát triển trên phạm vi xuất hiện ngày càng nhiều hơn những nông dân cả nước có cả ở bốn cấp Trung ương, tỉnh, huyện, làm vườn giỏi trên khắp mọi miền đất nước, vừa xã, bản làng với số lượng đông đảo hội viên. Có thể

“lợi nhà” vừa “ích nước” - góp phần thực hiện tốt nói nơi đâu có nông dân, nơi đó có tổ chức Hội.

chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng nông Phong trào vận động phát triển kinh tế VAC đã thôn mới và đẩy mạnh hơn phong trào thi đua “Cả

từng bước đổi mới không chỉ giới hạn bởi những nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủ

mảnh vườn nhỏ gần nhà mà được mở rộng thành tướng Chính phủ phát động.

những vườn đồng, vườn rừng, trang trại quy mô Xin giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.

hàng chục ha. Phong trào phát triển kinh tế VAC

không những tạo ra nhiều sản phẩm cho gia đình và Tháng 11 năm 2014

xã hội mà còn đào tạo, dạy nghề cho nông dân NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

hiểu biết về khoa học kỹ thuật nông nghiệp, giỏi 5

6

https://thuviensach.vn

kinh doanh, biết cách làm giàu cho mình và cho quê hương, góp phần tích cực thực hiện “Xóa đói, giảm nghèo” theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước.

Thực hiện Đề án trang bị sách dành cho cơ sở xã, LỜI NHÀ XUẤT BẢN

phường, thị trấn năm 2013, Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia - Sự thật phối hợp với Nhà xuất bản Nông Ở Việt Nam, nghề làm vườn với nghĩa rộng là nghiệp xuất bản cuốn sách Kinh nghiệm làm vườn do kinh tế vườn, ao, chuồng (viết tắt VAC), nghề làm GS. TS. Ngô Thế Dân và GS. TSKH. Hà Minh Trung vườn gắn với quá trình lập nghiệp và phát triển của biên soạn.

cộng đồng cư dân; hình thành nên một cơ cấu kinh Nội dung cuốn sách gồm 100 câu hỏi - trả lời về

tế làng, xã bảo đảm sự tồn tại và phát triển lâu bền những kinh nghiệm quý báu, những trao đổi thiết cho hàng chục triệu hộ nông dân Việt Nam.

thực nhất về kỹ thuật canh tác, kinh nghiệm làm Đến nay, nghề làm vườn không chỉ được phát vườn của nhiều nông dân tiêu biểu về nghề làm triển trong cả nước mà Hội Làm vườn Việt Nam - tổ

vườn và các nhà khoa học trong lĩnh vực kinh tế

chức xã hội - nghề nghiệp của những người yêu làm vườn ở Việt Nam.

vườn, được thành lập từ năm 1986 cũng đã lớn Hy vọng với những kinh nghiệm quý báu này, mạnh không ngừng. Hội đã phát triển trên phạm vi xuất hiện ngày càng nhiều hơn những nông dân cả nước có cả ở bốn cấp Trung ương, tỉnh, huyện, làm vườn giỏi trên khắp mọi miền đất nước, vừa xã, bản làng với số lượng đông đảo hội viên. Có thể

“lợi nhà” vừa “ích nước” - góp phần thực hiện tốt nói nơi đâu có nông dân, nơi đó có tổ chức Hội.

chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng nông Phong trào vận động phát triển kinh tế VAC đã thôn mới và đẩy mạnh hơn phong trào thi đua “Cả

từng bước đổi mới không chỉ giới hạn bởi những nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủ

mảnh vườn nhỏ gần nhà mà được mở rộng thành tướng Chính phủ phát động.

những vườn đồng, vườn rừng, trang trại quy mô Xin giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.

hàng chục ha. Phong trào phát triển kinh tế VAC

không những tạo ra nhiều sản phẩm cho gia đình và Tháng 11 năm 2014

xã hội mà còn đào tạo, dạy nghề cho nông dân NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

hiểu biết về khoa học kỹ thuật nông nghiệp, giỏi 5

6

https://thuviensach.vn

Viện nghiên cứu Rau quả thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VASS) đóng góp ý kiến.

Cuốn sách Kinh nghiệm làm vườn nhằm giúp người làm vườn tham khảo, vận dụng để sản xuất có LỜI NÓI ĐẦU

hiệu quả hơn, nhất là vườn cây trong hệ thống VAC.

Nguyễn Ngọc Trìu

Phát triển kinh tế VAC do Hội Làm vườn Việt Nguyên Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam Nam đề xuất và vận động trong hơn một phần tư

(Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, thế kỷ qua nay đã trở thành phong trào quần chúng, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp)

góp phần chuyển dịch cơ cấu trong nông nghiệp, hình thành vùng chuyên canh cây ăn quả tập trung, thực hiện chiến lược xoá đói giảm nghèo và làm giàu của một bộ phận nông dân, hội viên.

Trong quá trình lao động làm VAC đã xuất hiện rất nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, có những sáng kiến của nông dân chưa có nhà khoa học nào nghĩ

đến. Báo Nông nghiệp Việt Nam và báo Kinh tế

Nông thôn đã đăng tải khá nhiều bài nói về kinh nghiệm quý của nông dân dưới dạng “mẹo vặt nhà nông”. Mặt khác trong quá trình vận động phát triển kinh tế VAC, chuyển giao kỹ thuật, các nhà khoa học của Hội Làm vườn cũng đã sưu tập được nhiều kinh nghiệm hay trong nghề làm vườn.

Cuốn sách Kinh nghiệm làm vườn do GS.TS.

Ngô Thế Dân, GS.TSKH. Hà Minh Trung biên soạn dựa theo những tài liệu đã nói ở trên. Cuốn sách đã được TS. Đỗ Đình Ca - Trưởng Bộ môn Cây ăn quả -

7

8

https://thuviensach.vn

Viện nghiên cứu Rau quả thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VASS) đóng góp ý kiến.

Cuốn sách Kinh nghiệm làm vườn nhằm giúp người làm vườn tham khảo, vận dụng để sản xuất có LỜI NÓI ĐẦU

hiệu quả hơn, nhất là vườn cây trong hệ thống VAC.

Nguyễn Ngọc Trìu

Phát triển kinh tế VAC do Hội Làm vườn Việt Nguyên Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam Nam đề xuất và vận động trong hơn một phần tư

(Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, thế kỷ qua nay đã trở thành phong trào quần chúng, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp)

góp phần chuyển dịch cơ cấu trong nông nghiệp, hình thành vùng chuyên canh cây ăn quả tập trung, thực hiện chiến lược xoá đói giảm nghèo và làm giàu của một bộ phận nông dân, hội viên.

Trong quá trình lao động làm VAC đã xuất hiện rất nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, có những sáng kiến của nông dân chưa có nhà khoa học nào nghĩ

đến. Báo Nông nghiệp Việt Nam và báo Kinh tế

Nông thôn đã đăng tải khá nhiều bài nói về kinh nghiệm quý của nông dân dưới dạng “mẹo vặt nhà nông”. Mặt khác trong quá trình vận động phát triển kinh tế VAC, chuyển giao kỹ thuật, các nhà khoa học của Hội Làm vườn cũng đã sưu tập được nhiều kinh nghiệm hay trong nghề làm vườn.

Cuốn sách Kinh nghiệm làm vườn do GS.TS.

Ngô Thế Dân, GS.TSKH. Hà Minh Trung biên soạn dựa theo những tài liệu đã nói ở trên. Cuốn sách đã được TS. Đỗ Đình Ca - Trưởng Bộ môn Cây ăn quả -

7

8

https://thuviensach.vn

tạo tán, tỉa cành và một vài kĩ

năng cần lưu ý khi sử dụng?

46

Câu hỏi 9:

Xin cho biết kinh nghiệm xử

lý thanh long ra hoa trái vụ

bằng đèn compact?

49

MỤC LỤC

Câu hỏi 10: Làm gì khi cây hồng rụng quả non nhiều?

52

Trang

Câu hỏi 11: Kinh nghiệm xử lý cho quýt Lời Nhà xuất bản

5

ra quả trái vụ và phòng trừ

Lời nói đầu

7

sâu hại?

53

Câu hỏi 1:

Yếu tố nào có tính chất quyết

Câu hỏi 12: Cam đỏ Cara Cara có thể

định để chọn cây ăn quả phù

trồng thành công ở Việt

hợp trồng trong vườn?

19

Nam không?

56

Câu hỏi 2:

Nên thiết kế vườn cây ăn

Câu hỏi 13: Xin cho biết kinh nghiệm quả như thế nào?

26

trồng chuyên canh cây cam

Câu hỏi 3:

Xin cho biết cách trồng cây

sành theo cách mới của

ăn quả?

31

nông dân đồng bằng sông

Câu hỏi 4:

Khi nào cần tưới nước cho

Cửu Long?

57

cây ăn quả và tưới theo

Câu hỏi 14: Xin cho biết kinh nghiệm phương pháp nào?

35

thâm canh cam đạt năng

Câu hỏi 5:

Tại sao phải tạo tán và đốn

suất cao?

59

tỉa cành cây ăn quả, kỹ thuật

Câu hỏi 15: Kinh nghiệm để có chanh thực hiện như thế nào?

37

trái vụ ở các tỉnh phía Bắc?

63

Câu hỏi 6:

Xin cho biết kinh nghiệm

Câu hỏi 16: Tại sao cam, chanh hay bón phân cho cây ăn quả?

42

rụng quả, biện pháp hạn

Câu hỏi 7:

Xin cho biết cách chiết cây

chế rụng quả?

65

ăn quả nhanh ra rễ?

44

Câu hỏi 17: Xin cho biết những giống Câu hỏi 8:

Xin được cung cấp thông tin

chanh trồng phổ biến và kỹ

về một số loại công cụ để

thuật trồng chanh?

68

9

10

https://thuviensach.vn

tạo tán, tỉa cành và một vài kĩ

năng cần lưu ý khi sử dụng?

46

Câu hỏi 9:

Xin cho biết kinh nghiệm xử

lý thanh long ra hoa trái vụ

bằng đèn compact?

49

MỤC LỤC

Câu hỏi 10: Làm gì khi cây hồng rụng quả non nhiều?

52

Trang

Câu hỏi 11: Kinh nghiệm xử lý cho quýt Lời Nhà xuất bản

5

ra quả trái vụ và phòng trừ

Lời nói đầu

7

sâu hại?

53

Câu hỏi 1:

Yếu tố nào có tính chất quyết

Câu hỏi 12: Cam đỏ Cara Cara có thể

định để chọn cây ăn quả phù

trồng thành công ở Việt

hợp trồng trong vườn?

19

Nam không?

56

Câu hỏi 2:

Nên thiết kế vườn cây ăn

Câu hỏi 13: Xin cho biết kinh nghiệm quả như thế nào?

26

trồng chuyên canh cây cam

Câu hỏi 3:

Xin cho biết cách trồng cây

sành theo cách mới của

ăn quả?

31

nông dân đồng bằng sông

Câu hỏi 4:

Khi nào cần tưới nước cho

Cửu Long?

57

cây ăn quả và tưới theo

Câu hỏi 14: Xin cho biết kinh nghiệm phương pháp nào?

35

thâm canh cam đạt năng

Câu hỏi 5:

Tại sao phải tạo tán và đốn

suất cao?

59

tỉa cành cây ăn quả, kỹ thuật

Câu hỏi 15: Kinh nghiệm để có chanh thực hiện như thế nào?

37

trái vụ ở các tỉnh phía Bắc?

63

Câu hỏi 6:

Xin cho biết kinh nghiệm

Câu hỏi 16: Tại sao cam, chanh hay bón phân cho cây ăn quả?

42

rụng quả, biện pháp hạn

Câu hỏi 7:

Xin cho biết cách chiết cây

chế rụng quả?

65

ăn quả nhanh ra rễ?

44

Câu hỏi 17: Xin cho biết những giống Câu hỏi 8:

Xin được cung cấp thông tin

chanh trồng phổ biến và kỹ

về một số loại công cụ để

thuật trồng chanh?

68

9

10

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 18: Xin cho biết kinh nghiệm để

Câu hỏi 29: Kinh nghiệm bảo quản bưởi?

93

bưởi cho trái nhiều đợt

Câu hỏi 30: Bưởi bị thối gốc chảy nhựa trong năm ở Nam Bộ?

73

khiến lá bị vàng, cây sinh

Câu hỏi 19: Bí quyết để bưởi cho trái trưởng kém, năng suất giảm,

sớm ở Nam Bộ?

75

bệnh nặng làm cây khô chết.

Câu hỏi 20: Xin cho biết cách điều chỉnh Xin cho biết nguyên nhân và

vị trí ra hoa của cây bưởi để

cách chữa chạy?

95

đạt năng suất cao?

76

Câu hỏi 31: Tại sao vườn cam Canh của Câu hỏi 21: Kinh nghiệm trồng cam nhà tôi đang sinh trưởng tốt,

Canh, bưởi Diễn làm cảnh?

79

ra quả đều hàng năm bỗng

Câu hỏi 22: Xin cho biết thông tin về

nhiên một số cây bị vàng lá

giống bưởi Đoan Hùng lai,

và chết? Xin cho biết nguyên

cách trồng có khác với bưởi

nhân và cách khắc phục?

96

Đoan Hùng không?

81

Câu hỏi 32: Nhiều loại quả khi chín bị

Câu hỏi 23: Bưởi Diễn Hà Nội có thể

thối, bổ ra thấy có sâu trắng

trồng trên đất trung du đồi

giống như con dòi. Xin cho

núi không?

83

biết tên sâu hại và cách

Câu hỏi 24: Xin cho biết thông tin về

bưởi Thanh Trà - đặc sản

phòng trừ?

98

vườn Huế?

85

Câu hỏi 33: Tôi sống ở vùng núi cao, Câu hỏi 25: Xin cho biết nguồn gốc của nghe nói Lào Cai khảo

giống bưởi chín muộn

nghiệm thành công một số

ĐHM?

86

giống cây ăn quả ôn đới, xin

Câu hỏi 26: Xin cho biết kinh nghiệm để

cho biết cụ thể?

99

bưởi Phúc Trạch hồi sinh

Câu hỏi 34: Xin cho biết kinh nghiệm trúng mùa?

87

ghép cải tạo giống hồng ở

Câu hỏi 27: Xin cho biết cách phân biệt Lục Ngạn?

101

hai giống bưởi Đoan Hùng?

90

Câu hỏi 35: Xin cho biết hai giống lê Đài Câu hỏi 28: Kinh nghiệm để quả bưởi Loan nhập nội đã trồng

lớn đều?

91

thành công ở Hà Giang?

104

11

12

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 18: Xin cho biết kinh nghiệm để

Câu hỏi 29: Kinh nghiệm bảo quản bưởi?

93

bưởi cho trái nhiều đợt

Câu hỏi 30: Bưởi bị thối gốc chảy nhựa trong năm ở Nam Bộ?

73

khiến lá bị vàng, cây sinh

Câu hỏi 19: Bí quyết để bưởi cho trái trưởng kém, năng suất giảm,

sớm ở Nam Bộ?

75

bệnh nặng làm cây khô chết.

Câu hỏi 20: Xin cho biết cách điều chỉnh Xin cho biết nguyên nhân và

vị trí ra hoa của cây bưởi để

cách chữa chạy?

95

đạt năng suất cao?

76

Câu hỏi 31: Tại sao vườn cam Canh của Câu hỏi 21: Kinh nghiệm trồng cam nhà tôi đang sinh trưởng tốt,

Canh, bưởi Diễn làm cảnh?

79

ra quả đều hàng năm bỗng

Câu hỏi 22: Xin cho biết thông tin về

nhiên một số cây bị vàng lá

giống bưởi Đoan Hùng lai,

và chết? Xin cho biết nguyên

cách trồng có khác với bưởi

nhân và cách khắc phục?

96

Đoan Hùng không?

81

Câu hỏi 32: Nhiều loại quả khi chín bị

Câu hỏi 23: Bưởi Diễn Hà Nội có thể

thối, bổ ra thấy có sâu trắng

trồng trên đất trung du đồi

giống như con dòi. Xin cho

núi không?

83

biết tên sâu hại và cách

Câu hỏi 24: Xin cho biết thông tin về

bưởi Thanh Trà - đặc sản

phòng trừ?

98

vườn Huế?

85

Câu hỏi 33: Tôi sống ở vùng núi cao, Câu hỏi 25: Xin cho biết nguồn gốc của nghe nói Lào Cai khảo

giống bưởi chín muộn

nghiệm thành công một số

ĐHM?

86

giống cây ăn quả ôn đới, xin

Câu hỏi 26: Xin cho biết kinh nghiệm để

cho biết cụ thể?

99

bưởi Phúc Trạch hồi sinh

Câu hỏi 34: Xin cho biết kinh nghiệm trúng mùa?

87

ghép cải tạo giống hồng ở

Câu hỏi 27: Xin cho biết cách phân biệt Lục Ngạn?

101

hai giống bưởi Đoan Hùng?

90

Câu hỏi 35: Xin cho biết hai giống lê Đài Câu hỏi 28: Kinh nghiệm để quả bưởi Loan nhập nội đã trồng

lớn đều?

91

thành công ở Hà Giang?

104

11

12

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 36: Có thể cho táo ra quả trái vụ

Câu hỏi 50: Xin cho biết kinh nghiệm trồng được không?

106

ổi ruột hồng ở An Giang?

130

Câu hỏi 37: Quả nho hay bị nứt khi bắt Câu hỏi 51: Có cách nào làm cho cây ổi đầu chín, xin cho biết nguyên

“trẻ lâu” và cho năng suất cao?

131

nhân và cách khắc phục?

107

Câu hỏi 52: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 38: Xin cho biết kinh nghiệm trồng đu đủ F1?

133

trồng mít để có nhiều quả?

109

Câu hỏi 53: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 39: Xin cho biết kinh nghiệm để

“cải lão hoàn đồng” cho cây

khế ngọt ra quả quanh năm?

112

đu đủ?

137

Câu hỏi 40: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 54: Muốn đu đủ thấp cây thì trồng chuối ngự Đại Hoàng?

112

phải làm như thế nào?

138

Câu hỏi 41: Kinh nghiệm giấm chuối tiêu Câu hỏi 55: Xin hỏi kinh nghiệm để đu để chín dịp tết Nguyên đán?

114

đủ sai quả và lâu cỗi?

140

Câu hỏi 42: Kinh nghiệm xử lý dứa Cayen Câu hỏi 56: Xin cho biết cách khắc phục ra hoa trái vụ?

117

khi cây đu đủ bị ngập úng?

142

Câu hỏi 43: Xin cho biết các biện pháp Câu hỏi 57: Xin cho biết kinh nghiệm trồng dứa theo kiểu mới?

119

tạo dáng đu đủ lùn?

143

Câu hỏi 44: Vì sao cây gấc không đậu quả?

122

Câu hỏi 58: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 45: Xin cho biết kinh nghiệm trồng gấc từ dây gấc?

124

trồng giống dưa hấu mới

Câu hỏi 46: Xin cho biết kinh nghiệm Kim Mỹ Nhân?

144

diệt sâu đục cành hồng xiêm? 125

Câu hỏi 59: Để trồng dưa hấu thành công Câu hỏi 47: Xin cho biết kinh nghiệm dân cần lưu ý đến kỹ thuật gì?

145

gian giấm quả hồng xiêm?

127

Câu hỏi 60: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 48: Xin cho biết thông tin về cây trồng dưa hấu không hạt

ổi Bo, một giống ổi nổi tiếng

bằng phương pháp cải tiến?

146

ở đồng bằng sông Hồng?

128

Câu hỏi 61: Xin cho biết có thể điều Câu hỏi 49: Xin cho biết kinh nghiệm khiển để na ra hoa ra quả

cho ổi ra quả trái vụ?

129

sớm hơn hoặc muộn hơn?

148

13

14

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 36: Có thể cho táo ra quả trái vụ

Câu hỏi 50: Xin cho biết kinh nghiệm trồng được không?

106

ổi ruột hồng ở An Giang?

130

Câu hỏi 37: Quả nho hay bị nứt khi bắt Câu hỏi 51: Có cách nào làm cho cây ổi đầu chín, xin cho biết nguyên

“trẻ lâu” và cho năng suất cao?

131

nhân và cách khắc phục?

107

Câu hỏi 52: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 38: Xin cho biết kinh nghiệm trồng đu đủ F1?

133

trồng mít để có nhiều quả?

109

Câu hỏi 53: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 39: Xin cho biết kinh nghiệm để

“cải lão hoàn đồng” cho cây

khế ngọt ra quả quanh năm?

112

đu đủ?

137

Câu hỏi 40: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 54: Muốn đu đủ thấp cây thì trồng chuối ngự Đại Hoàng?

112

phải làm như thế nào?

138

Câu hỏi 41: Kinh nghiệm giấm chuối tiêu Câu hỏi 55: Xin hỏi kinh nghiệm để đu để chín dịp tết Nguyên đán?

114

đủ sai quả và lâu cỗi?

140

Câu hỏi 42: Kinh nghiệm xử lý dứa Cayen Câu hỏi 56: Xin cho biết cách khắc phục ra hoa trái vụ?

117

khi cây đu đủ bị ngập úng?

142

Câu hỏi 43: Xin cho biết các biện pháp Câu hỏi 57: Xin cho biết kinh nghiệm trồng dứa theo kiểu mới?

119

tạo dáng đu đủ lùn?

143

Câu hỏi 44: Vì sao cây gấc không đậu quả?

122

Câu hỏi 58: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 45: Xin cho biết kinh nghiệm trồng gấc từ dây gấc?

124

trồng giống dưa hấu mới

Câu hỏi 46: Xin cho biết kinh nghiệm Kim Mỹ Nhân?

144

diệt sâu đục cành hồng xiêm? 125

Câu hỏi 59: Để trồng dưa hấu thành công Câu hỏi 47: Xin cho biết kinh nghiệm dân cần lưu ý đến kỹ thuật gì?

145

gian giấm quả hồng xiêm?

127

Câu hỏi 60: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 48: Xin cho biết thông tin về cây trồng dưa hấu không hạt

ổi Bo, một giống ổi nổi tiếng

bằng phương pháp cải tiến?

146

ở đồng bằng sông Hồng?

128

Câu hỏi 61: Xin cho biết có thể điều Câu hỏi 49: Xin cho biết kinh nghiệm khiển để na ra hoa ra quả

cho ổi ra quả trái vụ?

129

sớm hơn hoặc muộn hơn?

148

13

14

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 62: Có cách nào thụ phấn bổ

Câu hỏi 75: Xin cho biết những ưu việt sung cho cây na không?

150

của giống xoài Úc ghép

Câu hỏi 63: Xin cho biết kinh nghiệm trên xoài Canh nông (giống

trồng na trên đất dốc núi đá

địa phương)?

178

ở Chi Lăng, Lạng Sơn?

152

Câu hỏi 76: Xử lý xoài ra hoa ở phía Bắc?

180

Câu hỏi 64: Na thường bị các loại sâu Câu hỏi 77: Làm cách nào để xoài miền bệnh gì? Xin cho biết cách

Bắc sai quả?

182

phòng trừ?

157

Câu hỏi 78: Xin cho biết kinh nghiệm thu Câu hỏi 65: Xin cho biết kỹ thuật trồng hái, giấm xoài không thối?

185

na dai đạt năng suất cao?

160

Câu hỏi 79: Xin cho biết cách nào có thể

Câu hỏi 66: Xin cho biết bí quyết trồng hạn chế xoài rụng trái non?

186

mãng cầu xiêm?

162

Câu hỏi 80: Xin cho biết thông tin về

Câu hỏi 67: Xin cho biết cách xử lý xoài hạt lép Đài Loan mới

mãng cầu ra hoa trái vụ?

163

trồng thành công ở Hà Nội?

187

Câu hỏi 68: Kinh nghiệm thụ phấn bổ

Câu hỏi 81: Ăn xoài, ổi có lợi cho sức sung cho mãng cầu gai?

165

khỏe như thế nào?

189

Câu hỏi 69: Xin cho biết kĩ thuật ghép xoài như thế nào?

166

Câu hỏi 82: Xin cho biết cách ghép cải tạo vườn nhãn ở phía Bắc

Câu hỏi 70: Xin cho biết cách xử lý cho xoài ra hoa sớm ở miền Nam? 168

nước ta?

190

Câu hỏi 71: Vì sao cây xoài không ra trái, Câu hỏi 83: Xin cho biết cách ghép cải xin cho biết cách khắc phục? 170

tạo vườn nhãn ở phía Nam?

193

Câu hỏi 72: Xin cho biết vì sao phải bọc Câu hỏi 84: Xin cho biết ai là chủ nhân trái xoài và sử dụng kỹ thuật

của những cây nhãn chín

bọc trái xoài được lợi gì?

173

muộn ở miền Bắc?

195

Câu hỏi 73: Làm cách nào có thể bảo quản Câu hỏi 85: Xin cho biết tầm quan trọng xoài cát Hoà Lộc tươi lâu?

175

của kỹ thuật đốn tỉa cành

Câu hỏi 74: Xin cho biết kinh nghiệm cải trong thâm canh vải thiều?

197

tạo vườn xoài ở vùng duyên

Câu hỏi 86: Một số biện pháp thúc đẩy hải Nam Trung Bộ?

176

vải ra hoa và đậu quả?

199

15

16

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 62: Có cách nào thụ phấn bổ

Câu hỏi 75: Xin cho biết những ưu việt sung cho cây na không?

150

của giống xoài Úc ghép

Câu hỏi 63: Xin cho biết kinh nghiệm trên xoài Canh nông (giống

trồng na trên đất dốc núi đá

địa phương)?

178

ở Chi Lăng, Lạng Sơn?

152

Câu hỏi 76: Xử lý xoài ra hoa ở phía Bắc?

180

Câu hỏi 64: Na thường bị các loại sâu Câu hỏi 77: Làm cách nào để xoài miền bệnh gì? Xin cho biết cách

Bắc sai quả?

182

phòng trừ?

157

Câu hỏi 78: Xin cho biết kinh nghiệm thu Câu hỏi 65: Xin cho biết kỹ thuật trồng hái, giấm xoài không thối?

185

na dai đạt năng suất cao?

160

Câu hỏi 79: Xin cho biết cách nào có thể

Câu hỏi 66: Xin cho biết bí quyết trồng hạn chế xoài rụng trái non?

186

mãng cầu xiêm?

162

Câu hỏi 80: Xin cho biết thông tin về

Câu hỏi 67: Xin cho biết cách xử lý xoài hạt lép Đài Loan mới

mãng cầu ra hoa trái vụ?

163

trồng thành công ở Hà Nội?

187

Câu hỏi 68: Kinh nghiệm thụ phấn bổ

Câu hỏi 81: Ăn xoài, ổi có lợi cho sức sung cho mãng cầu gai?

165

khỏe như thế nào?

189

Câu hỏi 69: Xin cho biết kĩ thuật ghép xoài như thế nào?

166

Câu hỏi 82: Xin cho biết cách ghép cải tạo vườn nhãn ở phía Bắc

Câu hỏi 70: Xin cho biết cách xử lý cho xoài ra hoa sớm ở miền Nam? 168

nước ta?

190

Câu hỏi 71: Vì sao cây xoài không ra trái, Câu hỏi 83: Xin cho biết cách ghép cải xin cho biết cách khắc phục? 170

tạo vườn nhãn ở phía Nam?

193

Câu hỏi 72: Xin cho biết vì sao phải bọc Câu hỏi 84: Xin cho biết ai là chủ nhân trái xoài và sử dụng kỹ thuật

của những cây nhãn chín

bọc trái xoài được lợi gì?

173

muộn ở miền Bắc?

195

Câu hỏi 73: Làm cách nào có thể bảo quản Câu hỏi 85: Xin cho biết tầm quan trọng xoài cát Hoà Lộc tươi lâu?

175

của kỹ thuật đốn tỉa cành

Câu hỏi 74: Xin cho biết kinh nghiệm cải trong thâm canh vải thiều?

197

tạo vườn xoài ở vùng duyên

Câu hỏi 86: Một số biện pháp thúc đẩy hải Nam Trung Bộ?

176

vải ra hoa và đậu quả?

199

15

16

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 87: Làm gì khi vải thiều không phải sản xuất cây ăn quả

ra hoa hoặc chậm ra hoa?

201

theo tiêu chuẩn GAP?

220

Câu hỏi 88: Cách gì có thể chống rụng Câu hỏi 99: Xin cho biết tóm tắt về Hội quả sinh lý cho vải thiều?

204

Làm vườn Việt Nam?

223

Câu hỏi 89: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 100: Xin cho biết nghĩa vụ và ghép vải chín sớm trên

quyền lợi của Hội viên Hội

giống chính vụ để kéo dài

Làm vườn Việt Nam?

225

thời gian thu hoạch vải?

206

Câu hỏi 90: Xin cho biết kĩ thuật ghép nhãn lên vải để khắc phục

vượt cầu về vải?

207

Câu hỏi 91: Cách xử lý bệnh xù ngọn (chổi xể) cho nhãn tiêu

miền Nam?

210

Câu hỏi 92: Cách cho vú sữa ra trái sớm?

211

Câu hỏi 93: Kinh nghiệm xử lý vú sữa cho trái sớm?

213

Câu hỏi 94: Kinh nghiệm xử lý vú sữa ra trái nghịch mùa?

214

Câu hỏi 95: Cách thúc cho tre Bát độ

ra măng sớm trái vụ như

thế nào?

216

Câu hỏi 96: Làm thế nào để tre Bát độ ra nhiều măng?

217

Câu hỏi 97: Xin cho biết một số kinh nghiệm trồng tre Bát độ lấy

măng trên đất đỏ Bazan?

218

Câu hỏi 98: Sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn GAP là gì? Tại sao

17

18

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 87: Làm gì khi vải thiều không phải sản xuất cây ăn quả

ra hoa hoặc chậm ra hoa?

201

theo tiêu chuẩn GAP?

220

Câu hỏi 88: Cách gì có thể chống rụng Câu hỏi 99: Xin cho biết tóm tắt về Hội quả sinh lý cho vải thiều?

204

Làm vườn Việt Nam?

223

Câu hỏi 89: Xin cho biết kinh nghiệm Câu hỏi 100: Xin cho biết nghĩa vụ và ghép vải chín sớm trên

quyền lợi của Hội viên Hội

giống chính vụ để kéo dài

Làm vườn Việt Nam?

225

thời gian thu hoạch vải?

206

Câu hỏi 90: Xin cho biết kĩ thuật ghép nhãn lên vải để khắc phục

vượt cầu về vải?

207

Câu hỏi 91: Cách xử lý bệnh xù ngọn (chổi xể) cho nhãn tiêu

miền Nam?

210

Câu hỏi 92: Cách cho vú sữa ra trái sớm?

211

Câu hỏi 93: Kinh nghiệm xử lý vú sữa cho trái sớm?

213

Câu hỏi 94: Kinh nghiệm xử lý vú sữa ra trái nghịch mùa?

214

Câu hỏi 95: Cách thúc cho tre Bát độ

ra măng sớm trái vụ như

thế nào?

216

Câu hỏi 96: Làm thế nào để tre Bát độ ra nhiều măng?

217

Câu hỏi 97: Xin cho biết một số kinh nghiệm trồng tre Bát độ lấy

măng trên đất đỏ Bazan?

218

Câu hỏi 98: Sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn GAP là gì? Tại sao

17

18

https://thuviensach.vn

mùa đông giá lạnh để phân hóa mầm hoa. Cây

Câu hỏi 1: Yếu tố nào có tính chất quyết định ăn quả tiêu biểu của vùng: táo, lê, anh đào, đào, để chọn cây ăn quả phù hợp trồng trong vườn?

mận. Yêu cầu độ lạnh thấp để phân hóa mầm hoa của các loại cây trên thường trong khoảng

Trả lời:

300 CU trở lên (CU - Chilling Unit = đơn vị đo Mọi cây ăn quả đều có thể sinh trưởng ở

độ lạnh = số giờ có nhiệt độ từ 7oC và thấp hơn).

nhiệt độ 10oC trở lên, nhưng để có thể phân hóa Ngoài 3 vùng chính nêu trên, còn có vùng cây được mầm hoa hình thành quả thì đòi hỏi phải ăn quả ôn đới độ lạnh thấp. Với mùa đông có lúc có điều kiện nhiệt độ nhất định. Căn cứ vào yêu xuống dưới 0oC và đôi khi có tuyết. Cây ăn quả

cầu này người ta đã phân chia cây ăn quả thành chính của vùng là: lê, đào, mận, hồng, với yêu 3 vùng sinh thái:

cầu độ lạnh vài chục CU đến 150 - 200 CU.

- Vùng cây ăn quả nhiệt đới

Một số loại cây ăn quả không có yêu cầu chặt Bình quân nhiệt độ năm khoảng 24oC và cao chẽ về khí hậu nhiệt đới hay á nhiệt đới như ổi, hơn, có mùa khô và mùa mưa. Nhiệt độ bình chuối, na, hồng xiêm, mít. Cây ăn quả có múi là quân tháng lạnh nhất trong năm là trên 18oC.

nhóm cây thích nghi rộng nhất: nhiệt đới, á Phân hóa mầm hoa phụ thuộc vào độ ẩm của nhiệt đới và cả một số tiểu vùng ôn đới như Địa đất. Cây ăn quả tiêu biểu: chôm chôm, măng Trung Hải. Xoài và nhãn có dòng nhiệt đới và cụt, vú sữa, xoài, nhãn nhiệt đới (Xuồng cơm dòng á nhiệt đới như đã nêu ở trên.

vàng, Tiêu da bò).

Ở Việt Nam để chọn loại cây ăn quả thích hợp

- Vùng cây ăn quả á nhiệt đới

trồng trong vườn phải dựa vào phân vùng sinh Có mùa đông lạnh và mùa hè nóng ẩm.

thái. Khí hậu Việt Nam được xác định là nhiệt đới Nhiệt độ bình quân tháng lạnh nhất trong năm nhưng lại chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc (tháng 12, tháng giêng) trong phạm vi 13 -

lạnh từ lục địa Siberi, gió mùa Tây Nam và Đông 18oC. Phân hóa mầm hoa cần có số giờ lạnh Nam Á nên đã không còn thuần túy là nhiệt đới, thấp. Cây ăn quả tiêu biểu: mận, hồng, vải, do vậy, khí hậu đa dạng. So sánh các tiêu chí xác nhãn á nhiệt đới (nhãn chín muộn Hưng Yên, định vùng cây ăn quả theo khí hậu cũng như đặc nhãn Ido Thái Lan)...

điểm thời tiết của 7 vùng sinh thái chúng ta có thể

- Vùng cây ăn quả ôn đới: Mùa đông dài, có xác định vùng cây ăn quả cho từng vùng sinh thái băng tuyết, mùa hè mát. Cây ăn quả cần một nông nghiệp như sau:

19

20

https://thuviensach.vn

mùa đông giá lạnh để phân hóa mầm hoa. Cây

Câu hỏi 1: Yếu tố nào có tính chất quyết định ăn quả tiêu biểu của vùng: táo, lê, anh đào, đào, để chọn cây ăn quả phù hợp trồng trong vườn?

mận. Yêu cầu độ lạnh thấp để phân hóa mầm hoa của các loại cây trên thường trong khoảng

Trả lời:

300 CU trở lên (CU - Chilling Unit = đơn vị đo Mọi cây ăn quả đều có thể sinh trưởng ở

độ lạnh = số giờ có nhiệt độ từ 7oC và thấp hơn).

nhiệt độ 10oC trở lên, nhưng để có thể phân hóa Ngoài 3 vùng chính nêu trên, còn có vùng cây được mầm hoa hình thành quả thì đòi hỏi phải ăn quả ôn đới độ lạnh thấp. Với mùa đông có lúc có điều kiện nhiệt độ nhất định. Căn cứ vào yêu xuống dưới 0oC và đôi khi có tuyết. Cây ăn quả

cầu này người ta đã phân chia cây ăn quả thành chính của vùng là: lê, đào, mận, hồng, với yêu 3 vùng sinh thái:

cầu độ lạnh vài chục CU đến 150 - 200 CU.

- Vùng cây ăn quả nhiệt đới

Một số loại cây ăn quả không có yêu cầu chặt Bình quân nhiệt độ năm khoảng 24oC và cao chẽ về khí hậu nhiệt đới hay á nhiệt đới như ổi, hơn, có mùa khô và mùa mưa. Nhiệt độ bình chuối, na, hồng xiêm, mít. Cây ăn quả có múi là quân tháng lạnh nhất trong năm là trên 18oC.

nhóm cây thích nghi rộng nhất: nhiệt đới, á Phân hóa mầm hoa phụ thuộc vào độ ẩm của nhiệt đới và cả một số tiểu vùng ôn đới như Địa đất. Cây ăn quả tiêu biểu: chôm chôm, măng Trung Hải. Xoài và nhãn có dòng nhiệt đới và cụt, vú sữa, xoài, nhãn nhiệt đới (Xuồng cơm dòng á nhiệt đới như đã nêu ở trên.

vàng, Tiêu da bò).

Ở Việt Nam để chọn loại cây ăn quả thích hợp

- Vùng cây ăn quả á nhiệt đới

trồng trong vườn phải dựa vào phân vùng sinh Có mùa đông lạnh và mùa hè nóng ẩm.

thái. Khí hậu Việt Nam được xác định là nhiệt đới Nhiệt độ bình quân tháng lạnh nhất trong năm nhưng lại chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc (tháng 12, tháng giêng) trong phạm vi 13 -

lạnh từ lục địa Siberi, gió mùa Tây Nam và Đông 18oC. Phân hóa mầm hoa cần có số giờ lạnh Nam Á nên đã không còn thuần túy là nhiệt đới, thấp. Cây ăn quả tiêu biểu: mận, hồng, vải, do vậy, khí hậu đa dạng. So sánh các tiêu chí xác nhãn á nhiệt đới (nhãn chín muộn Hưng Yên, định vùng cây ăn quả theo khí hậu cũng như đặc nhãn Ido Thái Lan)...

điểm thời tiết của 7 vùng sinh thái chúng ta có thể

- Vùng cây ăn quả ôn đới: Mùa đông dài, có xác định vùng cây ăn quả cho từng vùng sinh thái băng tuyết, mùa hè mát. Cây ăn quả cần một nông nghiệp như sau:

19

20

https://thuviensach.vn

- Trung du miền núi phía Bắc: Là vùng cây ăn Lạng Sơn 259 21,3

39,8

- 2,1

1400

81

quả á nhiệt đới và cây ăn quả ôn đới chịu lạnh Trùng

520 19,9

36,3

- 3,0

1572

81

thấp. Địa bàn vùng này gồm 12 tỉnh miền núi Khánh

phía Bắc với vĩ độ bắc từ 22o,39’ (Cao Bằng) Phó Bảng 1482 15,7

30,5

- 4,0

1538

83

xuống đến 21o,17’ (Bắc Giang). Nhiệt độ tháng Sa Pa

1581 15,3

30,0

- 2,0

1769

87

giêng là tháng lạnh nhất trong năm có nhiệt độ là 13,7oC ở Lạng Sơn và cao nhất là 16,4oC tại Bắc Vùng đồng bằng sông Hồng - Vùng cây ăn quả á Giang, cả hai trị số này đều thấp dưới 18oC, có nhiệt đới

mùa khô lạnh và mùa mưa nóng, càng lên cao Vùng này gồm 9 tỉnh nằm trong tam giác châu nhiệt độ càng giảm và tạo thành tiểu vùng khí thổ sông Hồng. Nhiệt độ bình quân tháng lạnh hậu đặc thù (xem bảng 1) mang tính cận ôn đới nhất trong năm (tháng 12, tháng 1) là 16,5oC. Có 2

hoặc tiểu vùng ôn đới có độ lạnh thấp. Ở mỗi tỉnh mùa chính: Mùa đông lạnh và khô từ tháng 10

miền núi phía Bắc đều có vùng thấp và vùng cao năm trước đến tháng 2 năm sau và mùa hè nóng với thành phần cây ăn quả rất phong phú. Vùng ẩm từ tháng 3 đến tháng 9. Khí hậu nằm trong trung du và vùng núi thấp có thể trồng cây ăn tiêu chí của vùng cây ăn quả á nhiệt đới.

quả á nhiệt đới và nhiệt đới như nhãn, xoài, vải, Các cây ăn quả á nhiệt đới tiêu biểu của vùng chuối, dứa... Vùng cao trồng cây ăn quả ôn đới có này là: nhãn, vải. Đây là 2 cây có biểu hiện phản độ lạnh thấp như mận Tam hoa, đào, lê, mắc cọt ứng với nhiệt độ kiểu á nhiệt đới rõ nhất. Vải (Đài Nông 2, Đài Nông 6), hồng giòn...

chỉ trồng được ở một số vùng có mùa đông lạnh như Lục Ngạn, Lục Nam (Bắc Giang), Chí Linh Bảng 1: So sánh khí hậu theo độ cao (Hải Dương). Những năm mùa đông ấm, nóng thì nhãn, vải thường bị mất mùa vì không đủ

Lượng Độ

Nhiệt Nhiệt Nhiệt

độ lạnh để phân hóa mầm hoa. Cây ăn quả khác mưa

ẩm

Độ

độ

độ tối

độ tối

của vùng: hồng xiêm, cam, quýt, bưởi, khế, táo.

trung trung

Địa điểm cao TB

cao

thấp

Cây bơ được trồng ở một số nơi như Hà Nam, bình bình

(m) năm tuyệt

tuyệt

Mộc Châu (Sơn La) cho thu nhập cao.

năm

năm

(oC) đối (oC) đối (oC) (m/m) (%) Vùng duyên hải Bắc Trung Bộ: Vùng cây ăn quả

Hữu

40 22,7

39,5

- 1,1

1427

83

á nhiệt đới chịu ảnh hưởng nhiệt đới Lũng

Duyên hải Bắc Trung Bộ bao gồm các tỉnh 21

22

https://thuviensach.vn

- Trung du miền núi phía Bắc: Là vùng cây ăn Lạng Sơn 259 21,3

39,8

- 2,1

1400

81

quả á nhiệt đới và cây ăn quả ôn đới chịu lạnh Trùng

520 19,9

36,3

- 3,0

1572

81

thấp. Địa bàn vùng này gồm 12 tỉnh miền núi Khánh

phía Bắc với vĩ độ bắc từ 22o,39’ (Cao Bằng) Phó Bảng 1482 15,7

30,5

- 4,0

1538

83

xuống đến 21o,17’ (Bắc Giang). Nhiệt độ tháng Sa Pa

1581 15,3

30,0

- 2,0

1769

87

giêng là tháng lạnh nhất trong năm có nhiệt độ là 13,7oC ở Lạng Sơn và cao nhất là 16,4oC tại Bắc Vùng đồng bằng sông Hồng - Vùng cây ăn quả á Giang, cả hai trị số này đều thấp dưới 18oC, có nhiệt đới

mùa khô lạnh và mùa mưa nóng, càng lên cao Vùng này gồm 9 tỉnh nằm trong tam giác châu nhiệt độ càng giảm và tạo thành tiểu vùng khí thổ sông Hồng. Nhiệt độ bình quân tháng lạnh hậu đặc thù (xem bảng 1) mang tính cận ôn đới nhất trong năm (tháng 12, tháng 1) là 16,5oC. Có 2

hoặc tiểu vùng ôn đới có độ lạnh thấp. Ở mỗi tỉnh mùa chính: Mùa đông lạnh và khô từ tháng 10

miền núi phía Bắc đều có vùng thấp và vùng cao năm trước đến tháng 2 năm sau và mùa hè nóng với thành phần cây ăn quả rất phong phú. Vùng ẩm từ tháng 3 đến tháng 9. Khí hậu nằm trong trung du và vùng núi thấp có thể trồng cây ăn tiêu chí của vùng cây ăn quả á nhiệt đới.

quả á nhiệt đới và nhiệt đới như nhãn, xoài, vải, Các cây ăn quả á nhiệt đới tiêu biểu của vùng chuối, dứa... Vùng cao trồng cây ăn quả ôn đới có này là: nhãn, vải. Đây là 2 cây có biểu hiện phản độ lạnh thấp như mận Tam hoa, đào, lê, mắc cọt ứng với nhiệt độ kiểu á nhiệt đới rõ nhất. Vải (Đài Nông 2, Đài Nông 6), hồng giòn...

chỉ trồng được ở một số vùng có mùa đông lạnh như Lục Ngạn, Lục Nam (Bắc Giang), Chí Linh Bảng 1: So sánh khí hậu theo độ cao (Hải Dương). Những năm mùa đông ấm, nóng thì nhãn, vải thường bị mất mùa vì không đủ

Lượng Độ

Nhiệt Nhiệt Nhiệt

độ lạnh để phân hóa mầm hoa. Cây ăn quả khác mưa

ẩm

Độ

độ

độ tối

độ tối

của vùng: hồng xiêm, cam, quýt, bưởi, khế, táo.

trung trung

Địa điểm cao TB

cao

thấp

Cây bơ được trồng ở một số nơi như Hà Nam, bình bình

(m) năm tuyệt

tuyệt

Mộc Châu (Sơn La) cho thu nhập cao.

năm

năm

(oC) đối (oC) đối (oC) (m/m) (%) Vùng duyên hải Bắc Trung Bộ: Vùng cây ăn quả

Hữu

40 22,7

39,5

- 1,1

1427

83

á nhiệt đới chịu ảnh hưởng nhiệt đới Lũng

Duyên hải Bắc Trung Bộ bao gồm các tỉnh 21

22

https://thuviensach.vn

Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, vào Nam tính chất nhiệt đới thể hiện càng rõ Quảng Trị và Thừa Thiên Huế, trải dài từ 19o,48’

nét. Tuy vậy, thành phố Đà Nẵng, Quảng Nam đến 16o,24’ vĩ độ Bắc. Đặc điểm của vùng là đến Quảng Ngãi vẫn còn ít nhiều chịu ảnh nhiệt độ tăng dần từ Bắc xuống Nam. Nhiệt độ

hưởng của mùa đông phía Bắc và gió nóng bình quân tháng thấp nhất trong năm (tháng 1) miền Tây của đông Trường Sơn, chế độ mưa ở Thanh Hóa và Vinh là 17,4oC và 17,9oC, thấp cũng thay đổi càng vào Nam, tổng lượng mưa hơn 18oC là giới hạn trên của á nhiệt đới; các trị

càng giảm, mùa ít mưa kéo dài.

số này của Đồng Hới (Quảng Bình) và Huế là Nên chọn cây ăn quả nhiệt đới và nhóm cây 19oC và 20oC tương ứng, cao hơn ngưỡng 18oC.

có tính thích nghi rộng, có khả năng chịu hạn Các dẫn liệu trên cho thấy vùng cây ăn quả

tốt. Nên chú ý khai thác vùng đất cát ven biển duyên hải Bắc Trung Bộ vừa mang tính chất á có mực nước ngầm nông để trồng xoài, chanh nhiệt đới và nhiệt đới nhưng chịu ảnh hưởng và một số cây ăn quả khác.

của khí hậu á nhiệt đới nhiều hơn. Trong một vùng khí hậu lại phụ thuộc vào chênh lệch độ

Vùng Tây Nguyên - Vùng cây ăn quả nhiệt đới cao giữa vùng núi, vùng đồi và vùng ven biển, chịu ảnh hưởng á nhiệt đới

do vậy có nhiều lựa chọn cho cây ăn quả. Vùng Tây Nguyên là vùng núi và cao nguyên rộng ven biển, vùng đồi và vùng núi có thể trồng cây lớn ở Trung Bộ thuộc sườn phía tây dãy ăn quả có múi, nhãn, vải, đu đủ, mít... Một số

Trường Sơn, bao gồm những khối núi lớn nối vùng núi cao miền tây Thanh Hóa, Nghệ An, với nhau bằng những cao nguyên bằng phẳng Hà Tĩnh có thể trồng một số cây ăn quả có độ

thành bậc thềm hay lượn sóng thoải dần đến lạnh thấp như: mận, đào, hồng.

thung lũng sông Mê Kông. Miền này bao gồm các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông Vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Vùng cây ăn và Lâm Đồng.

quả nhiệt đới

Các dẫn liệu khí hậu cho thấy:

Địa bàn này bao gồm các tỉnh, thành phố: Đà

- Tây Nguyên thuộc khí hậu nhiệt đới Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, nhưng do ảnh hưởng của độ cao địa hình nên Phú Yên và Khánh Hòa, trải dài từ 16o,2’ - 12o,15’

mát hơn nhiều so với Thành phố Hồ Chí Minh.

vĩ độ Bắc. Vùng duyên hải Nam Trung Bộ đã Có nơi khí hậu còn mang tính á nhiệt đới như

thực sự thuộc vùng khí hậu nhiệt đới và càng Đà Lạt, Pleiku.

23

24

https://thuviensach.vn

Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, vào Nam tính chất nhiệt đới thể hiện càng rõ Quảng Trị và Thừa Thiên Huế, trải dài từ 19o,48’

nét. Tuy vậy, thành phố Đà Nẵng, Quảng Nam đến 16o,24’ vĩ độ Bắc. Đặc điểm của vùng là đến Quảng Ngãi vẫn còn ít nhiều chịu ảnh nhiệt độ tăng dần từ Bắc xuống Nam. Nhiệt độ

hưởng của mùa đông phía Bắc và gió nóng bình quân tháng thấp nhất trong năm (tháng 1) miền Tây của đông Trường Sơn, chế độ mưa ở Thanh Hóa và Vinh là 17,4oC và 17,9oC, thấp cũng thay đổi càng vào Nam, tổng lượng mưa hơn 18oC là giới hạn trên của á nhiệt đới; các trị

càng giảm, mùa ít mưa kéo dài.

số này của Đồng Hới (Quảng Bình) và Huế là Nên chọn cây ăn quả nhiệt đới và nhóm cây 19oC và 20oC tương ứng, cao hơn ngưỡng 18oC.

có tính thích nghi rộng, có khả năng chịu hạn Các dẫn liệu trên cho thấy vùng cây ăn quả

tốt. Nên chú ý khai thác vùng đất cát ven biển duyên hải Bắc Trung Bộ vừa mang tính chất á có mực nước ngầm nông để trồng xoài, chanh nhiệt đới và nhiệt đới nhưng chịu ảnh hưởng và một số cây ăn quả khác.

của khí hậu á nhiệt đới nhiều hơn. Trong một vùng khí hậu lại phụ thuộc vào chênh lệch độ

Vùng Tây Nguyên - Vùng cây ăn quả nhiệt đới cao giữa vùng núi, vùng đồi và vùng ven biển, chịu ảnh hưởng á nhiệt đới

do vậy có nhiều lựa chọn cho cây ăn quả. Vùng Tây Nguyên là vùng núi và cao nguyên rộng ven biển, vùng đồi và vùng núi có thể trồng cây lớn ở Trung Bộ thuộc sườn phía tây dãy ăn quả có múi, nhãn, vải, đu đủ, mít... Một số

Trường Sơn, bao gồm những khối núi lớn nối vùng núi cao miền tây Thanh Hóa, Nghệ An, với nhau bằng những cao nguyên bằng phẳng Hà Tĩnh có thể trồng một số cây ăn quả có độ

thành bậc thềm hay lượn sóng thoải dần đến lạnh thấp như: mận, đào, hồng.

thung lũng sông Mê Kông. Miền này bao gồm các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông Vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Vùng cây ăn và Lâm Đồng.

quả nhiệt đới

Các dẫn liệu khí hậu cho thấy:

Địa bàn này bao gồm các tỉnh, thành phố: Đà

- Tây Nguyên thuộc khí hậu nhiệt đới Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, nhưng do ảnh hưởng của độ cao địa hình nên Phú Yên và Khánh Hòa, trải dài từ 16o,2’ - 12o,15’

mát hơn nhiều so với Thành phố Hồ Chí Minh.

vĩ độ Bắc. Vùng duyên hải Nam Trung Bộ đã Có nơi khí hậu còn mang tính á nhiệt đới như

thực sự thuộc vùng khí hậu nhiệt đới và càng Đà Lạt, Pleiku.

23

24

https://thuviensach.vn

- Loại cây trồng thích hợp: nhiệt đới, á nhiệt Vùng đồng bằng Nam Bộ - Vùng cây ăn quả

đới thậm chí cây ăn quả ôn đới chịu lạnh thấp.

nhiệt đới.

Cà phê, chè, cao su là những cây công nghiệp Đồng bằng Nam Bộ bao gồm: Long An, Tiền chiếm diện tích lớn của vùng. Tuy nhiên tính đa Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần dạng của khí hậu còn cho phép lựa chọn nhiều Thơ, Trà Vinh, Hậu Giang, An Giang, Sóc loại cây ăn quả cho miền này nhất là khu vực Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau. Miền này là châu Gia Lai, Kon Tum nơi còn quỹ đất nông nghiệp thổ của sông Cửu Long, xưa là vịnh nay được khá. Đất thích hợp cho cây ăn quả: Feralit đỏ, phù sa của sông Mê Kông bồi đắp mà thành vàng; Feralit nâu đỏ, vàng mùn, đất xám.

nên địa hình rất bằng phẳng.

Khí hậu mang tính nhiệt đới với nền nhiệt độ

Miền Đông Nam Bộ - Vùng cây ăn quả nhiệt đới cao, hầu như không thay đổi trong năm. Nhiệt Miền Đông Nam Bộ bao gồm Thành phố Hồ

độ trung bình năm 26,5 - 27oC nhiệt độ thấp Chí Minh và các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây nhất (tháng 1, tháng 12) là 25,2 - 25,7oC. Tổng Ninh, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Ninh lượng mưa khá cao 1.604 - 2.360mm. Những Thuận và Bình Thuận, thuộc khí hậu nhiệt đới.

yếu tố khí hậu đó tạo nên những thuận lợi cơ

Tuy nhiên nền nhiệt độ ở vùng đất đỏ trên các bản cho sản xuất nông nghiệp nói chung và cây bậc thềm phù sa cổ ở độ cao 500 - 200m có hạ chút ăn quả nhiệt đới nói riêng. Thực tế, đồng bằng ít từ 0,5 - 1oC so với đồng bằng sông Cửu Long.

sông Cửu Long đang là vùng dẫn đầu cả nước Dao động nhiệt độ ngày đêm cũng lớn hơn.

về cây ăn quả nhiệt đới.

Lượng mưa ở Đông Nam Bộ cũng lớn hơn đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên Nam

Câu hỏi 2: Nên thiết kế vườn cây ăn quả như

Trung Bộ có vùng Ninh Thuận và Bình Thuận thế nào?

lại ít mưa nhất là trung tâm khô hạn Phan Rang

Trả lời:

nơi có lượng mưa trung bình năm dưới 700mm.

Lựa chọn cây ăn quả tối ưu cho vùng này là Thiết kế vườn cây ăn quả gồm các nội dung nhóm cây ăn quả nhiệt đới, á nhiệt đới có tính công việc như: bố trí lô thửa, đường đi, mương thích ứng rộng. Riêng Ninh Thuận nên lựa chọn rãnh thoát nước, mật độ, khoảng cách v.v..

cây ăn quả chịu hạn, chịu nhiệt cao, ưa nắng

- Tùy theo quy mô diện tích và địa hình đất như: điều, nho, thanh long v.v..

mà có thiết kế vườn trồng một cách phù hợp.

25

26

https://thuviensach.vn

- Loại cây trồng thích hợp: nhiệt đới, á nhiệt Vùng đồng bằng Nam Bộ - Vùng cây ăn quả

đới thậm chí cây ăn quả ôn đới chịu lạnh thấp.

nhiệt đới.

Cà phê, chè, cao su là những cây công nghiệp Đồng bằng Nam Bộ bao gồm: Long An, Tiền chiếm diện tích lớn của vùng. Tuy nhiên tính đa Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần dạng của khí hậu còn cho phép lựa chọn nhiều Thơ, Trà Vinh, Hậu Giang, An Giang, Sóc loại cây ăn quả cho miền này nhất là khu vực Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau. Miền này là châu Gia Lai, Kon Tum nơi còn quỹ đất nông nghiệp thổ của sông Cửu Long, xưa là vịnh nay được khá. Đất thích hợp cho cây ăn quả: Feralit đỏ, phù sa của sông Mê Kông bồi đắp mà thành vàng; Feralit nâu đỏ, vàng mùn, đất xám.

nên địa hình rất bằng phẳng.

Khí hậu mang tính nhiệt đới với nền nhiệt độ

Miền Đông Nam Bộ - Vùng cây ăn quả nhiệt đới cao, hầu như không thay đổi trong năm. Nhiệt Miền Đông Nam Bộ bao gồm Thành phố Hồ

độ trung bình năm 26,5 - 27oC nhiệt độ thấp Chí Minh và các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây nhất (tháng 1, tháng 12) là 25,2 - 25,7oC. Tổng Ninh, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Ninh lượng mưa khá cao 1.604 - 2.360mm. Những Thuận và Bình Thuận, thuộc khí hậu nhiệt đới.

yếu tố khí hậu đó tạo nên những thuận lợi cơ

Tuy nhiên nền nhiệt độ ở vùng đất đỏ trên các bản cho sản xuất nông nghiệp nói chung và cây bậc thềm phù sa cổ ở độ cao 500 - 200m có hạ chút ăn quả nhiệt đới nói riêng. Thực tế, đồng bằng ít từ 0,5 - 1oC so với đồng bằng sông Cửu Long.

sông Cửu Long đang là vùng dẫn đầu cả nước Dao động nhiệt độ ngày đêm cũng lớn hơn.

về cây ăn quả nhiệt đới.

Lượng mưa ở Đông Nam Bộ cũng lớn hơn đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên Nam

Câu hỏi 2: Nên thiết kế vườn cây ăn quả như

Trung Bộ có vùng Ninh Thuận và Bình Thuận thế nào?

lại ít mưa nhất là trung tâm khô hạn Phan Rang

Trả lời:

nơi có lượng mưa trung bình năm dưới 700mm.

Lựa chọn cây ăn quả tối ưu cho vùng này là Thiết kế vườn cây ăn quả gồm các nội dung nhóm cây ăn quả nhiệt đới, á nhiệt đới có tính công việc như: bố trí lô thửa, đường đi, mương thích ứng rộng. Riêng Ninh Thuận nên lựa chọn rãnh thoát nước, mật độ, khoảng cách v.v..

cây ăn quả chịu hạn, chịu nhiệt cao, ưa nắng

- Tùy theo quy mô diện tích và địa hình đất như: điều, nho, thanh long v.v..

mà có thiết kế vườn trồng một cách phù hợp.

25

26

https://thuviensach.vn

Đối với đất bằng hoặc có độ dốc từ 3 - 50 nên bố

Với khoảng cách như vậy thì mật độ trên 1 ha trí theo kiểu hình vuông, hình chữ nhật hoặc trồng theo kiểu ô vuông hoặc chữ nhật là: hình tam giác (kiểu nanh sấu). Đất có độ dốc từ

Số lượng cây (NP) = A/S2 = 10.000/(4 × 6) = 416 cây 60 trở lên phải thiết kế đường đồng mức để

= 10.000/(4 × 5) = 500 cây

trồng cây, khoảng cách của hàng cây là khoảng cách của đường đồng mức. Độ dốc từ 6 - 100 có Nếu trồng theo kiểu tam giác, số cây /ha sẽ là: thể thiết kế đường đồng mức theo kiểu bậc A

10.000

thang đơn giản; độ dốc trên 100 phải thiết kế

NP =

=

= 581 cây

đường đồng mức theo kiểu bậc thang kiên cố và S2 × 0,86

(4 × 5) × 0,86

áp dụng biện pháp làm đất tối thiểu. Không nên

- NP: là số lượng cây (trên 1 ha)

trồng cây ăn quả ở độ dốc trên 250.

- A: diện tích 1ha = 10.000 m2

- Trường hợp đối với vùng đất bằng, mạch

- S2: diện tích cây chiếm chỗ, bằng khoảng nước ngầm cao phải thiết kế theo kiểu đào cách cây x khoảng cách hàng.

mương lên liếp.

- 0,86: là hệ số K quy đổi từ trồng theo kiểu

- Đối với vườn diện tích nhỏ dưới 1 ha không hình chữ nhật sang kiểu tam giác.

cần thiết kế đường giao thông, song với diện Đối với những vùng đất tốt hoặc có điều kiện tích lớn hơn, thậm chí 5 - 10 ha cần phải phân thâm canh và áp dụng các biện pháp đốn tỉa thành từng lô nhỏ có diện tích từ 0,5 - 1 ha/lô và hàng năm có thể bố trí mật độ dày hơn từ 800 -

có đường giao thông rộng để có thể vận chuyển 1.000 cây/ha.

vật tư, phân bón và sản phẩm thu hoạch bằng Ở những vùng đất dốc hàng cây được bố trí xe cơ giới, đặc biệt đối với đất dốc cần bố trí theo đường đồng mức, khoảng cách giữa hai đường đồng mức là khoảng cách giữa hai hình đường lên, xuống và đường liên đồi. Độ dốc chiếu của cây. Khoảng cách cây được xác định của đường liên đồi không quá 100.

như nhau trên cùng một đường đồng mức,

- Bố trí mật độ khoảng cách

đường đồng mức dài hơn thì có số cây nhiều hơn.

Mật độ phụ thuộc vào hình dạng tán của mỗi Ngoài ra còn phải chọn vị trí giao thông giống cây ăn quả và khả năng đầu tư thâm canh.

thuận lợi để dễ vận chuyển hàng hóa đến nơi Thông thường đối với nhiều loại cây ăn quả

tiêu thụ. Chú ý tránh các địa điểm hay xảy ra được trồng với khoảng cách 4 × 6m hoặc 4 × 5m.

rét đậm, rét hại và sương muối.

27

28

https://thuviensach.vn

Đối với đất bằng hoặc có độ dốc từ 3 - 50 nên bố

Với khoảng cách như vậy thì mật độ trên 1 ha trí theo kiểu hình vuông, hình chữ nhật hoặc trồng theo kiểu ô vuông hoặc chữ nhật là: hình tam giác (kiểu nanh sấu). Đất có độ dốc từ

Số lượng cây (NP) = A/S2 = 10.000/(4 × 6) = 416 cây 60 trở lên phải thiết kế đường đồng mức để

= 10.000/(4 × 5) = 500 cây

trồng cây, khoảng cách của hàng cây là khoảng cách của đường đồng mức. Độ dốc từ 6 - 100 có Nếu trồng theo kiểu tam giác, số cây /ha sẽ là: thể thiết kế đường đồng mức theo kiểu bậc A

10.000

thang đơn giản; độ dốc trên 100 phải thiết kế

NP =

=

= 581 cây

đường đồng mức theo kiểu bậc thang kiên cố và S2 × 0,86

(4 × 5) × 0,86

áp dụng biện pháp làm đất tối thiểu. Không nên

- NP: là số lượng cây (trên 1 ha)

trồng cây ăn quả ở độ dốc trên 250.

- A: diện tích 1ha = 10.000 m2

- Trường hợp đối với vùng đất bằng, mạch

- S2: diện tích cây chiếm chỗ, bằng khoảng nước ngầm cao phải thiết kế theo kiểu đào cách cây x khoảng cách hàng.

mương lên liếp.

- 0,86: là hệ số K quy đổi từ trồng theo kiểu

- Đối với vườn diện tích nhỏ dưới 1 ha không hình chữ nhật sang kiểu tam giác.

cần thiết kế đường giao thông, song với diện Đối với những vùng đất tốt hoặc có điều kiện tích lớn hơn, thậm chí 5 - 10 ha cần phải phân thâm canh và áp dụng các biện pháp đốn tỉa thành từng lô nhỏ có diện tích từ 0,5 - 1 ha/lô và hàng năm có thể bố trí mật độ dày hơn từ 800 -

có đường giao thông rộng để có thể vận chuyển 1.000 cây/ha.

vật tư, phân bón và sản phẩm thu hoạch bằng Ở những vùng đất dốc hàng cây được bố trí xe cơ giới, đặc biệt đối với đất dốc cần bố trí theo đường đồng mức, khoảng cách giữa hai đường đồng mức là khoảng cách giữa hai hình đường lên, xuống và đường liên đồi. Độ dốc chiếu của cây. Khoảng cách cây được xác định của đường liên đồi không quá 100.

như nhau trên cùng một đường đồng mức,

- Bố trí mật độ khoảng cách

đường đồng mức dài hơn thì có số cây nhiều hơn.

Mật độ phụ thuộc vào hình dạng tán của mỗi Ngoài ra còn phải chọn vị trí giao thông giống cây ăn quả và khả năng đầu tư thâm canh.

thuận lợi để dễ vận chuyển hàng hóa đến nơi Thông thường đối với nhiều loại cây ăn quả

tiêu thụ. Chú ý tránh các địa điểm hay xảy ra được trồng với khoảng cách 4 × 6m hoặc 4 × 5m.

rét đậm, rét hại và sương muối.

27

28

https://thuviensach.vn

Khi cây chưa khép tán có thể để cỏ mọc kín, được dồn về một hố ga chính trước khi thoát ra hoặc gieo cây phân xanh giữ nước và chống rạch quanh vườn (hình 2).

xói mòn.

- Xung quanh vườn nên trồng 2 hàng cây thường xanh chắn gió làm hàng rào bao quanh vườn.

- Thiết kế hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun nếu có điều kiện.

Có thể tham khảo mẫu thiết kế chống úng ngập như hình 1, 2, 3 và 4.

Hình 2: Sơ đồ hệ thống thoát nước Hình 3: Hệ thống rãnh thoát nước bề mặt Hình 1: Mẫu thiết kế vườn trên đất thấp có mạch nước ngầm

Giữa các hàng trồng cây là rãnh B rộng 150cm, sâu 30cm cùng đổ dồn vào rãnh A, bao quanh

- Chuẩn bị vườn trồng: Toàn bộ cây hoang chặt vườn là rãnh C rộng 30cm, sâu 30cm. Rãnh D

bỏ và đào gốc rồi vùi xuống rạch nằm trong vườn.

bao quanh nhà vườn rộng 20cm, sâu 20cm. Cả

- Thoát nước bề mặt: Vườn bao gồm 5 hàng hai rãnh C và D cùng chảy thẳng ra rạch.

trồng cây chính, mỗi hàng rộng 5 - 5,6m. Rãnh

- Thoát nước ngầm: Các hệ thống rãnh thoát thoát nước chính A chạy dọc hướng Bắc và rộng nước ngầm rộng 30cm và ở độ sâu 90 - 100cm 180cm, sâu 30 - 60cm. Toàn bộ nước bề mặt sẽ

nối liền với nhau. Cành cây nhãn chặt bỏ được 29

30

https://thuviensach.vn

Khi cây chưa khép tán có thể để cỏ mọc kín, được dồn về một hố ga chính trước khi thoát ra hoặc gieo cây phân xanh giữ nước và chống rạch quanh vườn (hình 2).

xói mòn.

- Xung quanh vườn nên trồng 2 hàng cây thường xanh chắn gió làm hàng rào bao quanh vườn.

- Thiết kế hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun nếu có điều kiện.

Có thể tham khảo mẫu thiết kế chống úng ngập như hình 1, 2, 3 và 4.

Hình 2: Sơ đồ hệ thống thoát nước Hình 3: Hệ thống rãnh thoát nước bề mặt Hình 1: Mẫu thiết kế vườn trên đất thấp có mạch nước ngầm

Giữa các hàng trồng cây là rãnh B rộng 150cm, sâu 30cm cùng đổ dồn vào rãnh A, bao quanh

- Chuẩn bị vườn trồng: Toàn bộ cây hoang chặt vườn là rãnh C rộng 30cm, sâu 30cm. Rãnh D

bỏ và đào gốc rồi vùi xuống rạch nằm trong vườn.

bao quanh nhà vườn rộng 20cm, sâu 20cm. Cả

- Thoát nước bề mặt: Vườn bao gồm 5 hàng hai rãnh C và D cùng chảy thẳng ra rạch.

trồng cây chính, mỗi hàng rộng 5 - 5,6m. Rãnh

- Thoát nước ngầm: Các hệ thống rãnh thoát thoát nước chính A chạy dọc hướng Bắc và rộng nước ngầm rộng 30cm và ở độ sâu 90 - 100cm 180cm, sâu 30 - 60cm. Toàn bộ nước bề mặt sẽ

nối liền với nhau. Cành cây nhãn chặt bỏ được 29

30

https://thuviensach.vn

đặt nằm dưới đáy rồi phủ bằng thân lạc hoặc đất dưới rắn chắc (đất sét, đá ong...) hoặc mạch sỏi đá và cuối cùng lấp đất lên. Nước ngầm nước ngầm cao nên đào hố rộng hơn thay vì trong hệ thống thoát ngầm được đổ dồn vào đào sâu, ở vùng đất xấu nghèo dinh dưỡng cần một hố ga sâu 140cm (hình 6) trước khi được đào hố to và sâu hơn.

bơm đổ ra ngoài rạch.

Bón phân lót cho 1 hố:

+ Phân hữu cơ từ: 50 - 80 kg + Kali sunfat: 0,5 -

1 kg;

+ Lân (supe) từ: 1 - 1,5 kg + Vôi bột: 1 kg.

Khi đào đất trồng cây cần lưu ý đổ riêng lớp đất màu phía trên về một bên, lớp đất phía dưới về một bên (hình 1).

Hình 4: Hệ thống rãnh thoát nước ngầm

Câu hỏi 3: Xin cho biết cách trồng cây ăn quả?

Trả lời:

Hình 1: Cách đào hố trồng cây ăn quả

Trồng cây ăn quả thực hiện theo các bước Tất cả các loại phân trên trộn đều với lớp đất sau đây:

mặt bón xuống đáy tới 3/4 hố. Đất còn lại lấp

1. Đào hố, bỏ phân lót và lấp hố

phủ trên mặt hố cao hơn mặt hố khoảng từ 10 -

Hố trồng cây ăn quả cần đào to, kích thước 20cm để quá trình tưới nước đất nén chặt bằng hố nên là 0,8

mặt hố là được (công việc đào hố bón lót phải

× 0,8 × 0,8m hoăc 1 × 1 × 1m tùy thuộc vào tính chất đất và địa hình. Nếu tầng làm xong trước khi trồng ít nhất 1 tháng).

31

32

https://thuviensach.vn

đặt nằm dưới đáy rồi phủ bằng thân lạc hoặc đất dưới rắn chắc (đất sét, đá ong...) hoặc mạch sỏi đá và cuối cùng lấp đất lên. Nước ngầm nước ngầm cao nên đào hố rộng hơn thay vì trong hệ thống thoát ngầm được đổ dồn vào đào sâu, ở vùng đất xấu nghèo dinh dưỡng cần một hố ga sâu 140cm (hình 6) trước khi được đào hố to và sâu hơn.

bơm đổ ra ngoài rạch.

Bón phân lót cho 1 hố:

+ Phân hữu cơ từ: 50 - 80 kg + Kali sunfat: 0,5 -

1 kg;

+ Lân (supe) từ: 1 - 1,5 kg + Vôi bột: 1 kg.

Khi đào đất trồng cây cần lưu ý đổ riêng lớp đất màu phía trên về một bên, lớp đất phía dưới về một bên (hình 1).

Hình 4: Hệ thống rãnh thoát nước ngầm

Câu hỏi 3: Xin cho biết cách trồng cây ăn quả?

Trả lời:

Hình 1: Cách đào hố trồng cây ăn quả

Trồng cây ăn quả thực hiện theo các bước Tất cả các loại phân trên trộn đều với lớp đất sau đây:

mặt bón xuống đáy tới 3/4 hố. Đất còn lại lấp

1. Đào hố, bỏ phân lót và lấp hố

phủ trên mặt hố cao hơn mặt hố khoảng từ 10 -

Hố trồng cây ăn quả cần đào to, kích thước 20cm để quá trình tưới nước đất nén chặt bằng hố nên là 0,8

mặt hố là được (công việc đào hố bón lót phải

× 0,8 × 0,8m hoăc 1 × 1 × 1m tùy thuộc vào tính chất đất và địa hình. Nếu tầng làm xong trước khi trồng ít nhất 1 tháng).

31

32

https://thuviensach.vn

Lúc trồng chỉ cần đào một hố lớn hơn bầu cây Đấ

một ít ở giữa vồng đất, tháo bỏ túi bầu và mặt t màu

thẳng cây xuống rồi lấy ngay phần đất vừa đào lên lấp đất vừa bằng cổ rễ hoặc cao hơn 2 - 3cm, không 15-20 cm

nên lấp đất cao phủ lên mắt ghép (hình 4, 5).

Hình 2: Cách lấp đất hố trồng

2. Trồng cây, chống cây và tưới nước

Hình 4 - 5: Cách trồng cây

Dùng dao hay kéo cắt đáy và phía bên túi Sau khi trồng cây xong dùng cỏ mục tủ gốc bầu ra (hình 3).

(lưu ý phải cách gốc từ 10 - 15cm để tránh sâu bệnh xâm nhập), tiếp theo dùng một hoặc hai đoạn cọc tre hoặc gỗ chống giữ cho cây luôn đứng thẳng. Cọc chống cần cắm nghiêng và cách một khoảng cách nhất định với thân cây để

tránh làm bộ rễ cây bị tổn thương (hình 6).

Hình 3: Cách cắt bầu khi trồng

Hình 6: Cách chống cây sau khi trồng 33

34

https://thuviensach.vn

Lúc trồng chỉ cần đào một hố lớn hơn bầu cây Đấ

một ít ở giữa vồng đất, tháo bỏ túi bầu và mặt t màu

thẳng cây xuống rồi lấy ngay phần đất vừa đào lên lấp đất vừa bằng cổ rễ hoặc cao hơn 2 - 3cm, không 15-20 cm

nên lấp đất cao phủ lên mắt ghép (hình 4, 5).

Hình 2: Cách lấp đất hố trồng

2. Trồng cây, chống cây và tưới nước

Hình 4 - 5: Cách trồng cây

Dùng dao hay kéo cắt đáy và phía bên túi Sau khi trồng cây xong dùng cỏ mục tủ gốc bầu ra (hình 3).

(lưu ý phải cách gốc từ 10 - 15cm để tránh sâu bệnh xâm nhập), tiếp theo dùng một hoặc hai đoạn cọc tre hoặc gỗ chống giữ cho cây luôn đứng thẳng. Cọc chống cần cắm nghiêng và cách một khoảng cách nhất định với thân cây để

tránh làm bộ rễ cây bị tổn thương (hình 6).

Hình 3: Cách cắt bầu khi trồng

Hình 6: Cách chống cây sau khi trồng 33

34

https://thuviensach.vn

Dùng dây vải hoặc dây cao su buộc nhẹ vào thể đào giếng để có nước tưới. Thiết kế vườn cọc. Sau khi trồng phải tưới nước ngay cho cây trồng phải luôn gắn liền với hệ thống tưới hoặc (kể cả trong mùa mưa). Phải tưới cây sao cho tiêu nước.

giữ được độ ẩm đất đạt 70% trở lên trong 2 tuần Ngay sau khi trồng, cây con cần được tưới nước để cây không chết. Lượng nước tưới lần đầu ngay để cho cây sớm hồi xanh và bén rễ. Trong khoảng 10 lít/cây, sau đó tùy thời tiết có thể

thời kỳ cây non chưa ra quả, mỗi tháng phải tưới ít cách 2 - 3 ngày tưới một lần. Trước khi tưới nên nhất 1 - 2 lần cho cây nếu trời không mưa.

chọc hai lỗ bên gốc cây để nước ngấm dễ.

Khi cây đã trưởng thành ra quả, nhu cầu tưới Không tưới vào thân cây để tránh bị bệnh.

nước thay đổi tuỳ theo giai đoạn sinh trưởng Trồng cây trên vườn trũng có mạch nước của cây.

ngầm cao xem hình 7.

- Giai đoạn ra hoa, đậu quả và phát triển lộc đợt mới: Giai đoạn này nếu trời không mưa rất cần tưới để có một độ ẩm đất tối ưu cho cây.

Cây thiếu nước ở giai đoạn này sẽ dẫn tới lá nhỏ và cành lộc ngắn. Thiếu nước nghiêm trọng sẽ làm lá kém phát triển, hoa nở không đầy đủ, đậu quả kém và quả rụng nhiều.

- Giai đoạn quả phát triển: Đó là khi kết thúc rụng quả sinh lý và những quả còn trên cây bắt đầu phát triển, lá của các lộc mới cũng mọc đạt kích thước đủ. Đây là lúc cây cần một Hình 7: Cách trồng cây trên vườn trũng lượng nước lớn nhất. Nhất thiết phải tưới cho cây nếu trời không mưa hoặc mưa không đủ

Câu hỏi 4: Khi nào cần tưới nước cho cây ăn nước cho cây.

quả và tưới theo phương pháp nào?

- Giai đoạn quả chín: Ở giai đoạn này nếu độ

ẩm đất cao sẽ làm cành lá phát triển tạo ra tác

Trả lời:

động tiêu cực đến chất lượng quả và phân hoá Nước rất cần cho quá trình sinh trưởng và mầm hoa. Do vậy không nên tưới nước vào giai phát triển của cây. Do vậy nên chọn điểm lập đoạn này. Nếu trời mưa cần thoát nước nhanh vườn bên cạnh hoặc gần nguồn nước hoặc có khỏi vườn.

35

36

https://thuviensach.vn

Dùng dây vải hoặc dây cao su buộc nhẹ vào thể đào giếng để có nước tưới. Thiết kế vườn cọc. Sau khi trồng phải tưới nước ngay cho cây trồng phải luôn gắn liền với hệ thống tưới hoặc (kể cả trong mùa mưa). Phải tưới cây sao cho tiêu nước.

giữ được độ ẩm đất đạt 70% trở lên trong 2 tuần Ngay sau khi trồng, cây con cần được tưới nước để cây không chết. Lượng nước tưới lần đầu ngay để cho cây sớm hồi xanh và bén rễ. Trong khoảng 10 lít/cây, sau đó tùy thời tiết có thể

thời kỳ cây non chưa ra quả, mỗi tháng phải tưới ít cách 2 - 3 ngày tưới một lần. Trước khi tưới nên nhất 1 - 2 lần cho cây nếu trời không mưa.

chọc hai lỗ bên gốc cây để nước ngấm dễ.

Khi cây đã trưởng thành ra quả, nhu cầu tưới Không tưới vào thân cây để tránh bị bệnh.

nước thay đổi tuỳ theo giai đoạn sinh trưởng Trồng cây trên vườn trũng có mạch nước của cây.

ngầm cao xem hình 7.

- Giai đoạn ra hoa, đậu quả và phát triển lộc đợt mới: Giai đoạn này nếu trời không mưa rất cần tưới để có một độ ẩm đất tối ưu cho cây.

Cây thiếu nước ở giai đoạn này sẽ dẫn tới lá nhỏ và cành lộc ngắn. Thiếu nước nghiêm trọng sẽ làm lá kém phát triển, hoa nở không đầy đủ, đậu quả kém và quả rụng nhiều.

- Giai đoạn quả phát triển: Đó là khi kết thúc rụng quả sinh lý và những quả còn trên cây bắt đầu phát triển, lá của các lộc mới cũng mọc đạt kích thước đủ. Đây là lúc cây cần một Hình 7: Cách trồng cây trên vườn trũng lượng nước lớn nhất. Nhất thiết phải tưới cho cây nếu trời không mưa hoặc mưa không đủ

Câu hỏi 4: Khi nào cần tưới nước cho cây ăn nước cho cây.

quả và tưới theo phương pháp nào?

- Giai đoạn quả chín: Ở giai đoạn này nếu độ

ẩm đất cao sẽ làm cành lá phát triển tạo ra tác

Trả lời:

động tiêu cực đến chất lượng quả và phân hoá Nước rất cần cho quá trình sinh trưởng và mầm hoa. Do vậy không nên tưới nước vào giai phát triển của cây. Do vậy nên chọn điểm lập đoạn này. Nếu trời mưa cần thoát nước nhanh vườn bên cạnh hoặc gần nguồn nước hoặc có khỏi vườn.

35

36

https://thuviensach.vn

- Sau thu hoạch: Nếu trời không mưa, khô hạn lá để nâng cao tổng số diện tích lá hữu hiệu và nên tưới một lượng nước nhỏ giúp cho cây phục tăng cường quang hợp. Nếu các cành cây hồi sau khi cho quả và tăng cường bón phân hoá được phân bổ và định hướng tốt chúng sẽ có học. Phương pháp tưới phổ biến và đơn giản là một không gian đầy ánh sáng. Điều đó cải tưới rãnh. Phương pháp này được sử dụng nếu thiện tính hữu hiệu của việc sử dụng nước vườn có địa hình bằng phẳng và nguồn nước dồi cũng như chuyển đổi các chất dinh dưỡng của dào. Đào những rãnh dọc theo luống cây sau đó cây. Kết quả là năng suất và chất lượng quả

tháo nước vào đầy rãnh để cho nước ngấm vào được nâng cao.

đất quanh tán cây. Khi toàn bộ rễ cây đã nhận đủ

Hai là: Tạo tán và đốn tỉa đúng cách giúp cho nước thì tháo nước khỏi rãnh. Phương pháp này cây có kích thước hợp lý. Nhờ vậy, có thể dễ

tiết kiệm đầu tư nhưng lãng phí nước.

dàng kiểm soát và quản lý các cây trong vườn, Tưới bằng ống dẫn cho từng cây xem câu hỏi -

nâng cao sức sống (thể chất) của cây, tăng trả lời 2: về thiết kế vườn cây ăn quả.

cường sức chống chịu với các điều kiện bất thuận cũng như duy trì một cân bằng hữu hiệu

Câu hỏi 5: Tại sao phải tạo tán và đốn tỉa cành cây ăn quả, kỹ thuật thực hiện như thế nào?

nhất giữa sinh trưởng thân lá và ra hoa quả.

Ba là: Vườn cây ăn quả được đốn tỉa cẩn thận

Trả lời:

ngăn nắp sẽ tạo một ấn tượng tốt đẹp về cảnh Cây ăn quả là cây lâu năm, khỏe mạnh quan sinh thái cũng như tay nghề quản lý của chúng có thể sống đến 20 - 30 năm thậm chí chủ vườn.

50 năm và ra hoa kết quả hàng năm. Tuy Các tập tính nảy chồi (lộc) và sinh quả: nhiên, nếu không duy trì cây đúng kích thước

- Sự bật chồi: Tại các vùng nhiệt đới và á (cả chiều cao và tán cây) vườn cây sẽ không nhiệt đới, các chồi mới của cây ăn quả mọc vào đồng đều và rậm rạp. Trong những vườn cây mùa xuân, hè, thu và đôi khi cả trong mùa đông.

rậm rạp thì sâu bệnh dễ phát sinh gây hại, Các chồi mùa xuân và mùa hè là quan trọng chất lượng quả kém và ra quả không đều nhất chúng phải được phát triển đúng cách hàng năm. Do vậy, kĩ thuật tạo tán và đốn tỉa không quá mạnh mẽ.

đúng đắn sẽ rất quan trọng để có vườn cây ăn

- Tập tính sinh quả: Ở cây ăn quả trưởng quả khỏe mạnh, năng suất và chất lượng cao .

thành, cành sinh quả phát triển chủ yếu từ chồi Tạo tán và đốn tỉa nhằm 3 mục đích: xuân. Các chồi xuân thường mọc từ cành thu và Một là: Giúp cho ánh sáng và không khí tới một ít cành hè năm trước.

37

38

https://thuviensach.vn

- Sau thu hoạch: Nếu trời không mưa, khô hạn lá để nâng cao tổng số diện tích lá hữu hiệu và nên tưới một lượng nước nhỏ giúp cho cây phục tăng cường quang hợp. Nếu các cành cây hồi sau khi cho quả và tăng cường bón phân hoá được phân bổ và định hướng tốt chúng sẽ có học. Phương pháp tưới phổ biến và đơn giản là một không gian đầy ánh sáng. Điều đó cải tưới rãnh. Phương pháp này được sử dụng nếu thiện tính hữu hiệu của việc sử dụng nước vườn có địa hình bằng phẳng và nguồn nước dồi cũng như chuyển đổi các chất dinh dưỡng của dào. Đào những rãnh dọc theo luống cây sau đó cây. Kết quả là năng suất và chất lượng quả

tháo nước vào đầy rãnh để cho nước ngấm vào được nâng cao.

đất quanh tán cây. Khi toàn bộ rễ cây đã nhận đủ

Hai là: Tạo tán và đốn tỉa đúng cách giúp cho nước thì tháo nước khỏi rãnh. Phương pháp này cây có kích thước hợp lý. Nhờ vậy, có thể dễ

tiết kiệm đầu tư nhưng lãng phí nước.

dàng kiểm soát và quản lý các cây trong vườn, Tưới bằng ống dẫn cho từng cây xem câu hỏi -

nâng cao sức sống (thể chất) của cây, tăng trả lời 2: về thiết kế vườn cây ăn quả.

cường sức chống chịu với các điều kiện bất thuận cũng như duy trì một cân bằng hữu hiệu

Câu hỏi 5: Tại sao phải tạo tán và đốn tỉa cành cây ăn quả, kỹ thuật thực hiện như thế nào?

nhất giữa sinh trưởng thân lá và ra hoa quả.

Ba là: Vườn cây ăn quả được đốn tỉa cẩn thận

Trả lời:

ngăn nắp sẽ tạo một ấn tượng tốt đẹp về cảnh Cây ăn quả là cây lâu năm, khỏe mạnh quan sinh thái cũng như tay nghề quản lý của chúng có thể sống đến 20 - 30 năm thậm chí chủ vườn.

50 năm và ra hoa kết quả hàng năm. Tuy Các tập tính nảy chồi (lộc) và sinh quả: nhiên, nếu không duy trì cây đúng kích thước

- Sự bật chồi: Tại các vùng nhiệt đới và á (cả chiều cao và tán cây) vườn cây sẽ không nhiệt đới, các chồi mới của cây ăn quả mọc vào đồng đều và rậm rạp. Trong những vườn cây mùa xuân, hè, thu và đôi khi cả trong mùa đông.

rậm rạp thì sâu bệnh dễ phát sinh gây hại, Các chồi mùa xuân và mùa hè là quan trọng chất lượng quả kém và ra quả không đều nhất chúng phải được phát triển đúng cách hàng năm. Do vậy, kĩ thuật tạo tán và đốn tỉa không quá mạnh mẽ.

đúng đắn sẽ rất quan trọng để có vườn cây ăn

- Tập tính sinh quả: Ở cây ăn quả trưởng quả khỏe mạnh, năng suất và chất lượng cao .

thành, cành sinh quả phát triển chủ yếu từ chồi Tạo tán và đốn tỉa nhằm 3 mục đích: xuân. Các chồi xuân thường mọc từ cành thu và Một là: Giúp cho ánh sáng và không khí tới một ít cành hè năm trước.

37

38

https://thuviensach.vn

Dáng tán và hệ thống tạo tán:

Cần tạo tán cho cây ăn quả để có dáng thích hợp, tán hình phễu hay hình cốc mở với một trung tâm mở là thích hợp với nhiều loại cây ăn quả ở nước ta.

Cây ăn quả có dạng tán hình phễu dễ dàng chăm sóc cây, phun thuốc và thu hái quả, các cây trẻ cho tán mọc nhanh và ra quả sớm.

Quy trình tạo tán hình phễu được thể hiện ở

các hình 1, 2, 3, 4.

Hình 3: Cây trồng ở năm Hình 4: Cây trồng năm thứ

thứ ba tỉa bỏ cành 5, 6

tư, đốn bỏ cành số 4. Nhìn từ trên xuống sẽ thấy giữa các cành khung tạo ra một

góc khoảng 1200, khoảng

cách thẳng đứng giữa các

cành khung là 20 - 30cm

Thời gian thực hiện đốn tỉa:

Thời gian thích hợp để thực hiện đốn tỉa là sau Hình 1: Cây trồng ở năm Hình 2: Cây trồng ở năm khi thu hoạch quả, vì lúc này trao đổi chất trong thứ nhất, khi cây mọc cao thứ hai, giữ các cành 1, 2

cây bị giảm sút nên không bị ảnh hưởng. Cây ăn 70 - 80cm, cắt ngọn cây ở và 3 để tạo thành 3 cành độ cao 30 - 40cm trên mặt khung. Ngắt ngọn của các quả trong thời kỳ này chưa ra quả nên đốn tỉa vào đất và tỉa bỏ các chồi bên

cành 4, 5 và 6, các cành

mùa đông (miền Bắc) hoặc mùa khô (miền Nam).

này sẽ được cắt bỏ vào 2

Sau 5 năm thực hiện quy trình, nhà vườn sẽ

năm sau

nhận được cây ăn quả có tán hình phễu với thân cây và các cành khung với các cành cấp 2

sắp xếp theo dạng tán hình phễu mở (hình 5).

39

40

https://thuviensach.vn

Dáng tán và hệ thống tạo tán:

Cần tạo tán cho cây ăn quả để có dáng thích hợp, tán hình phễu hay hình cốc mở với một trung tâm mở là thích hợp với nhiều loại cây ăn quả ở nước ta.

Cây ăn quả có dạng tán hình phễu dễ dàng chăm sóc cây, phun thuốc và thu hái quả, các cây trẻ cho tán mọc nhanh và ra quả sớm.

Quy trình tạo tán hình phễu được thể hiện ở

các hình 1, 2, 3, 4.

