https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n

Lêi nhμ xuÊt b¶n

Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn ThÕ Kû

Ch¨n nu«i gμ nãi riªng vμ ch¨n nu«i gia cÇm nãi chung lμ nghÒ s¶n xuÊt truyÒn thèng l©u ®êi vμ chiÕm vÞ trÝ quan träng thø hai trong tæng gi¸

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

trÞ s¶n xuÊt cña ngμnh ch¨n nu«i n−íc ta. S¶n TS. NguyÔn Duy Hïng

phÈm gia cÇm, ®Æc biÖt lμ thÞt gμ kh«ng chØ lμ

nguån cung cÊp thùc phÈm cã gi¸ trÞ mμ cßn in Thμnh viªn

®Ëm trong ®êi sèng x· héi n−íc ta bëi mét nÒn v¨n hãa Èm thùc víi c¶ yÕu tè t©m linh, ®−îc sö TS. NguyÔn An Tiªm

dông nhiÒu trong nh÷ng ngμy giç, ngμy TÕt vμ lÔ

TS. KhuÊt Duy Kim H¶i

héi. Do ®ã, s¶n phÈm gia cÇm lu«n cã vÞ trÝ thiÕt NguyÔn Vò Thanh H¶o

thùc trªn thÞ tr−êng, gãp phÇn thóc ®Èy ngμnh

ch¨n nu«i ph¸t triÓn, t¹o thªm viÖc lμm, t¨ng thªm thu nhËp cho ng−êi ch¨n nu«i.

Trong nh÷ng n¨m qua, ch¨n nu«i gia cÇm ë n−íc ta ®· cã nh÷ng thμnh tùu ®¸ng khÝch lÖ víi tèc ®é t¨ng tr−ëng ®Çu con h»ng n¨m ®¹t cao, cç chØ tiªu kinh tÕ - kü thuËt ®−îc n©ng cao râ rÖt,

®Æc biÖt ph−¬ng thøc s¶n xuÊt ®ang dÇn chuyÓn

®æi tõ ch¨n nu«i truyÒn thèng tù cung, tù cÊp sang s¶n xuÊt hμng hãa. Cç ch−¬ng tr×nh nghiªn cøu gièng vËt nu«i vμ gia cÇm ®· vμ ®ang t¹o ®éng lùc 4

5

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n

Lêi nhμ xuÊt b¶n

Chñ tÞch Héi ®ång

TS. NguyÔn ThÕ Kû

Ch¨n nu«i gμ nãi riªng vμ ch¨n nu«i gia cÇm nãi chung lμ nghÒ s¶n xuÊt truyÒn thèng l©u ®êi vμ chiÕm vÞ trÝ quan träng thø hai trong tæng gi¸

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

trÞ s¶n xuÊt cña ngμnh ch¨n nu«i n−íc ta. S¶n TS. NguyÔn Duy Hïng

phÈm gia cÇm, ®Æc biÖt lμ thÞt gμ kh«ng chØ lμ

nguån cung cÊp thùc phÈm cã gi¸ trÞ mμ cßn in Thμnh viªn

®Ëm trong ®êi sèng x· héi n−íc ta bëi mét nÒn v¨n hãa Èm thùc víi c¶ yÕu tè t©m linh, ®−îc sö TS. NguyÔn An Tiªm

dông nhiÒu trong nh÷ng ngμy giç, ngμy TÕt vμ lÔ

TS. KhuÊt Duy Kim H¶i

héi. Do ®ã, s¶n phÈm gia cÇm lu«n cã vÞ trÝ thiÕt NguyÔn Vò Thanh H¶o

thùc trªn thÞ tr−êng, gãp phÇn thóc ®Èy ngμnh

ch¨n nu«i ph¸t triÓn, t¹o thªm viÖc lμm, t¨ng thªm thu nhËp cho ng−êi ch¨n nu«i.

Trong nh÷ng n¨m qua, ch¨n nu«i gia cÇm ë n−íc ta ®· cã nh÷ng thμnh tùu ®¸ng khÝch lÖ víi tèc ®é t¨ng tr−ëng ®Çu con h»ng n¨m ®¹t cao, cç chØ tiªu kinh tÕ - kü thuËt ®−îc n©ng cao râ rÖt,

®Æc biÖt ph−¬ng thøc s¶n xuÊt ®ang dÇn chuyÓn

®æi tõ ch¨n nu«i truyÒn thèng tù cung, tù cÊp sang s¶n xuÊt hμng hãa. Cç ch−¬ng tr×nh nghiªn cøu gièng vËt nu«i vμ gia cÇm ®· vμ ®ang t¹o ®éng lùc 4

5

https://thuviensach.vn

míi cho ngμnh ch¨n nu«i ph¸t triÓn. NhiÒu gièng gμ c«ng nghiÖp nhËp néi thÝch nghi tèt, n¨ng suÊt, chÊt l−îng cao ®ang ®−îc chuyÓn giao nu«i ë mäi vïng ®Êt n−íc, t¹o thªm nhiÒu viÖc lμm, t¨ng thu nhËp cho n«ng d©n, cã tç dông vμo ch¨n nu«i PhÇn I

gμ s¹ch ®¹t hiÖu qu¶, Nhμ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ

quèc gia - Sù thËt phèi hîp víi Nhμ xuÊt b¶n Hμ

Quy chuÈn kü thuËt - ®iÒu kiÖn Néi xuÊt b¶n cuèn sçh Kü thuËt ch¨n nu«i gμ

B¶o ®¶m tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm

s¹ch trong trang tr¹i gåm nh÷ng néi dung vÒ

An toμn sinh häc

quy chuÈn kü thuËt - ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm an toμn sinh häc vμ kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch. Néi dung sçh tr×nh bμy ®¬n gi¶n, I. quy ®Þnh chung

gióp ng−êi ch¨n nu«i cã thÓ ®äc hiÓu vμ thao tç 1. Ph¹m vi ®iÒu chØnh

dÔ dμng kü thuËt ch¨m sãc gμ, gióp n©ng cao n¨ng suÊt, t¨ng thu nhËp, c¶i thiÖn ®êi sèng. Hy väng Quy chuÈn nμy quy ®Þnh cç ®iÒu kiÖn b¶o cuèn sçh sÏ lμ t− liÖu bæ Ých gióp cho ng−êi ch¨n

®¶m an toμn sinh häc trong qu¸ tr×nh ch¨n nu«i nu«i gμ s¹ch ®¹t hiÖu qu¶ cao trong qu¸ tr×nh s¶n gia cÇm trong ph¹m vi c¶ n−íc.

xuÊt, gãp phÇn ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn 2. §èi t−îng ¸p dông

®¹i hãa ngμnh ch¨n nu«i gia cÇm ë n−íc ta.

Chóng t«i tr©n träng tiÕp thu vμ c¶m ¬n sù Quy chuÈn nμy ¸p dông ®èi víi cç tæ chøc, gãp ý cña b¹n ®äc ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau ®−îc hoμn c¸ nh©n ch¨n nu«i gia cÇm cã quy m« trang chØnh h¬n.

tr¹i, c«ng nghiÖp theo quy ®Þnh hiÖn hμnh cña Xin giíi thiÖu cuèn sçh víi b¹n ®äc.

Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng th«n.

3. Gi¶i thÝch tõ ng÷

Th¸ng 12 n¨m 2012

Nhμ xuÊt b¶n

- An toμn sinh häc trong ch¨n nu«i gia cÇm ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt

lμ cç biÖn ph¸p kü thuËt nh»m ng¨n ngõa vμ

h¹n chÕ sù l©y nhiÔm cña cç tç nh©n sinh häc 6

7

https://thuviensach.vn

míi cho ngμnh ch¨n nu«i ph¸t triÓn. NhiÒu gièng gμ c«ng nghiÖp nhËp néi thÝch nghi tèt, n¨ng suÊt, chÊt l−îng cao ®ang ®−îc chuyÓn giao nu«i ë mäi vïng ®Êt n−íc, t¹o thªm nhiÒu viÖc lμm, t¨ng thu nhËp cho n«ng d©n, cã tç dông vμo ch¨n nu«i PhÇn I

gμ s¹ch ®¹t hiÖu qu¶, Nhμ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ

quèc gia - Sù thËt phèi hîp víi Nhμ xuÊt b¶n Hμ

Quy chuÈn kü thuËt - ®iÒu kiÖn Néi xuÊt b¶n cuèn sçh Kü thuËt ch¨n nu«i gμ

B¶o ®¶m tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm

s¹ch trong trang tr¹i gåm nh÷ng néi dung vÒ

An toμn sinh häc

quy chuÈn kü thuËt - ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm an toμn sinh häc vμ kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch. Néi dung sçh tr×nh bμy ®¬n gi¶n, I. quy ®Þnh chung

gióp ng−êi ch¨n nu«i cã thÓ ®äc hiÓu vμ thao tç 1. Ph¹m vi ®iÒu chØnh

dÔ dμng kü thuËt ch¨m sãc gμ, gióp n©ng cao n¨ng suÊt, t¨ng thu nhËp, c¶i thiÖn ®êi sèng. Hy väng Quy chuÈn nμy quy ®Þnh cç ®iÒu kiÖn b¶o cuèn sçh sÏ lμ t− liÖu bæ Ých gióp cho ng−êi ch¨n

®¶m an toμn sinh häc trong qu¸ tr×nh ch¨n nu«i nu«i gμ s¹ch ®¹t hiÖu qu¶ cao trong qu¸ tr×nh s¶n gia cÇm trong ph¹m vi c¶ n−íc.

xuÊt, gãp phÇn ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn 2. §èi t−îng ¸p dông

®¹i hãa ngμnh ch¨n nu«i gia cÇm ë n−íc ta.

Chóng t«i tr©n träng tiÕp thu vμ c¶m ¬n sù Quy chuÈn nμy ¸p dông ®èi víi cç tæ chøc, gãp ý cña b¹n ®äc ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau ®−îc hoμn c¸ nh©n ch¨n nu«i gia cÇm cã quy m« trang chØnh h¬n.

tr¹i, c«ng nghiÖp theo quy ®Þnh hiÖn hμnh cña Xin giíi thiÖu cuèn sçh víi b¹n ®äc.

Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng th«n.

3. Gi¶i thÝch tõ ng÷

Th¸ng 12 n¨m 2012

Nhμ xuÊt b¶n

- An toμn sinh häc trong ch¨n nu«i gia cÇm ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt

lμ cç biÖn ph¸p kü thuËt nh»m ng¨n ngõa vμ

h¹n chÕ sù l©y nhiÔm cña cç tç nh©n sinh häc 6

7

https://thuviensach.vn

xuÊt hiÖn tù nhiªn, hoÆc do con ng−êi t¹o ra g©y vμ khu d©n c− ®«ng ng−êi vμ ®−êng giao th«ng h¹i ®Õn con ng−êi, gia sóc vμ hÖ sinh th¸i.

liªn tØnh, liªn huyÖn Ýt nhÊt 100 m.

- Tæng vi khuÈn hiÕu khÝ lμ sè l−îng vi khuÈn 2. Yªu cÇu ®èi víi tr¹i ch¨n nu«i cã trong 1m3 kh«ng khÝ chuång nu«i.

- Coliform tæng sè lμ sè vi khuÈn d¹ng coli

- Cã hμng rμo hoÆc t−êng kÝn bao quanh cçh trong 100 ml n−íc th¶i cã kh¶ n¨ng lªn men sinh biÖt víi bªn ngoμi ®Ó b¶o ®¶m h¹n chÕ ng−êi vμ

h¬i ®−êng lactose ë nhiÖt ®é 370C/24 - 48 giê ë

®éng vËt tõ bªn ngoμi x©m nhËp vμo tr¹i.

®iÒu kiÖn hiÕu khÝ, ®−îc tÝnh b»ng MPN/100 ml.

- Tr−íc cæng cã hè khö trïng vμ ph−¬ng tiÖn

- Coli ph©n lμ sè l−îng vi khuÈn E. Coli chøa khö trïng, tiªu ®éc, cã biÓn b¸o mét sè ®iÒu cÊm trong 100 ml n−íc th¶i cã kh¶ n¨ng lªn men sinh hoÆc h¹n chÕ ®èi víi khçh ra vμo tr¹i.

h¬i ®−êng lactose ë nhiÖt ®é 45 + 0,50C/24 - 48 giê

- Cã phßng lμm viÖc cña cç c¸n bé chuyªn ë ®iÒu kiÖn hiÕu khÝ ®−îc tÝnh b»ng MPN/100 ml.

m«n, n¬i mæ kh¸m l©m sμng vμ lÊy bÖnh phÈm

- Tiªu ®éc khö trïng: Cç biÖn ph¸p c¬ häc, (®èi víi tr¹i cã quy m« lín).

vËt lý, hãa häc vμ sinh häc ®−îc sö dông ®Ó lμm

- Cã n¬i ®Ó dông cô, thuèc, sæ sçh ghi chÐp s¹ch, vÖ sinh, khö trïng lo¹i bá cç tç nh©n t×nh h×nh s¶n xuÊt, dÞch bÖnh vμ sö dông v¾cxin, g©y bÖnh truyÒn nhiÔm, ký sinh trïng vμ cç thuèc cña ®μn gia cÇm.

mÇm bÖnh cña gia sóc, gia cÇm, bÖnh l©y gi÷a ng−êi vμ vËt nu«i.

- Cã phßng thay b¶o hé lao ®éng, khö trïng, tiªu ®éc tr−íc khi vμo khu ch¨n nu«i.

II. Quy ®Þnh vÒ kü thuËt

- Cã thiÕt bÞ tÈy uÕ khö trïng cç lo¹i ph−¬ng 1. §Þa ®iÓm x©y dùng tr¹i ch¨n nu«i tiÖn vËn chuyÓn, ng−êi vμ vËt dông t¹i cæng ra

- §Þa ®iÓm x©y dùng trang tr¹i ph¶i phï vμo tr¹i, khu ch¨n nu«i.

hîp víi quy ho¹ch sö dông ®Êt cña ®Þa ph−¬ng,

- Cã kho chøa thøc ¨n cçh biÖt víi khu ch¨n hoÆc ®−îc cç c¬ quan qu¶n lý nhμ n−íc cã nu«i, ph¶i kh« r¸o, tho¸ng m¸t, th−êng xuyªn cã thÈm quyÒn cho phÐp.

biÖn ph¸p diÖt chuét, mèi mät, gi¸n vμ cç lo¹i

- Tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm ph¶i x©y dùng cçh c«n trïng g©y h¹i khç. Kh«ng ®Ó cç lo¹i thuèc biÖt, cçh xa bÖnh viÖn, tr−êng häc, chî, c«ng së s¸t trïng, hãa chÊt ®éc h¹i trong kho chøa thøc 8

9

https://thuviensach.vn

xuÊt hiÖn tù nhiªn, hoÆc do con ng−êi t¹o ra g©y vμ khu d©n c− ®«ng ng−êi vμ ®−êng giao th«ng h¹i ®Õn con ng−êi, gia sóc vμ hÖ sinh th¸i.

liªn tØnh, liªn huyÖn Ýt nhÊt 100 m.

- Tæng vi khuÈn hiÕu khÝ lμ sè l−îng vi khuÈn 2. Yªu cÇu ®èi víi tr¹i ch¨n nu«i cã trong 1m3 kh«ng khÝ chuång nu«i.

- Coliform tæng sè lμ sè vi khuÈn d¹ng coli

- Cã hμng rμo hoÆc t−êng kÝn bao quanh cçh trong 100 ml n−íc th¶i cã kh¶ n¨ng lªn men sinh biÖt víi bªn ngoμi ®Ó b¶o ®¶m h¹n chÕ ng−êi vμ

h¬i ®−êng lactose ë nhiÖt ®é 370C/24 - 48 giê ë

®éng vËt tõ bªn ngoμi x©m nhËp vμo tr¹i.

®iÒu kiÖn hiÕu khÝ, ®−îc tÝnh b»ng MPN/100 ml.

- Tr−íc cæng cã hè khö trïng vμ ph−¬ng tiÖn

- Coli ph©n lμ sè l−îng vi khuÈn E. Coli chøa khö trïng, tiªu ®éc, cã biÓn b¸o mét sè ®iÒu cÊm trong 100 ml n−íc th¶i cã kh¶ n¨ng lªn men sinh hoÆc h¹n chÕ ®èi víi khçh ra vμo tr¹i.

h¬i ®−êng lactose ë nhiÖt ®é 45 + 0,50C/24 - 48 giê

- Cã phßng lμm viÖc cña cç c¸n bé chuyªn ë ®iÒu kiÖn hiÕu khÝ ®−îc tÝnh b»ng MPN/100 ml.

m«n, n¬i mæ kh¸m l©m sμng vμ lÊy bÖnh phÈm

- Tiªu ®éc khö trïng: Cç biÖn ph¸p c¬ häc, (®èi víi tr¹i cã quy m« lín).

vËt lý, hãa häc vμ sinh häc ®−îc sö dông ®Ó lμm

- Cã n¬i ®Ó dông cô, thuèc, sæ sçh ghi chÐp s¹ch, vÖ sinh, khö trïng lo¹i bá cç tç nh©n t×nh h×nh s¶n xuÊt, dÞch bÖnh vμ sö dông v¾cxin, g©y bÖnh truyÒn nhiÔm, ký sinh trïng vμ cç thuèc cña ®μn gia cÇm.

mÇm bÖnh cña gia sóc, gia cÇm, bÖnh l©y gi÷a ng−êi vμ vËt nu«i.

- Cã phßng thay b¶o hé lao ®éng, khö trïng, tiªu ®éc tr−íc khi vμo khu ch¨n nu«i.

II. Quy ®Þnh vÒ kü thuËt

- Cã thiÕt bÞ tÈy uÕ khö trïng cç lo¹i ph−¬ng 1. §Þa ®iÓm x©y dùng tr¹i ch¨n nu«i tiÖn vËn chuyÓn, ng−êi vμ vËt dông t¹i cæng ra

- §Þa ®iÓm x©y dùng trang tr¹i ph¶i phï vμo tr¹i, khu ch¨n nu«i.

hîp víi quy ho¹ch sö dông ®Êt cña ®Þa ph−¬ng,

- Cã kho chøa thøc ¨n cçh biÖt víi khu ch¨n hoÆc ®−îc cç c¬ quan qu¶n lý nhμ n−íc cã nu«i, ph¶i kh« r¸o, tho¸ng m¸t, th−êng xuyªn cã thÈm quyÒn cho phÐp.

biÖn ph¸p diÖt chuét, mèi mät, gi¸n vμ cç lo¹i

- Tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm ph¶i x©y dùng cçh c«n trïng g©y h¹i khç. Kh«ng ®Ó cç lo¹i thuèc biÖt, cçh xa bÖnh viÖn, tr−êng häc, chî, c«ng së s¸t trïng, hãa chÊt ®éc h¹i trong kho chøa thøc 8

9

https://thuviensach.vn

¨n. Kh«ng dù tr÷ thøc ¨n trong kho qu¸ thêi

+ Nhμ Êp trøng ®−îc bè trÝ ph¶i phï hîp, h¹n sö dông.

thuËn lîi b¶o ®¶m nguyªn t¾c mét chiÒu tr¸nh

- Yªu cÇu ®èi víi chuång nu«i:

« nhiÔm chÐo trong khu vùc bao gåm n¬i nhËn,

+ Chuång tr¹i ph¶i b¶o ®¶m th«ng tho¸ng, ph©n lo¹i vμ s¸t trïng trøng; kho b¶o qu¶n trøng;

¸nh s¸ng, nhiÖt ®é, ®é Èm phï hîp víi cç giai phßng ®Ó m¸y Êp trøng vμ soi trøng; phßng ®Ó

®o¹n nu«i d−ìng gia cÇm (gia cÇm con, hËu bÞ, m¸y në; phßng chän trèng m¸i, ®ãng hép gia cÇm sinh s¶n).

con vμ phßng xuÊt s¶n phÈm.