Hình 3: Cây trồng ở năm Hình 4: Cây trồng năm thứ

thứ ba tỉa bỏ cành 5, 6

tư, đốn bỏ cành số 4. Nhìn từ trên xuống sẽ thấy giữa các cành khung tạo ra một

góc khoảng 1200, khoảng

cách thẳng đứng giữa các

cành khung là 20 - 30cm

Thời gian thực hiện đốn tỉa:

Thời gian thích hợp để thực hiện đốn tỉa là sau Hình 1: Cây trồng ở năm Hình 2: Cây trồng ở năm khi thu hoạch quả, vì lúc này trao đổi chất trong thứ nhất, khi cây mọc cao thứ hai, giữ các cành 1, 2

cây bị giảm sút nên không bị ảnh hưởng. Cây ăn 70 - 80cm, cắt ngọn cây ở và 3 để tạo thành 3 cành độ cao 30 - 40cm trên mặt khung. Ngắt ngọn của các quả trong thời kỳ này chưa ra quả nên đốn tỉa vào đất và tỉa bỏ các chồi bên

cành 4, 5 và 6, các cành

mùa đông (miền Bắc) hoặc mùa khô (miền Nam).

này sẽ được cắt bỏ vào 2

Sau 5 năm thực hiện quy trình, nhà vườn sẽ

năm sau

nhận được cây ăn quả có tán hình phễu với thân cây và các cành khung với các cành cấp 2

sắp xếp theo dạng tán hình phễu mở (hình 5).

39

40

https://thuviensach.vn

Chồi chữ Y

Chồi treo

hướng địa

Hình 5: Sắp xếp các bộ phận của một cây được tạo tán mở

Các nguyên tắc và thủ tục đốn tỉa: Không nên tỉa bỏ quá 15% tổng số chồi. Cần nghiên cứu cấu trúc của mỗi cây trước khi đốn tỉa chúng.

Hình 6: Nên tỉa bỏ các cành bị bệnh hoặc bị sâu hại nặng, các cành hoặc chồi mọc không đúng hướng hoặc đúng vị trí Đốn tỉa nên bắt đầu từ ngọn cành khung thứ

(cành vượt mọc chen ngang

ba, tiếp đến là cành khung thứ hai và sau hoặc hướng vào bên trong tán cây) cùng là cành khung thứ nhất. Tại mỗi cành khung, đốn tỉa nên bắt đầu từ cành cấp hai

Câu hỏi 6: Xin cho biết kinh nghiệm bón phân sau đến các chồi bên, các cành và chồi không cho cây ăn quả?

mong muốn. Trong hình 6 hướng dẫn cần cắt bỏ các cành không mong muốn khi đốn tỉa

Trả lời:

cho cây.

Tùy theo đất, giống và tình trạng dinh dưỡng 41

42

https://thuviensach.vn

Chồi chữ Y

Chồi treo

hướng địa

Hình 5: Sắp xếp các bộ phận của một cây được tạo tán mở

Các nguyên tắc và thủ tục đốn tỉa: Không nên tỉa bỏ quá 15% tổng số chồi. Cần nghiên cứu cấu trúc của mỗi cây trước khi đốn tỉa chúng.

Hình 6: Nên tỉa bỏ các cành bị bệnh hoặc bị sâu hại nặng, các cành hoặc chồi mọc không đúng hướng hoặc đúng vị trí Đốn tỉa nên bắt đầu từ ngọn cành khung thứ

(cành vượt mọc chen ngang

ba, tiếp đến là cành khung thứ hai và sau hoặc hướng vào bên trong tán cây) cùng là cành khung thứ nhất. Tại mỗi cành khung, đốn tỉa nên bắt đầu từ cành cấp hai

Câu hỏi 6: Xin cho biết kinh nghiệm bón phân sau đến các chồi bên, các cành và chồi không cho cây ăn quả?

mong muốn. Trong hình 6 hướng dẫn cần cắt bỏ các cành không mong muốn khi đốn tỉa

Trả lời:

cho cây.

Tùy theo đất, giống và tình trạng dinh dưỡng 41

42

https://thuviensach.vn

của cây mà quyết định lượng phân bón thích

+ Lần 2: Sau khi đậu trái 6 - 8 tuần: bón 1/3

hợp, cần cung cấp đầy đủ đạm, lân, kali; bổ

urê + 1/2 kali, phun siêu kali hoặc 6 - 30 - 30

sung thêm phân hữu cơ và vi lượng để cây đạt giúp cây cho năng suất và chất lượng cao.

năng suất cao (xem bảng).

+ Lần 3: Trước khi cho thu hoạch trái 1 - 2

tháng: bón 1/2 kali còn lại

Loại phân

Năm

+ Lần 4: Sau khi thu hoạch trái, bón toàn bộ

Ure

Supe lân

Kali

tuổi

lân và 1/3 urê.

(g/cây/năm) (g/cây/năm) (g/cây/năm) Hàng năm còn cần bón thêm phân lân hữu 1 - 3

100 - 300

300 - 600

100

cơ (hiệu Con én đỏ) của Xí nghiệp Yogen Mitsui 4 - 6

400 - 500

900 - 1200

200

Vina vào lần bón thứ 4 sau thu hoạch nhằm vừa 7 - 9

600 - 800

1500 - 1800

300

cung cấp dinh dưỡng cho cây, vừa giúp đất tơi Tròn 10 900 - 1600

200 - 2400

400

xốp, giúp bộ rễ cây phát triển tốt. Nếu bón phân chuồng nên bón phân hoai mục để giảm ô

- Đối với cây 1 - 2 năm tuổi:

nhiễm môi trường và hạn chế được nấm bệnh

+ Phân đạm: Nên pha phân vào nước để tưới, (có trong phân chưa hoai).

2 - 3 tháng tưới 1 lần.

- Cách bón:

+ Phân lân và kali: Bón một lần vào cuối Dựa theo tán cây để bón, từ mép tán cây, mùa mưa.

cuốc một rãnh sâu 10 - 15cm, rộng 20 - 30cm,

+ Trong giai đoạn này nên phun phân bón lá cho phân vào, lấp đất lại và tưới nước.

Yogen để giúp cây nhanh phát triển và tạo tán tốt ở giai đoạn đầu, phun một trong các loại

Câu hỏi 7: Xin cho biết cách chiết cây ăn quả

sau: Yogen 30 - 10 - 10, Yogen 21 - 21 - 21, Yogen nhanh ra rễ?

15 - 30 - 15 để giúp cây phát triển mạnh bộ rễ

phun siêu lân hoặc Yogen 10 - 50 - 10.

Trả lời:

- Đối với cây trưởng thành:

Cây ăn quả lâu năm nhân giống vô tính bằng Chia làm 4 lần bón/năm

cách chiết cành thường được người làm vườn ưa

+ Lần 1: Trước khi cây ra hoa: bón 1/3 urê, chuộng. Chiết cành, cây nhanh ra quả, quả ổn phun Yogen siêu lân hoặc Yogen 10 - 50 - 10

định về năng suất, chất lượng; đảm bảo giống giúp cây ra hoa sớm và đồng loạt.

cây mẹ 100% về các đặc tính sinh lý, sinh hóa.

43

44

https://thuviensach.vn

của cây mà quyết định lượng phân bón thích

+ Lần 2: Sau khi đậu trái 6 - 8 tuần: bón 1/3

hợp, cần cung cấp đầy đủ đạm, lân, kali; bổ

urê + 1/2 kali, phun siêu kali hoặc 6 - 30 - 30

sung thêm phân hữu cơ và vi lượng để cây đạt giúp cây cho năng suất và chất lượng cao.

năng suất cao (xem bảng).

+ Lần 3: Trước khi cho thu hoạch trái 1 - 2

tháng: bón 1/2 kali còn lại

Loại phân

Năm

+ Lần 4: Sau khi thu hoạch trái, bón toàn bộ

Ure

Supe lân

Kali

tuổi

lân và 1/3 urê.

(g/cây/năm) (g/cây/năm) (g/cây/năm) Hàng năm còn cần bón thêm phân lân hữu 1 - 3

100 - 300

300 - 600

100

cơ (hiệu Con én đỏ) của Xí nghiệp Yogen Mitsui 4 - 6

400 - 500

900 - 1200

200

Vina vào lần bón thứ 4 sau thu hoạch nhằm vừa 7 - 9

600 - 800

1500 - 1800

300

cung cấp dinh dưỡng cho cây, vừa giúp đất tơi Tròn 10 900 - 1600

200 - 2400

400

xốp, giúp bộ rễ cây phát triển tốt. Nếu bón phân chuồng nên bón phân hoai mục để giảm ô

- Đối với cây 1 - 2 năm tuổi:

nhiễm môi trường và hạn chế được nấm bệnh

+ Phân đạm: Nên pha phân vào nước để tưới, (có trong phân chưa hoai).

2 - 3 tháng tưới 1 lần.

- Cách bón:

+ Phân lân và kali: Bón một lần vào cuối Dựa theo tán cây để bón, từ mép tán cây, mùa mưa.

cuốc một rãnh sâu 10 - 15cm, rộng 20 - 30cm,

+ Trong giai đoạn này nên phun phân bón lá cho phân vào, lấp đất lại và tưới nước.

Yogen để giúp cây nhanh phát triển và tạo tán tốt ở giai đoạn đầu, phun một trong các loại

Câu hỏi 7: Xin cho biết cách chiết cây ăn quả

sau: Yogen 30 - 10 - 10, Yogen 21 - 21 - 21, Yogen nhanh ra rễ?

15 - 30 - 15 để giúp cây phát triển mạnh bộ rễ

phun siêu lân hoặc Yogen 10 - 50 - 10.

Trả lời:

- Đối với cây trưởng thành:

Cây ăn quả lâu năm nhân giống vô tính bằng Chia làm 4 lần bón/năm

cách chiết cành thường được người làm vườn ưa

+ Lần 1: Trước khi cây ra hoa: bón 1/3 urê, chuộng. Chiết cành, cây nhanh ra quả, quả ổn phun Yogen siêu lân hoặc Yogen 10 - 50 - 10

định về năng suất, chất lượng; đảm bảo giống giúp cây ra hoa sớm và đồng loạt.

cây mẹ 100% về các đặc tính sinh lý, sinh hóa.

43

44

https://thuviensach.vn

Chọn thời vụ chiết cành: Chiết cành thường chiết đi xa. Dùng giấy bóng màu đen, tạo màu vào vụ xuân tháng 2 - 4 và vụ thu tháng 8 - 9.

tối thích hợp với điều kiện sinh lý của bộ rễ sẽ

Vụ xuân chiết trước khi cây nhú lộc xuân. Nếu kích thích cành chiết nhanh phát rễ hơn là các loại cây rụng lá vào mùa đông, cần chiết sau giấy nilon màu trắng.

khi lộc xuân đã trở thành lá bánh tẻ thì tỷ lệ cây Những cây có nhựa mủ khó chiết như: hồng ra rễ sẽ nhiều hơn.

xiêm, trứng gà, mít... cần chọn cành có đường Chọn cành và khoanh vỏ: Chọn cành bánh tẻ

kính to hơn và nên bôi thêm một số chất kích đường kính 1,5 - 2cm, có 2 - 3 chạc (cành chẽ) ở

thích ra rễ sau: Atonic 0,1%; Orgamin 1%; Na tầng giữa tán, phơi ra ngoài ánh nắng để chiết 2,4D 100ppm; NAA 100ppm... để khô thuốc cành sẽ nhanh ra rễ và chóng ra quả. Không trong 10 - 15 phút sau đó mới bó bầu, cành chiết chiết cành la, cành vóng, cành bị sâu bệnh sẽ lâu sẽ nhanh ra rễ hơn, tỷ lệ ra rễ tăng 30 - 40%.

ra rễ, khi trồng sinh trưởng kém gây thiệt hại

Câu hỏi 8: Xin được cung cấp thông tin về một cho người trồng vườn. Khoanh vỏ ở vị trí cách số loại công cụ để tạo tán, tỉa cành và một vài kĩ

cành chẽ (vị chí cành bên, cành chạc 2 - 3) năng cần lưu ý khi sử dụng?

khoảng 10cm, vết khoanh dài bằng 1,5 đến 2 lần đường kính cành chiết, cạo sạch lớp vỏ lụa (lớp

Trả lời:

tượng tầng sinh vỏ), để khô trong 3 - 5 ngày bó I. Các loại kéo:

sẽ ít bị thối cành, liền vỏ.

1. Kéo cắt cành một lưỡi cắt: Dùng để cắt các Chọn vật liệu bó bầu: Dùng đất phù sa, bùn cành đã hóa gỗ. Khi cắt luôn để lưỡi cắt ở phía ao (thành phần cơ giới đất thịt nhẹ đến thịt trên (H.1A)

trung bình) phơi khô đập nhỏ 50 - 70% + 50 -

2. Kéo cắt cành 2 lưỡi cắt: Dùng để cắt những 30% rơm, rạ hoặc rễ bèo khô chặt dài 5 - 7cm cành non, cành nhỏ hoặc cành mới hóa gỗ

trộn đều tưới ẩm đạt độ ẩm 75 - 80% (nắm đường kính nhỏ. Loại kéo này có 2 lưỡi, lưỡi thành từng nắm không chảy nước qua kẽ

trên sắc hơn lưỡi dưới. Khi cắt đặt lưỡi sắc hơn ngón tay, còn nguyên dạng khi để trên mặt lên phía trên (H.2A).

đất). Loại vật liệu này xốp, nhanh ra rễ, độ

3. Kéo tỉa cây hàng rào, tỉa hoa (H.3A) liên kết bầu tốt ít bị vỡ khi vận chuyển cành 4. Kéo tỉa cây cán dài (H.4A)

45

46

https://thuviensach.vn

Chọn thời vụ chiết cành: Chiết cành thường chiết đi xa. Dùng giấy bóng màu đen, tạo màu vào vụ xuân tháng 2 - 4 và vụ thu tháng 8 - 9.

tối thích hợp với điều kiện sinh lý của bộ rễ sẽ

Vụ xuân chiết trước khi cây nhú lộc xuân. Nếu kích thích cành chiết nhanh phát rễ hơn là các loại cây rụng lá vào mùa đông, cần chiết sau giấy nilon màu trắng.

khi lộc xuân đã trở thành lá bánh tẻ thì tỷ lệ cây Những cây có nhựa mủ khó chiết như: hồng ra rễ sẽ nhiều hơn.

xiêm, trứng gà, mít... cần chọn cành có đường Chọn cành và khoanh vỏ: Chọn cành bánh tẻ

kính to hơn và nên bôi thêm một số chất kích đường kính 1,5 - 2cm, có 2 - 3 chạc (cành chẽ) ở

thích ra rễ sau: Atonic 0,1%; Orgamin 1%; Na tầng giữa tán, phơi ra ngoài ánh nắng để chiết 2,4D 100ppm; NAA 100ppm... để khô thuốc cành sẽ nhanh ra rễ và chóng ra quả. Không trong 10 - 15 phút sau đó mới bó bầu, cành chiết chiết cành la, cành vóng, cành bị sâu bệnh sẽ lâu sẽ nhanh ra rễ hơn, tỷ lệ ra rễ tăng 30 - 40%.

ra rễ, khi trồng sinh trưởng kém gây thiệt hại

Câu hỏi 8: Xin được cung cấp thông tin về một cho người trồng vườn. Khoanh vỏ ở vị trí cách số loại công cụ để tạo tán, tỉa cành và một vài kĩ

cành chẽ (vị chí cành bên, cành chạc 2 - 3) năng cần lưu ý khi sử dụng?

khoảng 10cm, vết khoanh dài bằng 1,5 đến 2 lần đường kính cành chiết, cạo sạch lớp vỏ lụa (lớp

Trả lời:

tượng tầng sinh vỏ), để khô trong 3 - 5 ngày bó I. Các loại kéo:

sẽ ít bị thối cành, liền vỏ.

1. Kéo cắt cành một lưỡi cắt: Dùng để cắt các Chọn vật liệu bó bầu: Dùng đất phù sa, bùn cành đã hóa gỗ. Khi cắt luôn để lưỡi cắt ở phía ao (thành phần cơ giới đất thịt nhẹ đến thịt trên (H.1A)

trung bình) phơi khô đập nhỏ 50 - 70% + 50 -

2. Kéo cắt cành 2 lưỡi cắt: Dùng để cắt những 30% rơm, rạ hoặc rễ bèo khô chặt dài 5 - 7cm cành non, cành nhỏ hoặc cành mới hóa gỗ

trộn đều tưới ẩm đạt độ ẩm 75 - 80% (nắm đường kính nhỏ. Loại kéo này có 2 lưỡi, lưỡi thành từng nắm không chảy nước qua kẽ

trên sắc hơn lưỡi dưới. Khi cắt đặt lưỡi sắc hơn ngón tay, còn nguyên dạng khi để trên mặt lên phía trên (H.2A).

đất). Loại vật liệu này xốp, nhanh ra rễ, độ

3. Kéo tỉa cây hàng rào, tỉa hoa (H.3A) liên kết bầu tốt ít bị vỡ khi vận chuyển cành 4. Kéo tỉa cây cán dài (H.4A)

45

46

https://thuviensach.vn

H.1B

H.2B

H.1A

H.2A

H.3B

H.4B

Chú ý: Sau khi cắt cành nên dùng dao cắt làm phẳng vết cắt, đồng thời thực hiện bảo dưỡng dụng cụ làm sắc lưỡi kéo bằng giấy H.3A

H.4A

giáp tẩm dầu luyn. Làm sắc lưỡi cưa bằng dũa thấm dầu.

II. Các loại cưa: Cưa là công cụ lý tưởng để cắt III. Kĩ thuật cắt tỉa:

những cành gỗ đường kính từ 2,5cm trở lên.

Cưa gồm có 4 loại chính sau:

Ba điểm quan trọng cần tránh khi cắt tỉa cành: 1. Không để lại vết sây sát trên cành tỉa.

1. Cưa làm vườn: Dùng để cắt cành hóa gỗ

2. Không cắt sát mầm hoặc chồi cây.

nhỏ (H.1B)

3. Vết cắt không tạo mặt nghiêng để nước 2. Cưa lưỡi kép: Dùng để cắt cành xanh, các chảy vào mầm cây.

mấu nhỏ, cành gỗ chết (H.2B)

(xem: H.1C - 5C cưa sai, H.6C cưa đúng) 3. Cưa thợ mộc: Dùng cắt cành gỗ (H.3B) 4. Cưa điện: Dùng cắt các cành lớn, cây lớn (H.4B) không thể cưa thủ công. Khi sử dụng phải đặc biệt chú ý an toàn, nhất là cắt cành cây cao, phải có thang buộc vào cây.

H.1C H.2C H.3C

H.4C H.5C H.6C

47

48

https://thuviensach.vn

H.1B

H.2B

H.1A

H.2A

H.3B

H.4B

Chú ý: Sau khi cắt cành nên dùng dao cắt làm phẳng vết cắt, đồng thời thực hiện bảo dưỡng dụng cụ làm sắc lưỡi kéo bằng giấy H.3A

H.4A

giáp tẩm dầu luyn. Làm sắc lưỡi cưa bằng dũa thấm dầu.

II. Các loại cưa: Cưa là công cụ lý tưởng để cắt III. Kĩ thuật cắt tỉa:

những cành gỗ đường kính từ 2,5cm trở lên.

Cưa gồm có 4 loại chính sau:

Ba điểm quan trọng cần tránh khi cắt tỉa cành: 1. Không để lại vết sây sát trên cành tỉa.

1. Cưa làm vườn: Dùng để cắt cành hóa gỗ

2. Không cắt sát mầm hoặc chồi cây.

nhỏ (H.1B)

3. Vết cắt không tạo mặt nghiêng để nước 2. Cưa lưỡi kép: Dùng để cắt cành xanh, các chảy vào mầm cây.

mấu nhỏ, cành gỗ chết (H.2B)

(xem: H.1C - 5C cưa sai, H.6C cưa đúng) 3. Cưa thợ mộc: Dùng cắt cành gỗ (H.3B) 4. Cưa điện: Dùng cắt các cành lớn, cây lớn (H.4B) không thể cưa thủ công. Khi sử dụng phải đặc biệt chú ý an toàn, nhất là cắt cành cây cao, phải có thang buộc vào cây.

H.1C H.2C H.3C

H.4C H.5C H.6C

47

48

https://thuviensach.vn

IV. Kĩ thuật cưa:

quan tâm chăm sóc mà chủ yếu tập trung chăm Trước hết phải cưa một vết nhẹ ở dưới cành, sóc nhiều vào mùa trái vụ. Vào mùa trái vụ

sau đó cưa từ trên xuống cho gần đứt cành, cuối thanh long có giá cao hơn từ 10 đến 12 lần. Để

cùng dùng tay ấn nhẹ để làm đứt gẫy cành tạo cho thanh long ra hoa đậu quả được trong (H.1D - 3D).

điều kiện ngày ngắn, nông dân thường sử dụng đèn tròn dây tóc có công suất 60W và 75W thắp thêm vào ban đêm để kích cho thanh long ra hoa. Đại diện các hộ trồng thanh long ở xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc cho biết: Cứ mỗi năm bà con chong đèn 3 đợt: Đợt 1 bắt đầu từ

H.1D

H.2D

H.3D

tháng 10 - 12 với thời gian từ 10 - 12 đêm/đợt và thời lượng 8 giờ mỗi đêm. Đợt 2 (tháng 12 - 1)

Câu hỏi 9: Xin cho biết kinh nghiệm xử lý do trời lạnh hơn nên thời gian chong đèn sẽ kéo thanh long ra hoa trái vụ bằng đèn compact?

dài hơn, từ 15 - 20 đêm/đợt cũng với 8 giờ mỗi đêm. Đợt 3 (tháng 1 - 3) thì thời gian chong đèn

Trả lời:

ngắn lại, từ 10 - 15 đêm/đợt và thời lượng cũng Thanh long là loại cây phản ứng với ánh 8 giờ/đợt.

sáng ngày dài, do vậy thanh long thường ra hoa Rõ ràng là hiệu quả kinh tế của việc chong vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 8, khi độ

đèn cho thanh long ra hoa trái vụ là rất lớn, nó chiếu sáng ban ngày đạt từ 12 - 13 giờ/ngày (từ

mang lại thu nhập cao cho người trồng thanh 5 giờ 30 phút sáng đến 6 giờ 30 phút chiều), sau long. Tuy nhiên, cứ 1 ha thanh long cần khoảng khi nở khoảng 2 - 3 ngày thì hoa tàn và kết trái 1.000 bóng đèn loại 60W, chong trung bình 10 giờ

và khoảng 1 tháng thì có thể thu hoạch trái.

mỗi đêm, chong liên tục trong 15 đêm.

Thời gian từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau, điều Để giải quyết bài toán “tiết kiệm điện” trong kiện thời tiết khí hậu mùa thu đông, ngày ngắn, việc chong đèn cho thanh long ra hoa trái vụ, thời gian chiếu sáng chỉ từ 9 - 10 giờ/ngày nên SEDEC đã cùng với Hội Nông dân tỉnh Bình thanh long không thể ra hoa đậu quả được. Tuy Thuận và Công ty Bóng đèn Phích nước Rạng nhiên, vào mùa chính vụ giá bán thanh long Đông thử nghiệm ứng dụng đèn compact (loại không cao nên bà con nông dân thường ít 20W, 3U, có ánh sáng vàng) thay thế loại bóng 49

50

https://thuviensach.vn

IV. Kĩ thuật cưa:

quan tâm chăm sóc mà chủ yếu tập trung chăm Trước hết phải cưa một vết nhẹ ở dưới cành, sóc nhiều vào mùa trái vụ. Vào mùa trái vụ

sau đó cưa từ trên xuống cho gần đứt cành, cuối thanh long có giá cao hơn từ 10 đến 12 lần. Để

cùng dùng tay ấn nhẹ để làm đứt gẫy cành tạo cho thanh long ra hoa đậu quả được trong (H.1D - 3D).

điều kiện ngày ngắn, nông dân thường sử dụng đèn tròn dây tóc có công suất 60W và 75W thắp thêm vào ban đêm để kích cho thanh long ra hoa. Đại diện các hộ trồng thanh long ở xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc cho biết: Cứ mỗi năm bà con chong đèn 3 đợt: Đợt 1 bắt đầu từ

H.1D

H.2D

H.3D

tháng 10 - 12 với thời gian từ 10 - 12 đêm/đợt và thời lượng 8 giờ mỗi đêm. Đợt 2 (tháng 12 - 1)

Câu hỏi 9: Xin cho biết kinh nghiệm xử lý do trời lạnh hơn nên thời gian chong đèn sẽ kéo thanh long ra hoa trái vụ bằng đèn compact?

dài hơn, từ 15 - 20 đêm/đợt cũng với 8 giờ mỗi đêm. Đợt 3 (tháng 1 - 3) thì thời gian chong đèn

Trả lời:

ngắn lại, từ 10 - 15 đêm/đợt và thời lượng cũng Thanh long là loại cây phản ứng với ánh 8 giờ/đợt.

sáng ngày dài, do vậy thanh long thường ra hoa Rõ ràng là hiệu quả kinh tế của việc chong vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 8, khi độ

đèn cho thanh long ra hoa trái vụ là rất lớn, nó chiếu sáng ban ngày đạt từ 12 - 13 giờ/ngày (từ

mang lại thu nhập cao cho người trồng thanh 5 giờ 30 phút sáng đến 6 giờ 30 phút chiều), sau long. Tuy nhiên, cứ 1 ha thanh long cần khoảng khi nở khoảng 2 - 3 ngày thì hoa tàn và kết trái 1.000 bóng đèn loại 60W, chong trung bình 10 giờ

và khoảng 1 tháng thì có thể thu hoạch trái.

mỗi đêm, chong liên tục trong 15 đêm.

Thời gian từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau, điều Để giải quyết bài toán “tiết kiệm điện” trong kiện thời tiết khí hậu mùa thu đông, ngày ngắn, việc chong đèn cho thanh long ra hoa trái vụ, thời gian chiếu sáng chỉ từ 9 - 10 giờ/ngày nên SEDEC đã cùng với Hội Nông dân tỉnh Bình thanh long không thể ra hoa đậu quả được. Tuy Thuận và Công ty Bóng đèn Phích nước Rạng nhiên, vào mùa chính vụ giá bán thanh long Đông thử nghiệm ứng dụng đèn compact (loại không cao nên bà con nông dân thường ít 20W, 3U, có ánh sáng vàng) thay thế loại bóng 49

50

https://thuviensach.vn

đèn tròn dây tóc 60W và 75W của nông dân Như vậy, với cùng phương pháp chăm sóc hiện đang sử dụng để xử lý cho thanh long ra và thời lượng chong đèn như nhau, năng suất hoa trái vụ.

thanh long thu hoạch từ vườn ứng dụng đèn Các thông số kỹ thuật tại mô hình thử nghiệm compact chỉ thấp hơn khoảng 10% so với như sau:

vườn sử dụng bóng đèn tròn dây tóc. Tuy giá đèn compact cao hơn nhiều so với đèn tròn Đèn

So sánh B

nhưng tuổi thọ của đèn compact lại cao hơn Thông số

Đèn tròn (A) compact (B)

và A

đèn tròn gấp 6 lần. Đặc biệt, lượng điện năng Số lượng đèn

100

100

Bằng nhau

tiêu thụ ở vườn ứng dụng điện compact đã Đơn giá

3.000

28.500

Cao hơn

giảm trên 70% so với vườn sử dụng bóng đèn Tuổi thọ đèn

1.000 giờ,

6.000 giờ,

Cao hơn

tròn. Đây quả là đáp án của bài toán “tiết tương đương tương đương

kiệm điện” trong khi cả nước đang có thể

10 chu kỳ

60 chu kỳ

thiếu đến 1.600 MW mỗi ngày.

chiếu sáng

chiếu sáng

Công suất

7,5 kW

2,0 kW

Giảm

Câu hỏi 10: Làm gì khi cây hồng rụng quả

hệ thống

73,3%

non nhiều?

Điện năng

693 kWh

182 kWh

Giảm

Trả lời:

tiêu thụ trong

73,8%

1 chu kỳ

Cây hồng rụng hoa, rụng quả khá nhiều, Độ rọi

23 lux

39 lux

Cao hơn

thường có hai đợt rụng lớn: Đợt 1 ngay sau khi trung bình

nở hoa vào cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, tỷ lệ

Số hoa thanh

23 - 25

21 - 22

88 - 91%

rụng hoa chiếm trên 90%. Đợt 2 rụng quả rải rác long trên 1 trụ

(không

và kết thúc vào lúc quả bắt đầu chín.

ảnh hưởng

Nguyên nhân chủ yếu của rụng quả đợt 1 là lớn đến

do thiếu dinh dưỡng và hạn kéo dài cộng với năng suất)

những trận mưa đột ngột đầu mùa, nhất là ở

vùng trung du và miền núi. Muốn phòng chống (Nguồn: Công ty Bóng đèn Phích nước Rạng Đông: Báo cáo tham luận tại hội thảo năm 2007)

hiện tượng rụng hoa, rụng quả trước hết phải chú ý thâm canh tốt để cây tích lũy được nhiều 51

52

https://thuviensach.vn

đèn tròn dây tóc 60W và 75W của nông dân Như vậy, với cùng phương pháp chăm sóc hiện đang sử dụng để xử lý cho thanh long ra và thời lượng chong đèn như nhau, năng suất hoa trái vụ.

thanh long thu hoạch từ vườn ứng dụng đèn Các thông số kỹ thuật tại mô hình thử nghiệm compact chỉ thấp hơn khoảng 10% so với như sau:

vườn sử dụng bóng đèn tròn dây tóc. Tuy giá đèn compact cao hơn nhiều so với đèn tròn Đèn

So sánh B

nhưng tuổi thọ của đèn compact lại cao hơn Thông số

Đèn tròn (A) compact (B)

và A

đèn tròn gấp 6 lần. Đặc biệt, lượng điện năng Số lượng đèn

100

100

Bằng nhau

tiêu thụ ở vườn ứng dụng điện compact đã Đơn giá

3.000

28.500

Cao hơn

giảm trên 70% so với vườn sử dụng bóng đèn Tuổi thọ đèn

1.000 giờ,

6.000 giờ,

Cao hơn

tròn. Đây quả là đáp án của bài toán “tiết tương đương tương đương

kiệm điện” trong khi cả nước đang có thể

10 chu kỳ

60 chu kỳ

thiếu đến 1.600 MW mỗi ngày.

chiếu sáng

chiếu sáng

Công suất

7,5 kW

2,0 kW

Giảm

Câu hỏi 10: Làm gì khi cây hồng rụng quả

hệ thống

73,3%

non nhiều?

Điện năng

693 kWh

182 kWh

Giảm

Trả lời:

tiêu thụ trong

73,8%

1 chu kỳ

Cây hồng rụng hoa, rụng quả khá nhiều, Độ rọi

23 lux

39 lux

Cao hơn

thường có hai đợt rụng lớn: Đợt 1 ngay sau khi trung bình

nở hoa vào cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, tỷ lệ

Số hoa thanh

23 - 25

21 - 22

88 - 91%

rụng hoa chiếm trên 90%. Đợt 2 rụng quả rải rác long trên 1 trụ

(không

và kết thúc vào lúc quả bắt đầu chín.

ảnh hưởng

Nguyên nhân chủ yếu của rụng quả đợt 1 là lớn đến

do thiếu dinh dưỡng và hạn kéo dài cộng với năng suất)

những trận mưa đột ngột đầu mùa, nhất là ở

vùng trung du và miền núi. Muốn phòng chống (Nguồn: Công ty Bóng đèn Phích nước Rạng Đông: Báo cáo tham luận tại hội thảo năm 2007)

hiện tượng rụng hoa, rụng quả trước hết phải chú ý thâm canh tốt để cây tích lũy được nhiều 51

52

https://thuviensach.vn

chất dinh dưỡng nuôi quả, hạn chế được rụng Tân An xã Phổ Thạnh huyện Đức Phổ (Quảng hoa, rụng quả. Hàng năm nên bón cơ bản cho Ngãi) đã trồng trên 1.200 gốc quýt Thái Lan trên cây hồng vào tháng 12, tháng giêng - trước khi đất núi. Vụ đầu tiên anh thu hoạch trên 2,5 tấn, cây nẩy lộc. Đối với những cây đã ra quả ổn vụ thứ hai là 7 tấn và liên tiếp nhiều vụ sau anh định từ năm thứ 8 trở đi cần bón cho mỗi cây 30 -

thu về từ 10 - 15 tấn. Trung bình mỗi gốc quýt 50kg phân chuồng hoai trộn với 0,3 - 0,5kg N +

anh thu khoảng 20kg. Để cây quýt đạt năng 0,3kg P2O5 + 0,5kg K2O. Hàng tháng nên tưới suất và bán được giá cao trên thị trường, anh có thêm 1 - 2 lần nước phân NPK pha loãng 100 lần

“bí quyết” ức chế cây cho quả trái vụ.

cho cây hoặc phun thêm các loại phân bón qua lá.

Anh Nuôi tiết lộ: Thường thì cây quýt cho Cây sinh trưởng càng mạnh thì cần tăng cường quả 2 vụ/năm, nhưng để như thế thì năng suất thêm lượng phân kali vì kali là yếu tố quyết định không cao và giá trị thấp. Do đó, muốn bán hạn chế rụng quả. Nếu cây đậu quả non nhiều được giá và dễ dàng trong khâu tiêu thụ thì phải chủ động cắt tỉa hợp lý. Cần phải tưới nước phải cho quýt ra quả trái mùa với Nam Bộ. Đối bổ sung và giữ ẩm đất bằng cách tủ gốc trong giai với những cây khỏe, đủ sức thì cho cây ra quả

đoạn cây đậu quả và quả non. Trong thời gian chính vụ, còn đối với những cây yếu thì ức chế

này không nên cuốc xới sâu xung quanh vùng rễ

ra hoa, bằng cách không tưới nước. Đến khi nào dễ gây tổn thương cho hệ rễ cũng dẫn đến rụng cây vàng, lá bắt đầu rụng thì bắt đầu cho nước quả. Có thể phun kết hợp Atonik, Komix và 2 loại vào, bón phân cấp tốc đến lúc cây ra hoa vàng thuốc trừ nấm Ridomil MZ và Oxyclorua đồng rực... Làm như thế thì cây sẽ cho ra quả trái vụ, vào các thời kỳ trước, sau khi ra hoa và các thời năng suất cao. Tuy nhiên, anh Nuôi cũng kỳ nuôi quả đã hạn chế được hiện tượng rụng khuyến cáo: những vườn quýt mới trồng, cây hoa, rụng quả, nâng cao số quả/chùm.

yếu thì không nên làm theo cách đó, sẽ thất bại.

Thăm vườn quýt nhà anh, ai cũng xuýt xoa

Câu hỏi 11: Kinh nghiệm xử lý cho quýt ra quả

không những trái quýt to, đẹp mà còn thơm và trái vụ và phòng trừ sâu hại?

ngọt. Anh chia sẻ: “Quýt ngọt cũng là một bí quyết đấy. Để trái quýt ngọt, trước khi thu

Trả lời:

hoạch 15 ngày, anh bổ sung các loại phân như

a) Ức chế ra hoa quả trái vụ:

humic, urê, kali tuỳ theo sản lượng quả của cây Với diện tích gần 3,4 ha, anh Trương Nuôi ở

mà bón lượng phân cho phù hợp, thường thì 53

54

https://thuviensach.vn

chất dinh dưỡng nuôi quả, hạn chế được rụng Tân An xã Phổ Thạnh huyện Đức Phổ (Quảng hoa, rụng quả. Hàng năm nên bón cơ bản cho Ngãi) đã trồng trên 1.200 gốc quýt Thái Lan trên cây hồng vào tháng 12, tháng giêng - trước khi đất núi. Vụ đầu tiên anh thu hoạch trên 2,5 tấn, cây nẩy lộc. Đối với những cây đã ra quả ổn vụ thứ hai là 7 tấn và liên tiếp nhiều vụ sau anh định từ năm thứ 8 trở đi cần bón cho mỗi cây 30 -

thu về từ 10 - 15 tấn. Trung bình mỗi gốc quýt 50kg phân chuồng hoai trộn với 0,3 - 0,5kg N +

anh thu khoảng 20kg. Để cây quýt đạt năng 0,3kg P2O5 + 0,5kg K2O. Hàng tháng nên tưới suất và bán được giá cao trên thị trường, anh có thêm 1 - 2 lần nước phân NPK pha loãng 100 lần

“bí quyết” ức chế cây cho quả trái vụ.

cho cây hoặc phun thêm các loại phân bón qua lá.

Anh Nuôi tiết lộ: Thường thì cây quýt cho Cây sinh trưởng càng mạnh thì cần tăng cường quả 2 vụ/năm, nhưng để như thế thì năng suất thêm lượng phân kali vì kali là yếu tố quyết định không cao và giá trị thấp. Do đó, muốn bán hạn chế rụng quả. Nếu cây đậu quả non nhiều được giá và dễ dàng trong khâu tiêu thụ thì phải chủ động cắt tỉa hợp lý. Cần phải tưới nước phải cho quýt ra quả trái mùa với Nam Bộ. Đối bổ sung và giữ ẩm đất bằng cách tủ gốc trong giai với những cây khỏe, đủ sức thì cho cây ra quả

đoạn cây đậu quả và quả non. Trong thời gian chính vụ, còn đối với những cây yếu thì ức chế

này không nên cuốc xới sâu xung quanh vùng rễ

ra hoa, bằng cách không tưới nước. Đến khi nào dễ gây tổn thương cho hệ rễ cũng dẫn đến rụng cây vàng, lá bắt đầu rụng thì bắt đầu cho nước quả. Có thể phun kết hợp Atonik, Komix và 2 loại vào, bón phân cấp tốc đến lúc cây ra hoa vàng thuốc trừ nấm Ridomil MZ và Oxyclorua đồng rực... Làm như thế thì cây sẽ cho ra quả trái vụ, vào các thời kỳ trước, sau khi ra hoa và các thời năng suất cao. Tuy nhiên, anh Nuôi cũng kỳ nuôi quả đã hạn chế được hiện tượng rụng khuyến cáo: những vườn quýt mới trồng, cây hoa, rụng quả, nâng cao số quả/chùm.

yếu thì không nên làm theo cách đó, sẽ thất bại.

Thăm vườn quýt nhà anh, ai cũng xuýt xoa

Câu hỏi 11: Kinh nghiệm xử lý cho quýt ra quả

không những trái quýt to, đẹp mà còn thơm và trái vụ và phòng trừ sâu hại?

ngọt. Anh chia sẻ: “Quýt ngọt cũng là một bí quyết đấy. Để trái quýt ngọt, trước khi thu

Trả lời:

hoạch 15 ngày, anh bổ sung các loại phân như

a) Ức chế ra hoa quả trái vụ:

humic, urê, kali tuỳ theo sản lượng quả của cây Với diện tích gần 3,4 ha, anh Trương Nuôi ở

mà bón lượng phân cho phù hợp, thường thì 53

54

https://thuviensach.vn

0,5kg urê + 0,5kg kali/gốc”. Nhờ những kinh

Câu hỏi 12: Cam đỏ Cara Cara có thể trồng nghiệm quý báu đó, năm nào vườn quýt nhà thành công ở Việt Nam không?

anh cũng bội thu. Ngoài ra, anh còn bó cành nhân giống bán cho các hộ dân ở thôn Tân An

Trả lời:

và nhiều hộ dân trong huyện có nhu cầu.

Cam Cara Cara còn có tên là Cam Navel đỏ

( Red Fresh Navel Orange), là biến dị của giống b) Đặt bẫy dụ côn trùng:

Washington Navel tìm thấy ở Vênêxuêla. Được Trong vườn quýt nhà anh Nuôi, trên mỗi cây nhập nội vào Mỹ năm 1987. Trung Quốc nhập quýt đều treo một can nhựa 5 lít, phía trên giống này từ Mỹ năm 1990 và hiện nay được miệng khoét rỗng. Thấy tôi thắc mắc anh giải trồng phổ biến ở Tứ Xuyên, Trùng Khánh, Hồ

thích: Cứ đến thời điểm gần thu hoạch, các loại Bắc và Quảng Đông. Còn Ôxtrâylia nhập giống côn trùng như ruồi đục trái, ngài đục trái, nhện, này từ đâu và vào thời gian nào thì không rõ, có bọ xít... thường gây hại trên cây quýt bằng cách thể giống này đã được mang vào Ôxtrâylia do chích lên trái làm cho trái bị vàng thối và rụng.

cộng đồng người Hoa.

Sau thời gian theo dõi, nghiên cứu, anh Nuôi đã Đặc điểm chính: Quả hình thuôn, màu vàng tìm ra sáng kiến đặt bẫy nhử côn trùng. Anh cắt da cam, kích thước cao × đường kính = 6,3 - 6,8

các can nhựa rồi bỏ thuốc diệt ruồi trộn với mật

× 6,2 - 6,7cm. Khó bóc vỏ, đỉnh quả thường có đường làm bẫy treo để tiêu diệt.

quả con gọi là rốn (Navel). TSS 11,0 - 12,0%, acid 0,5 - 0,8%. Mọng nước, ngọt trung bình đến Côn trùng ngửi thấy mùi mật sẽ bay vào và hơi chua, không hạt, thịt quả hồng đỏ do chứa rớt xuống thuốc chết. Cách làm này, vừa giữ

nhiều lycopene. Mô gỗ ở một số cành cũng có được trái cây không bị nhiễm thuốc bảo vệ thực màu hồng và những quả mọc trên những cành vật, vừa tiết kiệm chi phí. Bên cạnh đó, trong này thường nhỏ hơn. Giống này thích ứng rộng vườn quýt anh trồng xen một vài cây ổi. Nhưng ở vùng nhiệt độ cao.

trồng ổi không hái trái mà để trái chín trên cây, Ở Việt Nam giống cam Cara Cara được trồng những trái chín này là "mồi" thu hút các loại đầu tiên ở Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng do ông ong đến chích nên chúng không phá hoại quýt.

Mai Viết Phương, một Việt kiều ở Ôxtrâylia Nhờ đó quýt của anh rất đẹp mã, được ưa mang về trồng.

chuộng trên thị trường. Hiện nay, thị trường Hiện tại, Cty THHH Phương Mai (do kỹ sư

tiêu thụ quýt của anh đã mở rộng ra toàn tỉnh.

Mai Viết Phương làm giám đốc) đã trồng trong 55

56

https://thuviensach.vn

0,5kg urê + 0,5kg kali/gốc”. Nhờ những kinh

Câu hỏi 12: Cam đỏ Cara Cara có thể trồng nghiệm quý báu đó, năm nào vườn quýt nhà thành công ở Việt Nam không?

anh cũng bội thu. Ngoài ra, anh còn bó cành nhân giống bán cho các hộ dân ở thôn Tân An

Trả lời:

và nhiều hộ dân trong huyện có nhu cầu.

Cam Cara Cara còn có tên là Cam Navel đỏ

( Red Fresh Navel Orange), là biến dị của giống b) Đặt bẫy dụ côn trùng:

Washington Navel tìm thấy ở Vênêxuêla. Được Trong vườn quýt nhà anh Nuôi, trên mỗi cây nhập nội vào Mỹ năm 1987. Trung Quốc nhập quýt đều treo một can nhựa 5 lít, phía trên giống này từ Mỹ năm 1990 và hiện nay được miệng khoét rỗng. Thấy tôi thắc mắc anh giải trồng phổ biến ở Tứ Xuyên, Trùng Khánh, Hồ

thích: Cứ đến thời điểm gần thu hoạch, các loại Bắc và Quảng Đông. Còn Ôxtrâylia nhập giống côn trùng như ruồi đục trái, ngài đục trái, nhện, này từ đâu và vào thời gian nào thì không rõ, có bọ xít... thường gây hại trên cây quýt bằng cách thể giống này đã được mang vào Ôxtrâylia do chích lên trái làm cho trái bị vàng thối và rụng.

cộng đồng người Hoa.

Sau thời gian theo dõi, nghiên cứu, anh Nuôi đã Đặc điểm chính: Quả hình thuôn, màu vàng tìm ra sáng kiến đặt bẫy nhử côn trùng. Anh cắt da cam, kích thước cao × đường kính = 6,3 - 6,8

các can nhựa rồi bỏ thuốc diệt ruồi trộn với mật

× 6,2 - 6,7cm. Khó bóc vỏ, đỉnh quả thường có đường làm bẫy treo để tiêu diệt.

quả con gọi là rốn (Navel). TSS 11,0 - 12,0%, acid 0,5 - 0,8%. Mọng nước, ngọt trung bình đến Côn trùng ngửi thấy mùi mật sẽ bay vào và hơi chua, không hạt, thịt quả hồng đỏ do chứa rớt xuống thuốc chết. Cách làm này, vừa giữ

nhiều lycopene. Mô gỗ ở một số cành cũng có được trái cây không bị nhiễm thuốc bảo vệ thực màu hồng và những quả mọc trên những cành vật, vừa tiết kiệm chi phí. Bên cạnh đó, trong này thường nhỏ hơn. Giống này thích ứng rộng vườn quýt anh trồng xen một vài cây ổi. Nhưng ở vùng nhiệt độ cao.

trồng ổi không hái trái mà để trái chín trên cây, Ở Việt Nam giống cam Cara Cara được trồng những trái chín này là "mồi" thu hút các loại đầu tiên ở Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng do ông ong đến chích nên chúng không phá hoại quýt.

Mai Viết Phương, một Việt kiều ở Ôxtrâylia Nhờ đó quýt của anh rất đẹp mã, được ưa mang về trồng.

chuộng trên thị trường. Hiện nay, thị trường Hiện tại, Cty THHH Phương Mai (do kỹ sư

tiêu thụ quýt của anh đã mở rộng ra toàn tỉnh.

Mai Viết Phương làm giám đốc) đã trồng trong 55

56

https://thuviensach.vn

trang trại cây ăn quả ở Đức Trọng - Lâm Đồng trong lúc nhiều nhà vườn trồng cam lao đao vì trên diện tích hơn 20 ha sau 8 năm đã cho thu thua lỗ kéo dài do căn bệnh vàng lá hoành hoạch và cung cấp cho các siêu thị tại Thành phố

hành, thì vẫn còn không ít người quyết tâm Hồ Chí Minh và Đà Lạt. Cái hay là giống cam gắn bó cây cam sành theo cách riêng của mình.

tuổi thọ rất cao, đến 50 năm, nên chắc chắn về sau Ông Nguyễn Văn Đực ở ấp Mỹ Yên, xã Tân thu nhập ròng càng lớn vì năng suất cam đạt đỉnh Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long là một khi cây giai đoạn 15 - 30 năm tuổi. Ngoài ra Công trong số đó.

ty còn có các mắt ghép cam Cara Cara nhập từ

Ông Nguyễn Văn Đực nói: Cây cam sành Ôxtrâylia có tính kháng sâu bệnh rất cao, đảm không phải khó trồng, nhưng để đạt được năng bảo tuổi thọ cây 40 - 50 năm. Thực trạng là những suất cao không dễ. Quan trọng nhất là khâu vùng cây ăn quả có múi không riêng gì đồng thiết kế vườn, kỹ thuật chăm sóc và phải biết bằng sông Cửu Long mà khắp cả nước nhiều nơi cách tính. Khi mới lên liếp lập vườn, ông đắp đê bị sâu bệnh tàn phá không gượng dậy nổi. Chắc bao xung quanh không để nước dâng lên cao chắn sẽ không lấy đâu ra những vườn cam quýt hơn so với mặt liếp hay lũ tràn vào. Trồng cây có tuổi thọ 50 năm hoặc hơn thế, nếu vẫn cách với mật độ thưa, tránh hiện tượng cây giao tán chọn giống “ăn xổi”. Vì không ít người sẵn sàng với nhau. Trước khi đặt cây xuống phải bón lót lấy giống du nhập nước ngoài, nhân đến thế hệ

cho cây từ 5 - 10kg phân chuồng hoặc phân hữu F2 rồi thay tên, làm thủ tục công nhận giống mới.

cơ hoai mục, kết hợp bón thường xuyên thêm Những giống như thế rất khó nói có thể làm lợi phân đa vi lượng. Năm đầu ông vun xới gốc cho sản xuất. Giống cam Navel đỏ này chưa qua liên tục để cho đất được tơi xốp, phun thuốc khảo nghiệm quốc gia mới chỉ trồng thử ở một số

phòng trị sâu vẽ bùa và rầy chổng cánh mỗi khi địa phương cần tiếp tục theo dõi.

cây ra tược non hoặc đâm chồi mới. Khoảng tháng 7 hàng năm là ông xử lý cho ra hoa

Câu hỏi 13: Xin cho biết kinh nghiệm trồng nghịch vụ.

chuyên canh cây cam sành theo cách mới của Khi cây mới được 2 năm tuổi, ông bắt đầu xử

nông dân đồng bằng sông Cửu Long?

lý cho ra hoa nghịch vụ. Vụ đầu tiên ông thu được 1 tấn trái/1.000m2; sang năm thứ hai thu

Trả lời:

được 1,5 tấn; vụ thứ ba được 2 tấn, vụ thứ tư, năm Ở hai huyện Tam Bình và Trà Ôn (Vĩnh Long) năng suất không tăng nữa mà ở mức trung bình 57

58

https://thuviensach.vn

trang trại cây ăn quả ở Đức Trọng - Lâm Đồng trong lúc nhiều nhà vườn trồng cam lao đao vì trên diện tích hơn 20 ha sau 8 năm đã cho thu thua lỗ kéo dài do căn bệnh vàng lá hoành hoạch và cung cấp cho các siêu thị tại Thành phố

hành, thì vẫn còn không ít người quyết tâm Hồ Chí Minh và Đà Lạt. Cái hay là giống cam gắn bó cây cam sành theo cách riêng của mình.

tuổi thọ rất cao, đến 50 năm, nên chắc chắn về sau Ông Nguyễn Văn Đực ở ấp Mỹ Yên, xã Tân thu nhập ròng càng lớn vì năng suất cam đạt đỉnh Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long là một khi cây giai đoạn 15 - 30 năm tuổi. Ngoài ra Công trong số đó.

ty còn có các mắt ghép cam Cara Cara nhập từ

Ông Nguyễn Văn Đực nói: Cây cam sành Ôxtrâylia có tính kháng sâu bệnh rất cao, đảm không phải khó trồng, nhưng để đạt được năng bảo tuổi thọ cây 40 - 50 năm. Thực trạng là những suất cao không dễ. Quan trọng nhất là khâu vùng cây ăn quả có múi không riêng gì đồng thiết kế vườn, kỹ thuật chăm sóc và phải biết bằng sông Cửu Long mà khắp cả nước nhiều nơi cách tính. Khi mới lên liếp lập vườn, ông đắp đê bị sâu bệnh tàn phá không gượng dậy nổi. Chắc bao xung quanh không để nước dâng lên cao chắn sẽ không lấy đâu ra những vườn cam quýt hơn so với mặt liếp hay lũ tràn vào. Trồng cây có tuổi thọ 50 năm hoặc hơn thế, nếu vẫn cách với mật độ thưa, tránh hiện tượng cây giao tán chọn giống “ăn xổi”. Vì không ít người sẵn sàng với nhau. Trước khi đặt cây xuống phải bón lót lấy giống du nhập nước ngoài, nhân đến thế hệ

cho cây từ 5 - 10kg phân chuồng hoặc phân hữu F2 rồi thay tên, làm thủ tục công nhận giống mới.

cơ hoai mục, kết hợp bón thường xuyên thêm Những giống như thế rất khó nói có thể làm lợi phân đa vi lượng. Năm đầu ông vun xới gốc cho sản xuất. Giống cam Navel đỏ này chưa qua liên tục để cho đất được tơi xốp, phun thuốc khảo nghiệm quốc gia mới chỉ trồng thử ở một số

phòng trị sâu vẽ bùa và rầy chổng cánh mỗi khi địa phương cần tiếp tục theo dõi.

cây ra tược non hoặc đâm chồi mới. Khoảng tháng 7 hàng năm là ông xử lý cho ra hoa

Câu hỏi 13: Xin cho biết kinh nghiệm trồng nghịch vụ.

chuyên canh cây cam sành theo cách mới của Khi cây mới được 2 năm tuổi, ông bắt đầu xử

nông dân đồng bằng sông Cửu Long?

lý cho ra hoa nghịch vụ. Vụ đầu tiên ông thu được 1 tấn trái/1.000m2; sang năm thứ hai thu

Trả lời:

được 1,5 tấn; vụ thứ ba được 2 tấn, vụ thứ tư, năm Ở hai huyện Tam Bình và Trà Ôn (Vĩnh Long) năng suất không tăng nữa mà ở mức trung bình 57

58

https://thuviensach.vn

khoảng 2 tấn. Theo cách này, một chu kỳ cam Cần bón phân đầy đủ và đúng kỹ thuật. Bón (khoảng 6 năm tuổi tính từ lúc trồng cây) ông phân cho cam tuỳ thuộc vào tuổi cây và sản lượng thu được trên 8 tấn trái ở vụ nghịch.

hàng năm, đất đai và giống. Cây từ 1 - 3 năm sau Ông Nguyễn Văn Đực nói: Trồng cam để trái khi trồng (cây chưa có quả - giai đoạn kiến theo phương pháp này cây sẽ mau tàn hơn, cây thiết cơ bản). Mỗi năm bón 4 lần vào tháng 2, chỉ sinh trưởng tối đa 6 năm là đốn bỏ hết để

tháng 5, tháng 8 và tháng 11.

trồng lại lứa cây khác, chi phí đầu tư tuy lớn

+ Đợt bón tháng 2: Bón 100% phân hữu cơ +

nhưng năng suất lại rất cao. Nếu kéo dài tuổi 40% đạm + 40% kali;

thọ cho cây cam, cây sẽ dễ bị nhiễm bệnh, năng

+ Đợt bón tháng 5: 20% đạm + 20% kali; suất không cao, nhà vườn thường thua lỗ.

+ Đợt bón tháng 8: 20% đạm + 20% kali;

+ Đợt bón tháng 11: 20% đạm + 20% kali +

Câu hỏi 14: Xin cho biết kinh nghiệm thâm 100% lân + 100% vôi.

canh cam đạt năng suất cao?

Lượng bón mỗi cây:

Trả lời:

Năm

Phân

Đạm

Lân

Kaliclo Vôi

Kinh nghiệm nhiều nhà vườn hái hết hoa quả

trồng

hữu cơ sun fat

supe

rua

bột

non của năm bói đầu tiên nhằm tập trung sức (kg)

(g)

(g)

(g)

(kg)

cho cây sinh trưởng, phát triển tạo ra sản phẩm Năm

-

350

500

500

-

cao trong những năm sau, đừng lo vườn cam thứ nhất

của mình đậu quả ít chỉ mới sau 2 năm trồng.

Năm

25

700

500

500

2

Đây là thời gian cần tập trung chăm sóc.

thứ hai

Năm

-

1.000

800

800

-

1. Chăm sóc:

thứ ba

Trong thời kỳ cây cam chưa khép tán, có thể

trồng xen các loại cây họ đậu để tăng thu nhập, Cây lớn từ 4 tuổi trở lên (giai đoạn cây có đồng thời giữ ẩm cho vườn cây, ngăn ngừa cỏ

quả) mỗi năm bón 4 đợt vào các tháng: dại, chống xói mòn cho đất, bổ sung thêm

+ Tháng 2: Thúc cành xuân và đón hoa; nguồn đạm và chất hữu cơ cho đất thêm tốt.

+ Tháng 5: Thúc cành hè và nuôi quả; Thường xuyên làm sạch cỏ xung quanh gốc cây

+ Tháng 7: Thúc cành thu và tăng trọng nhưng không làm xây xước gốc và rễ cây.

lượng quả;

59

60

https://thuviensach.vn

khoảng 2 tấn. Theo cách này, một chu kỳ cam Cần bón phân đầy đủ và đúng kỹ thuật. Bón (khoảng 6 năm tuổi tính từ lúc trồng cây) ông phân cho cam tuỳ thuộc vào tuổi cây và sản lượng thu được trên 8 tấn trái ở vụ nghịch.

hàng năm, đất đai và giống. Cây từ 1 - 3 năm sau Ông Nguyễn Văn Đực nói: Trồng cam để trái khi trồng (cây chưa có quả - giai đoạn kiến theo phương pháp này cây sẽ mau tàn hơn, cây thiết cơ bản). Mỗi năm bón 4 lần vào tháng 2, chỉ sinh trưởng tối đa 6 năm là đốn bỏ hết để

tháng 5, tháng 8 và tháng 11.

trồng lại lứa cây khác, chi phí đầu tư tuy lớn

+ Đợt bón tháng 2: Bón 100% phân hữu cơ +

nhưng năng suất lại rất cao. Nếu kéo dài tuổi 40% đạm + 40% kali;

thọ cho cây cam, cây sẽ dễ bị nhiễm bệnh, năng

+ Đợt bón tháng 5: 20% đạm + 20% kali; suất không cao, nhà vườn thường thua lỗ.

+ Đợt bón tháng 8: 20% đạm + 20% kali;

+ Đợt bón tháng 11: 20% đạm + 20% kali +

Câu hỏi 14: Xin cho biết kinh nghiệm thâm 100% lân + 100% vôi.

canh cam đạt năng suất cao?

Lượng bón mỗi cây:

Trả lời:

Năm

Phân

Đạm

Lân

Kaliclo Vôi

Kinh nghiệm nhiều nhà vườn hái hết hoa quả

trồng

hữu cơ sun fat

supe

rua

bột

non của năm bói đầu tiên nhằm tập trung sức (kg)

(g)

(g)

(g)

(kg)

cho cây sinh trưởng, phát triển tạo ra sản phẩm Năm

-

350

500

500

-

cao trong những năm sau, đừng lo vườn cam thứ nhất

của mình đậu quả ít chỉ mới sau 2 năm trồng.

Năm

25

700

500

500

2

Đây là thời gian cần tập trung chăm sóc.

thứ hai

Năm

-

1.000

800

800

-

1. Chăm sóc:

thứ ba

Trong thời kỳ cây cam chưa khép tán, có thể

trồng xen các loại cây họ đậu để tăng thu nhập, Cây lớn từ 4 tuổi trở lên (giai đoạn cây có đồng thời giữ ẩm cho vườn cây, ngăn ngừa cỏ

quả) mỗi năm bón 4 đợt vào các tháng: dại, chống xói mòn cho đất, bổ sung thêm

+ Tháng 2: Thúc cành xuân và đón hoa; nguồn đạm và chất hữu cơ cho đất thêm tốt.

+ Tháng 5: Thúc cành hè và nuôi quả; Thường xuyên làm sạch cỏ xung quanh gốc cây

+ Tháng 7: Thúc cành thu và tăng trọng nhưng không làm xây xước gốc và rễ cây.

lượng quả;

59

60

https://thuviensach.vn

+ Tháng 11: Bón cơ bản tăng sức chống đỡ

- Kẽm: Dùng 100 gam sunfat kẽm pha trong qua đông.

100 lít nước phun vào thời kỳ lộc xuân.

Lượng bón cho mỗi cây:

- Trường hợp thiếu đồng có thể phun Boócđô 1 -

2% kết hợp trừ bệnh hoặc dùng ôxítclorua đồng Tuổi cây

Loại phân

400 gam pha trong 100 lít nước.

4

5

6

7

8

9

- Các biện pháp chăm sóc khác:

Đạm sunfat (kg)

1,2

1,8

1,9

2

2

2,5 - 3

+ Cắt tỉa

Lân supe (kg)

1

1,2

1,2

1,5

1,7 1,7 - 2

Thời kỳ cây có quả sau mỗi lần thu hoạch Kali clorua (kg) 0,8

0,9

1

1,2

1,5 1,5 - 1

đều phải đốn tỉa những cành khô, cành tăm, Vôi bột (kg)

2

-

2

-

2

-

cành vượt, cành sâu bệnh.

Phân hữu cơ (kg)

30

-

50

-

50

-

+ Ngắt bỏ toàn bộ hoa trong thời kỳ cây 1 - 3

+ Bón đợt tháng 2: 40% đạm + 40% kali; tuổi. Thời kỳ cây cho quả, tỉa bớt hoa dị hình,

+ Bón đợt tháng 5: 30% đạm + 30% kali; những quả non ra muộn và ở vị trí không thích

+ Bón đợt tháng 7: 30% đạm + 30% kali; hợp cho việc hình thành quả (có thể tiến hành

+ Bón đợt tháng 11: 100% phân hữu cơ +

bằng cách phun các chất điều tiết sinh trưởng).

100% vôi + 100% lân.

+ Ở thời kỳ sau đậu quả 1 - 2 tuần phun các Năm thứ 10 trở đi cây ổn định về sinh trưởng chất điều tiết sinh trưởng kết hợp với các chất vi và năng suất, vì vậy mức bón như năm thứ 9 và lượng để tăng tỷ lệ đậu quả và xúc tiến quá tuỳ thuộc vào sự sinh trưởng tốt xấu mà bổ

trình lớn quả, giảm số hạt làm đẹp mã cho quả.

sung phân bón tăng giảm.

2. Cắt tỉa tạo hình:

Cách bón: Bón theo tán cây: cuốc một rãnh Việc cắt tỉa tạo hình cần phải tiến hành sớm rộng từ 30cm từ mép tán vào trong, sâu 30cm, ngay từ năm đầu. Hai dạng hình được xem là phân trộn đều với nhau và rắc vào rãnh, lấp đất có hiệu quả nhất trong việc hấp thu ánh sáng (mỗi lần bón kết hợp với làm cỏ và ủ lại gốc).

mặt trời tạo năng suất cao đó là dạng bán cầu Các loại phân vi lượng nếu thấy cần thiết thì và dạng trái tim mở. Cây trồng ở vườn thường phun trên lá.

có nhiều cành nhỏ và phân bố lung tung. Để có

- Magiê: Dùng nitrat magiê 1 kg trong 100 lít được các dạng hình trên chỉ chọn lấy 3 cành to nước phun ướt lá.

mập nhất phân bố đều về 3 hướng để làm cành 61

62

https://thuviensach.vn

+ Tháng 11: Bón cơ bản tăng sức chống đỡ

- Kẽm: Dùng 100 gam sunfat kẽm pha trong qua đông.

100 lít nước phun vào thời kỳ lộc xuân.

Lượng bón cho mỗi cây:

- Trường hợp thiếu đồng có thể phun Boócđô 1 -

2% kết hợp trừ bệnh hoặc dùng ôxítclorua đồng Tuổi cây

Loại phân

400 gam pha trong 100 lít nước.

4

5

6

7

8

9

- Các biện pháp chăm sóc khác:

Đạm sunfat (kg)

1,2

1,8

1,9

2

2

2,5 - 3

+ Cắt tỉa

Lân supe (kg)

1

1,2

1,2

1,5

1,7 1,7 - 2

Thời kỳ cây có quả sau mỗi lần thu hoạch Kali clorua (kg) 0,8

0,9

1

1,2

1,5 1,5 - 1

đều phải đốn tỉa những cành khô, cành tăm, Vôi bột (kg)

2

-

2

-

2

-

cành vượt, cành sâu bệnh.

Phân hữu cơ (kg)

30

-

50

-

50

-

+ Ngắt bỏ toàn bộ hoa trong thời kỳ cây 1 - 3

+ Bón đợt tháng 2: 40% đạm + 40% kali; tuổi. Thời kỳ cây cho quả, tỉa bớt hoa dị hình,

+ Bón đợt tháng 5: 30% đạm + 30% kali; những quả non ra muộn và ở vị trí không thích

+ Bón đợt tháng 7: 30% đạm + 30% kali; hợp cho việc hình thành quả (có thể tiến hành

+ Bón đợt tháng 11: 100% phân hữu cơ +

bằng cách phun các chất điều tiết sinh trưởng).

100% vôi + 100% lân.

+ Ở thời kỳ sau đậu quả 1 - 2 tuần phun các Năm thứ 10 trở đi cây ổn định về sinh trưởng chất điều tiết sinh trưởng kết hợp với các chất vi và năng suất, vì vậy mức bón như năm thứ 9 và lượng để tăng tỷ lệ đậu quả và xúc tiến quá tuỳ thuộc vào sự sinh trưởng tốt xấu mà bổ

trình lớn quả, giảm số hạt làm đẹp mã cho quả.

sung phân bón tăng giảm.

2. Cắt tỉa tạo hình:

Cách bón: Bón theo tán cây: cuốc một rãnh Việc cắt tỉa tạo hình cần phải tiến hành sớm rộng từ 30cm từ mép tán vào trong, sâu 30cm, ngay từ năm đầu. Hai dạng hình được xem là phân trộn đều với nhau và rắc vào rãnh, lấp đất có hiệu quả nhất trong việc hấp thu ánh sáng (mỗi lần bón kết hợp với làm cỏ và ủ lại gốc).

mặt trời tạo năng suất cao đó là dạng bán cầu Các loại phân vi lượng nếu thấy cần thiết thì và dạng trái tim mở. Cây trồng ở vườn thường phun trên lá.

có nhiều cành nhỏ và phân bố lung tung. Để có

- Magiê: Dùng nitrat magiê 1 kg trong 100 lít được các dạng hình trên chỉ chọn lấy 3 cành to nước phun ướt lá.

mập nhất phân bố đều về 3 hướng để làm cành 61

62

https://thuviensach.vn

khung gọi là cành cấp 1, các cành khác cắt tỉa trái vụ thu hoạch vào tháng 12 năm trước đến bỏ. Khi cành cấp 1 cao khoảng 50 - 60cm thì cắt tháng 5 năm sau sẽ bán rất được giá. Xin giới đoạn ngọn chỉ để lại đoạn cành dài 40 - 45cm.

thiệu kinh nghiệm cho chanh ra quả trái vụ: Cành cấp 1 sau khi cắt tiếp tục mọc rất nhiều

- Chọn giống chanh tốt, thân ít gai, gai ngắn, cành, song mỗi cành cấp 1 cũng chỉ để lại nhiều quả to vừa phải (cỡ quả 15 - 20 quả/kg), vỏ

nhất 3 cành phân bố theo hướng thẳng đứng và mỏng, ít hạt, nhiều nước, vị chua mát, thơm vươn ra ngoài tán. Những cành này gọi là cành dịu, quả chín vàng lõi trắng hay chín đỏ, lõi cấp 2. Tiếp tục làm như vậy sẽ có được các cành cấp 3, cấp 4 v.v.. Chú ý là những cành mọc xiên hồng (chanh đào). Chọn cây chanh có độ tuổi vào trong tán phải cắt bỏ. Làm như vậy sau 3 năm trên 5 năm, đã ra được trên 2 vụ quả ổn định, ta có được cây dạng hình cầu.

năng suất cao, sung sức, khỏe mạnh, không bị

Đối với dạng hình trái tim mở, cách làm gần sâu bệnh. Vườn chanh chủ động nước, chủ

tương tự, chỉ khác là các cành cấp 3, 4, 5 ở giữa động phân bón theo yêu cầu kỹ thuật.

tán được cắt tỉa cho bằng với các cành ở ngoài

- Cho chanh ra quả hai vụ/năm: Giai đoạn tán và các cành ở ngoài tán được khuyến khích chanh đang nở hoa rộ vụ chính, cuốc sâu 30 -

phát triển trải rộng.

40cm cách gốc cây 50 - 60cm, không tưới nước, không tưới phân, hạn chế nguồn cung 3. Phòng trừ sâu bệnh:

cấp dinh dưỡng làm cho hoa rụng 70 - 80%, Cam, quýt có nhiều sâu bệnh hại quanh năm, giảm 50% sản lượng quả so với để tự nhiên.

trong đó phải kể đến các loại sâu ăn lá, bọ xít Sau đó lấp đất lại, tưới nước, tưới phân, giữ

hại hoa, hại quả non, rệp, các loại ruồi đục quả, ẩm bình thường.

các loại bệnh do nấm, vi khuẩn gây nên... Có Khi quả lớn bằng cỡ hòn bi (đường kính quả

thể sử dụng nhiều biện pháp để phòng trừ.

1cm), có thể dùng kéo cắt 50 - 60% số lá, quả và

Câu hỏi 15: Kinh nghiệm để có chanh trái vụ ở

lộc non hoặc dùng thuốc dấm hoa quả Trung các tỉnh phía Bắc?

Quốc (dung dịch Ethrel 45%), pha 1 lọ (5ml)/lít nước, phun ướt đều tán cây lúc hoa đang nở rộ

Trả lời:

hoặc phun dung dịch phân kali clorua 10%, sau Chanh chính vụ các tỉnh phía Bắc thu hoạch 7 - 10 ngày cây chanh sẽ trút 40 - 50% lá non, lộc vào tháng 8, tháng 9 giá bán thấp. Nếu có chanh non, quả nhỏ.

63

64

https://thuviensach.vn

khung gọi là cành cấp 1, các cành khác cắt tỉa trái vụ thu hoạch vào tháng 12 năm trước đến bỏ. Khi cành cấp 1 cao khoảng 50 - 60cm thì cắt tháng 5 năm sau sẽ bán rất được giá. Xin giới đoạn ngọn chỉ để lại đoạn cành dài 40 - 45cm.

thiệu kinh nghiệm cho chanh ra quả trái vụ: Cành cấp 1 sau khi cắt tiếp tục mọc rất nhiều

- Chọn giống chanh tốt, thân ít gai, gai ngắn, cành, song mỗi cành cấp 1 cũng chỉ để lại nhiều quả to vừa phải (cỡ quả 15 - 20 quả/kg), vỏ

nhất 3 cành phân bố theo hướng thẳng đứng và mỏng, ít hạt, nhiều nước, vị chua mát, thơm vươn ra ngoài tán. Những cành này gọi là cành dịu, quả chín vàng lõi trắng hay chín đỏ, lõi cấp 2. Tiếp tục làm như vậy sẽ có được các cành cấp 3, cấp 4 v.v.. Chú ý là những cành mọc xiên hồng (chanh đào). Chọn cây chanh có độ tuổi vào trong tán phải cắt bỏ. Làm như vậy sau 3 năm trên 5 năm, đã ra được trên 2 vụ quả ổn định, ta có được cây dạng hình cầu.

năng suất cao, sung sức, khỏe mạnh, không bị

Đối với dạng hình trái tim mở, cách làm gần sâu bệnh. Vườn chanh chủ động nước, chủ

tương tự, chỉ khác là các cành cấp 3, 4, 5 ở giữa động phân bón theo yêu cầu kỹ thuật.

tán được cắt tỉa cho bằng với các cành ở ngoài

- Cho chanh ra quả hai vụ/năm: Giai đoạn tán và các cành ở ngoài tán được khuyến khích chanh đang nở hoa rộ vụ chính, cuốc sâu 30 -

phát triển trải rộng.

40cm cách gốc cây 50 - 60cm, không tưới nước, không tưới phân, hạn chế nguồn cung 3. Phòng trừ sâu bệnh:

cấp dinh dưỡng làm cho hoa rụng 70 - 80%, Cam, quýt có nhiều sâu bệnh hại quanh năm, giảm 50% sản lượng quả so với để tự nhiên.

trong đó phải kể đến các loại sâu ăn lá, bọ xít Sau đó lấp đất lại, tưới nước, tưới phân, giữ

hại hoa, hại quả non, rệp, các loại ruồi đục quả, ẩm bình thường.

các loại bệnh do nấm, vi khuẩn gây nên... Có Khi quả lớn bằng cỡ hòn bi (đường kính quả

thể sử dụng nhiều biện pháp để phòng trừ.

1cm), có thể dùng kéo cắt 50 - 60% số lá, quả và

Câu hỏi 15: Kinh nghiệm để có chanh trái vụ ở

lộc non hoặc dùng thuốc dấm hoa quả Trung các tỉnh phía Bắc?

Quốc (dung dịch Ethrel 45%), pha 1 lọ (5ml)/lít nước, phun ướt đều tán cây lúc hoa đang nở rộ

Trả lời:

hoặc phun dung dịch phân kali clorua 10%, sau Chanh chính vụ các tỉnh phía Bắc thu hoạch 7 - 10 ngày cây chanh sẽ trút 40 - 50% lá non, lộc vào tháng 8, tháng 9 giá bán thấp. Nếu có chanh non, quả nhỏ.

63

64

https://thuviensach.vn

Cuốc rãnh sâu 10cm quanh tán, bón mỗi cây có đường kính từ 0,5 - 2,0cm. Rụng quả sinh lý 2 - 5kg kali clorua (tùy theo cây lớn hay nhỏ), là sự rối loạn liên quan đến sự cạnh tranh đồng thời phun phân bón lá Multy - K

hydrat cacbon, nước, hormon và các chất trao (13:0:46) nồng độ 4% lên tán lá để đất khô đổi chất khác giữa các quả non, tuy nhiên vấn trong 30 ngày tiếp theo. Sau đó tưới ẩm và đề này rõ nhất lại là do tác động của các stress, chăm sóc bình thường, khoảng 30 ngày sau đặc biệt là nhiệt độ cao và thiếu nước và người cây chanh tiếp tục nảy lộc, ra hoa, ra quả vào ta đã chứng minh được rằng khi nhiệt độ không tháng 6 tháng 7, cho thu hoạch quả vào tháng khí trên 40oC và ẩm độ giảm xuống dưới 40% có 12 đến tháng 2 năm sau.

thể gây rụng quả hàng loạt. Ngoài ra sự thiếu

- Cho chanh ra quả 3 vụ/năm (chanh tứ thời): hụt dinh dưỡng và phá hoại của sâu bệnh trong Khi chanh ra quả vụ 2 (tháng 6, tháng 7) tiếp tục thời kỳ hoa, quả non cũng là nguyên nhân làm thực hiện biện pháp kỹ thuật như phần giới cho quả rụng nhiều hơn thường lệ.

thiệu cho chanh ra quả 2 vụ/năm, chanh sẽ ra hoa, quả vào tháng 8, tháng 9 và cho thu hoạch Biện pháp hạn chế:

vào tháng 5 đến tháng 6 năm sau.

1. Chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, đặc biệt là cắt tỉa và bón phân sau thu hoạch. Có thể áp

Câu hỏi 16: Tại sao cam, chanh hay rụng quả, dụng quy trình chăm sóc như sau:

biện pháp hạn chế rụng quả?

Sau thu hoạch:

Trả lời:

Tỉa bỏ cành già cỗi, cành sâu bệnh, cành tăm Vấn đề rụng quả của cây có múi nói chung trong tán. Vào đầu mùa xuân khi trời chuyển ấm, và cam, chanh nói riêng là một hiện tượng sinh cây chuẩn bị nảy lộc, xới đất cho thông thoáng kết lý bình thường, do cây có múi ra rất nhiều hoa, hợp bón phân cho mỗi cây 5 - 10kg phân hữu cơ

khoảng 100.000 - 200.000 hoa trên một cây hoai mục và 0,5 - 1,5kg (tuỳ độ lớn của cây) phân trưởng thành, tuy nhiên chỉ 1 - 2% sẽ tạo quả

NPK 13 - 13 - 13 + TE Đầu Trâu. Phun phân bón lá cho thu hoạch. Ngoài những hoa, quả rụng do Đầu Trâu 502 định kỳ 7 - 10 ngày/lần.

không được thụ phấn, thụ tinh thì rất nhiều quả

non khác phải rụng bớt đi, người ta gọi là rụng Trước khi ra hoa (khoảng cuối tháng 1): quả sinh lý. Thường có 2 đợt rụng: đợt 1 xảy ra Khi cây ra nụ cần bón cho mỗi cây 0,5 - 1,5kg sau 3 - 4 tuần nở hoa, đợt 2 vào tháng 5 khi quả

(tuỳ độ lớn của cây) phân NPK 13 - 13 - 13 + TE

65

66

https://thuviensach.vn

Cuốc rãnh sâu 10cm quanh tán, bón mỗi cây có đường kính từ 0,5 - 2,0cm. Rụng quả sinh lý 2 - 5kg kali clorua (tùy theo cây lớn hay nhỏ), là sự rối loạn liên quan đến sự cạnh tranh đồng thời phun phân bón lá Multy - K

hydrat cacbon, nước, hormon và các chất trao (13:0:46) nồng độ 4% lên tán lá để đất khô đổi chất khác giữa các quả non, tuy nhiên vấn trong 30 ngày tiếp theo. Sau đó tưới ẩm và đề này rõ nhất lại là do tác động của các stress, chăm sóc bình thường, khoảng 30 ngày sau đặc biệt là nhiệt độ cao và thiếu nước và người cây chanh tiếp tục nảy lộc, ra hoa, ra quả vào ta đã chứng minh được rằng khi nhiệt độ không tháng 6 tháng 7, cho thu hoạch quả vào tháng khí trên 40oC và ẩm độ giảm xuống dưới 40% có 12 đến tháng 2 năm sau.

thể gây rụng quả hàng loạt. Ngoài ra sự thiếu

- Cho chanh ra quả 3 vụ/năm (chanh tứ thời): hụt dinh dưỡng và phá hoại của sâu bệnh trong Khi chanh ra quả vụ 2 (tháng 6, tháng 7) tiếp tục thời kỳ hoa, quả non cũng là nguyên nhân làm thực hiện biện pháp kỹ thuật như phần giới cho quả rụng nhiều hơn thường lệ.

thiệu cho chanh ra quả 2 vụ/năm, chanh sẽ ra hoa, quả vào tháng 8, tháng 9 và cho thu hoạch Biện pháp hạn chế:

vào tháng 5 đến tháng 6 năm sau.

1. Chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, đặc biệt là cắt tỉa và bón phân sau thu hoạch. Có thể áp

Câu hỏi 16: Tại sao cam, chanh hay rụng quả, dụng quy trình chăm sóc như sau:

biện pháp hạn chế rụng quả?

Sau thu hoạch:

Trả lời:

Tỉa bỏ cành già cỗi, cành sâu bệnh, cành tăm Vấn đề rụng quả của cây có múi nói chung trong tán. Vào đầu mùa xuân khi trời chuyển ấm, và cam, chanh nói riêng là một hiện tượng sinh cây chuẩn bị nảy lộc, xới đất cho thông thoáng kết lý bình thường, do cây có múi ra rất nhiều hoa, hợp bón phân cho mỗi cây 5 - 10kg phân hữu cơ

khoảng 100.000 - 200.000 hoa trên một cây hoai mục và 0,5 - 1,5kg (tuỳ độ lớn của cây) phân trưởng thành, tuy nhiên chỉ 1 - 2% sẽ tạo quả

NPK 13 - 13 - 13 + TE Đầu Trâu. Phun phân bón lá cho thu hoạch. Ngoài những hoa, quả rụng do Đầu Trâu 502 định kỳ 7 - 10 ngày/lần.

không được thụ phấn, thụ tinh thì rất nhiều quả

non khác phải rụng bớt đi, người ta gọi là rụng Trước khi ra hoa (khoảng cuối tháng 1): quả sinh lý. Thường có 2 đợt rụng: đợt 1 xảy ra Khi cây ra nụ cần bón cho mỗi cây 0,5 - 1,5kg sau 3 - 4 tuần nở hoa, đợt 2 vào tháng 5 khi quả

(tuỳ độ lớn của cây) phân NPK 13 - 13 - 13 + TE

65

66

https://thuviensach.vn

Đầu Trâu. Phun phân bón lá Đầu Trâu 702 định trong số đó là các loài côn trùng (ong mật, ong kỳ 7 - 10 ngày/lần nhằm giúp cho cây ra hoa tốt.

bắp cày, kiến (hymenoptera), bọ cánh cứng (coleoptera), bướm ngài và bướm cánh phượng Sau khi đậu quả (khoảng cuối tháng 3 đầu tháng 4): (lepidoptera) và ruồi (diptera); một số loài động Sau khi số hoa trên cây đã nở hết, quả đã hình vật có xương sống như chim, dơi, đặc biệt là thành phun phân bón lá Đầu Trâu 902 từ 2 - 3 lần, chim

ruồi

(hummingbirds),

chim

trời

định kỳ 7 - 10 ngày/lần để hạn chế rụng quả. Khi (sunbirds), chim nhện (spiderhunters), chim hút quả bằng đầu ngón tay út, bón cho mỗi cây 0,5 -

mật (honeyeaters) và dơi ăn quả (fruit bats).

1,0kg phân NPK 13 - 13 - 13 + TE Đầu Trâu.

Thụ phấn trực tiếp bằng tay: Có thể sử dụng phấn hoa của giống khác để thụ phấn sẽ nâng Bón thúc nuôi quả:

cao được khả năng thụ tinh và hiệu quả chống Trong thời kỳ cây mang quả (từ tháng 6 -

rụng quả sẽ cao.

tháng 10), bón thúc cho mỗi cây 0,5 - 1,5kg (tuỳ

độ lớn và số quả trên cây) phân NPK 13 - 13 - 13

3. Sử dụng chất điều hòa sinh trưởng như GA3,

+ TE Đầu Trâu, định kỳ 1,5 tháng/1 lần. Phun NAA v.v.. Những chất điều hòa sinh trưởng phân bón lá Đầu Trâu 2 - 3 lần trước thu hoạch này có tác dụng như những hoócmon ngoại từ 20 - 30 ngày nhằm tạo cho quả mọng, bóng, sinh tác động làm ức chế sinh tổng hợp axít tăng độ ngọt.

abscisiss ( loại axít có ở tầng rời của cuống quả gây Trong thời kỳ cây mang quả thường có nhiều rụng quả), do vậy có tác dụng hạn chế rụng quả, chồi vượt mọc từ thân trong tán cần tỉa bỏ để

nhất là trường hợp những hoa không được thụ

không cạnh tranh dinh dưỡng với quả.

phấn không có các hoócmon nội sinh.

Chú ý thoát nước trên vườn khi trời mưa và 4. Phòng trừ sâu, bệnh kịp thời, nhất là nhện và tưới bổ sung khi không có mưa, luôn đảm bảo bệnh phytophthora.

độ ẩm đất trong khoảng 65 - 70%.

Câu hỏi 17: Xin cho biết những giống chanh 2. Thụ phấn bổ sung:

trồng phổ biến và kỹ thuật trồng chanh?

Bằng nuôi ong hoặc kiến vào trong vườn cam. Người ta thống kê được có tới 200.000

Trả lời:

giống động vật trong thế giới hoang dã làm 1. Các giống chanh: Có nhiều giống chanh, có nhiệm vụ truyền phấn (vectors), nhiều nhất các giống thường gặp sau:

67

68

https://thuviensach.vn

Đầu Trâu. Phun phân bón lá Đầu Trâu 702 định trong số đó là các loài côn trùng (ong mật, ong kỳ 7 - 10 ngày/lần nhằm giúp cho cây ra hoa tốt.

bắp cày, kiến (hymenoptera), bọ cánh cứng (coleoptera), bướm ngài và bướm cánh phượng Sau khi đậu quả (khoảng cuối tháng 3 đầu tháng 4): (lepidoptera) và ruồi (diptera); một số loài động Sau khi số hoa trên cây đã nở hết, quả đã hình vật có xương sống như chim, dơi, đặc biệt là thành phun phân bón lá Đầu Trâu 902 từ 2 - 3 lần, chim

ruồi

(hummingbirds),

chim

trời

định kỳ 7 - 10 ngày/lần để hạn chế rụng quả. Khi (sunbirds), chim nhện (spiderhunters), chim hút quả bằng đầu ngón tay út, bón cho mỗi cây 0,5 -

mật (honeyeaters) và dơi ăn quả (fruit bats).

1,0kg phân NPK 13 - 13 - 13 + TE Đầu Trâu.

Thụ phấn trực tiếp bằng tay: Có thể sử dụng phấn hoa của giống khác để thụ phấn sẽ nâng Bón thúc nuôi quả:

cao được khả năng thụ tinh và hiệu quả chống Trong thời kỳ cây mang quả (từ tháng 6 -

rụng quả sẽ cao.

tháng 10), bón thúc cho mỗi cây 0,5 - 1,5kg (tuỳ

độ lớn và số quả trên cây) phân NPK 13 - 13 - 13

3. Sử dụng chất điều hòa sinh trưởng như GA3,

+ TE Đầu Trâu, định kỳ 1,5 tháng/1 lần. Phun NAA v.v.. Những chất điều hòa sinh trưởng phân bón lá Đầu Trâu 2 - 3 lần trước thu hoạch này có tác dụng như những hoócmon ngoại từ 20 - 30 ngày nhằm tạo cho quả mọng, bóng, sinh tác động làm ức chế sinh tổng hợp axít tăng độ ngọt.

abscisiss ( loại axít có ở tầng rời của cuống quả gây Trong thời kỳ cây mang quả thường có nhiều rụng quả), do vậy có tác dụng hạn chế rụng quả, chồi vượt mọc từ thân trong tán cần tỉa bỏ để

nhất là trường hợp những hoa không được thụ

không cạnh tranh dinh dưỡng với quả.

phấn không có các hoócmon nội sinh.

Chú ý thoát nước trên vườn khi trời mưa và 4. Phòng trừ sâu, bệnh kịp thời, nhất là nhện và tưới bổ sung khi không có mưa, luôn đảm bảo bệnh phytophthora.

độ ẩm đất trong khoảng 65 - 70%.

Câu hỏi 17: Xin cho biết những giống chanh 2. Thụ phấn bổ sung:

trồng phổ biến và kỹ thuật trồng chanh?

Bằng nuôi ong hoặc kiến vào trong vườn cam. Người ta thống kê được có tới 200.000

Trả lời:

giống động vật trong thế giới hoang dã làm 1. Các giống chanh: Có nhiều giống chanh, có nhiệm vụ truyền phấn (vectors), nhiều nhất các giống thường gặp sau:

67

68

https://thuviensach.vn

a) Chanh giấy: Được ưa chuộng vì vỏ mỏng,

- Miền Trung và miền Nam có thể trồng vào nhiều nước, múi xanh nhạt, có vị thơm, quả

mùa xuân, cuối mùa khô, đầu mùa mưa.

hình cầu, đường kính từ 3,5 - 4,0cm, quả nặng b) Chọn đất: Chanh có thể trồng trên nhiều bình quân 40g, vỏ mỏng 1 - 1,2mm, có khoảng 4 -

loại đất khác nhau, nhưng tốt nhất là đất thịt tơi 6 hạt. Chanh giấy được trồng thuần hay trồng xốp và nhiều mùn. Độ pH thích hợp từ 5 - 8, xen với mít, sầu riêng, cau, bưởi...

chanh không chịu úng nước và mặn.

b) Chanh núm: Quả tròn, đầu quả có núm c) Chuẩn bị đất trồng:

ngắn. Kích thước từ 4,0 - 4,8cm, quả nặng từ 45 -

Hố được đào trước trồng 1 - 2 tháng, vùng 50g. Vỏ hơi dày hơn chanh giấy từ 1,5 - 1,8mm.

đất thấp hố đào sâu 30 - 40cm, đất đồi đào sâu Múi màu xanh vàng, nhiều nước, khoảng 5 - 7 hạt.

60 - 80cm.

c) Chanh thơm Inđô: Là giống chanh được d) Bón phân vào hố: Phân chuồng hoai mục: nhập nội từ Inđônêxia. Trái tròn đẹp, vỏ xanh 20 - 30 kg; phân lân 0,5 kg; kali 0,1kg; vôi bột 1 -

đậm, vị chua, nhiều nước, rất thơm. Trọng 1,5 kg. Trộn đều lượng phân với đất, dùng cuốc lượng trái trung bình 10 - 20g, 50 - 100 trái/kg.

phá thành hố sau đó rải vôi lên mặt hố và lấp Thu hoạch sau trồng 12 tháng, rải vụ. Khai thác đất mỏng. Tiếp đó bơm nước vào đầy hố, kinh doanh trên 10 năm.

khoảng 10 - 15 ngày sau là trồng được.

d) Chanh Lima (không hạt): Là một giống đ) Khoảng cách trồng: Khi trồng thuần là 2,5 ×

trong dòng Lime, năm 1996 được nhập về từ

2,5m, khi trồng xen thường là 3,5m × 3 - 4m.

Caliphócnia - Mỹ và đã thích nghi rất tốt với Như vậy khi trồng thuần thì mật độ là 1.600

điều kiện khí hậu Việt Nam. Trái xanh, vỏ mỏng, cây/ha. Trồng xen mật độ là 900 cây/ha.

chua và ít thơm, nhiều nước. Trọng lượng trái e) Cách trồng: Trồng bằng nhánh chiết, khi đặt trung bình 70 - 100g, 10 - 15 trái/kg. Thu hoạch cây tùy nhánh chiết có nhiều cành bên hay ít mà sau 1 năm trồng, rải vụ, có thể thu hoạch trái vụ.

đặt nhánh thẳng hay hơi nghiêng. Đặt nghiêng Khai thác kinh doanh trên 10 năm.

đối với cây chiết ít nhánh, giúp các đọt bên mọc lên để tạo tán. Sau khi trồng xong phải cắm cọc để

2. Kỹ thuật trồng:

buộc thân cây cho gió khỏi lay làm đổ cây. Nếu là a) Thời vụ trồng:

cây ghép xoay mắt ghép về hướng gió chính, lấp

- Miền Bắc trồng vào 2 vụ chính vụ xuân và đất ngang cổ rễ hoặc cao hơn 1 - 2cm, tránh làm vụ thu.

vỡ bầu hay lấp đất quá sâu.