+ Cã hè khö trïng ë lèi ra vμo chuång nu«i, 3. Yªu cÇu chÊt l−îng con gièng cã ng¨n cçh gi÷a cç khu ch¨n nu«i (khu nu«i

- Gia cÇm gièng mua vÒ nu«i ph¶i cã nguån gia cÇm con; khu nu«i gia cÇm hËu bÞ; khu gèc râ rμng, kháe m¹nh, cã giÊy kiÓm dÞch vμ

nu«i gia cÇm sinh s¶n).

ph¶i cã b¶n c«ng bè tiªu chuÈn chÊt l−îng

+ Cèng r·nh tho¸t n−íc th¶i ph¶i cã ®é dèc kÌm theo.

thÝch hîp kho¶ng 3 - 5%, kh«ng bÞ ø ®äng n−íc.

- Gia cÇm gièng s¶n xuÊt t¹i c¬ së ph¶i thùc

+ DiÖn tÝch chuång nu«i ph¶i phï hîp víi sè hiÖn c«ng bè tiªu chuÈn. ChÊt l−îng con gièng l−îng gia cÇm.

ph¶i phï hîp víi tiªu chuÈn ®· c«ng bè.

+ M¸ng ¨n, m¸ng uèng ®−îc lμm b»ng vËt

- Con gièng khi l−u th«ng trong thÞ tr−êng liÖu dÔ vÖ sinh, tiªu ®éc khö trïng.

ph¶i kháe m¹nh, kh«ng nhiÔm bÖnh, ph¶i ghi râ

+ HÖ thèng ®Ìn chiÕu s¸ng, ®Ìn chôp s−ëi nguån gèc xuÊt xø vμ ®−îc c¬ quan thó y chøng vμ cç dông cô khç ph¶i b¶o ®¶m an toμn cho nhËn kiÓm dÞch.

ng−êi ch¨n nu«i vμ gia cÇm.

- Yªu cÇu ®èi víi nhμ Êp trøng: §èi víi cç 4. Yªu cÇu thøc ¨n vμ n−íc uèng tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm gièng, cã khu vùc Êp trøng

- Thøc ¨n phï hîp víi tõng løa tuæi, tÝnh gia cÇm th× tu©n theo cç ®iÒu kiÖn sau ®©y: biÖt, h−íng s¶n xuÊt vμ c«ng nghÖ s¶n xuÊt

+ Cã hμng rμo ng¨n cçh víi bªn ngoμi vμ

theo quy tr×nh s¶n xuÊt cña c¬ së.

cç khu vùc khç trong tr¹i ch¨n nu«i.

- Thøc ¨n chøa cç chÊt g©y tån d−, ®éc tè 10

11

https://thuviensach.vn

¨n. Kh«ng dù tr÷ thøc ¨n trong kho qu¸ thêi

+ Nhμ Êp trøng ®−îc bè trÝ ph¶i phï hîp, h¹n sö dông.

thuËn lîi b¶o ®¶m nguyªn t¾c mét chiÒu tr¸nh

- Yªu cÇu ®èi víi chuång nu«i:

« nhiÔm chÐo trong khu vùc bao gåm n¬i nhËn,

+ Chuång tr¹i ph¶i b¶o ®¶m th«ng tho¸ng, ph©n lo¹i vμ s¸t trïng trøng; kho b¶o qu¶n trøng;

¸nh s¸ng, nhiÖt ®é, ®é Èm phï hîp víi cç giai phßng ®Ó m¸y Êp trøng vμ soi trøng; phßng ®Ó

®o¹n nu«i d−ìng gia cÇm (gia cÇm con, hËu bÞ, m¸y në; phßng chän trèng m¸i, ®ãng hép gia cÇm sinh s¶n).

con vμ phßng xuÊt s¶n phÈm.

+ Cã hè khö trïng ë lèi ra vμo chuång nu«i, 3. Yªu cÇu chÊt l−îng con gièng cã ng¨n cçh gi÷a cç khu ch¨n nu«i (khu nu«i

- Gia cÇm gièng mua vÒ nu«i ph¶i cã nguån gia cÇm con; khu nu«i gia cÇm hËu bÞ; khu gèc râ rμng, kháe m¹nh, cã giÊy kiÓm dÞch vμ

nu«i gia cÇm sinh s¶n).

ph¶i cã b¶n c«ng bè tiªu chuÈn chÊt l−îng

+ Cèng r·nh tho¸t n−íc th¶i ph¶i cã ®é dèc kÌm theo.

thÝch hîp kho¶ng 3 - 5%, kh«ng bÞ ø ®äng n−íc.

- Gia cÇm gièng s¶n xuÊt t¹i c¬ së ph¶i thùc

+ DiÖn tÝch chuång nu«i ph¶i phï hîp víi sè hiÖn c«ng bè tiªu chuÈn. ChÊt l−îng con gièng l−îng gia cÇm.

ph¶i phï hîp víi tiªu chuÈn ®· c«ng bè.

+ M¸ng ¨n, m¸ng uèng ®−îc lμm b»ng vËt

- Con gièng khi l−u th«ng trong thÞ tr−êng liÖu dÔ vÖ sinh, tiªu ®éc khö trïng.

ph¶i kháe m¹nh, kh«ng nhiÔm bÖnh, ph¶i ghi râ

+ HÖ thèng ®Ìn chiÕu s¸ng, ®Ìn chôp s−ëi nguån gèc xuÊt xø vμ ®−îc c¬ quan thó y chøng vμ cç dông cô khç ph¶i b¶o ®¶m an toμn cho nhËn kiÓm dÞch.

ng−êi ch¨n nu«i vμ gia cÇm.

- Yªu cÇu ®èi víi nhμ Êp trøng: §èi víi cç 4. Yªu cÇu thøc ¨n vμ n−íc uèng tr¹i ch¨n nu«i gia cÇm gièng, cã khu vùc Êp trøng

- Thøc ¨n phï hîp víi tõng løa tuæi, tÝnh gia cÇm th× tu©n theo cç ®iÒu kiÖn sau ®©y: biÖt, h−íng s¶n xuÊt vμ c«ng nghÖ s¶n xuÊt

+ Cã hμng rμo ng¨n cçh víi bªn ngoμi vμ

theo quy tr×nh s¶n xuÊt cña c¬ së.

cç khu vùc khç trong tr¹i ch¨n nu«i.

- Thøc ¨n chøa cç chÊt g©y tån d−, ®éc tè 10

11

https://thuviensach.vn

nÊm mèc vμ cç vi sinh vËt cã h¹i lμm ¶nh h−ëng ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ quy tr×nh tiªm phßng v¾cxin

®Õn søc kháe vËt nu«i vμ søc kháe ng−êi tiªu theo quy ®Þnh hiÖn hμnh.

dïng theo quy ®Þnh hiÖn hμnh.

+ C¬ së ch¨n nu«i gia cÇm ph¶i cã thùc hiÖn

- N−íc uèng ph¶i cung cÊp ®Çy ®ñ theo quy tèt quy tr×nh nu«i d−ìng vμ phßng trÞ dÞch bÖnh.

tr×nh gièng cña c¬ së.

+ C¬ së ch¨n nu«i ph¶i cã quy tr×nh vÖ sinh

- N−íc uèng cho gia cÇm ph¶i ®¹t cç chØ

tiªu ®éc hμng ngμy vμ ®Þnh kú ®èi víi dông cô, tiªu vÖ sinh thó y quy ®Þnh ë phô lôc cña quy chuång tr¹i ch¨n nu«i.

chuÈn.

+ Gia cÇm míi nhËp vÒ ph¶i nu«i cçh ly ®Ó

tiÕn hμnh theo dâi kiÓm tra nghiªm ngÆt, lÊy 5. Yªu cÇu ch¨m sãc nu«i d−ìng mÉu kiÓm tra cç gia cÇm chÕt, èm (nÕu cã), göi

- C¬ së ch¨n nu«i gia cÇm ph¶i cã quy tr×nh

®Õn phßng thÝ nghiÖm thó y hoÆc b¸o víi c¬ quan ch¨m sãc nu«i d−ìng phï hîp víi gièng, løa thó y ®Ó xç ®Þnh ®iÒu tra nguyªn nh©n.

tuæi, tÝnh biÖt vμ môc ®Ých s¶n xuÊt.

- ChÊt ®én chuång ph¶i ®−îc chuyÓn ra khái

- Gia cÇm nu«i sinh s¶n ®−îc nu«i nhèt t¹i chuång ngay sau khi gia cÇm ®−îc chuyÓn ra khái cç khu riªng biÖt theo tõng giai ®o¹n: gia cÇm chuång, sau ®ã lμm s¹ch, tÈy uÕ, khö trïng vμ

con, gia cÇm hËu bÞ vμ gia cÇm sinh s¶n.

®Ó trèng chuång thêi gian Ýt nhÊt 15 ngμy tr−íc

- Gia cÇm nu«i th−¬ng phÈm (nu«i thÞt) thùc khi nu«i gia cÇm míi.

hiÖn theo nguyªn t¾c cïng vμo cïng ra.

+ Yªu cÇu ®iÒu kiÖn vÖ sinh thó y kh«ng khÝ chuång nu«i vμ tr¹m Êp trøng gia cÇm ph¶i 6. Yªu cÇu ®iÒu kiÖn vÖ sinh thó y

®¹t cç chØ tiªu quy ®Þnh ë phô lôc cña quy chuÈn.

- Cç biÖn ph¸p b¶o ®¶m an toμn sinh häc 7. Yªu cÇu vÒ xö lý chÊt th¶i vμ b¶o trong ch¨n nu«i gia cÇm:

vÖ m«i tr−êng:

+ H¹n chÕ khçh tham quan khu ch¨n nu«i.