69

70

https://thuviensach.vn

a) Chanh giấy: Được ưa chuộng vì vỏ mỏng,

- Miền Trung và miền Nam có thể trồng vào nhiều nước, múi xanh nhạt, có vị thơm, quả

mùa xuân, cuối mùa khô, đầu mùa mưa.

hình cầu, đường kính từ 3,5 - 4,0cm, quả nặng b) Chọn đất: Chanh có thể trồng trên nhiều bình quân 40g, vỏ mỏng 1 - 1,2mm, có khoảng 4 -

loại đất khác nhau, nhưng tốt nhất là đất thịt tơi 6 hạt. Chanh giấy được trồng thuần hay trồng xốp và nhiều mùn. Độ pH thích hợp từ 5 - 8, xen với mít, sầu riêng, cau, bưởi...

chanh không chịu úng nước và mặn.

b) Chanh núm: Quả tròn, đầu quả có núm c) Chuẩn bị đất trồng:

ngắn. Kích thước từ 4,0 - 4,8cm, quả nặng từ 45 -

Hố được đào trước trồng 1 - 2 tháng, vùng 50g. Vỏ hơi dày hơn chanh giấy từ 1,5 - 1,8mm.

đất thấp hố đào sâu 30 - 40cm, đất đồi đào sâu Múi màu xanh vàng, nhiều nước, khoảng 5 - 7 hạt.

60 - 80cm.

c) Chanh thơm Inđô: Là giống chanh được d) Bón phân vào hố: Phân chuồng hoai mục: nhập nội từ Inđônêxia. Trái tròn đẹp, vỏ xanh 20 - 30 kg; phân lân 0,5 kg; kali 0,1kg; vôi bột 1 -

đậm, vị chua, nhiều nước, rất thơm. Trọng 1,5 kg. Trộn đều lượng phân với đất, dùng cuốc lượng trái trung bình 10 - 20g, 50 - 100 trái/kg.

phá thành hố sau đó rải vôi lên mặt hố và lấp Thu hoạch sau trồng 12 tháng, rải vụ. Khai thác đất mỏng. Tiếp đó bơm nước vào đầy hố, kinh doanh trên 10 năm.

khoảng 10 - 15 ngày sau là trồng được.

d) Chanh Lima (không hạt): Là một giống đ) Khoảng cách trồng: Khi trồng thuần là 2,5 ×

trong dòng Lime, năm 1996 được nhập về từ

2,5m, khi trồng xen thường là 3,5m × 3 - 4m.

Caliphócnia - Mỹ và đã thích nghi rất tốt với Như vậy khi trồng thuần thì mật độ là 1.600

điều kiện khí hậu Việt Nam. Trái xanh, vỏ mỏng, cây/ha. Trồng xen mật độ là 900 cây/ha.

chua và ít thơm, nhiều nước. Trọng lượng trái e) Cách trồng: Trồng bằng nhánh chiết, khi đặt trung bình 70 - 100g, 10 - 15 trái/kg. Thu hoạch cây tùy nhánh chiết có nhiều cành bên hay ít mà sau 1 năm trồng, rải vụ, có thể thu hoạch trái vụ.

đặt nhánh thẳng hay hơi nghiêng. Đặt nghiêng Khai thác kinh doanh trên 10 năm.

đối với cây chiết ít nhánh, giúp các đọt bên mọc lên để tạo tán. Sau khi trồng xong phải cắm cọc để

2. Kỹ thuật trồng:

buộc thân cây cho gió khỏi lay làm đổ cây. Nếu là a) Thời vụ trồng:

cây ghép xoay mắt ghép về hướng gió chính, lấp

- Miền Bắc trồng vào 2 vụ chính vụ xuân và đất ngang cổ rễ hoặc cao hơn 1 - 2cm, tránh làm vụ thu.

vỡ bầu hay lấp đất quá sâu.

69

70

https://thuviensach.vn

Năm đầu nên trồng xen đậu đỏ, lạc hay các 5. Sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ: Nhìn loại rau khác.

chung, các loại sâu bệnh trên cam, quýt, bưởi và f) Bón phân thúc: Thay đổi tùy theo tính chất chanh giống nhau. Riêng chanh cần chú ý hơn đất, năng suất...

các đối tượng sau:

* Bón 20 - 30kg phân chuồng + 1 - 2kg

* Bệnh ghẻ: Do nấm Elsinoe fawcettii gây ra.

tro/hốc/năm (bón 1 - 2 lần/năm).

Thường xuyên vệ sinh vườn cây, cắt tỉa và thu Riêng phân hóa học được sử dụng bình quân gom các bộ phận bị bệnh đem tiêu hủy. Phun như sau (cho mỗi cây):

ngừa khi cây ra đọt non hoặc khi hoa rụng cánh

* Năm thứ nhất: 0,5 - 1,0kg sulfat đạm (nếu dùng 2/3 bằng thuốc gốc đồng như Copper Zinc 85

urê bón 0,25 - 0,5kg) + 0,3 - 0,5kg NPK (16 - 16 - 8).

WP, Coc 85 WP với liều lượng 20 - 30g/8 lít.

* Năm thứ hai: 1,0 - 2,0kg sulfat đạm (nếu dùng Phun thuốc Benlate 50 WP, Derosal 60 WP, urê bón 0,5 - 1,0kg) + 0,3 - 0,5kg NPK (16 - 16 - 8).

Polyram 80 DF, Kumulus 80 WP, Top plus 70

* Năm thứ ba trở đi: 2,0 - 2,4kg sulfat đạm WP với nồng độ 0,2 - 0,5%, phun 7 - 10 ngày/lần.

(nếu dùng urê bón 1,0 - 1,2kg) + 0,5kg NPK (16 -

* Bệnh thán thư: Do nấm Colletotrichum 16 - 8) + 1kg vôi. Do thu quả rải rác nên chia gloeosporioides gây ra. Nấm làm hại lá, hoa và phân ra bón từ 4 - 5 lần/năm.

quả, làm rụng quả non. Cần cắt tỉa và tiêu hủy 3. Tạo quả trái vụ: Có thể cho ra quả trái vụ

các lá, cành, trái bị bệnh, vệ sinh vườn, tỉa tán bằng cách xiết nước. Ngưng tưới nước, tưới thoáng, tránh để vườn ẩm thấp. Không nên tưới phân, hạn chế nguồn cung cấp dinh dưỡng cho nước lên tán cây khi cây bị bệnh. Phun thuốc cây khoảng 3 - 4 tuần, sau đó bón phân và tưới khi thấy bệnh xuất hiện bằng các loại thuốc sau: nước trở lại, cây sẽ cảm ứng và cho hoa quả

Mancozeb 80 WP, Copper B 75 WP, Benomyl sớm hơn thường lệ.

50 WP, Antracol 70 WP, Bavistin 50 FL, Daconil 75 WP, Ridomil MZ 72 WP... liều lượng 15 - 30 g 4. Chống hiện tượng cách niên: Cần bón phân (cc)/8 lít, phun 7 - 10 ngày/lần, nên thay đổi đầy đủ để tránh cây bị kiệt sức, vào những năm thuốc sau vài lần phun để tránh sự quen thuốc được mùa cần tăng thêm phân. Cần chủ động của mầm bệnh.

tỉa bớt quả nhất là những cành phải nuôi nhiều

* Bệnh thối gốc chảy nhựa: Do nấm quả; cắt bỏ những cành bên trong tán; tăng Phytophthora spp gây ra. Không nên tủ cỏ sát lượng phân ở thời kỳ sau thu hoạch.

gốc vào mùa mưa. Dùng Copper Zinc 85 WP, 71

72

https://thuviensach.vn

Năm đầu nên trồng xen đậu đỏ, lạc hay các 5. Sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ: Nhìn loại rau khác.

chung, các loại sâu bệnh trên cam, quýt, bưởi và f) Bón phân thúc: Thay đổi tùy theo tính chất chanh giống nhau. Riêng chanh cần chú ý hơn đất, năng suất...

các đối tượng sau:

* Bón 20 - 30kg phân chuồng + 1 - 2kg

* Bệnh ghẻ: Do nấm Elsinoe fawcettii gây ra.

tro/hốc/năm (bón 1 - 2 lần/năm).

Thường xuyên vệ sinh vườn cây, cắt tỉa và thu Riêng phân hóa học được sử dụng bình quân gom các bộ phận bị bệnh đem tiêu hủy. Phun như sau (cho mỗi cây):

ngừa khi cây ra đọt non hoặc khi hoa rụng cánh

* Năm thứ nhất: 0,5 - 1,0kg sulfat đạm (nếu dùng 2/3 bằng thuốc gốc đồng như Copper Zinc 85

urê bón 0,25 - 0,5kg) + 0,3 - 0,5kg NPK (16 - 16 - 8).

WP, Coc 85 WP với liều lượng 20 - 30g/8 lít.

* Năm thứ hai: 1,0 - 2,0kg sulfat đạm (nếu dùng Phun thuốc Benlate 50 WP, Derosal 60 WP, urê bón 0,5 - 1,0kg) + 0,3 - 0,5kg NPK (16 - 16 - 8).

Polyram 80 DF, Kumulus 80 WP, Top plus 70

* Năm thứ ba trở đi: 2,0 - 2,4kg sulfat đạm WP với nồng độ 0,2 - 0,5%, phun 7 - 10 ngày/lần.

(nếu dùng urê bón 1,0 - 1,2kg) + 0,5kg NPK (16 -

* Bệnh thán thư: Do nấm Colletotrichum 16 - 8) + 1kg vôi. Do thu quả rải rác nên chia gloeosporioides gây ra. Nấm làm hại lá, hoa và phân ra bón từ 4 - 5 lần/năm.

quả, làm rụng quả non. Cần cắt tỉa và tiêu hủy 3. Tạo quả trái vụ: Có thể cho ra quả trái vụ

các lá, cành, trái bị bệnh, vệ sinh vườn, tỉa tán bằng cách xiết nước. Ngưng tưới nước, tưới thoáng, tránh để vườn ẩm thấp. Không nên tưới phân, hạn chế nguồn cung cấp dinh dưỡng cho nước lên tán cây khi cây bị bệnh. Phun thuốc cây khoảng 3 - 4 tuần, sau đó bón phân và tưới khi thấy bệnh xuất hiện bằng các loại thuốc sau: nước trở lại, cây sẽ cảm ứng và cho hoa quả

Mancozeb 80 WP, Copper B 75 WP, Benomyl sớm hơn thường lệ.

50 WP, Antracol 70 WP, Bavistin 50 FL, Daconil 75 WP, Ridomil MZ 72 WP... liều lượng 15 - 30 g 4. Chống hiện tượng cách niên: Cần bón phân (cc)/8 lít, phun 7 - 10 ngày/lần, nên thay đổi đầy đủ để tránh cây bị kiệt sức, vào những năm thuốc sau vài lần phun để tránh sự quen thuốc được mùa cần tăng thêm phân. Cần chủ động của mầm bệnh.

tỉa bớt quả nhất là những cành phải nuôi nhiều

* Bệnh thối gốc chảy nhựa: Do nấm quả; cắt bỏ những cành bên trong tán; tăng Phytophthora spp gây ra. Không nên tủ cỏ sát lượng phân ở thời kỳ sau thu hoạch.

gốc vào mùa mưa. Dùng Copper Zinc 85 WP, 71

72

https://thuviensach.vn

Mancozeb 80 WP, Dithane M45 80 WP, khoảng 7 - 8 tháng bưởi sẽ cho thu hoạch trái.

Champion 77 WP pha đặc phết vào vết bệnh Mặc dù cây ra hoa vào đầu mùa mưa, nhưng 7 ngày/lần. Hoặc để ngừa bệnh phết 2 lần/năm sau này vì một tác động nào đó mà cây bưởi lại vào đầu và cuối mùa mưa. Phun thuốc khi bệnh ra đọt non thì đồng thời cây bưởi lại ra hoa trên gây hại cho cây Curzate M8 80 WP, Manzate 80

những đọt mới này. Phát hiện được điều này, WP, Ridomil 72 WP, Metalaxyl 25 WP, Aliette anh Hai Việt (chủ nhiệm Câu lạc bộ Khuyến 80 WP với liều lượng 20 - 30g/8 lít, phun 7 - 10

nông xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh ngày/lần.

Tiền Giang) đã tìm được cách cho cây bưởi ra

* Nhóm rệp sáp (rệp sáp, rệp bông, rệp dính): nhiều đợt trái để có trái bán quanh năm, không Nên sử dụng phối hợp thuốc hóa học (loại bị “dội hàng” lúc thu hoạch bưởi chính vụ.

thuốc hóa học gốc lân hữu cơ tỏ ra có hiệu quả

Anh cho biết cây bưởi thường ra hoa kết trái đối với rệp sáp khi không sử dụng liên tục một vào đầu mùa mưa, thế nhưng trong một cây loại nhất định) với dầu khoáng (dầu khoáng DC -

không phải tất cả các cành đều ra hoa ra trái Tronc Plus, SK 99 - Enpray; có thể sử dụng ở

liều lượng 0,5%) kết hợp diệt trừ kiến lửa.

đồng loạt giống nhau mà bên cạnh những cành ra trái thì vẫn có những cành không ra trái. Nếu 6. Thu hái: Khoảng 4 tháng sau khi hoa nở thì muốn những cành này ra trái thì chỉ việc dùng có thể thu hoạch được. Thu khi quả có vỏ căng, kéo cắt bớt đoạn ngọn (cắt ở vị trí có độ lớn cỡ

bóng. Thu hái nhẹ nhàng, tránh rụng lá, gãy cành.

ngón tay, không nên cắt vào sâu quá). Sau khi cắt dùng cào có răng bằng sắt cào từ gần gốc ra

Câu hỏi 18: Xin cho biết kinh nghiệm để bưởi cho trái nhiều đợt trong năm ở Nam Bộ?

phía ngoài cho đến hết tán cây (cào sâu khoảng 1 - 1,5cm) sau đó cứ mỗi cây (10 - 12 năm tuổi)

Trả lời:

rải bón 0,5kg DAP và 0,5kg urê. Rải phân xong Ở Nam Bộ trong điều kiện bình thường vào tưới nước hàng ngày cho phân tan và ngấm dần đầu mùa mưa (khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch) xuống đất. Sau khi cắt cành, bón phân 20 - 25

sau một thời gian dài sống trong điều kiện mùa ngày thì những cành bưởi sẽ đâm đọt mới và ra khô cây bưởi đã phân hoá mầm hoa, khi có hoa. Với cách làm này cây bưởi có thể ra vài đợt mưa xuống cây bưởi sẽ ra hoa rộ và sau đó trái mỗi năm.

73

74

https://thuviensach.vn

Mancozeb 80 WP, Dithane M45 80 WP, khoảng 7 - 8 tháng bưởi sẽ cho thu hoạch trái.

Champion 77 WP pha đặc phết vào vết bệnh Mặc dù cây ra hoa vào đầu mùa mưa, nhưng 7 ngày/lần. Hoặc để ngừa bệnh phết 2 lần/năm sau này vì một tác động nào đó mà cây bưởi lại vào đầu và cuối mùa mưa. Phun thuốc khi bệnh ra đọt non thì đồng thời cây bưởi lại ra hoa trên gây hại cho cây Curzate M8 80 WP, Manzate 80

những đọt mới này. Phát hiện được điều này, WP, Ridomil 72 WP, Metalaxyl 25 WP, Aliette anh Hai Việt (chủ nhiệm Câu lạc bộ Khuyến 80 WP với liều lượng 20 - 30g/8 lít, phun 7 - 10

nông xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh ngày/lần.

Tiền Giang) đã tìm được cách cho cây bưởi ra

* Nhóm rệp sáp (rệp sáp, rệp bông, rệp dính): nhiều đợt trái để có trái bán quanh năm, không Nên sử dụng phối hợp thuốc hóa học (loại bị “dội hàng” lúc thu hoạch bưởi chính vụ.

thuốc hóa học gốc lân hữu cơ tỏ ra có hiệu quả

Anh cho biết cây bưởi thường ra hoa kết trái đối với rệp sáp khi không sử dụng liên tục một vào đầu mùa mưa, thế nhưng trong một cây loại nhất định) với dầu khoáng (dầu khoáng DC -

không phải tất cả các cành đều ra hoa ra trái Tronc Plus, SK 99 - Enpray; có thể sử dụng ở

liều lượng 0,5%) kết hợp diệt trừ kiến lửa.

đồng loạt giống nhau mà bên cạnh những cành ra trái thì vẫn có những cành không ra trái. Nếu 6. Thu hái: Khoảng 4 tháng sau khi hoa nở thì muốn những cành này ra trái thì chỉ việc dùng có thể thu hoạch được. Thu khi quả có vỏ căng, kéo cắt bớt đoạn ngọn (cắt ở vị trí có độ lớn cỡ

bóng. Thu hái nhẹ nhàng, tránh rụng lá, gãy cành.

ngón tay, không nên cắt vào sâu quá). Sau khi cắt dùng cào có răng bằng sắt cào từ gần gốc ra

Câu hỏi 18: Xin cho biết kinh nghiệm để bưởi cho trái nhiều đợt trong năm ở Nam Bộ?

phía ngoài cho đến hết tán cây (cào sâu khoảng 1 - 1,5cm) sau đó cứ mỗi cây (10 - 12 năm tuổi)

Trả lời:

rải bón 0,5kg DAP và 0,5kg urê. Rải phân xong Ở Nam Bộ trong điều kiện bình thường vào tưới nước hàng ngày cho phân tan và ngấm dần đầu mùa mưa (khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch) xuống đất. Sau khi cắt cành, bón phân 20 - 25

sau một thời gian dài sống trong điều kiện mùa ngày thì những cành bưởi sẽ đâm đọt mới và ra khô cây bưởi đã phân hoá mầm hoa, khi có hoa. Với cách làm này cây bưởi có thể ra vài đợt mưa xuống cây bưởi sẽ ra hoa rộ và sau đó trái mỗi năm.

73

74

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 19: Bí quyết để bưởi cho trái sớm ở

Câu hỏi 20: Xin cho biết cách điều chỉnh vị trí Nam Bộ?

ra hoa của cây bưởi để đạt năng suất cao?

Trả lời:

Trả lời:

Thường thì vào đầu mùa mưa cây bưởi ra Ông Lê Văn Hoa ở ấp Tân Phú, xã Sơn Định, đọt và bông đồng loạt, rồi cho trái bán rộ vào huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre trồng bưởi từ

dịp gần Tết âm lịch. Muốn bưởi cho trái sớm thì năm 1998 và đã có kinh nghiệm điều chỉnh vị

phải xử lý như sau:

trí ra hoa của bưởi để có thu nhập cao và kinh Khi mùa mưa kết thúc, rút cạn nước mương, nghiệm này đã được phổ biến rộng rãi, đạt giải sau đó cắt nước cho đất mặt vườn khô nứt chân trong cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông chim thì dùng cào có răng ngắn bằng sắt xới toàn quốc” của Hội Nông dân Việt Nam năm xung quanh gốc (xới cách gốc khoảng 0,5m, 2004 - 2005.

rộng ra đến hết tán lá và xới sâu khoảng 2cm).

Ông Hoa có diện tích vườn là 5.000m2, trồng Sau khi xới để cho đất khô, khoảng 7 - 10 ngày bưởi da xanh ruột hồng là giống bưởi đặc sản.

sau thì rải bón cho mỗi cây 500g phân urê và Quan sát thấy mẫu mã, kích cỡ, phẩm chất trái 500g supe lân (cây 4 - 5 năm tuổi). Bón phân giữa các đợt và hình thái cây bưởi có sự khác xong hốt bùn mương rải lên phía trên một lớp nhau theo vị trí ra hoa, ra quả trên cùng một cây dầy khoảng 1 - 2cm. Khi lớp bùn này khô nứt bưởi. Ông thấy:

chân chim thì tưới nước cho cây hàng ngày để

- Đối với những cây có đa số trái ngoài cành giữ ẩm cho đất. Sau khi bón phân khoảng 20 -

và ít trái trên các nhánh nhện trong thân, quan 25 ngày thì cây đồng loạt ra đọt non và ra bông.

sát thấy:

Khi trái lớn cỡ ngón tay cái bón tiếp phân lần 2,

+ Mẫu mã, kích cỡ, phẩm chất trái không đều mỗi cây 300g urê, 300g supe lân và 300g kali.

và hướng giảm dần giữa các trái đậu ngoài cành Sau lần bón này định kỳ khoảng 30 - 40 ngày lại và trên các nhánh nhện trong thân (cành trên bón cho cây một đợt (tùy theo thực trạng của thân chính).

cây tốt hay xấu) về liều lượng bón tương tự như

+ Trái trên các nhánh nhện có kích cỡ đồng lần bón thứ 2. Làm cách này cây sẽ cho trái bán đều, màu vỏ trái xanh, kích cỡ trái lớn hơn, chất vào khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch.

lượng cao hơn với trái ngoài cành.

75

76

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 19: Bí quyết để bưởi cho trái sớm ở

Câu hỏi 20: Xin cho biết cách điều chỉnh vị trí Nam Bộ?

ra hoa của cây bưởi để đạt năng suất cao?

Trả lời:

Trả lời:

Thường thì vào đầu mùa mưa cây bưởi ra Ông Lê Văn Hoa ở ấp Tân Phú, xã Sơn Định, đọt và bông đồng loạt, rồi cho trái bán rộ vào huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre trồng bưởi từ

dịp gần Tết âm lịch. Muốn bưởi cho trái sớm thì năm 1998 và đã có kinh nghiệm điều chỉnh vị

phải xử lý như sau:

trí ra hoa của bưởi để có thu nhập cao và kinh Khi mùa mưa kết thúc, rút cạn nước mương, nghiệm này đã được phổ biến rộng rãi, đạt giải sau đó cắt nước cho đất mặt vườn khô nứt chân trong cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông chim thì dùng cào có răng ngắn bằng sắt xới toàn quốc” của Hội Nông dân Việt Nam năm xung quanh gốc (xới cách gốc khoảng 0,5m, 2004 - 2005.

rộng ra đến hết tán lá và xới sâu khoảng 2cm).

Ông Hoa có diện tích vườn là 5.000m2, trồng Sau khi xới để cho đất khô, khoảng 7 - 10 ngày bưởi da xanh ruột hồng là giống bưởi đặc sản.

sau thì rải bón cho mỗi cây 500g phân urê và Quan sát thấy mẫu mã, kích cỡ, phẩm chất trái 500g supe lân (cây 4 - 5 năm tuổi). Bón phân giữa các đợt và hình thái cây bưởi có sự khác xong hốt bùn mương rải lên phía trên một lớp nhau theo vị trí ra hoa, ra quả trên cùng một cây dầy khoảng 1 - 2cm. Khi lớp bùn này khô nứt bưởi. Ông thấy:

chân chim thì tưới nước cho cây hàng ngày để

- Đối với những cây có đa số trái ngoài cành giữ ẩm cho đất. Sau khi bón phân khoảng 20 -

và ít trái trên các nhánh nhện trong thân, quan 25 ngày thì cây đồng loạt ra đọt non và ra bông.

sát thấy:

Khi trái lớn cỡ ngón tay cái bón tiếp phân lần 2,

+ Mẫu mã, kích cỡ, phẩm chất trái không đều mỗi cây 300g urê, 300g supe lân và 300g kali.

và hướng giảm dần giữa các trái đậu ngoài cành Sau lần bón này định kỳ khoảng 30 - 40 ngày lại và trên các nhánh nhện trong thân (cành trên bón cho cây một đợt (tùy theo thực trạng của thân chính).

cây tốt hay xấu) về liều lượng bón tương tự như

+ Trái trên các nhánh nhện có kích cỡ đồng lần bón thứ 2. Làm cách này cây sẽ cho trái bán đều, màu vỏ trái xanh, kích cỡ trái lớn hơn, chất vào khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch.

lượng cao hơn với trái ngoài cành.

75

76

https://thuviensach.vn

+ Đa số vỏ trái ngoài cành thường bị nám do Kết quả ghi nhận như sau:

ảnh hưởng của ánh nắng chiếu trực tiếp, dễ bị

+ Nếu phun thuốc kích thích ra hoa thời gian nhiễm bệnh và các nhánh có mang trái có dấu để cây tạo hoa kéo dài, số lượng nhánh nhện ra hiệu suy kiệt, chậm sinh ra đọt mới.

hoa chiếm tỷ lệ khoảng từ 60 - 70%.

+ Tại các vị trí thân cây có mang trái ngoài

+ Nếu tỉa bỏ lá thời gian cây tạo hoa rút ngắn cành, vỏ cây có dấu hiệu già cỗi, rám nắng và hơn, lượng nhánh nhện ra hoa đạt 100%, số

rất ít tạo ra chồi mới.

lượng trái sau thu hoạch lớn hơn so với cây

- Đối với những cây có đa số trái trên các phun thuốc kích thích. Giải pháp tỉa bỏ lá trên nhánh nhện:

các nhánh nhện sản lượng sau thu hoạch tăng

+ Mẫu mã, kích cỡ trái và phẩm chất trái đáng kể số lượng trái đạt yêu cầu.

đạt yêu cầu, chiếm tỷ lệ cao hơn so với các cây Trong quá trình đó ông đã điều chỉnh các chế

nêu trên.

độ chăm sóc, khắc phục một số hạn chế, tạo chọn cành nhện để cho trái, điều chỉnh số lượng

+ Trong thời gian mang trái cây vẫn ra đọt trái theo sức cây...

mới, thân cây vẫn tạo ra những chồi mới, hình Kinh nghiệm rút ra là:

thái cây không có dấu hiệu suy kiệt.

- Điều trước tiên chăm sóc cho các cây tốt

+ Thời gian thu hoạch trái có rút ngắn hơn, số

đều, bón phân hữu cơ kèm theo phân vô cơ để

lượng trái và giá trị sinh lợi từ các cây có trái, cây đủ sức nuôi trái.

trên các nhánh nhện đạt cao hơn.

- Khi quan sát trên đọt cây, thấy lá già độ

Để cây chỉ cho trái trên các nhánh nhện, ông khoảng 2 tuần nữa là cây ra đọt tiếp, ước lượng đã quyết định thực hiện thí điểm:

số lượng trái và lựa chọn các nhánh nhện thích

- Tỉa bỏ hết các trái ngoài cành, chỉ giữ lại các hợp để bố trí trái rải đều trong thân.

trái trên các nhánh nhện nhưng sản lượng thu

- Bón thêm khoảng 0,2kg phân NPK/cây, hoạch giảm hẳn.

theo độ rộng của tán.

- Giải pháp xử lý ra hoa trên nhánh nhện của

- Tưới nước ẩm để cây hấp thu tốt phân từ 3 -

một số cây:

5 ngày. Sau đó chọn các nhánh nhện ngắn

+ Phun thuốc kích thích ra hoa lên các nhánh khoảng 30cm, đủ lớn và gần gốc để tỉa bỏ hết lá.

nhện.

1 - 2 tuần sau, các nhánh nhện vừa được tỉa bỏ

+ Tỉa bỏ lá trên các nhánh nhện.

lá sẽ ra mầm lá và mầm hoa, các nhánh nhện 77

78

https://thuviensach.vn

+ Đa số vỏ trái ngoài cành thường bị nám do Kết quả ghi nhận như sau:

ảnh hưởng của ánh nắng chiếu trực tiếp, dễ bị

+ Nếu phun thuốc kích thích ra hoa thời gian nhiễm bệnh và các nhánh có mang trái có dấu để cây tạo hoa kéo dài, số lượng nhánh nhện ra hiệu suy kiệt, chậm sinh ra đọt mới.

hoa chiếm tỷ lệ khoảng từ 60 - 70%.

+ Tại các vị trí thân cây có mang trái ngoài

+ Nếu tỉa bỏ lá thời gian cây tạo hoa rút ngắn cành, vỏ cây có dấu hiệu già cỗi, rám nắng và hơn, lượng nhánh nhện ra hoa đạt 100%, số

rất ít tạo ra chồi mới.

lượng trái sau thu hoạch lớn hơn so với cây

- Đối với những cây có đa số trái trên các phun thuốc kích thích. Giải pháp tỉa bỏ lá trên nhánh nhện:

các nhánh nhện sản lượng sau thu hoạch tăng

+ Mẫu mã, kích cỡ trái và phẩm chất trái đáng kể số lượng trái đạt yêu cầu.

đạt yêu cầu, chiếm tỷ lệ cao hơn so với các cây Trong quá trình đó ông đã điều chỉnh các chế

nêu trên.

độ chăm sóc, khắc phục một số hạn chế, tạo chọn cành nhện để cho trái, điều chỉnh số lượng

+ Trong thời gian mang trái cây vẫn ra đọt trái theo sức cây...

mới, thân cây vẫn tạo ra những chồi mới, hình Kinh nghiệm rút ra là:

thái cây không có dấu hiệu suy kiệt.

- Điều trước tiên chăm sóc cho các cây tốt

+ Thời gian thu hoạch trái có rút ngắn hơn, số

đều, bón phân hữu cơ kèm theo phân vô cơ để

lượng trái và giá trị sinh lợi từ các cây có trái, cây đủ sức nuôi trái.

trên các nhánh nhện đạt cao hơn.

- Khi quan sát trên đọt cây, thấy lá già độ

Để cây chỉ cho trái trên các nhánh nhện, ông khoảng 2 tuần nữa là cây ra đọt tiếp, ước lượng đã quyết định thực hiện thí điểm:

số lượng trái và lựa chọn các nhánh nhện thích

- Tỉa bỏ hết các trái ngoài cành, chỉ giữ lại các hợp để bố trí trái rải đều trong thân.

trái trên các nhánh nhện nhưng sản lượng thu

- Bón thêm khoảng 0,2kg phân NPK/cây, hoạch giảm hẳn.

theo độ rộng của tán.

- Giải pháp xử lý ra hoa trên nhánh nhện của

- Tưới nước ẩm để cây hấp thu tốt phân từ 3 -

một số cây:

5 ngày. Sau đó chọn các nhánh nhện ngắn

+ Phun thuốc kích thích ra hoa lên các nhánh khoảng 30cm, đủ lớn và gần gốc để tỉa bỏ hết lá.

nhện.

1 - 2 tuần sau, các nhánh nhện vừa được tỉa bỏ

+ Tỉa bỏ lá trên các nhánh nhện.

lá sẽ ra mầm lá và mầm hoa, các nhánh nhện 77

78

https://thuviensach.vn

cho trái, trái rất nhanh lớn và to, đạt được năng và gần 2 chục quả chín đã được bán với giá suất và giữ được chất lượng bưởi da xanh ruột 6 triệu đồng. So với đào thế, quất cảnh thì hoàn hồng. Biện pháp này đã được phổ biến rộng rãi toàn không đắt.

đến bà con nông dân, kết quả đạt được cũng Trong vài năm gần đây xu thế chơi cây cảnh, tương tự như ông Hoa thực hiện.

đặc biệt là các giống cây ăn quả đặc sản được trồng làm cảnh như cam Canh, bưởi Diễn được

Câu hỏi 21: Kinh nghiệm trồng cam Canh, nhiều người thích chơi nên tiêu thụ mạnh trong bưởi Diễn làm cảnh?

dịp Tết.

Để sản xuất cam Canh, bưởi Diễn làm cảnh

Trả lời:

trang trí ngày tết, kinh nghiệm của Công ty đầu Có một mặt hàng cây cảnh độc đáo được tư phát triển rau, hoa quả - Viện Nghiên cứu nhiều người ưa chuộng, đó là các chậu cam rau quả là: Phải trồng cây cam Canh, bưởi Diễn Canh, bưởi Diễn. Nổi bật trên nền lá xanh, cây ít nhất là 2 năm tuổi (gọi là cây phôi; cây phôi đang ra nụ và hoa trắng là những chùm cam được trồng trên luống rộng 1,5m; khoảng cách Canh đỏ thắm sai lúc lỉu trông rất bắt mắt. Chen cây trên luống từ 1,2 - 1,5m; rãnh luống rộng lẫn với những chậu cam Canh là những chậu 50 - 60cm), chăm sóc bình thường như cây trồng bưởi Diễn thân chỉ nhỉnh hơn cổ tay người lớn lấy quả, nhưng được cắt tỉa tạo dáng kỹ hơn.

mà mang trên cành hơn chục quả chín vàng tỏa Cuối tháng 10 đầu tháng 11 tiến hành đảo cây, hương thơm man mác.

giống như đảo quất để cho cây phân hóa mầm Năm 2009, do mưa nhiều, lũ to, nhiều vùng hoa, nghĩa là dùng xẻng hoặc mai đào rãnh trồng đào, trồng quất bị ngập úng nên đào, quất xung quanh cách gốc cây 50 - 55cm, rộng chừng chết nhiều, giá đắt mà không đẹp nên người 20 - 25cm, sâu 30 - 35cm để chặn rễ. Sau đảo cây dân chuyển sang chơi cam, bưởi cảnh “nhất cử

khoảng 1 - 1,5 tháng lá cây đã bị vàng, nhìn hơi lưỡng tiện” vừa chơi vừa có quả “cây nhà lá héo nhưng không bị rụng thì lấp đất trở lại kết vườn” để hái đãi bạn bè. Các chậu cam Canh, hợp với bón phân tưới nước cho cây hồi phục bưởi Diễn có giá dao động từ 1,5 triệu đến và ra hoa vào cuối tháng 2 đầu tháng 3. Dùng 4 triệu đồng/cây tùy theo độ lớn, dáng đẹp, quả

phân NPK 15:15:15 bón mỗi cây 50g, bón nhiều hay ít, đặc biệt có cây bưởi Diễn “tứ đại khoảng 3 lần, mỗi lần cách nhau 10 ngày. Khi đồng đường”, vừa có lộc non, nụ, hoa, quả nhỏ

cây đã đậu quả và quả to có đường kính 2 - 2,5cm 79

80

https://thuviensach.vn

cho trái, trái rất nhanh lớn và to, đạt được năng và gần 2 chục quả chín đã được bán với giá suất và giữ được chất lượng bưởi da xanh ruột 6 triệu đồng. So với đào thế, quất cảnh thì hoàn hồng. Biện pháp này đã được phổ biến rộng rãi toàn không đắt.

đến bà con nông dân, kết quả đạt được cũng Trong vài năm gần đây xu thế chơi cây cảnh, tương tự như ông Hoa thực hiện.

đặc biệt là các giống cây ăn quả đặc sản được trồng làm cảnh như cam Canh, bưởi Diễn được

Câu hỏi 21: Kinh nghiệm trồng cam Canh, nhiều người thích chơi nên tiêu thụ mạnh trong bưởi Diễn làm cảnh?

dịp Tết.

Để sản xuất cam Canh, bưởi Diễn làm cảnh

Trả lời:

trang trí ngày tết, kinh nghiệm của Công ty đầu Có một mặt hàng cây cảnh độc đáo được tư phát triển rau, hoa quả - Viện Nghiên cứu nhiều người ưa chuộng, đó là các chậu cam rau quả là: Phải trồng cây cam Canh, bưởi Diễn Canh, bưởi Diễn. Nổi bật trên nền lá xanh, cây ít nhất là 2 năm tuổi (gọi là cây phôi; cây phôi đang ra nụ và hoa trắng là những chùm cam được trồng trên luống rộng 1,5m; khoảng cách Canh đỏ thắm sai lúc lỉu trông rất bắt mắt. Chen cây trên luống từ 1,2 - 1,5m; rãnh luống rộng lẫn với những chậu cam Canh là những chậu 50 - 60cm), chăm sóc bình thường như cây trồng bưởi Diễn thân chỉ nhỉnh hơn cổ tay người lớn lấy quả, nhưng được cắt tỉa tạo dáng kỹ hơn.

mà mang trên cành hơn chục quả chín vàng tỏa Cuối tháng 10 đầu tháng 11 tiến hành đảo cây, hương thơm man mác.

giống như đảo quất để cho cây phân hóa mầm Năm 2009, do mưa nhiều, lũ to, nhiều vùng hoa, nghĩa là dùng xẻng hoặc mai đào rãnh trồng đào, trồng quất bị ngập úng nên đào, quất xung quanh cách gốc cây 50 - 55cm, rộng chừng chết nhiều, giá đắt mà không đẹp nên người 20 - 25cm, sâu 30 - 35cm để chặn rễ. Sau đảo cây dân chuyển sang chơi cam, bưởi cảnh “nhất cử

khoảng 1 - 1,5 tháng lá cây đã bị vàng, nhìn hơi lưỡng tiện” vừa chơi vừa có quả “cây nhà lá héo nhưng không bị rụng thì lấp đất trở lại kết vườn” để hái đãi bạn bè. Các chậu cam Canh, hợp với bón phân tưới nước cho cây hồi phục bưởi Diễn có giá dao động từ 1,5 triệu đến và ra hoa vào cuối tháng 2 đầu tháng 3. Dùng 4 triệu đồng/cây tùy theo độ lớn, dáng đẹp, quả

phân NPK 15:15:15 bón mỗi cây 50g, bón nhiều hay ít, đặc biệt có cây bưởi Diễn “tứ đại khoảng 3 lần, mỗi lần cách nhau 10 ngày. Khi đồng đường”, vừa có lộc non, nụ, hoa, quả nhỏ

cây đã đậu quả và quả to có đường kính 2 - 2,5cm 79

80

https://thuviensach.vn

(vào khoảng cuối tháng 6) thì đánh cho vào bưởi Mêhicô thụ vào hoa cái là giống bưởi Đoan chậu chăm sóc. Việc chăm sóc cây trong chậu Hùng. Cách đây 19 năm, ông Hân được chuyển chủ yếu là tưới nước phân pha loãng và phun giao 100 cây bưởi Đoan Hùng lai. Giống bưởi thuốc phòng trừ sâu, bệnh. Vẫn dùng phân mới này có ngoại hình khác hoàn toàn với bưởi NPK tỷ lệ 15:15:15 với lượng 50g/cây để pha với Đoan Hùng. Trong khi bưởi gốc vùng đất Tổ

nước tưới, mỗi lần tưới cách nhau 10 - 15 ngày, dạng cây đứng cao, thu hái phải dùng thang thì tùy theo tình hình sinh trưởng của cây mà bưởi lai phân cành nhiều, dạng cây thấp, lá màu khoảng cách tưới thưa hơn. Dừng tưới phân sẫm, lá chét nhỏ hơn. Giống bưởi mới này cũng trước khi quả chín từ 2 - 2,5 tháng.

chống chịu bệnh vàng lá gân xanh tốt hơn bưởi Cây cam Canh hoặc bưởi Diễn muốn dùng Đoan Hùng. Bưởi lai ra hoa muộn hơn bưởi lại cho năm kế tiếp thì sau tết khoảng mồng 10

Đoan Hùng cỡ 15 ngày nhưng thời gian nuôi tháng giêng âm lịch phải cho ra khỏi chậu và quả trên cây dài hơn tới 30 ngày.

trồng lại lên luống, chăm sóc trở lại như trên thì Về trọng lượng quả bưởi lai cũng lớn hơn, đa cây mới có thể tiếp tục ra hoa ngay trong năm số đều cỡ 1 - 1,1kg/quả, khi chín vỏ bưởi màu đó, còn không thì phải dùng cây phôi tạo từ

vàng đậm như bưởi Diễn, trông khá đẹp mắt.

2 năm trước.

Một đặc điểm lý thú nữa là khi cây khoảng 10 tuổi trở xuống nhiều quả bưởi lai cho tép màu xanh

Câu hỏi 22: Xin cho biết thông tin về giống nhưng khi cây đã đạt độ tuổi trưởng thành tép bưởi Đoan Hùng lai, cách trồng có khác với bưởi bưởi đều đồng loạt màu vàng ngà.

Đoan Hùng không?

Theo kinh nghiệm của ông Hân, trồng bưởi phải để sang năm thứ ba mới để quả ở các cành

Trả lời:

la và vặt hết quả ở các cành ngọn. Bí quyết để

Phú Thọ từ lâu nức tiếng với đặc sản bưởi cây đậu quả đều là phải biết xem nụ hoa hình Đoan Hùng nhưng gần đây nhiều vườn bưởi thành vào thời gian nào của năm rồi sang năm, gốc đang bị thoái hoá, chất lượng quả xuống trước thời điểm hình thành nụ cỡ 100 ngày phải cấp mà biểu hiện thấy rõ nhất là trọng lượng xới gốc, đánh rãnh để cây rụng 1/3 lá rồi bón quả nhỏ và múi hay bị khô.

phân, kích thích hoa ra. Cây ăn quả thường ra Giống bưởi lai do TS. Nguyễn Văn Hoan (Đại sai năm nay sang năm lại mất mùa vì bị kiệt học Nông nghiệp Hà Nội) lấy phấn hoa đực của sức. Để khắc phục tình trạng này, cần phải đếm 81

82

https://thuviensach.vn

(vào khoảng cuối tháng 6) thì đánh cho vào bưởi Mêhicô thụ vào hoa cái là giống bưởi Đoan chậu chăm sóc. Việc chăm sóc cây trong chậu Hùng. Cách đây 19 năm, ông Hân được chuyển chủ yếu là tưới nước phân pha loãng và phun giao 100 cây bưởi Đoan Hùng lai. Giống bưởi thuốc phòng trừ sâu, bệnh. Vẫn dùng phân mới này có ngoại hình khác hoàn toàn với bưởi NPK tỷ lệ 15:15:15 với lượng 50g/cây để pha với Đoan Hùng. Trong khi bưởi gốc vùng đất Tổ

nước tưới, mỗi lần tưới cách nhau 10 - 15 ngày, dạng cây đứng cao, thu hái phải dùng thang thì tùy theo tình hình sinh trưởng của cây mà bưởi lai phân cành nhiều, dạng cây thấp, lá màu khoảng cách tưới thưa hơn. Dừng tưới phân sẫm, lá chét nhỏ hơn. Giống bưởi mới này cũng trước khi quả chín từ 2 - 2,5 tháng.

chống chịu bệnh vàng lá gân xanh tốt hơn bưởi Cây cam Canh hoặc bưởi Diễn muốn dùng Đoan Hùng. Bưởi lai ra hoa muộn hơn bưởi lại cho năm kế tiếp thì sau tết khoảng mồng 10

Đoan Hùng cỡ 15 ngày nhưng thời gian nuôi tháng giêng âm lịch phải cho ra khỏi chậu và quả trên cây dài hơn tới 30 ngày.

trồng lại lên luống, chăm sóc trở lại như trên thì Về trọng lượng quả bưởi lai cũng lớn hơn, đa cây mới có thể tiếp tục ra hoa ngay trong năm số đều cỡ 1 - 1,1kg/quả, khi chín vỏ bưởi màu đó, còn không thì phải dùng cây phôi tạo từ

vàng đậm như bưởi Diễn, trông khá đẹp mắt.

2 năm trước.

Một đặc điểm lý thú nữa là khi cây khoảng 10 tuổi trở xuống nhiều quả bưởi lai cho tép màu xanh

Câu hỏi 22: Xin cho biết thông tin về giống nhưng khi cây đã đạt độ tuổi trưởng thành tép bưởi Đoan Hùng lai, cách trồng có khác với bưởi bưởi đều đồng loạt màu vàng ngà.

Đoan Hùng không?

Theo kinh nghiệm của ông Hân, trồng bưởi phải để sang năm thứ ba mới để quả ở các cành

Trả lời:

la và vặt hết quả ở các cành ngọn. Bí quyết để

Phú Thọ từ lâu nức tiếng với đặc sản bưởi cây đậu quả đều là phải biết xem nụ hoa hình Đoan Hùng nhưng gần đây nhiều vườn bưởi thành vào thời gian nào của năm rồi sang năm, gốc đang bị thoái hoá, chất lượng quả xuống trước thời điểm hình thành nụ cỡ 100 ngày phải cấp mà biểu hiện thấy rõ nhất là trọng lượng xới gốc, đánh rãnh để cây rụng 1/3 lá rồi bón quả nhỏ và múi hay bị khô.

phân, kích thích hoa ra. Cây ăn quả thường ra Giống bưởi lai do TS. Nguyễn Văn Hoan (Đại sai năm nay sang năm lại mất mùa vì bị kiệt học Nông nghiệp Hà Nội) lấy phấn hoa đực của sức. Để khắc phục tình trạng này, cần phải đếm 81

82

https://thuviensach.vn

xem cây ra bao nhiêu quả, sai hay không mà nông dân quê gốc ở Hoài Đức - Hà Nội, gần 30 năm tính toán lượng phân chuồng và phân vi sinh đi hái bưởi thuê, mua buôn bưởi ở khắp các khu nhiều hay ít để bón hồi sức. Thời điểm bón vườn bưởi Diễn ở Hà Nội rồi ngược lên vùng thường trước khi thu hái quả khoảng 15 ngày.

trung du Phú Thọ hái bưởi Đoan Hùng. Chính Giống bưởi này đặc biệt ở chỗ khi quả để khô quãng thời gian gắn bó với những cây bưởi đã quắt, vỏ có thể bóc được bằng tay, xếp múi ra khiến ông Yên có một vốn kiến thức về cách đĩa, sau rửa nước lã không thể sạch hết được chăm sóc, cũng như nhận biết được sự thích mùi thơm. Một đặc tính quý nữa của giống bưởi lai là chịu gió cấp 5, cấp 6 tốt mà rất ít khi rụng nghi của bưởi trên từng loại đất, vùng đồi.

quả. Chính vì những đặc điểm quý cũng như

Trước tiên ông tiến hành phát quang khu đồi giá trị kinh tế rất cao so với nhiều cây ăn quả

vừa mua lại của một người dân địa phương, sau khác, hiện nay ở trong vùng đã có nhiều hộ

đó xới tung đất ở mức độ vừa phải để không bị

trồng giống bưởi Đoan Hùng lai như ông rửa trôi. Rồi thuê người đào hố, trồng bưởi.

Nguyễn Minh Sơn có 50 cây, ông Nguyễn Tiến Thành quả sau gần 4 năm chăm bẵm sống Vạn 70 cây, nhiều hộ trồng vài ba chục cây.

cùng cây bưởi lúc nào ông Yên cũng lo lắng bởi Giống bưởi này đang trong giai đoạn trồng những đợt sương mù vùng núi hại bưởi. Thế

thử cần phải theo dõi đánh giá.

nhưng cây đã không phụ công người. Đúng tròn 4 năm, những cánh hoa trắng xinh đã hé

Câu hỏi 23: Bưởi Diễn Hà Nội có thể trồng trên đất trung du đồi núi không?

nở... để rồi đến ngày những lứa quả đầu tiên cho thu hoạch.

Trả lời:

Không hề giấu giếm bí quyết trồng bưởi, ông Làng Mỗ là một trong những nơi xa trung Yên luôn đích thân giúp đỡ nhiều gia đình tâm nhất của thị xã Sông Công (Thái Nguyên) mạnh dạn đầu tư cùng trồng bưởi Diễn.

phần lớn là vùng gò đồi được bao phủ bởi Bưởi Diễn trồng ở trung du miền núi là có những cây tạp mọc tự nhiên. Nơi đây ông hiệu quả kinh tế rõ rệt, nhưng chất lượng có còn Nguyễn Quang Yên đã đưa bưởi Diễn về trồng.

giữ được như giống nguyên sản hay không cho Mặc dù mới là vụ quả đầu tiên nhưng bưởi đến nay chưa có công trình khoa học nào rất sai và màu quả khá đẹp. Ông Yên vốn là một nghiên cứu về vấn đề trên.

83

84

https://thuviensach.vn

xem cây ra bao nhiêu quả, sai hay không mà nông dân quê gốc ở Hoài Đức - Hà Nội, gần 30 năm tính toán lượng phân chuồng và phân vi sinh đi hái bưởi thuê, mua buôn bưởi ở khắp các khu nhiều hay ít để bón hồi sức. Thời điểm bón vườn bưởi Diễn ở Hà Nội rồi ngược lên vùng thường trước khi thu hái quả khoảng 15 ngày.

trung du Phú Thọ hái bưởi Đoan Hùng. Chính Giống bưởi này đặc biệt ở chỗ khi quả để khô quãng thời gian gắn bó với những cây bưởi đã quắt, vỏ có thể bóc được bằng tay, xếp múi ra khiến ông Yên có một vốn kiến thức về cách đĩa, sau rửa nước lã không thể sạch hết được chăm sóc, cũng như nhận biết được sự thích mùi thơm. Một đặc tính quý nữa của giống bưởi lai là chịu gió cấp 5, cấp 6 tốt mà rất ít khi rụng nghi của bưởi trên từng loại đất, vùng đồi.

quả. Chính vì những đặc điểm quý cũng như

Trước tiên ông tiến hành phát quang khu đồi giá trị kinh tế rất cao so với nhiều cây ăn quả

vừa mua lại của một người dân địa phương, sau khác, hiện nay ở trong vùng đã có nhiều hộ

đó xới tung đất ở mức độ vừa phải để không bị

trồng giống bưởi Đoan Hùng lai như ông rửa trôi. Rồi thuê người đào hố, trồng bưởi.

Nguyễn Minh Sơn có 50 cây, ông Nguyễn Tiến Thành quả sau gần 4 năm chăm bẵm sống Vạn 70 cây, nhiều hộ trồng vài ba chục cây.

cùng cây bưởi lúc nào ông Yên cũng lo lắng bởi Giống bưởi này đang trong giai đoạn trồng những đợt sương mù vùng núi hại bưởi. Thế

thử cần phải theo dõi đánh giá.

nhưng cây đã không phụ công người. Đúng tròn 4 năm, những cánh hoa trắng xinh đã hé

Câu hỏi 23: Bưởi Diễn Hà Nội có thể trồng trên đất trung du đồi núi không?

nở... để rồi đến ngày những lứa quả đầu tiên cho thu hoạch.

Trả lời:

Không hề giấu giếm bí quyết trồng bưởi, ông Làng Mỗ là một trong những nơi xa trung Yên luôn đích thân giúp đỡ nhiều gia đình tâm nhất của thị xã Sông Công (Thái Nguyên) mạnh dạn đầu tư cùng trồng bưởi Diễn.

phần lớn là vùng gò đồi được bao phủ bởi Bưởi Diễn trồng ở trung du miền núi là có những cây tạp mọc tự nhiên. Nơi đây ông hiệu quả kinh tế rõ rệt, nhưng chất lượng có còn Nguyễn Quang Yên đã đưa bưởi Diễn về trồng.

giữ được như giống nguyên sản hay không cho Mặc dù mới là vụ quả đầu tiên nhưng bưởi đến nay chưa có công trình khoa học nào rất sai và màu quả khá đẹp. Ông Yên vốn là một nghiên cứu về vấn đề trên.

83

84

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 24: Xin cho biết thông tin về bưởi quả 9,7 ± 0,5cm, vỏ quả khi chín màu vàng tươi Thanh Trà - đặc sản vườn Huế?

pha xanh, cùi trắng, dày trung bình 1,2 ± 0,2cm, có từ 12 - 14 múi, vách múi dòn, dễ tách, tép múi

Trả lời:

màu trắng xanh, mọng nước, vị ngọt, độ Brix từ

Theo sử sách triều Nguyễn hơn 200 năm 10,8 ± 0,9%, số hạt dao động từ 20 - 130 hạt/quả, trước, trong nhiều của ngon vật lạ tiến cung tỷ lệ phần ăn được từ 44 - 54% khối lượng quả.

triều Nguyễn, cùng với gạo de An Cựu, nhãn Kim Long, chè Tuần..., bưởi Thanh Trà của làng

Câu hỏi 25: Xin cho biết nguồn gốc của giống Nguyệt Biều đã góp mặt như là đặc sản vườn bưởi chín muộn ĐHM?

nổi tiếng của vùng đất Phú Xuân.

Trả lời:

Ngày nay bưởi Thanh Trà đã trở thành biểu trưng của văn hoá ẩm thực Cố đô Huế. Vùng Đây là giống bưởi chín muộn nhất trong tất bưởi Thanh Trà có diện tích khoảng 1.000 ha, cả các giống bưởi hiện có ở Việt Nam, thường được trồng chủ yếu trên đất phù sa được bồi cho thu quả vào dịp trong và sau Tết Nguyên dọc theo sông Hương, sông Bồ, sông Ô Lâu, đán. Bưởi ĐHM được tuyển chọn từ một dạng thuộc các xã: Thuỷ Biều, Hương Long, Kim bưởi địa phương có nguồn gốc từ bưởi Đoan Long (thành phố Huế); Hương Hồ, Hương Thọ, Hùng (Phú Thọ). Quả khi chín có màu vàng Hương An, Hương Vân, thị trấn Hương Trà đậm bắt mắt, khối lượng 0,8 - 1,1kg/quả, tỷ lệ

(huyện Hương Trà); Dương Hoà, Thuỷ Bằng, phần ăn được rất cao, chiếm tới 67% khối lượng Thuỷ Vân (huyện Hương Thuỷ); Phong Thu, quả. Tép bưởi to, ráo, có màu vàng, ăn ngọt Phong An, Phong Sơn, Phong Hoà và thị trấn đậm và thơm. Đây là giống bưởi dễ trồng, khả

Phong Điền (huyện Phong Điền).

năng thích ứng rộng, có thể trồng được trên Bưởi Thanh Trà có đặc điểm là: cây sinh nhiều loại đất, vùng sinh thái khác nhau.

trưởng khỏe, tán cây hình bán cầu, cao tới 8 -

Bưởi ĐHM sớm ra quả, nếu sử dụng cành 15m, đường kính tán tới 9m, ra hoa vào tháng 1 - 2, chiết thì cây bắt đầu cho quả từ năm thứ 3, thu hoạch vào tháng 8 - 9, năng suất trung bình trong khi trồng bằng cây ghép sẽ cho quả sớm từ 200 - 300 quả/cây, có cây tới 600 quả. Quả

1 năm, tức là năm thứ 2 sau trồng. Tuy nhiên, hình quả lê, trọng lượng trung bình từ 650 - 800g theo các nhà khoa học thì bà con chỉ nên bắt đầu (674 ± 113g), cao quả 10,9 ± 0,7cm, đường kính thu quả từ năm thứ 3 trở đi thì cây mới cho 85

86

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 24: Xin cho biết thông tin về bưởi quả 9,7 ± 0,5cm, vỏ quả khi chín màu vàng tươi Thanh Trà - đặc sản vườn Huế?

pha xanh, cùi trắng, dày trung bình 1,2 ± 0,2cm, có từ 12 - 14 múi, vách múi dòn, dễ tách, tép múi

Trả lời:

màu trắng xanh, mọng nước, vị ngọt, độ Brix từ

Theo sử sách triều Nguyễn hơn 200 năm 10,8 ± 0,9%, số hạt dao động từ 20 - 130 hạt/quả, trước, trong nhiều của ngon vật lạ tiến cung tỷ lệ phần ăn được từ 44 - 54% khối lượng quả.

triều Nguyễn, cùng với gạo de An Cựu, nhãn Kim Long, chè Tuần..., bưởi Thanh Trà của làng

Câu hỏi 25: Xin cho biết nguồn gốc của giống Nguyệt Biều đã góp mặt như là đặc sản vườn bưởi chín muộn ĐHM?

nổi tiếng của vùng đất Phú Xuân.

Trả lời:

Ngày nay bưởi Thanh Trà đã trở thành biểu trưng của văn hoá ẩm thực Cố đô Huế. Vùng Đây là giống bưởi chín muộn nhất trong tất bưởi Thanh Trà có diện tích khoảng 1.000 ha, cả các giống bưởi hiện có ở Việt Nam, thường được trồng chủ yếu trên đất phù sa được bồi cho thu quả vào dịp trong và sau Tết Nguyên dọc theo sông Hương, sông Bồ, sông Ô Lâu, đán. Bưởi ĐHM được tuyển chọn từ một dạng thuộc các xã: Thuỷ Biều, Hương Long, Kim bưởi địa phương có nguồn gốc từ bưởi Đoan Long (thành phố Huế); Hương Hồ, Hương Thọ, Hùng (Phú Thọ). Quả khi chín có màu vàng Hương An, Hương Vân, thị trấn Hương Trà đậm bắt mắt, khối lượng 0,8 - 1,1kg/quả, tỷ lệ

(huyện Hương Trà); Dương Hoà, Thuỷ Bằng, phần ăn được rất cao, chiếm tới 67% khối lượng Thuỷ Vân (huyện Hương Thuỷ); Phong Thu, quả. Tép bưởi to, ráo, có màu vàng, ăn ngọt Phong An, Phong Sơn, Phong Hoà và thị trấn đậm và thơm. Đây là giống bưởi dễ trồng, khả

Phong Điền (huyện Phong Điền).

năng thích ứng rộng, có thể trồng được trên Bưởi Thanh Trà có đặc điểm là: cây sinh nhiều loại đất, vùng sinh thái khác nhau.

trưởng khỏe, tán cây hình bán cầu, cao tới 8 -

Bưởi ĐHM sớm ra quả, nếu sử dụng cành 15m, đường kính tán tới 9m, ra hoa vào tháng 1 - 2, chiết thì cây bắt đầu cho quả từ năm thứ 3, thu hoạch vào tháng 8 - 9, năng suất trung bình trong khi trồng bằng cây ghép sẽ cho quả sớm từ 200 - 300 quả/cây, có cây tới 600 quả. Quả

1 năm, tức là năm thứ 2 sau trồng. Tuy nhiên, hình quả lê, trọng lượng trung bình từ 650 - 800g theo các nhà khoa học thì bà con chỉ nên bắt đầu (674 ± 113g), cao quả 10,9 ± 0,7cm, đường kính thu quả từ năm thứ 3 trở đi thì cây mới cho 85

86

https://thuviensach.vn

năng suất cao, chất lượng quả tốt. Bưởi ĐHM ra thậm chí có nhà chán bưởi đã đốn bỏ để trồng quả đều, sai quả, không có hiện tượng cách năm cây dó trầm nên bưởi sinh trưởng kém, sâu như các giống bưởi khác, trung bình một cây có bệnh nhiều, quả nhỏ, mã xấu là điều dễ hiểu.

thể cho thu hoạch tới 150 - 180 quả, ít bị nhiễm TS. Đỗ Đình Ca - Trưởng bộ môn Cây ăn quả, các loại bệnh nguy hiểm trên cam, quýt như bệnh Viện Nghiên cứu rau quả, người đã nhiều năm vàng lá greening. Quả có khả năng bảo quản tươi lăn lộn với vùng bưởi Phúc Trạch, trong các đề

được thời gian dài. Với điều kiện trong phòng có tài nghiên cứu khoa học giải thích: Khả năng thụ

thể bảo quản dễ dàng tới 60 - 70 ngày sau thu hái.

phấn thấp và những diễn biến bất thường của Nếu để bán vào dịp tháng giêng, tháng hai âm nhiệt độ trong thời kỳ rụng quả non là nguyên lịch thì giá bán sẽ rất cao.

nhân chính làm bưởi Phúc Trạch mất mùa.

Bưởi ĐHM có thể trồng được trên nhiều loại Xuất phát từ đó, các nhà khoa học đã bố trí đất nhưng thích hợp nhất là loại đất phù sa ven nhiều công thức thí nghiệm, xây dựng các mô sông Đáy của các huyện thuộc tỉnh Hà Tây cũ.

hình thâm canh tổng hợp như: đầu tư đầy đủ

Nếu trồng đúng kỹ thuật, mỗi sào trồng 20 cây phân bón, bón đúng lúc, bón đủ và cân đối sẽ cho thu nhập trên 20 triệu đồng, tính ra 1 ha lượng phân; tủ gốc và tưới nước giữ ẩm; cắt trồng bưởi sẽ cho thu nhập 550 - 600 triệu tỉa tạo tán sau thu hoạch; phòng trừ sâu bệnh đồng/năm. Giống bưởi này mới được lai tạo kịp thời, đặc biệt là diệt ruồi vàng hại quả, đối đang được trồng thử ở địa phương.

tượng lần đầu tiên xuất hiện và gây hại nặng trên các vườn bưởi ở Hương Khê; trồng cây

Câu hỏi 26: Xin cho biết kinh nghiệm để bưởi chắn gió tạo độ ẩm cho môi trường sinh thái Phúc Trạch hồi sinh trúng mùa?

vườn giúp cho cây dễ thụ phấn và hạn chế

ảnh hưởng của hiện tượng gió Lào sớm; thụ

Trả lời:

phấn bổ sung bằng phấn khác cây và bằng hạt Sau gần chục năm mất mùa liên tiếp do thời phấn của giống bưởi chua được trồng xen tiết bất thuận, năm 2008 bưởi Phúc Trạch lại trong vườn nhằm tăng khả năng thụ phấn, được mùa lớn. Đây là dấu hiệu có quả trở lại thụ tinh của quả bưởi, giúp quả dễ đậu hơn, của bưởi Phúc Trạch sau nhiều năm gặp thời đồng đều hơn, mã quả đẹp hơn... Kết quả là: tiết bất thuận. Mấy năm liền mất mùa nên nhiều hầu hết các vườn thực hiện chế độ thâm canh người chán nản, bỏ không đầu tư, chăm sóc, tổng hợp có áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới 87

88

https://thuviensach.vn

năng suất cao, chất lượng quả tốt. Bưởi ĐHM ra thậm chí có nhà chán bưởi đã đốn bỏ để trồng quả đều, sai quả, không có hiện tượng cách năm cây dó trầm nên bưởi sinh trưởng kém, sâu như các giống bưởi khác, trung bình một cây có bệnh nhiều, quả nhỏ, mã xấu là điều dễ hiểu.

thể cho thu hoạch tới 150 - 180 quả, ít bị nhiễm TS. Đỗ Đình Ca - Trưởng bộ môn Cây ăn quả, các loại bệnh nguy hiểm trên cam, quýt như bệnh Viện Nghiên cứu rau quả, người đã nhiều năm vàng lá greening. Quả có khả năng bảo quản tươi lăn lộn với vùng bưởi Phúc Trạch, trong các đề

được thời gian dài. Với điều kiện trong phòng có tài nghiên cứu khoa học giải thích: Khả năng thụ

thể bảo quản dễ dàng tới 60 - 70 ngày sau thu hái.

phấn thấp và những diễn biến bất thường của Nếu để bán vào dịp tháng giêng, tháng hai âm nhiệt độ trong thời kỳ rụng quả non là nguyên lịch thì giá bán sẽ rất cao.

nhân chính làm bưởi Phúc Trạch mất mùa.

Bưởi ĐHM có thể trồng được trên nhiều loại Xuất phát từ đó, các nhà khoa học đã bố trí đất nhưng thích hợp nhất là loại đất phù sa ven nhiều công thức thí nghiệm, xây dựng các mô sông Đáy của các huyện thuộc tỉnh Hà Tây cũ.

hình thâm canh tổng hợp như: đầu tư đầy đủ

Nếu trồng đúng kỹ thuật, mỗi sào trồng 20 cây phân bón, bón đúng lúc, bón đủ và cân đối sẽ cho thu nhập trên 20 triệu đồng, tính ra 1 ha lượng phân; tủ gốc và tưới nước giữ ẩm; cắt trồng bưởi sẽ cho thu nhập 550 - 600 triệu tỉa tạo tán sau thu hoạch; phòng trừ sâu bệnh đồng/năm. Giống bưởi này mới được lai tạo kịp thời, đặc biệt là diệt ruồi vàng hại quả, đối đang được trồng thử ở địa phương.

tượng lần đầu tiên xuất hiện và gây hại nặng trên các vườn bưởi ở Hương Khê; trồng cây

Câu hỏi 26: Xin cho biết kinh nghiệm để bưởi chắn gió tạo độ ẩm cho môi trường sinh thái Phúc Trạch hồi sinh trúng mùa?

vườn giúp cho cây dễ thụ phấn và hạn chế

ảnh hưởng của hiện tượng gió Lào sớm; thụ

Trả lời:

phấn bổ sung bằng phấn khác cây và bằng hạt Sau gần chục năm mất mùa liên tiếp do thời phấn của giống bưởi chua được trồng xen tiết bất thuận, năm 2008 bưởi Phúc Trạch lại trong vườn nhằm tăng khả năng thụ phấn, được mùa lớn. Đây là dấu hiệu có quả trở lại thụ tinh của quả bưởi, giúp quả dễ đậu hơn, của bưởi Phúc Trạch sau nhiều năm gặp thời đồng đều hơn, mã quả đẹp hơn... Kết quả là: tiết bất thuận. Mấy năm liền mất mùa nên nhiều hầu hết các vườn thực hiện chế độ thâm canh người chán nản, bỏ không đầu tư, chăm sóc, tổng hợp có áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới 87

88

https://thuviensach.vn

và các hộ gia đình học tập làm theo đều sai cho nhiều hộ trong thôn, xã làm thành công.

quả, quả to, mã quả đẹp, bán được giá cao, Vườn nhà ông năm 2007 chỉ được 1.000 quả, cho thu nhập khá trong khi các vườn không năm 2008 có 10.000 quả, tăng gấp 10 lần, dự

được chăm sóc hầu như thất thu.

kiến thu trên 150 triệu đồng.

Ông Phạm Xuân Hiến ở xóm Phú Lễ, xã Hương Trạch tham gia mô hình thí nghiệm

Câu hỏi 27: Xin cho biết cách phân biệt hai

“ảnh hưởng thụ phấn bổ sung đến năng suất và giống bưởi Đoan Hùng?

phẩm chất bưởi Phúc Trạch” cho biết: Vườn

Trả lời:

nhà ông có 70 cây, tuổi từ 10 - 12 năm. Mấy năm trước đậu quả kém hoặc không đậu quả. Hai Huyện Đoan Hùng - Phú Thọ có hai giống năm liền nhờ áp dụng chế độ thâm canh và thụ

bưởi đặc sản đạt là giống Sửu Chí Đám và bưởi phấn bổ sung nên tất cả các cây đều đậu sai, Bằng Luân. Bưởi Sửu Chí Đám, sinh trưởng và quả to, đẹp.

phát triển phù hợp trên đất phù sa sông Lô, Gia đình anh Phạm Văn Ân và chị Nguyễn sông Chảy, được nhân ra từ cây bưởi ngon của Thị Lương ở xóm 5, xã Hương Trạch tham gia nhà lão nông có tên là Sửu cách đây trên 200 năm.

mô hình “Thâm canh tổng hợp theo hướng Do chất lượng nổi trội nên giống bưởi đã phát GAP” cho biết: Nhờ ghép bưởi chua để tăng triển ra các xã lân cận. Bưởi Sửu Chí Đám sau 5

cường phấn cho bưởi Phúc Trạch nên tỷ lệ đậu năm trồng đã cho quả có chất lượng tốt, cây 15

cao, quả đẹp. Gặp lão nông “tri điền, tri cây”

tuổi có năng suất từ 100 - 150 quả. Quả có chất Nguyễn Văn Thiết ở xóm 1, xã Hương Đô lượng cao, trọng lượng trung bình 1 kg/quả, dạng tham gia mô hình thụ phấn bổ sung, ông khoe: quả cầu lồi, khi chín có màu vàng xanh, trục Nghe theo các nhà khoa học muốn bưởi ra hoa quả rỗng, múi dễ tách, thịt quả màu trắng phớt đều phải chăm sóc đầy đủ, cắt tỉa thường hồng, mềm, mọng nước, ngọt mát, hương vị

xuyên, phòng trừ sâu bệnh kịp thời, thụ phấn đậm. Bảo quản sau 5 - 6 tháng giữ được chất bổ sung và hái tỉa bớt quả cho quả mau lớn, lượng quả tốt.

lớn đều là các bí quyết mà tôi đã học được và Bưởi Bằng Luân có 2 dạng hình: Bưởi trồng làm thành thạo.

trên đất phù sa cổ cằn cỗi (vùng Khả Linh) có Ông là người tìm ra phương pháp bắc giàn dạng lá nhỏ, quả nhỏ có hình cầu dẹt; bưởi giáo để thụ phấn cho bưởi và hướng dẫn kỹ thuật trồng trên đất đỏ có tầng dày, độ phì khá, thuộc 89

90

https://thuviensach.vn

và các hộ gia đình học tập làm theo đều sai cho nhiều hộ trong thôn, xã làm thành công.

quả, quả to, mã quả đẹp, bán được giá cao, Vườn nhà ông năm 2007 chỉ được 1.000 quả, cho thu nhập khá trong khi các vườn không năm 2008 có 10.000 quả, tăng gấp 10 lần, dự

được chăm sóc hầu như thất thu.

kiến thu trên 150 triệu đồng.

Ông Phạm Xuân Hiến ở xóm Phú Lễ, xã Hương Trạch tham gia mô hình thí nghiệm

Câu hỏi 27: Xin cho biết cách phân biệt hai

“ảnh hưởng thụ phấn bổ sung đến năng suất và giống bưởi Đoan Hùng?

phẩm chất bưởi Phúc Trạch” cho biết: Vườn

Trả lời:

nhà ông có 70 cây, tuổi từ 10 - 12 năm. Mấy năm trước đậu quả kém hoặc không đậu quả. Hai Huyện Đoan Hùng - Phú Thọ có hai giống năm liền nhờ áp dụng chế độ thâm canh và thụ

bưởi đặc sản đạt là giống Sửu Chí Đám và bưởi phấn bổ sung nên tất cả các cây đều đậu sai, Bằng Luân. Bưởi Sửu Chí Đám, sinh trưởng và quả to, đẹp.

phát triển phù hợp trên đất phù sa sông Lô, Gia đình anh Phạm Văn Ân và chị Nguyễn sông Chảy, được nhân ra từ cây bưởi ngon của Thị Lương ở xóm 5, xã Hương Trạch tham gia nhà lão nông có tên là Sửu cách đây trên 200 năm.

mô hình “Thâm canh tổng hợp theo hướng Do chất lượng nổi trội nên giống bưởi đã phát GAP” cho biết: Nhờ ghép bưởi chua để tăng triển ra các xã lân cận. Bưởi Sửu Chí Đám sau 5

cường phấn cho bưởi Phúc Trạch nên tỷ lệ đậu năm trồng đã cho quả có chất lượng tốt, cây 15

cao, quả đẹp. Gặp lão nông “tri điền, tri cây”

tuổi có năng suất từ 100 - 150 quả. Quả có chất Nguyễn Văn Thiết ở xóm 1, xã Hương Đô lượng cao, trọng lượng trung bình 1 kg/quả, dạng tham gia mô hình thụ phấn bổ sung, ông khoe: quả cầu lồi, khi chín có màu vàng xanh, trục Nghe theo các nhà khoa học muốn bưởi ra hoa quả rỗng, múi dễ tách, thịt quả màu trắng phớt đều phải chăm sóc đầy đủ, cắt tỉa thường hồng, mềm, mọng nước, ngọt mát, hương vị

xuyên, phòng trừ sâu bệnh kịp thời, thụ phấn đậm. Bảo quản sau 5 - 6 tháng giữ được chất bổ sung và hái tỉa bớt quả cho quả mau lớn, lượng quả tốt.

lớn đều là các bí quyết mà tôi đã học được và Bưởi Bằng Luân có 2 dạng hình: Bưởi trồng làm thành thạo.

trên đất phù sa cổ cằn cỗi (vùng Khả Linh) có Ông là người tìm ra phương pháp bắc giàn dạng lá nhỏ, quả nhỏ có hình cầu dẹt; bưởi giáo để thụ phấn cho bưởi và hướng dẫn kỹ thuật trồng trên đất đỏ có tầng dày, độ phì khá, thuộc 89

90

https://thuviensach.vn

xã Bằng Luân, Quế Lâm, Bằng Doãn có dạng hình thành hai đợt hoa rõ rệt: đợt đầu từ giữa hình lá to, quả to, tròn đều. Bưởi Bằng Luân có tháng 12 đến hết tháng 12 và đợt 2 vào cuối phẩm chất tốt, thích ứng rộng, cho năng suất tháng 2 đến đầu tháng 3 như thường lệ. Đợt cao, cây 15 tuổi có chiều cao 6 - 7m, tán rộng 6,5 -

đầu chỉ đậu quả nếu thời tiết tiếp tục nóng đến 7,5m, năng suất trung bình từ 300 - 400 quả/cây, hết tháng 1, còn thường là không đậu quả do trọng lượng trung bình 900 - 950g/quả, dạng quả

gặp thời tiết lạnh tháng 1 (tháng lạnh nhất trong hình cầu, khi chín có màu vàng rơm, màu thịt năm). Thời gian nở hoa của bưởi thường kéo quả trắng, trục quả đặc, dễ tách múi, tép mềm dài tới 30 ngày. Những hoa nở trước thường mọng nước có màu trắng xanh, ngọt đậm, vị

không đậu quả và ngay trên một chùm hoa thì thơm. Có thể bảo quản bằng phương pháp những hoa phía gốc chùm nở trước, hoa phía truyền thống từ 3 - 5 tháng vẫn giữ nguyên ngọn chùm nở sau và chỉ có hoa thứ 2, thứ 3 và phẩm chất. Bưởi Bằng Luân có cách đây 200 đến hoa ở đỉnh ngọn có khả năng đậu quả, còn các 300 năm là giống có nhiều nhất ở Đoan Hùng.

hoa khác dù nở trước cũng không có khả năng Để khôi phục giống bưởi đặc sản Đoan đậu quả. Muốn cho bưởi đậu quả nhiều và kích Hùng, tỉnh Phú Thọ đã lập dự án đầu tư nghiên cỡ quả cũng như chất lượng quả đồng đều cần cứu phục tráng giống bưởi đặc sản. Dự án đã phải nắm được tập tính ra hoa của bưởi, áp tuyển chọn được 9 cá thể ưu tú nhất, nhân được dụng các biện pháp chăm sóc vườn cây trước và 75 cây đầu dòng sạch bệnh và đã sản xuất được sau thu hoạch như quy trình hướng dẫn, đồng 10.000 cây con bằng phương pháp ghép.

thời có thể áp dụng một số biện pháp khác như

thụ phấn bổ sung.

Câu hỏi 28: Kinh nghiệm để quả bưởi lớn đều?

- Chăm sóc: Chủ động tưới ẩm, bón phân khoáng cho bưởi trước khi nở hoa 25 - 30 ngày.

Trả lời:

Bón thúc cho đa số các giống bưởi thời gian từ

Ở các tỉnh phía Bắc, bưởi thường ra hoa vào 15/1 - 30/1. Bón mỗi cây 30 - 50kg phân chuồng nửa cuối tháng 2 và đầu tháng 3. Tuy nhiên hoai mục + 0,2 - 1kg đạm ure + 0,2 - 1kg kali những năm thời tiết bất thường như rét đậm clorua + 1 - 2kg lân supe hoặc mỗi cây 1 - 5kg kéo dài hoa có thể ra muộn hơn, hoặc nắng phân hỗn hợp NPK (13:13:13). Tuỳ theo độ tuổi, nóng nhiều đến hết tháng 12 năm trước đến năng suất vụ trước, tình hình sinh trưởng hiện nửa đầu tháng 1 năm sau thì hoa ra sớm và tại của cây, biểu hiện của màu sắc tán lá mà 91

92

https://thuviensach.vn

xã Bằng Luân, Quế Lâm, Bằng Doãn có dạng hình thành hai đợt hoa rõ rệt: đợt đầu từ giữa hình lá to, quả to, tròn đều. Bưởi Bằng Luân có tháng 12 đến hết tháng 12 và đợt 2 vào cuối phẩm chất tốt, thích ứng rộng, cho năng suất tháng 2 đến đầu tháng 3 như thường lệ. Đợt cao, cây 15 tuổi có chiều cao 6 - 7m, tán rộng 6,5 -

đầu chỉ đậu quả nếu thời tiết tiếp tục nóng đến 7,5m, năng suất trung bình từ 300 - 400 quả/cây, hết tháng 1, còn thường là không đậu quả do trọng lượng trung bình 900 - 950g/quả, dạng quả

gặp thời tiết lạnh tháng 1 (tháng lạnh nhất trong hình cầu, khi chín có màu vàng rơm, màu thịt năm). Thời gian nở hoa của bưởi thường kéo quả trắng, trục quả đặc, dễ tách múi, tép mềm dài tới 30 ngày. Những hoa nở trước thường mọng nước có màu trắng xanh, ngọt đậm, vị

không đậu quả và ngay trên một chùm hoa thì thơm. Có thể bảo quản bằng phương pháp những hoa phía gốc chùm nở trước, hoa phía truyền thống từ 3 - 5 tháng vẫn giữ nguyên ngọn chùm nở sau và chỉ có hoa thứ 2, thứ 3 và phẩm chất. Bưởi Bằng Luân có cách đây 200 đến hoa ở đỉnh ngọn có khả năng đậu quả, còn các 300 năm là giống có nhiều nhất ở Đoan Hùng.

hoa khác dù nở trước cũng không có khả năng Để khôi phục giống bưởi đặc sản Đoan đậu quả. Muốn cho bưởi đậu quả nhiều và kích Hùng, tỉnh Phú Thọ đã lập dự án đầu tư nghiên cỡ quả cũng như chất lượng quả đồng đều cần cứu phục tráng giống bưởi đặc sản. Dự án đã phải nắm được tập tính ra hoa của bưởi, áp tuyển chọn được 9 cá thể ưu tú nhất, nhân được dụng các biện pháp chăm sóc vườn cây trước và 75 cây đầu dòng sạch bệnh và đã sản xuất được sau thu hoạch như quy trình hướng dẫn, đồng 10.000 cây con bằng phương pháp ghép.

thời có thể áp dụng một số biện pháp khác như

thụ phấn bổ sung.

Câu hỏi 28: Kinh nghiệm để quả bưởi lớn đều?

- Chăm sóc: Chủ động tưới ẩm, bón phân khoáng cho bưởi trước khi nở hoa 25 - 30 ngày.

Trả lời:

Bón thúc cho đa số các giống bưởi thời gian từ

Ở các tỉnh phía Bắc, bưởi thường ra hoa vào 15/1 - 30/1. Bón mỗi cây 30 - 50kg phân chuồng nửa cuối tháng 2 và đầu tháng 3. Tuy nhiên hoai mục + 0,2 - 1kg đạm ure + 0,2 - 1kg kali những năm thời tiết bất thường như rét đậm clorua + 1 - 2kg lân supe hoặc mỗi cây 1 - 5kg kéo dài hoa có thể ra muộn hơn, hoặc nắng phân hỗn hợp NPK (13:13:13). Tuỳ theo độ tuổi, nóng nhiều đến hết tháng 12 năm trước đến năng suất vụ trước, tình hình sinh trưởng hiện nửa đầu tháng 1 năm sau thì hoa ra sớm và tại của cây, biểu hiện của màu sắc tán lá mà 91

92

https://thuviensach.vn

quyết định liều lượng bón cụ thể cho từng cây.

Trước hết, chọn những quả bưởi có hình dáng Bón thành 4 hốc theo hình chiếu của tán cây, đẹp, không sâu, bệnh, đủ độ chín sinh lý.

bón sâu 20cm.

Dùng dao hay kéo sắc cắt cuống quả dài

- Bón thúc quả 2 lần cho giống bưởi chín sớm 0,5cm, lấy vôi tôi chấm vào vết cắt có tác dụng tháng 9 - 10, 3 lần cho giống bưởi chín muộn khử trùng, chống thối.

tháng 12 đến tháng 1 năm sau. Lúc quả to bằng

- Bảo quản quả bưởi làm đồ thờ, tế lễ: Yêu nút bình tông (đường kính quả 2 - 2,5cm) và các cầu mã quả bưởi phải giữ được đẹp, bảo quản lần sau đó 2 - 4 tháng. Lượng bón mỗi cây 0,5 -

lượng quả ít dùng thùng cát tông hay thùng 1kg đạm ure + 1 - 2kg kali clorua. Đảm bảo độ

phuy 200 lít, cho một lớp cát khô, nhỏ dày 10 -

ẩm cho đất để rễ cây hút phân được thuận lợi.

15cm, xếp 1 lớp quả bưởi lên trên, cứ một lớp

- Phun sản phẩm Vườn sinh thái cho bưởi 4 -

cát dày 5 - 7cm lại xếp một lớp bưởi cho đến khi 5 lần: Hai lần trước khi nở hoa, 2 - 3 lần khi quả

đầy thùng, lớp cát trên cùng dày 20cm. Nếu bảo to bằng nút bình tông. Mỗi lần cách nhau 10 - 15

quản lượng quả bưởi nhiều nên kè gạch ở một ngày. Sản phẩm Vườn sinh thái giúp quả lớn góc nhà hay gian nhà nơi khô ráo, sau đó cho nhanh, độ đồng đều cao, mã quả đẹp, chất 1 lớp cát lại xếp 1 lớp quả bưởi, các bước làm như

lượng, năng suất tăng 20 - 30%. Có thể dùng giới thiệu ở phần trên. Cách này quả bưởi có thể

một số sản phẩm khác như: K - Humate; Atonic; giữ tươi lâu được 1,5 - 2 tháng sau thu hoạch.

K - H 502/503; K - H 701/702... chất lượng và

- Bảo quản quả bưởi dùng để ăn dần, cách năng suất bưởi cũng được cải thiện.

này đơn giản, chỉ cần làm giàn bằng tre hay gỗ

nhiều tầng, mỗi tầng cách nhau 25 - 30cm, xếp

Câu hỏi 29: Kinh nghiệm bảo quản bưởi?

quả bưởi vào kín từng tầng, để giàn bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp. Cách này

Trả lời:

bảo quản bưởi Đoan Hùng, bưởi Diễn tới 3 - 4 tháng Các giống bưởi ngon thường thu hoạch rộ

sau thu hoạch, tuy vỏ ngoài quả bưởi đã héo trong thời gian ngắn. Để có quả bưởi dự trữ

nhăn nheo nhưng lõi bưởi vẫn mọng nước, tép nhiều ngày dùng làm đồ thờ cúng, tế lễ hay bưởi không nát, ăn ngọt đậm đà hơn lúc mới món ăn tráng miệng hàng ngày, xin giới thiệu thu hoạch, giá bán lại tăng gấp 1,5 - 2 lần lúc kinh nghiệm bảo quản quả bưởi như sau: thu hoạch.

93

94

https://thuviensach.vn

quyết định liều lượng bón cụ thể cho từng cây.

Trước hết, chọn những quả bưởi có hình dáng Bón thành 4 hốc theo hình chiếu của tán cây, đẹp, không sâu, bệnh, đủ độ chín sinh lý.

bón sâu 20cm.

Dùng dao hay kéo sắc cắt cuống quả dài

- Bón thúc quả 2 lần cho giống bưởi chín sớm 0,5cm, lấy vôi tôi chấm vào vết cắt có tác dụng tháng 9 - 10, 3 lần cho giống bưởi chín muộn khử trùng, chống thối.

tháng 12 đến tháng 1 năm sau. Lúc quả to bằng

- Bảo quản quả bưởi làm đồ thờ, tế lễ: Yêu nút bình tông (đường kính quả 2 - 2,5cm) và các cầu mã quả bưởi phải giữ được đẹp, bảo quản lần sau đó 2 - 4 tháng. Lượng bón mỗi cây 0,5 -

lượng quả ít dùng thùng cát tông hay thùng 1kg đạm ure + 1 - 2kg kali clorua. Đảm bảo độ

phuy 200 lít, cho một lớp cát khô, nhỏ dày 10 -

ẩm cho đất để rễ cây hút phân được thuận lợi.

15cm, xếp 1 lớp quả bưởi lên trên, cứ một lớp

- Phun sản phẩm Vườn sinh thái cho bưởi 4 -

cát dày 5 - 7cm lại xếp một lớp bưởi cho đến khi 5 lần: Hai lần trước khi nở hoa, 2 - 3 lần khi quả

đầy thùng, lớp cát trên cùng dày 20cm. Nếu bảo to bằng nút bình tông. Mỗi lần cách nhau 10 - 15

quản lượng quả bưởi nhiều nên kè gạch ở một ngày. Sản phẩm Vườn sinh thái giúp quả lớn góc nhà hay gian nhà nơi khô ráo, sau đó cho nhanh, độ đồng đều cao, mã quả đẹp, chất 1 lớp cát lại xếp 1 lớp quả bưởi, các bước làm như

lượng, năng suất tăng 20 - 30%. Có thể dùng giới thiệu ở phần trên. Cách này quả bưởi có thể

một số sản phẩm khác như: K - Humate; Atonic; giữ tươi lâu được 1,5 - 2 tháng sau thu hoạch.

K - H 502/503; K - H 701/702... chất lượng và

- Bảo quản quả bưởi dùng để ăn dần, cách năng suất bưởi cũng được cải thiện.

này đơn giản, chỉ cần làm giàn bằng tre hay gỗ

nhiều tầng, mỗi tầng cách nhau 25 - 30cm, xếp

Câu hỏi 29: Kinh nghiệm bảo quản bưởi?

quả bưởi vào kín từng tầng, để giàn bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp. Cách này

Trả lời:

bảo quản bưởi Đoan Hùng, bưởi Diễn tới 3 - 4 tháng Các giống bưởi ngon thường thu hoạch rộ

sau thu hoạch, tuy vỏ ngoài quả bưởi đã héo trong thời gian ngắn. Để có quả bưởi dự trữ

nhăn nheo nhưng lõi bưởi vẫn mọng nước, tép nhiều ngày dùng làm đồ thờ cúng, tế lễ hay bưởi không nát, ăn ngọt đậm đà hơn lúc mới món ăn tráng miệng hàng ngày, xin giới thiệu thu hoạch, giá bán lại tăng gấp 1,5 - 2 lần lúc kinh nghiệm bảo quản quả bưởi như sau: thu hoạch.

93

94

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 30: Bưởi bị thối gốc chảy nhựa khiến

- Tiến hành đốn tỉa hàng năm để vườn thông lá bị vàng, cây sinh trưởng kém, năng suất giảm, thoáng, tán lá gốc cây không bị ẩm thấp. Sau bệnh nặng làm cây khô chết. Xin cho biết nguyên khi thu hoạch quét dung dịch Boócđô 1 - 2%

nhân và cách chữa chạy?

cho gốc và thân cây cách gốc 40 - 50cm, thu nhặt

Trả lời:

các tàn dư cây bệnh (bộ phận bị bệnh, quả bị

bệnh) tập trung đốt.

Bệnh này do một loại nấm có tên khoa học là

- Chữa cho cây bị bệnh như sau: Dùng dao Phytophthora citrophthorra gây ra. Đây là loại sắc cắt nạo sạch vết bệnh trên gốc cây và phần nấm thuỷ sinh ở trong các chân đất thấp, trũng.

Dưới đây là một số triệu chứng giúp nhận bề mặt gỗ dưới vết bệnh; sau đó quét dung dịch dạng bệnh:

Boócđô 3% hoặc Alliet phun vào phần gốc đã

+ Triệu chứng bệnh trên gốc cây: Phần vỏ cây được xử lý. Tiêm dung dịch Agriphos vào vùng xuất hiện vùng bị đen và có dạng ngâm nước, rễ quanh gốc cây.

có nhựa chảy ra từ vết bệnh của vỏ, phần gỗ

nằm dưới vùng vỏ bị bệnh bị biến màu nâu

Câu hỏi 31: Tại sao vườn cam Canh của nhà nhạt. Bệnh nặng phần thân cây gần gốc cũng tôi đang sinh trưởng tốt, ra quả đều hàng năm biến đen và chảy nhựa. Các rễ tơ của cây bệnh bỗng nhiên một số cây bị vàng lá và chết? Xin cho bị thối và chuyển từ màu trắng sang nâu đậm; biết nguyên nhân và cách khắc phục?

bệnh từ rễ tơ lan sang rễ cấp hai rồi đến cấp một khiến cây sinh trưởng yếu, lá biến vàng, rụng

Trả lời:

sớm, cây khô chết.

Nếu cam được chăm sóc tốt, bón đủ phân,

+ Quả bị bệnh lúc đầu có vỏ biến sang màu đất đủ ẩm không bị úng nước mà cây bị vàng lá nâu, vùng bệnh hình tròn hoặc hơi tròn, sau phát rồi chết thì có thể cây đã mắc bệnh vàng lá triển kín cả bề mặt quả. Quả bị bệnh có mùi hắc greening (VLG). Triệu chứng bệnh như sau: và bị thối rụng, gặp trời mưa trên bề mặt quả bị

Trên lá: Gân chính của lá biến vàng, phiến lá thối xuất hiện các đám sợi nấm màu trắng.

cũng bị lốm đốm vàng, lá bệnh trở lên cứng và Biện pháp phòng trừ:

- Nếu lập vườn ở những vùng thấp, trũng dày hơn, các gân phụ bị sần sùi, lá non cũng hay bị ngập úng phải lên liếp và có hệ thống biến vàng và nhỏ lại và hay bị rụng sớm để lại tưới tiêu.

nhiều cành tăm khô héo.

95

96

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 30: Bưởi bị thối gốc chảy nhựa khiến

- Tiến hành đốn tỉa hàng năm để vườn thông lá bị vàng, cây sinh trưởng kém, năng suất giảm, thoáng, tán lá gốc cây không bị ẩm thấp. Sau bệnh nặng làm cây khô chết. Xin cho biết nguyên khi thu hoạch quét dung dịch Boócđô 1 - 2%

nhân và cách chữa chạy?

cho gốc và thân cây cách gốc 40 - 50cm, thu nhặt

Trả lời:

các tàn dư cây bệnh (bộ phận bị bệnh, quả bị

bệnh) tập trung đốt.

Bệnh này do một loại nấm có tên khoa học là

- Chữa cho cây bị bệnh như sau: Dùng dao Phytophthora citrophthorra gây ra. Đây là loại sắc cắt nạo sạch vết bệnh trên gốc cây và phần nấm thuỷ sinh ở trong các chân đất thấp, trũng.

Dưới đây là một số triệu chứng giúp nhận bề mặt gỗ dưới vết bệnh; sau đó quét dung dịch dạng bệnh:

Boócđô 3% hoặc Alliet phun vào phần gốc đã

+ Triệu chứng bệnh trên gốc cây: Phần vỏ cây được xử lý. Tiêm dung dịch Agriphos vào vùng xuất hiện vùng bị đen và có dạng ngâm nước, rễ quanh gốc cây.

có nhựa chảy ra từ vết bệnh của vỏ, phần gỗ

nằm dưới vùng vỏ bị bệnh bị biến màu nâu

Câu hỏi 31: Tại sao vườn cam Canh của nhà nhạt. Bệnh nặng phần thân cây gần gốc cũng tôi đang sinh trưởng tốt, ra quả đều hàng năm biến đen và chảy nhựa. Các rễ tơ của cây bệnh bỗng nhiên một số cây bị vàng lá và chết? Xin cho bị thối và chuyển từ màu trắng sang nâu đậm; biết nguyên nhân và cách khắc phục?

bệnh từ rễ tơ lan sang rễ cấp hai rồi đến cấp một khiến cây sinh trưởng yếu, lá biến vàng, rụng

Trả lời:

sớm, cây khô chết.

Nếu cam được chăm sóc tốt, bón đủ phân,

+ Quả bị bệnh lúc đầu có vỏ biến sang màu đất đủ ẩm không bị úng nước mà cây bị vàng lá nâu, vùng bệnh hình tròn hoặc hơi tròn, sau phát rồi chết thì có thể cây đã mắc bệnh vàng lá triển kín cả bề mặt quả. Quả bị bệnh có mùi hắc greening (VLG). Triệu chứng bệnh như sau: và bị thối rụng, gặp trời mưa trên bề mặt quả bị

Trên lá: Gân chính của lá biến vàng, phiến lá thối xuất hiện các đám sợi nấm màu trắng.

cũng bị lốm đốm vàng, lá bệnh trở lên cứng và Biện pháp phòng trừ:

- Nếu lập vườn ở những vùng thấp, trũng dày hơn, các gân phụ bị sần sùi, lá non cũng hay bị ngập úng phải lên liếp và có hệ thống biến vàng và nhỏ lại và hay bị rụng sớm để lại tưới tiêu.

nhiều cành tăm khô héo.

95

96

https://thuviensach.vn

Cây cam mắc bệnh vàng lá cho quả nhỏ và có Thời điểm phun thuốc tốt nhất là khi lộc non hình dạng không bình thường, có vị đắng và mới nhú cho đến khi lộc dài 1 - 2cm. Mỗi đợt chua, khi bổ quả thấy hạt bị lép và tâm bị vẹo.

phun phải phun cho tất cả cây ăn quả có múi Bệnh VLG là do vi khuẩn gây ra và lây lan từ

trong vườn. Nên vận động bà con trong xóm, cây bệnh sang cây khỏe qua rầy chổng cánh.

ấp để cùng phun thuốc đồng loạt trên mọi vườn Ngoài ra, bệnh còn lây lan qua mắt ghép và cây cam, quýt, chanh trong khu vực. Sử dụng cành chiết lấy từ cây bị bệnh.

một trong các loại thuốc sau đây để phun: Biện pháp phòng trừ:

Confidor 100 SL, Admire 50 SC, Trebon, Sherpa

- Chỉ dùng cây sạch bệnh hoặc mắt ghép sạch theo hướng dẫn trên nhãn.

bệnh để trồng mới hoặc cải tạo vườn tạp. Địa Chú ý: Đôi khi cam, quýt trồng trên các đất chỉ cung cấp giống sạch bệnh:

thiếu kẽm, magiê thì lộc và lá non cũng bị vàng

+ Phía Bắc: Viện Bảo vệ thực vật (Địa chỉ: nhưng gân vẫn xanh không bị vàng như trên lá Đông Ngạc, Từ Liêm, Hà Nội, Điện thoại: nhiễm bệnh greening. Để khắc phục bệnh thiếu 04.38389724), Viện Nghiên cứu rau quả (Địa chỉ: kẽm, magiê cần phun phân vi lượng có kẽm, Thị trấn Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội, Điện magiê cho lá.

thoại: 04.8276254).

+ Phía Nam: Viện cây ăn quả miền Nam (Địa

Câu hỏi 32: Nhiều loại quả khi chín bị thối, bổ

chỉ: Long Định, Châu Thành, Tiền Giang, Điện ra thấy có sâu trắng giống như con dòi. Xin cho thoại: 07.33893129).

biết tên sâu hại và cách phòng trừ?

- Lập các vườn cam mới cách ly với vườn cũ và

Trả lời:

trồng cây chắn gió (keo tai tượng) quanh vườn.

- Phát hiện sớm rầy chổng cánh trên các đợt Tên sâu hại là ruồi đục quả phương đông RĐQ

lộc xuân, lộc hè và lộc thu để phun thuốc diệt (gọi tắt là ruồi đục quả). Ruồi hại ổi, xoài, đu đủ, trừ kịp thời. Rầy chổng cánh là loại rầy nhỏ hơn lê, táo, cam, quýt, bưởi và nhiều loại quả khác.

rầy nâu, khi đậu phần cuối cánh nhô cao hơn Ruồi trưởng thành dài khoảng 8mm, lớn hơn đầu (vì vậy có tên là rầy chổng cánh). Rầy chổng ruồi nhà. Phần ức của ruồi đục quả có các vạch cánh thường tụ tập trích hút nhựa cây trên các màu vàng và nâu đậm, con dòi dài 7 - 11mm.

lộc xuân, lộc hè và lộc thu. Do vậy trừ rầy cho Ruồi đục quả thường chỉ tấn công quả từ lúc các đợt lộc này là cần thiết và quan trọng.

bắt đầu chín cho đến lúc thu hoạch. Ruồi đục 97

98

https://thuviensach.vn

Cây cam mắc bệnh vàng lá cho quả nhỏ và có Thời điểm phun thuốc tốt nhất là khi lộc non hình dạng không bình thường, có vị đắng và mới nhú cho đến khi lộc dài 1 - 2cm. Mỗi đợt chua, khi bổ quả thấy hạt bị lép và tâm bị vẹo.

phun phải phun cho tất cả cây ăn quả có múi Bệnh VLG là do vi khuẩn gây ra và lây lan từ

trong vườn. Nên vận động bà con trong xóm, cây bệnh sang cây khỏe qua rầy chổng cánh.

ấp để cùng phun thuốc đồng loạt trên mọi vườn Ngoài ra, bệnh còn lây lan qua mắt ghép và cây cam, quýt, chanh trong khu vực. Sử dụng cành chiết lấy từ cây bị bệnh.

một trong các loại thuốc sau đây để phun: Biện pháp phòng trừ:

Confidor 100 SL, Admire 50 SC, Trebon, Sherpa

- Chỉ dùng cây sạch bệnh hoặc mắt ghép sạch theo hướng dẫn trên nhãn.

bệnh để trồng mới hoặc cải tạo vườn tạp. Địa Chú ý: Đôi khi cam, quýt trồng trên các đất chỉ cung cấp giống sạch bệnh:

thiếu kẽm, magiê thì lộc và lá non cũng bị vàng

+ Phía Bắc: Viện Bảo vệ thực vật (Địa chỉ: nhưng gân vẫn xanh không bị vàng như trên lá Đông Ngạc, Từ Liêm, Hà Nội, Điện thoại: nhiễm bệnh greening. Để khắc phục bệnh thiếu 04.38389724), Viện Nghiên cứu rau quả (Địa chỉ: kẽm, magiê cần phun phân vi lượng có kẽm, Thị trấn Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội, Điện magiê cho lá.

thoại: 04.8276254).

+ Phía Nam: Viện cây ăn quả miền Nam (Địa

Câu hỏi 32: Nhiều loại quả khi chín bị thối, bổ

chỉ: Long Định, Châu Thành, Tiền Giang, Điện ra thấy có sâu trắng giống như con dòi. Xin cho thoại: 07.33893129).

biết tên sâu hại và cách phòng trừ?

- Lập các vườn cam mới cách ly với vườn cũ và

Trả lời:

trồng cây chắn gió (keo tai tượng) quanh vườn.

- Phát hiện sớm rầy chổng cánh trên các đợt Tên sâu hại là ruồi đục quả phương đông RĐQ

lộc xuân, lộc hè và lộc thu để phun thuốc diệt (gọi tắt là ruồi đục quả). Ruồi hại ổi, xoài, đu đủ, trừ kịp thời. Rầy chổng cánh là loại rầy nhỏ hơn lê, táo, cam, quýt, bưởi và nhiều loại quả khác.

rầy nâu, khi đậu phần cuối cánh nhô cao hơn Ruồi trưởng thành dài khoảng 8mm, lớn hơn đầu (vì vậy có tên là rầy chổng cánh). Rầy chổng ruồi nhà. Phần ức của ruồi đục quả có các vạch cánh thường tụ tập trích hút nhựa cây trên các màu vàng và nâu đậm, con dòi dài 7 - 11mm.

lộc xuân, lộc hè và lộc thu. Do vậy trừ rầy cho Ruồi đục quả thường chỉ tấn công quả từ lúc các đợt lộc này là cần thiết và quan trọng.

bắt đầu chín cho đến lúc thu hoạch. Ruồi đục 97

98

https://thuviensach.vn

quả là đối tượng kiểm dịch đối với các nước vùng “Aquitaine” Cộng hoà Pháp cung cấp, nhập khẩu quả ăn tươi. Biện pháp phòng trừ: gồm: 14 giống nho, 11 giống đào, 8 giống táo, 8

- Thu hoạch quả kịp thời.

giống mận, 2 giống kiwi, 5 giống sơri và 5 giống

- Vệ sinh vườn thường xuyên, thu dọn hết lê. Số giống cây ăn quả này được đưa về trồng quả rụng trên vườn và đem chôn sâu dưới đất.

tại Bắc Hà và Sa Pa, nơi có tiểu vùng khí hậu

- Từ 30 - 40 ngày trước khi thu hoạch dùng núi cao, giá lạnh quanh năm. Các chuyên gia túi giấy chuyên dùng để bao quả. Tham khảo Pháp đã tiến hành khảo sát thực địa, lấy mẫu túi bao quả theo địa chỉ sau: Ông Nguyễn Văn thổ nhưỡng, tính số giờ lạnh, giờ nắng, lượng Tâm, Chủ tịch Hội Làm vườn Đồng Tháp. Số

mưa, nhiệt độ trung bình năm... của Sa Pa và 452/23, Quốc lộ 30, xã Mỹ Tân, TP. Cao Lãnh, Bắc Hà. Ở xã Sa Pa và Trại rau quả Bắc Hà, qua tỉnh Đồng Tháp. Điện thoại: 067.3855.661, 4 năm trồng khảo nghiệm 14 giống nho, Trung 0919.279.398.

tâm giống nông lâm nghiệp Lào Cai đã lựa chọn

- Vườn có tán cây cao khó dùng túi bao quả

được 4 giống có triển vọng phù hợp. Trong đó thì phun phòng trước khi thu hoạch 30 ngày hai giống nho ăn quả tươi là giống “Cardinal”

bằng hỗn hợp 5% bả protein + 1% Pyrinex 20EC, lượng phun 50 ml/cây, phun vào nơi có nhiều chín sớm và giống “Muscat Alexandrie” chín lá. Định kỳ phun tuần/lần đến khi thu hoạch muộn. Hai giống này khá mẫn cảm với bệnh quả. Tham khảo bả protein theo địa chỉ: TS. Trần mốc sương nhưng chất lượng tốt. Hai giống còn Văn Khánh, Trưởng Bộ môn côn trùng, Viện lại là giống dùng để chế biến công nghiệp là Bảo vệ thực vật, Chèm, Từ Liêm, Hà Nội. Điện giống “Vilard” và giống “Ugni Blanc”.

thoại di động: 0987.998.956.

Đối với tập đoàn giống cây ăn quả, lựa chọn được hai giống có khả năng thích nghi với điều

Câu hỏi 33: Tôi sống ở vùng núi cao, nghe nói kiện khí hậu của vùng núi cao Lào Cai, đó là Lào Cai khảo nghiệm thành công một số giống giống đào “Maycerst”. Giống đào này có năng cây ăn quả ôn đới, xin cho biết cụ thể?

suất cao, màu sắc đẹp hấp dẫn, thịt quả cứng, chất lượng ngon, đặc biệt là chín sớm vào cuối

Trả lời:

tháng 4 đầu tháng 5 nên bán được giá cao.

Trung tâm Giống nông lâm nghiệp tỉnh Lào Ngoài ra còn chọn được giống táo “Fuji Tape”

Cai tiếp nhận 53 giống cây ăn quả ôn đới do phù hợp với khu vực Sa Pa, do giống táo này 99

100

https://thuviensach.vn

quả là đối tượng kiểm dịch đối với các nước vùng “Aquitaine” Cộng hoà Pháp cung cấp, nhập khẩu quả ăn tươi. Biện pháp phòng trừ: gồm: 14 giống nho, 11 giống đào, 8 giống táo, 8

- Thu hoạch quả kịp thời.

giống mận, 2 giống kiwi, 5 giống sơri và 5 giống

- Vệ sinh vườn thường xuyên, thu dọn hết lê. Số giống cây ăn quả này được đưa về trồng quả rụng trên vườn và đem chôn sâu dưới đất.

tại Bắc Hà và Sa Pa, nơi có tiểu vùng khí hậu

- Từ 30 - 40 ngày trước khi thu hoạch dùng núi cao, giá lạnh quanh năm. Các chuyên gia túi giấy chuyên dùng để bao quả. Tham khảo Pháp đã tiến hành khảo sát thực địa, lấy mẫu túi bao quả theo địa chỉ sau: Ông Nguyễn Văn thổ nhưỡng, tính số giờ lạnh, giờ nắng, lượng Tâm, Chủ tịch Hội Làm vườn Đồng Tháp. Số

mưa, nhiệt độ trung bình năm... của Sa Pa và 452/23, Quốc lộ 30, xã Mỹ Tân, TP. Cao Lãnh, Bắc Hà. Ở xã Sa Pa và Trại rau quả Bắc Hà, qua tỉnh Đồng Tháp. Điện thoại: 067.3855.661, 4 năm trồng khảo nghiệm 14 giống nho, Trung 0919.279.398.

tâm giống nông lâm nghiệp Lào Cai đã lựa chọn

- Vườn có tán cây cao khó dùng túi bao quả

được 4 giống có triển vọng phù hợp. Trong đó thì phun phòng trước khi thu hoạch 30 ngày hai giống nho ăn quả tươi là giống “Cardinal”

bằng hỗn hợp 5% bả protein + 1% Pyrinex 20EC, lượng phun 50 ml/cây, phun vào nơi có nhiều chín sớm và giống “Muscat Alexandrie” chín lá. Định kỳ phun tuần/lần đến khi thu hoạch muộn. Hai giống này khá mẫn cảm với bệnh quả. Tham khảo bả protein theo địa chỉ: TS. Trần mốc sương nhưng chất lượng tốt. Hai giống còn Văn Khánh, Trưởng Bộ môn côn trùng, Viện lại là giống dùng để chế biến công nghiệp là Bảo vệ thực vật, Chèm, Từ Liêm, Hà Nội. Điện giống “Vilard” và giống “Ugni Blanc”.

thoại di động: 0987.998.956.

Đối với tập đoàn giống cây ăn quả, lựa chọn được hai giống có khả năng thích nghi với điều

Câu hỏi 33: Tôi sống ở vùng núi cao, nghe nói kiện khí hậu của vùng núi cao Lào Cai, đó là Lào Cai khảo nghiệm thành công một số giống giống đào “Maycerst”. Giống đào này có năng cây ăn quả ôn đới, xin cho biết cụ thể?

suất cao, màu sắc đẹp hấp dẫn, thịt quả cứng, chất lượng ngon, đặc biệt là chín sớm vào cuối

Trả lời:

tháng 4 đầu tháng 5 nên bán được giá cao.

Trung tâm Giống nông lâm nghiệp tỉnh Lào Ngoài ra còn chọn được giống táo “Fuji Tape”

Cai tiếp nhận 53 giống cây ăn quả ôn đới do phù hợp với khu vực Sa Pa, do giống táo này 99

100

https://thuviensach.vn

sinh trưởng tốt, chống chịu được sâu bệnh, màu miền núi phía Bắc nước ta như Mộc Châu (Sơn sắc quả đẹp, thịt cứng, dễ vận chuyển đi xa.

La), Bắc Hà, Sa Pa (Lào Cai), Đà Bắc (Hòa Bình)...

Các giống nói trên sinh trưởng tốt, chống Giống hồng này có dạng quả dẹt, hơi vuông, khi chịu được sâu bệnh, chất lượng quả ngon, có chín có màu vàng cam, thịt quả màu vàng sáng, thể chuyển giao cho người dân sống ở vùng cao ăn giòn, không chát, bảo quản được lâu. Thời trồng thành cây “hàng hoá” cho thu nhập cao.

gian ra hoa vào cuối tháng 3, thu hoạch từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10. Hồng “Fuyu” thuộc

Câu hỏi 34: Xin cho biết kinh nghiệm ghép cải nhóm không chát PCNA được trồng phổ biến ở

tạo giống hồng ở Lục Ngạn?

nhiều nước có khí hậu ôn đới và á nhiệt đới, dùng ăn tươi và làm nguyên liệu chế biến. Giống

Trả lời:

có nhiều ưu điểm như chịu rét, chịu hạn tốt, có Trong khuôn khổ chương trình của dự án khả năng chống chịu sương muối và gió mùa.

hợp tác với ACIAR (Ôxtrâylia), mới đây Viện Ngoài quả to, mẫu mã đẹp, hồng giòn có thời Nghiên cứu Rau quả đã phối hợp với Hội làm gian chín kéo dài 15 ngày, khi chín, quả có thể để

vườn huyện Lục Ngạn triển khai mô hình ghép thêm 10 ngày nữa mà vẫn giữ được độ cứng nên cải tạo giống hồng ăn quả tại 2 xã Thanh Hải và rất thuận tiện cho việc vận chuyển đi xa. Nông Tân Quang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.

dân tham gia mô hình được cung cấp mắt ghép Kỹ thuật ghép cải tạo giống hồng: Ghép đoạn và một số vật tư thiết yếu miễn phí, được hướng cành giống hồng giòn “Fuyu” và “Jiro” trên gốc dẫn kỹ thuật ghép và chăm sóc.

ghép là giống hồng Nhân Hậu địa phương đã Quy trình ghép cải tạo có thể thực hiện già cỗi hoặc bị sâu bệnh và các giống hồng chát, như sau:

hồng địa phương cho năng suất, chất lượng Ghép trực tiếp: Cành ghép này chỉ áp dụng kém để có một vườn hồng giống mới cho năng cho những cây còn nhỏ dưới 6 năm tuổi, gồm suất, chất lượng cao hơn, đáp ứng thị hiếu các bước:

người tiêu dùng, bán được giá, cho thu nhập

- Tỉa thưa, chỉ để lại những cành bánh tẻ, nhiều hơn.

xanh tốt có đường kính nhỏ hơn 1cm. Tỉa bỏ tất Giống hồng giòn “Fuyu” có nguồn gốc từ

cả các cành trong tán, các cành già, cành sâu Nhật Bản, được Viện Nghiên cứu Rau quả nhập bệnh. Số cành còn lại để ghép tối đa 100 cành nội, trồng thử nghiệm thành công ở một số tỉnh được phân bố đều.

101

102

https://thuviensach.vn

sinh trưởng tốt, chống chịu được sâu bệnh, màu miền núi phía Bắc nước ta như Mộc Châu (Sơn sắc quả đẹp, thịt cứng, dễ vận chuyển đi xa.

La), Bắc Hà, Sa Pa (Lào Cai), Đà Bắc (Hòa Bình)...

Các giống nói trên sinh trưởng tốt, chống Giống hồng này có dạng quả dẹt, hơi vuông, khi chịu được sâu bệnh, chất lượng quả ngon, có chín có màu vàng cam, thịt quả màu vàng sáng, thể chuyển giao cho người dân sống ở vùng cao ăn giòn, không chát, bảo quản được lâu. Thời trồng thành cây “hàng hoá” cho thu nhập cao.

gian ra hoa vào cuối tháng 3, thu hoạch từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10. Hồng “Fuyu” thuộc

Câu hỏi 34: Xin cho biết kinh nghiệm ghép cải nhóm không chát PCNA được trồng phổ biến ở

tạo giống hồng ở Lục Ngạn?

nhiều nước có khí hậu ôn đới và á nhiệt đới, dùng ăn tươi và làm nguyên liệu chế biến. Giống

Trả lời:

có nhiều ưu điểm như chịu rét, chịu hạn tốt, có Trong khuôn khổ chương trình của dự án khả năng chống chịu sương muối và gió mùa.

hợp tác với ACIAR (Ôxtrâylia), mới đây Viện Ngoài quả to, mẫu mã đẹp, hồng giòn có thời Nghiên cứu Rau quả đã phối hợp với Hội làm gian chín kéo dài 15 ngày, khi chín, quả có thể để

vườn huyện Lục Ngạn triển khai mô hình ghép thêm 10 ngày nữa mà vẫn giữ được độ cứng nên cải tạo giống hồng ăn quả tại 2 xã Thanh Hải và rất thuận tiện cho việc vận chuyển đi xa. Nông Tân Quang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.

dân tham gia mô hình được cung cấp mắt ghép Kỹ thuật ghép cải tạo giống hồng: Ghép đoạn và một số vật tư thiết yếu miễn phí, được hướng cành giống hồng giòn “Fuyu” và “Jiro” trên gốc dẫn kỹ thuật ghép và chăm sóc.

ghép là giống hồng Nhân Hậu địa phương đã Quy trình ghép cải tạo có thể thực hiện già cỗi hoặc bị sâu bệnh và các giống hồng chát, như sau:

hồng địa phương cho năng suất, chất lượng Ghép trực tiếp: Cành ghép này chỉ áp dụng kém để có một vườn hồng giống mới cho năng cho những cây còn nhỏ dưới 6 năm tuổi, gồm suất, chất lượng cao hơn, đáp ứng thị hiếu các bước:

người tiêu dùng, bán được giá, cho thu nhập

- Tỉa thưa, chỉ để lại những cành bánh tẻ, nhiều hơn.

xanh tốt có đường kính nhỏ hơn 1cm. Tỉa bỏ tất Giống hồng giòn “Fuyu” có nguồn gốc từ

cả các cành trong tán, các cành già, cành sâu Nhật Bản, được Viện Nghiên cứu Rau quả nhập bệnh. Số cành còn lại để ghép tối đa 100 cành nội, trồng thử nghiệm thành công ở một số tỉnh được phân bố đều.

101

102

https://thuviensach.vn

- Ghép: Sử dụng ghép đoạn cành có từ 2 - 3

Bón phân, tưới nước thường xuyên cho cây mắt, cành ghép cũng phải là những cành bánh sau khi đốn. Tốt nhất là bón phân cho cây trước tẻ, đủ tiêu chuẩn. Dây ghép sử dụng dây nilon khi đốn ít nhất 1 tuần.

mỏng 0,04mm để mầm ghép có thể xuyên Tỉa định chồi: Sau khi đốn thân và cành mọc thủng không cần phải cởi. Khi ghép xong cần rất nhiều chồi. Khi chồi mới cao từ 15 - 20cm, tỉa phun ngay thuốc trừ kiến vào cành vừa ghép để

bớt các chồi yếu, chồi mọc phía trong tán, chỉ để

phòng kiến cắn phá dây nilon.

lại chồi khỏe, phân đề về các hướng. Thường

- Chăm sóc sau khi ghép: Cây sau khi ghép chỉ để 2 - 3 chồi trên một cành cấp 2 hoặc cấp 1.

được chăm sóc bón phân, tưới nước theo đúng Chăm sóc chồi mới: Để chồi mới nhanh quy trình, đặc biệt là phải tưới nước thường thành thục đạt tiêu chuẩn ghép (cành đã hóa gỗ

xuyên và tỉa bỏ mầm mới mọc từ cành và thân cứng, dài trên 40cm, đường kính từ 0,6 - 1cm) để cành ghép nhanh tiếp hợp và bật mầm.

cần bón phân thúc, tưới nước thường xuyên. Sử

dụng phân bón lá và chất điều hòa sinh trưởng

- Khi mầm ghép bật cao, lá bắt đầu chuyển từ

sẽ làm cho cành sinh trưởng khỏe và nhanh màu xanh nõn chuối sang màu xanh lục có thể

thành thục. Phòng trừ sâu bệnh kịp thời, nhất là bổ sung dinh dưỡng bằng phân bón lá.

các loại sâu gặm vỏ, các bệnh nấm phát sinh từ

- Phun thuốc phòng trừ sâu bệnh định kỳ và trên đầu cành các vết cắt.

kịp thời khi phát hiện thấy sâu, bệnh xuất hiện.

Ghép và chăm sóc sau khi ghép tương tự như

Thông thường nếu ghép vào tháng 4, tháng 5

ghép trực tiếp trên cây nhỏ. Các hóa chất và thì cành có đủ thời gian thành thục và phân chất điều hòa sinh trưởng có thể sử dụng là: hóa mầm hoa, sang năm tiếp theo ra hoa quả

Thiourê, GA3, Paclobutrazol, Cloratkali, các chế

bình thường.

phẩm dùng cho cây ăn quả.

Ghép trên các chồi của cây cưa đốn Áp dụng cho những cây to nhiều tuổi hoặc

Câu hỏi 35: Xin cho biết hai giống lê Đài Loan già cỗi, các bước thực hiện như sau: nhập nội đã trồng thành công ở Hà Giang?

Đốn, cắt cây tới cành cấp 2 hoặc đến cành

Trả lời:

cấp 1 nếu như cây quá cao (chiều cao cây khi đốn còn khoảng 1,2 - 1,5m). Xử lý thuốc chống Trung tâm Giống cây trồng và gia súc Phó nấm trên các vết cắt đầu cành hoặc thân.

Bảng (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 103

104

https://thuviensach.vn

- Ghép: Sử dụng ghép đoạn cành có từ 2 - 3

Bón phân, tưới nước thường xuyên cho cây mắt, cành ghép cũng phải là những cành bánh sau khi đốn. Tốt nhất là bón phân cho cây trước tẻ, đủ tiêu chuẩn. Dây ghép sử dụng dây nilon khi đốn ít nhất 1 tuần.

mỏng 0,04mm để mầm ghép có thể xuyên Tỉa định chồi: Sau khi đốn thân và cành mọc thủng không cần phải cởi. Khi ghép xong cần rất nhiều chồi. Khi chồi mới cao từ 15 - 20cm, tỉa phun ngay thuốc trừ kiến vào cành vừa ghép để

bớt các chồi yếu, chồi mọc phía trong tán, chỉ để

phòng kiến cắn phá dây nilon.

lại chồi khỏe, phân đề về các hướng. Thường

- Chăm sóc sau khi ghép: Cây sau khi ghép chỉ để 2 - 3 chồi trên một cành cấp 2 hoặc cấp 1.

được chăm sóc bón phân, tưới nước theo đúng Chăm sóc chồi mới: Để chồi mới nhanh quy trình, đặc biệt là phải tưới nước thường thành thục đạt tiêu chuẩn ghép (cành đã hóa gỗ

xuyên và tỉa bỏ mầm mới mọc từ cành và thân cứng, dài trên 40cm, đường kính từ 0,6 - 1cm) để cành ghép nhanh tiếp hợp và bật mầm.

cần bón phân thúc, tưới nước thường xuyên. Sử

dụng phân bón lá và chất điều hòa sinh trưởng

- Khi mầm ghép bật cao, lá bắt đầu chuyển từ

sẽ làm cho cành sinh trưởng khỏe và nhanh màu xanh nõn chuối sang màu xanh lục có thể

thành thục. Phòng trừ sâu bệnh kịp thời, nhất là bổ sung dinh dưỡng bằng phân bón lá.

các loại sâu gặm vỏ, các bệnh nấm phát sinh từ

- Phun thuốc phòng trừ sâu bệnh định kỳ và trên đầu cành các vết cắt.

kịp thời khi phát hiện thấy sâu, bệnh xuất hiện.

Ghép và chăm sóc sau khi ghép tương tự như

Thông thường nếu ghép vào tháng 4, tháng 5

ghép trực tiếp trên cây nhỏ. Các hóa chất và thì cành có đủ thời gian thành thục và phân chất điều hòa sinh trưởng có thể sử dụng là: hóa mầm hoa, sang năm tiếp theo ra hoa quả

Thiourê, GA3, Paclobutrazol, Cloratkali, các chế

bình thường.

phẩm dùng cho cây ăn quả.

Ghép trên các chồi của cây cưa đốn Áp dụng cho những cây to nhiều tuổi hoặc

Câu hỏi 35: Xin cho biết hai giống lê Đài Loan già cỗi, các bước thực hiện như sau: nhập nội đã trồng thành công ở Hà Giang?

Đốn, cắt cây tới cành cấp 2 hoặc đến cành

Trả lời:

cấp 1 nếu như cây quá cao (chiều cao cây khi đốn còn khoảng 1,2 - 1,5m). Xử lý thuốc chống Trung tâm Giống cây trồng và gia súc Phó nấm trên các vết cắt đầu cành hoặc thân.

Bảng (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 103

104

https://thuviensach.vn

Hà Giang) đã phối hợp với các chuyên gia Đài không bị đen như các giống lê địa phương nên Loan tiến hành nhập nội và trồng khảo nghiệm rất được ưa chuộng.

thành công một số giống lê của Đài Loan. Năm Sau 3 năm trồng các giống lê Đài Loan đều giống lê nhập nội của Đài Loan ký hiệu từ ĐV1

cho năng suất khá cao, 8 - 10 tấn/ha, cho thu tới ĐV5 được ghép trên cây mắc cọt làm gốc nhập 50 - 60 triệu đồng/ha. Các giống lê Đài ghép và trồng so sánh với giống lê đường Hà Loan nhập nội tỏ ra thích hợp với điều kiện khí Giang làm đối chứng. Cả 5 giống nhập nội đều hậu, thời tiết, đất đai ở đây, là cây dễ trồng, cho quả sớm, sai quả hơn. Năng suất năm thứ 4

sớm cho thu hoạch.

đạt 15 - 62kg/cây trong khi giống lê đường địa phương trồng làm đối chứng chưa ra quả. Trong

Câu hỏi 36: Có thể cho táo ra quả trái vụ được 5 giống khảo nghiệm có 2 giống ĐV1 và ĐV2 có không?

nhiều ưu điểm nổi trội hơn cả được khuyến cáo

Trả lời:

đưa vào sản xuất thử trên diện rộng.

* Giống ĐV1: Cây sinh trưởng khỏe, phân Để có thu nhập cao, một số nhà vườn ở

cành rộng, lá to, cuống lá dài, năng suất cao Tiền Giang đã tìm cách điều khiển cho táo ra (sau 4 năm trồng cho năng suất 50kg quả sai vụ.

× 400cây =

20 tấn/ha). Khối lượng quả bình quân từ 400 -

Cách làm như sau:

500g. Quả hình tròn hơi dẹt phân bố đều trên Khoảng đầu tháng 11 âm lịch cưa cây, sau đó các cành, thời gian chín từ 10/7 đến 5/8. Vỏ quả

dùng cuốc moi hết đất xung quanh gốc ra màu phớt hồng, thịt quả mịn màu trắng, ăn (đường kính khoảng 2m) và sâu khoảng 20 -

ngọt và thơm.

30cm, kéo đất ra xung quanh để phơi. Sau khi

* Giống ĐV2: Cây sinh trưởng khỏe, phân phơi đất 3 - 4 ngày, bón cho mỗi gốc (3 - 5

cành rộng, lá xanh đậm, cuống lá ngắn. Vỏ

năm tuổi) khoảng 40 - 50kg phân chuồng mục, mỏng, chín màu vàng da cam rất đẹp, thịt quả

0,5 - 1kg phân lân Long Thành, 0,5kg phân urê mịn, màu trắng, ăn giòn và ngọt, có mùi thơm và 20cc Komix (riêng urê và Komix thì pha đặc trưng rất hấp dẫn. Khối lượng quả bình chung vào một thùng nước rồi tưới xung quanh quân đạt 400 - 500g. Thời gian chín từ 15/7 đến gốc). Bón phân xong lấp đất trở lại, vét bùn 10/8. Năng suất quả năm thứ 4: 45kg mương rải lên trên mặt một lớp dày 3 - 5cm, khi

× 400cây =

18 tấn/ha. Hầu hết các giống lê này khi gọt vỏ

lớp bùn khô nứt thì cứ 3 - 4 ngày lại tưới 105

106

https://thuviensach.vn

Hà Giang) đã phối hợp với các chuyên gia Đài không bị đen như các giống lê địa phương nên Loan tiến hành nhập nội và trồng khảo nghiệm rất được ưa chuộng.

thành công một số giống lê của Đài Loan. Năm Sau 3 năm trồng các giống lê Đài Loan đều giống lê nhập nội của Đài Loan ký hiệu từ ĐV1

cho năng suất khá cao, 8 - 10 tấn/ha, cho thu tới ĐV5 được ghép trên cây mắc cọt làm gốc nhập 50 - 60 triệu đồng/ha. Các giống lê Đài ghép và trồng so sánh với giống lê đường Hà Loan nhập nội tỏ ra thích hợp với điều kiện khí Giang làm đối chứng. Cả 5 giống nhập nội đều hậu, thời tiết, đất đai ở đây, là cây dễ trồng, cho quả sớm, sai quả hơn. Năng suất năm thứ 4

sớm cho thu hoạch.

đạt 15 - 62kg/cây trong khi giống lê đường địa phương trồng làm đối chứng chưa ra quả. Trong

Câu hỏi 36: Có thể cho táo ra quả trái vụ được 5 giống khảo nghiệm có 2 giống ĐV1 và ĐV2 có không?

nhiều ưu điểm nổi trội hơn cả được khuyến cáo

Trả lời:

đưa vào sản xuất thử trên diện rộng.

* Giống ĐV1: Cây sinh trưởng khỏe, phân Để có thu nhập cao, một số nhà vườn ở

cành rộng, lá to, cuống lá dài, năng suất cao Tiền Giang đã tìm cách điều khiển cho táo ra (sau 4 năm trồng cho năng suất 50kg quả sai vụ.

× 400cây =

20 tấn/ha). Khối lượng quả bình quân từ 400 -

Cách làm như sau:

500g. Quả hình tròn hơi dẹt phân bố đều trên Khoảng đầu tháng 11 âm lịch cưa cây, sau đó các cành, thời gian chín từ 10/7 đến 5/8. Vỏ quả

dùng cuốc moi hết đất xung quanh gốc ra màu phớt hồng, thịt quả mịn màu trắng, ăn (đường kính khoảng 2m) và sâu khoảng 20 -

ngọt và thơm.

30cm, kéo đất ra xung quanh để phơi. Sau khi

* Giống ĐV2: Cây sinh trưởng khỏe, phân phơi đất 3 - 4 ngày, bón cho mỗi gốc (3 - 5

cành rộng, lá xanh đậm, cuống lá ngắn. Vỏ

năm tuổi) khoảng 40 - 50kg phân chuồng mục, mỏng, chín màu vàng da cam rất đẹp, thịt quả

0,5 - 1kg phân lân Long Thành, 0,5kg phân urê mịn, màu trắng, ăn giòn và ngọt, có mùi thơm và 20cc Komix (riêng urê và Komix thì pha đặc trưng rất hấp dẫn. Khối lượng quả bình chung vào một thùng nước rồi tưới xung quanh quân đạt 400 - 500g. Thời gian chín từ 15/7 đến gốc). Bón phân xong lấp đất trở lại, vét bùn 10/8. Năng suất quả năm thứ 4: 45kg mương rải lên trên mặt một lớp dày 3 - 5cm, khi

× 400cây =

18 tấn/ha. Hầu hết các giống lê này khi gọt vỏ

lớp bùn khô nứt thì cứ 3 - 4 ngày lại tưới 105

106

https://thuviensach.vn

khoảng một lần để giữ ẩm cho đất. Sau khi tưới phát triển to hơn bình thường làm giảm hàm khoảng một tuần lễ thì cây ra tược (chồi) non.

lượng canxi tích luỹ trong quả; khi đang ra quả

Khi tược non mọc dài khoảng một mét thì do tưới nhiều nước hoặc gặp trời mưa cây hấp bón phân đợt hai, với lượng 0,5kg DAP, 0,2kg thụ nhiều nước, phần ruột phát triển nhanh urê và 0,2kg kali/một gốc. Khi trái táo lớn cỡ hạt hơn phần vỏ dẫn đến quả bị nứt vỏ; canxi là đậu xanh thì bón đợt ba, với 0,5kg NPK

thành phần quan trọng để tăng cường độ cứng (loại16:16:8) và 0,5kg NPK một gốc. Sau đó, của vách tế bào, tạo độ dai, chắc cho vỏ quả

định kỳ một tháng bón thêm một đợt (lượng nhưng vào mùa mưa cây thoát hơi nước kém phân giống như đợt ba) cho đến khi thu hoạch nên lượng canxi được hấp thụ và tích luỹ trong trái. Làm cách này cây táo sẽ cho thu hoạch trái quả thấp.

vào đầu tháng tư âm lịch và năng suất sẽ không Để khắc phục hiện tượng này làm như sau: thua gì táo chính vụ. Do lúc này táo còn ít, lại ít

- Sau khi cắt cành, bón 2 - 3 kg phân nitrat bị "đụng hàng" với những loại trái cây khác, táo canxi cho 1.000m2 giúp cho bộ rễ phát triển sẽ bán được giá rất cao (có khi gấp 2 lần so với theo chiều sâu, rộng, hấp thu được dinh dưỡng chính vụ).

tốt hơn.

Câu hỏi 37: Quả nho hay bị nứt khi bắt đầu

- Khi nho bắt đầu hình thành hoa thì bón 2 - 3 kg chín, xin cho biết nguyên nhân và cách khắc phục?

phân nitrat canxi cho 1.000m2 giúp chùm hoa rắn chắc, tăng khả năng đậu quả. Sau khi quả

Trả lời:

đậu bón tiếp 2 - 3kg nitrat canxi giúp làm cho Nho nứt quả là hiện tượng xảy ra khá phổ

ruột quả chắc, tăng độ cứng, độ dai của vỏ quả, biến. Hiện tượng này thường xuất hiện khi quả

làm giảm thiểu hiện tượng nứt và rụng quả

bắt đầu chín, kéo dài cho đến khi thu hoạch.

non. Vào giai đoạn quả nho đang lớn nhanh, Nếu gặp thời tiết thay đổi bất thường như có phun nitrat canxi từ 2 - 3 lần, cách nhau 10 - 15

mưa lớn, ban đêm có nhiều sương... thì tỷ lệ

ngày/lần giúp tăng trọng lượng quả, tăng độ

quả bị nứt càng lớn.

cứng, độ dai của vỏ quả.

Nguyên nhân thì có nhiều nhưng chủ yếu là Trong quá trình trồng và chăm sóc cần đảm bảo do phun quá nhiều chất kích thích sinh trưởng đầy đủ tất cả các yêu cầu kỹ thuật trong quy trình hoặc bón quá nhiều phân đạm khiến quả nho trồng nho để cây sinh trưởng, phát triển khỏe, 107

108

https://thuviensach.vn

khoảng một lần để giữ ẩm cho đất. Sau khi tưới phát triển to hơn bình thường làm giảm hàm khoảng một tuần lễ thì cây ra tược (chồi) non.

lượng canxi tích luỹ trong quả; khi đang ra quả

Khi tược non mọc dài khoảng một mét thì do tưới nhiều nước hoặc gặp trời mưa cây hấp bón phân đợt hai, với lượng 0,5kg DAP, 0,2kg thụ nhiều nước, phần ruột phát triển nhanh urê và 0,2kg kali/một gốc. Khi trái táo lớn cỡ hạt hơn phần vỏ dẫn đến quả bị nứt vỏ; canxi là đậu xanh thì bón đợt ba, với 0,5kg NPK

thành phần quan trọng để tăng cường độ cứng (loại16:16:8) và 0,5kg NPK một gốc. Sau đó, của vách tế bào, tạo độ dai, chắc cho vỏ quả

định kỳ một tháng bón thêm một đợt (lượng nhưng vào mùa mưa cây thoát hơi nước kém phân giống như đợt ba) cho đến khi thu hoạch nên lượng canxi được hấp thụ và tích luỹ trong trái. Làm cách này cây táo sẽ cho thu hoạch trái quả thấp.

vào đầu tháng tư âm lịch và năng suất sẽ không Để khắc phục hiện tượng này làm như sau: thua gì táo chính vụ. Do lúc này táo còn ít, lại ít

- Sau khi cắt cành, bón 2 - 3 kg phân nitrat bị "đụng hàng" với những loại trái cây khác, táo canxi cho 1.000m2 giúp cho bộ rễ phát triển sẽ bán được giá rất cao (có khi gấp 2 lần so với theo chiều sâu, rộng, hấp thu được dinh dưỡng chính vụ).

tốt hơn.

Câu hỏi 37: Quả nho hay bị nứt khi bắt đầu

- Khi nho bắt đầu hình thành hoa thì bón 2 - 3 kg chín, xin cho biết nguyên nhân và cách khắc phục?

phân nitrat canxi cho 1.000m2 giúp chùm hoa rắn chắc, tăng khả năng đậu quả. Sau khi quả

Trả lời:

đậu bón tiếp 2 - 3kg nitrat canxi giúp làm cho Nho nứt quả là hiện tượng xảy ra khá phổ

ruột quả chắc, tăng độ cứng, độ dai của vỏ quả, biến. Hiện tượng này thường xuất hiện khi quả

làm giảm thiểu hiện tượng nứt và rụng quả

bắt đầu chín, kéo dài cho đến khi thu hoạch.

non. Vào giai đoạn quả nho đang lớn nhanh, Nếu gặp thời tiết thay đổi bất thường như có phun nitrat canxi từ 2 - 3 lần, cách nhau 10 - 15

mưa lớn, ban đêm có nhiều sương... thì tỷ lệ

ngày/lần giúp tăng trọng lượng quả, tăng độ

quả bị nứt càng lớn.

cứng, độ dai của vỏ quả.

Nguyên nhân thì có nhiều nhưng chủ yếu là Trong quá trình trồng và chăm sóc cần đảm bảo do phun quá nhiều chất kích thích sinh trưởng đầy đủ tất cả các yêu cầu kỹ thuật trong quy trình hoặc bón quá nhiều phân đạm khiến quả nho trồng nho để cây sinh trưởng, phát triển khỏe, 107

108

https://thuviensach.vn

sai hoa, nhiều quả, hạn chế nứt quả và chất bằng cây ghép, cây chiết hoặc giâm hom từ rễ, lượng tốt.

từ cành cây vừa sớm cho quả, thời gian cho quả

kéo dài, vừa giữ được đặc tính tốt của cây mẹ

Câu hỏi 38: Xin cho biết kinh nghiệm trồng mít (năng suất trái cao, chất lượng trái tốt). Nhược để có nhiều quả?

điểm của cách nhân giống này là khó thành công nếu không nắm được bí quyết nhân giống.

Trả lời:

- Giâm rễ, giâm cành: Lấy rễ hoặc cành bánh

- Về giống: Mít ở nước ta có các nhóm chính tẻ lá đã ổn định có đường kính 2 - 3cm cắt thành là mít mật, mít dai, mít tố nữ dùng để ăn tươi từng đoạn 15 - 20cm, nhúng gốc vào thuốc hay làm nguyên liệu chế biến thành các sản chống nấm (Benlet C, Aliette...0,15%) rồi cắm phẩm mít sấy, mít chiên chân không, kẹo mít, nghiêng sâu 10 - 15cm trên mặt luống cát sạch, rượu mít, mít đóng hộp, nước uống v.v.. Tùy chừa lại phần ngọn 3 - 5cm (dùng vôi đánh dấu theo mục đích sử dụng mà bà con chọn giống cho khỏi nhầm). Hàng ngày tưới nước giữ ẩm trồng cho phù hợp. Nếu trồng với diện tích lớn trong nhà có mái che cho tới khi cây ra rễ, mọc thành hàng hóa thì nên liên hệ hoặc ký hợp chồi cao 10cm thì đem giâm vào bầu, chăm sóc đồng liên kết với các đơn vị tiêu thụ như Cty Cổ

một thời gian nữa rồi đem trồng.

phần VINAMIT để được tư vấn về giống, kỹ

- Chiết cành: Chọn cành tương đối già, đường thuật trồng, chăm sóc, thu hái... Hiện nay các kính 2 - 3cm, dùng dao sắc khoanh 2 đường cách tỉnh phía Nam đang trồng nhiều giống mít nhau 4 - 5cm, bóc hết phần vỏ. Dùng vải sạch được chọn tạo trong nước hoặc nhập nội cho lau kỹ phần gỗ đã bóc vỏ, để khô nhựa 2 - 3 ngày năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu rồi tiến hành bó bầu như cách chiết các loại cây nguyên liệu chế biến như: mít Nghệ CS M99 - I, ăn quả khác. Có thể sử dụng thêm các chất kích mít Thái, mít Mã Lai...

thích ra rễ hiện đang có bán trên thị trường cho

- Về kỹ thuật nhân giống: Có thể trồng mít cả các trường hợp chiết cành, giâm hom cành, bằng cây giống được nhân bằng hạt, giâm rễ, hom rễ...

giâm cành, chiết cành, cây ghép và nuôi cấy mô.

- Ghép cây: Dùng hạt mít mật, mít rừng gieo Trồng bằng hạt dễ làm, cây chậm ra trái, dễ

làm gốc ghép cho mít dai. Tiến hành ghép khi phân ly nên ít khi chọn được giống tốt cho trái cây gốc ghép được 5 - 6 tháng, cao 30 - 40cm, lá sai, phẩm chất ngon. Cách thông dụng là trồng đã ổn định. Có thể ghép mắt kiểu cửa sổ hoặc 109

110

https://thuviensach.vn

sai hoa, nhiều quả, hạn chế nứt quả và chất bằng cây ghép, cây chiết hoặc giâm hom từ rễ, lượng tốt.

từ cành cây vừa sớm cho quả, thời gian cho quả

kéo dài, vừa giữ được đặc tính tốt của cây mẹ

Câu hỏi 38: Xin cho biết kinh nghiệm trồng mít (năng suất trái cao, chất lượng trái tốt). Nhược để có nhiều quả?

điểm của cách nhân giống này là khó thành công nếu không nắm được bí quyết nhân giống.

Trả lời:

- Giâm rễ, giâm cành: Lấy rễ hoặc cành bánh

- Về giống: Mít ở nước ta có các nhóm chính tẻ lá đã ổn định có đường kính 2 - 3cm cắt thành là mít mật, mít dai, mít tố nữ dùng để ăn tươi từng đoạn 15 - 20cm, nhúng gốc vào thuốc hay làm nguyên liệu chế biến thành các sản chống nấm (Benlet C, Aliette...0,15%) rồi cắm phẩm mít sấy, mít chiên chân không, kẹo mít, nghiêng sâu 10 - 15cm trên mặt luống cát sạch, rượu mít, mít đóng hộp, nước uống v.v.. Tùy chừa lại phần ngọn 3 - 5cm (dùng vôi đánh dấu theo mục đích sử dụng mà bà con chọn giống cho khỏi nhầm). Hàng ngày tưới nước giữ ẩm trồng cho phù hợp. Nếu trồng với diện tích lớn trong nhà có mái che cho tới khi cây ra rễ, mọc thành hàng hóa thì nên liên hệ hoặc ký hợp chồi cao 10cm thì đem giâm vào bầu, chăm sóc đồng liên kết với các đơn vị tiêu thụ như Cty Cổ

một thời gian nữa rồi đem trồng.

phần VINAMIT để được tư vấn về giống, kỹ

- Chiết cành: Chọn cành tương đối già, đường thuật trồng, chăm sóc, thu hái... Hiện nay các kính 2 - 3cm, dùng dao sắc khoanh 2 đường cách tỉnh phía Nam đang trồng nhiều giống mít nhau 4 - 5cm, bóc hết phần vỏ. Dùng vải sạch được chọn tạo trong nước hoặc nhập nội cho lau kỹ phần gỗ đã bóc vỏ, để khô nhựa 2 - 3 ngày năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu rồi tiến hành bó bầu như cách chiết các loại cây nguyên liệu chế biến như: mít Nghệ CS M99 - I, ăn quả khác. Có thể sử dụng thêm các chất kích mít Thái, mít Mã Lai...

thích ra rễ hiện đang có bán trên thị trường cho

- Về kỹ thuật nhân giống: Có thể trồng mít cả các trường hợp chiết cành, giâm hom cành, bằng cây giống được nhân bằng hạt, giâm rễ, hom rễ...

giâm cành, chiết cành, cây ghép và nuôi cấy mô.

- Ghép cây: Dùng hạt mít mật, mít rừng gieo Trồng bằng hạt dễ làm, cây chậm ra trái, dễ

làm gốc ghép cho mít dai. Tiến hành ghép khi phân ly nên ít khi chọn được giống tốt cho trái cây gốc ghép được 5 - 6 tháng, cao 30 - 40cm, lá sai, phẩm chất ngon. Cách thông dụng là trồng đã ổn định. Có thể ghép mắt kiểu cửa sổ hoặc 109

110

https://thuviensach.vn

ghép áp, trong đó tỷ lệ thành công của ghép áp

Câu hỏi 39: Xin cho biết kinh nghiệm để khế

cao hơn. Thời vụ cho chiết, giâm hom, ghép ngọt ra quả quanh năm?

cây tốt nhất là tháng 3 - 4 (vụ xuân) và tháng 8 - 9 (vụ thu) khi nhựa trong cây ổn định. Bí

Trả lời:

quyết thành công của các phương pháp nhân Khế ngọt từ 3 năm trở đi đã cho quả khá giống mít là giâm, ghép phải làm nhanh ngay nhiều. Muốn cây khế ngọt ra quả quanh năm sau khi cắt; với chiết cần để nhựa khô 2 - 3

cần áp dụng một số biện pháp kỹ thuật sau: ngày mới bó bầu nếu không sẽ bị nhiễm khuẩn

- Chọn thời gian tác động: Sau khi thu hái hết mà chết khô cành.

lứa quả cuối cùng dọn vệ sinh quanh gốc, xới

- Trồng và chăm sóc: Theo kinh nghiệm của xáo nhổ cỏ đốn tỉa bỏ hết các cành con, cành còi nhiều người, muốn cho cây mít sai quả phải cọc, cành mọc sát đất. Bón phân hồi sức cho cây trồng trên đất tốt, giàu dinh dưỡng, giàu mùn, bằng 10 - 15kg phân chuồng hoai mục, 1kg đất có tầng canh tác sâu trên 1m, tốt nhất là đất phân NPK. Tưới nước giữ ẩm thường xuyên.

thịt pha sét, dễ thoát nước, tránh úng ngập. Bón

- Điều kiện thứ hai quyết định đến ra quả

nhiều phân, tủ gốc giữ ẩm, mùa khô tưới 2 - 3

quanh năm của khế là cắt bỏ phần ngọn non ngày/lần. Hàng năm bón bổ sung phân cho cây, của các cành khế đang phát triển chừng 20cm.

nhất là những cây sai quả sau khi thu hoạch Cắt bỏ tất cả các cành trên cây càng tốt. Làm xong. Khi cây cao 1m tiến hành tỉa cành, tạo tán.

như vậy khế bị đau tức sẽ ra nhiều lộc ở các kẽ

Sau mỗi vụ thu hoạch cần tỉa cành 1 lần bằng lá và các chùm hoa nhỏ li ti cũng sẽ mọc ra để

cách chặt bỏ các cành mọc rậm trong tán, cành cho quả. Khi hoa đã ra ta tiếp tục thúc phân và sâu bệnh, cành vượt, các chồi mọc thành búi ở

tưới nước cho cây để nuôi quả.

thân cây... nhằm tập trung dinh dưỡng nuôi Chú ý: Đối với cây to cao, nhiều cành lá ta chỉ

cây, nuôi quả đồng thời hạn chế sự tác động chọn bẻ những cành to thấp, những cành nhỏ

hơn bỏ lại rồi lại bẻ cho đợt tiếp theo.

chất phytohocmon (có tên là xytokinin được hình thành từ rễ) làm trẻ hóa tế bào, cân đối tỷ

Câu hỏi 40: Xin cho biết kinh nghiệm trồng lệ C/N trong cây nhằm kích thích cho cây phân chuối ngự Đại Hoàng?

hóa mầm hoa, ra hoa và kết trái. Đây là cơ sở

khoa học của kinh nghiệm “mít chặt cành,

Trả lời:

chanh chạm rễ” của ông cha ta.

Chuối ngự Đại Hoàng (gọi tắt là chuối ngự Nam).

111

112

https://thuviensach.vn

ghép áp, trong đó tỷ lệ thành công của ghép áp

Câu hỏi 39: Xin cho biết kinh nghiệm để khế

cao hơn. Thời vụ cho chiết, giâm hom, ghép ngọt ra quả quanh năm?

cây tốt nhất là tháng 3 - 4 (vụ xuân) và tháng 8 - 9 (vụ thu) khi nhựa trong cây ổn định. Bí

Trả lời:

quyết thành công của các phương pháp nhân Khế ngọt từ 3 năm trở đi đã cho quả khá giống mít là giâm, ghép phải làm nhanh ngay nhiều. Muốn cây khế ngọt ra quả quanh năm sau khi cắt; với chiết cần để nhựa khô 2 - 3

cần áp dụng một số biện pháp kỹ thuật sau: ngày mới bó bầu nếu không sẽ bị nhiễm khuẩn

- Chọn thời gian tác động: Sau khi thu hái hết mà chết khô cành.

lứa quả cuối cùng dọn vệ sinh quanh gốc, xới

- Trồng và chăm sóc: Theo kinh nghiệm của xáo nhổ cỏ đốn tỉa bỏ hết các cành con, cành còi nhiều người, muốn cho cây mít sai quả phải cọc, cành mọc sát đất. Bón phân hồi sức cho cây trồng trên đất tốt, giàu dinh dưỡng, giàu mùn, bằng 10 - 15kg phân chuồng hoai mục, 1kg đất có tầng canh tác sâu trên 1m, tốt nhất là đất phân NPK. Tưới nước giữ ẩm thường xuyên.

thịt pha sét, dễ thoát nước, tránh úng ngập. Bón

- Điều kiện thứ hai quyết định đến ra quả

nhiều phân, tủ gốc giữ ẩm, mùa khô tưới 2 - 3

quanh năm của khế là cắt bỏ phần ngọn non ngày/lần. Hàng năm bón bổ sung phân cho cây, của các cành khế đang phát triển chừng 20cm.

nhất là những cây sai quả sau khi thu hoạch Cắt bỏ tất cả các cành trên cây càng tốt. Làm xong. Khi cây cao 1m tiến hành tỉa cành, tạo tán.

như vậy khế bị đau tức sẽ ra nhiều lộc ở các kẽ

Sau mỗi vụ thu hoạch cần tỉa cành 1 lần bằng lá và các chùm hoa nhỏ li ti cũng sẽ mọc ra để

cách chặt bỏ các cành mọc rậm trong tán, cành cho quả. Khi hoa đã ra ta tiếp tục thúc phân và sâu bệnh, cành vượt, các chồi mọc thành búi ở

tưới nước cho cây để nuôi quả.

thân cây... nhằm tập trung dinh dưỡng nuôi Chú ý: Đối với cây to cao, nhiều cành lá ta chỉ

cây, nuôi quả đồng thời hạn chế sự tác động chọn bẻ những cành to thấp, những cành nhỏ

hơn bỏ lại rồi lại bẻ cho đợt tiếp theo.

chất phytohocmon (có tên là xytokinin được hình thành từ rễ) làm trẻ hóa tế bào, cân đối tỷ

Câu hỏi 40: Xin cho biết kinh nghiệm trồng lệ C/N trong cây nhằm kích thích cho cây phân chuối ngự Đại Hoàng?

hóa mầm hoa, ra hoa và kết trái. Đây là cơ sở

khoa học của kinh nghiệm “mít chặt cành,

Trả lời:

chanh chạm rễ” của ông cha ta.

Chuối ngự Đại Hoàng (gọi tắt là chuối ngự Nam).

111

112

https://thuviensach.vn

Giống này trước đây được cung tiến lên vua Thời vụ: Chuối ngự có thể cho thu hoạch nên có tên là chuối ngự Đại Hoàng. Đây là quanh năm nên có thể trồng lúc nào cũng được.

giống chuối quý, khi chín có màu vàng da cam, Cách trồng: Đặt mặt bầu đất hay phần tiếp cuống quả có màu xanh, đầu ruồi nhỏ, có 3

giáp với thân giả thấp hơn mặt đất từ 10 - 15cm, chiếc tua vươn dài cong cong rất đẹp. Vỏ quả

lấp kỹ nhưng không để nước đọng trong hố.

mỏng, thịt vàng, ăn ngọt và thơm.

Tỉa chồi, định cây: Mỗi khóm chỉ để 1 cây mẹ

Yêu cầu đất đai: Chuối ngự Đại Hoàng ưa lấy buồng và 2 cây con khỏe mạnh phân đều về

đất phù sa ven sông giàu dinh dưỡng, có đủ độ

các phía thay thế, còn lại cắt bỏ hết. Việc tỉa ẩm đất và độ ẩm không khí thích hợp, đất thịt định cây tiến hành sau trồng khoảng 5 tháng và pha sét, dễ thoát nước. Chuối ưa nơi có mực chỉ làm vào những ngày khô ráo, tránh để đọng nước ngầm cao, phải lên liếp trước khi trồng nước làm chồi con bị thối lây sang cây mẹ.

sao cho mặt liếp cách mực nước cao nhất từ 60 -

Khi hoa đã ra đủ số lượng nải theo yêu cầu (chỉ nên để 5 - 6 nải/buồng) thì bẻ bắp vào buổi 100cm.

trưa để mau khô nhựa. Dùng túi nilon trắng có Cây giống:

đục lỗ bao toàn bộ buồng chuối nhằm tránh sâu

- Dạng chồi: Chọn cây con mập, khỏe được bệnh gây hại và giữ cho mã quả đẹp hơn. Chuối tách ra từ cây mẹ khỏe mạnh, không sâu bệnh, ngự thân cao, yếu, giòn, dễ gãy đổ nên khi có cao 0,8 - 1m. Cắt sạch rễ và 2/3 lá. Kinh nghiệm buồng cần có cột chống.

của bà con ở Đại Hoàng là trồng những cây Thu hoạch: Khi thấy quả đã tròn cạnh, già thì chuối chiên (chuối chưa ra lá) là tốt nhất.

thu, dỡ bỏ túi nilon, rửa sạch bụi đất, để cả

- Dạng củ: Có thể dùng nguyên củ hay chẻ ra buồng cho ráo nước rồi treo ngược quày, giấm thành nhiều mảnh. Xử lý củ chuối trước khi trong lò kín độ 2 - 3 hôm thì chuối chín vàng.

trồng bằng cách gọt sạch rễ, ngâm trong nước nóng 52oC khoảng 10 - 15 phút để diệt tuyến

Câu hỏi 41: Kinh nghiệm giấm chuối tiêu để

trùng rồi nhúng qua dung dịch Benlat C hay chín dịp tết Nguyên đán?

Bordeaux 2%.

Trả lời:

- Cây giống nuôi cấy mô: Đây là biện pháp tốt nhất, cây con đồng đều, khỏe mạnh. Chọn 1. Chọn chuối già

cây cao trên 30cm, có 6 - 8 lá ổn định.

Chuối tiêu già vỏ màu xanh nhạt, gờ cạnh 113

114

https://thuviensach.vn

Giống này trước đây được cung tiến lên vua Thời vụ: Chuối ngự có thể cho thu hoạch nên có tên là chuối ngự Đại Hoàng. Đây là quanh năm nên có thể trồng lúc nào cũng được.

giống chuối quý, khi chín có màu vàng da cam, Cách trồng: Đặt mặt bầu đất hay phần tiếp cuống quả có màu xanh, đầu ruồi nhỏ, có 3

giáp với thân giả thấp hơn mặt đất từ 10 - 15cm, chiếc tua vươn dài cong cong rất đẹp. Vỏ quả

lấp kỹ nhưng không để nước đọng trong hố.

mỏng, thịt vàng, ăn ngọt và thơm.

Tỉa chồi, định cây: Mỗi khóm chỉ để 1 cây mẹ

Yêu cầu đất đai: Chuối ngự Đại Hoàng ưa lấy buồng và 2 cây con khỏe mạnh phân đều về

đất phù sa ven sông giàu dinh dưỡng, có đủ độ

các phía thay thế, còn lại cắt bỏ hết. Việc tỉa ẩm đất và độ ẩm không khí thích hợp, đất thịt định cây tiến hành sau trồng khoảng 5 tháng và pha sét, dễ thoát nước. Chuối ưa nơi có mực chỉ làm vào những ngày khô ráo, tránh để đọng nước ngầm cao, phải lên liếp trước khi trồng nước làm chồi con bị thối lây sang cây mẹ.

sao cho mặt liếp cách mực nước cao nhất từ 60 -

Khi hoa đã ra đủ số lượng nải theo yêu cầu (chỉ nên để 5 - 6 nải/buồng) thì bẻ bắp vào buổi 100cm.

trưa để mau khô nhựa. Dùng túi nilon trắng có Cây giống:

đục lỗ bao toàn bộ buồng chuối nhằm tránh sâu

- Dạng chồi: Chọn cây con mập, khỏe được bệnh gây hại và giữ cho mã quả đẹp hơn. Chuối tách ra từ cây mẹ khỏe mạnh, không sâu bệnh, ngự thân cao, yếu, giòn, dễ gãy đổ nên khi có cao 0,8 - 1m. Cắt sạch rễ và 2/3 lá. Kinh nghiệm buồng cần có cột chống.

của bà con ở Đại Hoàng là trồng những cây Thu hoạch: Khi thấy quả đã tròn cạnh, già thì chuối chiên (chuối chưa ra lá) là tốt nhất.

thu, dỡ bỏ túi nilon, rửa sạch bụi đất, để cả

- Dạng củ: Có thể dùng nguyên củ hay chẻ ra buồng cho ráo nước rồi treo ngược quày, giấm thành nhiều mảnh. Xử lý củ chuối trước khi trong lò kín độ 2 - 3 hôm thì chuối chín vàng.

trồng bằng cách gọt sạch rễ, ngâm trong nước nóng 52oC khoảng 10 - 15 phút để diệt tuyến

Câu hỏi 41: Kinh nghiệm giấm chuối tiêu để

trùng rồi nhúng qua dung dịch Benlat C hay chín dịp tết Nguyên đán?

Bordeaux 2%.

Trả lời:

- Cây giống nuôi cấy mô: Đây là biện pháp tốt nhất, cây con đồng đều, khỏe mạnh. Chọn 1. Chọn chuối già

cây cao trên 30cm, có 6 - 8 lá ổn định.

Chuối tiêu già vỏ màu xanh nhạt, gờ cạnh 113

114

https://thuviensach.vn

tròn hơn khi quả non. Cắt đôi quả chuối thấy nhiệt do đất đèn tỏa ra. Sau 12 giờ giấm mở

ruột quả màu trắng ngà đến vàng ngà, khi bẻ

lớp đậy để chuối lên mã tự nhiên cho đến khi đôi quả chuối thấy có tơ nhựa, nếm thấy vị chát.

chín hẳn.

Ở các tỉnh phía Nam, thời gian từ khi trổ buồng Nếu có sẵn phòng giấm nhỏ và kín người ta đến lúc chuối già là 80 - 85 ngày, ở miền Bắc làm như sau: Xếp các buồng cao 3 - 4 tầng khoảng 90 - 95 ngày tùy mùa nóng lạnh.

chồng lên nhau, các buồng ở tầng 2 - 3 - 4 nên móc vào các móc treo trên trần để giảm sự đè 2. Thu hái

nén lên các buồng ở phía dưới gây thối quả.

Cắt cả buồng chuối bằng dao sắc, cẩn thận Xếp buồng chuối đến đâu cho các gói đất đèn không để dập buồng, dập quả và không để bẩn.

đến đó.

Đặt chuối lên nền nhà 2 - 3 ngày cho ráo nhựa.

Nếu không có đất đèn có thể thay bằng Sau đó dùng dao sắc cắt ra từng nải, rửa sạch nhang (hương). Trung bình mỗi buồng cần 1 - 3

mủ rồi phun thuốc diệt nấm, thời gian cách ly nén nhang. Nhang được đốt thành từng bó và tối thiểu là 7 ngày sau khi phun thuốc. Các loại bố trí đều trong buồng giấm. Xếp chuối xong thuốc có thể sử dụng là Topsin - M 70WP; đậy cửa kín lại. Sau 24 giờ lấy chuối ra khỏi Daconil 40WP; Benlate 40WP... pha nồng độ

buồng cho lên mã tự nhiên đến khi chín hẳn.

0,3% phun hay nhúng cả buồng hay nải vào Thời gian lên mã 3 - 4 ngày tùy thời tiết.

dung dịch, để ráo.

Khi trời lạnh cần tăng nhiệt độ cho phòng giấm bằng cách trải 1 lớp trấu hay mùn cưa trên 3. Giấm chuối

nền phòng. Khi trời hanh khô cần để chậu nước Giấm chuối bằng đất đèn: Chuối được giấm hay bao tải gai nhúng nước trên sàn để tăng độ

ở kho khô ráo, sạch sẽ, thoáng khí. Các buồng ẩm không khí, giúp chuối lên mã đẹp hơn. Như

chuối được xếp dựng đứng trên sàn nhà. Mỗi vậy, cách giấm này cần thời gian 4 - 5 ngày là buồng chuối cho 2 gói đất đèn, mỗi gói chừng chuối tiêu lên mã quả bán được.

15 - 20g gói trong giấy báo. Các lô xếp buồng Dùng thuốc giấm hoa quả do Trung Quốc chuối rộng khoảng 2m, chiều dài lô tùy kích sản xuất (dung dịch Ethrel 46%), khi tác dụng thước kho và số lượng buồng chuối. Giữa hai lô với nước chất Ethrel giải phóng ra Etylen kích có lối đi. Phía trên và xung quanh lô phủ bằng 2 -

thích quá trình chín của quả chuối. Có thể bôi 3 lớp bao tải dứa hay giấy báo để giữ khí và trực tiếp thuốc giấm hoa quả vào cuống của 115

116

https://thuviensach.vn

tròn hơn khi quả non. Cắt đôi quả chuối thấy nhiệt do đất đèn tỏa ra. Sau 12 giờ giấm mở

ruột quả màu trắng ngà đến vàng ngà, khi bẻ

lớp đậy để chuối lên mã tự nhiên cho đến khi đôi quả chuối thấy có tơ nhựa, nếm thấy vị chát.

chín hẳn.

Ở các tỉnh phía Nam, thời gian từ khi trổ buồng Nếu có sẵn phòng giấm nhỏ và kín người ta đến lúc chuối già là 80 - 85 ngày, ở miền Bắc làm như sau: Xếp các buồng cao 3 - 4 tầng khoảng 90 - 95 ngày tùy mùa nóng lạnh.

chồng lên nhau, các buồng ở tầng 2 - 3 - 4 nên móc vào các móc treo trên trần để giảm sự đè 2. Thu hái

nén lên các buồng ở phía dưới gây thối quả.

Cắt cả buồng chuối bằng dao sắc, cẩn thận Xếp buồng chuối đến đâu cho các gói đất đèn không để dập buồng, dập quả và không để bẩn.

đến đó.

Đặt chuối lên nền nhà 2 - 3 ngày cho ráo nhựa.

Nếu không có đất đèn có thể thay bằng Sau đó dùng dao sắc cắt ra từng nải, rửa sạch nhang (hương). Trung bình mỗi buồng cần 1 - 3

mủ rồi phun thuốc diệt nấm, thời gian cách ly nén nhang. Nhang được đốt thành từng bó và tối thiểu là 7 ngày sau khi phun thuốc. Các loại bố trí đều trong buồng giấm. Xếp chuối xong thuốc có thể sử dụng là Topsin - M 70WP; đậy cửa kín lại. Sau 24 giờ lấy chuối ra khỏi Daconil 40WP; Benlate 40WP... pha nồng độ

buồng cho lên mã tự nhiên đến khi chín hẳn.

0,3% phun hay nhúng cả buồng hay nải vào Thời gian lên mã 3 - 4 ngày tùy thời tiết.

dung dịch, để ráo.

Khi trời lạnh cần tăng nhiệt độ cho phòng giấm bằng cách trải 1 lớp trấu hay mùn cưa trên 3. Giấm chuối

nền phòng. Khi trời hanh khô cần để chậu nước Giấm chuối bằng đất đèn: Chuối được giấm hay bao tải gai nhúng nước trên sàn để tăng độ

ở kho khô ráo, sạch sẽ, thoáng khí. Các buồng ẩm không khí, giúp chuối lên mã đẹp hơn. Như

chuối được xếp dựng đứng trên sàn nhà. Mỗi vậy, cách giấm này cần thời gian 4 - 5 ngày là buồng chuối cho 2 gói đất đèn, mỗi gói chừng chuối tiêu lên mã quả bán được.

15 - 20g gói trong giấy báo. Các lô xếp buồng Dùng thuốc giấm hoa quả do Trung Quốc chuối rộng khoảng 2m, chiều dài lô tùy kích sản xuất (dung dịch Ethrel 46%), khi tác dụng thước kho và số lượng buồng chuối. Giữa hai lô với nước chất Ethrel giải phóng ra Etylen kích có lối đi. Phía trên và xung quanh lô phủ bằng 2 -

thích quá trình chín của quả chuối. Có thể bôi 3 lớp bao tải dứa hay giấy báo để giữ khí và trực tiếp thuốc giấm hoa quả vào cuống của 115

116

https://thuviensach.vn

buồng chuối đã ráo nhựa hoặc hòa 1 lọ 5ml với ban đêm các khí khổng trên lá mới mở hoàn 1,5 - 2lít nước, nhúng cả buồng hay nải chuối toàn nên việc hấp thụ axetylen tốt hơn. Đối với vào dung dịch thuốc sau đó để ráo nước, đem ủ

ethrel hoặc ethephon có thể xử lý cả ban đêm ấm 22 - 25oC rồi đem ra ngoài tự nhiên 3 - 4

và ban ngày (vào buổi sáng sớm hoặc chiều ngày là quả chuối ra mã đem bán được.

mát). Cả 2 loại hoá chất đất đèn và ethrel đều phải xử lý lại lần 2 sau lần 1 từ 2 - 3 ngày mới

Câu hỏi 42: Kinh nghiệm xử lý dứa Cayen ra cho hiệu quả cao.

hoa trái vụ?

3. Thời vụ xử lý

Trả lời:

Có thể xử lý dứa ra hoa trái vụ từ tháng 4

Các biện pháp rải vụ thu hoạch bao gồm: đến đến tháng 11, tuy nhiên với các tỉnh phía trồng nhiều giống dứa khác nhau, nhiều loại Bắc thì tỷ lệ ra hoa cao nhất ở các tháng 4, 5 và chồi (có kích thước và khối lượng) khác nhau tháng 10 (từ 87 - 96%); các tháng 7, 8 do bị mưa vào các tháng khác nhau; dùng các loại hoá nhiều, cây sinh trưởng mạnh nên tỷ lệ ra hoa chất để xử lý cho dứa ra hoa theo ý muốn như

thường đạt thấp (72 - 73%). Những tháng này ethrel, ethephon, đất đèn (CaC2) hoặc NAA và cần tăng nồng độ cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với các muối của chúng... dưới đây xin giới thiệu các tháng 4,5. Với các tỉnh phía Nam, các tháng kinh nghiệm xử lý dứa ra hoa trái vụ bằng 9, 10 là các tháng mưa nhiều, cây sinh trưởng hoá chất:

mạnh, khó xử lý bà con cần lưu ý tăng nồng độ

như đã nói ở trên.

1. Chọn tuổi cây đúng

Chọn cây có tuổi từ 10 - 12 tháng sau trồng, 4. Hoá chất xử lý

tương ứng với chiều cao từ 80 - 90cm và có 38 -

Với đất đèn khô nên xử lý với khối lượng 1 -

40 lá hoạt động.

1,5g/cây (loại tốt); với đất đèn đã pha thành dung dịch nồng độ 1 - 1,5% rót vào nõn cây 2. Thời gian xử lý trong ngày

50ml/nõn. Để có hiệu quả cao khi sử dụng, nên Đối với đất đèn (khí đá) thì nên xử lý vào pha dung dịch đất đèn như sau: Dùng can nhựa ban đêm từ sau 19 giờ đến 23 giờ thì tỷ lệ cây ra có dung tích 20 lít chứa 10 lít nước sạch rồi đổ

hoa cao hơn nhiều so với xử lý ban ngày vì vào 100 - 150g đất đèn loại tốt, đậy gần kín, 117

118

https://thuviensach.vn

buồng chuối đã ráo nhựa hoặc hòa 1 lọ 5ml với ban đêm các khí khổng trên lá mới mở hoàn 1,5 - 2lít nước, nhúng cả buồng hay nải chuối toàn nên việc hấp thụ axetylen tốt hơn. Đối với vào dung dịch thuốc sau đó để ráo nước, đem ủ

ethrel hoặc ethephon có thể xử lý cả ban đêm ấm 22 - 25oC rồi đem ra ngoài tự nhiên 3 - 4

và ban ngày (vào buổi sáng sớm hoặc chiều ngày là quả chuối ra mã đem bán được.

mát). Cả 2 loại hoá chất đất đèn và ethrel đều phải xử lý lại lần 2 sau lần 1 từ 2 - 3 ngày mới

Câu hỏi 42: Kinh nghiệm xử lý dứa Cayen ra cho hiệu quả cao.

hoa trái vụ?

3. Thời vụ xử lý

Trả lời:

Có thể xử lý dứa ra hoa trái vụ từ tháng 4

Các biện pháp rải vụ thu hoạch bao gồm: đến đến tháng 11, tuy nhiên với các tỉnh phía trồng nhiều giống dứa khác nhau, nhiều loại Bắc thì tỷ lệ ra hoa cao nhất ở các tháng 4, 5 và chồi (có kích thước và khối lượng) khác nhau tháng 10 (từ 87 - 96%); các tháng 7, 8 do bị mưa vào các tháng khác nhau; dùng các loại hoá nhiều, cây sinh trưởng mạnh nên tỷ lệ ra hoa chất để xử lý cho dứa ra hoa theo ý muốn như

thường đạt thấp (72 - 73%). Những tháng này ethrel, ethephon, đất đèn (CaC2) hoặc NAA và cần tăng nồng độ cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với các muối của chúng... dưới đây xin giới thiệu các tháng 4,5. Với các tỉnh phía Nam, các tháng kinh nghiệm xử lý dứa ra hoa trái vụ bằng 9, 10 là các tháng mưa nhiều, cây sinh trưởng hoá chất:

mạnh, khó xử lý bà con cần lưu ý tăng nồng độ

như đã nói ở trên.

1. Chọn tuổi cây đúng

Chọn cây có tuổi từ 10 - 12 tháng sau trồng, 4. Hoá chất xử lý

tương ứng với chiều cao từ 80 - 90cm và có 38 -

Với đất đèn khô nên xử lý với khối lượng 1 -

40 lá hoạt động.

1,5g/cây (loại tốt); với đất đèn đã pha thành dung dịch nồng độ 1 - 1,5% rót vào nõn cây 2. Thời gian xử lý trong ngày

50ml/nõn. Để có hiệu quả cao khi sử dụng, nên Đối với đất đèn (khí đá) thì nên xử lý vào pha dung dịch đất đèn như sau: Dùng can nhựa ban đêm từ sau 19 giờ đến 23 giờ thì tỷ lệ cây ra có dung tích 20 lít chứa 10 lít nước sạch rồi đổ

hoa cao hơn nhiều so với xử lý ban ngày vì vào 100 - 150g đất đèn loại tốt, đậy gần kín, 117

118

https://thuviensach.vn

lắc nhẹ trong vòng 5 - 10 phút cho đất đèn tan về mật độ - khoảng cách trồng, cũng như việc hết, đổ vào bình bơm có phễu lọc, tháo vòi xử lý cây giống - đất, trước khi trồng chưa được đồng ở đầu phun rồi xịt vào nõn dứa. Chú ý: chú trọng. Do đó đã tạo điều kiện cho đối tượng Không đổ đầy nước trong can, để hở nắp tránh rệp sáp ngày càng gây hại nghiêm trọng hơn và can bị phồng, nổ gây nguy hiểm do áp suất của tỷ lệ dứa bị nhiễm bệnh đỏ đầu lá (wilt) gia axetylen sinh ra khi pha chế. Với ethrel: Có thể

tăng, thiệt hại càng lớn, ảnh hưởng nhiều đến sử dụng loại ethrel 40% (40g/lít) của Trung năng suất. Sau đây là tiêu chuẩn và các biện Quốc hiện đang bán nhiều ở các địa phương để

pháp kỹ thuật mới:

phun hoặc rót vào nõn dứa. Thuốc được sản xuất tại nhà máy hoá chất Quảng Tây (Trung 1. Tiêu chuẩn chọn vườn lấy giống Quốc) đóng chai nhựa 500ml, 20 lít/can hoặc Là khâu rất quan trọng quyết định năng suất 200 lít/phuy. Dùng 10 - 15ml thuốc pha trong và phẩm chất của dứa.

10 lít nước rót cho 200 cây, mỗi cây 40 - 50ml

- Chọn vườn đúng giống, có chất lượng (2 - 2,5 lít thuốc pha trong 2.000 lít nước phun ngon, cây giống đồng đều, khỏe mạnh, không đều cho 1 ha dứa). Có thể pha thêm 2% đạm nhiễm bệnh hoặc triệu chứng bị bệnh đỏ đầu lá urê (20kg/ha) vào dung dịch ethrel thì tỷ lệ ra (mập, xanh đậm, phiến lá dầy, rộng), trọng hoa càng cao. Kinh nghiệm cho thấy rằng nếu lượng 180 - 200g/chồi.

mua đúng loại thuốc ethrel đảm bảo chất

- Chồi (chồi nách, chồi cuống, chồi ngọn), có lượng, làm đúng quy trình thì xử lý bằng độ đồng đều cao, khỏe mạnh, không nhiễm ethrel rẻ hơn nhiều so với xử lý bằng đất đèn bệnh hoặc triệu chứng bị bệnh đỏ đầu lá. Nếu là mà lại dễ làm hơn.

chồi cuống đem giâm thì không để quá già, Lưu ý: Trước khi xử lý 2 tháng ngừng bón trọng lượng từ 180 - 200g/chồi.

phân, đặc biệt là phân đạm.

- Quản lý bệnh héo đỏ đầu lá/héo rũ/bệnh wilt theo các nguyên tắc như sau:

Câu hỏi 43: Xin cho biết các biện pháp trồng

+ Nếu ít hơn 3% cây có triệu chứng bệnh thì dứa theo kiểu mới?

nhổ bỏ cây bệnh và tiêu hủy.

+ Nếu hơn 3% cây có triệu chứng bệnh thì

Trả lời:

tiến hành phun thuốc phòng trừ rệp sáp.

Hiện nay, canh tác dứa của nông dân quá dày

+ Nếu hơn 10% cây có triệu chứng bệnh thì 119

120

https://thuviensach.vn

lắc nhẹ trong vòng 5 - 10 phút cho đất đèn tan về mật độ - khoảng cách trồng, cũng như việc hết, đổ vào bình bơm có phễu lọc, tháo vòi xử lý cây giống - đất, trước khi trồng chưa được đồng ở đầu phun rồi xịt vào nõn dứa. Chú ý: chú trọng. Do đó đã tạo điều kiện cho đối tượng Không đổ đầy nước trong can, để hở nắp tránh rệp sáp ngày càng gây hại nghiêm trọng hơn và can bị phồng, nổ gây nguy hiểm do áp suất của tỷ lệ dứa bị nhiễm bệnh đỏ đầu lá (wilt) gia axetylen sinh ra khi pha chế. Với ethrel: Có thể

tăng, thiệt hại càng lớn, ảnh hưởng nhiều đến sử dụng loại ethrel 40% (40g/lít) của Trung năng suất. Sau đây là tiêu chuẩn và các biện Quốc hiện đang bán nhiều ở các địa phương để

pháp kỹ thuật mới:

phun hoặc rót vào nõn dứa. Thuốc được sản xuất tại nhà máy hoá chất Quảng Tây (Trung 1. Tiêu chuẩn chọn vườn lấy giống Quốc) đóng chai nhựa 500ml, 20 lít/can hoặc Là khâu rất quan trọng quyết định năng suất 200 lít/phuy. Dùng 10 - 15ml thuốc pha trong và phẩm chất của dứa.

10 lít nước rót cho 200 cây, mỗi cây 40 - 50ml

- Chọn vườn đúng giống, có chất lượng (2 - 2,5 lít thuốc pha trong 2.000 lít nước phun ngon, cây giống đồng đều, khỏe mạnh, không đều cho 1 ha dứa). Có thể pha thêm 2% đạm nhiễm bệnh hoặc triệu chứng bị bệnh đỏ đầu lá urê (20kg/ha) vào dung dịch ethrel thì tỷ lệ ra (mập, xanh đậm, phiến lá dầy, rộng), trọng hoa càng cao. Kinh nghiệm cho thấy rằng nếu lượng 180 - 200g/chồi.

mua đúng loại thuốc ethrel đảm bảo chất

- Chồi (chồi nách, chồi cuống, chồi ngọn), có lượng, làm đúng quy trình thì xử lý bằng độ đồng đều cao, khỏe mạnh, không nhiễm ethrel rẻ hơn nhiều so với xử lý bằng đất đèn bệnh hoặc triệu chứng bị bệnh đỏ đầu lá. Nếu là mà lại dễ làm hơn.

chồi cuống đem giâm thì không để quá già, Lưu ý: Trước khi xử lý 2 tháng ngừng bón trọng lượng từ 180 - 200g/chồi.

phân, đặc biệt là phân đạm.

- Quản lý bệnh héo đỏ đầu lá/héo rũ/bệnh wilt theo các nguyên tắc như sau:

Câu hỏi 43: Xin cho biết các biện pháp trồng

+ Nếu ít hơn 3% cây có triệu chứng bệnh thì dứa theo kiểu mới?

nhổ bỏ cây bệnh và tiêu hủy.

+ Nếu hơn 3% cây có triệu chứng bệnh thì

Trả lời:

tiến hành phun thuốc phòng trừ rệp sáp.

Hiện nay, canh tác dứa của nông dân quá dày

+ Nếu hơn 10% cây có triệu chứng bệnh thì 119

120

https://thuviensach.vn

không sử dụng khu ruộng đó làm nguồn giống 4. Chọn mật độ thích hợp để dễ quản lý chăm sóc cho vụ kế tiếp.

và đạt năng suất cao:

2. Xử lý giống

Từ năm 2005, chúng tôi đưa ra mật độ

khoảng cách - trồng: 40x40x60cm (hàng cách Là biện pháp tiêu diệt mầm rệp sáp rất hữu hàng 40cm, trong cùng một hàng cây cách cây hiệu, hạn chế sự phát sinh và phát triển của rệp 40cm, bố trí hàng ba và hàng ba này cách hàng sáp, hạn chế/giảm nhiều chi phí quản lý rệp sáp ba kia là 60cm), bảo đảm mật số 6.000 cây trong canh tác.

giống/1.000 m2. Trong thời gian qua, ghi nhận

- Chuẩn bị dung dịch Basudin 10H (10%) với rằng cây sinh trưởng tốt, khá đều và đẹp.

dầu khoáng (5%) hoặc dung dịch nước rửa chén Với ưu điểm hơn:

Mỹ Hảo (10%), ngâm cây giống trong dung dịch

- Dễ chăm sóc như làm cỏ, bón phân hay xử

trên trong vòng 10 - 15 phút và sau đó để chổng lý ra hoa.

ngược ít nhất 15 phút. Sau đó đem đi trồng.

- Dễ phát hiện và quản lý rệp sáp hay các đối tượng dịch hại khác.

3. Biện pháp xử lý đất canh tác dứa

- Khoảng cách giữa các cây (40cm), phù hợp

- Làm đất cày xới, loại bỏ cỏ dại và tàn dư

để cây sinh trưởng và độ đồng đều cao.

thực vật (đào hố, để cây khô và đốt; trong điều

- Lối đi phù hợp: Tiết kiệm được diện tích đất.

kiện phát triển trong tương lai, nên sử dụng

- Thế hệ dứa thứ 2: Chồi to mập.

máy nghiền tàn dư thực vật và sử dụng làm

- Với mật độ này thích hợp hơn kiểu cũ với phân xanh để bón).

hàng kép 2.

- Loại bỏ cỏ dại ở các mương giữa các liếp,

Câu hỏi 44: Vì sao cây gấc không đậu quả?

nhằm ngăn chặn sự di chuyển của kiến từ liếp này sang liếp kia.

Trả lời:

- Xử lý đất, rải thuốc bảo vệ thực vật gốc lân Gấc là cây không kén đất, có thể trồng được như Basudin 10H (0,5 - 0,7kg/1.000m2) và 100kg trên nhiều loại đất, trừ đất quá chua hay quá vôi/1.000m2, tưới ướt nhẹ và dùng vải nhựa phủ

mặn nhưng phải thoát nước tốt. Gấc là cây thân lên liếp khoảng 2 - 3 ngày. Nhằm tiêu diệt leo, rễ chùm phát triển. Gấc thường bắt đầu ra nguồn rệp sáp còn tồn đọng trong vườn.

hoa, đậu quả từ tháng 3 đến tháng 9 dương lịch, 121

122

https://thuviensach.vn

không sử dụng khu ruộng đó làm nguồn giống 4. Chọn mật độ thích hợp để dễ quản lý chăm sóc cho vụ kế tiếp.

và đạt năng suất cao:

2. Xử lý giống

Từ năm 2005, chúng tôi đưa ra mật độ

khoảng cách - trồng: 40x40x60cm (hàng cách Là biện pháp tiêu diệt mầm rệp sáp rất hữu hàng 40cm, trong cùng một hàng cây cách cây hiệu, hạn chế sự phát sinh và phát triển của rệp 40cm, bố trí hàng ba và hàng ba này cách hàng sáp, hạn chế/giảm nhiều chi phí quản lý rệp sáp ba kia là 60cm), bảo đảm mật số 6.000 cây trong canh tác.

giống/1.000 m2. Trong thời gian qua, ghi nhận

- Chuẩn bị dung dịch Basudin 10H (10%) với rằng cây sinh trưởng tốt, khá đều và đẹp.

dầu khoáng (5%) hoặc dung dịch nước rửa chén Với ưu điểm hơn:

Mỹ Hảo (10%), ngâm cây giống trong dung dịch

- Dễ chăm sóc như làm cỏ, bón phân hay xử

trên trong vòng 10 - 15 phút và sau đó để chổng lý ra hoa.

ngược ít nhất 15 phút. Sau đó đem đi trồng.

- Dễ phát hiện và quản lý rệp sáp hay các đối tượng dịch hại khác.

3. Biện pháp xử lý đất canh tác dứa

- Khoảng cách giữa các cây (40cm), phù hợp

- Làm đất cày xới, loại bỏ cỏ dại và tàn dư

để cây sinh trưởng và độ đồng đều cao.

thực vật (đào hố, để cây khô và đốt; trong điều

- Lối đi phù hợp: Tiết kiệm được diện tích đất.

kiện phát triển trong tương lai, nên sử dụng

- Thế hệ dứa thứ 2: Chồi to mập.

máy nghiền tàn dư thực vật và sử dụng làm

- Với mật độ này thích hợp hơn kiểu cũ với phân xanh để bón).

hàng kép 2.

- Loại bỏ cỏ dại ở các mương giữa các liếp,

Câu hỏi 44: Vì sao cây gấc không đậu quả?

nhằm ngăn chặn sự di chuyển của kiến từ liếp này sang liếp kia.

Trả lời:

- Xử lý đất, rải thuốc bảo vệ thực vật gốc lân Gấc là cây không kén đất, có thể trồng được như Basudin 10H (0,5 - 0,7kg/1.000m2) và 100kg trên nhiều loại đất, trừ đất quá chua hay quá vôi/1.000m2, tưới ướt nhẹ và dùng vải nhựa phủ

mặn nhưng phải thoát nước tốt. Gấc là cây thân lên liếp khoảng 2 - 3 ngày. Nhằm tiêu diệt leo, rễ chùm phát triển. Gấc thường bắt đầu ra nguồn rệp sáp còn tồn đọng trong vườn.

hoa, đậu quả từ tháng 3 đến tháng 9 dương lịch, 121

122

https://thuviensach.vn

thu quả từ tháng 12 đến tháng 1, tháng 2 năm

Câu hỏi 45: Xin cho biết kinh nghiệm trồng gấc sau. Bắt đầu từ tháng 10 trở đi gấc ngừng sinh từ dây gấc?

trưởng, vàng lá và lụi dần cho đến trước tết âm lịch. Kinh nghiệm của nông dân là vào gần cuối

Trả lời:

năm thì cắt đốn thân gấc, chừa lại 50 - 60cm, Gấc là một loại cây bán hoang dại, thân leo bón phân, tủ gốc giữ ẩm để chuẩn bị cho một và chu kỳ gieo trồng đến thu hoạch là 9 tháng -

vụ gấc mới sang năm.