Khçh tham quan ph¶i chÊp hμnh quy tr×nh

7.1. Khu xö lý chÊt th¶i

b¶o hé, tiªu ®éc khö trïng cña c¬ së.

- Cã ®ñ diÖn tÝch vμ ®iÒu kiÖn xö lý chÊt th¶i

+ C¬ së ch¨n nu«i gia cÇm s¶n xuÊt con gièng r¾n, n−íc th¶i vμ gia cÇm chÕt.

12

13

https://thuviensach.vn

nÊm mèc vμ cç vi sinh vËt cã h¹i lμm ¶nh h−ëng ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ quy tr×nh tiªm phßng v¾cxin

®Õn søc kháe vËt nu«i vμ søc kháe ng−êi tiªu theo quy ®Þnh hiÖn hμnh.

dïng theo quy ®Þnh hiÖn hμnh.

+ C¬ së ch¨n nu«i gia cÇm ph¶i cã thùc hiÖn

- N−íc uèng ph¶i cung cÊp ®Çy ®ñ theo quy tèt quy tr×nh nu«i d−ìng vμ phßng trÞ dÞch bÖnh.

tr×nh gièng cña c¬ së.

+ C¬ së ch¨n nu«i ph¶i cã quy tr×nh vÖ sinh

- N−íc uèng cho gia cÇm ph¶i ®¹t cç chØ

tiªu ®éc hμng ngμy vμ ®Þnh kú ®èi víi dông cô, tiªu vÖ sinh thó y quy ®Þnh ë phô lôc cña quy chuång tr¹i ch¨n nu«i.

chuÈn.

+ Gia cÇm míi nhËp vÒ ph¶i nu«i cçh ly ®Ó

tiÕn hμnh theo dâi kiÓm tra nghiªm ngÆt, lÊy 5. Yªu cÇu ch¨m sãc nu«i d−ìng mÉu kiÓm tra cç gia cÇm chÕt, èm (nÕu cã), göi

- C¬ së ch¨n nu«i gia cÇm ph¶i cã quy tr×nh

®Õn phßng thÝ nghiÖm thó y hoÆc b¸o víi c¬ quan ch¨m sãc nu«i d−ìng phï hîp víi gièng, løa thó y ®Ó xç ®Þnh ®iÒu tra nguyªn nh©n.

tuæi, tÝnh biÖt vμ môc ®Ých s¶n xuÊt.

- ChÊt ®én chuång ph¶i ®−îc chuyÓn ra khái

- Gia cÇm nu«i sinh s¶n ®−îc nu«i nhèt t¹i chuång ngay sau khi gia cÇm ®−îc chuyÓn ra khái cç khu riªng biÖt theo tõng giai ®o¹n: gia cÇm chuång, sau ®ã lμm s¹ch, tÈy uÕ, khö trïng vμ

con, gia cÇm hËu bÞ vμ gia cÇm sinh s¶n.

®Ó trèng chuång thêi gian Ýt nhÊt 15 ngμy tr−íc

- Gia cÇm nu«i th−¬ng phÈm (nu«i thÞt) thùc khi nu«i gia cÇm míi.

hiÖn theo nguyªn t¾c cïng vμo cïng ra.

+ Yªu cÇu ®iÒu kiÖn vÖ sinh thó y kh«ng khÝ chuång nu«i vμ tr¹m Êp trøng gia cÇm ph¶i 6. Yªu cÇu ®iÒu kiÖn vÖ sinh thó y

®¹t cç chØ tiªu quy ®Þnh ë phô lôc cña quy chuÈn.

- Cç biÖn ph¸p b¶o ®¶m an toμn sinh häc 7. Yªu cÇu vÒ xö lý chÊt th¶i vμ b¶o trong ch¨n nu«i gia cÇm:

vÖ m«i tr−êng:

+ H¹n chÕ khçh tham quan khu ch¨n nu«i.

Khçh tham quan ph¶i chÊp hμnh quy tr×nh

7.1. Khu xö lý chÊt th¶i

b¶o hé, tiªu ®éc khö trïng cña c¬ së.

- Cã ®ñ diÖn tÝch vμ ®iÒu kiÖn xö lý chÊt th¶i

+ C¬ së ch¨n nu«i gia cÇm s¶n xuÊt con gièng r¾n, n−íc th¶i vμ gia cÇm chÕt.

12

13

https://thuviensach.vn

- Khu xö lý chÊt th¶i ë phÝa cuèi tr¹i, cã ®Þa

- N−íc th¶i trong qu¸ tr×nh ch¨n nu«i ph¶i thÕ thÊp nhÊt cña tr¹i ch¨n nu«i.

®¹t cç chØ tiªu quy ®Þnh ë phô lôc cña quy

- Cã nhμ ñ ph©n, nÒn ®−îc lμm b»ng nguyªn chuÈn.

vËt liÖu ch¾c ch¾n, ®−îc chia thμnh cç «, ph©n

- ChÊt th¶i r¾n ph¶i ®−îc xö lý cç mÇm gia cÇm ®−îc thu gom chuyÓn vÒ nhμ chøa ph©n, bÖnh, tr−íc khi sö dông vμo môc ®Ých khç.

ph©n ®−îc ®¸nh ®èng ñ theo ph−¬ng ph¸p nhiÖt sinh häc hoÆc ph−¬ng ph¸p tiªu ®éc khö trïng khç tr−íc khi sö dông vμo môc ®Ých khç.

- R·nh thu gom n−íc th¶i ch¨n nu«i (nÕu cã):

®é dèc r·nh thu gom n−íc th¶i kho¶ng 3 - 5% cã n¾p ®Ëy kÝn hoÆc ®Ó hë. N−íc th¶i ®−îc ch¶y vμo hÖ thèng bÓ l¾ng, hå sinh häc bËc 1 vμ 2

hoÆc xö lý b»ng c«ng nghÖ khç tr−íc khi ®æ ra ngoμi.

- Bè trÝ lß thiªu xç hoÆc hÇm tiªu hñy trong khu xö lý chÊt th¶i cçh xa tèi thiÓu 20 m ®èi víi giÕng n−íc, nguån n−íc mÆt vμ chuång nu«i.

- Tæng diÖn tÝch vμ c¬ cÊu diÖn tÝch gi÷a cç khu ph¶i phï hîp víi c«ng suÊt thiÕt kÕ cña c¬

së, tr¸nh t×nh tr¹ng qu¸ t¶i dÔ g©y nhiÔm bÈn vμ khã kh¨n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, lμm s¹ch vμ kiÓm tra.

7.2. Xö lý chÊt th¶i

- ChÊt th¶i láng th¶i ra m«i tr−êng ph¶i ®−îc xö lý, kh«ng ®−îc th¶i trùc tiÕp ra m«i tr−êng.

14

15

https://thuviensach.vn

- Khu xö lý chÊt th¶i ë phÝa cuèi tr¹i, cã ®Þa

- N−íc th¶i trong qu¸ tr×nh ch¨n nu«i ph¶i thÕ thÊp nhÊt cña tr¹i ch¨n nu«i.

®¹t cç chØ tiªu quy ®Þnh ë phô lôc cña quy

- Cã nhμ ñ ph©n, nÒn ®−îc lμm b»ng nguyªn chuÈn.

vËt liÖu ch¾c ch¾n, ®−îc chia thμnh cç «, ph©n

- ChÊt th¶i r¾n ph¶i ®−îc xö lý cç mÇm gia cÇm ®−îc thu gom chuyÓn vÒ nhμ chøa ph©n, bÖnh, tr−íc khi sö dông vμo môc ®Ých khç.

ph©n ®−îc ®¸nh ®èng ñ theo ph−¬ng ph¸p nhiÖt sinh häc hoÆc ph−¬ng ph¸p tiªu ®éc khö trïng khç tr−íc khi sö dông vμo môc ®Ých khç.

- R·nh thu gom n−íc th¶i ch¨n nu«i (nÕu cã):

®é dèc r·nh thu gom n−íc th¶i kho¶ng 3 - 5% cã n¾p ®Ëy kÝn hoÆc ®Ó hë. N−íc th¶i ®−îc ch¶y vμo hÖ thèng bÓ l¾ng, hå sinh häc bËc 1 vμ 2

hoÆc xö lý b»ng c«ng nghÖ khç tr−íc khi ®æ ra ngoμi.

- Bè trÝ lß thiªu xç hoÆc hÇm tiªu hñy trong khu xö lý chÊt th¶i cçh xa tèi thiÓu 20 m ®èi víi giÕng n−íc, nguån n−íc mÆt vμ chuång nu«i.

- Tæng diÖn tÝch vμ c¬ cÊu diÖn tÝch gi÷a cç khu ph¶i phï hîp víi c«ng suÊt thiÕt kÕ cña c¬

së, tr¸nh t×nh tr¹ng qu¸ t¶i dÔ g©y nhiÔm bÈn vμ khã kh¨n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, lμm s¹ch vμ kiÓm tra.

7.2. Xö lý chÊt th¶i

- ChÊt th¶i láng th¶i ra m«i tr−êng ph¶i ®−îc xö lý, kh«ng ®−îc th¶i trùc tiÕp ra m«i tr−êng.

14

15

https://thuviensach.vn

tËp huÊn tri thøc ch¨n nu«i gμ s¹ch cho ng−êi d©n vμ ®Æc biÖt ph¶i cã ®Êt ®Ó x©y dùng trang tr¹i nu«i gμ.