1 năm. Hiện nay, gấc đã được sử dụng trong Gấc không đậu quả là do trồng phải cây gấc công nghiệp dược phẩm, chiết xuất dầu gấc với đực. Nếu quan sát kỹ vào thời kỳ gấc nở hoa sẽ

thành phần vitamin A và E v.v.. Cây gấc bắt đầu thấy hoa gấc cái có bầu nhuỵ và 3 nhị cái nhô có vị thế đặc biệt và trở thành cây xoá nghèo.

cao, còn các hoa đực thì có nhiều nhị đực và túi Một gốc gấc cho thu hoạch bình quân 15 - 20

phấn nhỏ mà không có bầu nhuỵ nên rất dễ

quả, trong điều kiện trồng vo. Nếu trồng có phân biệt. Cây gấc có rất nhiều hoa nhưng rồi chăm sóc, định hướng, 1 gốc cho thu hàng tạ

rụng hết thì đích thị là cây gấc đực. Bà con nên quả, sau thu quả, cắt dây để lại gốc, đến vụ gấc phá bỏ và trồng lại cho vụ tới.

lại bắn mầm lên cây mới, cây vụ sau khỏe và Nên trồng gấc trên đất ở chân tường hoặc cho năng suất cao hơn vụ trước.

góc sân... là tốt nhất, gấc có thể leo cao và phủ

Gấc là loại cây trồng có sức chống chịu tuyệt kín tường và mái của một căn nhà 5 tầng. Để

vời, chưa thấy sâu bệnh hại, chim chuột ít phá, cho chắc ăn, bà con nên tìm đến gia đình nào có thân lá gấc có mùi hôi nên trâu bò ít phá.

cây gấc sai quả xin lấy một vài đoạn hom thân Gấc không kén đất và chỉ cần một khoảng (bánh tẻ hoặc hơi già) dài 40 - 50cm, có ít nhất đất nhỏ đã có thể trồng được một gốc, một gốc 2 - 3 mầm mắt còn nguyên vẹn đem trồng trực có tuổi thọ 15 - 20 năm. Một số vùng trồng gấc tiếp hoặc giâm cho lên mầm sang xuân trồng xen vải, trồng tận dụng, hoặc trồng ở ruộng cao, chắc chắn sẽ có cây gấc cái sai quả.

bạc màu, làm cọc tre, chăng dây thép cho dây Trong mỗi quả gấc thường có tới 3 - 4 hạt gấc leo, thu nhập cao gấp 2 - 3 lần trồng lúa.

đực (nhỏ và mỏng hơn hạt cái). Khi gieo ươm Gấc trồng từ dây là chủ yếu, nếu trồng từ hạt cần chú ý đánh dấu để nếu trồng nhiều thì thì hạt phải được đồ chín.

khoảng 5 - 6 cây nên trồng thêm một cây gấc Cách trồng từ dây: Chọn giống gấc tốt, loại đực để có đủ phấn cho gấc sai quả.

gấc nếp quả đỏ tươi khi chín, trọng lượng quả

123

124

https://thuviensach.vn

thu quả từ tháng 12 đến tháng 1, tháng 2 năm

Câu hỏi 45: Xin cho biết kinh nghiệm trồng gấc sau. Bắt đầu từ tháng 10 trở đi gấc ngừng sinh từ dây gấc?

trưởng, vàng lá và lụi dần cho đến trước tết âm lịch. Kinh nghiệm của nông dân là vào gần cuối

Trả lời:

năm thì cắt đốn thân gấc, chừa lại 50 - 60cm, Gấc là một loại cây bán hoang dại, thân leo bón phân, tủ gốc giữ ẩm để chuẩn bị cho một và chu kỳ gieo trồng đến thu hoạch là 9 tháng -

vụ gấc mới sang năm.

1 năm. Hiện nay, gấc đã được sử dụng trong Gấc không đậu quả là do trồng phải cây gấc công nghiệp dược phẩm, chiết xuất dầu gấc với đực. Nếu quan sát kỹ vào thời kỳ gấc nở hoa sẽ

thành phần vitamin A và E v.v.. Cây gấc bắt đầu thấy hoa gấc cái có bầu nhuỵ và 3 nhị cái nhô có vị thế đặc biệt và trở thành cây xoá nghèo.

cao, còn các hoa đực thì có nhiều nhị đực và túi Một gốc gấc cho thu hoạch bình quân 15 - 20

phấn nhỏ mà không có bầu nhuỵ nên rất dễ

quả, trong điều kiện trồng vo. Nếu trồng có phân biệt. Cây gấc có rất nhiều hoa nhưng rồi chăm sóc, định hướng, 1 gốc cho thu hàng tạ

rụng hết thì đích thị là cây gấc đực. Bà con nên quả, sau thu quả, cắt dây để lại gốc, đến vụ gấc phá bỏ và trồng lại cho vụ tới.

lại bắn mầm lên cây mới, cây vụ sau khỏe và Nên trồng gấc trên đất ở chân tường hoặc cho năng suất cao hơn vụ trước.

góc sân... là tốt nhất, gấc có thể leo cao và phủ

Gấc là loại cây trồng có sức chống chịu tuyệt kín tường và mái của một căn nhà 5 tầng. Để

vời, chưa thấy sâu bệnh hại, chim chuột ít phá, cho chắc ăn, bà con nên tìm đến gia đình nào có thân lá gấc có mùi hôi nên trâu bò ít phá.

cây gấc sai quả xin lấy một vài đoạn hom thân Gấc không kén đất và chỉ cần một khoảng (bánh tẻ hoặc hơi già) dài 40 - 50cm, có ít nhất đất nhỏ đã có thể trồng được một gốc, một gốc 2 - 3 mầm mắt còn nguyên vẹn đem trồng trực có tuổi thọ 15 - 20 năm. Một số vùng trồng gấc tiếp hoặc giâm cho lên mầm sang xuân trồng xen vải, trồng tận dụng, hoặc trồng ở ruộng cao, chắc chắn sẽ có cây gấc cái sai quả.

bạc màu, làm cọc tre, chăng dây thép cho dây Trong mỗi quả gấc thường có tới 3 - 4 hạt gấc leo, thu nhập cao gấp 2 - 3 lần trồng lúa.

đực (nhỏ và mỏng hơn hạt cái). Khi gieo ươm Gấc trồng từ dây là chủ yếu, nếu trồng từ hạt cần chú ý đánh dấu để nếu trồng nhiều thì thì hạt phải được đồ chín.

khoảng 5 - 6 cây nên trồng thêm một cây gấc Cách trồng từ dây: Chọn giống gấc tốt, loại đực để có đủ phấn cho gấc sai quả.

gấc nếp quả đỏ tươi khi chín, trọng lượng quả

123

124

https://thuviensach.vn

đạt 1 - 1,5kg, hàm lượng tinh dầu khá cao, được ngọn xuống, khi còn nhỏ chúng chỉ đục ở lớp vỏ

các cơ sở thu mua chế biến dầu gấc ưa thích.

ngoài của cây, càng lớn chúng càng đục ăn sâu Lấy một đoạn dây dài khoảng 40 - 50cm, có thể

hơn vào phần gỗ, làm cho cành bị suy yếu, lá bị

cuộn lại như kiểu trồng sắn dây, hoặc tận dụng vàng, ít quả, quả bị rụng nhiều... Nếu không diệt có thể trồng giâm như dây khoai lang, đào hố, trừ kịp thời, để sâu đục vào đến tim cành thì bón lót phân chuồng, phân rác mục... đặt dây, cành sẽ bị chết, nếu sâu đục xuống đến gốc thì sẽ

lấp đất để hở 2 - 3 đốt, tưới ẩm và đậy để bảo bị chết cả cây. Kinh nghiệm diệt sâu đục cành vệ, khi nào mầm gấc bắn lên, gấc bò thì mắc trên cây hồng xiêm như sau:

giàn cho gấc leo. Một gốc gấc chăm sóc tốt và Thường xuyên kiểm tra vườn (3 - 5 ngày cân đối cần diện tích leo giàn khoảng 5 - 6m2, một lần) để phát hiện sớm khi sâu còn nhỏ tuổi tận dụng bờ rào, mái các công trình phụ cũng (thông qua lớp phân của sâu nhìn giống như

có thể trồng được gấc.

mùn cưa đùn từ trong cây ra ngoài dính trên Khi gấc leo giàn bón cho mỗi hốc 1 - 1,5kg cành, rớt xuống đất), gây hại chưa đáng kể (vì NPK, để đẩy nhanh quá trình bám giàn, không sâu mới đục được một đoạn ngắn ở lớp vỏ

nên để gấc quá tốt dây, vì dây tốt quả sẽ ra ít.

ngoài của cây). Do đặc điểm của loại sâu này là trên đường đục từ ngọn xuống cứ cách vài

Câu hỏi 46: Xin cho biết kinh nghiệm diệt sâu phân là chúng lại đục một lỗ thông ra phía đục cành hồng xiêm?

ngoài để đùn phân ra và có lẽ cũng là để làm lỗ

cho sâu thở, tìm trên cành xem lỗ đục nào ở vị

Trả lời:

trí thấp nhất trên đoạn cành bị đục (con sâu Hồng xiêm là loại cây ăn quả được trồng bao giờ cũng nằm kế chỗ lỗ đục đó). Sau khi khá nhiều ở nước ta, ở các tỉnh Nam Bộ gọi là tìm được lỗ đục chỉ việc lấy mũi dao nhọn, cây sapô.

khơi tách nhẹ một đoạn ngắn vỏ ở phía dưới Trong các đối tượng sâu bệnh gây hại trên cây chỗ có lỗ đục một chút là bắt được con sâu chứ

hồng xiêm thì sâu đục cành là đối tượng thường không cần phải đào bới hết lớp vỏ dọc theo gây hại nhiều và rất khó phòng trị vì chúng nằm chiều dài đường đục của sâu. Làm như vậy sâu bên trong cành, trong thân cây, thuốc hoá không những diệt sớm sâu khi sâu chưa kịp học không thể thấm được vào bên trong cành, đục sâu vào bên trong cành, trong thân gây hại trong cây mỗi khi phun thuốc. Sâu đục từ trên nhiều cho cây, mà chỗ bóc tách lớp vỏ cây để

125

126

https://thuviensach.vn

đạt 1 - 1,5kg, hàm lượng tinh dầu khá cao, được ngọn xuống, khi còn nhỏ chúng chỉ đục ở lớp vỏ

các cơ sở thu mua chế biến dầu gấc ưa thích.

ngoài của cây, càng lớn chúng càng đục ăn sâu Lấy một đoạn dây dài khoảng 40 - 50cm, có thể

hơn vào phần gỗ, làm cho cành bị suy yếu, lá bị

cuộn lại như kiểu trồng sắn dây, hoặc tận dụng vàng, ít quả, quả bị rụng nhiều... Nếu không diệt có thể trồng giâm như dây khoai lang, đào hố, trừ kịp thời, để sâu đục vào đến tim cành thì bón lót phân chuồng, phân rác mục... đặt dây, cành sẽ bị chết, nếu sâu đục xuống đến gốc thì sẽ

lấp đất để hở 2 - 3 đốt, tưới ẩm và đậy để bảo bị chết cả cây. Kinh nghiệm diệt sâu đục cành vệ, khi nào mầm gấc bắn lên, gấc bò thì mắc trên cây hồng xiêm như sau:

giàn cho gấc leo. Một gốc gấc chăm sóc tốt và Thường xuyên kiểm tra vườn (3 - 5 ngày cân đối cần diện tích leo giàn khoảng 5 - 6m2, một lần) để phát hiện sớm khi sâu còn nhỏ tuổi tận dụng bờ rào, mái các công trình phụ cũng (thông qua lớp phân của sâu nhìn giống như

có thể trồng được gấc.

mùn cưa đùn từ trong cây ra ngoài dính trên Khi gấc leo giàn bón cho mỗi hốc 1 - 1,5kg cành, rớt xuống đất), gây hại chưa đáng kể (vì NPK, để đẩy nhanh quá trình bám giàn, không sâu mới đục được một đoạn ngắn ở lớp vỏ

nên để gấc quá tốt dây, vì dây tốt quả sẽ ra ít.

ngoài của cây). Do đặc điểm của loại sâu này là trên đường đục từ ngọn xuống cứ cách vài

Câu hỏi 46: Xin cho biết kinh nghiệm diệt sâu phân là chúng lại đục một lỗ thông ra phía đục cành hồng xiêm?

ngoài để đùn phân ra và có lẽ cũng là để làm lỗ

cho sâu thở, tìm trên cành xem lỗ đục nào ở vị

Trả lời:

trí thấp nhất trên đoạn cành bị đục (con sâu Hồng xiêm là loại cây ăn quả được trồng bao giờ cũng nằm kế chỗ lỗ đục đó). Sau khi khá nhiều ở nước ta, ở các tỉnh Nam Bộ gọi là tìm được lỗ đục chỉ việc lấy mũi dao nhọn, cây sapô.

khơi tách nhẹ một đoạn ngắn vỏ ở phía dưới Trong các đối tượng sâu bệnh gây hại trên cây chỗ có lỗ đục một chút là bắt được con sâu chứ

hồng xiêm thì sâu đục cành là đối tượng thường không cần phải đào bới hết lớp vỏ dọc theo gây hại nhiều và rất khó phòng trị vì chúng nằm chiều dài đường đục của sâu. Làm như vậy sâu bên trong cành, trong thân cây, thuốc hoá không những diệt sớm sâu khi sâu chưa kịp học không thể thấm được vào bên trong cành, đục sâu vào bên trong cành, trong thân gây hại trong cây mỗi khi phun thuốc. Sâu đục từ trên nhiều cho cây, mà chỗ bóc tách lớp vỏ cây để

125

126

https://thuviensach.vn

tìm sâu cũng rất ngắn, cây đỡ mất sức, chỗ bị

đậy kỹ phía trên bằng lá chuối khô, trong chum, tách mất lớp vỏ cũng nhanh liền da hơn.

vại có đốt hương trầm tạo mùi thơm đặc trưng cho quả; mùa xuân trời lạnh giấm bằng thúng,

Câu hỏi 47: Xin cho biết kinh nghiệm dân gian mủng tre lót vải, lá khô xung quanh có đốt giấm quả hồng xiêm?

hương trầm, phủ kín bằng lớp vải dày giữ ấm.

Sau khi giấm 1 - 2 ngày trong mùa hè và 4 - 5

Trả lời:

ngày ở mùa xuân, mở nắp đậy xem xét, lấy tay Muốn giấm quả hồng xiêm đạt chất lượng nắn nhẹ thấy quả núng tay là chín, ăn vừa độ

cao trước tiên phải biết thu hái quả hồng xiêm cần đưa ra ngoài tránh giấm lâu quả chín nẫu đúng lúc, đúng cách:

ăn chua vị rượu, giảm chất lượng.

1) Dựa vào mùa vụ. Nếu quả ra vụ 1 vào mùa xuân hè nhiệt độ cao, quả lớn nhanh

Câu hỏi 48: Xin cho biết thông tin về cây ổi Bo, thường chín sau khi đậu quả được 4 tháng; quả

một giống ổi nổi tiếng ở đồng bằng sông Hồng?

vụ 2 ra vào mùa thu đông nhiệt độ thấp, quả

chậm lớn, thường chín sau khi đậu quả 6 tháng.

Trả lời:

2) Thu hái dựa vào quan sát ngoại hình của Ổi Bo là giống ổi ngon đặc biệt của làng Bo, quả. Quả già vỏ quả nhẵn bóng, ít gai trấu hơn xã Hoàng Diệu, thành phố Thái Bình. Về nguồn quả non; màu sắc vỏ quả già nâu nhạt, quả non gốc qua tìm hiểu được biết ổi Bo có nguồn gốc màu nâu thẫm hơn; hình dáng quả già nây đều, từ rất lâu đời, ít nhất cũng cách đây 300 năm.

căng tròn khắp bề mặt quả. Tai ở cuống quả

Về đặc điểm nhận biết ổi Bo có hai dạng hình: thường khô vểnh lên ở phần chóp còn tai cuống

- Dạng hình 1: Dạng cam, là loại quả tròn quả non màu tươi bám chặt lấy phần quả.

giống trái cam.

Cách giấm: Sau khi hái quả, ngâm quả chìm

- Dạng hình 2: Dạng lê, là loại quả có đầu trong nước vôi trong 2 - 3% (hoà 2 - 3 lạng vôi núm hơi dài hoặc núm chuông.

cục hay 4 - 5 lạng vôi tôi với 10 lít nước để lắng Khi quả ương vỏ quả có màu xanh bóng, đẹp 3 - 5 phút chắt lấy nước trong) thời gian khoảng mã, màu sắc vỏ quả khi chín chuyển từ màu 1 - 1,5 giờ cho quả ra hết nhựa mủ màu trắng, xanh sang màu vàng trắng sáng. Vỏ quả có chát. Để quả khô tự nhiên trong bóng râm. Mùa những đường gân nhỏ nổi gờ lên chạy dọc từ

hè giấm bằng cách cho quả vào chum, vại sành núm xuống thân quả, phân bổ gân đều, rốn quả

127

128

https://thuviensach.vn

tìm sâu cũng rất ngắn, cây đỡ mất sức, chỗ bị

đậy kỹ phía trên bằng lá chuối khô, trong chum, tách mất lớp vỏ cũng nhanh liền da hơn.

vại có đốt hương trầm tạo mùi thơm đặc trưng cho quả; mùa xuân trời lạnh giấm bằng thúng,

Câu hỏi 47: Xin cho biết kinh nghiệm dân gian mủng tre lót vải, lá khô xung quanh có đốt giấm quả hồng xiêm?

hương trầm, phủ kín bằng lớp vải dày giữ ấm.

Sau khi giấm 1 - 2 ngày trong mùa hè và 4 - 5

Trả lời:

ngày ở mùa xuân, mở nắp đậy xem xét, lấy tay Muốn giấm quả hồng xiêm đạt chất lượng nắn nhẹ thấy quả núng tay là chín, ăn vừa độ

cao trước tiên phải biết thu hái quả hồng xiêm cần đưa ra ngoài tránh giấm lâu quả chín nẫu đúng lúc, đúng cách:

ăn chua vị rượu, giảm chất lượng.

1) Dựa vào mùa vụ. Nếu quả ra vụ 1 vào mùa xuân hè nhiệt độ cao, quả lớn nhanh

Câu hỏi 48: Xin cho biết thông tin về cây ổi Bo, thường chín sau khi đậu quả được 4 tháng; quả

một giống ổi nổi tiếng ở đồng bằng sông Hồng?

vụ 2 ra vào mùa thu đông nhiệt độ thấp, quả

chậm lớn, thường chín sau khi đậu quả 6 tháng.

Trả lời:

2) Thu hái dựa vào quan sát ngoại hình của Ổi Bo là giống ổi ngon đặc biệt của làng Bo, quả. Quả già vỏ quả nhẵn bóng, ít gai trấu hơn xã Hoàng Diệu, thành phố Thái Bình. Về nguồn quả non; màu sắc vỏ quả già nâu nhạt, quả non gốc qua tìm hiểu được biết ổi Bo có nguồn gốc màu nâu thẫm hơn; hình dáng quả già nây đều, từ rất lâu đời, ít nhất cũng cách đây 300 năm.

căng tròn khắp bề mặt quả. Tai ở cuống quả

Về đặc điểm nhận biết ổi Bo có hai dạng hình: thường khô vểnh lên ở phần chóp còn tai cuống

- Dạng hình 1: Dạng cam, là loại quả tròn quả non màu tươi bám chặt lấy phần quả.

giống trái cam.

Cách giấm: Sau khi hái quả, ngâm quả chìm

- Dạng hình 2: Dạng lê, là loại quả có đầu trong nước vôi trong 2 - 3% (hoà 2 - 3 lạng vôi núm hơi dài hoặc núm chuông.

cục hay 4 - 5 lạng vôi tôi với 10 lít nước để lắng Khi quả ương vỏ quả có màu xanh bóng, đẹp 3 - 5 phút chắt lấy nước trong) thời gian khoảng mã, màu sắc vỏ quả khi chín chuyển từ màu 1 - 1,5 giờ cho quả ra hết nhựa mủ màu trắng, xanh sang màu vàng trắng sáng. Vỏ quả có chát. Để quả khô tự nhiên trong bóng râm. Mùa những đường gân nhỏ nổi gờ lên chạy dọc từ

hè giấm bằng cách cho quả vào chum, vại sành núm xuống thân quả, phân bổ gân đều, rốn quả

127

128

https://thuviensach.vn

nhỏ, dày. Khi bổ ra phần cùi dày có màu trắng cho hoa, quả chính vụ thui chột, không đậu, sau pha xanh, ruột nhỏ hình tròn vê đều, rất ít hạt.

đó kích thích ổi ra hoa đồng loạt.

Quả còn ương ăn rất giòn, khi chín quả xốp Với cây ổi có tán thấp có thể vặt hết quả con mềm, không nhũn. Ổi Bo có hương thơm rất vừa đậu và 30% số lá bánh tẻ trên cây. Ngay đặc trưng, không thể lẫn với các loại ổi khác.

sau khi xử lý phải bón phân và tưới nước cho Nhưng hiện nay giống ổi Bo trồng trong sản ổi phục hồi. Phun kích phát tố hoa trái 2 lần, xuất đã thoái hóa. Nguyên nhân do ổi là cây tự

mỗi lần cách nhau 10 ngày. Sau 20 - 30 ngày ổi thụ phấn dẫn đến biến dị không giữ được sẽ ra hoa.

những đặc tính tốt như bố, mẹ và cũng có thể

Câu hỏi 50: Xin cho biết kinh nghiệm trồng ổi do chăm sóc kém.

ruột hồng ở An Giang?

Năng suất bình quân cây từ 4 năm tuổi trở

lên đạt 100 kg/cây/năm. Thu nhập từ một vườn

Trả lời:

ổi luôn có giá trị cao hơn so với các loài cây Ông Hứa Văn Thình, ở ấp Phú Hiệp, xã An khác như: khế, nhãn, vải, hồng... Ở Thái Bình, Phú, huyện Tịnh Biên (An Giang) chuyển đổi các khu vực bán ổi chủ yếu tập trung tại ba địa 1,5 ha đất vườn tạp trên núi chuyển sang trồng điểm lớn: cầu Tân Đệ; chợ Bo, chợ Bồ Xuyên và chuyên canh ổi ruột hồng, mỗi năm thu nhập dọc tuyến đường 10 từ chân cầu Bo mới đến cầu hàng trăm triệu đồng.

Sa Cát. Ổi Bo chính vụ chỉ chín vào tháng 7 đến Hiện nay, ông có 1,5 ha ổi ruột hồng và ổi su cuối tháng 9 là kết thúc.

9 năm tuổi, trong đó ổi ruột hồng chiếm 70%

Việc làm cấp bách hiện nay là bảo tồn, giữ

diện tích. Giống ổi ruột hồng có nguồn gốc từ

gìn và phát triển ổi Bo tại làng Bo để ổi Bo trở

Bến Tre. Lúc đầu một năm vườn ổi chỉ cho trái thành một loại quả có thương hiệu.

hai lần, sau này ông xử lý cho ra trái quanh năm. Khi ổi ra trái bằng đầu ngón tay cái ông

Câu hỏi 49: Xin cho biết kinh nghiệm cho ổi ra dùng bọc ni lông (có khoét lỗ sẵn cho thoát quả trái vụ?

hơi) bọc trái ổi. Làm như vậy ổi không bị các loại sâu, rầy mò đục, chích hút. Sau khi thu

Trả lời:

hoạch xong ông lấy bùn non đổ vào gốc ổi kết Muốn ổi ra quả trái vụ, trước tiên phải làm hợp bón phân bò, tỉa cành và 20 ngày sau phun 129

130

https://thuviensach.vn

nhỏ, dày. Khi bổ ra phần cùi dày có màu trắng cho hoa, quả chính vụ thui chột, không đậu, sau pha xanh, ruột nhỏ hình tròn vê đều, rất ít hạt.

đó kích thích ổi ra hoa đồng loạt.

Quả còn ương ăn rất giòn, khi chín quả xốp Với cây ổi có tán thấp có thể vặt hết quả con mềm, không nhũn. Ổi Bo có hương thơm rất vừa đậu và 30% số lá bánh tẻ trên cây. Ngay đặc trưng, không thể lẫn với các loại ổi khác.

sau khi xử lý phải bón phân và tưới nước cho Nhưng hiện nay giống ổi Bo trồng trong sản ổi phục hồi. Phun kích phát tố hoa trái 2 lần, xuất đã thoái hóa. Nguyên nhân do ổi là cây tự

mỗi lần cách nhau 10 ngày. Sau 20 - 30 ngày ổi thụ phấn dẫn đến biến dị không giữ được sẽ ra hoa.

những đặc tính tốt như bố, mẹ và cũng có thể

Câu hỏi 50: Xin cho biết kinh nghiệm trồng ổi do chăm sóc kém.

ruột hồng ở An Giang?

Năng suất bình quân cây từ 4 năm tuổi trở

lên đạt 100 kg/cây/năm. Thu nhập từ một vườn

Trả lời:

ổi luôn có giá trị cao hơn so với các loài cây Ông Hứa Văn Thình, ở ấp Phú Hiệp, xã An khác như: khế, nhãn, vải, hồng... Ở Thái Bình, Phú, huyện Tịnh Biên (An Giang) chuyển đổi các khu vực bán ổi chủ yếu tập trung tại ba địa 1,5 ha đất vườn tạp trên núi chuyển sang trồng điểm lớn: cầu Tân Đệ; chợ Bo, chợ Bồ Xuyên và chuyên canh ổi ruột hồng, mỗi năm thu nhập dọc tuyến đường 10 từ chân cầu Bo mới đến cầu hàng trăm triệu đồng.

Sa Cát. Ổi Bo chính vụ chỉ chín vào tháng 7 đến Hiện nay, ông có 1,5 ha ổi ruột hồng và ổi su cuối tháng 9 là kết thúc.

9 năm tuổi, trong đó ổi ruột hồng chiếm 70%

Việc làm cấp bách hiện nay là bảo tồn, giữ

diện tích. Giống ổi ruột hồng có nguồn gốc từ

gìn và phát triển ổi Bo tại làng Bo để ổi Bo trở

Bến Tre. Lúc đầu một năm vườn ổi chỉ cho trái thành một loại quả có thương hiệu.

hai lần, sau này ông xử lý cho ra trái quanh năm. Khi ổi ra trái bằng đầu ngón tay cái ông

Câu hỏi 49: Xin cho biết kinh nghiệm cho ổi ra dùng bọc ni lông (có khoét lỗ sẵn cho thoát quả trái vụ?

hơi) bọc trái ổi. Làm như vậy ổi không bị các loại sâu, rầy mò đục, chích hút. Sau khi thu

Trả lời:

hoạch xong ông lấy bùn non đổ vào gốc ổi kết Muốn ổi ra quả trái vụ, trước tiên phải làm hợp bón phân bò, tỉa cành và 20 ngày sau phun 129

130

https://thuviensach.vn

thuốc dưỡng nên cây ổi luôn khỏe. Trung bình, Khi chồi mới có 4 - 5 cặp lá thì cưa bỏ nốt một cây cho khoảng 20 - 25 kg trái/năm, còn nhánh cấp 1 đã để lại lúc đầu. Tỉa bỏ chồi nhỏ, các loại ổi khác 10 - 12 kg/năm. Nguồn nước chỉ giữ lại mỗi nhánh cấp 1 từ 4 - 5 chồi to tưới vườn ổi, ông Bảy Thình xây một hệ thống khỏe, phân bố đều xung quanh. Bấm ngọn đập hứng trực tiếp từ con suối Ô Tà Bon của chồi, để lại mỗi chồi 3 - 4 cặp lá. Sau 1 thời gian núi Dài chảy xuống.

ở nách cặp lá trên cùng sẽ mọc ra 2 chồi mới.

Tiếp tục bấm ngọn ở những chồi mới như đã

Câu hỏi 51: Có cách nào làm cho cây ổi “trẻ lâu”

làm ở những chồi trên, những chồi mới sẽ cho và cho năng suất cao?

ra 1 cặp hoa (sau này sẽ là cặp trái) và 1 cặp chồi mới nữa... (sau khi xới đất 2 - 3 tháng, chồi

Trả lời:

sẽ cho ra cặp hoa đầu tiên). Cứ tiếp tục như

Cây ổi phát triển thân lá, cành nhánh rất vậy, sau 1 thời gian cây sẽ có 1 tán mới hình nhanh, sau khi trồng vài năm cây ổi đã cao nấm và cho rất nhiều trái (nếu chăm sóc tốt, 1 chồi vống, rất khó chăm sóc, thu hái và cho năng có thể cho 2 cặp trái).

suất rất thấp. Để khắc phục tình trạng này, xin Trong quá trình chăm sóc thường xuyên tỉa mách bà con cách “trẻ hóa vườn ổi”.

bỏ những lá già, cành tăm... ở bên trong tán để

Cách làm như sau: Vào đầu mùa mưa, mỗi vườn ổi luôn thông thoáng, sâu bệnh ít. Mùa cây để lại 1 nhánh cấp 1 là những nhánh mọc khô dùng cỏ rác, rơm rạ, lá khô... tủ xung quanh gốc và tưới giữ ẩm thường xuyên, cây sẽ cho trực tiếp từ thân chính ra để làm “nhánh thở”, nhiều trái, trái mau lớn. Mùa mưa thu gom vật số nhánh cấp 1 còn lại cưa bỏ phần ngọn, chỉ để

liệu che phủ gốc để gốc không bị ẩm ướt, hạn lại khoảng 1m tính từ thân chính, nếu muốn cây chế dịch hại cho cây.

thấp hơn thì cưa thấp xuống nữa.

Sau lần bón phân lúc cưa nhánh xới đất, Tiếp sau, dùng cuốc xới nhẹ xung quanh gốc khoảng 1,5 - 2 tháng bón tiếp lần hai, sau đó (cách gốc 0,5m) rải bón mỗi gốc 10 - 15 kg phân định kỳ khoảng 20 - 25 ngày bón thêm 1 lần để

hữu cơ mục, 300g phân NPK (loại 20 - 20 - 15), nuôi trái, kích thích ra chồi, ra hoa, ra rễ mới.

vét mương bồi lên trên 1 lớp bùn mỏng, khi lớp Lượng phân bón cho mỗi lần khoảng 150 - 200g bùn khô nứt thì tưới nước giữ ẩm thường xuyên phân NPK (loại 20 - 20 - 15). Lượng phân bón để cây ra rễ và chồi mới.

tăng dần theo tuổi cây.

131

132

https://thuviensach.vn

thuốc dưỡng nên cây ổi luôn khỏe. Trung bình, Khi chồi mới có 4 - 5 cặp lá thì cưa bỏ nốt một cây cho khoảng 20 - 25 kg trái/năm, còn nhánh cấp 1 đã để lại lúc đầu. Tỉa bỏ chồi nhỏ, các loại ổi khác 10 - 12 kg/năm. Nguồn nước chỉ giữ lại mỗi nhánh cấp 1 từ 4 - 5 chồi to tưới vườn ổi, ông Bảy Thình xây một hệ thống khỏe, phân bố đều xung quanh. Bấm ngọn đập hứng trực tiếp từ con suối Ô Tà Bon của chồi, để lại mỗi chồi 3 - 4 cặp lá. Sau 1 thời gian núi Dài chảy xuống.

ở nách cặp lá trên cùng sẽ mọc ra 2 chồi mới.

Tiếp tục bấm ngọn ở những chồi mới như đã

Câu hỏi 51: Có cách nào làm cho cây ổi “trẻ lâu”

làm ở những chồi trên, những chồi mới sẽ cho và cho năng suất cao?

ra 1 cặp hoa (sau này sẽ là cặp trái) và 1 cặp chồi mới nữa... (sau khi xới đất 2 - 3 tháng, chồi

Trả lời:

sẽ cho ra cặp hoa đầu tiên). Cứ tiếp tục như

Cây ổi phát triển thân lá, cành nhánh rất vậy, sau 1 thời gian cây sẽ có 1 tán mới hình nhanh, sau khi trồng vài năm cây ổi đã cao nấm và cho rất nhiều trái (nếu chăm sóc tốt, 1 chồi vống, rất khó chăm sóc, thu hái và cho năng có thể cho 2 cặp trái).

suất rất thấp. Để khắc phục tình trạng này, xin Trong quá trình chăm sóc thường xuyên tỉa mách bà con cách “trẻ hóa vườn ổi”.

bỏ những lá già, cành tăm... ở bên trong tán để

Cách làm như sau: Vào đầu mùa mưa, mỗi vườn ổi luôn thông thoáng, sâu bệnh ít. Mùa cây để lại 1 nhánh cấp 1 là những nhánh mọc khô dùng cỏ rác, rơm rạ, lá khô... tủ xung quanh gốc và tưới giữ ẩm thường xuyên, cây sẽ cho trực tiếp từ thân chính ra để làm “nhánh thở”, nhiều trái, trái mau lớn. Mùa mưa thu gom vật số nhánh cấp 1 còn lại cưa bỏ phần ngọn, chỉ để

liệu che phủ gốc để gốc không bị ẩm ướt, hạn lại khoảng 1m tính từ thân chính, nếu muốn cây chế dịch hại cho cây.

thấp hơn thì cưa thấp xuống nữa.

Sau lần bón phân lúc cưa nhánh xới đất, Tiếp sau, dùng cuốc xới nhẹ xung quanh gốc khoảng 1,5 - 2 tháng bón tiếp lần hai, sau đó (cách gốc 0,5m) rải bón mỗi gốc 10 - 15 kg phân định kỳ khoảng 20 - 25 ngày bón thêm 1 lần để

hữu cơ mục, 300g phân NPK (loại 20 - 20 - 15), nuôi trái, kích thích ra chồi, ra hoa, ra rễ mới.

vét mương bồi lên trên 1 lớp bùn mỏng, khi lớp Lượng phân bón cho mỗi lần khoảng 150 - 200g bùn khô nứt thì tưới nước giữ ẩm thường xuyên phân NPK (loại 20 - 20 - 15). Lượng phân bón để cây ra rễ và chồi mới.

tăng dần theo tuổi cây.

131

132

https://thuviensach.vn

Vào đầu mùa mưa của những năm kế tiếp, nhẹ, thoát nước, có độ pH 6 - 7. Giống đu đủ lai tiếp tục cắt tỉa những cành nhánh vươn quá F1 sinh trưởng khỏe, tỷ lệ cây cho quả cao (85 -

dài, giữ cho cây sau cao hơn cây trước khoảng 90% số cây), năng suất cao, chất lượng tốt 0,5m là vừa. Sau khi cắt tỉa tiếp tục lặp lại nhưng hạt không dùng làm giống cho vụ sau.

những công việc như đã nêu trên. Khi nào cây

- Thời vụ: Thường trồng vào hai vụ chính quá cao lại áp dụng cách đốn đau như trên.

trong năm:

Thường xuyên kiểm tra vườn ổi phát hiện sớm

+ Vụ thu: Gieo hạt tháng 8 - 9, trồng vào sâu bệnh và áp dụng biện pháp phòng trị kịp tháng 9 - 10, qua mùa đông giá rét, cây thấp, thời, nhất là sâu đục trái, dòi đục trái, rệp sáp, lùn, mập, bộ rễ phát triển tốt, có khả năng bệnh thối trái...

chống đổ cao, bền cây.

+ Vụ xuân: Gieo hạt vào tháng 2, trồng tháng

Câu hỏi 52: Xin cho biết kinh nghiệm trồng đu 3 - 4, cây sinh trưởng khỏe, phát triển chiều cao, đủ F1?

nhanh cho thu hoạch, khả năng chống đổ kém, năng suất thấp hơn trồng vụ thu.

Trả lời:

Đu đủ là một loại rau, quả sạch. Sản phẩm 2. Vườn ươm

đu đủ được nhiều người ưa chuộng, luôn bán Chọn đất cát pha, thịt nhẹ, nơi thoát nước, chạy ở thị trường nội địa. Trồng đu đủ cho thu nên gieo hạt trong bầu nilon có kích thước 5 -

nhập cao. Trung bình trồng 1 sào cho năng suất 7cm × 10 - 15cm, có đục lỗ thoát nước ở đáy. Giá 1,5 - 2 tấn quả/năm, thu nhập 3 - 4 triệu thể làm bằng đất phù sa, bùn ải phơi khô đập đồng/năm. Xin giới thiệu kinh nghiệm trồng đu nhỏ hay đất thịt nhẹ giàu mùn 70% + 30% phân đủ năng suất cao ở Hiệp Hoà, Bắc Giang.

chuồng hoai mục ủ với 2% super lân Lâm Thao.

Hạt đu đủ ngâm với nước sạch trong 4 - 6 giờ, ủ

1. Giống và thời vụ

ẩm ở nhiệt độ 30 - 32oC đến nứt nanh, tra mỗi

- Các giống đu đủ: Hiện nay chủ yếu bà con bầu một hạt lấp sâu 2 - 3cm, tưới bảo đảm độ

nông dân trồng giống đu đủ lai F1 nhập nội từ

ẩm 65 - 70%. Vườn ươm cần được che mưa to, các nước và vùng lãnh thổ: Đài Loan (Trung nắng rát trong 10 - 15 ngày đầu sau khi gieo.

Quốc), Thái Lan, Trung Quốc. Các giống này Khi đu đủ mọc cao 12 - 15cm, có 4 - 6 lá thật đều ưa chân đất cát pha, đất đồi thấp, đất thịt (khoảng 15 - 25 ngày) là đủ tiêu chuẩn xuất 133

134

https://thuviensach.vn

Vào đầu mùa mưa của những năm kế tiếp, nhẹ, thoát nước, có độ pH 6 - 7. Giống đu đủ lai tiếp tục cắt tỉa những cành nhánh vươn quá F1 sinh trưởng khỏe, tỷ lệ cây cho quả cao (85 -

dài, giữ cho cây sau cao hơn cây trước khoảng 90% số cây), năng suất cao, chất lượng tốt 0,5m là vừa. Sau khi cắt tỉa tiếp tục lặp lại nhưng hạt không dùng làm giống cho vụ sau.

những công việc như đã nêu trên. Khi nào cây

- Thời vụ: Thường trồng vào hai vụ chính quá cao lại áp dụng cách đốn đau như trên.

trong năm:

Thường xuyên kiểm tra vườn ổi phát hiện sớm

+ Vụ thu: Gieo hạt tháng 8 - 9, trồng vào sâu bệnh và áp dụng biện pháp phòng trị kịp tháng 9 - 10, qua mùa đông giá rét, cây thấp, thời, nhất là sâu đục trái, dòi đục trái, rệp sáp, lùn, mập, bộ rễ phát triển tốt, có khả năng bệnh thối trái...

chống đổ cao, bền cây.

+ Vụ xuân: Gieo hạt vào tháng 2, trồng tháng

Câu hỏi 52: Xin cho biết kinh nghiệm trồng đu 3 - 4, cây sinh trưởng khỏe, phát triển chiều cao, đủ F1?

nhanh cho thu hoạch, khả năng chống đổ kém, năng suất thấp hơn trồng vụ thu.

Trả lời:

Đu đủ là một loại rau, quả sạch. Sản phẩm 2. Vườn ươm

đu đủ được nhiều người ưa chuộng, luôn bán Chọn đất cát pha, thịt nhẹ, nơi thoát nước, chạy ở thị trường nội địa. Trồng đu đủ cho thu nên gieo hạt trong bầu nilon có kích thước 5 -

nhập cao. Trung bình trồng 1 sào cho năng suất 7cm × 10 - 15cm, có đục lỗ thoát nước ở đáy. Giá 1,5 - 2 tấn quả/năm, thu nhập 3 - 4 triệu thể làm bằng đất phù sa, bùn ải phơi khô đập đồng/năm. Xin giới thiệu kinh nghiệm trồng đu nhỏ hay đất thịt nhẹ giàu mùn 70% + 30% phân đủ năng suất cao ở Hiệp Hoà, Bắc Giang.

chuồng hoai mục ủ với 2% super lân Lâm Thao.

Hạt đu đủ ngâm với nước sạch trong 4 - 6 giờ, ủ

1. Giống và thời vụ

ẩm ở nhiệt độ 30 - 32oC đến nứt nanh, tra mỗi

- Các giống đu đủ: Hiện nay chủ yếu bà con bầu một hạt lấp sâu 2 - 3cm, tưới bảo đảm độ

nông dân trồng giống đu đủ lai F1 nhập nội từ

ẩm 65 - 70%. Vườn ươm cần được che mưa to, các nước và vùng lãnh thổ: Đài Loan (Trung nắng rát trong 10 - 15 ngày đầu sau khi gieo.

Quốc), Thái Lan, Trung Quốc. Các giống này Khi đu đủ mọc cao 12 - 15cm, có 4 - 6 lá thật đều ưa chân đất cát pha, đất đồi thấp, đất thịt (khoảng 15 - 25 ngày) là đủ tiêu chuẩn xuất 133

134

https://thuviensach.vn

vườn đem trồng ra ruộng, vườn sản xuất. Trong hố sau khi đã xé bỏ nilon làm bầu. Lấp đất vừa thời gian ở vườn ươm chú ý đề phòng sâu xám đến cổ rễ, dùng tay ấn chặt đất xung quanh hại cây con, dùng thuốc Vibasu 10H hoặc (cách gốc 10cm để tránh vỡ bầu). Tưới đảm bảo Vibam 5H, rắc cho mỗi bầu 3 - 4 hạt sau khi độ ẩm đạt 70 - 80% trong 15 - 20 ngày đầu, cây gieo hạt. Bệnh lở cổ rễ, bệnh thối rễ cây con sẽ có tỷ lệ sống cao.

dùng thuốc Anvil 10EC hoặc Tilt - Super Sau khi cây bén rễ hồi xanh (khoảng 10 - 20

300WG phun phòng 2 lần, cách nhau 7 - 10 ngày ngày sau trồng) cần tưới phân khoáng với tỷ lệ

(khi có 1 - 2 lá thật và 3 - 4 lá). Nồng độ và liều 1 phần đạm urê + 1/2 kali clorua + 1 super lân, lượng theo hướng dẫn trên bao bì.

pha loãng với nước sạch. Lượng khoảng 0,1 -

0,2kg phân các loại/gốc, tưới cách gốc 10 - 30cm 3. Trồng và chăm sóc

(theo hình chiếu của tán cây), khoảng 10 - 15 ngày

- Mật độ và khoảng cách: Đu đủ là cây rất sợ

tưới 1 lần kết hợp với nhặt cỏ quanh gốc.

ngập nước. Nếu trồng ở ruộng thì phải lên Khi đu đủ có nụ đến có trái bằng quả bóng luống cao 50 - 60cm, rộng 80 - 100cm, thiết kế

bàn cần bón phân khoáng với tỷ lệ 1 đạm: 1 kali.

hệ thống rãnh thoát nước nhanh vào mùa mưa.

Giai đoạn quả lớn đến chín cần bón với tỷ lệ 1

Trồng trên đồi, bãi có độ dốc dưới 120, có tầng đạm: 2 kali để tăng cường chất lượng quả.

đất dày trên 60cm, thoát nước vào mùa mưa.

Lượng bón tuỳ vào tình hình sinh trưởng của Trồng với khoảng cách 2 × 3m. Hàng sông bố

cây, bón với lượng từ 0,2 - 0,5kg phân các trí theo hướng Đông - Tây, các cây trên hai loại/hốc/lần. Khoảng 20 - 30 ngày bón 1 lần, nên hàng con liền kề nhau trồng theo hình nanh bón làm 4 hốc cách đều xung quanh tán, các hốc sấu để tận dụng tốt ánh sáng mặt trời, nâng luân phiên nhau giữa các lần bón, vị trí bón cao hiệu quả quang hợp của bộ lá, tăng năng theo hình chiếu tán cây. Bón phân kết hợp với suất cây trồng.

tưới ẩm và nhổ sạch cỏ dại. Chú ý cây đu đủ có

- Phân bón và cách bón phân: Bón lót trước bộ rễ kém phát triển và hay bị bệnh lở cổ rễ nên khi trồng cho mỗi hốc 20 - 30kg phân chuồng khi chăm sóc hạn chế vun cao vào gốc, xới sâu hoai mục ủ kỹ với 2% super lân, nếu đất hơi làm tổn thương đến rễ, cây sẽ bị chột, làm giảm chua (pH < 6) cần bón vôi bột với lượng 20 -

năng suất, chất lượng quả.

30kg/sào khi làm đất. Trộn đều phân với đất Để đạt năng suất, chất lượng cao và ổn định trước khi trồng, trồng cây đu đủ giống vào giữa cần phải tưới đủ ẩm và phòng trừ tốt một số

135

136

https://thuviensach.vn

vườn đem trồng ra ruộng, vườn sản xuất. Trong hố sau khi đã xé bỏ nilon làm bầu. Lấp đất vừa thời gian ở vườn ươm chú ý đề phòng sâu xám đến cổ rễ, dùng tay ấn chặt đất xung quanh hại cây con, dùng thuốc Vibasu 10H hoặc (cách gốc 10cm để tránh vỡ bầu). Tưới đảm bảo Vibam 5H, rắc cho mỗi bầu 3 - 4 hạt sau khi độ ẩm đạt 70 - 80% trong 15 - 20 ngày đầu, cây gieo hạt. Bệnh lở cổ rễ, bệnh thối rễ cây con sẽ có tỷ lệ sống cao.

dùng thuốc Anvil 10EC hoặc Tilt - Super Sau khi cây bén rễ hồi xanh (khoảng 10 - 20

300WG phun phòng 2 lần, cách nhau 7 - 10 ngày ngày sau trồng) cần tưới phân khoáng với tỷ lệ

(khi có 1 - 2 lá thật và 3 - 4 lá). Nồng độ và liều 1 phần đạm urê + 1/2 kali clorua + 1 super lân, lượng theo hướng dẫn trên bao bì.

pha loãng với nước sạch. Lượng khoảng 0,1 -

0,2kg phân các loại/gốc, tưới cách gốc 10 - 30cm 3. Trồng và chăm sóc

(theo hình chiếu của tán cây), khoảng 10 - 15 ngày

- Mật độ và khoảng cách: Đu đủ là cây rất sợ

tưới 1 lần kết hợp với nhặt cỏ quanh gốc.

ngập nước. Nếu trồng ở ruộng thì phải lên Khi đu đủ có nụ đến có trái bằng quả bóng luống cao 50 - 60cm, rộng 80 - 100cm, thiết kế

bàn cần bón phân khoáng với tỷ lệ 1 đạm: 1 kali.

hệ thống rãnh thoát nước nhanh vào mùa mưa.

Giai đoạn quả lớn đến chín cần bón với tỷ lệ 1

Trồng trên đồi, bãi có độ dốc dưới 120, có tầng đạm: 2 kali để tăng cường chất lượng quả.

đất dày trên 60cm, thoát nước vào mùa mưa.

Lượng bón tuỳ vào tình hình sinh trưởng của Trồng với khoảng cách 2 × 3m. Hàng sông bố

cây, bón với lượng từ 0,2 - 0,5kg phân các trí theo hướng Đông - Tây, các cây trên hai loại/hốc/lần. Khoảng 20 - 30 ngày bón 1 lần, nên hàng con liền kề nhau trồng theo hình nanh bón làm 4 hốc cách đều xung quanh tán, các hốc sấu để tận dụng tốt ánh sáng mặt trời, nâng luân phiên nhau giữa các lần bón, vị trí bón cao hiệu quả quang hợp của bộ lá, tăng năng theo hình chiếu tán cây. Bón phân kết hợp với suất cây trồng.

tưới ẩm và nhổ sạch cỏ dại. Chú ý cây đu đủ có

- Phân bón và cách bón phân: Bón lót trước bộ rễ kém phát triển và hay bị bệnh lở cổ rễ nên khi trồng cho mỗi hốc 20 - 30kg phân chuồng khi chăm sóc hạn chế vun cao vào gốc, xới sâu hoai mục ủ kỹ với 2% super lân, nếu đất hơi làm tổn thương đến rễ, cây sẽ bị chột, làm giảm chua (pH < 6) cần bón vôi bột với lượng 20 -

năng suất, chất lượng quả.

30kg/sào khi làm đất. Trộn đều phân với đất Để đạt năng suất, chất lượng cao và ổn định trước khi trồng, trồng cây đu đủ giống vào giữa cần phải tưới đủ ẩm và phòng trừ tốt một số

135

136

https://thuviensach.vn

loại sâu bệnh như các loại rầy, rệp, các loại bệnh

- Đu đủ rất mẫn cảm với các bệnh virus như

thối rễ, vàng lá do virus, héo xanh v.v..

xoăn ngọn, khảm lá làm cho cây sinh trưởng kém, năng suất giảm, quả nhỏ không lớn được, 4. Thu hoạch

chất lượng quả kém, thậm chí bị đắng không ăn

- Nếu dùng để làm rau, chế biến thực phẩm được nếu cây bị nhiễm bệnh nặng. Mặt khác các (làm mứt, kẹo) thì thu hoạch khi quả lớn đẫy bệnh này rất dễ lây lan thông qua các véctơ

sức (sau khi đậu quả 3 - 4 tháng).

- Nếu dùng để ăn chín thì nên thu khi quả

truyền bệnh là các loại côn trùng chích hút như

vàng 1/3 - 1/2 quả để vận chuyển đi xa đỡ dập vỡ.

bọ phấn, rệp...

Dùng dao sắc cắt cuống gần sát quả (để đoạn

- Sau 2 năm cây cao rất khó cho việc chăm cuống dài 1 - 2cm), cho khô nhựa, lấy vôi tôi bôi sóc, phòng trừ sâu bệnh hại và thu hoạch.

vào cuống quả, hạn chế thối quả khi bảo quản, Bằng kỹ thuật mới, như cắt ngang thân cách vận chuyển.

mặt đất từ 50 - 80cm. Sau khoảng 20 ngày các chồi bên mọc lên. Tỉa bẻ bớt các chồi nhỏ, yếu,

Câu hỏi 53: Xin cho biết kinh nghiệm “cải lão chỉ giữ lại 2 chồi bên khỏe mạnh nhất nằm về

hoàn đồng” cho cây đu đủ?

2 phía đối diện rồi tiếp tục chăm sóc bình thường

Trả lời:

như bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh Mới đây, Công ty TNHH Phát triển Nông hại... sử dụng thêm các loại phân bón qua lá. Sau nghiệp Công nghệ cao Sơn Thái (100% vốn của 3 tháng cây tiếp tục ra hoa, 4 tháng sau cây cho Đài Loan) đã nghiên cứu và áp dụng thành thu hoạch quả. Với kỹ thuật mới này có thể kéo công kỹ thuật cắt đốn nhằm trẻ hóa cây đu đủ

dài thời gian thu hoạch đu đủ từ 1 đến 2 năm sau 2 vụ thu hoạch, kéo dài thời gian thu quả

nữa với năng suất của cả 2 chồi cũng đạt từ 30 kg thêm từ 1 đến 2 năm nữa.

quả/năm trở lên, chất lượng quả vẫn tốt.

GS. Woo Nang Chang (người Đài Loan -

Trung Quốc) cho biết: Bình thường đu đủ chỉ

Câu hỏi 54: Muốn đu đủ thấp cây thì phải làm trồng 2 năm là kết thúc một chu kỳ, sau đó đào như thế nào?

bỏ cải tạo đất 1 - 2 năm rồi mới trồng lại với các lý do sau đây:

Trả lời:

- Cây dễ bị bệnh thối rễ gây chết cây hàng loạt nếu trồng ở những vùng đất thấp, ẩm độ

Có 2 phương pháp hạ thấp chiều cao cây đu cao mà không lên liếp hay đắp mô.

đủ như sau:

137

138

https://thuviensach.vn

loại sâu bệnh như các loại rầy, rệp, các loại bệnh

- Đu đủ rất mẫn cảm với các bệnh virus như

thối rễ, vàng lá do virus, héo xanh v.v..

xoăn ngọn, khảm lá làm cho cây sinh trưởng kém, năng suất giảm, quả nhỏ không lớn được, 4. Thu hoạch

chất lượng quả kém, thậm chí bị đắng không ăn

- Nếu dùng để làm rau, chế biến thực phẩm được nếu cây bị nhiễm bệnh nặng. Mặt khác các (làm mứt, kẹo) thì thu hoạch khi quả lớn đẫy bệnh này rất dễ lây lan thông qua các véctơ

sức (sau khi đậu quả 3 - 4 tháng).

- Nếu dùng để ăn chín thì nên thu khi quả

truyền bệnh là các loại côn trùng chích hút như

vàng 1/3 - 1/2 quả để vận chuyển đi xa đỡ dập vỡ.

bọ phấn, rệp...

Dùng dao sắc cắt cuống gần sát quả (để đoạn

- Sau 2 năm cây cao rất khó cho việc chăm cuống dài 1 - 2cm), cho khô nhựa, lấy vôi tôi bôi sóc, phòng trừ sâu bệnh hại và thu hoạch.

vào cuống quả, hạn chế thối quả khi bảo quản, Bằng kỹ thuật mới, như cắt ngang thân cách vận chuyển.

mặt đất từ 50 - 80cm. Sau khoảng 20 ngày các chồi bên mọc lên. Tỉa bẻ bớt các chồi nhỏ, yếu,

Câu hỏi 53: Xin cho biết kinh nghiệm “cải lão chỉ giữ lại 2 chồi bên khỏe mạnh nhất nằm về

hoàn đồng” cho cây đu đủ?

2 phía đối diện rồi tiếp tục chăm sóc bình thường

Trả lời:

như bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh Mới đây, Công ty TNHH Phát triển Nông hại... sử dụng thêm các loại phân bón qua lá. Sau nghiệp Công nghệ cao Sơn Thái (100% vốn của 3 tháng cây tiếp tục ra hoa, 4 tháng sau cây cho Đài Loan) đã nghiên cứu và áp dụng thành thu hoạch quả. Với kỹ thuật mới này có thể kéo công kỹ thuật cắt đốn nhằm trẻ hóa cây đu đủ

dài thời gian thu hoạch đu đủ từ 1 đến 2 năm sau 2 vụ thu hoạch, kéo dài thời gian thu quả

nữa với năng suất của cả 2 chồi cũng đạt từ 30 kg thêm từ 1 đến 2 năm nữa.

quả/năm trở lên, chất lượng quả vẫn tốt.

GS. Woo Nang Chang (người Đài Loan -

Trung Quốc) cho biết: Bình thường đu đủ chỉ

Câu hỏi 54: Muốn đu đủ thấp cây thì phải làm trồng 2 năm là kết thúc một chu kỳ, sau đó đào như thế nào?

bỏ cải tạo đất 1 - 2 năm rồi mới trồng lại với các lý do sau đây:

Trả lời:

- Cây dễ bị bệnh thối rễ gây chết cây hàng loạt nếu trồng ở những vùng đất thấp, ẩm độ

Có 2 phương pháp hạ thấp chiều cao cây đu cao mà không lên liếp hay đắp mô.

đủ như sau:

137

138

https://thuviensach.vn

1. Phương pháp ghép đu đủ để hạ thấp chiều cao cây.

sóc bằng cách tưới thêm phân thúc, phòng trừ

- Mắt ghép: Có 3 loại mắt ghép được chọn sâu bệnh cho cây đến khi có khoảng 5 - 6 lá, cao ghép cho đu đủ tốt nhất là: Mắt ghép lấy từ chồi khoảng 40 - 50cm, bộ lá ổn định thì đem trồng.

ngọn của cây con; mắt ghép lấy từ đốt thân bên 2. Phương pháp uốn cong cây để hạ thấp chiều dưới chồi ngọn cây con có chứa từ 2 - 3 mầm lá cao cây.

và mắt ghép lấy từ cây mẹ đã cho trái. Sau khi cây đã cho trái, người ta dùng các chất điều hoà Các cây con được trồng trên luống cao 30 -

sinh trưởng như GA3 hay GA3 + BA phun lên 40cm, rộng từ 1 - 1,2m. Khi cây con cao khoảng thân giúp cho cây phát triển nhiều chồi non để

30cm thì bắt đầu tiến hành uốn cong cây, làm khai thác mắt ghép.

cho phần thân gần gốc tạo thành một góc

- Cách ghép: Ngâm hạt trong nước ấm từ 10 -

khoảng 300 so với mặt luống. Chú ý: Uốn cong 12 giờ, để ráo, sau đó gieo hạt trong bầu đất có từ từ, tránh làm gãy cây, xước vỏ. Dùng cọc và kích cỡ 10

dây mềm để buộc cố định cho đến khi cây phát

× 15cm để làm cây gốc ghép. Có thể

chọn các giống đu đủ thuần của từng địa triển ổn định. Với phương pháp này có thể làm phương có khả năng thích ứng tốt với điều kiện cho cây có dạng thấp, ít tốn công chăm sóc, thu đất đai, khí hậu và khả năng kháng bệnh cao hái và đặc biệt có thể tăng mật độ trồng nên làm gốc ghép. Khi cây con có đường kính năng suất và lợi nhuận sẽ tăng theo.

khoảng 7 - 10mm là có thể tiến hành ghép được.

Dùng dao lam cắt ngang thân cây gốc ghép,

Câu hỏi 55: Xin hỏi kinh nghiệm để đu đủ sai chừa lại khoảng 5 - 7cm, sau đó chẻ dọc thân quả và lâu cỗi?

gốc ghép khoảng 1,5 - 2cm. Cắt vát chồi ghép

Trả lời:

theo 3 loại chồi như đã nêu trên rồi ghép vào thân gốc ghép chẻ đôi theo kiểu ghép nêm. Có 1) Chọn giống trồng: Nên chọn các giống đu thể dùng dây ghép chuyên dụng tự huỷ hoặc đủ lai F1 (Hồng Phi, Trạng Nguyên của Đài dùng kẹp giữ chặt chồi ghép và gốc ghép, để

Loan) cho năng suất cao, quả đồng đều, chất cây nơi thoáng mát, không tưới nước cho đến lượng tốt. Đu đủ gồm nhiều giống, mỗi giống khi thấy chồi phát triển ở nách lá là cây đã tiếp đều có 3 loại cây: Đực, cái, lưỡng tính do đó hợp và sống. Tháo kẹp ra và tưới nước vừa đủ

khi trồng vườn lớn nên trồng thêm một số cây độ ẩm cho cây nhanh phát triển. Tiếp tục chăm đực theo tỷ lệ từ 1/25 - 1/30 để tăng cường sự

139

140

https://thuviensach.vn

1. Phương pháp ghép đu đủ để hạ thấp chiều cao cây.

sóc bằng cách tưới thêm phân thúc, phòng trừ

- Mắt ghép: Có 3 loại mắt ghép được chọn sâu bệnh cho cây đến khi có khoảng 5 - 6 lá, cao ghép cho đu đủ tốt nhất là: Mắt ghép lấy từ chồi khoảng 40 - 50cm, bộ lá ổn định thì đem trồng.

ngọn của cây con; mắt ghép lấy từ đốt thân bên 2. Phương pháp uốn cong cây để hạ thấp chiều dưới chồi ngọn cây con có chứa từ 2 - 3 mầm lá cao cây.

và mắt ghép lấy từ cây mẹ đã cho trái. Sau khi cây đã cho trái, người ta dùng các chất điều hoà Các cây con được trồng trên luống cao 30 -

sinh trưởng như GA3 hay GA3 + BA phun lên 40cm, rộng từ 1 - 1,2m. Khi cây con cao khoảng thân giúp cho cây phát triển nhiều chồi non để

30cm thì bắt đầu tiến hành uốn cong cây, làm khai thác mắt ghép.

cho phần thân gần gốc tạo thành một góc

- Cách ghép: Ngâm hạt trong nước ấm từ 10 -

khoảng 300 so với mặt luống. Chú ý: Uốn cong 12 giờ, để ráo, sau đó gieo hạt trong bầu đất có từ từ, tránh làm gãy cây, xước vỏ. Dùng cọc và kích cỡ 10

dây mềm để buộc cố định cho đến khi cây phát

× 15cm để làm cây gốc ghép. Có thể

chọn các giống đu đủ thuần của từng địa triển ổn định. Với phương pháp này có thể làm phương có khả năng thích ứng tốt với điều kiện cho cây có dạng thấp, ít tốn công chăm sóc, thu đất đai, khí hậu và khả năng kháng bệnh cao hái và đặc biệt có thể tăng mật độ trồng nên làm gốc ghép. Khi cây con có đường kính năng suất và lợi nhuận sẽ tăng theo.

khoảng 7 - 10mm là có thể tiến hành ghép được.

Dùng dao lam cắt ngang thân cây gốc ghép,

Câu hỏi 55: Xin hỏi kinh nghiệm để đu đủ sai chừa lại khoảng 5 - 7cm, sau đó chẻ dọc thân quả và lâu cỗi?

gốc ghép khoảng 1,5 - 2cm. Cắt vát chồi ghép

Trả lời:

theo 3 loại chồi như đã nêu trên rồi ghép vào thân gốc ghép chẻ đôi theo kiểu ghép nêm. Có 1) Chọn giống trồng: Nên chọn các giống đu thể dùng dây ghép chuyên dụng tự huỷ hoặc đủ lai F1 (Hồng Phi, Trạng Nguyên của Đài dùng kẹp giữ chặt chồi ghép và gốc ghép, để

Loan) cho năng suất cao, quả đồng đều, chất cây nơi thoáng mát, không tưới nước cho đến lượng tốt. Đu đủ gồm nhiều giống, mỗi giống khi thấy chồi phát triển ở nách lá là cây đã tiếp đều có 3 loại cây: Đực, cái, lưỡng tính do đó hợp và sống. Tháo kẹp ra và tưới nước vừa đủ

khi trồng vườn lớn nên trồng thêm một số cây độ ẩm cho cây nhanh phát triển. Tiếp tục chăm đực theo tỷ lệ từ 1/25 - 1/30 để tăng cường sự

139

140

https://thuviensach.vn

thụ phấn chéo, cây sẽ sai hơn, quả sẽ to hơn

Câu hỏi 56: Xin cho biết cách khắc phục khi cây tự thụ phấn.

cây đu đủ bị ngập úng?

2) Chọn và làm đất trồng: Chọn đất nhiều mùn, tơi xốp, cấu tượng tốt, cao ráo, dễ thoát

Trả lời:

nước, lên líp cao hoặc đắp ụ với những nơi đất Do đặc điểm của cây đu đủ là ngoài một số

thấp vì bộ rễ đu đủ ăn nổi, "kỵ nước" dễ bị thối rễ cố định, đu đủ không có rễ cái. Rễ cố định có và chết nếu bị úng ngập sau 3 - 4 ngày. Không tác dụng giữ cho cây vững chắc, có vai trò thay được trồng đu đủ liên tục nhiều vụ trên một cho rễ cái, rễ thường không ăn sâu lắm, sâu diện tích vì dễ bị bệnh xoăn lá virus chưa có nhất chỉ khoảng 0,8 - 1m, còn lại hầu hết là rễ

thuốc chữa. Nên luân canh với các cây trồng hút, rễ hút được rải đều dày đặc ở tầng mặt đất khác ít nhất 2 - 3 năm mới được trồng đu đủ lại.

từ 10 - 30cm, rễ hút rất nhỏ, trên rễ mang rất 3) Chăm sóc: Đu đủ là cây ưa nắng do đó cần nhiều lông hút làm nhiệm vụ hút nước, hút chất trồng với khoảng cách và mật độ thích hợp (2 -

dinh dưỡng cung cấp cho cây, rễ đu đủ rất 2,5m × 3m). Không nên dùng phân hoá học, kỵ

mềm, giòn và rất yếu. Do vậy khi bị ngập úng nhất là phân đạm để bón cho đu đủ vì cây dễ bị

rễ rất dễ bị thối. Nếu cây bị úng nước kéo dài có lốp (tốt lá, xấu quả), rất hấp dẫn côn trùng, gây thể bị chết. Đất trồng đu đủ mà thừa nước, cần ngộ độc cho người tiêu dùng do dư lượng nitrat áp dụng một số biện pháp sau đây:

(NO3) trong quả cao gây đắng chát, dễ dẫn đến Đào mương rộng, để có đủ đất đắp lên luống ung thư. Nên bón nhiều phân chuồng, phân vi cao cách mực nước ngầm cao nhất khoảng 60 -

sinh, phân có nguồn gốc từ thực vật, động vật 70cm, thiết kế mặt luống hình mui luyện, xây (bột ngô, đậu tương ngâm chua, bột xương cá, dựng hệ thống thoát nước, không để nước đọng bã mắm, khô dầu...) sau mỗi đợt thu quả thường trong vườn khi có mưa lớn và kéo dài. Ở những xuyên cung cấp đủ nước cho quả mau lớn, lớn nơi thường bị ảnh hưởng lũ lụt hàng năm phải đều. Nếu để cây bị hạn quả sẽ bị méo mó, lá bị

lên luống thật cao, không để đu đủ ngập úng xoăn, ngọn bị rụt, năng suất, chất lượng giảm trong mùa lũ lụt, xây dựng tường rào, bờ bao sút. Khống chế chiều cao cây dưới 2m bằng cách xung quanh vườn để chủ động bơm nước ra cắt ngọn, trát bùn rơm hoặc bọc nilon để kích khỏi vườn khi cần thiết. Không nên đi lại nhiều thích cây ra các ngọn mới. Chọn để lại 2 - 3 ngọn trong vườn trồng đu đủ đang bị ngập nước.

chồi mới khỏe mạnh phân đều về các hướng.

Một số nơi thường bị úng ngập hằng năm, 141

142

https://thuviensach.vn

thụ phấn chéo, cây sẽ sai hơn, quả sẽ to hơn

Câu hỏi 56: Xin cho biết cách khắc phục khi cây tự thụ phấn.

cây đu đủ bị ngập úng?

2) Chọn và làm đất trồng: Chọn đất nhiều mùn, tơi xốp, cấu tượng tốt, cao ráo, dễ thoát

Trả lời:

nước, lên líp cao hoặc đắp ụ với những nơi đất Do đặc điểm của cây đu đủ là ngoài một số

thấp vì bộ rễ đu đủ ăn nổi, "kỵ nước" dễ bị thối rễ cố định, đu đủ không có rễ cái. Rễ cố định có và chết nếu bị úng ngập sau 3 - 4 ngày. Không tác dụng giữ cho cây vững chắc, có vai trò thay được trồng đu đủ liên tục nhiều vụ trên một cho rễ cái, rễ thường không ăn sâu lắm, sâu diện tích vì dễ bị bệnh xoăn lá virus chưa có nhất chỉ khoảng 0,8 - 1m, còn lại hầu hết là rễ

thuốc chữa. Nên luân canh với các cây trồng hút, rễ hút được rải đều dày đặc ở tầng mặt đất khác ít nhất 2 - 3 năm mới được trồng đu đủ lại.

từ 10 - 30cm, rễ hút rất nhỏ, trên rễ mang rất 3) Chăm sóc: Đu đủ là cây ưa nắng do đó cần nhiều lông hút làm nhiệm vụ hút nước, hút chất trồng với khoảng cách và mật độ thích hợp (2 -

dinh dưỡng cung cấp cho cây, rễ đu đủ rất 2,5m × 3m). Không nên dùng phân hoá học, kỵ

mềm, giòn và rất yếu. Do vậy khi bị ngập úng nhất là phân đạm để bón cho đu đủ vì cây dễ bị

rễ rất dễ bị thối. Nếu cây bị úng nước kéo dài có lốp (tốt lá, xấu quả), rất hấp dẫn côn trùng, gây thể bị chết. Đất trồng đu đủ mà thừa nước, cần ngộ độc cho người tiêu dùng do dư lượng nitrat áp dụng một số biện pháp sau đây:

(NO3) trong quả cao gây đắng chát, dễ dẫn đến Đào mương rộng, để có đủ đất đắp lên luống ung thư. Nên bón nhiều phân chuồng, phân vi cao cách mực nước ngầm cao nhất khoảng 60 -

sinh, phân có nguồn gốc từ thực vật, động vật 70cm, thiết kế mặt luống hình mui luyện, xây (bột ngô, đậu tương ngâm chua, bột xương cá, dựng hệ thống thoát nước, không để nước đọng bã mắm, khô dầu...) sau mỗi đợt thu quả thường trong vườn khi có mưa lớn và kéo dài. Ở những xuyên cung cấp đủ nước cho quả mau lớn, lớn nơi thường bị ảnh hưởng lũ lụt hàng năm phải đều. Nếu để cây bị hạn quả sẽ bị méo mó, lá bị

lên luống thật cao, không để đu đủ ngập úng xoăn, ngọn bị rụt, năng suất, chất lượng giảm trong mùa lũ lụt, xây dựng tường rào, bờ bao sút. Khống chế chiều cao cây dưới 2m bằng cách xung quanh vườn để chủ động bơm nước ra cắt ngọn, trát bùn rơm hoặc bọc nilon để kích khỏi vườn khi cần thiết. Không nên đi lại nhiều thích cây ra các ngọn mới. Chọn để lại 2 - 3 ngọn trong vườn trồng đu đủ đang bị ngập nước.

chồi mới khỏe mạnh phân đều về các hướng.

Một số nơi thường bị úng ngập hằng năm, 141

142

https://thuviensach.vn

một số nhà vườn có kinh nghiệm ươm cây đu đất, phân chuồng, phân NPK phủ kín bầu. Khi đủ trên bầu, trên sọt khi nước lũ rút, đất khô thì cây lên cao khoảng 15cm ta tiếp tục cho đất phủ

bắt đầu trồng nơi cố định, đu đủ sẽ cho thu kín gốc cây.

hoạch gần một năm, khi lũ về thì phá bỏ, rồi trồng lại khi nước rút.

Câu hỏi 58: Xin cho biết kinh nghiệm trồng Đu đủ là một trong những cây sợ úng nước giống dưa hấu mới Kim Mỹ Nhân?

nhất trong các loại cây ăn trái. Vì vậy trước khi

Trả lời:

trồng cần có biện pháp khắc phục như trên.

Kim Mỹ Nhân 1963 là giống dưa hấu lai F1.

Câu hỏi 57: Xin cho biết kinh nghiệm tạo dáng Cây sinh trưởng và phát triển khỏe, trái dài, đu đủ lùn?

nặng trung bình 3 - 4 kg/quả, năng suất bình quân 900 kg/sào Bắc Bộ, vỏ mỏng, cứng nên

Trả lời:

thích hợp cho bảo quản và vận chuyển đi xa. Vỏ

Đu đủ là cây trồng cho thu hoạch trong vòng có màu vàng chanh rất bắt mắt, ruột đỏ tươi, ăn một năm. Là giống cây ưa ẩm nhưng kém chịu ngọt mát, độ đường trung bình 13 - 14%. Giống úng nên phải trồng trên nền đất cao ráo dễ

có thể trồng được nhiều vụ trong năm: Vụ xuân thoát nước. Để có được cây đu đủ lùn, cây to, hè gieo cuối tháng 2 đầu tháng 3, thu cuối tháng 5

quả sai ta làm như sau:

đầu tháng 6; vụ hè gieo tháng 5 đầu tháng 6,

- Thời điểm trồng: Ở các tỉnh phía Bắc gieo thu cuối tháng 7, đầu tháng 8; vụ trái thu đông hạt tháng 9 trồng cây vào tháng 10 âm lịch. Đây gieo cuối tháng 8 đầu tháng 9, thu hoạch cuối là lúc thời tiết từ thu chuyển dần sang đông.

tháng 10, đầu tháng 11.

Khi trồng cây đu đủ vào những tháng này cây Ông Đồng Văn Đỗ, người đạt giải ba hội thi sẽ sinh trưởng chậm lại mà không vươn cao.

trồng dưa hấu phấn khởi cho biết: Ông trồng

- Không đào hố, đặt bầu nằm ngang. Đây là 2 sào giống Kim Mỹ Nhân, mỗi sào trồng 360 -

cách làm cho đu đủ lùn lại. Đặt bầu nằm ngang 400 cây, dự kiến thu 1,8 tấn/2 sào. So với giống cây phải có một thời gian mới lên được dáng dưa đen thì giống dưa vàng bán được giá hơn.

thẳng của nó.

Với kinh nghiệm trồng giống dưa mới này, Lưu ý: Không trồng ở nơi cớm nắng, không ông Đỗ khuyến cáo: Kỹ thuật chăm sóc giống trồng quá dày, đặt bầu nằm ngang sau đó cho Kim Mỹ Nhân không khác gì các giống hiện có.

143

144

https://thuviensach.vn

một số nhà vườn có kinh nghiệm ươm cây đu đất, phân chuồng, phân NPK phủ kín bầu. Khi đủ trên bầu, trên sọt khi nước lũ rút, đất khô thì cây lên cao khoảng 15cm ta tiếp tục cho đất phủ

bắt đầu trồng nơi cố định, đu đủ sẽ cho thu kín gốc cây.

hoạch gần một năm, khi lũ về thì phá bỏ, rồi trồng lại khi nước rút.

Câu hỏi 58: Xin cho biết kinh nghiệm trồng Đu đủ là một trong những cây sợ úng nước giống dưa hấu mới Kim Mỹ Nhân?

nhất trong các loại cây ăn trái. Vì vậy trước khi

Trả lời:

trồng cần có biện pháp khắc phục như trên.

Kim Mỹ Nhân 1963 là giống dưa hấu lai F1.

Câu hỏi 57: Xin cho biết kinh nghiệm tạo dáng Cây sinh trưởng và phát triển khỏe, trái dài, đu đủ lùn?

nặng trung bình 3 - 4 kg/quả, năng suất bình quân 900 kg/sào Bắc Bộ, vỏ mỏng, cứng nên

Trả lời:

thích hợp cho bảo quản và vận chuyển đi xa. Vỏ

Đu đủ là cây trồng cho thu hoạch trong vòng có màu vàng chanh rất bắt mắt, ruột đỏ tươi, ăn một năm. Là giống cây ưa ẩm nhưng kém chịu ngọt mát, độ đường trung bình 13 - 14%. Giống úng nên phải trồng trên nền đất cao ráo dễ

có thể trồng được nhiều vụ trong năm: Vụ xuân thoát nước. Để có được cây đu đủ lùn, cây to, hè gieo cuối tháng 2 đầu tháng 3, thu cuối tháng 5

quả sai ta làm như sau:

đầu tháng 6; vụ hè gieo tháng 5 đầu tháng 6,

- Thời điểm trồng: Ở các tỉnh phía Bắc gieo thu cuối tháng 7, đầu tháng 8; vụ trái thu đông hạt tháng 9 trồng cây vào tháng 10 âm lịch. Đây gieo cuối tháng 8 đầu tháng 9, thu hoạch cuối là lúc thời tiết từ thu chuyển dần sang đông.

tháng 10, đầu tháng 11.

Khi trồng cây đu đủ vào những tháng này cây Ông Đồng Văn Đỗ, người đạt giải ba hội thi sẽ sinh trưởng chậm lại mà không vươn cao.

trồng dưa hấu phấn khởi cho biết: Ông trồng

- Không đào hố, đặt bầu nằm ngang. Đây là 2 sào giống Kim Mỹ Nhân, mỗi sào trồng 360 -

cách làm cho đu đủ lùn lại. Đặt bầu nằm ngang 400 cây, dự kiến thu 1,8 tấn/2 sào. So với giống cây phải có một thời gian mới lên được dáng dưa đen thì giống dưa vàng bán được giá hơn.

thẳng của nó.

Với kinh nghiệm trồng giống dưa mới này, Lưu ý: Không trồng ở nơi cớm nắng, không ông Đỗ khuyến cáo: Kỹ thuật chăm sóc giống trồng quá dày, đặt bầu nằm ngang sau đó cho Kim Mỹ Nhân không khác gì các giống hiện có.

143

144

https://thuviensach.vn

Tuy nhiên cần biết thụ phấn bổ sung đúng lúc,

- Về biện pháp kỹ thuật: Nhiều biện pháp tuyển trái kịp thời và xử ký đất sau mỗi vụ

thâm canh, kinh nghiệm tốt xuất phát từ

trồng bằng 40kg vôi bột và 1kg sunphat đồng người dân đã được tổng kết và đưa vào quy cho mỗi sào để hạn chế bệnh thối rễ, hư trái, nứt trình khuyến cáo như kỹ thuật làm bầu, làm thân chảy mủ và bệnh chết nhát cây là bảo đảm luống mái dộc, thụ phấn nhân tạo bổ sung, úp cho thu nhập cao.

nụ, tuyển trái, dùng túi trấu khô để kê trái....

Các biện pháp kỹ thuật mới như ghép dưa

Câu hỏi 59: Để trồng dưa hấu thành công cần trên gốc bầu để phòng chống bệnh héo xanh, lưu ý đến kỹ thuật gì?

héo rũ, bệnh thối rễ, nứt thân cũng đang được nghiên cứu.

Trả lời:

Dưa hấu là một trong những loại quả miền

Câu hỏi 60: Xin cho biết kinh nghiệm trồng nhiệt đới có thể trồng khắp các tỉnh thành trong dưa hấu không hạt bằng phương pháp cải tiến?

cả nước và có thể trồng nhiều vụ trong năm.

Sản lượng dưa hấu hàng năm trên thế giới

Trả lời:

khoảng 40 triệu tấn với diện tích 2,5 triệu ha.

Trong những năm gần đây chúng ta đã trồng Tại nước ta, cả nước hiện có khoảng 16.000 ha thử nghiệm thành công một giống dưa hấu dưa hấu, sản lượng 300.000 tấn/năm.

không hạt có tên Mặt Trời Đỏ với nhiều ưu Có một số lưu ý khi trồng dưa hấu như sau: điểm vượt trội so với các giống dưa có hạt khác.

- Về đất đai: Trồng dưa hấu trên đất phù sa Bình quân mỗi ha dưa hấu không hạt cho lợi cổ pha cát, đất cát ven biển, đất phù sa ven biển, nhuận cao hơn các giống dưa có hạt từ 25 - 30%, phù sa ven sông, đất cù lao.... là thích hợp nhất, được thị trường ưa chuộng. Để trồng giống dưa cây sinh trưởng phát triển cho năng suất cao và này cần đặc biệt chú ý một số khâu kỹ thuật cải phẩm chất tốt.

tiến sau đây:

- Về giống: Hiện nay giống dưa hấu Kim Mỹ

- Nên làm liếp hẹp để trồng hàng đơn (mặt Nhân vỏ vàng ruột đỏ trồng trái vụ đang được giá liếp rộng 3 - 3,5m, trồng 1 hàng, cây cách cây cao. Ngoài ra các giống dưa Mỹ, dưa Đài Loan, 45 - 50cm) so với liếp rộng (4,8 - 5m trồng 2 hàng cho năng suất cao và phẩm chất tốt, trồng được 2 bên, cây cách nhau 40cm cho bò vào ở giữa nhiều vụ và khả năng kháng bệnh tốt hơn dưa ta.

mặt liếp) theo phương pháp cũ, đảm bảo mật độ

145

146

https://thuviensach.vn

Tuy nhiên cần biết thụ phấn bổ sung đúng lúc,

- Về biện pháp kỹ thuật: Nhiều biện pháp tuyển trái kịp thời và xử ký đất sau mỗi vụ

thâm canh, kinh nghiệm tốt xuất phát từ

trồng bằng 40kg vôi bột và 1kg sunphat đồng người dân đã được tổng kết và đưa vào quy cho mỗi sào để hạn chế bệnh thối rễ, hư trái, nứt trình khuyến cáo như kỹ thuật làm bầu, làm thân chảy mủ và bệnh chết nhát cây là bảo đảm luống mái dộc, thụ phấn nhân tạo bổ sung, úp cho thu nhập cao.

nụ, tuyển trái, dùng túi trấu khô để kê trái....

Các biện pháp kỹ thuật mới như ghép dưa

Câu hỏi 59: Để trồng dưa hấu thành công cần trên gốc bầu để phòng chống bệnh héo xanh, lưu ý đến kỹ thuật gì?

héo rũ, bệnh thối rễ, nứt thân cũng đang được nghiên cứu.

Trả lời:

Dưa hấu là một trong những loại quả miền

Câu hỏi 60: Xin cho biết kinh nghiệm trồng nhiệt đới có thể trồng khắp các tỉnh thành trong dưa hấu không hạt bằng phương pháp cải tiến?

cả nước và có thể trồng nhiều vụ trong năm.

Sản lượng dưa hấu hàng năm trên thế giới

Trả lời:

khoảng 40 triệu tấn với diện tích 2,5 triệu ha.

Trong những năm gần đây chúng ta đã trồng Tại nước ta, cả nước hiện có khoảng 16.000 ha thử nghiệm thành công một giống dưa hấu dưa hấu, sản lượng 300.000 tấn/năm.

không hạt có tên Mặt Trời Đỏ với nhiều ưu Có một số lưu ý khi trồng dưa hấu như sau: điểm vượt trội so với các giống dưa có hạt khác.

- Về đất đai: Trồng dưa hấu trên đất phù sa Bình quân mỗi ha dưa hấu không hạt cho lợi cổ pha cát, đất cát ven biển, đất phù sa ven biển, nhuận cao hơn các giống dưa có hạt từ 25 - 30%, phù sa ven sông, đất cù lao.... là thích hợp nhất, được thị trường ưa chuộng. Để trồng giống dưa cây sinh trưởng phát triển cho năng suất cao và này cần đặc biệt chú ý một số khâu kỹ thuật cải phẩm chất tốt.

tiến sau đây:

- Về giống: Hiện nay giống dưa hấu Kim Mỹ

- Nên làm liếp hẹp để trồng hàng đơn (mặt Nhân vỏ vàng ruột đỏ trồng trái vụ đang được giá liếp rộng 3 - 3,5m, trồng 1 hàng, cây cách cây cao. Ngoài ra các giống dưa Mỹ, dưa Đài Loan, 45 - 50cm) so với liếp rộng (4,8 - 5m trồng 2 hàng cho năng suất cao và phẩm chất tốt, trồng được 2 bên, cây cách nhau 40cm cho bò vào ở giữa nhiều vụ và khả năng kháng bệnh tốt hơn dưa ta.

mặt liếp) theo phương pháp cũ, đảm bảo mật độ

145

146

https://thuviensach.vn

vẫn đạt từ 800 - 900 cây/1.000m2 hoặc 300

- Bón thúc lần 1 sau trồng 15 ngày: 25 - 30kg cây/sào Bắc Bộ nhưng cây sinh trưởng khỏe NPK 20 - 20 - 15 + 5kg kali; thúc lần 2 sau trồng hơn, cho quả to và đều hơn.

30 - 35 ngày: 20 - 25kg NPK 20 - 20 - 15 + 5 - 7kg

- Bón lót (tính cho 1.000m2): 5 - 10m3 phân kali; thúc lần 3, 4 và 5 sau trồng 45 - 50 ngày chuồng, phân hữu cơ + 50 kg NPK loại 20 - 20 - 15

bằng cách hòa 3 - 4kg NPK để tưới/1 lần, tưới 3 -

(mùa mưa dùng loại 16 - 16 - 8), nếu đất chua, 4 lần cách nhau 3 ngày. Có thể phun hoặc tưới phèn bón thêm 50 - 70kg vôi bột. Dùng nitrat kali (KNO3) hoặc phun thêm các loại phân Gramoxne để trừ cỏ dại trước khi trải bạt.

vi lượng 2 - 3 lần, mỗi lần cách nhau 2 - 3 ngày

- Ngâm ủ hạt giống cho nứt nanh rồi đem nhằm tăng độ đường cho quả. Tuyệt đối không gieo trong túi bầu, khi cây có 2 lá thật thì đem được bón nhiều đạm hoặc sử dụng các loại trồng. Trồng xen thêm 4 - 5% giống dưa hấu có thuốc kích thích sinh trưởng vào giai đoạn nuôi hạt để lấy phấn đực thụ phấn bổ sung sau này quả lớn làm nứt quả, giảm chất lượng quả.

mới cho tỷ lệ đậu quả cao.

- Sau trồng 15 ngày (cây có 5 - 6 lá) thì bấm

Câu hỏi 61: Xin cho biết có thể điều khiển để

ngọn, tỉa bỏ các nhánh phụ chỉ giữ lại 2 nhánh na ra hoa ra quả sớm hơn hoặc muộn hơn?

phụ khỏe nhất cho bò song song vuông góc với

Trả lời:

mặt luống. Khác với dưa có hạt khi trồng giống dưa không hạt nhất thiết bà con phải thụ phấn

- Kĩ thuật để cho na chín sớm: bổ sung thì cây mới đậu trái. Khi cây ra nụ cái Thông thường ở các tỉnh phía Bắc cây na sẽ

thứ 3 trên thân chính hoặc nụ cái thứ 2 trên rụng hết lá vào tháng 12 và tháng 1 năm sau, ra nhánh phụ thì tiến hành thụ phấn bổ sung quả vào tháng 5, tháng 6 và quả chín vào tháng 9.

bằng cách dùng hoa đực úp vào nhị hoa cái Muốn cây ra hoa sớm vào tháng 4 để thu hoạch vào những hôm nắng ráo từ khoảng 6 - 8 giờ

quả sớm trước 15 tháng 8 bán được giá hơn, (mùa hè) hoặc 7 - 9 giờ (mùa thu - đông). Thời cần thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật gian thụ phấn bổ sung thường kéo dài khoảng sau đây:

5 - 6 ngày. Trên mỗi cây chỉ nên tuyển lấy 1

- Cắt tỉa cành lá: Ngay sau khi thu quả phải trái, trường hợp không đậu trái trên thân chính tỉa bỏ các cành vô hiệu là những cành la, cành thì mới lấy trái trên nhánh phụ sẽ cho độ đồng võng, cành vượt, cành sâu bệnh để hạn chế sâu đều cao.

bệnh hại và điều chỉnh một phần bộ tán.

147

148

https://thuviensach.vn

vẫn đạt từ 800 - 900 cây/1.000m2 hoặc 300

- Bón thúc lần 1 sau trồng 15 ngày: 25 - 30kg cây/sào Bắc Bộ nhưng cây sinh trưởng khỏe NPK 20 - 20 - 15 + 5kg kali; thúc lần 2 sau trồng hơn, cho quả to và đều hơn.

30 - 35 ngày: 20 - 25kg NPK 20 - 20 - 15 + 5 - 7kg

- Bón lót (tính cho 1.000m2): 5 - 10m3 phân kali; thúc lần 3, 4 và 5 sau trồng 45 - 50 ngày chuồng, phân hữu cơ + 50 kg NPK loại 20 - 20 - 15

bằng cách hòa 3 - 4kg NPK để tưới/1 lần, tưới 3 -

(mùa mưa dùng loại 16 - 16 - 8), nếu đất chua, 4 lần cách nhau 3 ngày. Có thể phun hoặc tưới phèn bón thêm 50 - 70kg vôi bột. Dùng nitrat kali (KNO3) hoặc phun thêm các loại phân Gramoxne để trừ cỏ dại trước khi trải bạt.

vi lượng 2 - 3 lần, mỗi lần cách nhau 2 - 3 ngày

- Ngâm ủ hạt giống cho nứt nanh rồi đem nhằm tăng độ đường cho quả. Tuyệt đối không gieo trong túi bầu, khi cây có 2 lá thật thì đem được bón nhiều đạm hoặc sử dụng các loại trồng. Trồng xen thêm 4 - 5% giống dưa hấu có thuốc kích thích sinh trưởng vào giai đoạn nuôi hạt để lấy phấn đực thụ phấn bổ sung sau này quả lớn làm nứt quả, giảm chất lượng quả.

mới cho tỷ lệ đậu quả cao.

- Sau trồng 15 ngày (cây có 5 - 6 lá) thì bấm

Câu hỏi 61: Xin cho biết có thể điều khiển để

ngọn, tỉa bỏ các nhánh phụ chỉ giữ lại 2 nhánh na ra hoa ra quả sớm hơn hoặc muộn hơn?

phụ khỏe nhất cho bò song song vuông góc với

Trả lời:

mặt luống. Khác với dưa có hạt khi trồng giống dưa không hạt nhất thiết bà con phải thụ phấn

- Kĩ thuật để cho na chín sớm: bổ sung thì cây mới đậu trái. Khi cây ra nụ cái Thông thường ở các tỉnh phía Bắc cây na sẽ

thứ 3 trên thân chính hoặc nụ cái thứ 2 trên rụng hết lá vào tháng 12 và tháng 1 năm sau, ra nhánh phụ thì tiến hành thụ phấn bổ sung quả vào tháng 5, tháng 6 và quả chín vào tháng 9.

bằng cách dùng hoa đực úp vào nhị hoa cái Muốn cây ra hoa sớm vào tháng 4 để thu hoạch vào những hôm nắng ráo từ khoảng 6 - 8 giờ

quả sớm trước 15 tháng 8 bán được giá hơn, (mùa hè) hoặc 7 - 9 giờ (mùa thu - đông). Thời cần thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật gian thụ phấn bổ sung thường kéo dài khoảng sau đây:

5 - 6 ngày. Trên mỗi cây chỉ nên tuyển lấy 1

- Cắt tỉa cành lá: Ngay sau khi thu quả phải trái, trường hợp không đậu trái trên thân chính tỉa bỏ các cành vô hiệu là những cành la, cành thì mới lấy trái trên nhánh phụ sẽ cho độ đồng võng, cành vượt, cành sâu bệnh để hạn chế sâu đều cao.

bệnh hại và điều chỉnh một phần bộ tán.