Khi x©y dùng trang tr¹i ®Ó nu«i gμ s¹ch, PhÇn II

cÇn quan t©m cç néi dung sau:

- Chän ®Þa thÕ: chän vÞ trÝ cao r¸o, kho¶nh Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch

®Êt h¬i dèc ®Ó dÔ tho¸t n−íc, xung quanh kh«ng cã vïng n−íc ®äng. §Þa ®iÓm cçh xa khu d©n c−, xa ®−êng giao th«ng lín vμ ®Æc biÖt lμ xa I. tiªu chuÈn kü thuËt ë trang tr¹i chî. Tr¹i nu«i gμ kh«ng lμm chung víi chuång TËp qu¸n ch¨n nu«i gia cÇm nãi chung vμ

lín, chuång tr©u, nhμ nu«i chim c¶nh.

gμ nãi riªng ë ViÖt Nam tõ x−a ®Õn nay th−êng

- Chän h−íng: chuång x©y theo h−íng nam nhá lÎ vμ th¶ ®ång. §©y lμ mét vÊn ®Ò nan gi¶i hoÆc ®«ng nam ®Ó ®ãn ¸nh n¾ng ban mai, tho¸ng cho viÖc phßng, chèng dÞch bÖnh, nhÊt lμ tõ m¸t vÒ mïa hÌ vμ tr¸nh ®−îc giã rÐt mïa ®«ng.

n¨m 2003 dÞch cóm gia cÇm b¾t ®Çu xuÊt hiÖn ë Tr−êng hîp ph¶i x©y h−íng t©y, nªn chän vÞ trÝ

n−íc ta. Nh−ng kh«ng ph¶i mét sím mét chiÒu sau lïm c©y ®Ó che bít n¾ng chiÒu, c¶n bít mμ cã thÓ xãa bá ®−îc ph−¬ng thøc ch¨n nu«i luång giã m¹nh hay m−a to.

nμy, v× ®©y lμ mét nguån sinh sèng cña n«ng

- Nguån n−íc: ®©y lμ mét yÕu tè ®Æc biÖt d©n, nh− ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long, 40% thu nhËp cña n«ng d©n lμ nu«i gia cÇm. Tæng ®μn quan träng, nh−ng nhiÒu khi kh«ng ®−îc quan vÞt th¶ ®ång ë n−íc ta cã lóc lªn ®Õn 70 triÖu t©m ®óng møc. ë trang tr¹i ch¨n nu«i cÇn n−íc con. VÊn ®Ò quan träng hiÖn nay lμ ph¶i thiÕt cho gμ uèng vμ ®Ó tÈy uÕ chuång tr¹i. Do ®ã, l−îng lËp ®−îc h×nh thøc ch¨n nu«i tËp trung, h¹n n−íc cung cÊp ph¶i dåi dμo vμ s¹ch quanh n¨m.

chÕ dÇn ch¨n nu«i ph©n t¸n, nhá lÎ, khã kiÓm N−íc võa lμ chÊt dinh d−ìng, võa lμ m«i tr−êng so¸t th× míi cã ®iÒu kiÖn phßng, chèng ®−îc dÞch

®−a d−îc phÈm (thuèc thó y) vμo c¬ thÓ gμ. T¹i bÖnh. Tuy nhiªn, ®Ó cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nu«i Héi nghÞ Iowa n¨m 1995 vμ Héi nghÞ gia cÇm gμ trang tr¹i th× ph¶i cã cç ®iÒu kiÖn nh− vèn, Minesota lÇn thø 11 ®· nªu râ tÇm quan träng 16

17

https://thuviensach.vn

tËp huÊn tri thøc ch¨n nu«i gμ s¹ch cho ng−êi d©n vμ ®Æc biÖt ph¶i cã ®Êt ®Ó x©y dùng trang tr¹i nu«i gμ.

Khi x©y dùng trang tr¹i ®Ó nu«i gμ s¹ch, PhÇn II

cÇn quan t©m cç néi dung sau:

- Chän ®Þa thÕ: chän vÞ trÝ cao r¸o, kho¶nh Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch

®Êt h¬i dèc ®Ó dÔ tho¸t n−íc, xung quanh kh«ng cã vïng n−íc ®äng. §Þa ®iÓm cçh xa khu d©n c−, xa ®−êng giao th«ng lín vμ ®Æc biÖt lμ xa I. tiªu chuÈn kü thuËt ë trang tr¹i chî. Tr¹i nu«i gμ kh«ng lμm chung víi chuång TËp qu¸n ch¨n nu«i gia cÇm nãi chung vμ

lín, chuång tr©u, nhμ nu«i chim c¶nh.

gμ nãi riªng ë ViÖt Nam tõ x−a ®Õn nay th−êng

- Chän h−íng: chuång x©y theo h−íng nam nhá lÎ vμ th¶ ®ång. §©y lμ mét vÊn ®Ò nan gi¶i hoÆc ®«ng nam ®Ó ®ãn ¸nh n¾ng ban mai, tho¸ng cho viÖc phßng, chèng dÞch bÖnh, nhÊt lμ tõ m¸t vÒ mïa hÌ vμ tr¸nh ®−îc giã rÐt mïa ®«ng.

n¨m 2003 dÞch cóm gia cÇm b¾t ®Çu xuÊt hiÖn ë Tr−êng hîp ph¶i x©y h−íng t©y, nªn chän vÞ trÝ

n−íc ta. Nh−ng kh«ng ph¶i mét sím mét chiÒu sau lïm c©y ®Ó che bít n¾ng chiÒu, c¶n bít mμ cã thÓ xãa bá ®−îc ph−¬ng thøc ch¨n nu«i luång giã m¹nh hay m−a to.

nμy, v× ®©y lμ mét nguån sinh sèng cña n«ng

- Nguån n−íc: ®©y lμ mét yÕu tè ®Æc biÖt d©n, nh− ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long, 40% thu nhËp cña n«ng d©n lμ nu«i gia cÇm. Tæng ®μn quan träng, nh−ng nhiÒu khi kh«ng ®−îc quan vÞt th¶ ®ång ë n−íc ta cã lóc lªn ®Õn 70 triÖu t©m ®óng møc. ë trang tr¹i ch¨n nu«i cÇn n−íc con. VÊn ®Ò quan träng hiÖn nay lμ ph¶i thiÕt cho gμ uèng vμ ®Ó tÈy uÕ chuång tr¹i. Do ®ã, l−îng lËp ®−îc h×nh thøc ch¨n nu«i tËp trung, h¹n n−íc cung cÊp ph¶i dåi dμo vμ s¹ch quanh n¨m.

chÕ dÇn ch¨n nu«i ph©n t¸n, nhá lÎ, khã kiÓm N−íc võa lμ chÊt dinh d−ìng, võa lμ m«i tr−êng so¸t th× míi cã ®iÒu kiÖn phßng, chèng ®−îc dÞch

®−a d−îc phÈm (thuèc thó y) vμo c¬ thÓ gμ. T¹i bÖnh. Tuy nhiªn, ®Ó cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nu«i Héi nghÞ Iowa n¨m 1995 vμ Héi nghÞ gia cÇm gμ trang tr¹i th× ph¶i cã cç ®iÒu kiÖn nh− vèn, Minesota lÇn thø 11 ®· nªu râ tÇm quan träng 16

17

https://thuviensach.vn

cña n−íc ®èi víi gia cÇm. N−íc chiÕm 65% toμn Sulphat

125 mg/1 lÝt

bé qu¶ trøng, chiÕm 85% gia cÇm non 1 tuÇn tuæi, Ch×

0,02 mg/1 lÝt

chiÕm 80% trong cç tÕ bμo vμ cç tæ chøc, m¸u, KÏm

1,5 mg/1 lÝt

dÞch l©m ba, chiÕm 98% trong n−íc bät vμ 75%

Nång ®é Nitrat

Tèi ®a 3 - 20 mg/1 lÝt

trong gan vμ c¬. N−íc lμ dung m«i hßa tan vμ

vËn chuyÓn phÇn lín cç chÊt dinh d−ìng cho c¬

NÕu trong n−íc cã chøa nhiÒu nitrat (>20

thÓ hÊp thu còng nh− th¶i cÆn b· ra ngoμi.

mg/lÝt) sÏ ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt; nhiÒu magiª

Tr−íc khi quyÕt ®Þnh x©y dùng trang tr¹i ë sÏ g©y nªn Øa ch¶y; nhiÒu ch× sÏ g©y ngé ®éc.

mét n¬i nμo ®ã, cÇn lÊy mÉu n−íc ®−a ®i kiÓm

* Ng−ìng cho phÐp vi sinh vËt trong n−íc nghiÖm chÊt l−îng. Sau ®©y xin giíi thiÖu tiªu (TCVN 5550 - 1991).

chuÈn n−íc s¹ch (møc tèi ®a chÊp nhËn ®−îc)

®Ó tham kh¶o:

Tæng sè vi khuÈn hiÕu

104 kh.l/ml

khÝ

* Héi nghÞ lowa n¨m 1995:

Coliform 102

kh.l/ml

Møc ®é

chÊp nhËn ®−îc

E. Coli

101 kh.l/ml

Møc ®é nhiÔm khuÈn

Tèi ®a 50 con/ml

Salmonella -

kh.l/ml

E. Coli

Bacillus cereus

- kh.l/ml

§é pH

6,8 - 7,5

Clos perfringens

- kh.l/ml

§é cøng

60 - 80 mgCa/lÝt

Clos botulinum

- kh.l/ml

Canxi

60 mg/1 lÝt

Staphy aureus

- kh.l/ml

Clo

14 mg/1 lÝt

§ång

0,002 mg/1 lÝt

Nguån: T¹p chÝ Khoa häc kü thuËt ch¨n nu«i, sè 11 (93) 2006, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam.

S¾t

0,2 mg/1 lÝt

Th−êng xuyªn khö trïng n−íc b»ng pH

Magiª

14 mg/1 lÝt

acid vμ pH base vμ tÈy trïng b»ng oxy giμ, iod Natri

32 mg/1 lÝt

hoÆc chlor.