147

148

https://thuviensach.vn

- Làm rụng lá sớm: Có thể sử dụng hóa chất

- Kĩ thuật cho na chín muộn:

phun để làm rụng lá, dùng 1 gam Ethopon Kinh nghiệm của người trồng na Thái Lan là (Ethel ®) +250 gam Ure/1lít nước để phun, hoặc kết hợp việc việc cắt tỉa và tuốt lá để cho hoa ra tuốt hết lá vào đầu tháng 11.

muộn hơn. Vào tháng 5 chọn cắt những cành

- Tưới nước, bón phân: Vào đầu tháng 2 cần non, chỉ để lại đoạn cành bánh tẻ có màu xanh phải tưới nước ẩm và bón thúc phân sớm. Bón nâu, sau đó tuốt hết lá. Cành này sẽ mọc chồi mỗi cây 3kg phân NPK 5 - 10 - 3 và khoảng mới, có hoa và thu hoạch quả vào tháng 10 - 11.

20kg phân chuồng hoai mục. Giữ ẩm liên tục, cây nẩy lộc, ra hoa và kết quả vào tháng 4.

Câu hỏi 62: Có cách nào thụ phấn bổ sung cho

- Phun phân qua lá NPK và vi lượng: Khi cây cây na không?

có nụ cần phun phân bón lá 2 - 3 lần cách nhau

Trả lời:

7 - 10 ngày để thúc hoa nở rộ, tăng tỷ lệ đậu quả.

- Bón thúc quả: Vào tháng 6 khi quả có Na thuộc loại quả phức nên hoa cũng phức đường kính 3 - 5cm, thấy bộ lá cây na xanh tốt hợp, nhiều nhụy cái gắn trên một cái trụ, ở phía thì chỉ cần bón phân kali 1 - 2 kg/cây; nếu bộ lá dưới là nhiều nhị đực (có bao phấn), ngoài cùng xanh vàng là cây bị thiếu dinh dưỡng, cần sử

là 3 cánh hoa.

dụng phân hỗn hợp NPK 12 - 5 - 10 bón từ 3 - 5

Hoa na thuộc loại “cái chín trước” nghĩa là kg/cây.

nhụy cái chín trước và chỉ có thể thụ phấn được

- Phòng trừ sâu bệnh: Chủ động và kịp thời trong một thời gian ngắn. Khi nhụy cái thụ

đối với một số sâu bệnh dễ phát sinh thành dịch phấn được thì bao phấn của cùng hoa đó chưa như bọ gù hay bọ vòi voi, rệp phấn, bọ xít nở, do đó không, hay rất ít khả năng phấn có muỗi, ruồi hại quả, bệnh đốm lá gây rụng lá thể thụ cho nhụy cái cùng hoa.

hàng loạt.

Hạt phấn na lớn nên không thể thụ phấn nhờ

- Bón vôi chống chua đất: đất trồng na phải gió mà phải nhờ tới côn trùng môi giới mang có độ pH từ 7 - 8, do vậy quá trình trồng na lâu phấn từ hoa khác tới. Đó là con bọ Nitidulid sẽ làm cho đất bị rửa trôi và độ pH đất bị giảm thuộc bộ cánh cứng, bọ cánh tơ, bọ xít, dán và đi gây chua đất, cây sinh trưởng kém, hay bị

ruồi. Côn trùng môi giới nhiều khi ít hoặc bệnh thối rễ. Cần phải bón vôi hàng năm từ 20 -

không có nên nhụy cái không được thụ phấn và 30 kg/sào.

bị rụng, nếu một phần nhụy cái được thụ phấn 149

150

https://thuviensach.vn

- Làm rụng lá sớm: Có thể sử dụng hóa chất

- Kĩ thuật cho na chín muộn:

phun để làm rụng lá, dùng 1 gam Ethopon Kinh nghiệm của người trồng na Thái Lan là (Ethel ®) +250 gam Ure/1lít nước để phun, hoặc kết hợp việc việc cắt tỉa và tuốt lá để cho hoa ra tuốt hết lá vào đầu tháng 11.

muộn hơn. Vào tháng 5 chọn cắt những cành

- Tưới nước, bón phân: Vào đầu tháng 2 cần non, chỉ để lại đoạn cành bánh tẻ có màu xanh phải tưới nước ẩm và bón thúc phân sớm. Bón nâu, sau đó tuốt hết lá. Cành này sẽ mọc chồi mỗi cây 3kg phân NPK 5 - 10 - 3 và khoảng mới, có hoa và thu hoạch quả vào tháng 10 - 11.

20kg phân chuồng hoai mục. Giữ ẩm liên tục, cây nẩy lộc, ra hoa và kết quả vào tháng 4.

Câu hỏi 62: Có cách nào thụ phấn bổ sung cho

- Phun phân qua lá NPK và vi lượng: Khi cây cây na không?

có nụ cần phun phân bón lá 2 - 3 lần cách nhau

Trả lời:

7 - 10 ngày để thúc hoa nở rộ, tăng tỷ lệ đậu quả.

- Bón thúc quả: Vào tháng 6 khi quả có Na thuộc loại quả phức nên hoa cũng phức đường kính 3 - 5cm, thấy bộ lá cây na xanh tốt hợp, nhiều nhụy cái gắn trên một cái trụ, ở phía thì chỉ cần bón phân kali 1 - 2 kg/cây; nếu bộ lá dưới là nhiều nhị đực (có bao phấn), ngoài cùng xanh vàng là cây bị thiếu dinh dưỡng, cần sử

là 3 cánh hoa.

dụng phân hỗn hợp NPK 12 - 5 - 10 bón từ 3 - 5

Hoa na thuộc loại “cái chín trước” nghĩa là kg/cây.

nhụy cái chín trước và chỉ có thể thụ phấn được

- Phòng trừ sâu bệnh: Chủ động và kịp thời trong một thời gian ngắn. Khi nhụy cái thụ

đối với một số sâu bệnh dễ phát sinh thành dịch phấn được thì bao phấn của cùng hoa đó chưa như bọ gù hay bọ vòi voi, rệp phấn, bọ xít nở, do đó không, hay rất ít khả năng phấn có muỗi, ruồi hại quả, bệnh đốm lá gây rụng lá thể thụ cho nhụy cái cùng hoa.

hàng loạt.

Hạt phấn na lớn nên không thể thụ phấn nhờ

- Bón vôi chống chua đất: đất trồng na phải gió mà phải nhờ tới côn trùng môi giới mang có độ pH từ 7 - 8, do vậy quá trình trồng na lâu phấn từ hoa khác tới. Đó là con bọ Nitidulid sẽ làm cho đất bị rửa trôi và độ pH đất bị giảm thuộc bộ cánh cứng, bọ cánh tơ, bọ xít, dán và đi gây chua đất, cây sinh trưởng kém, hay bị

ruồi. Côn trùng môi giới nhiều khi ít hoặc bệnh thối rễ. Cần phải bón vôi hàng năm từ 20 -

không có nên nhụy cái không được thụ phấn và 30 kg/sào.

bị rụng, nếu một phần nhụy cái được thụ phấn 149

150

https://thuviensach.vn

thì quả phức hợp có thể kết quả nhưng ít múi cho phấn dính vào nhụy cái, chú ý phết đều để

nên bé hoặc hình thù méo mó.

tránh quả bị lép do các nhụy cái không được Để tăng cường thụ phấn cho na người ta thụ phấn hết.

thường nuôi thả con bọ thụ phấn vào vườn na Ở Chi Lăng, Lạng Sơn, người dân tự sáng chế

hoặc thụ phấn nhân tạo bằng các dụng cụ thụ

ra dụng cụ thụ phấn cho na bằng một ống giấy phấn như “súng”, ống thổi hoặc bút lông.

cuộn tròn dài khoảng 20cm, đường kính khoảng Chọn hoa để thụ phấn người ta thường chọn 0,6 - 0,7cm. Trong ống giấy là một pitông bằng những hoa to mọc ở thân, cành chính phân bố

tre hoặc gỗ vót tròn vừa khít với đường kính đều trên cây. Hái bỏ tất cả các hoa nhỏ, những trong của ống giấy. Kéo pitông xuống 1/2 hoặc hoa phát triển không cân đối, những hoa ở

1/3 ống giấy để đổ hạt phấn vào đến đầy miệng ngoài chóp cành, cành nhỏ. Hoa để lấy phấn ống. Khi thụ phấn người ta chỉ cần đưa đầu ống cũng chọn những hoa có 3 cánh trong đã nở

có phấn sát với nhụy và đẩy nhẹ pitông lên là tách rời nhau hoàn toàn, túi phấn của nhị đực phấn đã có thể dính vào đầu nhụy. Cứ làm liên đã chuyển sang màu đen, không lấy những hoa tục hết hoa này đến hoa khác, đến khi hết phấn bao phấn chưa chín (màu trắng) hoặc bao phấn lại đổ tiếp phấn vào ống giấy.

đã quá già màu đen sẫm. Nên hái vào lúc chiều Thời gian thụ phấn tốt nhất từ 8 - 10 giờ

mát, khoảng 4 - 5 giờ chiều.

sáng, hoa nào nở trước thụ phấn trước, hoa nở

Cho các hoa này vào túi nilon hoặc túi giấy sau tiếp tục thụ phấn các lần tiếp theo.

đem về để nơi khô mát, qua đêm cho hoa nở

hoàn toàn, bao phấn rời khỏi trục hoa. Bao

Câu hỏi 63: Xin cho biết kinh nghiệm trồng na phấn nứt và phấn màu kem rơi ra túi. Dùng trên đất dốc núi đá ở Chi Lăng, Lạng Sơn?

kẹp bao phấn rũ vào cốc thủy tinh hay đĩa, rồi

Trả lời:

bỏ xác bao phấn cùng cuống, cánh, nhị hoa, đậy kín lại.

Ở nước ta na được trồng ở hầu hết các địa Thụ phấn thường tiến hành vào buổi sáng từ

phương trong cả nước, có nhiều vùng na lớn 8 - 10 giờ khi những hoa có 3 cánh trong đã nở, tập trung như: Vùng na Bà Đen, Tây Ninh đầu nhụy đã chuyển sang màu trắng, có nhiều (khoảng 3.060ha), Tân Thành, Châu Đức -

chất dính. Có thể dùng bút lông hay que bông Thành phố Vũng Tàu (800 - 900ha), vùng na chấm vào phấn rồi chấm vào đầu nhụy cái để

Ninh Thuận, Đồng Nai (800 - 900ha), vùng na 151

152

https://thuviensach.vn

thì quả phức hợp có thể kết quả nhưng ít múi cho phấn dính vào nhụy cái, chú ý phết đều để

nên bé hoặc hình thù méo mó.

tránh quả bị lép do các nhụy cái không được Để tăng cường thụ phấn cho na người ta thụ phấn hết.

thường nuôi thả con bọ thụ phấn vào vườn na Ở Chi Lăng, Lạng Sơn, người dân tự sáng chế

hoặc thụ phấn nhân tạo bằng các dụng cụ thụ

ra dụng cụ thụ phấn cho na bằng một ống giấy phấn như “súng”, ống thổi hoặc bút lông.

cuộn tròn dài khoảng 20cm, đường kính khoảng Chọn hoa để thụ phấn người ta thường chọn 0,6 - 0,7cm. Trong ống giấy là một pitông bằng những hoa to mọc ở thân, cành chính phân bố

tre hoặc gỗ vót tròn vừa khít với đường kính đều trên cây. Hái bỏ tất cả các hoa nhỏ, những trong của ống giấy. Kéo pitông xuống 1/2 hoặc hoa phát triển không cân đối, những hoa ở

1/3 ống giấy để đổ hạt phấn vào đến đầy miệng ngoài chóp cành, cành nhỏ. Hoa để lấy phấn ống. Khi thụ phấn người ta chỉ cần đưa đầu ống cũng chọn những hoa có 3 cánh trong đã nở

có phấn sát với nhụy và đẩy nhẹ pitông lên là tách rời nhau hoàn toàn, túi phấn của nhị đực phấn đã có thể dính vào đầu nhụy. Cứ làm liên đã chuyển sang màu đen, không lấy những hoa tục hết hoa này đến hoa khác, đến khi hết phấn bao phấn chưa chín (màu trắng) hoặc bao phấn lại đổ tiếp phấn vào ống giấy.

đã quá già màu đen sẫm. Nên hái vào lúc chiều Thời gian thụ phấn tốt nhất từ 8 - 10 giờ

mát, khoảng 4 - 5 giờ chiều.

sáng, hoa nào nở trước thụ phấn trước, hoa nở

Cho các hoa này vào túi nilon hoặc túi giấy sau tiếp tục thụ phấn các lần tiếp theo.

đem về để nơi khô mát, qua đêm cho hoa nở

hoàn toàn, bao phấn rời khỏi trục hoa. Bao

Câu hỏi 63: Xin cho biết kinh nghiệm trồng na phấn nứt và phấn màu kem rơi ra túi. Dùng trên đất dốc núi đá ở Chi Lăng, Lạng Sơn?

kẹp bao phấn rũ vào cốc thủy tinh hay đĩa, rồi

Trả lời:

bỏ xác bao phấn cùng cuống, cánh, nhị hoa, đậy kín lại.

Ở nước ta na được trồng ở hầu hết các địa Thụ phấn thường tiến hành vào buổi sáng từ

phương trong cả nước, có nhiều vùng na lớn 8 - 10 giờ khi những hoa có 3 cánh trong đã nở, tập trung như: Vùng na Bà Đen, Tây Ninh đầu nhụy đã chuyển sang màu trắng, có nhiều (khoảng 3.060ha), Tân Thành, Châu Đức -

chất dính. Có thể dùng bút lông hay que bông Thành phố Vũng Tàu (800 - 900ha), vùng na chấm vào phấn rồi chấm vào đầu nhụy cái để

Ninh Thuận, Đồng Nai (800 - 900ha), vùng na 151

152

https://thuviensach.vn

Đông Triều - Quảng Ninh (khoảng 1.000ha), chất lượng ổn định cần phải thực hiện một số

vùng na Lục Nam - Bắc Giang (khoảng 600 -

biện pháp kỹ thuật chủ yếu sau:

700ha)... Tuy nhiên, những vùng na lớn này không được nhiều người biết đến bằng vùng na 1. Giữ ẩm cho đất và chống xói mòn Chi Lăng tỉnh Lạng Sơn, bởi na Chi Lăng không Mặc dù quá trình phong hóa thành đất vẫn chỉ thơm ngon về chất lượng mà còn bởi tính tiếp tục diễn ra, song do địa hình dốc cộng với đặc thù của địa hình canh tác, trồng trọt.

việc cuốc xới chăm sóc na nên sự rửa trôi, xói Vùng na Chi Lăng (chính xác hơn là vùng na mòn diễn ra rất mạnh trong mùa mưa (từ cuối Chi Lăng - Hữu Lũng (Lạng Sơn) có diện tích tháng 5 đến đầu tháng 9) và rất khô hạn trong trên 3.000ha (Chi Lăng 2.395ha, Hữu Lũng mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau). Để

934ha) chủ yếu là na dai có nguồn gốc từ xã giữ được ẩm cho cây trong mùa khô và chống Minh Khai, huyện Hoài Đức (Hà Tây cũ) do xói mòn trong mùa mưa, người dân thường tận người dân mang theo khi đi xây dựng vùng dụng những cỏ, rác thu được trên núi tủ gốc kinh tế mới ở Chi Lăng từ năm 1960. Điều đặc cây quanh năm. Nhiều gia đình còn xếp đá biệt là na chỉ trồng ở chân núi và trên sườn núi xung quanh gốc cây để ngăn đất trôi hoặc xây đá vôi (thậm chí cả trên đỉnh núi) nơi có các dải những bể chứa nước trên núi với những mái đất hẹp xen lẫn với đá hoặc các hốc đá có đất, hứng nước mưa bằng tấm nilon hoặc tấm lợp độ dốc lớn, đôi khi hiểm trở. Người dân Chi phibro ximăng để lấy nước tưới bổ sung cho na Lăng cho biết na chỉ trồng ở núi đá mới cho chất trong những thời kỳ khô hạn, nhất là thời kỳ nở

lượng ngon, ngọt, còn trồng ở núi đất thì quả

hoa và quả non vào tháng 4, tháng 5.

chua và không thơm, giá trị thấp, khó bán.

Trồng na trên đất núi đá có ưu điểm là 2. Hàng năm phải đốn tỉa đau để khống chế độ

những năm đầu không phải đầu tư chăm sóc cao, kích thích cành xuân và làm cho cây trẻ lại nhiều do đất ở các hốc đá phong hóa từ đá vôi Na là cây rụng lá mùa đông, nếu để tự nhiên tích tụ rất nhiều mùn và khoáng chất. Tuy hoặc cắt tỉa nhẹ sau thu hoạch (cắt tỉa những nhiên, sau nhiều năm trồng lượng đất cũng như

cành tăm, cành sâu, bệnh, hoặc cành già cỗi...) dinh dưỡng bị rửa trôi xói mòn.

thì quá trình rụng lá của na kéo dài ảnh hưởng Theo kinh nghiệm của người trồng na, muốn tới sự bật mầm và sinh trưởng của cành xuân.

duy trì vườn na trên núi đá lâu dài, cho năng suất, Hàng năm sau thu hoạch khoảng 2 tháng 153

154

https://thuviensach.vn

Đông Triều - Quảng Ninh (khoảng 1.000ha), chất lượng ổn định cần phải thực hiện một số

vùng na Lục Nam - Bắc Giang (khoảng 600 -

biện pháp kỹ thuật chủ yếu sau:

700ha)... Tuy nhiên, những vùng na lớn này không được nhiều người biết đến bằng vùng na 1. Giữ ẩm cho đất và chống xói mòn Chi Lăng tỉnh Lạng Sơn, bởi na Chi Lăng không Mặc dù quá trình phong hóa thành đất vẫn chỉ thơm ngon về chất lượng mà còn bởi tính tiếp tục diễn ra, song do địa hình dốc cộng với đặc thù của địa hình canh tác, trồng trọt.

việc cuốc xới chăm sóc na nên sự rửa trôi, xói Vùng na Chi Lăng (chính xác hơn là vùng na mòn diễn ra rất mạnh trong mùa mưa (từ cuối Chi Lăng - Hữu Lũng (Lạng Sơn) có diện tích tháng 5 đến đầu tháng 9) và rất khô hạn trong trên 3.000ha (Chi Lăng 2.395ha, Hữu Lũng mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau). Để

934ha) chủ yếu là na dai có nguồn gốc từ xã giữ được ẩm cho cây trong mùa khô và chống Minh Khai, huyện Hoài Đức (Hà Tây cũ) do xói mòn trong mùa mưa, người dân thường tận người dân mang theo khi đi xây dựng vùng dụng những cỏ, rác thu được trên núi tủ gốc kinh tế mới ở Chi Lăng từ năm 1960. Điều đặc cây quanh năm. Nhiều gia đình còn xếp đá biệt là na chỉ trồng ở chân núi và trên sườn núi xung quanh gốc cây để ngăn đất trôi hoặc xây đá vôi (thậm chí cả trên đỉnh núi) nơi có các dải những bể chứa nước trên núi với những mái đất hẹp xen lẫn với đá hoặc các hốc đá có đất, hứng nước mưa bằng tấm nilon hoặc tấm lợp độ dốc lớn, đôi khi hiểm trở. Người dân Chi phibro ximăng để lấy nước tưới bổ sung cho na Lăng cho biết na chỉ trồng ở núi đá mới cho chất trong những thời kỳ khô hạn, nhất là thời kỳ nở

lượng ngon, ngọt, còn trồng ở núi đất thì quả

hoa và quả non vào tháng 4, tháng 5.

chua và không thơm, giá trị thấp, khó bán.

Trồng na trên đất núi đá có ưu điểm là 2. Hàng năm phải đốn tỉa đau để khống chế độ

những năm đầu không phải đầu tư chăm sóc cao, kích thích cành xuân và làm cho cây trẻ lại nhiều do đất ở các hốc đá phong hóa từ đá vôi Na là cây rụng lá mùa đông, nếu để tự nhiên tích tụ rất nhiều mùn và khoáng chất. Tuy hoặc cắt tỉa nhẹ sau thu hoạch (cắt tỉa những nhiên, sau nhiều năm trồng lượng đất cũng như

cành tăm, cành sâu, bệnh, hoặc cành già cỗi...) dinh dưỡng bị rửa trôi xói mòn.

thì quá trình rụng lá của na kéo dài ảnh hưởng Theo kinh nghiệm của người trồng na, muốn tới sự bật mầm và sinh trưởng của cành xuân.

duy trì vườn na trên núi đá lâu dài, cho năng suất, Hàng năm sau thu hoạch khoảng 2 tháng 153

154

https://thuviensach.vn

(đầu tháng 12) người dân thường đốn đau đến lá Boom Flower, phun ít nhất 2 lần sau khi thu tận cành cấp 2 (độ cao cây chỉ còn khoảng 2 -

hoạch khoảng 20 ngày, lần sau cách lần trước 15

2,5m) thì cành xuân bật mầm tập trung, sớm ngày. Khi phun phân bón lá cho na nên phun hơn và có thời gian sinh trưởng dài hơn, tạo điều vào lúc trời nắng nhẹ, nhiệt độ không quá 30oC

kiện thuận lợi cho việc ra hoa và đậu quả tốt.

và phun dưới mặt lá vì khí khổng của lá na nằm Đốn đau còn tạo điều kiện thuận tiện cho việc ở phía dưới mặt lá và chỉ mở khi nhiệt độ

chăm sóc, thu hoạch đặc biệt là công việc thụ

không khí dưới 30oC.

phấn bổ sung cho hoa và trẻ hóa lại vườn na.

4. Bón phân thúc lộc và đón hoa 3. Bón phân phục hồi cây sau thu hoạch: Đợt bón thúc lộc và đón hoa cần thực hiện Cây na trong quá trình nuôi quả, kéo dài tới ngay đầu tháng 2. Bón mỗi cây 3kg phân NPK

4 - 5 tháng, đã phải huy động một số lượng lớn Lâm Thao 5 - 10 - 3, hoặc 1kg NPK Việt Nhật các chất dinh dưỡng. Do vậy sau thu hoạch cần 15 - 15 - 15 cùng với 15 - 20kg phân hữu cơ

phải bón cho cây một lượng dinh dưỡng nhất hoai mục (nếu không có phân hữu cơ có thể

định để bù lại lượng dinh dưỡng mang đi theo thay thế bằng phân hữu cơ vi sinh hoặc Sông quả và để cho cây tiếp tục sinh trưởng, phân Gianh với lượng 1kg/cây hoặc các loại phân hóa mầm hoa cho vụ quả tiếp theo.

hữu cơ sinh học khác). Cần giữ ẩm liên tục cho Người dân Chi Lăng thường bón sớm ngay cây bằng cách tủ gốc và tưới nước bổ sung nếu sau thu hoạch (tháng 9) để tận dụng được có điều kiện.

lượng mưa cuối mùa hòa tan phân. Lượng phân bón cho mỗi cây tùy theo loại phân. Nếu là 5. Bón phân thúc quả

phân NPK Lâm Thao 5 - 10 - 3 bón mỗi cây từ

Vào tháng 6, khi quả có đường kính 3 - 5cm, 2 - 3 kg. Phân NPK Việt Nhật 15 - 15 - 15, bón mỗi thấy bộ lá na xanh tốt thì chỉ cần bón phân kali cây 0,5 - 1,0kg; phân NPK Bình Điền 18 - 12 - 8

1 - 2kg/cây. Nếu bộ lá xanh vàng tức là có biểu bón mỗi cây 0,5 - 1,0 kg.

hiện thiếu dinh dưỡng thì sử dụng phân hỗn Nếu thời tiết có biểu hiện hạn sớm, nên kết hợp NPK 12 - 5 - 10 bón cho mỗi cây từ 3 - 5kg hợp bón phân qua đất với phân bón qua lá. Có tùy theo tình trạng của cây. Khi bón không cần thể sử dụng phân bón lá Thiên nông 10 - 35 -

đào rãnh xung quanh tán mà nên đào 4 hố nhỏ

25+E pha 1kg trong 200 lít nước hoặc phân bón theo hình chiếu của tán để bón phân vào.

155

156

https://thuviensach.vn

(đầu tháng 12) người dân thường đốn đau đến lá Boom Flower, phun ít nhất 2 lần sau khi thu tận cành cấp 2 (độ cao cây chỉ còn khoảng 2 -

hoạch khoảng 20 ngày, lần sau cách lần trước 15

2,5m) thì cành xuân bật mầm tập trung, sớm ngày. Khi phun phân bón lá cho na nên phun hơn và có thời gian sinh trưởng dài hơn, tạo điều vào lúc trời nắng nhẹ, nhiệt độ không quá 30oC

kiện thuận lợi cho việc ra hoa và đậu quả tốt.

và phun dưới mặt lá vì khí khổng của lá na nằm Đốn đau còn tạo điều kiện thuận tiện cho việc ở phía dưới mặt lá và chỉ mở khi nhiệt độ

chăm sóc, thu hoạch đặc biệt là công việc thụ

không khí dưới 30oC.

phấn bổ sung cho hoa và trẻ hóa lại vườn na.

4. Bón phân thúc lộc và đón hoa 3. Bón phân phục hồi cây sau thu hoạch: Đợt bón thúc lộc và đón hoa cần thực hiện Cây na trong quá trình nuôi quả, kéo dài tới ngay đầu tháng 2. Bón mỗi cây 3kg phân NPK

4 - 5 tháng, đã phải huy động một số lượng lớn Lâm Thao 5 - 10 - 3, hoặc 1kg NPK Việt Nhật các chất dinh dưỡng. Do vậy sau thu hoạch cần 15 - 15 - 15 cùng với 15 - 20kg phân hữu cơ

phải bón cho cây một lượng dinh dưỡng nhất hoai mục (nếu không có phân hữu cơ có thể

định để bù lại lượng dinh dưỡng mang đi theo thay thế bằng phân hữu cơ vi sinh hoặc Sông quả và để cho cây tiếp tục sinh trưởng, phân Gianh với lượng 1kg/cây hoặc các loại phân hóa mầm hoa cho vụ quả tiếp theo.

hữu cơ sinh học khác). Cần giữ ẩm liên tục cho Người dân Chi Lăng thường bón sớm ngay cây bằng cách tủ gốc và tưới nước bổ sung nếu sau thu hoạch (tháng 9) để tận dụng được có điều kiện.

lượng mưa cuối mùa hòa tan phân. Lượng phân bón cho mỗi cây tùy theo loại phân. Nếu là 5. Bón phân thúc quả

phân NPK Lâm Thao 5 - 10 - 3 bón mỗi cây từ

Vào tháng 6, khi quả có đường kính 3 - 5cm, 2 - 3 kg. Phân NPK Việt Nhật 15 - 15 - 15, bón mỗi thấy bộ lá na xanh tốt thì chỉ cần bón phân kali cây 0,5 - 1,0kg; phân NPK Bình Điền 18 - 12 - 8

1 - 2kg/cây. Nếu bộ lá xanh vàng tức là có biểu bón mỗi cây 0,5 - 1,0 kg.

hiện thiếu dinh dưỡng thì sử dụng phân hỗn Nếu thời tiết có biểu hiện hạn sớm, nên kết hợp NPK 12 - 5 - 10 bón cho mỗi cây từ 3 - 5kg hợp bón phân qua đất với phân bón qua lá. Có tùy theo tình trạng của cây. Khi bón không cần thể sử dụng phân bón lá Thiên nông 10 - 35 -

đào rãnh xung quanh tán mà nên đào 4 hố nhỏ

25+E pha 1kg trong 200 lít nước hoặc phân bón theo hình chiếu của tán để bón phân vào.

155

156

https://thuviensach.vn

6. Bón vôi chống chua 25WG, Trebon 10EC, Bulldock 25EC, hoặc Na là cây ưa độ pH từ trung tính đến kiềm Vimatrine.

yếu (pH từ 7 - 8) nên chỉ sinh trưởng tốt, cho b) Ruồi hại quả (Bactrocera dorsalis Hendel ): Hại năng suất cao, chất lượng cao trên đất quanh quả từ khi quả chưa lớn. Ruồi cái dùng ống đẻ

núi đá vôi. Do trồng trọt lâu năm, đất bị rửa trôi trứng chọc thủng vỏ quả và đẻ trứng vào trong và dần bị chua làm cây na sinh trưởng kém, khó phần thịt quả, thời gian ủ trứng khoảng 1 - 2 ngày chăm sóc, hay bị bệnh thối rễ. Cần bón vôi cho sau đó nở thành dòi, gây thối trong quả, tạo vết na hàng năm khoảng 1 - 2kg vôi bột cho một thương cho các nấm bệnh khác phát triển.

cây. Bón vôi khi đất ẩm, rải đều vôi xung quanh Phòng trừ bằng bẫy bả Vizubon - D hoặc gốc cây, xới nông, trộn đều vôi với đất. Chú ý Ruvacon để bẫy và diệt ruồi đục. Có thể phun chỉ bón vôi trước hoặc sau khi bón các loại phân bả protein của Viện Bảo vệ thực vật hoặc Viện vô cơ khác từ 10 - 15 ngày để tránh làm bung Cây ăn quả miền Nam.

trôi các chất dinh dưỡng của các loại phân.

c) Rệp sáp phấn ( Planococcus lilacilus Cockerell ): Chích hút hại trên lá, quả na và một số cây ăn 7. Thụ phấn bổ sung cho na

quả khác. Phòng trị phải thường xuyên cắt bỏ

Để tăng tỷ lệ đậu quả, na cần được thụ phấn những cành bị sâu bệnh, những quả, cành có bổ sung. Người ta thường nuôi thả con bọ thụ

rệp đeo bám. Trừ kiến là côn trùng mang rệp từ

phấn vào vườn na hoặc thụ phấn nhân tạo bằng cành này sang cành khác, bằng cách dọn sạch cỏ

các dụng cụ thụ phấn như “súng”, ống thổi rác nơi trú ngụ của kiến. Dùng Padan Basudin hoặc bút lông.

hoăc Regent bột rải xung quanh gốc để trừ kiến.

Thường xuyên theo dõi phát hiện rệp sáp để

Câu hỏi 64: Na thường bị các loại sâu bệnh gì?

tiến hành trừ bằng dầu quanh gốc để trừ kiến.

Xin cho biết cách phòng trừ ?

Thường xuyên theo dõi phát hiện rệp sáp để

Trả lời:

tiến hành trừ bằng dầu khoáng DC - Tron Plus 0,5%, thuốc hóa học như Oneol 20 EC, Dragon 1. Cây na thường có các loại sâu hại chính gồm: 58EC, Vicondor.

a) Bọ xít muỗi ( Helopentis theivora Waterhouse): d) Bọ vòi voi hại hoa

Phát sinh mạnh trong các tháng 7 - 8 và 10 - 12.

Bọ trưởng thành là một loại bọ cánh cứng Phòng trừ bằng thuốc hóa học, thuốc Actara màu nâu nhạt, đầu kéo dài ra phía trước trông 157

158

https://thuviensach.vn

6. Bón vôi chống chua 25WG, Trebon 10EC, Bulldock 25EC, hoặc Na là cây ưa độ pH từ trung tính đến kiềm Vimatrine.

yếu (pH từ 7 - 8) nên chỉ sinh trưởng tốt, cho b) Ruồi hại quả (Bactrocera dorsalis Hendel ): Hại năng suất cao, chất lượng cao trên đất quanh quả từ khi quả chưa lớn. Ruồi cái dùng ống đẻ

núi đá vôi. Do trồng trọt lâu năm, đất bị rửa trôi trứng chọc thủng vỏ quả và đẻ trứng vào trong và dần bị chua làm cây na sinh trưởng kém, khó phần thịt quả, thời gian ủ trứng khoảng 1 - 2 ngày chăm sóc, hay bị bệnh thối rễ. Cần bón vôi cho sau đó nở thành dòi, gây thối trong quả, tạo vết na hàng năm khoảng 1 - 2kg vôi bột cho một thương cho các nấm bệnh khác phát triển.

cây. Bón vôi khi đất ẩm, rải đều vôi xung quanh Phòng trừ bằng bẫy bả Vizubon - D hoặc gốc cây, xới nông, trộn đều vôi với đất. Chú ý Ruvacon để bẫy và diệt ruồi đục. Có thể phun chỉ bón vôi trước hoặc sau khi bón các loại phân bả protein của Viện Bảo vệ thực vật hoặc Viện vô cơ khác từ 10 - 15 ngày để tránh làm bung Cây ăn quả miền Nam.

trôi các chất dinh dưỡng của các loại phân.

c) Rệp sáp phấn ( Planococcus lilacilus Cockerell ): Chích hút hại trên lá, quả na và một số cây ăn 7. Thụ phấn bổ sung cho na

quả khác. Phòng trị phải thường xuyên cắt bỏ

Để tăng tỷ lệ đậu quả, na cần được thụ phấn những cành bị sâu bệnh, những quả, cành có bổ sung. Người ta thường nuôi thả con bọ thụ

rệp đeo bám. Trừ kiến là côn trùng mang rệp từ

phấn vào vườn na hoặc thụ phấn nhân tạo bằng cành này sang cành khác, bằng cách dọn sạch cỏ

các dụng cụ thụ phấn như “súng”, ống thổi rác nơi trú ngụ của kiến. Dùng Padan Basudin hoặc bút lông.

hoăc Regent bột rải xung quanh gốc để trừ kiến.

Thường xuyên theo dõi phát hiện rệp sáp để

Câu hỏi 64: Na thường bị các loại sâu bệnh gì?

tiến hành trừ bằng dầu quanh gốc để trừ kiến.

Xin cho biết cách phòng trừ ?

Thường xuyên theo dõi phát hiện rệp sáp để

Trả lời:

tiến hành trừ bằng dầu khoáng DC - Tron Plus 0,5%, thuốc hóa học như Oneol 20 EC, Dragon 1. Cây na thường có các loại sâu hại chính gồm: 58EC, Vicondor.

a) Bọ xít muỗi ( Helopentis theivora Waterhouse): d) Bọ vòi voi hại hoa

Phát sinh mạnh trong các tháng 7 - 8 và 10 - 12.

Bọ trưởng thành là một loại bọ cánh cứng Phòng trừ bằng thuốc hóa học, thuốc Actara màu nâu nhạt, đầu kéo dài ra phía trước trông 157

158

https://thuviensach.vn

giống cái vòi, miệng nhai ở cuối vòi. Bọ đều ăn, dinh dưỡng cung cấp cho cây, bị hại nặng lâu đục phá hoa, thường nấp trong cánh hoa.

ngày rễ bị hư hại hoàn toàn và cây bị chết.

Phòng trị: Phải sử dụng thuốc xông hơi Phòng trừ: Vườn cây phải luôn thoát nước, mạnh mới có thể xua đuổi được con trưởng không được để đọng nước sau khi mưa. Hàng thành và tiêu diệt ấu trùng. Các loại thuốc có năm bón bổ sung vôi và dùng thuốc Boócđô thể sử dụng là: Dragon 58EC pha 10ml cho 1

hoặc các loại thuốc gốc đồng tưới vào gốc 2 - 3

bình 8 lít nước, Sapo - super 20EC pha 25ml cho lần sẽ ngăn ngừa được bệnh.

1 bình 8 lít nước, Pyrinex pha 25ml cho 1 bình 8

lít nước, phun đẫm lên hoa trước khi đa số hoa

Câu hỏi 65: Xin cho biết kỹ thuật trồng na dai trên cây nở.

đạt năng suất cao?

2. Na có các loại bệnh hại chính gồm:

Trả lời:

a) Bệnh thán thư: Là bệnh phổ biến và nguy Có 2 khâu kĩ thuật then chốt sau:

hiểm nhất đối với na. Bệnh hại cả trên lá, ngọn, 1) Nhân giống:

hoa và quả. Trên lá, bệnh tạo thành các đốm nâu hình tròn, xung quanh viền vàng, lâu dần Na được trồng chủ yếu bằng hạt. Vào giữa hóa thành các vòng đen đồng tâm chứa các bào vụ chọn cây mẹ năng suất cao, chất lượng tốt, tử nấm. Trên ngọn, bệnh làm khô búp, hoa và đã cho thu 4 - 5 vụ quả ổn định. Chọn quả mắt quả. Quả non bị bệnh thì khô đen và rụng. Quả

to, tròn đều, trọng lượng 200 - 300g/quả, để chín lớn có thể bị khô đen một phần.

kỹ. Sau khi ăn, thu lấy hạt cho vào rổ nhựa mắt Biện pháp phòng trừ:

nhỏ, dùng tro bếp, cát to xát bỏ hết thịt quả, đãi Phun phòng từ khi quả nhỏ đến trước thu sạch, phơi khô giòn trong nắng nhẹ 20 - 30oC

hoạch 10 ngày, định kỳ 15 ngày 1 lần bằng (không phơi vào buổi trưa nắng to), 15 - 20 ngày thuốc Bendazon 50WP pha 100g cho 1 bình 8 lít; sau đem gieo.

Carberazim 500FL, pha 15ml/8lít.

Trước khi gieo ngâm hạt trong nước sạch 12 -

b) Bệnh thối cổ rễ: do nấm Fusarium solani, cây 24 giờ, đãi sạch, ủ hạt trong cát ẩm. 15 - 20 ngày bị bệnh có biểu hiện sinh trưởng kém dần, lá sau hạt nứt nanh, cho vào bầu nylon thủng hai vàng và rụng, quả ít và nhỏ. Nấm sống trong đáy kích thước 5x20cm; chất độn bầu gồm 70%

đất phá hại bộ rễ, hạn chế sự hấp thu nước và đất bùn ải khô đập vụn + 29% phân chuồng 159

160

https://thuviensach.vn

giống cái vòi, miệng nhai ở cuối vòi. Bọ đều ăn, dinh dưỡng cung cấp cho cây, bị hại nặng lâu đục phá hoa, thường nấp trong cánh hoa.

ngày rễ bị hư hại hoàn toàn và cây bị chết.

Phòng trị: Phải sử dụng thuốc xông hơi Phòng trừ: Vườn cây phải luôn thoát nước, mạnh mới có thể xua đuổi được con trưởng không được để đọng nước sau khi mưa. Hàng thành và tiêu diệt ấu trùng. Các loại thuốc có năm bón bổ sung vôi và dùng thuốc Boócđô thể sử dụng là: Dragon 58EC pha 10ml cho 1

hoặc các loại thuốc gốc đồng tưới vào gốc 2 - 3

bình 8 lít nước, Sapo - super 20EC pha 25ml cho lần sẽ ngăn ngừa được bệnh.

1 bình 8 lít nước, Pyrinex pha 25ml cho 1 bình 8

lít nước, phun đẫm lên hoa trước khi đa số hoa

Câu hỏi 65: Xin cho biết kỹ thuật trồng na dai trên cây nở.

đạt năng suất cao?

2. Na có các loại bệnh hại chính gồm:

Trả lời:

a) Bệnh thán thư: Là bệnh phổ biến và nguy Có 2 khâu kĩ thuật then chốt sau:

hiểm nhất đối với na. Bệnh hại cả trên lá, ngọn, 1) Nhân giống:

hoa và quả. Trên lá, bệnh tạo thành các đốm nâu hình tròn, xung quanh viền vàng, lâu dần Na được trồng chủ yếu bằng hạt. Vào giữa hóa thành các vòng đen đồng tâm chứa các bào vụ chọn cây mẹ năng suất cao, chất lượng tốt, tử nấm. Trên ngọn, bệnh làm khô búp, hoa và đã cho thu 4 - 5 vụ quả ổn định. Chọn quả mắt quả. Quả non bị bệnh thì khô đen và rụng. Quả

to, tròn đều, trọng lượng 200 - 300g/quả, để chín lớn có thể bị khô đen một phần.

kỹ. Sau khi ăn, thu lấy hạt cho vào rổ nhựa mắt Biện pháp phòng trừ:

nhỏ, dùng tro bếp, cát to xát bỏ hết thịt quả, đãi Phun phòng từ khi quả nhỏ đến trước thu sạch, phơi khô giòn trong nắng nhẹ 20 - 30oC

hoạch 10 ngày, định kỳ 15 ngày 1 lần bằng (không phơi vào buổi trưa nắng to), 15 - 20 ngày thuốc Bendazon 50WP pha 100g cho 1 bình 8 lít; sau đem gieo.

Carberazim 500FL, pha 15ml/8lít.

Trước khi gieo ngâm hạt trong nước sạch 12 -

b) Bệnh thối cổ rễ: do nấm Fusarium solani, cây 24 giờ, đãi sạch, ủ hạt trong cát ẩm. 15 - 20 ngày bị bệnh có biểu hiện sinh trưởng kém dần, lá sau hạt nứt nanh, cho vào bầu nylon thủng hai vàng và rụng, quả ít và nhỏ. Nấm sống trong đáy kích thước 5x20cm; chất độn bầu gồm 70%

đất phá hại bộ rễ, hạn chế sự hấp thu nước và đất bùn ải khô đập vụn + 29% phân chuồng 159

160

https://thuviensach.vn

mục + 1% supe lân, hạt đặt sâu 2 - 3cm. Xếp bầu Chăm sóc thời kỳ kinh doanh: Bón làm 3 đợt thành luống, làm giàn che mưa to, nắng rát, trong năm, đợt 1 vào tháng 2; đợt 2 vào tháng 6; sương lạnh. Cây con 2 - 3 tháng tuổi cao 20 -

đợt 3 sau khi thu quả tháng 9.

25cm, có 5 - 6 lá thật, thân mập thì xuất vườn.

Đốn trẻ: Na sau khi cho thu hoạch 3 vụ thì Có thể nhân giống na bằng phương pháp quả nhỏ dần, cây cao khó lấy quả. Cần đốn trẻ

nhân giống vô tính (ghép mắt, ghép áp, ghép lại từ năm thứ 5 trở đi, cứ 3 năm đốn một lần.

cành). Gốc ghép dùng cây gieo bằng hạt của nó Lần đốn đầu cách mặt đất 0,5m, lần sau cách hoặc mãng cầu xiêm, bình bát. Khi đường kính lần trước 0,2 - 0,3m.

cây đạt 0,8 - 1cm có thể tiến hành ghép. Mắt Kích thích cây ra hoa, quả sớm: Để có na bán ghép lấy trên cành đã rụng lá. Nếu gỗ đủ già vào tháng 7 (giá gấp 1,5 lần chính vụ) thì từ đầu mà lá chưa rụng thì cắt phiến lá để lại cuống, 2

tháng 11 tiến hành phun Ethell (3 lọ thuốc rấm tuần sau cuống sẽ rụng và có thể lấy mắt ghép.

chuối Trung Quốc 15ml pha với 10 lít nước) lên tán lá, sau 10 - 15 ngày vặt hết lá na xanh còn 2) Trồng và chăm sóc

lại, cây sẽ ra hoa vào đầu tháng 4.

Đất đồi dốc dưới 150, tầng đất đáy dưới 1m, tốt nhất là đất dỏi cơm, đất đá vôi. Na ưa độ pH

Câu hỏi 66: Xin cho biết bí quyết trồng mãng trung tính. Đất chua cần bón 30g vôi bột/sào cầu xiêm?

Bắc Bộ/năm.

Trả lời:

Trồng tháng 2 - 4, vụ thu trồng tháng 8 - 10.

Na dai nên trồng mật độ cao, mỗi cây chiếm Huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang đang diện tích 2x3m, hố trồng được chuẩn bị trước 2 -

hoàn chỉnh dự án trồng 400ha mãng cầu xiêm.

3 tháng. Cây trồng ở giữa hố, bầu đặt ngang với Mãng cầu xiêm (ghép với cây bình bát) cho thu mặt đất (không trồng sâu gây nghẹt rễ, sinh hoạch gấp nhiều lần trồng lúa. Dưới đây là trưởng kém), tưới nước, ấn cho chặt gốc, duy trì một số kinh nghiệm quý khi trồng cây mãng độ ẩm 70 - 80%.

cầu xiêm.

Chăm sóc thời kỳ kiến thiết cơ bản: Trong 3

Cây mãng cầu thường bị các loại sâu vẽ bùa, năm đầu cần bón nhiều đạm. Bón NPK tỷ lệ

rệp sáp, rầy xanh, côn trùng đục trái, bệnh thán 2:1:1. Cứ 1 - 2 tháng bón một lần khi thời tiết thư... gây hại. Đáng ngại nhất là con sên, loại mưa ẩm.

côn trùng có vòi chích hút trái gần thu hoạch.

161

162

https://thuviensach.vn

mục + 1% supe lân, hạt đặt sâu 2 - 3cm. Xếp bầu Chăm sóc thời kỳ kinh doanh: Bón làm 3 đợt thành luống, làm giàn che mưa to, nắng rát, trong năm, đợt 1 vào tháng 2; đợt 2 vào tháng 6; sương lạnh. Cây con 2 - 3 tháng tuổi cao 20 -

đợt 3 sau khi thu quả tháng 9.

25cm, có 5 - 6 lá thật, thân mập thì xuất vườn.

Đốn trẻ: Na sau khi cho thu hoạch 3 vụ thì Có thể nhân giống na bằng phương pháp quả nhỏ dần, cây cao khó lấy quả. Cần đốn trẻ

nhân giống vô tính (ghép mắt, ghép áp, ghép lại từ năm thứ 5 trở đi, cứ 3 năm đốn một lần.

cành). Gốc ghép dùng cây gieo bằng hạt của nó Lần đốn đầu cách mặt đất 0,5m, lần sau cách hoặc mãng cầu xiêm, bình bát. Khi đường kính lần trước 0,2 - 0,3m.

cây đạt 0,8 - 1cm có thể tiến hành ghép. Mắt Kích thích cây ra hoa, quả sớm: Để có na bán ghép lấy trên cành đã rụng lá. Nếu gỗ đủ già vào tháng 7 (giá gấp 1,5 lần chính vụ) thì từ đầu mà lá chưa rụng thì cắt phiến lá để lại cuống, 2

tháng 11 tiến hành phun Ethell (3 lọ thuốc rấm tuần sau cuống sẽ rụng và có thể lấy mắt ghép.

chuối Trung Quốc 15ml pha với 10 lít nước) lên tán lá, sau 10 - 15 ngày vặt hết lá na xanh còn 2) Trồng và chăm sóc

lại, cây sẽ ra hoa vào đầu tháng 4.

Đất đồi dốc dưới 150, tầng đất đáy dưới 1m, tốt nhất là đất dỏi cơm, đất đá vôi. Na ưa độ pH

Câu hỏi 66: Xin cho biết bí quyết trồng mãng trung tính. Đất chua cần bón 30g vôi bột/sào cầu xiêm?

Bắc Bộ/năm.

Trả lời:

Trồng tháng 2 - 4, vụ thu trồng tháng 8 - 10.

Na dai nên trồng mật độ cao, mỗi cây chiếm Huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang đang diện tích 2x3m, hố trồng được chuẩn bị trước 2 -

hoàn chỉnh dự án trồng 400ha mãng cầu xiêm.

3 tháng. Cây trồng ở giữa hố, bầu đặt ngang với Mãng cầu xiêm (ghép với cây bình bát) cho thu mặt đất (không trồng sâu gây nghẹt rễ, sinh hoạch gấp nhiều lần trồng lúa. Dưới đây là trưởng kém), tưới nước, ấn cho chặt gốc, duy trì một số kinh nghiệm quý khi trồng cây mãng độ ẩm 70 - 80%.

cầu xiêm.

Chăm sóc thời kỳ kiến thiết cơ bản: Trong 3

Cây mãng cầu thường bị các loại sâu vẽ bùa, năm đầu cần bón nhiều đạm. Bón NPK tỷ lệ

rệp sáp, rầy xanh, côn trùng đục trái, bệnh thán 2:1:1. Cứ 1 - 2 tháng bón một lần khi thời tiết thư... gây hại. Đáng ngại nhất là con sên, loại mưa ẩm.

côn trùng có vòi chích hút trái gần thu hoạch.

161

162

https://thuviensach.vn

Nhà vườn phải đi thăm trái, bắt tỉ mỉ từng con chính xong, ta tỉa cành, tạo tán, loại bỏ các cành vì loại này thuốc xịt không chết.

bị sâu bệnh và trái non. Tiếp đó bón phân Để cây mãng cầu xiêm không cao cho dễ lấy chuồng hoặc bón nhiều đạm và lân cho cây phấn, thụ phấn, tạo tán xòe đều thì phải ngắt phục hồi sức khỏe.

đọt từ lúc chồi ghép được khoảng 40cm. Khi Vào thời điểm tết Trung thu (rằm tháng 8), ta cây lớn không nên tỉa đọt, vì như vậy làm cây bắt đầu hái lá hoặc phun thuốc diệt cỏ ở nồng mất sức.

độ thấp cho cháy trụi toàn bộ lá. Sau đó, ngừng Bón phân cho cây mãng cầu cũng phải cân tưới nước khoảng 1 tuần, phun thuốc ngừa sâu đối đủ lượng NPK để cho cây cho trái to, da bệnh, giảm bón đạm và tăng lượng lân, kali.

láng, đầy đặn. Đừng để nước ngập liếp, cây dễ

Lượng phân bón cho một gốc cây là khoảng 10 -

bị chết "nhát".

15 kg phân chuồng ủ hoai, 300 - 400g NPK (20 -

20 - 15), 1kg lân, 1kg phân hữu cơ và khoảng

Câu hỏi 67: Xin cho biết cách xử lý mãng cầu ra hoa trái vụ?

100g urê sữa. Và sau đó, cứ khoảng 10 - 15 ngày thì bón lại. Trung bình bón khoảng 8 - 10 đợt

Trả lời:

cho đến lúc thu hoạch.

Mãng cầu (miền Bắc gọi là na) được trồng ở

Sau khi lá rụng, khoảng nửa tháng sau cây nhiều nơi. Là loại cây có tính chịu hạn cao, cần bắt đầu ra hoa và sau khoảng 3 tháng 10 ngày thời tiết khô, thích hợp với nhiều loại đất như

thì thu hoạch trái. Trong thời gian này cần đất thịt, sỏi và thậm chí đất cát cũng có thể

phòng trừ rệp sáp, sâu đục trái và một số loại trồng được.

côn trùng gây hại khác. Nếu trên một chùm có Mãng cầu thu hoạch trái vào tháng 6, 7. Vào quá nhiều trái thì phải tỉa bỏ, chỉ để lại 1, 2 trái thời điểm này cũng là mùa của nhiều loại trái khỏe để trái phát triển to và nhanh hơn. Khi cây khác nên giá mãng cầu thường rẻ. Để giúp thấy mãng cầu đã nở gai, vỏ chuyển màu vàng, cho nông dân có thu nhập cao hơn, bà con có rãnh giữa các múi to, đầy lên thì nên thu hoạch, thể cho mãng cầu ra hoa trái vụ.

không nên để chín cây. Thời điểm tốt nhất để

Theo kinh nghiệm của nông dân thì chỉ nên thu hoạch là vào lúc sáng sớm và nên lót lá xử lý cho mãng cầu ra hoa trái vụ đối với mềm khi xếp trái vào giỏ để tránh bị dập trái những cây đã hơn 5 tuổi. Sau khi thu hoạch vụ

khi chín.

163

164

https://thuviensach.vn

Nhà vườn phải đi thăm trái, bắt tỉ mỉ từng con chính xong, ta tỉa cành, tạo tán, loại bỏ các cành vì loại này thuốc xịt không chết.

bị sâu bệnh và trái non. Tiếp đó bón phân Để cây mãng cầu xiêm không cao cho dễ lấy chuồng hoặc bón nhiều đạm và lân cho cây phấn, thụ phấn, tạo tán xòe đều thì phải ngắt phục hồi sức khỏe.

đọt từ lúc chồi ghép được khoảng 40cm. Khi Vào thời điểm tết Trung thu (rằm tháng 8), ta cây lớn không nên tỉa đọt, vì như vậy làm cây bắt đầu hái lá hoặc phun thuốc diệt cỏ ở nồng mất sức.

độ thấp cho cháy trụi toàn bộ lá. Sau đó, ngừng Bón phân cho cây mãng cầu cũng phải cân tưới nước khoảng 1 tuần, phun thuốc ngừa sâu đối đủ lượng NPK để cho cây cho trái to, da bệnh, giảm bón đạm và tăng lượng lân, kali.

láng, đầy đặn. Đừng để nước ngập liếp, cây dễ

Lượng phân bón cho một gốc cây là khoảng 10 -

bị chết "nhát".

15 kg phân chuồng ủ hoai, 300 - 400g NPK (20 -

20 - 15), 1kg lân, 1kg phân hữu cơ và khoảng

Câu hỏi 67: Xin cho biết cách xử lý mãng cầu ra hoa trái vụ?

100g urê sữa. Và sau đó, cứ khoảng 10 - 15 ngày thì bón lại. Trung bình bón khoảng 8 - 10 đợt

Trả lời:

cho đến lúc thu hoạch.

Mãng cầu (miền Bắc gọi là na) được trồng ở

Sau khi lá rụng, khoảng nửa tháng sau cây nhiều nơi. Là loại cây có tính chịu hạn cao, cần bắt đầu ra hoa và sau khoảng 3 tháng 10 ngày thời tiết khô, thích hợp với nhiều loại đất như

thì thu hoạch trái. Trong thời gian này cần đất thịt, sỏi và thậm chí đất cát cũng có thể

phòng trừ rệp sáp, sâu đục trái và một số loại trồng được.

côn trùng gây hại khác. Nếu trên một chùm có Mãng cầu thu hoạch trái vào tháng 6, 7. Vào quá nhiều trái thì phải tỉa bỏ, chỉ để lại 1, 2 trái thời điểm này cũng là mùa của nhiều loại trái khỏe để trái phát triển to và nhanh hơn. Khi cây khác nên giá mãng cầu thường rẻ. Để giúp thấy mãng cầu đã nở gai, vỏ chuyển màu vàng, cho nông dân có thu nhập cao hơn, bà con có rãnh giữa các múi to, đầy lên thì nên thu hoạch, thể cho mãng cầu ra hoa trái vụ.

không nên để chín cây. Thời điểm tốt nhất để

Theo kinh nghiệm của nông dân thì chỉ nên thu hoạch là vào lúc sáng sớm và nên lót lá xử lý cho mãng cầu ra hoa trái vụ đối với mềm khi xếp trái vào giỏ để tránh bị dập trái những cây đã hơn 5 tuổi. Sau khi thu hoạch vụ

khi chín.

163

164

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 68: Kinh nghiệm thụ phấn bổ sung cho (những hoa này thường cho quả to) đã phát mãng cầu gai?

triển thành thục tức là quan sát phần nướu nhụy có màu ánh như mật có chứa nhiều bao

Trả lời:

phấn còn trắng (quét 2 - 3 lần cho nhụy thụ

Mãng cầu gai (mãng cầu xiêm) là loại trái phấn hoàn toàn). Những hoa được thụ phấn bổ

cây phổ biến ở đồng bằng sông Cửu Long. Cây sung thường cho tỷ lệ đậu trái rất cao và trái có thể cho trái mà không cần thụ phấn chéo ở

không bị méo.

cây khác. Tuy nhiên khả năng tự thụ phấn của cây rất thấp do nhị đực và nhụy cái trên cùng

Câu hỏi 69: Xin cho biết kĩ thuật ghép xoài một hoa thường chín không cùng thời gian, như thế nào?

nhất là khi trời lạnh và khô, hay thụ phấn

Trả lời:

không hoàn toàn sẽ làm quả bị méo mó. Trong việc thụ phấn nhờ gió đối với mãng cầu gai Cách làm như sau:

cũng có nhiều trở ngại vì hoa mọc chúc xuống

- Trên cây xoài giống mới chọn những cành đất, cánh hoa ít khi mở rộng nên ít có cơ hội có lá đọt đã chuyển từ bánh tẻ sang già cứng, có tiếp nhận hạt phấn của các hoa khác tung ra đường kính khoảng gần 1cm, sau đó cắt lấy một khi có gió. Khả năng thụ phấn nhờ côn trùng đoạn ngọn dài khoảng 10cm, dùng kéo cắt hết cũng không được thuận lợi do màu sắc và mùi lá, tại chỗ gốc của đoạn cắt này lấy dao ghép vị của hoa không hấp dẫn lắm.

(mỏng, cứng, sắc, nhọn) cắt vạt một đoạn dài Muốn cho mãng cầu gai tăng tỷ lệ đậu trái khoảng 4 - 5cm, phía đối diện cắt vạt 1cm (tạo bằng cách thụ phấn bổ sung: Thu hái các hoa đã thành hình nêm). Sau đó dùng một băng vải chín mọc ở các cành nhỏ khi thấy hoa nở hoàn nilon (có bề rộng khoảng 1cm) quấn kín hết toàn, cánh hoa sắp rụng và bao phấn trở thành phần ngọn của cành ghép (chỗ không cắt vạt) màu nâu đen (những hoa này ít đậu trái) từ

để bảo vệ phần ngọn không bị mất nước.

chiều hôm trước bỏ vào trong một cái chén và

- Trên cây xoài giống cũ đang trồng trong rũ bỏ hạt phấn ra, sáng hôm sau khoảng 8 - 10

vườn nhà, cách mặt đất khoảng 40 - 50cm dùng giờ sáng dùng một cái tăm có quấn bông gòn dao ghép rạch hai đường song song với thân quệt vào chén bột phấn và quét nhẹ lên nhụy chính (mỗi đường dài khoảng 4 - 5cm, cách hoa của những hoa mọc ở thân hoặc cành lớn nhau khoảng 1 - 1,5cm - tuỳ theo cành ghép lớn 165

166

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 68: Kinh nghiệm thụ phấn bổ sung cho (những hoa này thường cho quả to) đã phát mãng cầu gai?

triển thành thục tức là quan sát phần nướu nhụy có màu ánh như mật có chứa nhiều bao

Trả lời:

phấn còn trắng (quét 2 - 3 lần cho nhụy thụ

Mãng cầu gai (mãng cầu xiêm) là loại trái phấn hoàn toàn). Những hoa được thụ phấn bổ

cây phổ biến ở đồng bằng sông Cửu Long. Cây sung thường cho tỷ lệ đậu trái rất cao và trái có thể cho trái mà không cần thụ phấn chéo ở

không bị méo.

cây khác. Tuy nhiên khả năng tự thụ phấn của cây rất thấp do nhị đực và nhụy cái trên cùng

Câu hỏi 69: Xin cho biết kĩ thuật ghép xoài một hoa thường chín không cùng thời gian, như thế nào?

nhất là khi trời lạnh và khô, hay thụ phấn

Trả lời:

không hoàn toàn sẽ làm quả bị méo mó. Trong việc thụ phấn nhờ gió đối với mãng cầu gai Cách làm như sau:

cũng có nhiều trở ngại vì hoa mọc chúc xuống

- Trên cây xoài giống mới chọn những cành đất, cánh hoa ít khi mở rộng nên ít có cơ hội có lá đọt đã chuyển từ bánh tẻ sang già cứng, có tiếp nhận hạt phấn của các hoa khác tung ra đường kính khoảng gần 1cm, sau đó cắt lấy một khi có gió. Khả năng thụ phấn nhờ côn trùng đoạn ngọn dài khoảng 10cm, dùng kéo cắt hết cũng không được thuận lợi do màu sắc và mùi lá, tại chỗ gốc của đoạn cắt này lấy dao ghép vị của hoa không hấp dẫn lắm.

(mỏng, cứng, sắc, nhọn) cắt vạt một đoạn dài Muốn cho mãng cầu gai tăng tỷ lệ đậu trái khoảng 4 - 5cm, phía đối diện cắt vạt 1cm (tạo bằng cách thụ phấn bổ sung: Thu hái các hoa đã thành hình nêm). Sau đó dùng một băng vải chín mọc ở các cành nhỏ khi thấy hoa nở hoàn nilon (có bề rộng khoảng 1cm) quấn kín hết toàn, cánh hoa sắp rụng và bao phấn trở thành phần ngọn của cành ghép (chỗ không cắt vạt) màu nâu đen (những hoa này ít đậu trái) từ

để bảo vệ phần ngọn không bị mất nước.

chiều hôm trước bỏ vào trong một cái chén và

- Trên cây xoài giống cũ đang trồng trong rũ bỏ hạt phấn ra, sáng hôm sau khoảng 8 - 10

vườn nhà, cách mặt đất khoảng 40 - 50cm dùng giờ sáng dùng một cái tăm có quấn bông gòn dao ghép rạch hai đường song song với thân quệt vào chén bột phấn và quét nhẹ lên nhụy chính (mỗi đường dài khoảng 4 - 5cm, cách hoa của những hoa mọc ở thân hoặc cành lớn nhau khoảng 1 - 1,5cm - tuỳ theo cành ghép lớn 165

166

https://thuviensach.vn

hay nhỏ), phía trên cắt một đường ngang nối chữ H. Sau đó dùng mũi dao ghép tách mở lớp hai đường này lại với nhau tạo thành một hình vỏ trên hình chữ H rồi luồn mắt ghép vào giữa chữ U ngược. Sau khi đã tạo được chữ U ngược, hai miếng vỏ của hình chữ H, tiếp theo dùng lấy mũi dao ghép tách mở vỏ của chữ U ngược dây nilon quấn vừa đủ chặt chỗ ghép. Ở cả hai ra rồi luồn chỗ vạt nêm của cành ghép vào (nhớ

cách ghép trên sau khi ghép khoảng 3 - 4 tuần đặt mặt vạt dài khoảng 4 - 5cm trên cành ghép mở dây nilon kiểm tra nếu thấy cành ghép áp sát vào phần gỗ của gốc ghép). Sau đó dùng (hoặc mắt ghép) còn sống thì khoảng hai tuần dây nilon quấn chỗ ghép cho vừa đủ chặt.

sau cưa bỏ phần trên của gốc ghép (cưa cao Ngoài cách ghép trên cũng có thể áp dụng hơn chỗ ghép khoảng 20 - 30cm, tuỳ theo gốc cách ghép mắt theo kiểu chữ H. Cách làm ghép lớn hay nhỏ). Sau khi cưa một thời gian như sau:

cành ghép sẽ ra tược non (trong cách ghép

- Trên cây cần lấy giống, chọn cành bánh tẻ

cành), mắt ghép sẽ nẩy mầm (trong cách ghép da vẫn còn xanh, có kích thước khoảng bằng mắt). Một gốc xoài cũ nên ghép 2 cành ghép ngón tay hoặc bút bi. Trên cành này chọn lấy hoặc hai mắt ghép là vừa, sau này tỉa bỏ chỉ để

mắt mầm tốt (cắt bỏ lá), dùng lưỡi dao ghép hai thân chính.

đặt phía dưới mắt mầm khoảng 1cm, nhấn mạnh lưỡi dao cắt xéo xuống phía dưới một

Câu hỏi 70: Xin cho biết cách xử lý cho xoài ra chút (chỗ cắt vạt dài khoảng 1,5cm) phía trên hoa sớm ở miền Nam?

của mắt mầm cũng cắt vạt một đường tương

Trả lời:

tự. Ở phía đối diện với mắt ghép vạt bỏ lớp vỏ

ngoài của cành ghép sát đến phần gỗ, tạo Trong điều kiện bình thường, xoài thường thành một mặt phẳng.

cho thu hoạch vào tháng 3, tháng 4 (âm lịch),

- Trên cây giống cũ đang trồng trong vườn giá thường thấp. Một số nhà vườn các tỉnh phía nhà, cách mặt đất khoảng 40 - 50cm, dùng mũi Nam đã tìm cách điều khiển cho xoài ra hoa dao ghép rạch hai đường song song với thân sớm để có quả bán trong dịp Tết Nguyên đán, chính, mỗi đường dài khoảng 6cm, cách nhau giá trị cao hơn.

một khoảng rộng hơn bề ngang của mắt ghép Xử lý xoài ra hoa sớm khó áp dụng đối với một chút, tại chỗ giữa của hai đường song song các giống xoài cát, chỉ thực hiện đối với cây khỏe này cắt một đường ngang tạo thành một hình mạnh, phát triển đồng đều, không sâu bệnh, 167

168

https://thuviensach.vn

hay nhỏ), phía trên cắt một đường ngang nối chữ H. Sau đó dùng mũi dao ghép tách mở lớp hai đường này lại với nhau tạo thành một hình vỏ trên hình chữ H rồi luồn mắt ghép vào giữa chữ U ngược. Sau khi đã tạo được chữ U ngược, hai miếng vỏ của hình chữ H, tiếp theo dùng lấy mũi dao ghép tách mở vỏ của chữ U ngược dây nilon quấn vừa đủ chặt chỗ ghép. Ở cả hai ra rồi luồn chỗ vạt nêm của cành ghép vào (nhớ

cách ghép trên sau khi ghép khoảng 3 - 4 tuần đặt mặt vạt dài khoảng 4 - 5cm trên cành ghép mở dây nilon kiểm tra nếu thấy cành ghép áp sát vào phần gỗ của gốc ghép). Sau đó dùng (hoặc mắt ghép) còn sống thì khoảng hai tuần dây nilon quấn chỗ ghép cho vừa đủ chặt.

sau cưa bỏ phần trên của gốc ghép (cưa cao Ngoài cách ghép trên cũng có thể áp dụng hơn chỗ ghép khoảng 20 - 30cm, tuỳ theo gốc cách ghép mắt theo kiểu chữ H. Cách làm ghép lớn hay nhỏ). Sau khi cưa một thời gian như sau:

cành ghép sẽ ra tược non (trong cách ghép

- Trên cây cần lấy giống, chọn cành bánh tẻ

cành), mắt ghép sẽ nẩy mầm (trong cách ghép da vẫn còn xanh, có kích thước khoảng bằng mắt). Một gốc xoài cũ nên ghép 2 cành ghép ngón tay hoặc bút bi. Trên cành này chọn lấy hoặc hai mắt ghép là vừa, sau này tỉa bỏ chỉ để

mắt mầm tốt (cắt bỏ lá), dùng lưỡi dao ghép hai thân chính.

đặt phía dưới mắt mầm khoảng 1cm, nhấn mạnh lưỡi dao cắt xéo xuống phía dưới một

Câu hỏi 70: Xin cho biết cách xử lý cho xoài ra chút (chỗ cắt vạt dài khoảng 1,5cm) phía trên hoa sớm ở miền Nam?

của mắt mầm cũng cắt vạt một đường tương

Trả lời:

tự. Ở phía đối diện với mắt ghép vạt bỏ lớp vỏ

ngoài của cành ghép sát đến phần gỗ, tạo Trong điều kiện bình thường, xoài thường thành một mặt phẳng.

cho thu hoạch vào tháng 3, tháng 4 (âm lịch),

- Trên cây giống cũ đang trồng trong vườn giá thường thấp. Một số nhà vườn các tỉnh phía nhà, cách mặt đất khoảng 40 - 50cm, dùng mũi Nam đã tìm cách điều khiển cho xoài ra hoa dao ghép rạch hai đường song song với thân sớm để có quả bán trong dịp Tết Nguyên đán, chính, mỗi đường dài khoảng 6cm, cách nhau giá trị cao hơn.

một khoảng rộng hơn bề ngang của mắt ghép Xử lý xoài ra hoa sớm khó áp dụng đối với một chút, tại chỗ giữa của hai đường song song các giống xoài cát, chỉ thực hiện đối với cây khỏe này cắt một đường ngang tạo thành một hình mạnh, phát triển đồng đều, không sâu bệnh, 167

168

https://thuviensach.vn

cây đã sinh trưởng thành thục. Các biện pháp

Câu hỏi 71: Vì sao cây xoài không ra trái, xin canh tác đều có tác dụng tốt cho mục đích xử lý cho biết cách khắc phục?

ra hoa sớm.

Gia đình tôi có một cây xoài trồng bằng hạt

- Ẩm độ đất: Một trong những điều kiện để

năm 1992. Sau 3 năm chăm sóc, đến năm thứ 4, xoài ra hoa là phải qua một thời kỳ khô hạn thứ 5 cây đều sai quả, quả to, ăn ngon, chất khoảng 20 - 30 ngày. Sau khi thu hoạch trái tiến lượng tốt. Mùa mưa bão năm 1996 do sợ bão đổ

hành cắt cành, tạo tán, loại bỏ các cành sâu cây nên ba tôi chặt hạ cành chính (cành cho bệnh, cành khuất trong tán. Vun xới quanh gốc trái), chỉ giữ lại các cành phụ nhỏ hơn (chưa cho và bón phân cho cây quanh tán ở độ sâu 15 -

trái). Không hiểu vì sao từ đó đến nay đã hơn 20cm. Cần chú trọng phân chuồng và phân lân 10 năm cây xoài đã xanh tốt trở lại mà không trong giai đoạn này.

đậu trái. Xin cho biết nguyên nhân và biện pháp

- Đầu tháng 8 dương lịch, tiến hành cắt tỉa khắc phục?

lần 2 (tỉa chồi vượt, chồi không đạt tiêu chuẩn)

Trả lời:

rồi hòa 1 - 2kg NPK tưới quanh gốc, đồng thời phun phân bón lá siêu lân và siêu kali 3 lần, mỗi Cây xoài gồm hai nhóm. Nhóm đơn phôi: Một hạt chỉ mọc có 1 cây duy nhất là cây hữu tuần một lần. Sau tỉa cành, bón phân lần 2, xoài tính. Nhóm đa phôi: Khi nảy mầm sản sinh ra sẽ ra chồi, lá non, chờ khoảng 45 - 75 ngày cho nhiều cây con gồm có 1 cây hữu tính (phát triển lá già. Trước khi phun siêu kali khoảng 20 - 30

từ phôi hợp tử nên rất khác cây mẹ, dễ biến dị) ngày không được tưới nước cho cây. Lưu ý: và các cây vô tính mang các tính trạng giống Siêu kali chỉ có tác dụng phá vỡ tình trạng mầm cây mẹ. Vì vậy khi nhân giống bằng hạt đa phôi ngủ. Sau khi phun siêu kali khoảng 10 - 15 ngày phải loại bỏ cây hữu tính.

thì xoài nhú bông, phải giữ ẩm thường xuyên Theo mô tả của bạn thì trước đây gia đình bạn cho cây.

đã trồng cây xoài bằng hạt đa phôi gồm ít nhất là

- Sau khi xoài ra trái bằng đầu đũa, tiến 2 cây cùng 1 gốc, trong đó có 1 cây hữu tính và hành phun thuốc bảo vệ thực vật để phòng trị

cây kia là cây vô tính. Do đặc tính của cây vô rầy và bệnh hại (không được phun bất kỳ một tính là sớm cho quả nên sau 3 năm trồng cây vô loại thuốc bảo vệ thực vật nào khi xoài đang tính đã phát triển mạnh và liên tục cho quả và nở hoa).

quả rất sai, quả to, chất lượng thơm ngon ngay 169

170

https://thuviensach.vn

cây đã sinh trưởng thành thục. Các biện pháp

Câu hỏi 71: Vì sao cây xoài không ra trái, xin canh tác đều có tác dụng tốt cho mục đích xử lý cho biết cách khắc phục?

ra hoa sớm.

Gia đình tôi có một cây xoài trồng bằng hạt

- Ẩm độ đất: Một trong những điều kiện để

năm 1992. Sau 3 năm chăm sóc, đến năm thứ 4, xoài ra hoa là phải qua một thời kỳ khô hạn thứ 5 cây đều sai quả, quả to, ăn ngon, chất khoảng 20 - 30 ngày. Sau khi thu hoạch trái tiến lượng tốt. Mùa mưa bão năm 1996 do sợ bão đổ

hành cắt cành, tạo tán, loại bỏ các cành sâu cây nên ba tôi chặt hạ cành chính (cành cho bệnh, cành khuất trong tán. Vun xới quanh gốc trái), chỉ giữ lại các cành phụ nhỏ hơn (chưa cho và bón phân cho cây quanh tán ở độ sâu 15 -

trái). Không hiểu vì sao từ đó đến nay đã hơn 20cm. Cần chú trọng phân chuồng và phân lân 10 năm cây xoài đã xanh tốt trở lại mà không trong giai đoạn này.

đậu trái. Xin cho biết nguyên nhân và biện pháp

- Đầu tháng 8 dương lịch, tiến hành cắt tỉa khắc phục?

lần 2 (tỉa chồi vượt, chồi không đạt tiêu chuẩn)

Trả lời:

rồi hòa 1 - 2kg NPK tưới quanh gốc, đồng thời phun phân bón lá siêu lân và siêu kali 3 lần, mỗi Cây xoài gồm hai nhóm. Nhóm đơn phôi: Một hạt chỉ mọc có 1 cây duy nhất là cây hữu tuần một lần. Sau tỉa cành, bón phân lần 2, xoài tính. Nhóm đa phôi: Khi nảy mầm sản sinh ra sẽ ra chồi, lá non, chờ khoảng 45 - 75 ngày cho nhiều cây con gồm có 1 cây hữu tính (phát triển lá già. Trước khi phun siêu kali khoảng 20 - 30

từ phôi hợp tử nên rất khác cây mẹ, dễ biến dị) ngày không được tưới nước cho cây. Lưu ý: và các cây vô tính mang các tính trạng giống Siêu kali chỉ có tác dụng phá vỡ tình trạng mầm cây mẹ. Vì vậy khi nhân giống bằng hạt đa phôi ngủ. Sau khi phun siêu kali khoảng 10 - 15 ngày phải loại bỏ cây hữu tính.

thì xoài nhú bông, phải giữ ẩm thường xuyên Theo mô tả của bạn thì trước đây gia đình bạn cho cây.

đã trồng cây xoài bằng hạt đa phôi gồm ít nhất là

- Sau khi xoài ra trái bằng đầu đũa, tiến 2 cây cùng 1 gốc, trong đó có 1 cây hữu tính và hành phun thuốc bảo vệ thực vật để phòng trị

cây kia là cây vô tính. Do đặc tính của cây vô rầy và bệnh hại (không được phun bất kỳ một tính là sớm cho quả nên sau 3 năm trồng cây vô loại thuốc bảo vệ thực vật nào khi xoài đang tính đã phát triển mạnh và liên tục cho quả và nở hoa).

quả rất sai, quả to, chất lượng thơm ngon ngay 169

170

https://thuviensach.vn

trong những năm đầu, còn cây hữu tính thì vẫn sau này. Khoảng tháng 2, tháng 3 năm sau, khi chưa cho hoa quả. Tuy nhiên, ba bạn đã chặt các chồi đã cao khoảng 40 - 50cm, đường kính nhầm cành chính (cây vô tính) chỉ để lại cành từ 0,8 - 1cm thì tiến hành ghép cải tạo lại.

phụ của cây hữu tính nên mặc dù các năm tiếp

- Cách ghép: Dùng kéo cắt cành cách ngọn theo có thể ra hoa nhưng không đậu quả được.

chồi gốc ghép chừa lại khoảng 7 - 10cm. Tay trái Về các biện pháp khắc phục: Như đã nói ở

giữ chặt chồi gốc ghép, tay phải dùng dao sắc trên, các cành còn lại mọc từ cây hữu tính, dễ bị

cắt vát một đoạn dài 1,5 - 2cm. Lấy một đoạn biến dị, không mang những đặc tính tốt như

cành của giống xoài muốn ghép có đường kính cây mẹ do đó dù các cành này có sinh trưởng tương đương với chồi gốc ghép, có 1 - 2 mầm tốt cũng không nên giữ làm gì. Tuy nhiên do ngủ, dùng dao cắt vát ở gốc cành một vết tương trồng bằng hạt nên cây xoài có nhiều ưu điểm tự như ở chồi gốc ghép, sao cho khi đặt lên gốc như: Bộ rễ cọc khỏe, ăn sâu nên khả năng chống ghép tượng tầng của cành và gốc chồng khít lên chịu gió bão rất tốt, chịu hạn tốt, chống chịu sâu nhau. Dùng dây nilon trắng trong với dải rộng bệnh tốt. Ta nên tận dụng làm gốc ghép để

1,5cm, dài 15cm quấn chặt từ vết ghép lên trên ghép cải tạo cho một giống xoài mới. Cách làm theo nhiều lớp chồng xen kẽ lên nhau qua hết như sau:

phần ghép. Dùng túi nilon trắng, trong có

- Cưa đốn: Ngay từ tháng 8, bạn dùng cưa cắt đường kính 4 - 5cm, dài 20cm chụp lên toàn bộ

ngang thân cây xoài cách gốc 0,8 - 1m rồi dùng cành và phần đã ghép rồi buộc chặt lại để tránh thuốc Boocđô đậm đặc (3 - 5%) hoặc sơn quét mất nước, cành ghép mau chóng liền sẹo. Nếu lên mặt vết cắt nhằm tránh nhiễm khuẩn cho sau thời gian ghép mà cây bị hạn thì cứ 3 ngày vết thương, hạn chế mất nước cho cây. Nếu trời nên tưới một lần. Ghép theo hình thức này cây mưa thì dùng nilon buộc kín vết cắt lại. Nếu ở

chóng bật mầm. Sau 25 - 30 ngày có thể mở dây chiều cao trong khoảng 0,8 - 1,5m mà thân cây buộc kiểm tra tỷ lệ sống.

có nhiều cành cấp 1 thì cưa cắt ở những cành

- Chăm sóc: Khi các chồi ghép đã nẩy chồi cấp 1 cách chỗ phân cành khoảng 40 - 50cm. Khi mới thì dỡ bỏ các túi nilon. Vặt bỏ hết các chồi các chồi mới mọc lên thì tỉa bỏ bớt những chồi của cây gốc ghép nẩy xung quanh các chồi mọc yếu, những chồi mọc sít nhau, chỉ giữ lại ghép để tập trung dinh dưỡng nuôi chồi ghép mỗi thân hoặc cành cấp 1 từ 2 - 3 chồi mọc cách mau lớn. Khi các chồi ghép đã cao khoảng đều nhau về các phía làm bộ khung tán cho cây 20cm thì gỡ bỏ dây ghép cho cây sinh trưởng 171

172

https://thuviensach.vn

trong những năm đầu, còn cây hữu tính thì vẫn sau này. Khoảng tháng 2, tháng 3 năm sau, khi chưa cho hoa quả. Tuy nhiên, ba bạn đã chặt các chồi đã cao khoảng 40 - 50cm, đường kính nhầm cành chính (cây vô tính) chỉ để lại cành từ 0,8 - 1cm thì tiến hành ghép cải tạo lại.

phụ của cây hữu tính nên mặc dù các năm tiếp

- Cách ghép: Dùng kéo cắt cành cách ngọn theo có thể ra hoa nhưng không đậu quả được.

chồi gốc ghép chừa lại khoảng 7 - 10cm. Tay trái Về các biện pháp khắc phục: Như đã nói ở

giữ chặt chồi gốc ghép, tay phải dùng dao sắc trên, các cành còn lại mọc từ cây hữu tính, dễ bị

cắt vát một đoạn dài 1,5 - 2cm. Lấy một đoạn biến dị, không mang những đặc tính tốt như

cành của giống xoài muốn ghép có đường kính cây mẹ do đó dù các cành này có sinh trưởng tương đương với chồi gốc ghép, có 1 - 2 mầm tốt cũng không nên giữ làm gì. Tuy nhiên do ngủ, dùng dao cắt vát ở gốc cành một vết tương trồng bằng hạt nên cây xoài có nhiều ưu điểm tự như ở chồi gốc ghép, sao cho khi đặt lên gốc như: Bộ rễ cọc khỏe, ăn sâu nên khả năng chống ghép tượng tầng của cành và gốc chồng khít lên chịu gió bão rất tốt, chịu hạn tốt, chống chịu sâu nhau. Dùng dây nilon trắng trong với dải rộng bệnh tốt. Ta nên tận dụng làm gốc ghép để

1,5cm, dài 15cm quấn chặt từ vết ghép lên trên ghép cải tạo cho một giống xoài mới. Cách làm theo nhiều lớp chồng xen kẽ lên nhau qua hết như sau:

phần ghép. Dùng túi nilon trắng, trong có

- Cưa đốn: Ngay từ tháng 8, bạn dùng cưa cắt đường kính 4 - 5cm, dài 20cm chụp lên toàn bộ

ngang thân cây xoài cách gốc 0,8 - 1m rồi dùng cành và phần đã ghép rồi buộc chặt lại để tránh thuốc Boocđô đậm đặc (3 - 5%) hoặc sơn quét mất nước, cành ghép mau chóng liền sẹo. Nếu lên mặt vết cắt nhằm tránh nhiễm khuẩn cho sau thời gian ghép mà cây bị hạn thì cứ 3 ngày vết thương, hạn chế mất nước cho cây. Nếu trời nên tưới một lần. Ghép theo hình thức này cây mưa thì dùng nilon buộc kín vết cắt lại. Nếu ở

chóng bật mầm. Sau 25 - 30 ngày có thể mở dây chiều cao trong khoảng 0,8 - 1,5m mà thân cây buộc kiểm tra tỷ lệ sống.

có nhiều cành cấp 1 thì cưa cắt ở những cành

- Chăm sóc: Khi các chồi ghép đã nẩy chồi cấp 1 cách chỗ phân cành khoảng 40 - 50cm. Khi mới thì dỡ bỏ các túi nilon. Vặt bỏ hết các chồi các chồi mới mọc lên thì tỉa bỏ bớt những chồi của cây gốc ghép nẩy xung quanh các chồi mọc yếu, những chồi mọc sít nhau, chỉ giữ lại ghép để tập trung dinh dưỡng nuôi chồi ghép mỗi thân hoặc cành cấp 1 từ 2 - 3 chồi mọc cách mau lớn. Khi các chồi ghép đã cao khoảng đều nhau về các phía làm bộ khung tán cho cây 20cm thì gỡ bỏ dây ghép cho cây sinh trưởng 171

172

https://thuviensach.vn

bình thường. Chú ý thường xuyên kiểm tra và Hiện nay, các nhà vườn ở huyện Cao Lãnh phun phòng trừ các loại rệp, sâu gây hại cho đã bao trái xoài trên 70% diện tích sản xuất xoài.

chồi non. Bằng cách ghép thay giống, chỉ 2

Đặc biệt, đối với xoài cát Hòa Lộc trong mùa năm sau bạn đã có 1 cây xoài mới chất lượng mưa tất cả đều có bao trái cây. Số lượng bao trái và sai quả như mong muốn.

sử dụng tăng dần qua từng năm. Việc bao trái xoài có 2 lợi ích chính sau:

Câu hỏi 72: Xin cho biết vì sao phải bọc trái xoài và sử dụng kỹ thuật bọc trái xoài được lợi gì?

1) Về lợi ích về kinh tế

- Bao trái tránh được sự va chạm cơ học do

Trả lời:

gió gây ra, làm giảm sự xâm nhập của nấm và Trên địa bàn huyện Cao Lãnh (Đồng Tháp), vi khuẩn qua vết thương va đập; do đó, hạn chế

kỹ thuật bao trái được áp dụng trên diện tích tối đa bệnh thán thư và xì mủ trên trái làm tăng nhỏ từ năm 1997. Đến nay, kỹ thuật bao trái với năng suất từ 40 - 55% và tăng chất lượng trái vật liệu chuyên dùng nhập từ Đài Loan được sử

xoài sau thu hoạch, màu sắc trái đẹp, bệnh trái dụng rộng rãi và tăng dần với nhu cầu từ 3 đến sau thu hoạch giảm giúp kéo dài thời gian bảo 4 triệu bao trái mỗi năm. Xuất phát từ yêu cầu quản từ 3 - 5 ngày so với bình thường.

thực tiễn đó, năm 2009, ngành nông nghiệp

- Thời điểm bao trái khi trái cây đã qua giai huyện đã hỗ trợ kinh phí cho Công ty Trách đoạn rụng trái sinh lý (40 - 50 ngày tuổi) là hiệu nhiệm hữu hạn Thái Huỳnh nhập thiết bị và quả nhất. Trước khi bao trái phải phun thuốc nguyên vật liệu bao trái từ Đài Loan lập xưởng trừ sâu, bệnh kết hợp với tỉa trái.

để sản xuất bao trái để cung ứng cho các nhà vườn. Túi bao trái với chất liệu đặc biệt nhập 2) Về lợi ích xã hội

nội từ Đài Loan không thấm nước, có khả năng

- Lượng thuốc trừ sâu bệnh giảm đi từ 5 - 10

cho ánh sáng xuyên qua và duy trì màu sắc trái kg/ha góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường do như trong điều kiện sản xuất bình thường dễ

tồn dư thuốc bảo vệ thực vật an toàn đối với phân hủy trong môi trường ở điều kiện bình sức khỏe của cộng đồng.

thường. Túi bao trái có thể tái sử dụng qua

- Tạo tiền đề cho sản xuất xoài theo hướng 2 mùa vụ tạo điều kiện sản xuất xoài theo VietGAP và xuất khẩu cho các thị trường có tiêu hướng VietGAP.

chuẩn khắt khe.

173

174

https://thuviensach.vn

bình thường. Chú ý thường xuyên kiểm tra và Hiện nay, các nhà vườn ở huyện Cao Lãnh phun phòng trừ các loại rệp, sâu gây hại cho đã bao trái xoài trên 70% diện tích sản xuất xoài.

chồi non. Bằng cách ghép thay giống, chỉ 2

Đặc biệt, đối với xoài cát Hòa Lộc trong mùa năm sau bạn đã có 1 cây xoài mới chất lượng mưa tất cả đều có bao trái cây. Số lượng bao trái và sai quả như mong muốn.

sử dụng tăng dần qua từng năm. Việc bao trái xoài có 2 lợi ích chính sau:

Câu hỏi 72: Xin cho biết vì sao phải bọc trái xoài và sử dụng kỹ thuật bọc trái xoài được lợi gì?

1) Về lợi ích về kinh tế

- Bao trái tránh được sự va chạm cơ học do

Trả lời:

gió gây ra, làm giảm sự xâm nhập của nấm và Trên địa bàn huyện Cao Lãnh (Đồng Tháp), vi khuẩn qua vết thương va đập; do đó, hạn chế

kỹ thuật bao trái được áp dụng trên diện tích tối đa bệnh thán thư và xì mủ trên trái làm tăng nhỏ từ năm 1997. Đến nay, kỹ thuật bao trái với năng suất từ 40 - 55% và tăng chất lượng trái vật liệu chuyên dùng nhập từ Đài Loan được sử

xoài sau thu hoạch, màu sắc trái đẹp, bệnh trái dụng rộng rãi và tăng dần với nhu cầu từ 3 đến sau thu hoạch giảm giúp kéo dài thời gian bảo 4 triệu bao trái mỗi năm. Xuất phát từ yêu cầu quản từ 3 - 5 ngày so với bình thường.

thực tiễn đó, năm 2009, ngành nông nghiệp

- Thời điểm bao trái khi trái cây đã qua giai huyện đã hỗ trợ kinh phí cho Công ty Trách đoạn rụng trái sinh lý (40 - 50 ngày tuổi) là hiệu nhiệm hữu hạn Thái Huỳnh nhập thiết bị và quả nhất. Trước khi bao trái phải phun thuốc nguyên vật liệu bao trái từ Đài Loan lập xưởng trừ sâu, bệnh kết hợp với tỉa trái.

để sản xuất bao trái để cung ứng cho các nhà vườn. Túi bao trái với chất liệu đặc biệt nhập 2) Về lợi ích xã hội

nội từ Đài Loan không thấm nước, có khả năng

- Lượng thuốc trừ sâu bệnh giảm đi từ 5 - 10

cho ánh sáng xuyên qua và duy trì màu sắc trái kg/ha góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường do như trong điều kiện sản xuất bình thường dễ

tồn dư thuốc bảo vệ thực vật an toàn đối với phân hủy trong môi trường ở điều kiện bình sức khỏe của cộng đồng.

thường. Túi bao trái có thể tái sử dụng qua

- Tạo tiền đề cho sản xuất xoài theo hướng 2 mùa vụ tạo điều kiện sản xuất xoài theo VietGAP và xuất khẩu cho các thị trường có tiêu hướng VietGAP.

chuẩn khắt khe.

173

174

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 73: Làm cách nào có thể bảo quản xoài

Câu hỏi 74: Xin cho biết kinh nghiệm cải tạo cát Hoà Lộc tươi lâu?

vườn xoài ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ?

Trả lời:

Trả lời:

Để có thể bảo quản xoài cát Hòa Lộc trong Vùng duyên hải Nam Trung Bộ có gần thời gian dài (trên 1 tháng) thì ngay từ khâu 10.000 ha xoài, nhưng một số giống xoài trồng ở

canh tác cần thực hiện một số biện pháp sau: Bình Định và Khánh Hoà lại khó ra hoa, đậu

- Trong mùa khô cần tưới nước 2 tuần/lần kết quả hoặc cho quả kém. Cải tạo vườn xoài này hợp với phủ rơm ở gốc cho xoài để làm tăng theo quy trình tóm tắt sau:

năng suất, tăng hàm lượng đường tổng số, hàm lượng tinh bột.

1. Đối với vườn xoài giống Canh nông (giống

- Phun borax từ 1 - 2g/l lúc phát hoa dài 10cm xoài ở địa phương)

hay sử dụng chất điều hoà sinh trưởng NAA a) Tỉa cành, tạo tán: Cắt tỉa cành tăm, cành (40ppm); 2,4 - D (2ppm) lúc 1 và 4 tuần sau khi vượt, cành bị sâu bệnh bên trong tán. Thời điểm đậu trái.

cắt tỉa, tạo tán tốt nhất là cuối tháng 7 (sau khi

- Sử dụng K2CO3 (2gK/l) hoặc CaCl2 (2g Ca/l) thu hoạch xong, kết hợp làm cỏ, bón phân cơ

có kết hợp với Tween hoặc Triton cũng tăng bản cho cây), tháng 9 (đầu mùa mưa) và tháng 11

năng suất và chất lượng trái.

- Phun dung dịch 1mM putrescine trước khi (sau mùa mưa). Kết hợp với cắt tỉa, tạo tán cần thu hoạch một tuần hoặc nhúng trái vào dung cày xới đất theo mép tán vào tháng 11 cho đất dịch 0,5mM putrescine ngay sau khi thu hoạch tơi xốp.

giúp kéo dài thời gian tồn trữ.

b) Phân bón: Lượng phân bón tính cho 1ha

- Bao trái xoài bằng bao giấy dầu ở 50 - 55

là: 10 tấn phân chuồng + 300kg urê + 600kg ngày tuổi.

NPK loại 16 - 16 - 8 + 400kg supe lân. Có thể

- Thu hoạch xoài thích hợp khi xoài được 90 -

tăng hoặc giảm lượng tuỳ theo tuổi cây và sản 100 ngày tuổi, sau đó xử lý nhiệt ở 46,5oC trong lượng thu hoạch nhưng cần duy trì cân đối tỷ

20 phút. Sau xử lý xoài được bao màng chitosan lệ NPK.

và đem bảo quản ở nhiệt độ 10 - 12oC, độ ẩm Bón phân theo rãnh xung quanh tán vào các 80 - 90%. Quy trình này có thể được áp dụng thời điểm: Phân chuồng và urê bón sau thu rộng rãi để bảo quản xoài.

hoạch, cuối tháng 5 đầu tháng 6; đầu mùa mưa 175

176

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 73: Làm cách nào có thể bảo quản xoài

Câu hỏi 74: Xin cho biết kinh nghiệm cải tạo cát Hoà Lộc tươi lâu?

vườn xoài ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ?

Trả lời:

Trả lời:

Để có thể bảo quản xoài cát Hòa Lộc trong Vùng duyên hải Nam Trung Bộ có gần thời gian dài (trên 1 tháng) thì ngay từ khâu 10.000 ha xoài, nhưng một số giống xoài trồng ở

canh tác cần thực hiện một số biện pháp sau: Bình Định và Khánh Hoà lại khó ra hoa, đậu

- Trong mùa khô cần tưới nước 2 tuần/lần kết quả hoặc cho quả kém. Cải tạo vườn xoài này hợp với phủ rơm ở gốc cho xoài để làm tăng theo quy trình tóm tắt sau:

năng suất, tăng hàm lượng đường tổng số, hàm lượng tinh bột.

1. Đối với vườn xoài giống Canh nông (giống

- Phun borax từ 1 - 2g/l lúc phát hoa dài 10cm xoài ở địa phương)

hay sử dụng chất điều hoà sinh trưởng NAA a) Tỉa cành, tạo tán: Cắt tỉa cành tăm, cành (40ppm); 2,4 - D (2ppm) lúc 1 và 4 tuần sau khi vượt, cành bị sâu bệnh bên trong tán. Thời điểm đậu trái.

cắt tỉa, tạo tán tốt nhất là cuối tháng 7 (sau khi

- Sử dụng K2CO3 (2gK/l) hoặc CaCl2 (2g Ca/l) thu hoạch xong, kết hợp làm cỏ, bón phân cơ

có kết hợp với Tween hoặc Triton cũng tăng bản cho cây), tháng 9 (đầu mùa mưa) và tháng 11

năng suất và chất lượng trái.

- Phun dung dịch 1mM putrescine trước khi (sau mùa mưa). Kết hợp với cắt tỉa, tạo tán cần thu hoạch một tuần hoặc nhúng trái vào dung cày xới đất theo mép tán vào tháng 11 cho đất dịch 0,5mM putrescine ngay sau khi thu hoạch tơi xốp.

giúp kéo dài thời gian tồn trữ.

b) Phân bón: Lượng phân bón tính cho 1ha

- Bao trái xoài bằng bao giấy dầu ở 50 - 55

là: 10 tấn phân chuồng + 300kg urê + 600kg ngày tuổi.

NPK loại 16 - 16 - 8 + 400kg supe lân. Có thể

- Thu hoạch xoài thích hợp khi xoài được 90 -

tăng hoặc giảm lượng tuỳ theo tuổi cây và sản 100 ngày tuổi, sau đó xử lý nhiệt ở 46,5oC trong lượng thu hoạch nhưng cần duy trì cân đối tỷ

20 phút. Sau xử lý xoài được bao màng chitosan lệ NPK.

và đem bảo quản ở nhiệt độ 10 - 12oC, độ ẩm Bón phân theo rãnh xung quanh tán vào các 80 - 90%. Quy trình này có thể được áp dụng thời điểm: Phân chuồng và urê bón sau thu rộng rãi để bảo quản xoài.

hoạch, cuối tháng 5 đầu tháng 6; đầu mùa mưa 175

176

https://thuviensach.vn

(tháng 9) bón 60% phân NPK và 100% supe lân; cao từ 1,2 - 1,5m so với mặt đất; đến tháng 2 - 3

cuối mùa mưa (tháng 11) bón 40% lượng NPK

khi các chồi mới bật lên dài 30 - 40cm, đường còn lại.

kính chồi 1,5 - 2cm thì ghép thay giống bằng kỹ

c) Xử lý ra hoa: Dùng Paclobutazol 1,2% hoặc thuật ghép nêm nối ngọn (ghép đoạn cành).

KClO3 1,2% để xử lý ra hoa theo phương thức Mỗi cây nên ghép 10 - 12 chồi. Với cây xoài còn sau: Phun lần 1 từ ngày 15 tháng 11 đến ngày 20

thấp thì tiến hành ghép thay tán bằng cách tỉa tháng 11, phun tiếp lần 2 sau 10 ngày. Phun ướt thưa, giữ lại khoảng 100 cành ngọn phân đều về

cả mặt trên và mặt dưới lá mới có tác dụng kích các phía rồi ghép thay giống vào thời điểm từ

thích cây phân hoá mầm và nở hoa đều.

tháng 2 đến tháng 4.

d) Phòng trừ sâu bệnh hại: Nên phun các loại b) Chăm sóc sau ghép: Tháo bỏ dây ghép thuốc hỗn hợp sau để phòng trừ sâu bệnh hại bằng nylon khi thấy chồi ghép đã sống, bật chồi trên xoài: Shetox + Bavistin, Omcol + Ridomil...

mới, cắt hết các chồi vượt từ gốc ghép để tập vào các thời điểm: Trước khi cây ra lộc, trước trung dinh dưỡng nuôi các chồi ghép. Tiếp tục khi phân hoá mầm hoa, khi mầm hoa được 2 -

chăm sóc bình thường như những vườn xoài 5cm, khi quả non đã to bằng hạt ngô.

kinh doanh khác.

đ) Tưới nước: Trong điều kiện đất quá khô hạn, độ ẩm thấp, cần tưới nước bổ sung, đặc

Câu hỏi 75: Xin cho biết những ưu việt của biệt là vào thời điểm cây nở hoa, đậu quả và giống xoài Úc ghép trên xoài Canh nông (giống nuôi quả lớn.

địa phương)?

2. Đối với vườn xoài năng suất thấp

Trả lời:

a) Ghép thay đổi giống xoài: Dùng các giống Lai lịch của giống xoài Úc bắt nguồn từ một xoài Ấn Độ lai đã được bình tuyển hoặc các người Ôxtrâylia có thâm niên trồng và kinh giống cho năng suất cao, chất lượng tốt, dễ ra doanh xoài. Cách đây 6 năm ông John Morton -

hoa, đậu quả như GL1, KL2, Đá Trắng... để

công dân vùng xoài tiểu bang Queensland đến ghép cải tạo, thay giống cho các giống xoài địa Khánh Hòa. Ông John chọn Khánh Hòa là "điểm phương năng suất thấp, chất lượng kém. Với đến" bởi biết rõ đây là vùng trồng xoài lâu đời, vườn xoài trẻ (5 - 7 tuổi) thì vào tháng 11 - 12

khí hậu tương đồng với vùng "Queensland".

hàng năm dùng cưa cắt ngang thân chính ở độ

Mùa vụ thu hoạch xoài ở Việt Nam lại lệch vụ so 177

178

https://thuviensach.vn

(tháng 9) bón 60% phân NPK và 100% supe lân; cao từ 1,2 - 1,5m so với mặt đất; đến tháng 2 - 3

cuối mùa mưa (tháng 11) bón 40% lượng NPK

khi các chồi mới bật lên dài 30 - 40cm, đường còn lại.

kính chồi 1,5 - 2cm thì ghép thay giống bằng kỹ

c) Xử lý ra hoa: Dùng Paclobutazol 1,2% hoặc thuật ghép nêm nối ngọn (ghép đoạn cành).

KClO3 1,2% để xử lý ra hoa theo phương thức Mỗi cây nên ghép 10 - 12 chồi. Với cây xoài còn sau: Phun lần 1 từ ngày 15 tháng 11 đến ngày 20

thấp thì tiến hành ghép thay tán bằng cách tỉa tháng 11, phun tiếp lần 2 sau 10 ngày. Phun ướt thưa, giữ lại khoảng 100 cành ngọn phân đều về

cả mặt trên và mặt dưới lá mới có tác dụng kích các phía rồi ghép thay giống vào thời điểm từ

thích cây phân hoá mầm và nở hoa đều.

tháng 2 đến tháng 4.

d) Phòng trừ sâu bệnh hại: Nên phun các loại b) Chăm sóc sau ghép: Tháo bỏ dây ghép thuốc hỗn hợp sau để phòng trừ sâu bệnh hại bằng nylon khi thấy chồi ghép đã sống, bật chồi trên xoài: Shetox + Bavistin, Omcol + Ridomil...

mới, cắt hết các chồi vượt từ gốc ghép để tập vào các thời điểm: Trước khi cây ra lộc, trước trung dinh dưỡng nuôi các chồi ghép. Tiếp tục khi phân hoá mầm hoa, khi mầm hoa được 2 -

chăm sóc bình thường như những vườn xoài 5cm, khi quả non đã to bằng hạt ngô.

kinh doanh khác.

đ) Tưới nước: Trong điều kiện đất quá khô hạn, độ ẩm thấp, cần tưới nước bổ sung, đặc

Câu hỏi 75: Xin cho biết những ưu việt của biệt là vào thời điểm cây nở hoa, đậu quả và giống xoài Úc ghép trên xoài Canh nông (giống nuôi quả lớn.

địa phương)?

2. Đối với vườn xoài năng suất thấp

Trả lời:

a) Ghép thay đổi giống xoài: Dùng các giống Lai lịch của giống xoài Úc bắt nguồn từ một xoài Ấn Độ lai đã được bình tuyển hoặc các người Ôxtrâylia có thâm niên trồng và kinh giống cho năng suất cao, chất lượng tốt, dễ ra doanh xoài. Cách đây 6 năm ông John Morton -

hoa, đậu quả như GL1, KL2, Đá Trắng... để

công dân vùng xoài tiểu bang Queensland đến ghép cải tạo, thay giống cho các giống xoài địa Khánh Hòa. Ông John chọn Khánh Hòa là "điểm phương năng suất thấp, chất lượng kém. Với đến" bởi biết rõ đây là vùng trồng xoài lâu đời, vườn xoài trẻ (5 - 7 tuổi) thì vào tháng 11 - 12

khí hậu tương đồng với vùng "Queensland".

hàng năm dùng cưa cắt ngang thân chính ở độ

Mùa vụ thu hoạch xoài ở Việt Nam lại lệch vụ so 177

178

https://thuviensach.vn

với Ôxtrâylia, điều có thể giúp EMU (một công hiện sâu bệnh nguy hiểm. Tại Khánh Hòa, diện ty chuyên sản xuất kinh doanh xoài của tích xoài Úc hiện đã phát triển khoảng trên Ôxtrâylia) cung ứng xoài không gián đoạn trong 100ha. Mặc dù mới trong giai đoạn thu bói, cả mùa hè lẫn mùa đông. Một số mắt ghép giống nhưng EMU đã thu mua và xuất (chính ngạch) xoài Úc được đưa tới Khánh Hòa để khảo nhiều lô hàng xoài tươi khối lượng 15 tấn sang nghiệm. Những mắt ghép ấy được ghép với nhiều thị trường khó tính: Xingapo, Malaixia, giống Canh nông địa phương. Từ cây đầu dòng Hồng Kông.

này, chồi được ghép diện rộng trên một vườn mẫu rộng 10ha. Bước sang năm thứ 3, xoài bắt

Câu hỏi 76: Xử lý xoài ra hoa ở phía Bắc?

đầu cho trái.

Trả lời:

Xoài Úc ghép gồm 2 giống R2E2 và KP. R2E2

cho trái to, trọng lượng trung bình 0,7kg/trái.

Ở nước ta, cây xoài trồng chủ yếu ở miền Trong điều kiện chăm sóc tốt, trái xoài đạt Nam, ở miền Bắc trồng rất ít, lý do chính là trọng lượng 0,8 - 0,9kg, thậm chí 1,5kg. KP trái khi xoài ra hoa đậu quả từ tháng 12 đến nhỏ hơn, trung bình 0,5kg/trái, bù lại thơm tháng 2 dương lịch năm sau thường gặp các hơn. Năm 2007, xoài Úc cho vụ thu hoạch thứ 2, đợt gió mùa đông bắc, nhiệt độ thấp lại kèm cũng trĩu quả như năm đầu tiên. Ngoài trái theo mưa phùn, ẩm độ cao làm hoa và quả

lớn, cả hai giống xoài đều có những ưu điểm non bị rụng nhiều.

tỷ lệ đậu trái cao, màu sắc quả đẹp (ửng đỏ

Gần đây có nhập nội từ Trung Quốc về một như đào), hạt nhỏ, tỷ lệ xơ thấp, độ ngọt cao, số giống xoài ra hoa muộn vào tháng 4 - 5 khi cơm khi chín không nhão bấy mà dẻo, vỏ dày, trời đã ấm và khô nên có thể trồng xoài ở phía những đặc điểm cho phép bảo quản lâu và Bắc. Riêng ở vùng Tây Bắc (Sơn La, Lai Châu) xuất khẩu. Đặc biệt, xoài có mùi thơm đặc do có dãy Hoàng Liên Sơn che chắn gió mùa trưng. Kỹ thuật trồng xoài được áp dụng theo đông bắc nên tháng 1 - 2 khi hoa xoài nở, thời quy trình của Ôxtrâylia, với phương pháp tiết tương đối ấm và khô nên hoa xoài ít rụng.

tưới gốc, sử dụng chủ yếu phân vi sinh bón Ở miền Nam biện pháp xử lý cho xoài ra hoa qua nước tưới.

trái vụ đã áp dụng khá phổ biến và có kết quả.

Sau 6 năm trồng thử nghiệm, xoài Úc tỏ ra Nhưng thường cũng chỉ làm trong mùa khô, ít thích hợp với điều kiện địa phương, chưa phát mưa. Ở miền Bắc cũng có thể làm được nhưng 179

180

https://thuviensach.vn

với Ôxtrâylia, điều có thể giúp EMU (một công hiện sâu bệnh nguy hiểm. Tại Khánh Hòa, diện ty chuyên sản xuất kinh doanh xoài của tích xoài Úc hiện đã phát triển khoảng trên Ôxtrâylia) cung ứng xoài không gián đoạn trong 100ha. Mặc dù mới trong giai đoạn thu bói, cả mùa hè lẫn mùa đông. Một số mắt ghép giống nhưng EMU đã thu mua và xuất (chính ngạch) xoài Úc được đưa tới Khánh Hòa để khảo nhiều lô hàng xoài tươi khối lượng 15 tấn sang nghiệm. Những mắt ghép ấy được ghép với nhiều thị trường khó tính: Xingapo, Malaixia, giống Canh nông địa phương. Từ cây đầu dòng Hồng Kông.

này, chồi được ghép diện rộng trên một vườn mẫu rộng 10ha. Bước sang năm thứ 3, xoài bắt

Câu hỏi 76: Xử lý xoài ra hoa ở phía Bắc?

đầu cho trái.

Trả lời:

Xoài Úc ghép gồm 2 giống R2E2 và KP. R2E2

cho trái to, trọng lượng trung bình 0,7kg/trái.

Ở nước ta, cây xoài trồng chủ yếu ở miền Trong điều kiện chăm sóc tốt, trái xoài đạt Nam, ở miền Bắc trồng rất ít, lý do chính là trọng lượng 0,8 - 0,9kg, thậm chí 1,5kg. KP trái khi xoài ra hoa đậu quả từ tháng 12 đến nhỏ hơn, trung bình 0,5kg/trái, bù lại thơm tháng 2 dương lịch năm sau thường gặp các hơn. Năm 2007, xoài Úc cho vụ thu hoạch thứ 2, đợt gió mùa đông bắc, nhiệt độ thấp lại kèm cũng trĩu quả như năm đầu tiên. Ngoài trái theo mưa phùn, ẩm độ cao làm hoa và quả

lớn, cả hai giống xoài đều có những ưu điểm non bị rụng nhiều.

tỷ lệ đậu trái cao, màu sắc quả đẹp (ửng đỏ

Gần đây có nhập nội từ Trung Quốc về một như đào), hạt nhỏ, tỷ lệ xơ thấp, độ ngọt cao, số giống xoài ra hoa muộn vào tháng 4 - 5 khi cơm khi chín không nhão bấy mà dẻo, vỏ dày, trời đã ấm và khô nên có thể trồng xoài ở phía những đặc điểm cho phép bảo quản lâu và Bắc. Riêng ở vùng Tây Bắc (Sơn La, Lai Châu) xuất khẩu. Đặc biệt, xoài có mùi thơm đặc do có dãy Hoàng Liên Sơn che chắn gió mùa trưng. Kỹ thuật trồng xoài được áp dụng theo đông bắc nên tháng 1 - 2 khi hoa xoài nở, thời quy trình của Ôxtrâylia, với phương pháp tiết tương đối ấm và khô nên hoa xoài ít rụng.

tưới gốc, sử dụng chủ yếu phân vi sinh bón Ở miền Nam biện pháp xử lý cho xoài ra hoa qua nước tưới.

trái vụ đã áp dụng khá phổ biến và có kết quả.

Sau 6 năm trồng thử nghiệm, xoài Úc tỏ ra Nhưng thường cũng chỉ làm trong mùa khô, ít thích hợp với điều kiện địa phương, chưa phát mưa. Ở miền Bắc cũng có thể làm được nhưng 179

180

https://thuviensach.vn

khó làm hơn. Nguyên lý của cách làm là khi đọt Ở đồng bằng Bắc Bộ, thời gian xử lý thích xoài đã sinh trưởng ở mức độ đầy đủ thì dùng hợp là vào tháng 4 và 5 dương lịch. Lúc này trời một số biện pháp để làm cây tạm ngừng sinh ít mưa, khô ráo. Đến tháng 6, 7 khi xoài ra hoa trưởng mà chuyển sang giai đoạn phát dục, tức trời nóng ấm và lượng mưa cũng chưa nhiều là ra hoa.

nên tỷ lệ đậu quả sẽ cao. Xử lý trước mùa đông, khi xoài ra hoa gặp lạnh cũng vẫn bị rụng Cách làm cụ thể như sau:

nhiều. Để hạn chế rụng hoa và quả non, khi Khi cây ra đọt (chồi) đợt thứ 2 trong năm, lá mầm hoa đã nhú đều, bạn nên bón thêm ít phân đọt bắt đầu chuyển sang màu xanh nhạt như

và phun các chất kích thích NAA hoặc GA3. Có màu lá chuối non thì bắt đầu xử lý. Có hai việc thể phun tiếp một lần nữa khi quả bằng đầu chủ yếu phải làm: Trước hết phải ngưng tưới ngón tay. Đối với bệnh thán thư có thể sử dụng nước, làm sao cho đất khô trong thời gian 15

thuốc Bendazol, Carbenzim, Thio - M phun sớm đến 30 ngày tùy đất cao hay thấp. Đồng thời trước khi trổ bông 2 - 3 tuần, nếu có điều kiện dùng chất Paclobutrazol hòa nước tưới xuống nên phun định kỳ 5 - 7 ngày/lần cho đến trước gốc theo liều lượng hướng dẫn trên nhãn của thu hoạch, đối với bệnh phấn trắng thì phun từng loại thuốc. Hoạt chất Paclobutrazol ở ta dầu khoáng SK Enspray 99EC, thuốc trừ nấm.

hiện có nhiều sản phẩm với nhiều tên thương Còn một vấn đề nữa cần chú ý là bình mại khác nhau với 3 loại hàm lượng là 10, 15 và thường khoảng tháng 10 - 11 xoài cũng ra hoa 25% hoạt chất, liều lượng sử dụng cũng có khác ảnh hưởng đến việc xử lý ra hoa về sau. Để hạn nhau, cần chú ý hướng dẫn trên nhãn của từng chế ra hoa tự nhiên, khoảng tháng 7 - 8, bạn bón loại thuốc. Sau khi tưới Paclobutrazol và để đất phân đạm với lượng cao hơn một chút, nếu có khô một thời gian thì có thể tưới trở lại, đồng vài đọt ra hoa thì cắt bỏ ngay.

thời phun thêm KNO3 (có tên thương mại là Multi - K) để góp phần kích thích cho cây ra hoa Câu hỏi 77: Làm cách nào để xoài miền Bắc nhanh và đồng loạt.

sai quả?

Cần chú ý là trong thời gian xử lý nếu trời

Trả lời:

mưa nhiều thì cây sẽ chậm hoặc ít ra hoa, nếu có điều kiện thì dùng bạt nilon phủ quanh gốc Các giống xoài trồng ở miền Bắc nước ta nếu cây một thời gian để giữ đất được khô.

để tự nhiên thì năng suất quả không ổn định, 181

182

https://thuviensach.vn

khó làm hơn. Nguyên lý của cách làm là khi đọt Ở đồng bằng Bắc Bộ, thời gian xử lý thích xoài đã sinh trưởng ở mức độ đầy đủ thì dùng hợp là vào tháng 4 và 5 dương lịch. Lúc này trời một số biện pháp để làm cây tạm ngừng sinh ít mưa, khô ráo. Đến tháng 6, 7 khi xoài ra hoa trưởng mà chuyển sang giai đoạn phát dục, tức trời nóng ấm và lượng mưa cũng chưa nhiều là ra hoa.

nên tỷ lệ đậu quả sẽ cao. Xử lý trước mùa đông, khi xoài ra hoa gặp lạnh cũng vẫn bị rụng Cách làm cụ thể như sau:

nhiều. Để hạn chế rụng hoa và quả non, khi Khi cây ra đọt (chồi) đợt thứ 2 trong năm, lá mầm hoa đã nhú đều, bạn nên bón thêm ít phân đọt bắt đầu chuyển sang màu xanh nhạt như

và phun các chất kích thích NAA hoặc GA3. Có màu lá chuối non thì bắt đầu xử lý. Có hai việc thể phun tiếp một lần nữa khi quả bằng đầu chủ yếu phải làm: Trước hết phải ngưng tưới ngón tay. Đối với bệnh thán thư có thể sử dụng nước, làm sao cho đất khô trong thời gian 15

thuốc Bendazol, Carbenzim, Thio - M phun sớm đến 30 ngày tùy đất cao hay thấp. Đồng thời trước khi trổ bông 2 - 3 tuần, nếu có điều kiện dùng chất Paclobutrazol hòa nước tưới xuống nên phun định kỳ 5 - 7 ngày/lần cho đến trước gốc theo liều lượng hướng dẫn trên nhãn của thu hoạch, đối với bệnh phấn trắng thì phun từng loại thuốc. Hoạt chất Paclobutrazol ở ta dầu khoáng SK Enspray 99EC, thuốc trừ nấm.

hiện có nhiều sản phẩm với nhiều tên thương Còn một vấn đề nữa cần chú ý là bình mại khác nhau với 3 loại hàm lượng là 10, 15 và thường khoảng tháng 10 - 11 xoài cũng ra hoa 25% hoạt chất, liều lượng sử dụng cũng có khác ảnh hưởng đến việc xử lý ra hoa về sau. Để hạn nhau, cần chú ý hướng dẫn trên nhãn của từng chế ra hoa tự nhiên, khoảng tháng 7 - 8, bạn bón loại thuốc. Sau khi tưới Paclobutrazol và để đất phân đạm với lượng cao hơn một chút, nếu có khô một thời gian thì có thể tưới trở lại, đồng vài đọt ra hoa thì cắt bỏ ngay.

thời phun thêm KNO3 (có tên thương mại là Multi - K) để góp phần kích thích cho cây ra hoa Câu hỏi 77: Làm cách nào để xoài miền Bắc nhanh và đồng loạt.

sai quả?

Cần chú ý là trong thời gian xử lý nếu trời

Trả lời:

mưa nhiều thì cây sẽ chậm hoặc ít ra hoa, nếu có điều kiện thì dùng bạt nilon phủ quanh gốc Các giống xoài trồng ở miền Bắc nước ta nếu cây một thời gian để giữ đất được khô.

để tự nhiên thì năng suất quả không ổn định, 181

182

https://thuviensach.vn

phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết vụ đông - xuân quả chín, bảo đảm năng suất và chất lượng quả

khi xoài ra hoa đậu quả. Xin giới thiệu kinh như sau:

nghiệm để có xoài sai quả hàng năm như sau:

- Khi chùm nụ chớm nở dùng thuốc Alpine 1. Cần đốn tỉa hợp lý hàng năm (loại bỏ

80WP hoặc Ridomin Gold 72BHN, đây là hai những cành ra vụ thu có đường kính < 1cm, loại thuốc có tác dụng nội hấp mạnh sau khi cành vượt, cành sâu bệnh), tạo tán thấp để dễ

phun 4 giờ không bị rửa trôi khi gặp mưa to dàng thực hiện các biện pháp kỹ thuật. Sau khi (thuốc được hút vào dịch cây qua lỗ khí khổng thu quả vào tháng 8, tháng 9 bà con cần tỉa của lá) là hai loại thuốc đặc trị bệnh mốc sương thưa tán cây, bón thúc phục hồi cây ngay, đồng và ức chế bệnh thán thư rất tốt, cần phun 2 - 3

thời phun 1 - 2 lần chế phẩm Atonic, giúp xoài lần, mỗi lần cách nhau 10 - 15 ngày để phòng ra sớm đợt lộc thu trong tháng 10. Khi lộc thu trừ bệnh mốc sương làm thối rụng nụ, hoa và đã thành thục cần hạn chế tưới nước và bón quả non.

phân để cây không phát lộc đông. Đầu tháng

- Khi quả từ giai đoạn quả bánh tẻ đến già -

12 dương lịch, phun chế phẩm B9 nồng độ

chín cần dùng thuốc phòng bệnh thán thư gây 0,4% (pha 40g B9/10lít nước) ướt đều tán cây, thối ướt quả. Dùng thuốc Bavistin 50FL

(Carbenzim 50WP; Vicarben 50WP) hoặc Benlate làm chậm quá trình ra nụ, hoa khoảng 40 - 50

50WP (Benomyl 50WP; Fundazol 50WP); Manage ngày, cây xoài sẽ ra hoa vào cuối tháng 3, trong 5WP; Aliette 80WP. Phun định kỳ15 - 20 ngày/lần tháng 4.

đối với thuốc có tác dụng nội hấp và 10 - 15

2. Đối với những cây ra nụ, ra hoa vào tháng 1, ngày/lần đối với thuốc có tác dụng tiếp xúc (như

tháng 2. Dùng dao hay kéo cắt hết chùm nụ ra Manage 5WP).

vào tháng 1, tháng 2 khi vừa nhú dài 7 - 10cm.

- Khi quả ra mã, cần phòng trừ ruồi đục quả

Đồng thời phun 2 - 3 lần thuốc kích phát tố hoa hại xoài. Dùng chất dẫn dụ Metil - eugenol trộn trái Thiên nông, mỗi lần cách nhau 10 ngày, sau lẫn với dung dịch 3% Dipterex hoặc bả thức ăn 40 - 50 ngày xoài sẽ ra nụ, hoa đồng loạt vào (nước mật loãng 5%+3% Dipterex; dùng quả

tháng 4, gặp điều kiện thời tiết thuận lợi nên xoài rụng gọt vỏ thấm Dipterex 80% treo quanh đậu nhiều quả.

tán xoài).

3. Cần chủ động phòng trừ tốt một số sâu

- Cũng có thể dùng Padan 10G hoặc Basudin bệnh hại xoài giai đoạn hoa, quả non đến khi 10H rắc quanh tán cây để diệt nhộng.

183

184

https://thuviensach.vn

phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết vụ đông - xuân quả chín, bảo đảm năng suất và chất lượng quả

khi xoài ra hoa đậu quả. Xin giới thiệu kinh như sau:

nghiệm để có xoài sai quả hàng năm như sau:

- Khi chùm nụ chớm nở dùng thuốc Alpine 1. Cần đốn tỉa hợp lý hàng năm (loại bỏ

80WP hoặc Ridomin Gold 72BHN, đây là hai những cành ra vụ thu có đường kính < 1cm, loại thuốc có tác dụng nội hấp mạnh sau khi cành vượt, cành sâu bệnh), tạo tán thấp để dễ

phun 4 giờ không bị rửa trôi khi gặp mưa to dàng thực hiện các biện pháp kỹ thuật. Sau khi (thuốc được hút vào dịch cây qua lỗ khí khổng thu quả vào tháng 8, tháng 9 bà con cần tỉa của lá) là hai loại thuốc đặc trị bệnh mốc sương thưa tán cây, bón thúc phục hồi cây ngay, đồng và ức chế bệnh thán thư rất tốt, cần phun 2 - 3

thời phun 1 - 2 lần chế phẩm Atonic, giúp xoài lần, mỗi lần cách nhau 10 - 15 ngày để phòng ra sớm đợt lộc thu trong tháng 10. Khi lộc thu trừ bệnh mốc sương làm thối rụng nụ, hoa và đã thành thục cần hạn chế tưới nước và bón quả non.

phân để cây không phát lộc đông. Đầu tháng

- Khi quả từ giai đoạn quả bánh tẻ đến già -

12 dương lịch, phun chế phẩm B9 nồng độ

chín cần dùng thuốc phòng bệnh thán thư gây 0,4% (pha 40g B9/10lít nước) ướt đều tán cây, thối ướt quả. Dùng thuốc Bavistin 50FL

(Carbenzim 50WP; Vicarben 50WP) hoặc Benlate làm chậm quá trình ra nụ, hoa khoảng 40 - 50

50WP (Benomyl 50WP; Fundazol 50WP); Manage ngày, cây xoài sẽ ra hoa vào cuối tháng 3, trong 5WP; Aliette 80WP. Phun định kỳ15 - 20 ngày/lần tháng 4.

đối với thuốc có tác dụng nội hấp và 10 - 15

2. Đối với những cây ra nụ, ra hoa vào tháng 1, ngày/lần đối với thuốc có tác dụng tiếp xúc (như

tháng 2. Dùng dao hay kéo cắt hết chùm nụ ra Manage 5WP).

vào tháng 1, tháng 2 khi vừa nhú dài 7 - 10cm.

- Khi quả ra mã, cần phòng trừ ruồi đục quả

Đồng thời phun 2 - 3 lần thuốc kích phát tố hoa hại xoài. Dùng chất dẫn dụ Metil - eugenol trộn trái Thiên nông, mỗi lần cách nhau 10 ngày, sau lẫn với dung dịch 3% Dipterex hoặc bả thức ăn 40 - 50 ngày xoài sẽ ra nụ, hoa đồng loạt vào (nước mật loãng 5%+3% Dipterex; dùng quả

tháng 4, gặp điều kiện thời tiết thuận lợi nên xoài rụng gọt vỏ thấm Dipterex 80% treo quanh đậu nhiều quả.

tán xoài).

3. Cần chủ động phòng trừ tốt một số sâu

- Cũng có thể dùng Padan 10G hoặc Basudin bệnh hại xoài giai đoạn hoa, quả non đến khi 10H rắc quanh tán cây để diệt nhộng.

183

184

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 78: Xin cho biết kinh nghiệm thu hái, trong 1 - 2l nước sạch, rửa ướt vỏ quả, để khô giấm xoài không thối?

xếp giấm thời gian 32 giờ như xử lý đất đèn.

Chú ý: Tuyệt đối không được xử lý quả bằng

Trả lời:

các loại thuốc hoá học chống thối như Daconil Chọn ngày nắng ráo, lấy quả đã già ngả màu 40WP; Carbenzim 50WP gây ngộ độc cho người vàng ở cuống và 1/3 - 1/5 quả trên cây. Cắt tiêu dùng.

cuống quả dài 1cm, để quả thu hái vào rổ, rá sạch, cuống quay xuống dưới, không để nhựa

Câu hỏi 79: Xin cho biết cách nào có thể hạn dính vào vỏ quả. Dùng giấy hoặc giẻ khô lau chế xoài rụng trái non?

sạch nhựa trên vỏ quả.

Trả lời:

Xử lý nấm bệnh: Dùng nước nóng 54oC (3 sôi 2 lạnh) ngâm quả xoài trong 5 - 7 phút, lượng Vào thời kỳ trước khi cây ra hoa trên mặt lá nước cần nhiều gấp 3 - 4 lần trọng lượng quả

và các gié hoa xuất hiện nhiều mảng muội đen xoài để bảo đảm duy trì nhiệt độ khi xử lý (tốt đeo bám làm hạn chế quá trình quang hợp, hô nhất dùng nhiệt kế để đo nhiệt độ trước và sau hấp, làm giảm tỷ lệ đậu trái và làm xoài rụng khi cho quả xoài vào). Sau khi được xử lý đúng trái non hàng loạt. Các mảng muội đen chính là kỹ thuật, nấm bệnh thán thư (gây thối quả) sẽ bị

tập đoàn nấm bồ hóng và nấm thán thư cư trú.

tiêu diệt. Vết bệnh thán thư trên bề mặt quả nếu Trong các tháng mùa mưa do có độ ẩm cao, các có cũng sẽ bị teo cứng lại không thể tiếp tục thối cành non, gié hoa, trái non thường bị nấm tấn lan rộng vào thịt quả như khi không xử lý.

công, làm toàn bộ các nhánh hoa bị khô đen, Giấm: Dùng đất đèn với tỷ lệ 0,5 -

làm giảm quá trình thụ phấn, đậu quả, làm 100g/100kg quả. Gói đất đèn vào giấy khô, đem rụng quả non hàng loạt. Để khắc phục phải xếp lẫn với quả xoài trong thùng các tông dùng biện pháp rửa xoài bằng hỗn hợp thuốc khoan nhiều lỗ thủng nhỏ hay sọt bằng tre nứa kết hợp giữa thuốc trừ bệnh và thuốc trừ sâu có lót giấy báo cho thoáng khí, tránh kín quá gồm có Ridomil và Actara. Cách làm như sau: xoài đổ mồ hôi sẽ bị thối. Xoài chín thuận lợi ở

Dùng 25 - 30g thuốc Ridomil 68 WP và 1 - 2g nhiệt độ 30 - 33oC. Sau 32 giờ cho xoài ra khỏi thuốc Actara 25 WG pha trong bình 8 lít nước, chỗ giấm, khi vỏ quả chuyển màu vàng là có thể

khuấy kỹ, phun đều trên tán lá, nhánh, gié hoa ăn được. Cũng có thể dùng Ethren lọ 5ml hoà trước khi nở hoa vài ngày. Trong trường hợp có 185

186

https://thuviensach.vn

Câu hỏi 78: Xin cho biết kinh nghiệm thu hái, trong 1 - 2l nước sạch, rửa ướt vỏ quả, để khô giấm xoài không thối?

xếp giấm thời gian 32 giờ như xử lý đất đèn.

Chú ý: Tuyệt đối không được xử lý quả bằng

Trả lời:

các loại thuốc hoá học chống thối như Daconil Chọn ngày nắng ráo, lấy quả đã già ngả màu 40WP; Carbenzim 50WP gây ngộ độc cho người vàng ở cuống và 1/3 - 1/5 quả trên cây. Cắt tiêu dùng.

cuống quả dài 1cm, để quả thu hái vào rổ, rá sạch, cuống quay xuống dưới, không để nhựa

Câu hỏi 79: Xin cho biết cách nào có thể hạn dính vào vỏ quả. Dùng giấy hoặc giẻ khô lau chế xoài rụng trái non?

sạch nhựa trên vỏ quả.

Trả lời:

Xử lý nấm bệnh: Dùng nước nóng 54oC (3 sôi 2 lạnh) ngâm quả xoài trong 5 - 7 phút, lượng Vào thời kỳ trước khi cây ra hoa trên mặt lá nước cần nhiều gấp 3 - 4 lần trọng lượng quả

và các gié hoa xuất hiện nhiều mảng muội đen xoài để bảo đảm duy trì nhiệt độ khi xử lý (tốt đeo bám làm hạn chế quá trình quang hợp, hô nhất dùng nhiệt kế để đo nhiệt độ trước và sau hấp, làm giảm tỷ lệ đậu trái và làm xoài rụng khi cho quả xoài vào). Sau khi được xử lý đúng trái non hàng loạt. Các mảng muội đen chính là kỹ thuật, nấm bệnh thán thư (gây thối quả) sẽ bị

tập đoàn nấm bồ hóng và nấm thán thư cư trú.

tiêu diệt. Vết bệnh thán thư trên bề mặt quả nếu Trong các tháng mùa mưa do có độ ẩm cao, các có cũng sẽ bị teo cứng lại không thể tiếp tục thối cành non, gié hoa, trái non thường bị nấm tấn lan rộng vào thịt quả như khi không xử lý.

công, làm toàn bộ các nhánh hoa bị khô đen, Giấm: Dùng đất đèn với tỷ lệ 0,5 -

làm giảm quá trình thụ phấn, đậu quả, làm 100g/100kg quả. Gói đất đèn vào giấy khô, đem rụng quả non hàng loạt. Để khắc phục phải xếp lẫn với quả xoài trong thùng các tông dùng biện pháp rửa xoài bằng hỗn hợp thuốc khoan nhiều lỗ thủng nhỏ hay sọt bằng tre nứa kết hợp giữa thuốc trừ bệnh và thuốc trừ sâu có lót giấy báo cho thoáng khí, tránh kín quá gồm có Ridomil và Actara. Cách làm như sau: xoài đổ mồ hôi sẽ bị thối. Xoài chín thuận lợi ở

Dùng 25 - 30g thuốc Ridomil 68 WP và 1 - 2g nhiệt độ 30 - 33oC. Sau 32 giờ cho xoài ra khỏi thuốc Actara 25 WG pha trong bình 8 lít nước, chỗ giấm, khi vỏ quả chuyển màu vàng là có thể

khuấy kỹ, phun đều trên tán lá, nhánh, gié hoa ăn được. Cũng có thể dùng Ethren lọ 5ml hoà trước khi nở hoa vài ngày. Trong trường hợp có 185

186

https://thuviensach.vn

nhiều rệp sáp (thuốc khó tiếp xúc và thẩm thấu thịt quả vàng tươi, ăn ngọt, thơm, đặc biệt là hạt do có màng sáp bao bọc bên ngoài) thì nên thêm lép, mỏng nên tỷ lệ phần ăn được đạt rất cao, vào hỗn hợp nói trên 200cc Supracide 40 EC sẽ

tới gần 90%, đặt tên là xoài hạt lép Đài Loan.

cho hiệu quả cao hơn vì thuốc trừ sâu Supracide Bằng phương pháp ghép đoạn cành nối ngọn, 40 EC là loại thuốc đặc trị rệp sáp, rệp vẩy có mỗi cây ghép được 4 cành. Nhờ chăm sóc tốt, tác động tiếp xúc, vị độc, thấm nhanh vào mô phòng trừ sâu bệnh kịp thời nên chỉ sau 2 năm cây, rất hữu hiệu với côn trùng chích hút, miệng thì 2 cây xoài ghép cải tạo đã cho quả bói và đến nhai, gặm, giúp bông xoài phát triển tốt, không vụ thu hoạch thứ 2, mỗi cây cho tới 70 quả.

bị rụng và cho tỷ lệ đậu quả cao.

Theo anh Hưng thì đây là giống xoài tốt, dễ

trồng, thích nghi với đất đai khí hậu nước ta,

Câu hỏi 80: Xin cho biết thông tin về xoài hạt cho năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng thị

lép Đài Loan mới trồng thành công ở Hà Nội?

hiếu ngày càng cao của khách hàng. Do hạt lép, phôi nhỏ hoặc không có phôi nên không thể

Trả lời:

trồng bằng hạt được mà phải nhân giống bằng Trong mấy năm gần đây, trang trại “Giống phương pháp vô tính, chủ yếu là ghép cây. Với cây ăn quả Hưng Huệ” ở tổ 7, phường Phúc điều kiện khí hậu các tỉnh phía Bắc xoài hạt lép Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội là địa Đài Loan ra hoa đầu tháng 2, hoa ra nhiều đợt chỉ đáng tin cậy cung cấp nhiều giống cây ăn cho tới cuối tháng 3. Nhưng nếu biết điều khiển quả chất lượng cao được nhập nội từ Đài Loan (bằng kỹ thuật cắt tỉa và chế độ bón phân, tưới (Trung Quốc) trồng thử nghiệm thành công như

nước hợp lý) cho cây nở hoa tập trung vào giữa đu đủ Trạng Nguyên, đu đủ Hồng Phi, ổi lê Đài tháng 3 để hạn chế tác hại của bệnh thán thư hại Loan... cho nhiều bà con nông dân các tỉnh khu hoa và ảnh hưởng của các đợt gió mùa đông vực phía Bắc làm vật liệu cải tạo vườn tạp nâng bắc thường gây ra mưa phùn, nhiệt độ thấp cao mức thu nhập.

trong tháng 2 thì cây sẽ đậu quả tốt, lớn nhanh, Sau gần 3 năm trồng thử nghiệm, vụ hè năm cho chất lượng cao.

nay trang trại Hưng Huệ lại tiếp tục giới thiệu Một kinh nghiệm hay làm cho xoài hạt lép sai một giống xoài thu hút sự chú ý của nhiều quả, ít bị rụng và cho quả to, chất lượng tốt là người: quả to, đều (trung bình 0,8 - 1,2kg/quả, sau khi cây ra hoa, đậu quả nên phun thuốc quả to nhất tới 1,6kg), vỏ mỏng màu vàng cam, Aliette hoặc Ridomil để phòng trừ bệnh thán thư

187

188

https://thuviensach.vn

nhiều rệp sáp (thuốc khó tiếp xúc và thẩm thấu thịt quả vàng tươi, ăn ngọt, thơm, đặc biệt là hạt do có màng sáp bao bọc bên ngoài) thì nên thêm lép, mỏng nên tỷ lệ phần ăn được đạt rất cao, vào hỗn hợp nói trên 200cc Supracide 40 EC sẽ

tới gần 90%, đặt tên là xoài hạt lép Đài Loan.

cho hiệu quả cao hơn vì thuốc trừ sâu Supracide Bằng phương pháp ghép đoạn cành nối ngọn, 40 EC là loại thuốc đặc trị rệp sáp, rệp vẩy có mỗi cây ghép được 4 cành. Nhờ chăm sóc tốt, tác động tiếp xúc, vị độc, thấm nhanh vào mô phòng trừ sâu bệnh kịp thời nên chỉ sau 2 năm cây, rất hữu hiệu với côn trùng chích hút, miệng thì 2 cây xoài ghép cải tạo đã cho quả bói và đến nhai, gặm, giúp bông xoài phát triển tốt, không vụ thu hoạch thứ 2, mỗi cây cho tới 70 quả.

bị rụng và cho tỷ lệ đậu quả cao.

Theo anh Hưng thì đây là giống xoài tốt, dễ

trồng, thích nghi với đất đai khí hậu nước ta,

Câu hỏi 80: Xin cho biết thông tin về xoài hạt cho năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng thị

lép Đài Loan mới trồng thành công ở Hà Nội?

hiếu ngày càng cao của khách hàng. Do hạt lép, phôi nhỏ hoặc không có phôi nên không thể

Trả lời:

trồng bằng hạt được mà phải nhân giống bằng Trong mấy năm gần đây, trang trại “Giống phương pháp vô tính, chủ yếu là ghép cây. Với cây ăn quả Hưng Huệ” ở tổ 7, phường Phúc điều kiện khí hậu các tỉnh phía Bắc xoài hạt lép Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội là địa Đài Loan ra hoa đầu tháng 2, hoa ra nhiều đợt chỉ đáng tin cậy cung cấp nhiều giống cây ăn cho tới cuối tháng 3. Nhưng nếu biết điều khiển quả chất lượng cao được nhập nội từ Đài Loan (bằng kỹ thuật cắt tỉa và chế độ bón phân, tưới (Trung Quốc) trồng thử nghiệm thành công như

nước hợp lý) cho cây nở hoa tập trung vào giữa đu đủ Trạng Nguyên, đu đủ Hồng Phi, ổi lê Đài tháng 3 để hạn chế tác hại của bệnh thán thư hại Loan... cho nhiều bà con nông dân các tỉnh khu hoa và ảnh hưởng của các đợt gió mùa đông vực phía Bắc làm vật liệu cải tạo vườn tạp nâng bắc thường gây ra mưa phùn, nhiệt độ thấp cao mức thu nhập.

trong tháng 2 thì cây sẽ đậu quả tốt, lớn nhanh, Sau gần 3 năm trồng thử nghiệm, vụ hè năm cho chất lượng cao.

nay trang trại Hưng Huệ lại tiếp tục giới thiệu Một kinh nghiệm hay làm cho xoài hạt lép sai một giống xoài thu hút sự chú ý của nhiều quả, ít bị rụng và cho quả to, chất lượng tốt là người: quả to, đều (trung bình 0,8 - 1,2kg/quả, sau khi cây ra hoa, đậu quả nên phun thuốc quả to nhất tới 1,6kg), vỏ mỏng màu vàng cam, Aliette hoặc Ridomil để phòng trừ bệnh thán thư

187

188

https://thuviensach.vn

hại quả. Giai đoạn quả lớn bằng quả trứng gà nghiên cứu cho thấy những thực phẩm có chứa thì tiến hành bao quả để tránh ruồi đục quả và các thành phần phenol đều có khả năng mạnh nấm bệnh gây hại, quả sẽ lớn nhanh, mã quả

về chống oxi hoá, chống ung thư và phòng đẹp mà ít bị rụng. Điều đặc biệt của xoài hạt lép chống các bệnh tim mạch. Quả xoài có những Đài Loan là có thể ăn xanh như một món sa lát phenol như quercetin, isoquercifin astragalin, vừa giòn, vừa ngọt thanh hoặc để nấu các món fisetin, axit gallic và methyl gallat. Ở một số

canh chua giải nhiệt rất hấp dẫn vào những nước, xoài được dùng như là thuốc bổ máu, ngày hè nóng nực. Nếu để ăn chín thì nên hái bởi chúng có hàm lượng sắt cao. Xoài dùng để

bắt đầu từ khi quả chuyển từ màu xanh sáng điều trị bệnh thiếu máu và rất có lợi cho phụ

sang ửng vàng, để cho chín tự nhiên thêm vài nữ trong thời kỳ mang thai hoặc kinh nguyệt.

ngày nữa sẽ cho chất lượng hoàn hảo.

Với hàm lượng kali và magiê cao, xoài có ích Anh Hưng còn trực tiếp làm dịch vụ ghép cải đối với những người hay bị chuột rút, stress tạo vườn tạp kém chất lượng bằng các giống (sốc) và có các vấn đề về tim. Nước xoài ép có cây ăn quả chất lượng cao trong đó có giống khả năng tiêu diệt virus.

xoài hạt lép Đài Loan theo phương thức dịch vụ

- Ăn ổi có thể chữa bệnh dạ dày: Trong y học trọn gói cho nhiều gia đình có nhu cầu cho kết cổ truyền ổi là vị thuốc quý. Dùng ổi để chữa quả rất tốt.

bệnh dạ dày, kiết lỵ, thông mật, hạ sốt, động kinh, co giật... Quả ổi chín có nhiều pectin nên có tác

Câu hỏi 81: Ăn xoài, ổi có lợi cho sức khỏe như

dụng nhuận trường, bổ dưỡng, tăng cường các thế nào?

chất khoáng và các yếu tố vi lượng. Ổi cũng có rất nhiều các acid amin và lượng vitamin C rất cao,

Trả lời:

hơn nhiều lượng vitamin C ở chanh, cao nhất khi

- Ăn xoài giúp tiêu hóa tốt: Quả xoài có chứa ổi chín tới và giảm dần khi ổi chín mềm.

một loại enzym như trong quả đu đủ, giúp tiêu hoá. Các loại enzym khác như mangneferin,

Câu hỏi 82: Xin cho biết cách ghép cải tạo katechol oxidise, lactose là những enzym vườn nhãn ở phía Bắc nước ta?

không chỉ bảo vệ xoài chống lại sâu bệnh mà

Trả lời:

còn có ích cho con người, chúng kích thích sự

Kỹ thuật ghép chồi, trẻ hoá vườn nhãn thực chuyển hoá và làm sạch ruột. Các công trình hiện như sau:

189

190

https://thuviensach.vn

hại quả. Giai đoạn quả lớn bằng quả trứng gà nghiên cứu cho thấy những thực phẩm có chứa thì tiến hành bao quả để tránh ruồi đục quả và các thành phần phenol đều có khả năng mạnh nấm bệnh gây hại, quả sẽ lớn nhanh, mã quả

về chống oxi hoá, chống ung thư và phòng đẹp mà ít bị rụng. Điều đặc biệt của xoài hạt lép chống các bệnh tim mạch. Quả xoài có những Đài Loan là có thể ăn xanh như một món sa lát phenol như quercetin, isoquercifin astragalin, vừa giòn, vừa ngọt thanh hoặc để nấu các món fisetin, axit gallic và methyl gallat. Ở một số

canh chua giải nhiệt rất hấp dẫn vào những nước, xoài được dùng như là thuốc bổ máu, ngày hè nóng nực. Nếu để ăn chín thì nên hái bởi chúng có hàm lượng sắt cao. Xoài dùng để

bắt đầu từ khi quả chuyển từ màu xanh sáng điều trị bệnh thiếu máu và rất có lợi cho phụ

sang ửng vàng, để cho chín tự nhiên thêm vài nữ trong thời kỳ mang thai hoặc kinh nguyệt.

ngày nữa sẽ cho chất lượng hoàn hảo.

Với hàm lượng kali và magiê cao, xoài có ích Anh Hưng còn trực tiếp làm dịch vụ ghép cải đối với những người hay bị chuột rút, stress tạo vườn tạp kém chất lượng bằng các giống (sốc) và có các vấn đề về tim. Nước xoài ép có cây ăn quả chất lượng cao trong đó có giống khả năng tiêu diệt virus.

xoài hạt lép Đài Loan theo phương thức dịch vụ

- Ăn ổi có thể chữa bệnh dạ dày: Trong y học trọn gói cho nhiều gia đình có nhu cầu cho kết cổ truyền ổi là vị thuốc quý. Dùng ổi để chữa quả rất tốt.

bệnh dạ dày, kiết lỵ, thông mật, hạ sốt, động kinh, co giật... Quả ổi chín có nhiều pectin nên có tác

Câu hỏi 81: Ăn xoài, ổi có lợi cho sức khỏe như

dụng nhuận trường, bổ dưỡng, tăng cường các thế nào?

chất khoáng và các yếu tố vi lượng. Ổi cũng có rất nhiều các acid amin và lượng vitamin C rất cao,

Trả lời:

hơn nhiều lượng vitamin C ở chanh, cao nhất khi

- Ăn xoài giúp tiêu hóa tốt: Quả xoài có chứa ổi chín tới và giảm dần khi ổi chín mềm.

một loại enzym như trong quả đu đủ, giúp tiêu hoá. Các loại enzym khác như mangneferin,

Câu hỏi 82: Xin cho biết cách ghép cải tạo katechol oxidise, lactose là những enzym vườn nhãn ở phía Bắc nước ta?

không chỉ bảo vệ xoài chống lại sâu bệnh mà

Trả lời:

còn có ích cho con người, chúng kích thích sự

Kỹ thuật ghép chồi, trẻ hoá vườn nhãn thực chuyển hoá và làm sạch ruột. Các công trình hiện như sau:

189

190

https://thuviensach.vn

- Cách ghép: Dùng phương pháp ghép cành xếp từ dưới lên qua khỏi chỗ ghép. Để cho chắc nhỏ cho tỷ lệ sống cao nhất. Có thể ghép thay chắn ta dùng một túi nhỏ nilon trắng có kích tán cao đối với cây nhãn từ 2 - 4 tuổi và thay tán thước 10cm × 15cm chụp lên cành ghép bao lấy thấp với những cây trên 5 tuổi.

toàn bộ phần đã ghép và buộc túm dưới đáy lại

- Thời vụ ghép: Các tỉnh miền Bắc nên ghép vào gốc ghép nhằm tránh cành ghép bốc hơi vào tháng 3 - 4 và tháng 8 - 10; chọn những nước, cành ghép nhanh nẩy mầm, dễ sống.Với ngày khô ráo, mát mẻ, tránh những ngày mưa kinh nghiệm của các nhà vườn Nam Bộ, nếu và nên ghép vào buổi chiều mát tốt hơn ghép ghép trước mùa mưa thì chừa lại 40% số cành vào buổi sáng. Các tỉnh Nam Bộ có thể ghép lúc để làm "cành thở" (nhằm cung cấp dinh dưỡng nào cũng được, tránh mùa mưa, những ngày có nuôi các chồi ghép), mùa khô thì chừa lại 20%.

nhiệt độ quá cao (dòng nhựa không ổn định, Khi các chồi ghép đã sống và phát triển ổn định khó sống). Tốt nhất là ghép khi các tược (lộc) lá ta lại ghép tiếp các "cành thở" còn lại. Bằng cách đã ổn định.

này ta sẽ có một cây nhãn với giống mới theo ý

- Ghép thay tán cao: Với những cây nhãn còn muốn, gốc cũ khỏe mạnh.

nhỏ (2 - 4 tuổi), thân cành còn nhỏ, chiều cao 2 -

- Ghép thay tán thấp: Đây là phương pháp 3m nên ghép vào vụ xuân (tháng 4) và vụ thu ghép phổ biến đối với những cây già cỗi, gốc to, (tháng 9). Chọn các cành nhỏ có đường kính từ

cành to, những cây trên 5 tuổi. Trung Quốc là 1 - 3cm phân bố đều trên tán, cắt cách vị trí nước áp dụng phương pháp này rất thành công phân cành 10cm rồi ghép ngay bằng cành ghép để cải tạo các vườn vải, nhãn. Trước tiên hãy có đường kính tương đương hoặc nhỏ hơn một chuẩn bị gốc ghép bằng cách dùng cưa cắt hết chút. Nên chọn cành bánh tẻ với độ dài khoảng các cành cấp 1 cách các chạc 3 là 20 - 30cm. Đào 4 - 5cm, có khoảng 2 - 3 mầm mắt khỏe mạnh để

rãnh xung quanh tán để bón thêm phân đạm và ghép. Phương pháp ghép tốt nhất là ghép chẻ

kali ngay sau khi cưa cành nhằm giúp cây nẩy bên. Dùng dao sắc chẻ một bên cành gốc ghép nhanh các chồi và tăng cường dinh dưỡng cho vừa cắt ngọn sát phần vỏ sâu khoảng 1,5 - 2cm.

các chồi tược này để khi ghép dễ sống. Công Vát hình nêm hoặc vát sát một bên của cành việc cưa cành và bón phân phải làm trước khi ghép khoảng 1 - 1,5cm rồi cắm sâu cành ghép ghép khoảng 2 tháng. Mỗi cành cấp 1 sẽ nẩy vào vết chẻ đến hết phần vát và dùng dây nilon nhiều chồi, ta tỉa bớt, chỉ để lại 2 - 3 chồi khỏe trắng bản rộng 1cm quấn chặt gồm nhiều lớp mạnh phân đều về các phía. Khi các chồi cao 191

192

https://thuviensach.vn

- Cách ghép: Dùng phương pháp ghép cành xếp từ dưới lên qua khỏi chỗ ghép. Để cho chắc nhỏ cho tỷ lệ sống cao nhất. Có thể ghép thay chắn ta dùng một túi nhỏ nilon trắng có kích tán cao đối với cây nhãn từ 2 - 4 tuổi và thay tán thước 10cm × 15cm chụp lên cành ghép bao lấy thấp với những cây trên 5 tuổi.

toàn bộ phần đã ghép và buộc túm dưới đáy lại

- Thời vụ ghép: Các tỉnh miền Bắc nên ghép vào gốc ghép nhằm tránh cành ghép bốc hơi vào tháng 3 - 4 và tháng 8 - 10; chọn những nước, cành ghép nhanh nẩy mầm, dễ sống.Với ngày khô ráo, mát mẻ, tránh những ngày mưa kinh nghiệm của các nhà vườn Nam Bộ, nếu và nên ghép vào buổi chiều mát tốt hơn ghép ghép trước mùa mưa thì chừa lại 40% số cành vào buổi sáng. Các tỉnh Nam Bộ có thể ghép lúc để làm "cành thở" (nhằm cung cấp dinh dưỡng nào cũng được, tránh mùa mưa, những ngày có nuôi các chồi ghép), mùa khô thì chừa lại 20%.

nhiệt độ quá cao (dòng nhựa không ổn định, Khi các chồi ghép đã sống và phát triển ổn định khó sống). Tốt nhất là ghép khi các tược (lộc) lá ta lại ghép tiếp các "cành thở" còn lại. Bằng cách đã ổn định.

này ta sẽ có một cây nhãn với giống mới theo ý

- Ghép thay tán cao: Với những cây nhãn còn muốn, gốc cũ khỏe mạnh.

nhỏ (2 - 4 tuổi), thân cành còn nhỏ, chiều cao 2 -

- Ghép thay tán thấp: Đây là phương pháp 3m nên ghép vào vụ xuân (tháng 4) và vụ thu ghép phổ biến đối với những cây già cỗi, gốc to, (tháng 9). Chọn các cành nhỏ có đường kính từ

cành to, những cây trên 5 tuổi. Trung Quốc là 1 - 3cm phân bố đều trên tán, cắt cách vị trí nước áp dụng phương pháp này rất thành công phân cành 10cm rồi ghép ngay bằng cành ghép để cải tạo các vườn vải, nhãn. Trước tiên hãy có đường kính tương đương hoặc nhỏ hơn một chuẩn bị gốc ghép bằng cách dùng cưa cắt hết chút. Nên chọn cành bánh tẻ với độ dài khoảng các cành cấp 1 cách các chạc 3 là 20 - 30cm. Đào 4 - 5cm, có khoảng 2 - 3 mầm mắt khỏe mạnh để

rãnh xung quanh tán để bón thêm phân đạm và ghép. Phương pháp ghép tốt nhất là ghép chẻ

kali ngay sau khi cưa cành nhằm giúp cây nẩy bên. Dùng dao sắc chẻ một bên cành gốc ghép nhanh các chồi và tăng cường dinh dưỡng cho vừa cắt ngọn sát phần vỏ sâu khoảng 1,5 - 2cm.

các chồi tược này để khi ghép dễ sống. Công Vát hình nêm hoặc vát sát một bên của cành việc cưa cành và bón phân phải làm trước khi ghép khoảng 1 - 1,5cm rồi cắm sâu cành ghép ghép khoảng 2 tháng. Mỗi cành cấp 1 sẽ nẩy vào vết chẻ đến hết phần vát và dùng dây nilon nhiều chồi, ta tỉa bớt, chỉ để lại 2 - 3 chồi khỏe trắng bản rộng 1cm quấn chặt gồm nhiều lớp mạnh phân đều về các phía. Khi các chồi cao 191

192

https://thuviensach.vn

khoảng 15 - 20cm, đường kính chồi khoảng 0,5 -

thêm phân đạm cho cây nhãn long và cả cây 0,7cm, các lá đã ổn định là có thể tiến hành ghép nhãn xuồng cơm vàng để cây sinh trưởng tốt, được. Trên mỗi cành ghép của cây nhãn ta định có nhiều nhựa khi ghép dễ thành công. Dùng lấy cành ghép, cắt một đoạn dài khoảng 4 - 5cm, phương pháp ghép mắt (ghép bo) và tuỳ từng có 2 - 3 mầm khỏe, đường kính tương đương trường hợp để có thể áp dụng một trong hai với chồi gốc ghép. Dùng dao sắc cắt ngọn gốc cách sau đây:

ghép chừa lại khoảng 10cm rồi chẻ đôi sâu Nếu gốc nhãn long còn nhỏ cỡ bắp tay, bắp khoảng 1cm. Vát nhọn 2 bên cành ghép thành chân thì ghép trực tiếp “bo” giống lên gốc ghép.

hình chữ V rồi cắm sâu vào gốc ghép đã chẻ.

Mỗi gốc nhãn long thường có vài cành cấp 1, Dùng dải nilon trắng trong quấn chặt lại và chừa lại một cành làm cành thở, số còn lại ghép chụp túi nilon như cách ghép tán cao cho cành

“bo” giống nhãn xuồng cơm vàng vào. Tại vị trí ghép dễ sống.

phía trên chỗ phân cành 20 - 30cm, chọn nơi có Khoảng 15 ngày sau khi ghép tháo bỏ túi vỏ nhẵn nhụi để mở miệng ghép bằng cách nilon, nếu thấy chồi ghép đã nẩy thì cởi bỏ dây dùng dao mỏng, sắc có mũi nhọn rạch 2 đường buộc. Tỉa hết các chồi vượt xung quanh các chồi song song với thân của cành, mỗi đường dài ghép để tập trung dinh dưỡng nuôi chồi ghép 3cm và cách nhau 1,5cm, phía dưới 2 đường lớn nhanh. Tiếp tục chăm sóc bón phân, tưới song song cắt một đường nằm ngang nối liền nước và phun thuốc phòng trừ các loại sâu hai đường này lại với nhau tạo thành hình chữ U

bệnh gây hại.

(phần này gọi là “cửa sổ”).

Trên cây nhãn xuồng cơm vàng chọn những

Câu hỏi 83: Xin cho biết cách ghép cải tạo cành có độ lớn cỡ ngón chân cái, chọn những vườn nhãn ở phía Nam?

mắt mầm còn tốt, rồi dùng mũi dao nhọn rạch bốn đường xung quanh tạo thành một hình chữ

Trả lời:

nhật có chiều dài nhỏ hơn 3cm và chiều rộng Hiện nay, có nhiều nhà vườn muốn cải tạo nhỏ hơn 1,5cm, sao cho khi lắp vừa khít với vườn nhãn kém chất lượng nhưng vẫn lúng

“cửa sổ” đã mở trên gốc nhãn long (phần này túng chưa biết cách ghép như thế nào. Kinh gọi là “bo”), dùng mũi dao bóc lớp vỏ trên “cửa nghiệm về cách ghép này như sau:

sổ” sau đó bóc tách lấy “bo” trên cành giống.

Trước khi ghép khoảng một tháng nên bón Đặt “bo” giống sao cho vừa khít với “cửa sổ”, 193

194

https://thuviensach.vn

khoảng 15 - 20cm, đường kính chồi khoảng 0,5 -

thêm phân đạm cho cây nhãn long và cả cây 0,7cm, các lá đã ổn định là có thể tiến hành ghép nhãn xuồng cơm vàng để cây sinh trưởng tốt, được. Trên mỗi cành ghép của cây nhãn ta định có nhiều nhựa khi ghép dễ thành công. Dùng lấy cành ghép, cắt một đoạn dài khoảng 4 - 5cm, phương pháp ghép mắt (ghép bo) và tuỳ từng có 2 - 3 mầm khỏe, đường kính tương đương trường hợp để có thể áp dụng một trong hai với chồi gốc ghép. Dùng dao sắc cắt ngọn gốc cách sau đây:

ghép chừa lại khoảng 10cm rồi chẻ đôi sâu Nếu gốc nhãn long còn nhỏ cỡ bắp tay, bắp khoảng 1cm. Vát nhọn 2 bên cành ghép thành chân thì ghép trực tiếp “bo” giống lên gốc ghép.

hình chữ V rồi cắm sâu vào gốc ghép đã chẻ.

Mỗi gốc nhãn long thường có vài cành cấp 1, Dùng dải nilon trắng trong quấn chặt lại và chừa lại một cành làm cành thở, số còn lại ghép chụp túi nilon như cách ghép tán cao cho cành

“bo” giống nhãn xuồng cơm vàng vào. Tại vị trí ghép dễ sống.

phía trên chỗ phân cành 20 - 30cm, chọn nơi có Khoảng 15 ngày sau khi ghép tháo bỏ túi vỏ nhẵn nhụi để mở miệng ghép bằng cách nilon, nếu thấy chồi ghép đã nẩy thì cởi bỏ dây dùng dao mỏng, sắc có mũi nhọn rạch 2 đường buộc. Tỉa hết các chồi vượt xung quanh các chồi song song với thân của cành, mỗi đường dài ghép để tập trung dinh dưỡng nuôi chồi ghép 3cm và cách nhau 1,5cm, phía dưới 2 đường lớn nhanh. Tiếp tục chăm sóc bón phân, tưới song song cắt một đường nằm ngang nối liền nước và phun thuốc phòng trừ các loại sâu hai đường này lại với nhau tạo thành hình chữ U

bệnh gây hại.

(phần này gọi là “cửa sổ”).

Trên cây nhãn xuồng cơm vàng chọn những

Câu hỏi 83: Xin cho biết cách ghép cải tạo cành có độ lớn cỡ ngón chân cái, chọn những vườn nhãn ở phía Nam?

mắt mầm còn tốt, rồi dùng mũi dao nhọn rạch bốn đường xung quanh tạo thành một hình chữ

Trả lời:

nhật có chiều dài nhỏ hơn 3cm và chiều rộng Hiện nay, có nhiều nhà vườn muốn cải tạo nhỏ hơn 1,5cm, sao cho khi lắp vừa khít với vườn nhãn kém chất lượng nhưng vẫn lúng

“cửa sổ” đã mở trên gốc nhãn long (phần này túng chưa biết cách ghép như thế nào. Kinh gọi là “bo”), dùng mũi dao bóc lớp vỏ trên “cửa nghiệm về cách ghép này như sau:

sổ” sau đó bóc tách lấy “bo” trên cành giống.

Trước khi ghép khoảng một tháng nên bón Đặt “bo” giống sao cho vừa khít với “cửa sổ”, 193

194

https://thuviensach.vn

rồi dùng dây nilon quấn chặt chỗ vừa ghép.

đình ông Nguyễn Văn Đông ở thôn Phương Mỗi gốc nhãn long ghép 3 - 4 “bo” sau này sẽ có Viên, xã Song Phương, Hoài Đức, Hà Nội. Năm 3 - 4 cành nhãn xuồng cơm vàng.

1993, tình cờ ông xin được một cây nhãn dại Nếu gốc nhãn long đã lớn, mỗi cây để lại một mọc trong vườn một gia đình ở xã Đại Thành cành thở, số còn lại cưa bỏ (cưa cách phía trên (Quốc Oai - Hà Tây)1 về trồng cạnh chuồng gà chỗ phân cành 20 - 30cm), bón thêm phân, tưới lấy bóng mát. Khi cây nhãn lớn lên, ra sai quả, nước giữ ẩm thường xuyên để chỗ cưa ra tược ăn ngon và đặc biệt là chín muộn hẳn so với các mới, chờ cho tược có độ lớn cỡ ngón tay là có giống nhãn thông thường nên bán rất được giá.

thể ghép được. Về cách ghép cũng tiến hành Ông chiết cành đem trồng thêm, cho đến nay tương tự như trên nhưng “cửa sổ” và “bo”

ông đã có một vườn nhãn chín muộn gồm 22 cây giống chỉ dài 2cm và rộng 1cm. Mỗi gốc nhãn trái to (40 - 50 quả/kg) và 7 cây cho trái nhỏ (80 -

long ghép 3 - 4 “bo” giống nhãn xuồng cơm 90 quả/kg). Ngoài giống chín muộn này, ông vàng là vừa.

còn trồng thêm một giống nhãn chín muộn khác Sau ghép 2 - 3 tuần mở dây nilon kiểm tra lấy giống từ cây nhãn cổ thụ (khoảng 70 - 80 năm nếu thấy “bo” giống còn sống thì cắt bỏ đoạn tuổi) trồng cạnh đê ở làng Đại Táo, xã Đại trên của chỗ ghép (cắt cách chỗ ghép 10cm nếu Thành, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Giống nhãn áp dụng cách 1, hoặc 20 - 30cm nếu áp dụng này tuy sai quả, ăn ngon, thời gian thu hoạch cách 2). Sau khi cắt một thời gian thì mắt mầm kéo dài (từ tháng sáu đến qua rằm Trung thu), trên “bo” giống sẽ nẩy tược tạo thành cành nhưng lại có tính cách niên rõ rệt, năm được nhãn xuồng cơm vàng. Khi tước ra lá non cần năm mất mùa.

chú ý phòng trị sâu đục gân lá, bọ cánh cứng ăn Khi cây còn nhỏ, năm thứ 3 - 4 thường cho 80 -

lá... Khi cành nhãn xuồng cơm vàng đã ra được 90kg/cây, hiện nay những cây trên 10 tuổi rất nhiều lá thì cắt bỏ cành thở.

sai quả, có cây cho đến 400kg quả. Ngoài nhãn bán quả, hàng năm ông Đông còn nhân giống

Câu hỏi 84: Xin cho biết ai là chủ nhân của bằng phương pháp ghép cây, bán cành ghép những cây nhãn chín muộn ở miền Bắc?

cho bà con quanh vùng và các tỉnh lân cận như

Hưng Yên, Hải Dương, Hoà Bình... Mỗi cây

Trả lời:

____________

Xin giới thiệu vườn nhãn chín muộn của gia 1. Nay thuộc Hà Nội.

195

196

https://thuviensach.vn

rồi dùng dây nilon quấn chặt chỗ vừa ghép.

đình ông Nguyễn Văn Đông ở thôn Phương Mỗi gốc nhãn long ghép 3 - 4 “bo” sau này sẽ có Viên, xã Song Phương, Hoài Đức, Hà Nội. Năm 3 - 4 cành nhãn xuồng cơm vàng.

1993, tình cờ ông xin được một cây nhãn dại Nếu gốc nhãn long đã lớn, mỗi cây để lại một mọc trong vườn một gia đình ở xã Đại Thành cành thở, số còn lại cưa bỏ (cưa cách phía trên (Quốc Oai - Hà Tây)1 về trồng cạnh chuồng gà chỗ phân cành 20 - 30cm), bón thêm phân, tưới lấy bóng mát. Khi cây nhãn lớn lên, ra sai quả, nước giữ ẩm thường xuyên để chỗ cưa ra tược ăn ngon và đặc biệt là chín muộn hẳn so với các mới, chờ cho tược có độ lớn cỡ ngón tay là có giống nhãn thông thường nên bán rất được giá.

thể ghép được. Về cách ghép cũng tiến hành Ông chiết cành đem trồng thêm, cho đến nay tương tự như trên nhưng “cửa sổ” và “bo”

ông đã có một vườn nhãn chín muộn gồm 22 cây giống chỉ dài 2cm và rộng 1cm. Mỗi gốc nhãn trái to (40 - 50 quả/kg) và 7 cây cho trái nhỏ (80 -

long ghép 3 - 4 “bo” giống nhãn xuồng cơm 90 quả/kg). Ngoài giống chín muộn này, ông vàng là vừa.

còn trồng thêm một giống nhãn chín muộn khác Sau ghép 2 - 3 tuần mở dây nilon kiểm tra lấy giống từ cây nhãn cổ thụ (khoảng 70 - 80 năm nếu thấy “bo” giống còn sống thì cắt bỏ đoạn tuổi) trồng cạnh đê ở làng Đại Táo, xã Đại trên của chỗ ghép (cắt cách chỗ ghép 10cm nếu Thành, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Giống nhãn áp dụng cách 1, hoặc 20 - 30cm nếu áp dụng này tuy sai quả, ăn ngon, thời gian thu hoạch cách 2). Sau khi cắt một thời gian thì mắt mầm kéo dài (từ tháng sáu đến qua rằm Trung thu), trên “bo” giống sẽ nẩy tược tạo thành cành nhưng lại có tính cách niên rõ rệt, năm được nhãn xuồng cơm vàng. Khi tước ra lá non cần năm mất mùa.

chú ý phòng trị sâu đục gân lá, bọ cánh cứng ăn Khi cây còn nhỏ, năm thứ 3 - 4 thường cho 80 -

lá... Khi cành nhãn xuồng cơm vàng đã ra được 90kg/cây, hiện nay những cây trên 10 tuổi rất nhiều lá thì cắt bỏ cành thở.

sai quả, có cây cho đến 400kg quả. Ngoài nhãn bán quả, hàng năm ông Đông còn nhân giống

Câu hỏi 84: Xin cho biết ai là chủ nhân của bằng phương pháp ghép cây, bán cành ghép những cây nhãn chín muộn ở miền Bắc?

cho bà con quanh vùng và các tỉnh lân cận như

Hưng Yên, Hải Dương, Hoà Bình... Mỗi cây

Trả lời:

____________

Xin giới thiệu vườn nhãn chín muộn của gia 1. Nay thuộc Hà Nội.

195

196

https://thuviensach.vn

ghép đủ tiêu chuẩn xuất vườn chỉ trồng 2 năm hình phễu ở giữa tán, tạo điều kiện cho ánh là cho quả.

sáng chiếu.

Ngoài ra còn có một số gia đình là chủ nhân Bước 3: Với những cành khỏe tỉa để lại 2 cành của những cây nhãn chín muộn như gia đình chị

hình ngạnh trê, những cành yếu chỉ để lại 1 cành, Nguyễn Thị Thiết (Miền - Thiết) ở xã Hàm Tử, bỏ các lá già và các lá bị bệnh.

anh Đỗ Bá Nghĩa ở xã Đông Kết, anh Nguyễn Với các vườn vải đã giao tán hoặc chưa đốn Văn Vang ở xã Bình Minh... thuộc huyện Khoái tỉa các năm trước dùng máy cắt hoặc dao phát Châu - Hưng Yên, ông Triệu Tiến Ích ở thôn Lại cắt sâu vào tán toàn bộ bề mặt, nhằm thu hẹp Dụ - An Thượng - Hoài Đức (Hà Nội)...

và hạ thấp tán để các cây không giao nhau và thuận lợi cho việc chăm sóc sau này. Cắt tỉa như

Câu hỏi 85: Xin cho biết tầm quan trọng của bước 2 và bước 3.

kỹ thuật đốn tỉa cành trong thâm canh vải thiều?

Sau khi đốn tỉa xong tiến hành bón thúc ngay cho cây. Nếu khô hạn phải tưới nước để cho cây

Trả lời:

vải nhanh chóng phát được lộc. Sau khi đợt lộc Biện pháp đốn tỉa cành sau thu hoạch là biện đầu thành thục (gồm lộc đầu cành và các lộc pháp kỹ thuật hết sức quan trọng giúp cho cây trong tán) phải tiến hành tỉa định cành, nếu có bộ tán thích hợp, phục hồi nhanh, các cành cành khỏe thì mỗi đầu cành chỉ để lại 2 cành lộc sau này khỏe, thông thoáng, hạn chế sâu lộc, các cành yếu để lại 1 cành. Những cành lộc bệnh trú ngụ và phá hại. Tăng cường hiệu quả

trong tán tỉa thưa hợp lý. Nên chăm sóc vải tốt của việc bón phân và thuốc bảo vệ thực vật.

nhất là ra được 3 đợt lộc, sau khi đợt thứ 3 là lộc Ngay sau khi thu hoạch vải xong phải tiến thu đã thành thục vào tháng 9 - 10 tiến hành cắt hành cắt tỉa tán cho cây (càng sớm càng tốt).

tỉa thêm 1 lần nữa, loại bỏ những cành tăm, Đối với những cây năm trước đã được đốn tỉa cành gối nhau, cành bệnh, chuẩn bị cho cây vải rồi thì việc cắt tỉa tạo tán cho cây đơn giản hơn chuyển sang giai đoạn phân hoá mầm hoa.

những cây chưa áp dụng cắt tỉa tạo tán.

Chú ý sau mỗi lần đốn tỉa cành phải tiến Bước 1: Dùng máy cắt hoặc dao phát toàn bộ

hành thu gom toàn bộ các cành lá đã cắt tỉa đem mặt tán tạo cho tán có hình bán cầu.

đốt đi.

Bước 2: Tỉa cành khung mọc thẳng đứng Việc áp dụng biện pháp kỹ thuật đốn tỉa tạo giữa tán, cành mọc xiên xẹo, tạo khoảng trống tán là này hết quan trọng trong thâm canh vải 197

198

https://thuviensach.vn

ghép đủ tiêu chuẩn xuất vườn chỉ trồng 2 năm hình phễu ở giữa tán, tạo điều kiện cho ánh là cho quả.

sáng chiếu.

Ngoài ra còn có một số gia đình là chủ nhân Bước 3: Với những cành khỏe tỉa để lại 2 cành của những cây nhãn chín muộn như gia đình chị

hình ngạnh trê, những cành yếu chỉ để lại 1 cành, Nguyễn Thị Thiết (Miền - Thiết) ở xã Hàm Tử, bỏ các lá già và các lá bị bệnh.

anh Đỗ Bá Nghĩa ở xã Đông Kết, anh Nguyễn Với các vườn vải đã giao tán hoặc chưa đốn Văn Vang ở xã Bình Minh... thuộc huyện Khoái tỉa các năm trước dùng máy cắt hoặc dao phát Châu - Hưng Yên, ông Triệu Tiến Ích ở thôn Lại cắt sâu vào tán toàn bộ bề mặt, nhằm thu hẹp Dụ - An Thượng - Hoài Đức (Hà Nội)...

và hạ thấp tán để các cây không giao nhau và thuận lợi cho việc chăm sóc sau này. Cắt tỉa như

Câu hỏi 85: Xin cho biết tầm quan trọng của bước 2 và bước 3.

kỹ thuật đốn tỉa cành trong thâm canh vải thiều?

Sau khi đốn tỉa xong tiến hành bón thúc ngay cho cây. Nếu khô hạn phải tưới nước để cho cây

Trả lời:

vải nhanh chóng phát được lộc. Sau khi đợt lộc Biện pháp đốn tỉa cành sau thu hoạch là biện đầu thành thục (gồm lộc đầu cành và các lộc pháp kỹ thuật hết sức quan trọng giúp cho cây trong tán) phải tiến hành tỉa định cành, nếu có bộ tán thích hợp, phục hồi nhanh, các cành cành khỏe thì mỗi đầu cành chỉ để lại 2 cành lộc sau này khỏe, thông thoáng, hạn chế sâu lộc, các cành yếu để lại 1 cành. Những cành lộc bệnh trú ngụ và phá hại. Tăng cường hiệu quả

trong tán tỉa thưa hợp lý. Nên chăm sóc vải tốt của việc bón phân và thuốc bảo vệ thực vật.

nhất là ra được 3 đợt lộc, sau khi đợt thứ 3 là lộc Ngay sau khi thu hoạch vải xong phải tiến thu đã thành thục vào tháng 9 - 10 tiến hành cắt hành cắt tỉa tán cho cây (càng sớm càng tốt).

tỉa thêm 1 lần nữa, loại bỏ những cành tăm, Đối với những cây năm trước đã được đốn tỉa cành gối nhau, cành bệnh, chuẩn bị cho cây vải rồi thì việc cắt tỉa tạo tán cho cây đơn giản hơn chuyển sang giai đoạn phân hoá mầm hoa.

những cây chưa áp dụng cắt tỉa tạo tán.

Chú ý sau mỗi lần đốn tỉa cành phải tiến Bước 1: Dùng máy cắt hoặc dao phát toàn bộ

hành thu gom toàn bộ các cành lá đã cắt tỉa đem mặt tán tạo cho tán có hình bán cầu.

đốt đi.

Bước 2: Tỉa cành khung mọc thẳng đứng Việc áp dụng biện pháp kỹ thuật đốn tỉa tạo giữa tán, cành mọc xiên xẹo, tạo khoảng trống tán là này hết quan trọng trong thâm canh vải 197

198

https://thuviensach.vn

thiều, làm tăng rất nhiều hiệu quả sử dụng phân bệnh đồng thời kết hợp bón phân, tưới nước và bón, giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật, giảm chi tủ gốc nhằm hạn chế vải rụng sinh lý, bảo đảm phí công thu hoạch, hạn chế sâu bệnh đặc biệt là năng suất chất lượng quả sau này.

bệnh thán thư gây thối quả vải, làm cho cây vải 2. Với diện tích vải sớm đã ra hoa và đang nở

có thể ra quả từ gốc đến ngọn, cả trong và ngoài hoa thì tăng cường tưới nước, giữ ẩm để cho tán, mẫu mã và chất lượng quả tăng.

cây nở hoa, thụ phấn, thụ tinh và đậu quả tốt.

Phun các loại thuốc trừ nấm đề phòng bệnh

Câu hỏi 86: Một số biện pháp thúc đẩy vải ra thán thư làm hỏng dé hoa, thối chùm hoa; các hoa và đậu quả?

loại thuốc trừ sâu để trừ các loại sâu đục quả, sâu hại hoa, nhện lông nhung... Sau khi kết thúc

Trả lời:

nở hoa, đã đậu quả bằng hạt gạo tiến hành bón Hàng năm cây vải thường bắt đầu trổ hoa từ

thúc nuôi quả. Có thể phun thêm các loại phân cuối tháng 2, rộ nhất từ giữa đến hết tháng 3, bón qua lá như Botrac, Thiên Nông, Mastergro, trà hoa muộn nhất cũng kết thúc vào những HPC 97R... để tăng khả năng đậu quả và chống ngày đầu tháng 4. Tuy nhiên có năm do thời tiết rụng quả non.

nóng nhiều diện tích vải chính vụ hầu như

3. Với cây đã phân hoá mầm hoa (vải chính không ra hoa hoặc ra hoa rất ít. Ví dụ: vụ vải vụ), tiếp tục hạn chế độ ẩm của đất, phun bổ

năm 2009, huyện Lục Ngạn đã có trên 5.300 ha sung một số chế phẩm phân bón lá có hàm trên tổng số 18.500 ha vải thiều của huyện lượng đạm thấp, lân và kali cao có chứa các chất (chiếm khoảng 35%) chỉ ra lộc mà không ra hoa.

kích thích ra và nở hoa. Những cây đã thấy rõ Trước tình hình trên, các nhà khoa học đã chùm hoa cần tưới nước đủ ẩm, bón, tưới, phun khuyến cáo bà con trồng vải một số biện pháp thêm các nguyên tố đa vi lượng giúp các chùm khắc phục sau:

hoa dài hơn, to hơn, nhanh chóng nở hoa, thụ

1. Đối với những cây vải ra lộc, xen hoa cần phấn, thụ tinh và đậu quả. Những cây vừa ra nhanh chóng cắt bỏ lộc để cây tập trung dinh hoa, vừa ra lộc thì kết hợp chăm sóc, cắt bỏ lộc dưỡng cho việc ra hoa, đậu quả và nuôi quả

non nhằm giúp cây tập trung dinh dưỡng cho lớn. Cắt bỏ các cành tăm, cành vượt, cành sinh việc ra hoa đậu quả.

trưởng kém, cành sâu bệnh trong tán để tạo độ

4. Phòng trừ sâu bệnh: Tập trung phun thuốc thông thoáng nhằm hạn chế độ ẩm, hạn chế sâu phòng trừ các đối tượng gây hại nguy hiểm 199

200

https://thuviensach.vn

thiều, làm tăng rất nhiều hiệu quả sử dụng phân bệnh đồng thời kết hợp bón phân, tưới nước và bón, giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật, giảm chi tủ gốc nhằm hạn chế vải rụng sinh lý, bảo đảm phí công thu hoạch, hạn chế sâu bệnh đặc biệt là năng suất chất lượng quả sau này.

bệnh thán thư gây thối quả vải, làm cho cây vải 2. Với diện tích vải sớm đã ra hoa và đang nở

có thể ra quả từ gốc đến ngọn, cả trong và ngoài hoa thì tăng cường tưới nước, giữ ẩm để cho tán, mẫu mã và chất lượng quả tăng.

cây nở hoa, thụ phấn, thụ tinh và đậu quả tốt.

Phun các loại thuốc trừ nấm đề phòng bệnh

Câu hỏi 86: Một số biện pháp thúc đẩy vải ra thán thư làm hỏng dé hoa, thối chùm hoa; các hoa và đậu quả?

loại thuốc trừ sâu để trừ các loại sâu đục quả, sâu hại hoa, nhện lông nhung... Sau khi kết thúc

Trả lời:

nở hoa, đã đậu quả bằng hạt gạo tiến hành bón Hàng năm cây vải thường bắt đầu trổ hoa từ

thúc nuôi quả. Có thể phun thêm các loại phân cuối tháng 2, rộ nhất từ giữa đến hết tháng 3, bón qua lá như Botrac, Thiên Nông, Mastergro, trà hoa muộn nhất cũng kết thúc vào những HPC 97R... để tăng khả năng đậu quả và chống ngày đầu tháng 4. Tuy nhiên có năm do thời tiết rụng quả non.

nóng nhiều diện tích vải chính vụ hầu như

3. Với cây đã phân hoá mầm hoa (vải chính không ra hoa hoặc ra hoa rất ít. Ví dụ: vụ vải vụ), tiếp tục hạn chế độ ẩm của đất, phun bổ

năm 2009, huyện Lục Ngạn đã có trên 5.300 ha sung một số chế phẩm phân bón lá có hàm trên tổng số 18.500 ha vải thiều của huyện lượng đạm thấp, lân và kali cao có chứa các chất (chiếm khoảng 35%) chỉ ra lộc mà không ra hoa.

kích thích ra và nở hoa. Những cây đã thấy rõ Trước tình hình trên, các nhà khoa học đã chùm hoa cần tưới nước đủ ẩm, bón, tưới, phun khuyến cáo bà con trồng vải một số biện pháp thêm các nguyên tố đa vi lượng giúp các chùm khắc phục sau:

hoa dài hơn, to hơn, nhanh chóng nở hoa, thụ

1. Đối với những cây vải ra lộc, xen hoa cần phấn, thụ tinh và đậu quả. Những cây vừa ra nhanh chóng cắt bỏ lộc để cây tập trung dinh hoa, vừa ra lộc thì kết hợp chăm sóc, cắt bỏ lộc dưỡng cho việc ra hoa, đậu quả và nuôi quả

non nhằm giúp cây tập trung dinh dưỡng cho lớn. Cắt bỏ các cành tăm, cành vượt, cành sinh việc ra hoa đậu quả.

trưởng kém, cành sâu bệnh trong tán để tạo độ

4. Phòng trừ sâu bệnh: Tập trung phun thuốc thông thoáng nhằm hạn chế độ ẩm, hạn chế sâu phòng trừ các đối tượng gây hại nguy hiểm 199

200

https://thuviensach.vn

như: bọ xít xanh, bọ xít vai nhọn hại quả non, mầm hoa, có thể làm cho cây ra hoa muộn, sâu đục cuống quả, sâu đầu quả gây thối rụng thậm chí không ra hoa được.

quả ngay sau khi đã đậu quả non. Thường Theo khuyến cáo của các nhà khoa học thì xuyên kiểm tra các lứa sâu để phun trừ mới có cần chú ý làm tốt một số khâu sau đây để kích hiệu quả. Phun làm 3 đợt chính: cuối tháng 4, thích cho vải thiều nhanh chóng ra hoa, đậu quả

cuối tháng 5 và giữa tháng 6. Trong thời gian ra đúng thời vụ:

hoa nếu gặp mưa phùn, thiếu ánh sáng, vải hay 1. Với những cây chưa nhú mầm hoa (chưa bị các bệnh thối hoa như: mốc sương, sương thấy có cựa gà) thì pha 5cc phân bón lá HPC -

mai, thán thư. Cần theo dõi, nếu có triệu chứng Ra hoa xanh + 10g HPC - Ra hoa bột cho bình cần phun phòng và phun trừ. Theo kinh 8 lít phun ướt đầu tán lá (hoặc có thể dùng các nghiệm của nhiều nhà vườn thì có thể dùng hỗn loại kích phát tố khác như Thiên Nông, kích hợp Ridomil MZ 0,2% với Anvil 0,2% phun làm phát tố hoa trái... hiện đang có bán tại các đại lý 2 lần: khi cây mới ra giò và khi giò đã nở hoa thuốc bảo vệ thực vật và làm theo hướng dẫn được 5 - 7 ngày cho kết quả tốt.

ghi trên bao bì).