18

19

https://thuviensach.vn

cña n−íc ®èi víi gia cÇm. N−íc chiÕm 65% toμn Sulphat

125 mg/1 lÝt

bé qu¶ trøng, chiÕm 85% gia cÇm non 1 tuÇn tuæi, Ch×

0,02 mg/1 lÝt

chiÕm 80% trong cç tÕ bμo vμ cç tæ chøc, m¸u, KÏm

1,5 mg/1 lÝt

dÞch l©m ba, chiÕm 98% trong n−íc bät vμ 75%

Nång ®é Nitrat

Tèi ®a 3 - 20 mg/1 lÝt

trong gan vμ c¬. N−íc lμ dung m«i hßa tan vμ

vËn chuyÓn phÇn lín cç chÊt dinh d−ìng cho c¬

NÕu trong n−íc cã chøa nhiÒu nitrat (>20

thÓ hÊp thu còng nh− th¶i cÆn b· ra ngoμi.

mg/lÝt) sÏ ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt; nhiÒu magiª

Tr−íc khi quyÕt ®Þnh x©y dùng trang tr¹i ë sÏ g©y nªn Øa ch¶y; nhiÒu ch× sÏ g©y ngé ®éc.

mét n¬i nμo ®ã, cÇn lÊy mÉu n−íc ®−a ®i kiÓm

* Ng−ìng cho phÐp vi sinh vËt trong n−íc nghiÖm chÊt l−îng. Sau ®©y xin giíi thiÖu tiªu (TCVN 5550 - 1991).

chuÈn n−íc s¹ch (møc tèi ®a chÊp nhËn ®−îc)

®Ó tham kh¶o:

Tæng sè vi khuÈn hiÕu

104 kh.l/ml

khÝ

* Héi nghÞ lowa n¨m 1995:

Coliform 102

kh.l/ml

Møc ®é

chÊp nhËn ®−îc

E. Coli

101 kh.l/ml

Møc ®é nhiÔm khuÈn

Tèi ®a 50 con/ml

Salmonella -

kh.l/ml

E. Coli

Bacillus cereus

- kh.l/ml

§é pH

6,8 - 7,5

Clos perfringens

- kh.l/ml

§é cøng

60 - 80 mgCa/lÝt

Clos botulinum

- kh.l/ml

Canxi

60 mg/1 lÝt

Staphy aureus

- kh.l/ml

Clo

14 mg/1 lÝt

§ång

0,002 mg/1 lÝt

Nguån: T¹p chÝ Khoa häc kü thuËt ch¨n nu«i, sè 11 (93) 2006, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam.

S¾t

0,2 mg/1 lÝt

Th−êng xuyªn khö trïng n−íc b»ng pH

Magiª

14 mg/1 lÝt

acid vμ pH base vμ tÈy trïng b»ng oxy giμ, iod Natri

32 mg/1 lÝt

hoÆc chlor.

18

19

https://thuviensach.vn

- CÊu tróc tr¹i: CÊu tróc tr¹i ch¨n nu«i gμ

tÈy trïng kü vμ ®Ó cho thuèc tÈy trïng ®äng hîp lý bao gåm cç khu v¨n phßng, khu ch¨n l¹i trªn bÒ mÆt ph−¬ng tiÖn Ýt nhÊt 10 phót.

nu«i, khu chÕ biÕn thøc ¨n, nhμ Êp trøng, phßng II. Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch thó y, phßng thay quÇn ¸o b¶o hé cho c¸n bé, c«ng nh©n ch¨n nu«i, phßng kü thuËt. §Æc biÖt, 1. Chuång tr¹i vμ cç thiÕt bÞ, dông cô khu xö lý chÊt th¶i ph¶i lμm xa khu ch¨n nu«i ch¨n nu«i gμ

vμ cuèi chiÒu giã. Xung quanh chuång nu«i cã

1.1. Yªu cÇu ®èi víi chuång tr¹i ch¨n

thÓ trång c©y ®Ó lÊy bãng m¸t nh−ng kh«ng qu¸

nu«i gμ

rËm r¹p, lμm chç tró cho chim trêi vμ chÝnh Trong ®iÒu kiÖn ViÖt Nam, chuång tr¹i nªn nh÷ng chim di tró nμy lμ ký chñ trung gian th«ng tho¸ng tù nhiªn, x©y theo h−íng nam mang mÇm bÖnh cho gμ. DiÖn tÝch trang tr¹i hoÆc ®«ng nam, vÞ trÝ cao, dÔ tho¸t n−íc, m¸t vÒ

lín hay nhá tïy sè l−îng gμ ®Þnh nu«i, cã cç mïa hÌ, tr¸nh rÐt mïa ®«ng. Chuång cã thÓ x©y khu nu«i gμ con, nu«i gμ giß, nu«i gμ m¸i vμ

t−êng hoÆc cã thÓ thay b»ng khung l−íi s¾t, nu«i gμ thÞt. §èi víi gμ thÞt, chó ý thùc hiÖn phÝa ngoμi khung l−íi che b¹t hoÆc nil«ng ®Ó

ph−¬ng ch©m "Cïng vμo cïng ra" ( all in all out -

®ãng më dÔ dμng.

nhËp gμ vμo cïng tuæi, cïng mét lóc vμ xuÊt NÕu x©y t−êng, chuång ph¶i cã nhiÒu cöa sæ b¸n toμn bé cïng mét lóc) ®Ó thuËn tiÖn cho cho tho¸ng (tû lÖ diÖn tÝch cöa sæ/diÖn tÝch nÒn viÖc tÈy uÕ vμ ®Ó trèng chuång mét thêi gian chuång ®èi víi gμ lín miÒn Nam lμ 1/10, miÒn tr−íc khi b¾t ®Çu ®ît nu«i míi. Cç khu chuång B¾c 1/12; gμ con 1/8). Chuång tr¹i cÇn chia thμnh cçh nhau tèi thiÓu 15 m.

4 khu riªng biÖt: chuång nu«i gμ con, chuång Xung quanh trang tr¹i cÇn x©y t−êng bao.

nu«i gμ giß hËu bÞ, chuång nu«i gμ bè mÑ vμ

Tr−íc cæng ra vμo ph¶i cã hè s¸t trïng. Cç chuång nu«i gμ thÞt. Cç khu chuång cçh nhau ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn gia cÇm hay cç nguyªn tõ 15 - 20 m. NÒn chuång ph¶i v÷ng ch¾c, chÞu vËt liÖu phôc vô ch¨n nu«i tõ n¬i khç ®Õn ph¶i

®−îc lùc nÐn cña toμn bé phÇn trªn vμ chèng dõng l¹i ngoμi hμng rμo trang tr¹i ®Ó tÈy trïng Èm −ít, mÆt chuång nh½n, l¸ng xi m¨ng ®Ó tiÖn cÈn thËn tr−íc vμ sau khi chÊt vμ dì hμng; quÐt dän, tÈy uÕ. ChÊt ®én chuång lμ bμo, trÊu 20

21

https://thuviensach.vn

- CÊu tróc tr¹i: CÊu tróc tr¹i ch¨n nu«i gμ

tÈy trïng kü vμ ®Ó cho thuèc tÈy trïng ®äng hîp lý bao gåm cç khu v¨n phßng, khu ch¨n l¹i trªn bÒ mÆt ph−¬ng tiÖn Ýt nhÊt 10 phót.

nu«i, khu chÕ biÕn thøc ¨n, nhμ Êp trøng, phßng II. Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch thó y, phßng thay quÇn ¸o b¶o hé cho c¸n bé, c«ng nh©n ch¨n nu«i, phßng kü thuËt. §Æc biÖt, 1. Chuång tr¹i vμ cç thiÕt bÞ, dông cô khu xö lý chÊt th¶i ph¶i lμm xa khu ch¨n nu«i ch¨n nu«i gμ

vμ cuèi chiÒu giã. Xung quanh chuång nu«i cã

1.1. Yªu cÇu ®èi víi chuång tr¹i ch¨n

thÓ trång c©y ®Ó lÊy bãng m¸t nh−ng kh«ng qu¸

nu«i gμ

rËm r¹p, lμm chç tró cho chim trêi vμ chÝnh Trong ®iÒu kiÖn ViÖt Nam, chuång tr¹i nªn nh÷ng chim di tró nμy lμ ký chñ trung gian th«ng tho¸ng tù nhiªn, x©y theo h−íng nam mang mÇm bÖnh cho gμ. DiÖn tÝch trang tr¹i hoÆc ®«ng nam, vÞ trÝ cao, dÔ tho¸t n−íc, m¸t vÒ

lín hay nhá tïy sè l−îng gμ ®Þnh nu«i, cã cç mïa hÌ, tr¸nh rÐt mïa ®«ng. Chuång cã thÓ x©y khu nu«i gμ con, nu«i gμ giß, nu«i gμ m¸i vμ

t−êng hoÆc cã thÓ thay b»ng khung l−íi s¾t, nu«i gμ thÞt. §èi víi gμ thÞt, chó ý thùc hiÖn phÝa ngoμi khung l−íi che b¹t hoÆc nil«ng ®Ó

ph−¬ng ch©m "Cïng vμo cïng ra" ( all in all out -

®ãng më dÔ dμng.

nhËp gμ vμo cïng tuæi, cïng mét lóc vμ xuÊt NÕu x©y t−êng, chuång ph¶i cã nhiÒu cöa sæ b¸n toμn bé cïng mét lóc) ®Ó thuËn tiÖn cho cho tho¸ng (tû lÖ diÖn tÝch cöa sæ/diÖn tÝch nÒn viÖc tÈy uÕ vμ ®Ó trèng chuång mét thêi gian chuång ®èi víi gμ lín miÒn Nam lμ 1/10, miÒn tr−íc khi b¾t ®Çu ®ît nu«i míi. Cç khu chuång B¾c 1/12; gμ con 1/8). Chuång tr¹i cÇn chia thμnh cçh nhau tèi thiÓu 15 m.

4 khu riªng biÖt: chuång nu«i gμ con, chuång Xung quanh trang tr¹i cÇn x©y t−êng bao.

nu«i gμ giß hËu bÞ, chuång nu«i gμ bè mÑ vμ

Tr−íc cæng ra vμo ph¶i cã hè s¸t trïng. Cç chuång nu«i gμ thÞt. Cç khu chuång cçh nhau ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn gia cÇm hay cç nguyªn tõ 15 - 20 m. NÒn chuång ph¶i v÷ng ch¾c, chÞu vËt liÖu phôc vô ch¨n nu«i tõ n¬i khç ®Õn ph¶i

®−îc lùc nÐn cña toμn bé phÇn trªn vμ chèng dõng l¹i ngoμi hμng rμo trang tr¹i ®Ó tÈy trïng Èm −ít, mÆt chuång nh½n, l¸ng xi m¨ng ®Ó tiÖn cÈn thËn tr−íc vμ sau khi chÊt vμ dì hμng; quÐt dän, tÈy uÕ. ChÊt ®én chuång lμ bμo, trÊu 20

21

https://thuviensach.vn

hoÆc r¬m c¾t ng¾n 4 - 5 cm, tr¶i dμy 10 - 15 cm, 40 - 60 cm, chiÒu cao 5 cm. M¸ng gμ giß cã thÓ ®ãng

®· ®−îc ph¬i kh« vμ tÈy trïng cÈn thËn.

b»ng gç, dμi 110 cm, réng 15 cm, cao 5 - 7 cm, DiÖn tÝch chuång tïy quy m« ®μn gμ mμ

cã thanh ngang ë trªn miÖng m¸ng (®Ó dÔ xçh quyÕt ®Þnh vÒ mËt ®é; víi gμ hËu bÞ: 1 m2 nu«i vμ ®Ó ng¨n c¶n gμ nh¶y vμo trong lßng m¸ng).

8 - 10 con, gμ m¸i ®Î: 1 m2 nu«i 4 - 5 con, gμ

Mçi gμ cÇn 5 - 10 cm chiÒu dμi m¸ng.

thÞt: 1 m2 nu«i 10 - 12 con. §Çu mçi chuång cã HiÖn nay, ng−êi ta th−êng dïng m¸ng trßn mét gian kho chøa thøc ¨n, dông cô ch¨n nu«i, b»ng nhùa, t«n hoÆc nh«m, mçi m¸ng dïng cho chç cho c«ng nh©n ghi chÐp sè liÖu, thay ¸o 15 - 20 gμ. Víi gμ m¸i, mçi m¸ng dμi 100 - 110 cm, quÇn lao ®éng. Mçi chuång dμi cã thÓ ng¨n ra réng 22 cm, cao 15 cm, dïng cho 20 gμ m¸i. NÕu mét sè « nhá diÖn tÝch trªn d−íi 40 m2 ®Ó dÔ

ch¨m sãc qu¶n lý ®μn gμ. Tr−íc cöa mçi «

dïng m¸ng trßn th× treo cao 15 - 20 cm (ngang chuång cã hè s¸t trïng, cã cöa ra vμo s©n th¶

tÇm l−ng gμ) cho 15 con. Cç m¸ng ¨n bè trÝ

cho c«ng nh©n ®i l¹i, mét cöa sæ cã l−íi m¾t kho¶ng cçh tèi thiÓu gÊp ba lÇn chiÒu dμi c¸o cho tho¸ng vμ d−íi cöa sæ s¸t nÒn cã cöa ra th©n gμ ®Ó khi chóng ¨n kh«ng chen lÊn nhau.

vμo cho gμ (30 x 30 cm). Mçi cöa cÇn cã c¸nh

- M¸ng uèng: M¸ng b»ng nhùa hoÆc t«n, dung cöa c¨ng l−íi ®Ó ban ®ªm h¹ xuèng võa tho¸ng tÝch 4 lÝt cho 80 - 100 gμ con. Víi gμ giß, mçi con m¸t l¹i võa chèng ®−îc c¸o, chån, chuét... M¸i cÇn 0,2 lÝt cho 1 ngμy ®ªm. Hμng ngμy röa s¹ch chuång: cã thÓ 1 hoÆc 2 m¸i, hoÆc m¸i tr−íc m¸ng uèng. VÒ mïa nãng, gμ uèng nhiÒu n−íc, ng¾n, m¸i sau dμi vμ thÊp, lîp b»ng ngãi nung v× vËy, cÇn bæ sung n−íc vμo m¸ng ngay khi thÊy hoÆc fibr« xim¨ng. ë vïng nói, cã thÓ tËn m¸ng c¹n n−íc.

dông nguyªn liÖu ®Þa ph−¬ng ®Ó lîp nh− lçä,

- M¸ng ®ùng kho¸ng: CÇn ®Ó cho gμ tù do cá tranh... Chuång nªn cã trÇn ®Ó gi÷ Êm vÒ

¨n thªm kho¸ng. M¸ng dμi 40 cm, réng 15 cm, mïa ®«ng vμ m¸t vÒ mïa hÌ.

s©u 10 cm cho 150 - 200 gμ giß hoÆc 100 m¸i ®Î.

1.2. ThiÕt bÞ dông cô ch¨n nu«i gμ

M¸ng nªn lμm b»ng gç, kh«ng lμm b»ng kim

- M¸ng ¨n: Gμ con míi në ®Õn 21 ngμy tuæi lo¹i ®Ó tr¸nh bÞ ¨n mßn.

dïng m¸ng vu«ng b»ng t«n, mçi c¹nh ®¸y

- CÇu gμ ®Ëu: CÇu ®Ó cho gμ ®Ëu th−êng ®−îc 22

23

https://thuviensach.vn

hoÆc r¬m c¾t ng¾n 4 - 5 cm, tr¶i dμy 10 - 15 cm, 40 - 60 cm, chiÒu cao 5 cm. M¸ng gμ giß cã thÓ ®ãng

®· ®−îc ph¬i kh« vμ tÈy trïng cÈn thËn.

b»ng gç, dμi 110 cm, réng 15 cm, cao 5 - 7 cm, DiÖn tÝch chuång tïy quy m« ®μn gμ mμ

cã thanh ngang ë trªn miÖng m¸ng (®Ó dÔ xçh quyÕt ®Þnh vÒ mËt ®é; víi gμ hËu bÞ: 1 m2 nu«i vμ ®Ó ng¨n c¶n gμ nh¶y vμo trong lßng m¸ng).

8 - 10 con, gμ m¸i ®Î: 1 m2 nu«i 4 - 5 con, gμ

Mçi gμ cÇn 5 - 10 cm chiÒu dμi m¸ng.

thÞt: 1 m2 nu«i 10 - 12 con. §Çu mçi chuång cã HiÖn nay, ng−êi ta th−êng dïng m¸ng trßn mét gian kho chøa thøc ¨n, dông cô ch¨n nu«i, b»ng nhùa, t«n hoÆc nh«m, mçi m¸ng dïng cho chç cho c«ng nh©n ghi chÐp sè liÖu, thay ¸o 15 - 20 gμ. Víi gμ m¸i, mçi m¸ng dμi 100 - 110 cm, quÇn lao ®éng. Mçi chuång dμi cã thÓ ng¨n ra réng 22 cm, cao 15 cm, dïng cho 20 gμ m¸i. NÕu mét sè « nhá diÖn tÝch trªn d−íi 40 m2 ®Ó dÔ

ch¨m sãc qu¶n lý ®μn gμ. Tr−íc cöa mçi «

dïng m¸ng trßn th× treo cao 15 - 20 cm (ngang chuång cã hè s¸t trïng, cã cöa ra vμo s©n th¶

tÇm l−ng gμ) cho 15 con. Cç m¸ng ¨n bè trÝ

cho c«ng nh©n ®i l¹i, mét cöa sæ cã l−íi m¾t kho¶ng cçh tèi thiÓu gÊp ba lÇn chiÒu dμi c¸o cho tho¸ng vμ d−íi cöa sæ s¸t nÒn cã cöa ra th©n gμ ®Ó khi chóng ¨n kh«ng chen lÊn nhau.

vμo cho gμ (30 x 30 cm). Mçi cöa cÇn cã c¸nh

- M¸ng uèng: M¸ng b»ng nhùa hoÆc t«n, dung cöa c¨ng l−íi ®Ó ban ®ªm h¹ xuèng võa tho¸ng tÝch 4 lÝt cho 80 - 100 gμ con. Víi gμ giß, mçi con m¸t l¹i võa chèng ®−îc c¸o, chån, chuét... M¸i cÇn 0,2 lÝt cho 1 ngμy ®ªm. Hμng ngμy röa s¹ch chuång: cã thÓ 1 hoÆc 2 m¸i, hoÆc m¸i tr−íc m¸ng uèng. VÒ mïa nãng, gμ uèng nhiÒu n−íc, ng¾n, m¸i sau dμi vμ thÊp, lîp b»ng ngãi nung v× vËy, cÇn bæ sung n−íc vμo m¸ng ngay khi thÊy hoÆc fibr« xim¨ng. ë vïng nói, cã thÓ tËn m¸ng c¹n n−íc.

dông nguyªn liÖu ®Þa ph−¬ng ®Ó lîp nh− lçä,

- M¸ng ®ùng kho¸ng: CÇn ®Ó cho gμ tù do cá tranh... Chuång nªn cã trÇn ®Ó gi÷ Êm vÒ

¨n thªm kho¸ng. M¸ng dμi 40 cm, réng 15 cm, mïa ®«ng vμ m¸t vÒ mïa hÌ.

s©u 10 cm cho 150 - 200 gμ giß hoÆc 100 m¸i ®Î.

1.2. ThiÕt bÞ dông cô ch¨n nu«i gμ

M¸ng nªn lμm b»ng gç, kh«ng lμm b»ng kim

- M¸ng ¨n: Gμ con míi në ®Õn 21 ngμy tuæi lo¹i ®Ó tr¸nh bÞ ¨n mßn.

dïng m¸ng vu«ng b»ng t«n, mçi c¹nh ®¸y

- CÇu gμ ®Ëu: CÇu ®Ó cho gμ ®Ëu th−êng ®−îc 22

23

https://thuviensach.vn

lμm b»ng gç bμo tr¬n (hoÆc thanh tre vãt nh½n)

- Cç lo¹i c©n: ®Ó c©n gμ, c©n thøc ¨n, c©n b¶n réng 3 - 4 cm, ghÐp cçh nhau 25 - 30 cm, thuèc.

kª cao cçh mÆt nÒn 30 - 40 cm. Mçi gμ giß cÇn

- èng ®ong cã chia ml dïng pha thuèc.

kho¶ng cçh 10 - 15 cm trªn chiÒu dμi cÇu ®Ëu,

- Dông cô thó y: dao, kÐo, panh, b¬m vμ kim mçi gμ m¸i cÇn 20 cm.

tiªm, khay men...