2. Với những cây đã nhú mầm hoa, để thúc

Câu hỏi 87: Làm gì khi vải thiều không ra hoa đẩy nhanh quá trình phát triển trục hoa, nở hoa hoặc chậm ra hoa?

và đậu quả tốt bà con dùng loại thuốc tăng đậu quả và chống rụng quả non HPC - B97 phun

Trả lời:

3 lần (pha 10cc/bình 8 - 10 lít nước): lần đầu Do ảnh hưởng của những đợt rét đậm, rét hại phun khi mầm hoa mới nhú 1 - 2cm, lần 2 khi kéo dài dẫn đến hiện tượng cây vải thiều chậm trục hoa đã dài 15 - 20cm và lần 3 khi quả non ra hoa so với bình thường, sẽ làm giảm năng bằng hạt gạo.

suất và chất lượng. Đây là một hiện tượng bất 3. Tăng cường chăm sóc đối với các vườn vải thường do thời tiết bất thuận gây nên. Như đã đã phân hóa mầm hoa bằng cách tưới nước đủ

biết điều kiện tối ưu để vải thiều phân hóa mầm ẩm, tủ rơm rạ, cỏ khô vừa chống rét vừa giữ ẩm hoa tốt là phải trải qua một thời gian lạnh và cho gốc cây tránh các đợt rét tiếp theo nhằm khô (nhiệt độ từ 11 - 13oC) nhưng không kéo dài giúp cây ra hoa, đậu quả kịp thời vụ. Với các quá 10 ngày. Nếu nhiệt độ thấp kéo dài kèm vườn mà đất quá khô, ngoài việc tưới nước giữ

theo độ ẩm lớn sẽ ảnh hưởng đến việc phân hóa ẩm cho gốc cần tưới lên tán lá bằng cách dùng 201

202

https://thuviensach.vn

như: bọ xít xanh, bọ xít vai nhọn hại quả non, mầm hoa, có thể làm cho cây ra hoa muộn, sâu đục cuống quả, sâu đầu quả gây thối rụng thậm chí không ra hoa được.

quả ngay sau khi đã đậu quả non. Thường Theo khuyến cáo của các nhà khoa học thì xuyên kiểm tra các lứa sâu để phun trừ mới có cần chú ý làm tốt một số khâu sau đây để kích hiệu quả. Phun làm 3 đợt chính: cuối tháng 4, thích cho vải thiều nhanh chóng ra hoa, đậu quả

cuối tháng 5 và giữa tháng 6. Trong thời gian ra đúng thời vụ:

hoa nếu gặp mưa phùn, thiếu ánh sáng, vải hay 1. Với những cây chưa nhú mầm hoa (chưa bị các bệnh thối hoa như: mốc sương, sương thấy có cựa gà) thì pha 5cc phân bón lá HPC -

mai, thán thư. Cần theo dõi, nếu có triệu chứng Ra hoa xanh + 10g HPC - Ra hoa bột cho bình cần phun phòng và phun trừ. Theo kinh 8 lít phun ướt đầu tán lá (hoặc có thể dùng các nghiệm của nhiều nhà vườn thì có thể dùng hỗn loại kích phát tố khác như Thiên Nông, kích hợp Ridomil MZ 0,2% với Anvil 0,2% phun làm phát tố hoa trái... hiện đang có bán tại các đại lý 2 lần: khi cây mới ra giò và khi giò đã nở hoa thuốc bảo vệ thực vật và làm theo hướng dẫn được 5 - 7 ngày cho kết quả tốt.

ghi trên bao bì).

2. Với những cây đã nhú mầm hoa, để thúc

Câu hỏi 87: Làm gì khi vải thiều không ra hoa đẩy nhanh quá trình phát triển trục hoa, nở hoa hoặc chậm ra hoa?

và đậu quả tốt bà con dùng loại thuốc tăng đậu quả và chống rụng quả non HPC - B97 phun

Trả lời:

3 lần (pha 10cc/bình 8 - 10 lít nước): lần đầu Do ảnh hưởng của những đợt rét đậm, rét hại phun khi mầm hoa mới nhú 1 - 2cm, lần 2 khi kéo dài dẫn đến hiện tượng cây vải thiều chậm trục hoa đã dài 15 - 20cm và lần 3 khi quả non ra hoa so với bình thường, sẽ làm giảm năng bằng hạt gạo.

suất và chất lượng. Đây là một hiện tượng bất 3. Tăng cường chăm sóc đối với các vườn vải thường do thời tiết bất thuận gây nên. Như đã đã phân hóa mầm hoa bằng cách tưới nước đủ

biết điều kiện tối ưu để vải thiều phân hóa mầm ẩm, tủ rơm rạ, cỏ khô vừa chống rét vừa giữ ẩm hoa tốt là phải trải qua một thời gian lạnh và cho gốc cây tránh các đợt rét tiếp theo nhằm khô (nhiệt độ từ 11 - 13oC) nhưng không kéo dài giúp cây ra hoa, đậu quả kịp thời vụ. Với các quá 10 ngày. Nếu nhiệt độ thấp kéo dài kèm vườn mà đất quá khô, ngoài việc tưới nước giữ

theo độ ẩm lớn sẽ ảnh hưởng đến việc phân hóa ẩm cho gốc cần tưới lên tán lá bằng cách dùng 201

202

https://thuviensach.vn

vòi phun đều lên tán lá nhằm giúp thúc đẩy

Câu hỏi 88: Cách gì có thể chống rụng quả sinh nhanh quá trình phân hóa mầm để kịp ra hoa.

lý cho vải thiều?

Tuy nhiên, điều quan trọng là chỉ nên tưới đẫm nước một lần rồi ngắt hẳn để cây ra hoa tập

Trả lời:

trung khi nắng ấm lên, không tưới lai rai nhiều Trung và hạ tuần tháng 5, cây vải thường có đợt làm cây ra hoa lai rai, ảnh hưởng đến năng đợt rụng quả sinh lý. Để hạn chế hiện tượng bất suất và chất lượng sau này.

lợi này bà con cần áp dụng một số biện pháp kỹ

4. Để đề phòng các bệnh hại như: thán thư, thuật sau.

sương mai, nhện lông nhung, sâu hại dé hoa...

1. Tưới nước đủ ẩm cho vải: Giai đoạn này có thể bùng phát khi trời ấm lên cùng với các quả đang lớn nhanh, đảm bảo độ ẩm 70 - 75%

đợt mưa phùn có thể tới trong tháng 3, tháng 4

độ ẩm đất ít nhất xung quanh tán vải. Nếu trời làm thối hoa, rụng quả non hàng loạt, bà con không mưa cần tưới đủ ẩm 10 - 15 ngày/lần.

có thể sử dụng các loại thuốc sau đây để phun Nếu gặp khô hạn, các loại phân khoáng, phân phòng 2 lần: Ridomil Gold line 68 WP, trung vi lượng hoà tan chậm, rễ cây hút dinh Daconil 70WWP, Antracol 72W; lần đầu khi dưỡng rất khó khăn. Cây thiếu nước, thiếu dinh thấy hoa đực mới chớm nở, lần 2 sau khi tắt dưỡng sẽ sinh ra tầng rời ở cuống quả, gây rụng hoa cái 5 - 7 ngày.

quả sinh lý.

Theo khuyến cáo của một số nhà khoa học, 2. Cung cấp đủ dinh dưỡng: Thời kỳ này vải cần rất nhiều dinh dưỡng đặc biệt là kali để

ngoài các chế phẩm HPC đã nói ở trên có thể

tổng hợp và vận chuyển chất hữu cơ về quả.

phun thêm "HPC - nuôi trái lớn" và HPC -

Việc cung cấp phân khoáng hợp lý cho vải cần Calcis 20S (pha 20 - 25g/bình 10 lít phun đều căn cứ vào tuổi của cây vải, mức độ sai của quả

trên tán ngay sau khi đậu 20 ngày, định kỳ 15

và chế độ dinh dưỡng của cây biểu hiện qua ngày/lần cho tới trước khi thu hoạch 15 ngày) màu sắc của tán lá. Lá có màu xanh đen biểu nhằm chống rụng quả, nuôi quả lớn, chống nứt hiện cây thừa đạm cần bón thêm phân kali cho vỏ, làm mã quả đẹp hơn, chín muộn hơn nên vải. Liều lượng 1 - 5kg/cây, bón dưới hình chiếu giá bán sẽ cao hơn. Các sản phẩm của HPC đã của tán lá, bón thành 4 hốc quanh tán cây, bón được đăng ký bản quyền và được phép sử dụng sâu 7 - 10cm. Lá có màu xanh nhạt, xanh vàng rộng rãi ở nước ta.

bón phân NPK (12:5:10) hoặc đạm: kali tỷ lệ 1:1.

203

204

https://thuviensach.vn

vòi phun đều lên tán lá nhằm giúp thúc đẩy

Câu hỏi 88: Cách gì có thể chống rụng quả sinh nhanh quá trình phân hóa mầm để kịp ra hoa.

lý cho vải thiều?

Tuy nhiên, điều quan trọng là chỉ nên tưới đẫm nước một lần rồi ngắt hẳn để cây ra hoa tập

Trả lời:

trung khi nắng ấm lên, không tưới lai rai nhiều Trung và hạ tuần tháng 5, cây vải thường có đợt làm cây ra hoa lai rai, ảnh hưởng đến năng đợt rụng quả sinh lý. Để hạn chế hiện tượng bất suất và chất lượng sau này.

lợi này bà con cần áp dụng một số biện pháp kỹ

4. Để đề phòng các bệnh hại như: thán thư, thuật sau.

sương mai, nhện lông nhung, sâu hại dé hoa...

1. Tưới nước đủ ẩm cho vải: Giai đoạn này có thể bùng phát khi trời ấm lên cùng với các quả đang lớn nhanh, đảm bảo độ ẩm 70 - 75%

đợt mưa phùn có thể tới trong tháng 3, tháng 4

độ ẩm đất ít nhất xung quanh tán vải. Nếu trời làm thối hoa, rụng quả non hàng loạt, bà con không mưa cần tưới đủ ẩm 10 - 15 ngày/lần.

có thể sử dụng các loại thuốc sau đây để phun Nếu gặp khô hạn, các loại phân khoáng, phân phòng 2 lần: Ridomil Gold line 68 WP, trung vi lượng hoà tan chậm, rễ cây hút dinh Daconil 70WWP, Antracol 72W; lần đầu khi dưỡng rất khó khăn. Cây thiếu nước, thiếu dinh thấy hoa đực mới chớm nở, lần 2 sau khi tắt dưỡng sẽ sinh ra tầng rời ở cuống quả, gây rụng hoa cái 5 - 7 ngày.

quả sinh lý.

Theo khuyến cáo của một số nhà khoa học, 2. Cung cấp đủ dinh dưỡng: Thời kỳ này vải cần rất nhiều dinh dưỡng đặc biệt là kali để

ngoài các chế phẩm HPC đã nói ở trên có thể

tổng hợp và vận chuyển chất hữu cơ về quả.

phun thêm "HPC - nuôi trái lớn" và HPC -

Việc cung cấp phân khoáng hợp lý cho vải cần Calcis 20S (pha 20 - 25g/bình 10 lít phun đều căn cứ vào tuổi của cây vải, mức độ sai của quả

trên tán ngay sau khi đậu 20 ngày, định kỳ 15

và chế độ dinh dưỡng của cây biểu hiện qua ngày/lần cho tới trước khi thu hoạch 15 ngày) màu sắc của tán lá. Lá có màu xanh đen biểu nhằm chống rụng quả, nuôi quả lớn, chống nứt hiện cây thừa đạm cần bón thêm phân kali cho vỏ, làm mã quả đẹp hơn, chín muộn hơn nên vải. Liều lượng 1 - 5kg/cây, bón dưới hình chiếu giá bán sẽ cao hơn. Các sản phẩm của HPC đã của tán lá, bón thành 4 hốc quanh tán cây, bón được đăng ký bản quyền và được phép sử dụng sâu 7 - 10cm. Lá có màu xanh nhạt, xanh vàng rộng rãi ở nước ta.

bón phân NPK (12:5:10) hoặc đạm: kali tỷ lệ 1:1.

203

204

https://thuviensach.vn

Liều lượng: 2 - 5kg NPK hoặc 0,5 - 2kg đạm urê +

Carbenzim 50WP, phun khoảng 1 - 2 lần, mỗi 0,5 - 2kg kali clorua. Lá có màu xanh trung bình lần cách nhau 15 - 20 ngày. Các loại thuốc nội (xanh màu lá chuối bánh tẻ). Bón phân với tỷ lệ

hấp này sau khi phun 4 - 5 giờ thuốc được cây 1 đạm: 2 kali. Liều lượng 0,5 - 2kg đạm urê + 1 -

hấp thụ, lưu dẫn trong thân, lá có tác dụng 4kg kali clorua. Bón phân dưới hình chiếu của tán phòng trừ bệnh thời gian dài 10 - 15 ngày, cây. Bón theo hốc, 4 hốc cách đều 4 hướng cây, độ

không sợ nước mưa rửa trôi.

sâu bón phân 10cm. Tốt nhất dùng sản phẩm vườn sinh thái + gói bám dính phun cho vải, nhãn

Câu hỏi 89: Xin cho biết kinh nghiệm ghép vải 10 - 15 ngày/lần khắc phục hiện tượng rụng quả

chín sớm trên giống chính vụ để kéo dài thời gian non, tăng 20 - 30% năng suất, quả vải to, ngoại thu hoạch vải?

hình đẹp, ăn thơm, ngọt hơn.

Trả lời:

3. Có thể phun chế phẩm: A - H503, Atonic hoặc K - H502 + Multy - K + chất bám dính cho Ở nước ta, vải là một loại quả đặc sản có giá vải 10 - 15 ngày/lần, vào thời kỳ này cũng làm trị kinh tế cao. Tuy nhiên, do cơ cấu giống vải giảm quá trình rụng quả sinh lý, tăng năng suất còn nghèo nàn, chưa hợp lý, phần lớn diện tích chất lượng quả vải cuối vụ.

trồng chủ yếu bằng giống vải thiều Thanh Hà, 4. Phòng trừ tốt một số sâu bệnh chính: Phun chiếm trên 95% là giống chính vụ có thời gian thuốc trừ sâu chứa hoạt chất Fipronil (Regent thu hoạch ngắn (khoảng 20 - 25 ngày), chín tập 800WG, Rigell 800WG, Tango 800WG, Rhironil trung vào tháng 6 hàng năm nên gây trở ngại lớn 800WG...) nồng độ 1,5g/20lít nước hoặc nhóm cho việc thu hoạch, bảo quản, chế biến, tiêu thụ.

hoạt chất sinh học Abamectin (Actamec 20EC: Một trong những biện pháp nhằm kéo dài Shepatin 36EC, Silsau 3,6EC...) 10ml/15lít nước thời gian thu hoạch vải, nhằm giảm thiệt hại phun ướt tán cây lúc quả lớn bằng hạt đậu có cho người nông dân là trồng rải vụ với các tác dụng trừ các loại sâu hại như: Sâu đục giống có thời gian thu hoạch khác nhau, đặc cuống quả, nhện lông nhung, bọ xít... Bệnh biệt là ưu tiên các giống vải chín sớm. Viện sương mai, thán thư làm thối và rụng quả non Nghiên cứu Rau quả đã thành công trong việc tốt nhất dùng hai loại thuốc nội hấp: Amistar ghép chuyển đổi các giống vải chín sớm thay 250EC hoặc hỗn hợp: Aliette 80WP + Bavistin cho các giống chính vụ ngay trên các vườn vải 70FL hoặc thuốc Ridomin gold 72WP +

chín chính vụ đang cho thu hoạch hoặc ghép cải 205

206

https://thuviensach.vn

Liều lượng: 2 - 5kg NPK hoặc 0,5 - 2kg đạm urê +

Carbenzim 50WP, phun khoảng 1 - 2 lần, mỗi 0,5 - 2kg kali clorua. Lá có màu xanh trung bình lần cách nhau 15 - 20 ngày. Các loại thuốc nội (xanh màu lá chuối bánh tẻ). Bón phân với tỷ lệ

hấp này sau khi phun 4 - 5 giờ thuốc được cây 1 đạm: 2 kali. Liều lượng 0,5 - 2kg đạm urê + 1 -

hấp thụ, lưu dẫn trong thân, lá có tác dụng 4kg kali clorua. Bón phân dưới hình chiếu của tán phòng trừ bệnh thời gian dài 10 - 15 ngày, cây. Bón theo hốc, 4 hốc cách đều 4 hướng cây, độ

không sợ nước mưa rửa trôi.

sâu bón phân 10cm. Tốt nhất dùng sản phẩm vườn sinh thái + gói bám dính phun cho vải, nhãn

Câu hỏi 89: Xin cho biết kinh nghiệm ghép vải 10 - 15 ngày/lần khắc phục hiện tượng rụng quả

chín sớm trên giống chính vụ để kéo dài thời gian non, tăng 20 - 30% năng suất, quả vải to, ngoại thu hoạch vải?

hình đẹp, ăn thơm, ngọt hơn.

Trả lời:

3. Có thể phun chế phẩm: A - H503, Atonic hoặc K - H502 + Multy - K + chất bám dính cho Ở nước ta, vải là một loại quả đặc sản có giá vải 10 - 15 ngày/lần, vào thời kỳ này cũng làm trị kinh tế cao. Tuy nhiên, do cơ cấu giống vải giảm quá trình rụng quả sinh lý, tăng năng suất còn nghèo nàn, chưa hợp lý, phần lớn diện tích chất lượng quả vải cuối vụ.

trồng chủ yếu bằng giống vải thiều Thanh Hà, 4. Phòng trừ tốt một số sâu bệnh chính: Phun chiếm trên 95% là giống chính vụ có thời gian thuốc trừ sâu chứa hoạt chất Fipronil (Regent thu hoạch ngắn (khoảng 20 - 25 ngày), chín tập 800WG, Rigell 800WG, Tango 800WG, Rhironil trung vào tháng 6 hàng năm nên gây trở ngại lớn 800WG...) nồng độ 1,5g/20lít nước hoặc nhóm cho việc thu hoạch, bảo quản, chế biến, tiêu thụ.

hoạt chất sinh học Abamectin (Actamec 20EC: Một trong những biện pháp nhằm kéo dài Shepatin 36EC, Silsau 3,6EC...) 10ml/15lít nước thời gian thu hoạch vải, nhằm giảm thiệt hại phun ướt tán cây lúc quả lớn bằng hạt đậu có cho người nông dân là trồng rải vụ với các tác dụng trừ các loại sâu hại như: Sâu đục giống có thời gian thu hoạch khác nhau, đặc cuống quả, nhện lông nhung, bọ xít... Bệnh biệt là ưu tiên các giống vải chín sớm. Viện sương mai, thán thư làm thối và rụng quả non Nghiên cứu Rau quả đã thành công trong việc tốt nhất dùng hai loại thuốc nội hấp: Amistar ghép chuyển đổi các giống vải chín sớm thay 250EC hoặc hỗn hợp: Aliette 80WP + Bavistin cho các giống chính vụ ngay trên các vườn vải 70FL hoặc thuốc Ridomin gold 72WP +

chín chính vụ đang cho thu hoạch hoặc ghép cải 205

206

https://thuviensach.vn

tạo lại cho những vườn cây già cỗi, sâu bệnh ghép nhãn lên gốc vải thành công. Để sáng tạo đưa lại hiệu quả kinh tế rất cao. Các mô hình của nông dân trở thành tiến bộ kỹ thuật áp ghép thay giống ở Bắc Giang, Hoà Bình cho dụng rộng rãi hơn trong sản xuất, Hội Làm thấy tỷ lệ ghép sống đạt cao (76,5 - 82,2%), có vườn Việt Nam đã đề xuất Đề tài “Ghép nhãn thể cho thu bói ngay năm đầu tiên với chất lên gốc vải” và được Bộ Nông nghiệp và Phát lượng quả và thời gian chín sớm hơn vải chính triển nông thôn phê chuẩn cho thực hiện từ

vụ từ 20 - 25 ngày tuỳ theo từng giống. Phương tháng 9-2009, nguồn vốn của Ngân hàng phát pháp ghép chuyển đổi giống vải chín sớm trên triển châu Á (ADB).

vườn vải thiều cho kết quả rất tốt. Trong khi vải Mục tiêu của đề tài là trên cơ sở tổng kết thiều Thanh Hà chưa chín thì mô hình ghép vải kinh nghiệm của nông dân, tổ chức nghiên cứu chín sớm đã thu hoạch xong. Đây là một tiến bộ

kỹ thuật ghép nhãn lên gốc vải và xây dựng kỹ thuật mới cần được nhân rộng và chuyển thành quy trình kỹ thuật để phổ biến cho dân giao kịp thời cho bà con nông dân toàn xã và làm theo, góp phần giải quyết cung cầu về sản các địa phương khác. Một người dân ở huyện xuất vải. Sơ bộ cho thấy có thể sử dụng Lục Ngạn cho hay: Gia đình anh có vườn vải phương pháp ghép nối ngọn để ghép cải tạo thiều trên 30 năm tuổi, hiện đã già cỗi và sâu nhãn lên gốc vải nghĩa là ghép đoạn cành nhãn bệnh, cho quả kém, dự kiến sẽ phá đi trồng lại lên cành chồi của vải. Thứ tự các bước thực nhưng nhờ áp dụng phương pháp ghép cải tạo hiện như sau:

bằng cách cưa đốn các cành chính cho cây bật 1. Sau mùa thu hoạch vải, cưa đốn cây vải ở

mầm mới và ghép lại giống chín sớm nên đã bắt độ cao 1,2 - 1,5m, để lại 1 - 2 cành vải (dân gọi là đầu khôi phục được vườn vải, tiết kiệm được cành thổ hay là cành chừa).

chi phí đầu tư rất lớn.

2. Chăm sóc cây vải đã cưa đốn (dọn sạch gốc cây, bón phân, tưới nước, phòng trừ dịch

Câu hỏi 90: Xin cho biết kĩ thuật ghép nhãn lên bệnh...) để vải nẩy chồi.

vải để khắc phục vượt cầu về vải?

3. Vào cuối tháng 4 đầu tháng 5 năm sau, tiến hành ghép đoạn cành nhãn lên chồi vải. Chú ý

Trả lời:

chọn đoạn cành nhãn có kích thước tương tự

Ông Lê Thế Hơn ở thôn Hiệp Tân, xã Hồng với kích thước đoạn chồi vải (đường kính Giang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã khoảng 1 - 1,5cm).

207

208

https://thuviensach.vn

tạo lại cho những vườn cây già cỗi, sâu bệnh ghép nhãn lên gốc vải thành công. Để sáng tạo đưa lại hiệu quả kinh tế rất cao. Các mô hình của nông dân trở thành tiến bộ kỹ thuật áp ghép thay giống ở Bắc Giang, Hoà Bình cho dụng rộng rãi hơn trong sản xuất, Hội Làm thấy tỷ lệ ghép sống đạt cao (76,5 - 82,2%), có vườn Việt Nam đã đề xuất Đề tài “Ghép nhãn thể cho thu bói ngay năm đầu tiên với chất lên gốc vải” và được Bộ Nông nghiệp và Phát lượng quả và thời gian chín sớm hơn vải chính triển nông thôn phê chuẩn cho thực hiện từ

vụ từ 20 - 25 ngày tuỳ theo từng giống. Phương tháng 9-2009, nguồn vốn của Ngân hàng phát pháp ghép chuyển đổi giống vải chín sớm trên triển châu Á (ADB).

vườn vải thiều cho kết quả rất tốt. Trong khi vải Mục tiêu của đề tài là trên cơ sở tổng kết thiều Thanh Hà chưa chín thì mô hình ghép vải kinh nghiệm của nông dân, tổ chức nghiên cứu chín sớm đã thu hoạch xong. Đây là một tiến bộ

kỹ thuật ghép nhãn lên gốc vải và xây dựng kỹ thuật mới cần được nhân rộng và chuyển thành quy trình kỹ thuật để phổ biến cho dân giao kịp thời cho bà con nông dân toàn xã và làm theo, góp phần giải quyết cung cầu về sản các địa phương khác. Một người dân ở huyện xuất vải. Sơ bộ cho thấy có thể sử dụng Lục Ngạn cho hay: Gia đình anh có vườn vải phương pháp ghép nối ngọn để ghép cải tạo thiều trên 30 năm tuổi, hiện đã già cỗi và sâu nhãn lên gốc vải nghĩa là ghép đoạn cành nhãn bệnh, cho quả kém, dự kiến sẽ phá đi trồng lại lên cành chồi của vải. Thứ tự các bước thực nhưng nhờ áp dụng phương pháp ghép cải tạo hiện như sau:

bằng cách cưa đốn các cành chính cho cây bật 1. Sau mùa thu hoạch vải, cưa đốn cây vải ở

mầm mới và ghép lại giống chín sớm nên đã bắt độ cao 1,2 - 1,5m, để lại 1 - 2 cành vải (dân gọi là đầu khôi phục được vườn vải, tiết kiệm được cành thổ hay là cành chừa).

chi phí đầu tư rất lớn.

2. Chăm sóc cây vải đã cưa đốn (dọn sạch gốc cây, bón phân, tưới nước, phòng trừ dịch

Câu hỏi 90: Xin cho biết kĩ thuật ghép nhãn lên bệnh...) để vải nẩy chồi.

vải để khắc phục vượt cầu về vải?

3. Vào cuối tháng 4 đầu tháng 5 năm sau, tiến hành ghép đoạn cành nhãn lên chồi vải. Chú ý

Trả lời:

chọn đoạn cành nhãn có kích thước tương tự

Ông Lê Thế Hơn ở thôn Hiệp Tân, xã Hồng với kích thước đoạn chồi vải (đường kính Giang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã khoảng 1 - 1,5cm).

207

208

https://thuviensach.vn

4. Trong các giống nhãn ghép được lên cành Kinanus, sherpa để diệt rệp muội bọ phấn, dùng vải có giống nhãn chín sớm địa phương (do ông Sherpa để trừ bọ xít, sử dụng thuốc theo đúng Hơn chọn lọc); giống nhãn chính vụ Hà Tây và hướng dẫn trên nhãn, mác của từng loại thuốc.

giống nhãn Hương Chi.

5. Sau ghép phải phun thuốc trừ kiến, trừ bọ

Câu hỏi 91: Cách xử lý bệnh xù ngọn (chổi xể) trĩ và bọ phấn. Thông thường kiến có thể đục cho nhãn tiêu miền Nam?

thủng dây cuốn quanh chỗ tiếp hợp giữa đoạn

Trả lời:

cành ghép và đoạn cành gốc ghép (vải). Bọ trĩ, bọ phấn hút hết nhựa của lá mầm làm teo lá.

Trong những năm gần đây, một loại bệnh Thường 2 ngày phun thuốc một lần.

mới gây hại nặng trên cây nhãn ở các tỉnh phía 6. Muốn chồi vải phát triển tốt phải phun Nam, đặc biệt là giống tiêu da bò, đó là bệnh xù thuốc kích thích chồi.

ngọn. Nguyên nhân bệnh còn chưa rõ. Giống 7. Sử dụng phương pháp ghép nêm để ghép nhãn tiêu da bò là giống bị nhiễm bệnh nặng đoạn cành nhãn lên chồi vải chú ý: vỏ nhãn nhất, kế đến là tiêu lá bầu, nhãn super. Các mỏng, ít nhựa, đòi hỏi kỹ thuật viên ghép phải giống nhãn xuồng cơm vàng và xuồng cơm có kỹ năng thuần thục, thao tác nhanh không để

trắng hầu như không bị nhiễm bệnh. Triệu khô nhựa mắt ghép thì tỷ lệ thành công của chồi chứng chủ yếu xảy ra trên phần non của chồi lá ghép có thể đạt tới 90%.

và chồi hoa. Khi cây bị nhiễm bệnh nặng, các Các lô thí nghiệm và mô hình ghép nhãn lên chồi không tiếp tục phát triển mà bị biến dạng, vải của đề tài này thực hiện ở xã Tân Lập và xã chùn ngắn lại đồng thời kích thích đâm nhiều Hồng Giang huyện Lục Ngạn đều có kết quả

tược mới tạo thành búi trông như chiếc chổi xể; tốt. Hiện đã có nhiều nông dân đến tham quan các lá non bị biến dạng cũng xoắn tít lại, teo nhỏ

học tập.

không mở ra được. Chồi hoa bị bệnh thường có Chú ý là sau ghép tháng 4, 5 khi chồi đã bật và tỷ lệ đậu quả thấp.

ra lá non, các loại sâu bệnh cần lưu ý là: rệp muội Có thể áp dụng một số biện pháp tổng hợp ( Aphis gosoypii Glovever), bọ phấn ( Aleurocanthus sau đây để phòng trừ loại bệnh nguy hiểm này: sp.), muộn hơn xuất hiện các loại bọ xít nhãn, vải.

- Tuyệt đối không lấy giống (mắt ghép, cành Nếu không dùng thuốc kịp thời chồi có thể bị thui, ghép, cành chiết, hạt để gieo gốc ghép) từ những lá quăn và trơ trụi. Cần dùng các loại thuốc sau: vườn đã bị bệnh xù ngọn để nhân giống.

209

210

https://thuviensach.vn

4. Trong các giống nhãn ghép được lên cành Kinanus, sherpa để diệt rệp muội bọ phấn, dùng vải có giống nhãn chín sớm địa phương (do ông Sherpa để trừ bọ xít, sử dụng thuốc theo đúng Hơn chọn lọc); giống nhãn chính vụ Hà Tây và hướng dẫn trên nhãn, mác của từng loại thuốc.

giống nhãn Hương Chi.

5. Sau ghép phải phun thuốc trừ kiến, trừ bọ

Câu hỏi 91: Cách xử lý bệnh xù ngọn (chổi xể) trĩ và bọ phấn. Thông thường kiến có thể đục cho nhãn tiêu miền Nam?

thủng dây cuốn quanh chỗ tiếp hợp giữa đoạn

Trả lời:

cành ghép và đoạn cành gốc ghép (vải). Bọ trĩ, bọ phấn hút hết nhựa của lá mầm làm teo lá.

Trong những năm gần đây, một loại bệnh Thường 2 ngày phun thuốc một lần.

mới gây hại nặng trên cây nhãn ở các tỉnh phía 6. Muốn chồi vải phát triển tốt phải phun Nam, đặc biệt là giống tiêu da bò, đó là bệnh xù thuốc kích thích chồi.

ngọn. Nguyên nhân bệnh còn chưa rõ. Giống 7. Sử dụng phương pháp ghép nêm để ghép nhãn tiêu da bò là giống bị nhiễm bệnh nặng đoạn cành nhãn lên chồi vải chú ý: vỏ nhãn nhất, kế đến là tiêu lá bầu, nhãn super. Các mỏng, ít nhựa, đòi hỏi kỹ thuật viên ghép phải giống nhãn xuồng cơm vàng và xuồng cơm có kỹ năng thuần thục, thao tác nhanh không để

trắng hầu như không bị nhiễm bệnh. Triệu khô nhựa mắt ghép thì tỷ lệ thành công của chồi chứng chủ yếu xảy ra trên phần non của chồi lá ghép có thể đạt tới 90%.

và chồi hoa. Khi cây bị nhiễm bệnh nặng, các Các lô thí nghiệm và mô hình ghép nhãn lên chồi không tiếp tục phát triển mà bị biến dạng, vải của đề tài này thực hiện ở xã Tân Lập và xã chùn ngắn lại đồng thời kích thích đâm nhiều Hồng Giang huyện Lục Ngạn đều có kết quả

tược mới tạo thành búi trông như chiếc chổi xể; tốt. Hiện đã có nhiều nông dân đến tham quan các lá non bị biến dạng cũng xoắn tít lại, teo nhỏ

học tập.

không mở ra được. Chồi hoa bị bệnh thường có Chú ý là sau ghép tháng 4, 5 khi chồi đã bật và tỷ lệ đậu quả thấp.

ra lá non, các loại sâu bệnh cần lưu ý là: rệp muội Có thể áp dụng một số biện pháp tổng hợp ( Aphis gosoypii Glovever), bọ phấn ( Aleurocanthus sau đây để phòng trừ loại bệnh nguy hiểm này: sp.), muộn hơn xuất hiện các loại bọ xít nhãn, vải.

- Tuyệt đối không lấy giống (mắt ghép, cành Nếu không dùng thuốc kịp thời chồi có thể bị thui, ghép, cành chiết, hạt để gieo gốc ghép) từ những lá quăn và trơ trụi. Cần dùng các loại thuốc sau: vườn đã bị bệnh xù ngọn để nhân giống.

209

210

https://thuviensach.vn

- Với những vườn cây đã bị nhiễm bệnh cần chất lượng kém) thì tiến hành vặt bỏ trái. Quét cắt bỏ, tiêu hủy triệt để các bộ phận của cây đã sạch vườn. Cắt bỏ những cành vô hiệu (cành bị

bị nhiễm bệnh, tránh nguồn bệnh lây lan.

sâu bệnh, cành chết khô, cành bên trong tán ít

- Thường xuyên cắt tỉa những cành tăm, cành có khả năng cho trái...), để tạo lại tán. Những vượt, cành sâu bệnh trong tán làm cho tán cây cành này lớn cỡ ngón tay. Nếu muốn nhân dịp thông thoáng nhận được nhiều ánh sáng, hạn này tạo lại tán cho cây tròn trịa thì cũng có thể

chế được sự xâm nhập và truyền bệnh của nhện cắt bỏ cả những cành lớn cỡ cổ tay.

lông nhung. Tưới nước bón phân cân đối, kịp Tạo tán xong, rút hết nước trong mương thời nhằm tăng cường sức đề kháng cho cây vườn (xiết nước), để đất vườn khô cằn lại. Sau đồng thời giúp lá non, tược non sớm thành thục khi xiết nước 10 - 15 ngày, khi thấy lá cây sắp sẽ hạn chế được nhện lông nhung gây hại và héo thì tiến hành bơm nước vào đầy vườn (bơm truyền bệnh.

lùa), giữ nước trong vườn để nước ngấm hết

- Tích cực phun các loại thuốc trừ sâu, trừ

vào trong liếp đất. Khoảng nửa ngày sau, khi bệnh đặc hiệu để diệt trừ các vectơ truyền bệnh thấy nước rút cạn thì bơm tiếp lần 2.

như nhện lông nhung, bọ trĩ, rầy chích hút...

Khi nào thấy nước của lần bơm thứ 2 vừa cạn nhất là các thời kỳ cây đang ra lộc non, lá non.

thì bón cho mỗi cây 5 kg vôi bột (cây 5 - 10 năm

- Dùng các mắt ghép hoặc cành ghép nhãn tuổi), bằng cách rải đều vôi trên mặt vườn. Sau xuồng cơm vàng để ghép thay giống cho nhãn khi bón vôi một tuần, tiếp tục rải bón cho mỗi tiêu da bò bằng phương pháp ghép thay tán cây 10 - 15 kg phân chuồng đã được ủ hoai mục.

(ghép nối ngọn đọa cành trên tán) hoặc ghép tái Sau bón phân chuồng 7 - 10 ngày, hốt bùn sinh (cưa hết các cành cấp 1 nhãn tiêu da bò cho mương rải và xoa đều lên mặt vườn một lớp cây ra chồi mới rồi ghép mắt hoặc đoạn cành mỏng 3 - 5cm. Khi lớp bùn khô nứt, thì rải bón của giống xuồng cơm vàng) để tạo giống mới cho mỗi cây 2,0 - 2,5 kg phân NPK (loại 15 - 15 -

tránh được bệnh xù ngọn.

15). Ba ngày đầu sau khi rải phân, mỗi ngày tưới nước một lần cho phân tan và ngấm dần xuống

Câu hỏi 92: Cách cho vú sữa ra trái sớm?

đất. Sau đó cứ cách 3 ngày lại tưới một lần. Sau 5 lần tưới (cách 3 ngày) thì chuyển sang tưới

Trả lời:

5 ngày một lần cho đến khi mùa mưa xuống.

Vào khoảng cuối tháng 12 (âm lịch), khi trên Sau khi bón phân NPK khoảng một tháng thì cây vẫn còn một số trái (trái cuối mùa, xấu, cây vú sữa ra tược non và ra hoa.

211

212

https://thuviensach.vn

- Với những vườn cây đã bị nhiễm bệnh cần chất lượng kém) thì tiến hành vặt bỏ trái. Quét cắt bỏ, tiêu hủy triệt để các bộ phận của cây đã sạch vườn. Cắt bỏ những cành vô hiệu (cành bị

bị nhiễm bệnh, tránh nguồn bệnh lây lan.

sâu bệnh, cành chết khô, cành bên trong tán ít

- Thường xuyên cắt tỉa những cành tăm, cành có khả năng cho trái...), để tạo lại tán. Những vượt, cành sâu bệnh trong tán làm cho tán cây cành này lớn cỡ ngón tay. Nếu muốn nhân dịp thông thoáng nhận được nhiều ánh sáng, hạn này tạo lại tán cho cây tròn trịa thì cũng có thể

chế được sự xâm nhập và truyền bệnh của nhện cắt bỏ cả những cành lớn cỡ cổ tay.

lông nhung. Tưới nước bón phân cân đối, kịp Tạo tán xong, rút hết nước trong mương thời nhằm tăng cường sức đề kháng cho cây vườn (xiết nước), để đất vườn khô cằn lại. Sau đồng thời giúp lá non, tược non sớm thành thục khi xiết nước 10 - 15 ngày, khi thấy lá cây sắp sẽ hạn chế được nhện lông nhung gây hại và héo thì tiến hành bơm nước vào đầy vườn (bơm truyền bệnh.

lùa), giữ nước trong vườn để nước ngấm hết

- Tích cực phun các loại thuốc trừ sâu, trừ

vào trong liếp đất. Khoảng nửa ngày sau, khi bệnh đặc hiệu để diệt trừ các vectơ truyền bệnh thấy nước rút cạn thì bơm tiếp lần 2.

như nhện lông nhung, bọ trĩ, rầy chích hút...

Khi nào thấy nước của lần bơm thứ 2 vừa cạn nhất là các thời kỳ cây đang ra lộc non, lá non.

thì bón cho mỗi cây 5 kg vôi bột (cây 5 - 10 năm

- Dùng các mắt ghép hoặc cành ghép nhãn tuổi), bằng cách rải đều vôi trên mặt vườn. Sau xuồng cơm vàng để ghép thay giống cho nhãn khi bón vôi một tuần, tiếp tục rải bón cho mỗi tiêu da bò bằng phương pháp ghép thay tán cây 10 - 15 kg phân chuồng đã được ủ hoai mục.

(ghép nối ngọn đọa cành trên tán) hoặc ghép tái Sau bón phân chuồng 7 - 10 ngày, hốt bùn sinh (cưa hết các cành cấp 1 nhãn tiêu da bò cho mương rải và xoa đều lên mặt vườn một lớp cây ra chồi mới rồi ghép mắt hoặc đoạn cành mỏng 3 - 5cm. Khi lớp bùn khô nứt, thì rải bón của giống xuồng cơm vàng) để tạo giống mới cho mỗi cây 2,0 - 2,5 kg phân NPK (loại 15 - 15 -

tránh được bệnh xù ngọn.

15). Ba ngày đầu sau khi rải phân, mỗi ngày tưới nước một lần cho phân tan và ngấm dần xuống

Câu hỏi 92: Cách cho vú sữa ra trái sớm?

đất. Sau đó cứ cách 3 ngày lại tưới một lần. Sau 5 lần tưới (cách 3 ngày) thì chuyển sang tưới

Trả lời:

5 ngày một lần cho đến khi mùa mưa xuống.

Vào khoảng cuối tháng 12 (âm lịch), khi trên Sau khi bón phân NPK khoảng một tháng thì cây vẫn còn một số trái (trái cuối mùa, xấu, cây vú sữa ra tược non và ra hoa.

211

212

https://thuviensach.vn

Tại 3 thời điểm: Khi trái lớn cỡ đầu ngón tay, trong vòng 3 tuần liền, bằng cách cứ 4 ngày một khi trái lớn cỡ trứng vịt và trước khi thu hoạch lần bơm nước cho ngập hết mương, hết liếp cây, trái khoảng một tháng, tại mỗi thời điểm này sau đó để cho nước tự rút cạn.

bón thêm cho mỗi cây 2 - 3 kg phân NPK (loại Sau khi bón phân khoảng 3 tuần, cây vú sữa phân như trên) để nuôi trái (nhớ khi bón xong sẽ ra tược mới và sau đó sẽ ra bông. Khi cây bắt phải tưới mỗi ngày một lần (tưới 3 ngày liền) để

đầu ra tược mới bón thêm đợt phân thứ 2

phân tan, ngấm xuống đất).

(lượng phân và cách bón của đợt này giống như

Khi trái lớn cỡ ngón tay tiến hành xịt thuốc ở đợt bón đầu). Khi trái lớn cỡ trái chanh bón Regent để trừ sâu đục trái, rệp sáp... Khi trái lớn tiếp cho mỗi công vườn 10 kg phân NPK (loại cỡ trứng vịt, xịt thuốc Regent và Anvil để

16 - 16 - 8). Khi trái lớn cỡ nắm tay thì bón thêm phòng trừ sâu, bệnh trước khi bao trái. Sau khi cho mỗi công 10 kg phân Calcium Nitrate để

xịt thuốc 3 ngày thì dùng bao giấy hoặc bao phòng ngừa thối trái.

chuyên dùng bao trái lại, để phòng ngừa sâu Khoảng rằm tháng tư cây sẽ ra bông và cho đục trái, ruồi đục trái, bệnh thối trái...

thu hoạch trái vào khoảng rằm tháng 10 âm Làm cách này cây vú sữa sẽ cho thu hoạch lịch. Vụ sớm tuy năng suất không cao bằng trái vào đầu tháng 9 đến đầu tháng 10 (âm lịch), chính vụ, nhưng do bán được giá cao nên thu giá bán cao gấp 3 - 4 lần lúc chính vụ (rằm nhập vẫn cao gấp 4 - 5 lần chính vụ.

tháng 11 đến rằm tháng 1 năm sau).

Vú sữa thường bị rệp sáp gây hại khi cây ra tược non, lá non và sâu đục trái gây hại khi trái

Câu hỏi 93: Kinh nghiệm xử lý vú sữa cho lớn cỡ trái chanh trở đi, vì thế vào những giai trái sớm?

đoạn này cần kiểm tra vườn thường xuyên để

kịp thời phát hiện và phun thuốc diệt trừ rệp,

Trả lời:

sâu kịp thời.

Vào cuối tháng giêng âm lịch sau khi thu hoạch hết đợt trái cuối cùng thì bón phân cho

Câu hỏi 94: Kinh nghiệm xử lý vú sữa ra trái cây với liều lượng cứ mỗi công vườn (1.000m2) nghịch mùa?

thì dùng 1/4 bao urê trộn đều với 1/4 bao NPK

con cò xanh (loại 20 - 20 - 0) và 1/4 bao phân bón

Trả lời:

đầu trâu AT 1. Rải xong tưới nước cho phân tan Trong điều kiện bình thường vú sữa lò rèn ngấm dần xuống đất rồi nung nước liên tục ra hoa vào tháng 2 và cho trái bán vào tháng 11

213

214

https://thuviensach.vn

Tại 3 thời điểm: Khi trái lớn cỡ đầu ngón tay, trong vòng 3 tuần liền, bằng cách cứ 4 ngày một khi trái lớn cỡ trứng vịt và trước khi thu hoạch lần bơm nước cho ngập hết mương, hết liếp cây, trái khoảng một tháng, tại mỗi thời điểm này sau đó để cho nước tự rút cạn.

bón thêm cho mỗi cây 2 - 3 kg phân NPK (loại Sau khi bón phân khoảng 3 tuần, cây vú sữa phân như trên) để nuôi trái (nhớ khi bón xong sẽ ra tược mới và sau đó sẽ ra bông. Khi cây bắt phải tưới mỗi ngày một lần (tưới 3 ngày liền) để

đầu ra tược mới bón thêm đợt phân thứ 2

phân tan, ngấm xuống đất).

(lượng phân và cách bón của đợt này giống như

Khi trái lớn cỡ ngón tay tiến hành xịt thuốc ở đợt bón đầu). Khi trái lớn cỡ trái chanh bón Regent để trừ sâu đục trái, rệp sáp... Khi trái lớn tiếp cho mỗi công vườn 10 kg phân NPK (loại cỡ trứng vịt, xịt thuốc Regent và Anvil để

16 - 16 - 8). Khi trái lớn cỡ nắm tay thì bón thêm phòng trừ sâu, bệnh trước khi bao trái. Sau khi cho mỗi công 10 kg phân Calcium Nitrate để

xịt thuốc 3 ngày thì dùng bao giấy hoặc bao phòng ngừa thối trái.

chuyên dùng bao trái lại, để phòng ngừa sâu Khoảng rằm tháng tư cây sẽ ra bông và cho đục trái, ruồi đục trái, bệnh thối trái...

thu hoạch trái vào khoảng rằm tháng 10 âm Làm cách này cây vú sữa sẽ cho thu hoạch lịch. Vụ sớm tuy năng suất không cao bằng trái vào đầu tháng 9 đến đầu tháng 10 (âm lịch), chính vụ, nhưng do bán được giá cao nên thu giá bán cao gấp 3 - 4 lần lúc chính vụ (rằm nhập vẫn cao gấp 4 - 5 lần chính vụ.

tháng 11 đến rằm tháng 1 năm sau).

Vú sữa thường bị rệp sáp gây hại khi cây ra tược non, lá non và sâu đục trái gây hại khi trái

Câu hỏi 93: Kinh nghiệm xử lý vú sữa cho lớn cỡ trái chanh trở đi, vì thế vào những giai trái sớm?

đoạn này cần kiểm tra vườn thường xuyên để

kịp thời phát hiện và phun thuốc diệt trừ rệp,

Trả lời:

sâu kịp thời.

Vào cuối tháng giêng âm lịch sau khi thu hoạch hết đợt trái cuối cùng thì bón phân cho

Câu hỏi 94: Kinh nghiệm xử lý vú sữa ra trái cây với liều lượng cứ mỗi công vườn (1.000m2) nghịch mùa?

thì dùng 1/4 bao urê trộn đều với 1/4 bao NPK

con cò xanh (loại 20 - 20 - 0) và 1/4 bao phân bón

Trả lời:

đầu trâu AT 1. Rải xong tưới nước cho phân tan Trong điều kiện bình thường vú sữa lò rèn ngấm dần xuống đất rồi nung nước liên tục ra hoa vào tháng 2 và cho trái bán vào tháng 11

213

214

https://thuviensach.vn

âm lịch, vụ này là vụ chính. Do là vụ chính Làm cách này cây sẽ cho thu hoạch trái vào lượng vú sữa trong dân rất nhiều nên giá rất rẻ.

tháng 5 âm lịch, ở thời điểm này, do là mùa Để thu được lợi nhuận cao nhiều nhà vườn đã nghịch, lượng vú sữa lò rèn ít nên có giá rất cao tìm cách xử lý để cây vú sữa ra trái nghịch mùa.

(có lúc cao gấp 2 - 3 lần so với chính vụ).

Cây vú sữa có nhiều cành, bên cạnh những Muốn xử lý cho cây ăn trái nói chung và cây cành đang cho trái còn có những cành không có vú sữa nói riêng phải tiến hành một loạt các trái. Vào tháng 8 âm lịch khi trái vú sữa lớn cỡ

biện pháp có tính chất đồng bộ, trong đó biện hột gà thì dùng kéo cắt cành hoặc dùng cưa cắt pháp xiết nước gần như là biện pháp bắt buộc.

những cành không có trái (chỉ cắt những cành Nhưng qua cách làm trên bà con có thể khiến lớn cỡ ngón tay, nếu muốn nhân tiện đốn cho vú sữa ra trái nghịch mùa không cần xiết nước.

cây thấp xuống để “trẻ hoá” có thể cắt cả cành lớn cỡ cổ tay).

Câu hỏi 95: Cách thúc cho tre Bát độ ra măng sớm trái vụ như thế nào?

Sau khi cắt, bón phân nuôi trái những cành đang mang trái. Lần bón này dùng phân NPK

Trả lời:

(loại 20 - 20 - 15) bón mỗi gốc 1,5 - 2kg (cây 13 -

15 năm tuổi). Cách bón như sau: Dùng cào có Với khí hậu miền Bắc, măng Bát độ chỉ cho măng tập trung từ tháng 6 đến tháng 9. Thời kỳ

răng bằng sắt đặt cách gốc 30 - 50cm, nhấn cho này do lượng măng nhiều và đang là mùa có răng cào ăn sâu xuống đất 1 - 1,5cm rồi kéo cào nhiều loại rau mùa hè nên măng Bát độ chỉ bán ra phía ngoài cho gần hết phần tán lá (không được từ 4.000 - 6.000 đồng/kg. Nhưng nếu có kéo cào ngang sẽ làm đứt nhiều rễ), cào nhiều măng bán từ cuối tháng 4 đến tháng 5 thì giá từ

đường tương tự như vậy trong tán lá, sau đó rải 8.000 - 12.000 đồng/kg.

phân rồi phủ lá lên trên, tưới nước (nếu trời Kinh nghiệm thúc tre Bát độ cho măng sớm không mưa) cho phân tan và ngấm dần xuống trái vụ:

đất thông qua các kẽ đất đã được cào. Sau cắt

- Chọn những khóm tre Bát độ tuổi từ 3 năm cành khoảng 1 tháng, phía dưới chỗ cắt sẽ ra trở đi đến những khóm dưới 6 năm đang sung tược mới, khi tược mới dài 30 - 40cm thì ra hoa.

sức và những nơi đất tốt chủ động nguồn nước Khi đậu trái bón tiếp đợt phân thứ hai với tưới để làm cho măng ra sớm.

lượng 1,5kg urê + 150g phân kali cho một gốc.

- Cuối vụ thu hoạch măng năm trước cần Đợt thứ 3 bón vào tháng 11 âm lịch, đợt này bón chặt tỉa những cây tre già tuổi thứ 3 trở đi, lưu ý mỗi gốc 1,5kg urê + 200g kali và 100g vôi bột.

chặt sát mặt đất, cây còn lại tỉa bớt cành. Mỗi khóm 215

216

https://thuviensach.vn

âm lịch, vụ này là vụ chính. Do là vụ chính Làm cách này cây sẽ cho thu hoạch trái vào lượng vú sữa trong dân rất nhiều nên giá rất rẻ.

tháng 5 âm lịch, ở thời điểm này, do là mùa Để thu được lợi nhuận cao nhiều nhà vườn đã nghịch, lượng vú sữa lò rèn ít nên có giá rất cao tìm cách xử lý để cây vú sữa ra trái nghịch mùa.

(có lúc cao gấp 2 - 3 lần so với chính vụ).

Cây vú sữa có nhiều cành, bên cạnh những Muốn xử lý cho cây ăn trái nói chung và cây cành đang cho trái còn có những cành không có vú sữa nói riêng phải tiến hành một loạt các trái. Vào tháng 8 âm lịch khi trái vú sữa lớn cỡ

biện pháp có tính chất đồng bộ, trong đó biện hột gà thì dùng kéo cắt cành hoặc dùng cưa cắt pháp xiết nước gần như là biện pháp bắt buộc.

những cành không có trái (chỉ cắt những cành Nhưng qua cách làm trên bà con có thể khiến lớn cỡ ngón tay, nếu muốn nhân tiện đốn cho vú sữa ra trái nghịch mùa không cần xiết nước.

cây thấp xuống để “trẻ hoá” có thể cắt cả cành lớn cỡ cổ tay).

Câu hỏi 95: Cách thúc cho tre Bát độ ra măng sớm trái vụ như thế nào?

Sau khi cắt, bón phân nuôi trái những cành đang mang trái. Lần bón này dùng phân NPK

Trả lời:

(loại 20 - 20 - 15) bón mỗi gốc 1,5 - 2kg (cây 13 -

15 năm tuổi). Cách bón như sau: Dùng cào có Với khí hậu miền Bắc, măng Bát độ chỉ cho măng tập trung từ tháng 6 đến tháng 9. Thời kỳ

răng bằng sắt đặt cách gốc 30 - 50cm, nhấn cho này do lượng măng nhiều và đang là mùa có răng cào ăn sâu xuống đất 1 - 1,5cm rồi kéo cào nhiều loại rau mùa hè nên măng Bát độ chỉ bán ra phía ngoài cho gần hết phần tán lá (không được từ 4.000 - 6.000 đồng/kg. Nhưng nếu có kéo cào ngang sẽ làm đứt nhiều rễ), cào nhiều măng bán từ cuối tháng 4 đến tháng 5 thì giá từ

đường tương tự như vậy trong tán lá, sau đó rải 8.000 - 12.000 đồng/kg.

phân rồi phủ lá lên trên, tưới nước (nếu trời Kinh nghiệm thúc tre Bát độ cho măng sớm không mưa) cho phân tan và ngấm dần xuống trái vụ:

đất thông qua các kẽ đất đã được cào. Sau cắt

- Chọn những khóm tre Bát độ tuổi từ 3 năm cành khoảng 1 tháng, phía dưới chỗ cắt sẽ ra trở đi đến những khóm dưới 6 năm đang sung tược mới, khi tược mới dài 30 - 40cm thì ra hoa.

sức và những nơi đất tốt chủ động nguồn nước Khi đậu trái bón tiếp đợt phân thứ hai với tưới để làm cho măng ra sớm.

lượng 1,5kg urê + 150g phân kali cho một gốc.

- Cuối vụ thu hoạch măng năm trước cần Đợt thứ 3 bón vào tháng 11 âm lịch, đợt này bón chặt tỉa những cây tre già tuổi thứ 3 trở đi, lưu ý mỗi gốc 1,5kg urê + 200g kali và 100g vôi bột.

chặt sát mặt đất, cây còn lại tỉa bớt cành. Mỗi khóm 215

216

https://thuviensach.vn

chỉ để lại 4 đến 6 cây mẹ. Sau khi chặt tỉa bón Chọn những khóm tre trồng được 2 năm tuổi mỗi khóm 1 - 2 kg NPK (5:10:3), bón cách gốc trở lên, khóm tre phải được chăm sóc bón phân cây mẹ từ 50 - 60cm lấp kín đất rồi phủ cỏ rác đầy đủ và chủ động tưới tiêu.

tạo ẩm và chất mùn cho đất. Việc phủ giữ ẩm Thời vụ tác động từ tháng 2 đến tháng 9. Chọn chỉ cần giữ lại toàn bộ lá cây đã chặt tỉa không những ngày nắng ráo, cắt đốn toàn bộ phần thân nên đem lá cây đi đốt bỏ như một số người đã cành và lá cách mặt đất khoảng 4m trở lên, cắt tỉa làm. Đến tháng 3, tháng 4 năm sau bón thúc những cây tre nhỏ có đường kính < 3cm và toàn phân cho tre ra măng sớm. Lần này bón bổ sung bộ cành, lá cách mặt đất 40 - 50cm.

phân chuồng hoai mục và bón phân NPK

Dùng cuốc xới moi hết đất xung quanh gốc, (12:5:10) là loại phân dùng cho bón thúc 2 - 3

cách gốc 40 - 45cm kết hợp với chặt đứt toàn bộ

kg/khóm sẽ giúp cho cây hấp thu nhanh, kích vùng rễ ở độ sâu 20 - 25cm, để khô đất trong thích ra măng sớm.

khoảng 10 ngày (nếu gặp mưa cần phủ nilon Cách bón: Rạch đất xung quanh khóm tre từ

quanh gốc, đường kính cách gốc 2m). Dùng phân 50 - 70cm, rắc đều phân rồi lấp đất phủ cỏ rác tổng hợp NPK bón cho mỗi hốc 1 - 5 kg + 10 -

tạo ẩm. Nếu bón phân xong không có mưa tưới 15kg phân chuồng hoai mục rắc cách tâm gốc 25 -

nước thật ẩm đến mức độ bão hòa sau đó 30cm, dùng đất lấp đầy vun cao vào gốc (cao hơn thường xuyên giữ ẩm chắc chắn sẽ có măng Bát mặt đất xung quanh 20 - 25cm), tưới ẩm. Khoảng độ ra sớm, sẽ bán được giá cao.

2 tháng sau tre bắt đầu ra măng, măng mọc làm nứt đất, nhìn thấy đỉnh ngọn măng nhô lên khỏi

Câu hỏi 96: Làm thế nào để tre Bát độ ra mặt đất 5 - 10cm là lúc thu hoạch măng tốt nhất.

nhiều măng?

Chú ý: Nếu trong quá trình để khô, không che phủ nilon, gặp thời tiết mưa ẩm, cần chặt

Trả lời:

đứt rễ một lần nữa (tịnh tiến về phía gốc 5 -

Tre Bát độ năm thứ 2 trở đi là được thu 7cm) để thêm 5 ngày sau mới tiến hành bón hoạch. Thu măng khi thân măng còn ở giai thúc và vun gốc.

đoạn chìm trong đất. Có thể dùng ăn tươi hoặc phơi khô. Măng tươi là loại rau sạch, có thể chế

Câu hỏi 97: Xin cho biết một số kinh nghiệm biến thành các món luộc, nộm, ninh xương, trồng tre Bát độ lấy măng trên đất đỏ Bazan?

được người tiêu dùng ưa chuộng.

Muốn năng suất măng cao cần phải tác động

Trả lời:

một số biện pháp kỹ thuật sau:

Chất lượng măng tốt, hàm lượng dinh dưỡng 217

218

https://thuviensach.vn

chỉ để lại 4 đến 6 cây mẹ. Sau khi chặt tỉa bón Chọn những khóm tre trồng được 2 năm tuổi mỗi khóm 1 - 2 kg NPK (5:10:3), bón cách gốc trở lên, khóm tre phải được chăm sóc bón phân cây mẹ từ 50 - 60cm lấp kín đất rồi phủ cỏ rác đầy đủ và chủ động tưới tiêu.

tạo ẩm và chất mùn cho đất. Việc phủ giữ ẩm Thời vụ tác động từ tháng 2 đến tháng 9. Chọn chỉ cần giữ lại toàn bộ lá cây đã chặt tỉa không những ngày nắng ráo, cắt đốn toàn bộ phần thân nên đem lá cây đi đốt bỏ như một số người đã cành và lá cách mặt đất khoảng 4m trở lên, cắt tỉa làm. Đến tháng 3, tháng 4 năm sau bón thúc những cây tre nhỏ có đường kính < 3cm và toàn phân cho tre ra măng sớm. Lần này bón bổ sung bộ cành, lá cách mặt đất 40 - 50cm.

phân chuồng hoai mục và bón phân NPK

Dùng cuốc xới moi hết đất xung quanh gốc, (12:5:10) là loại phân dùng cho bón thúc 2 - 3

cách gốc 40 - 45cm kết hợp với chặt đứt toàn bộ

kg/khóm sẽ giúp cho cây hấp thu nhanh, kích vùng rễ ở độ sâu 20 - 25cm, để khô đất trong thích ra măng sớm.

khoảng 10 ngày (nếu gặp mưa cần phủ nilon Cách bón: Rạch đất xung quanh khóm tre từ

quanh gốc, đường kính cách gốc 2m). Dùng phân 50 - 70cm, rắc đều phân rồi lấp đất phủ cỏ rác tổng hợp NPK bón cho mỗi hốc 1 - 5 kg + 10 -

tạo ẩm. Nếu bón phân xong không có mưa tưới 15kg phân chuồng hoai mục rắc cách tâm gốc 25 -

nước thật ẩm đến mức độ bão hòa sau đó 30cm, dùng đất lấp đầy vun cao vào gốc (cao hơn thường xuyên giữ ẩm chắc chắn sẽ có măng Bát mặt đất xung quanh 20 - 25cm), tưới ẩm. Khoảng độ ra sớm, sẽ bán được giá cao.

2 tháng sau tre bắt đầu ra măng, măng mọc làm nứt đất, nhìn thấy đỉnh ngọn măng nhô lên khỏi

Câu hỏi 96: Làm thế nào để tre Bát độ ra mặt đất 5 - 10cm là lúc thu hoạch măng tốt nhất.

nhiều măng?

Chú ý: Nếu trong quá trình để khô, không che phủ nilon, gặp thời tiết mưa ẩm, cần chặt

Trả lời:

đứt rễ một lần nữa (tịnh tiến về phía gốc 5 -

Tre Bát độ năm thứ 2 trở đi là được thu 7cm) để thêm 5 ngày sau mới tiến hành bón hoạch. Thu măng khi thân măng còn ở giai thúc và vun gốc.

đoạn chìm trong đất. Có thể dùng ăn tươi hoặc phơi khô. Măng tươi là loại rau sạch, có thể chế

Câu hỏi 97: Xin cho biết một số kinh nghiệm biến thành các món luộc, nộm, ninh xương, trồng tre Bát độ lấy măng trên đất đỏ Bazan?

được người tiêu dùng ưa chuộng.

Muốn năng suất măng cao cần phải tác động

Trả lời:

một số biện pháp kỹ thuật sau:

Chất lượng măng tốt, hàm lượng dinh dưỡng 217

218

https://thuviensach.vn

cao, thích hợp nhất trên vùng đất đỏ bazan với tre để trồng bằng cách nhân hom gốc (gồm 1 phần năng suất bình quân đạt 25 tấn/ha/năm, cho thân tre có 3 lóng dài từ 80 - 100cm, đường kính doanh thu hàng năm hơn 80 triệu đồng/ha, đó từ 8cm trở lên, ươm từ 3 - 4 tháng là có thể đem là kết quả thu được từ việc ứng dụng mô hình trồng; hoặc cũng có thể nhân giống bằng hom trồng tre Bát độ lấy măng của nhiều hộ dân ở

thân, hom cành).

Long Khánh, Đồng Nai...

Rất nhiều người dân trong và ngoài tỉnh đã Sau 3 năm theo dõi cho thấy khả năng sinh đến tham quan học tập về ứng dụng kỹ thuật trưởng và phát triển của loại tre này rất thích trồng tre Bát độ. Trung tâm khuyến nông Đồng hợp trên vùng đất đỏ bazan. Sau 38 tháng đặt Nai sẽ cung cấp hom dạng thô miễn phí cho hom giống xuống, đường kính trung bình của nhu cầu nhân giống của tỉnh 3.500 hom/ha/năm.

bụi tre là 125cm, chiều cao tre đạt 11 mét, bình quân là 17 măng/bụi tre, nhiều nhất đạt

Câu hỏi 98: Sản xuất nông nghiệp theo tiêu 29 măng/bụi, trồng chỉ khoảng 1 năm là đã có chuẩn GAP là gì? Tại sao phải sản xuất cây ăn măng bán, từ năm thứ 3 thì măng bắt đầu cho quả theo tiêu chuẩn GAP?

năng suất cao và đều. Không giống loại tre gai, Lục trúc, hay Điền trúc, tre Bát độ cho

Trả lời:

năng suất cao hơn hẳn, chất lượng măng Thực hành nông nghiệp tốt là viết tắt của ngon. Măng ăn rất ngon, dòn, vị ngọt, không ba từ Tiếng Anh: Good Agriculture Practices -

cần nấu kỹ như các loại măng khác, có thể ăn GAP, là những nguyên tắc được thiết lập tươi, làm măng chua, măng dòn hay măng nhằm bảo đảm một môi trường sản xuất an muối... nên rất nhiều người muốn thu mua toàn, sạch sẽ, thực phẩm phải bảo đảm không bán buôn thu lợi nhuận cao.

chứa các tác nhân gây bệnh như chất độc sinh Trồng măng tre vốn đầu tư ít, kỹ thuật trồng, học (vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng) và chăm sóc đơn giản với mật độ trồng 400 cây/ha, hóa chất (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim khoảng cách trồng 5x5m, khoảng 3 - 5 cây/bụi; loại nặng, hàm lượng nitrat), đồng thời sản chu kỳ tưới nước là 10 ngày/lần với lượng nước phẩm phải đảm bảo an toàn từ ngoài đồng là 30 - 40 lít/gốc. Năm đầu chỉ cần bón lót phân đến khi sử dụng.

hữu cơ và vô cơ, đến năm thứ 2, 3 bón phân vô 1. Mục đích của GAP nhằm đảm bảo:

cơ và năm thứ 4 thì bón phân hữu cơ vi sinh để

a) An toàn cho thực phẩm

cải thiện tình hình đất đai. Có thể tự nhân giống b) An toàn cho người sản xuất

219

220

https://thuviensach.vn

cao, thích hợp nhất trên vùng đất đỏ bazan với tre để trồng bằng cách nhân hom gốc (gồm 1 phần năng suất bình quân đạt 25 tấn/ha/năm, cho thân tre có 3 lóng dài từ 80 - 100cm, đường kính doanh thu hàng năm hơn 80 triệu đồng/ha, đó từ 8cm trở lên, ươm từ 3 - 4 tháng là có thể đem là kết quả thu được từ việc ứng dụng mô hình trồng; hoặc cũng có thể nhân giống bằng hom trồng tre Bát độ lấy măng của nhiều hộ dân ở

thân, hom cành).

Long Khánh, Đồng Nai...

Rất nhiều người dân trong và ngoài tỉnh đã Sau 3 năm theo dõi cho thấy khả năng sinh đến tham quan học tập về ứng dụng kỹ thuật trưởng và phát triển của loại tre này rất thích trồng tre Bát độ. Trung tâm khuyến nông Đồng hợp trên vùng đất đỏ bazan. Sau 38 tháng đặt Nai sẽ cung cấp hom dạng thô miễn phí cho hom giống xuống, đường kính trung bình của nhu cầu nhân giống của tỉnh 3.500 hom/ha/năm.

bụi tre là 125cm, chiều cao tre đạt 11 mét, bình quân là 17 măng/bụi tre, nhiều nhất đạt

Câu hỏi 98: Sản xuất nông nghiệp theo tiêu 29 măng/bụi, trồng chỉ khoảng 1 năm là đã có chuẩn GAP là gì? Tại sao phải sản xuất cây ăn măng bán, từ năm thứ 3 thì măng bắt đầu cho quả theo tiêu chuẩn GAP?

năng suất cao và đều. Không giống loại tre gai, Lục trúc, hay Điền trúc, tre Bát độ cho

Trả lời:

năng suất cao hơn hẳn, chất lượng măng Thực hành nông nghiệp tốt là viết tắt của ngon. Măng ăn rất ngon, dòn, vị ngọt, không ba từ Tiếng Anh: Good Agriculture Practices -

cần nấu kỹ như các loại măng khác, có thể ăn GAP, là những nguyên tắc được thiết lập tươi, làm măng chua, măng dòn hay măng nhằm bảo đảm một môi trường sản xuất an muối... nên rất nhiều người muốn thu mua toàn, sạch sẽ, thực phẩm phải bảo đảm không bán buôn thu lợi nhuận cao.

chứa các tác nhân gây bệnh như chất độc sinh Trồng măng tre vốn đầu tư ít, kỹ thuật trồng, học (vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng) và chăm sóc đơn giản với mật độ trồng 400 cây/ha, hóa chất (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim khoảng cách trồng 5x5m, khoảng 3 - 5 cây/bụi; loại nặng, hàm lượng nitrat), đồng thời sản chu kỳ tưới nước là 10 ngày/lần với lượng nước phẩm phải đảm bảo an toàn từ ngoài đồng là 30 - 40 lít/gốc. Năm đầu chỉ cần bón lót phân đến khi sử dụng.

hữu cơ và vô cơ, đến năm thứ 2, 3 bón phân vô 1. Mục đích của GAP nhằm đảm bảo:

cơ và năm thứ 4 thì bón phân hữu cơ vi sinh để

a) An toàn cho thực phẩm

cải thiện tình hình đất đai. Có thể tự nhân giống b) An toàn cho người sản xuất

219

220

https://thuviensach.vn

c) Bảo vệ môi trường d) Truy nguyên nguồn gốc

d) Truy nguyên được nguồn gốc sản phẩm GAP tập trung rất nhiều vào việc truy 2. Tiêu chuẩn của GAP về thực phẩm an toàn nguyên nguồn gốc. Nếu khi có sự cố xảy ra, các tập trung vào 4 tiêu chí sau:

siêu thị phải thực sự có khả năng giải quyết vấn a) Tiêu chuẩn về kỹ thuật sản xuất

đề và thu hồi các sản phẩm bị lỗi.

Mục đích là càng sử dụng ít thuốc bảo vệ

Hiện nay, tùy thuộc vào điều kiện sản xuất của thực vật càng tốt, nhằm làm giảm thiểu ảnh từng nước hay yêu cầu của từng thị trường và các hưởng của dư lượng hoá chất lên con người và tổ chức thương mại khác nhau mà các tiêu chí của môi trường:

GAP có thể được thay đổi. Ví dụ: Hiệp hội bán lẻ

+ Quản lý phòng trừ dịch hại tổng hợp Châu Âu có EuroGAP (hiện nay nâng cấp thành (Intergrated Pest Management = IPM) Globle - GAP) ; các nước ASEAN có AseanGAP ;

+ Quản lý mùa vụ tổng hợp (Itergrated Crop hoặc Thái Lan có ThaiGAP ; Trung Quốc có Management = ICM).

ChinaGAP và Việt Nam có VietGAP.

+ Giảm thiểu dư lượng hóa chất (MRL =

3. Tại sao phải sản xuất cây ăn quả theo GAP

Maximum Residue Limits) trong sản phẩm.

a) Năng lực cạnh tranh của sản phẩm và vấn b) Tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm

đề ngộ độc thực phẩm có liên quan đến quá Các tiêu chuẩn này gồm các biện pháp để

trình sản xuất, chế biến ngày càng gia tăng trên đảm bảo không có hoá chất, nhiễm khuẩn hoặc thế giới và trong nước.

ô nhiễm vật lý khi thu hoạch:

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập thế giới

+ Nguy cơ nhiễm sinh học: virus, vi khuẩn, thì năng lực cạnh tranh của sản phẩm là một nấm mốc

trong những yếu tố để tồn tại và mở rộng thị

+ Nguy cơ hoá học.

trường. Trong đó vấn đề chất lượng, vệ sinh và

+ Nguy cơ về vật lý.

an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu của c) Môi trường làm việc

tất cả mọi người, từ nhà sản xuất, vận chuyển, Mục đích là để ngăn chặn việc lạm dụng sức phân phối, quản lý, nhà hoạch định chính sách lao động của nông dân:

cho đến người tiêu dùng. Mức độ ô nhiễm vi sinh

+ Các phương tiện chăm sóc sức khỏe, cấp vật và tồn dư hoá chất, kháng sinh, kim loại nặng cứu, nhà vệ sinh cho công nhân.

trong nông sản thực phẩm hiện nay đã ngày càng

+ Đào tạo tập huấn cho công nhân.

trở nên nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe

+ Phúc lợi xã hội.

của con người và môi trường.

221

222

https://thuviensach.vn

c) Bảo vệ môi trường d) Truy nguyên nguồn gốc

d) Truy nguyên được nguồn gốc sản phẩm GAP tập trung rất nhiều vào việc truy 2. Tiêu chuẩn của GAP về thực phẩm an toàn nguyên nguồn gốc. Nếu khi có sự cố xảy ra, các tập trung vào 4 tiêu chí sau:

siêu thị phải thực sự có khả năng giải quyết vấn a) Tiêu chuẩn về kỹ thuật sản xuất

đề và thu hồi các sản phẩm bị lỗi.

Mục đích là càng sử dụng ít thuốc bảo vệ

Hiện nay, tùy thuộc vào điều kiện sản xuất của thực vật càng tốt, nhằm làm giảm thiểu ảnh từng nước hay yêu cầu của từng thị trường và các hưởng của dư lượng hoá chất lên con người và tổ chức thương mại khác nhau mà các tiêu chí của môi trường:

GAP có thể được thay đổi. Ví dụ: Hiệp hội bán lẻ

+ Quản lý phòng trừ dịch hại tổng hợp Châu Âu có EuroGAP (hiện nay nâng cấp thành (Intergrated Pest Management = IPM) Globle - GAP) ; các nước ASEAN có AseanGAP ;

+ Quản lý mùa vụ tổng hợp (Itergrated Crop hoặc Thái Lan có ThaiGAP ; Trung Quốc có Management = ICM).

ChinaGAP và Việt Nam có VietGAP.

+ Giảm thiểu dư lượng hóa chất (MRL =

3. Tại sao phải sản xuất cây ăn quả theo GAP

Maximum Residue Limits) trong sản phẩm.

a) Năng lực cạnh tranh của sản phẩm và vấn b) Tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm

đề ngộ độc thực phẩm có liên quan đến quá Các tiêu chuẩn này gồm các biện pháp để

trình sản xuất, chế biến ngày càng gia tăng trên đảm bảo không có hoá chất, nhiễm khuẩn hoặc thế giới và trong nước.

ô nhiễm vật lý khi thu hoạch:

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập thế giới

+ Nguy cơ nhiễm sinh học: virus, vi khuẩn, thì năng lực cạnh tranh của sản phẩm là một nấm mốc

trong những yếu tố để tồn tại và mở rộng thị

+ Nguy cơ hoá học.

trường. Trong đó vấn đề chất lượng, vệ sinh và

+ Nguy cơ về vật lý.

an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu của c) Môi trường làm việc

tất cả mọi người, từ nhà sản xuất, vận chuyển, Mục đích là để ngăn chặn việc lạm dụng sức phân phối, quản lý, nhà hoạch định chính sách lao động của nông dân:

cho đến người tiêu dùng. Mức độ ô nhiễm vi sinh

+ Các phương tiện chăm sóc sức khỏe, cấp vật và tồn dư hoá chất, kháng sinh, kim loại nặng cứu, nhà vệ sinh cho công nhân.

trong nông sản thực phẩm hiện nay đã ngày càng

+ Đào tạo tập huấn cho công nhân.

trở nên nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe

+ Phúc lợi xã hội.

của con người và môi trường.

221

222

https://thuviensach.vn

b) Ngày nay, người tiêu dùng rất quan tâm không ngừng. Có 46 tỉnh thành phố lập Hội làm đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, thể hiện vườn. Hội có tổ chức ở 4 cấp Trung ương, tỉnh, ở 3 điểm chủ yếu sau:

huyện, xã, bản làng số lượng hội viên trên

- Sản phẩm được sản xuất ở đâu và sản xuất 800.000 người. Văn phòng Trung ương Hội có 13

như thế nào?

đơn vị trực thuộc là các Trung tâm chuyển giao

- Sản phẩm phải có chất lượng cao, dễ sử dụng.

kỹ thuật và Báo Kinh tế Nông thôn là “Tiếng nói”

- An toàn cho sức khỏe và có giá trị dinh dưỡng.

của Hội. Mục tiêu hoạt động của Hội là: Vận c) Việt Nam đã là thành viên của Tổ chức động Hội viên và nông dân phát triển kinh tế

thương mại thế giới (WTO), khi là thành viên vườn, ao, chuồng (viết tắt là VAC) để tăng thu WTO Việt Nam cần giải quyết nhiều vấn đề, nhập cho hộ nông dân góp phần thực hiện chiến trong đó có vấn đề cam kết áp dụng tiêu chuẩn lược xoá đói giảm nghèo và làm giàu của Đảng về vệ sinh an toàn thực phẩm, các nước trong và Nhà nước. Hội là tổ chức nghề nghiệp xã hội WTO có thể sử dụng vệ sinh an toàn thực phẩm mang tính chất kỹ thuật tự lo về kinh phí hoạt như rào cản để ngăn chặn sản phẩm từ các quốc động. Thời kỳ nước ta còn thiếu lương thực, thực gia khác xâm nhập vào thị trường của họ nhằm phẩm lúc đó mục tiêu hoạt động của Hội là giúp bảo hộ cho sản xuất trong nước.

dân phát triển sản xuất quy mô hộ gia đình để có thêm thu nhập nên được cộng đồng đón nhận và

Câu hỏi 99: Xin cho biết tóm tắt về Hội Làm hoan nghênh. Hội ra đời trước thời kỳ mở cửa, vườn Việt Nam?

do vậy các tổ chức quốc tế đều thông qua Hội để

tiếp cận với cơ quan Nhà nước về nông nghiệp.

Trả lời:

Tận dụng cơ hội này, Hội đã sử dụng được sự

Hội Làm vườn Việt Nam (viết tắt là VACVINA) hỗ trợ các nguồn lực về kỹ thuật và kinh phí của được thành lập theo quyết định số 31 - BT ngày nhiều tổ chức quốc tế để hoạt động, mặc dù 22-2-1986 của Bộ trưởng Tổng thư ký Hội đồng không là đơn vị thụ hưởng ngân sách Nhà nước, Bộ trưởng nay là Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn nhưng Hội vẫn có kinh phí để xây dựng các mô phòng Chính phủ.

hình kinh tế VAC, dạy nghề tập huấn kỹ thuật Hội Làm vườn Việt Nam là Hội thành lập cho hội viên, nông dân. Hơn 25 năm qua, Ban sớm nhất so với các Hội khác trong ngành nông Chấp hành Trung ương Hội vẫn duy trì được nghiệp và phát triển nông thôn. Qua hơn 25 năm hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Thường trực hoạt động, Hội đã trưởng thành và phát triển Trung ương Hội, Thường vụ Ban Chấp hành 223

224

https://thuviensach.vn

b) Ngày nay, người tiêu dùng rất quan tâm không ngừng. Có 46 tỉnh thành phố lập Hội làm đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, thể hiện vườn. Hội có tổ chức ở 4 cấp Trung ương, tỉnh, ở 3 điểm chủ yếu sau:

huyện, xã, bản làng số lượng hội viên trên

- Sản phẩm được sản xuất ở đâu và sản xuất 800.000 người. Văn phòng Trung ương Hội có 13

như thế nào?

đơn vị trực thuộc là các Trung tâm chuyển giao

- Sản phẩm phải có chất lượng cao, dễ sử dụng.

kỹ thuật và Báo Kinh tế Nông thôn là “Tiếng nói”

- An toàn cho sức khỏe và có giá trị dinh dưỡng.

của Hội. Mục tiêu hoạt động của Hội là: Vận c) Việt Nam đã là thành viên của Tổ chức động Hội viên và nông dân phát triển kinh tế

thương mại thế giới (WTO), khi là thành viên vườn, ao, chuồng (viết tắt là VAC) để tăng thu WTO Việt Nam cần giải quyết nhiều vấn đề, nhập cho hộ nông dân góp phần thực hiện chiến trong đó có vấn đề cam kết áp dụng tiêu chuẩn lược xoá đói giảm nghèo và làm giàu của Đảng về vệ sinh an toàn thực phẩm, các nước trong và Nhà nước. Hội là tổ chức nghề nghiệp xã hội WTO có thể sử dụng vệ sinh an toàn thực phẩm mang tính chất kỹ thuật tự lo về kinh phí hoạt như rào cản để ngăn chặn sản phẩm từ các quốc động. Thời kỳ nước ta còn thiếu lương thực, thực gia khác xâm nhập vào thị trường của họ nhằm phẩm lúc đó mục tiêu hoạt động của Hội là giúp bảo hộ cho sản xuất trong nước.

dân phát triển sản xuất quy mô hộ gia đình để có thêm thu nhập nên được cộng đồng đón nhận và

Câu hỏi 99: Xin cho biết tóm tắt về Hội Làm hoan nghênh. Hội ra đời trước thời kỳ mở cửa, vườn Việt Nam?

do vậy các tổ chức quốc tế đều thông qua Hội để

tiếp cận với cơ quan Nhà nước về nông nghiệp.

Trả lời:

Tận dụng cơ hội này, Hội đã sử dụng được sự

Hội Làm vườn Việt Nam (viết tắt là VACVINA) hỗ trợ các nguồn lực về kỹ thuật và kinh phí của được thành lập theo quyết định số 31 - BT ngày nhiều tổ chức quốc tế để hoạt động, mặc dù 22-2-1986 của Bộ trưởng Tổng thư ký Hội đồng không là đơn vị thụ hưởng ngân sách Nhà nước, Bộ trưởng nay là Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn nhưng Hội vẫn có kinh phí để xây dựng các mô phòng Chính phủ.

hình kinh tế VAC, dạy nghề tập huấn kỹ thuật Hội Làm vườn Việt Nam là Hội thành lập cho hội viên, nông dân. Hơn 25 năm qua, Ban sớm nhất so với các Hội khác trong ngành nông Chấp hành Trung ương Hội vẫn duy trì được nghiệp và phát triển nông thôn. Qua hơn 25 năm hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Thường trực hoạt động, Hội đã trưởng thành và phát triển Trung ương Hội, Thường vụ Ban Chấp hành 223

224

https://thuviensach.vn

Trung ương Hội hoạt động thường xuyên. Hội giúp đỡ hội viên và những người làm vườn, có trụ sở riêng, cơ sở vật chất kỹ thuật và làm nòng cốt trong sự nghiệp phát triển kinh phương tiện hoạt động cần thiết. Nhìn chung so tế VAC.

với các tổ chức Hội trong lĩnh vực nông nghiệp

- Nghiêm chỉnh thực hiện mọi chủ trương, nông thôn, Hội Làm vườn Việt Nam là Hội đông đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật đảo nhất, có đóng góp đáng kể vào sự nghiệp của Nhà nước về phát triển kinh tế gia đình, phát triển sản xuất góp phần hình thành các kinh tế trang trại, bảo vệ môi trường sinh thái, vùng chuyên canh cây ăn quả, dạy nghề, đào tạo phát triển bền vững.

tập huấn cho nông dân góp phần xoá đói giảm

- Tích cực xây dựng Hội, chấp hành Điều lệ

nghèo và làm giàu1.

Hội và những chủ trương, Nghị quyết của Hội, tham gia tuyên truyền phát triển hội viên, mở

Câu hỏi 100: Xin cho biết nghĩa vụ và quyền rộng ảnh hưởng, uy tín của Hội, vận động quần lợi của Hội viên Hội Làm vườn Việt Nam?

chúng hưởng ứng các hoạt động của Hội.

- Đóng tiền nhập Hội và hội phí.

Trả lời:

2. Về quyền lợi của hội viên

Điều lệ Hội Làm vườn Việt Nam quy định

- Thường xuyên được Hội phổ biến kinh nghĩa vụ và quyền lợi của hội viên như sau: nghiệm, bồi dưỡng nghiệp vụ khoa học kỹ

1. Về nhiệm vụ của hội viên

thuật, nâng cao kiến thức và tay nghề bằng các

- Tích cực lao động, sản xuất và công tác, ứng hình thức:

dụng kỹ thuật tiến bộ nhằm phát huy hiệu quả

+ Được Hội cung cấp hoặc giới thiệu các tài của nghề làm vườn, góp phần làm cho nghề làm liệu về sản xuất, quản lý, kỹ thuật và các tài liệu vườn và kinh tế VAC ngày càng phát triển.

khác có liên quan đến hệ sinh thái VAC và kinh

- Không ngừng trao đổi nghề nghiệp, nâng tế VAC

cao trình độ hiểu biết về khoa học kỹ thuật, về

+ Được sinh hoạt câu lạc bộ, tham dự các cuộc quản lý kinh tế VAC.

hội thảo, các lớp huấn luyện, các cuộc tham quan

- Tuyên truyền, vận động phổ biến kinh nghiệm, trong nước và ngoài nước do Hội tổ chức.

____________

- Được Hội giúp đỡ, đỡ đầu trong các công trình nghiên cứu, bảo vệ quyền tác giả đối với các 1. Xem Hội Làm vườn Việt Nam - GS. TS. Ngô Thế Dân: Thành tựu hoạt động của Hội Làm vườn Việt Nam một phần tư

công trình nghiên cứu, các sáng kiến, phát minh, thế kỷ qua (2-1986 – 6-2010) (TG).

bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong sản xuất, 225

226

https://thuviensach.vn

Trung ương Hội hoạt động thường xuyên. Hội giúp đỡ hội viên và những người làm vườn, có trụ sở riêng, cơ sở vật chất kỹ thuật và làm nòng cốt trong sự nghiệp phát triển kinh phương tiện hoạt động cần thiết. Nhìn chung so tế VAC.

với các tổ chức Hội trong lĩnh vực nông nghiệp

- Nghiêm chỉnh thực hiện mọi chủ trương, nông thôn, Hội Làm vườn Việt Nam là Hội đông đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật đảo nhất, có đóng góp đáng kể vào sự nghiệp của Nhà nước về phát triển kinh tế gia đình, phát triển sản xuất góp phần hình thành các kinh tế trang trại, bảo vệ môi trường sinh thái, vùng chuyên canh cây ăn quả, dạy nghề, đào tạo phát triển bền vững.

tập huấn cho nông dân góp phần xoá đói giảm

- Tích cực xây dựng Hội, chấp hành Điều lệ

nghèo và làm giàu1.

Hội và những chủ trương, Nghị quyết của Hội, tham gia tuyên truyền phát triển hội viên, mở

Câu hỏi 100: Xin cho biết nghĩa vụ và quyền rộng ảnh hưởng, uy tín của Hội, vận động quần lợi của Hội viên Hội Làm vườn Việt Nam?

chúng hưởng ứng các hoạt động của Hội.

- Đóng tiền nhập Hội và hội phí.

Trả lời:

2. Về quyền lợi của hội viên

Điều lệ Hội Làm vườn Việt Nam quy định

- Thường xuyên được Hội phổ biến kinh nghĩa vụ và quyền lợi của hội viên như sau: nghiệm, bồi dưỡng nghiệp vụ khoa học kỹ

1. Về nhiệm vụ của hội viên

thuật, nâng cao kiến thức và tay nghề bằng các

- Tích cực lao động, sản xuất và công tác, ứng hình thức:

dụng kỹ thuật tiến bộ nhằm phát huy hiệu quả

+ Được Hội cung cấp hoặc giới thiệu các tài của nghề làm vườn, góp phần làm cho nghề làm liệu về sản xuất, quản lý, kỹ thuật và các tài liệu vườn và kinh tế VAC ngày càng phát triển.

khác có liên quan đến hệ sinh thái VAC và kinh

- Không ngừng trao đổi nghề nghiệp, nâng tế VAC

cao trình độ hiểu biết về khoa học kỹ thuật, về

+ Được sinh hoạt câu lạc bộ, tham dự các cuộc quản lý kinh tế VAC.

hội thảo, các lớp huấn luyện, các cuộc tham quan

- Tuyên truyền, vận động phổ biến kinh nghiệm, trong nước và ngoài nước do Hội tổ chức.

____________

- Được Hội giúp đỡ, đỡ đầu trong các công trình nghiên cứu, bảo vệ quyền tác giả đối với các 1. Xem Hội Làm vườn Việt Nam - GS. TS. Ngô Thế Dân: Thành tựu hoạt động của Hội Làm vườn Việt Nam một phần tư

công trình nghiên cứu, các sáng kiến, phát minh, thế kỷ qua (2-1986 – 6-2010) (TG).

bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong sản xuất, 225

226

https://thuviensach.vn

tiêu thụ sản phẩm theo đúng chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

- Được Hội giới thiệu với các cơ sở của Hội, các cơ sở sản xuất kinh doanh, các địa phương, các tổ chức nước ngoài để hợp đồng sản xuất, Chịu trách nhiệm xuất bản

cung cấp cây, con giống, tổ chức chế biến tiêu Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

thụ sản phẩm, làm chuyên gia kỹ thuật... Tuỳ

theo điều kiện kinh tế của Hội, hội viên được NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

vay vốn từ quỹ Hội và được Hội giúp đỡ khi TS. HOÀNG PHONG HÀ

gia đình có khó khăn về sản xuất và đời sống.

Chịu trách nhiệm nội dung

Được Hội giới thiệu và giúp đỡ vay vốn tín GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

dụng để phát triển kinh tế VAC.

NHÀ XUẤT BẢN NÔNG NGHIỆP

- Thảo luận, biểu quyết, chất vấn, phê bình TS. LÊ QUANG KHÔI

mọi công việc của Hội. Bầu cử, ứng cử vào các Ban lãnh đạo của Hội.

Biên tập nội dung:

NGUYỄN HOÀI ANH

- Được quyền xin ra khỏi Hội nếu thấy hoạt NGUYỄN HẢI ANH

động của Hội không phù hợp.

LÊ MINH THU

Trình bày bìa:

HÀ LAN

Chế bản vi tính:

PHẠM NGUYỆT NGA

Sửa bản in: PHÒNG BIÊN TẬP KỸ THUẬT

Đọc sách mẫu:

HẢI ANH

227

228

https://thuviensach.vn

tiêu thụ sản phẩm theo đúng chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

- Được Hội giới thiệu với các cơ sở của Hội, các cơ sở sản xuất kinh doanh, các địa phương, các tổ chức nước ngoài để hợp đồng sản xuất, Chịu trách nhiệm xuất bản

cung cấp cây, con giống, tổ chức chế biến tiêu Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

thụ sản phẩm, làm chuyên gia kỹ thuật... Tuỳ

theo điều kiện kinh tế của Hội, hội viên được NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

vay vốn từ quỹ Hội và được Hội giúp đỡ khi TS. HOÀNG PHONG HÀ

gia đình có khó khăn về sản xuất và đời sống.

Chịu trách nhiệm nội dung

Được Hội giới thiệu và giúp đỡ vay vốn tín GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

dụng để phát triển kinh tế VAC.

NHÀ XUẤT BẢN NÔNG NGHIỆP

- Thảo luận, biểu quyết, chất vấn, phê bình TS. LÊ QUANG KHÔI

mọi công việc của Hội. Bầu cử, ứng cử vào các Ban lãnh đạo của Hội.

Biên tập nội dung:

NGUYỄN HOÀI ANH

- Được quyền xin ra khỏi Hội nếu thấy hoạt NGUYỄN HẢI ANH

động của Hội không phù hợp.

LÊ MINH THU

Trình bày bìa:

HÀ LAN

Chế bản vi tính:

PHẠM NGUYỆT NGA

Sửa bản in: PHÒNG BIÊN TẬP KỸ THUẬT

Đọc sách mẫu:

HẢI ANH

227

228

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page

Blank Page

Blank Page

Blank Page