- Hè t¾m c¸t: D−íi m¸i hiªn vμ s©n ch¬i, nªn

- Trang bÞ b¶o hé lao ®éng: ¸o quÇn lao x©y thªm hè c¸t cho gμ t¾m ®Ó rò s¹ch nh÷ng tÕ

®éng, ñng, mò, khÈu trang, ¸o choμng.

bμo giμ ngoμi da vμ ®Ó trÞ m¹t, rËn. Hè t¾m c¸t

- V¨n phßng phÈm: sæ sçh, bót... ®Ó ghi chÐp dμi 100 cm, réng 75 cm, s©u 18 cm, trong hè sè liÖu h»ng ngμy.

chøa c¸t trén tro bÕp vμ mét Ýt l−u huúnh.

Mét sè c«ng tr×nh khç rÊt quan träng cÇn

- æ ®Î trøng: æ th−êng ®−îc ®ãng b»ng gç l−u t©m trong tr¹i nu«i gμ:

hoÆc t«n, cã thÓ lμm 2 tÇng, mçi tÇng chøa 3 - 4

- Kho thøc ¨n: Tïy sè gμ vμ møc thu nhËn ng¨n. Mçi ng¨n réng 30 - 35 cm, s©u 30 - 40 cm, thøc ¨n cña chóng, mçi tr¹i gμ cÇn cã l−îng thøc cao 35 - 40 cm, dïng cho 4 - 5 gμ ®Î. æ ®Î cÇn

¨n dù tr÷ ®ñ cho mét tuÇn nu«i. NÒn kho ®ùng

®−îc ®Æt chç Ýt ¸nh s¸ng v× tËp tÝnh cña gμ

thøc ¨n cÇn l¸ng xi m¨ng ®Ó dÔ quÐt dän vμ cã th−êng t×m chç kÝn ®¸o ®Ó ®Î.

biÖn ph¸p chèng chuét, c«n trïng h÷u hiÖu.

Chuång ph¶i bè trÝ ®ñ m¸ng ¨n, m¸ng uèng Trong kho, thøc ¨n ph¶i ®−îc ®Æt trªn cç bôc vμ æ ®Î ®Ó gμ khái tranh nhau hoÆc con kháe gç hoÆc s¾t cao cçh mÆt nÒn 20 - 30 cm vμ cçh lÊn ¸t con yÕu. M¸ng ¨n vμ m¸ng uèng ®õng t−êng Ýt nhÊt 20 cm ®Ó tr¸nh Èm mèc. Víi cç

®Æt cçh nhau xa qu¸ (nªn cçh nhau kh«ng lo¹i kh« dÇu, h¹t ngò cèc, nÕu b¶o qu¶n kh«ng qu¸ 3 m v× gμ cã tÝnh võa ¨n võa uèng) tr¸nh tèt, sÏ bÞ Èm, khi gÆp thêi tiÕt nãng (nh− khÝ

t×nh tr¹ng gμ ph¶i ®i xa ®Ó t×m n−íc uèng.

hËu mïa hÌ ë n−íc ta) sÏ bÞ mèc, s¶n sinh ®éc Ngoμi cç thiÕt bÞ trªn, cÇn quan t©m ®Õn tè aflatoxin rÊt nguy hiÓm cho gμ khi ¨n ph¶i nh÷ng dông cô sau ®©y:

(nång ®é aflatoxin >20 ppm sÏ g©y ®éc). Quanh

- Dông cô lμm vÖ sinh h»ng ngμy, nh− cuèc, t−êng vμ nãc kho thøc ¨n ph¶i cã khung l−íi s¾t xÎng, dao, liÒm...

®Ó chèng chuét.

24

25

https://thuviensach.vn

lμm b»ng gç bμo tr¬n (hoÆc thanh tre vãt nh½n)

- Cç lo¹i c©n: ®Ó c©n gμ, c©n thøc ¨n, c©n b¶n réng 3 - 4 cm, ghÐp cçh nhau 25 - 30 cm, thuèc.

kª cao cçh mÆt nÒn 30 - 40 cm. Mçi gμ giß cÇn

- èng ®ong cã chia ml dïng pha thuèc.

kho¶ng cçh 10 - 15 cm trªn chiÒu dμi cÇu ®Ëu,

- Dông cô thó y: dao, kÐo, panh, b¬m vμ kim mçi gμ m¸i cÇn 20 cm.

tiªm, khay men...

- Hè t¾m c¸t: D−íi m¸i hiªn vμ s©n ch¬i, nªn

- Trang bÞ b¶o hé lao ®éng: ¸o quÇn lao x©y thªm hè c¸t cho gμ t¾m ®Ó rò s¹ch nh÷ng tÕ

®éng, ñng, mò, khÈu trang, ¸o choμng.

bμo giμ ngoμi da vμ ®Ó trÞ m¹t, rËn. Hè t¾m c¸t

- V¨n phßng phÈm: sæ sçh, bót... ®Ó ghi chÐp dμi 100 cm, réng 75 cm, s©u 18 cm, trong hè sè liÖu h»ng ngμy.

chøa c¸t trén tro bÕp vμ mét Ýt l−u huúnh.

Mét sè c«ng tr×nh khç rÊt quan träng cÇn

- æ ®Î trøng: æ th−êng ®−îc ®ãng b»ng gç l−u t©m trong tr¹i nu«i gμ:

hoÆc t«n, cã thÓ lμm 2 tÇng, mçi tÇng chøa 3 - 4

- Kho thøc ¨n: Tïy sè gμ vμ møc thu nhËn ng¨n. Mçi ng¨n réng 30 - 35 cm, s©u 30 - 40 cm, thøc ¨n cña chóng, mçi tr¹i gμ cÇn cã l−îng thøc cao 35 - 40 cm, dïng cho 4 - 5 gμ ®Î. æ ®Î cÇn

¨n dù tr÷ ®ñ cho mét tuÇn nu«i. NÒn kho ®ùng

®−îc ®Æt chç Ýt ¸nh s¸ng v× tËp tÝnh cña gμ

thøc ¨n cÇn l¸ng xi m¨ng ®Ó dÔ quÐt dän vμ cã th−êng t×m chç kÝn ®¸o ®Ó ®Î.

biÖn ph¸p chèng chuét, c«n trïng h÷u hiÖu.

Chuång ph¶i bè trÝ ®ñ m¸ng ¨n, m¸ng uèng Trong kho, thøc ¨n ph¶i ®−îc ®Æt trªn cç bôc vμ æ ®Î ®Ó gμ khái tranh nhau hoÆc con kháe gç hoÆc s¾t cao cçh mÆt nÒn 20 - 30 cm vμ cçh lÊn ¸t con yÕu. M¸ng ¨n vμ m¸ng uèng ®õng t−êng Ýt nhÊt 20 cm ®Ó tr¸nh Èm mèc. Víi cç

®Æt cçh nhau xa qu¸ (nªn cçh nhau kh«ng lo¹i kh« dÇu, h¹t ngò cèc, nÕu b¶o qu¶n kh«ng qu¸ 3 m v× gμ cã tÝnh võa ¨n võa uèng) tr¸nh tèt, sÏ bÞ Èm, khi gÆp thêi tiÕt nãng (nh− khÝ

t×nh tr¹ng gμ ph¶i ®i xa ®Ó t×m n−íc uèng.

hËu mïa hÌ ë n−íc ta) sÏ bÞ mèc, s¶n sinh ®éc Ngoμi cç thiÕt bÞ trªn, cÇn quan t©m ®Õn tè aflatoxin rÊt nguy hiÓm cho gμ khi ¨n ph¶i nh÷ng dông cô sau ®©y:

(nång ®é aflatoxin >20 ppm sÏ g©y ®éc). Quanh

- Dông cô lμm vÖ sinh h»ng ngμy, nh− cuèc, t−êng vμ nãc kho thøc ¨n ph¶i cã khung l−íi s¾t xÎng, dao, liÒm...

®Ó chèng chuét.

24

25

https://thuviensach.vn

- Kho trøng: Víi trang tr¹i nu«i gμ ®Î trøng Mçi tr¹i gμ còng cÇn cã hÖ thèng cÊp n−íc cÇn cã kho chøa trøng, gåm nh÷ng phßng sau: s¹ch riªng. HÖ thèng cÊp n−íc cña mçi tr¹i gåm:

+ Phßng l¹nh: §−îc trang bÞ hÖ thèng lμm giÕng khoan, tr¹m b¬m, th¸p n−íc, hÖ thèng èng l¹nh, xung quanh lãt vËt liÖu cçh nhiÖt, dïng dÉn vÒ cç bån chøa nhá ®Æt trªn nãc chuång b¶o qu¶n trøng trong thêi gian ®îi ®Ó chuyÓn nu«i. §−êng èng dÉn n−íc trong chuång nu«i

®Õn tr¹m Êp hoÆc ®Õn n¬i tiªu thô. NhiÖt ®é tèt nªn lé thiªn (kh«ng nªn ®Æt ch×m d−íi nÒn) ®Ó

nhÊt ®Ó b¶o qu¶n trøng tõ 10 - 120C; ®é Èm tèt tiÖn cho viÖc thay thÕ, söa ch÷a khi cÇn.

nhÊt trong phßng l¹nh lμ 70%.

2. Thøc ¨n vμ kü thuËt nu«i gμ

+ Phßng ph©n lo¹i trøng: phßng ph©n lo¹i trøng nªn bè trÝ c¹nh phßng l¹nh. §Þnh kú khö

2.1. Thøc ¨n cho gμ

trïng kho trøng b»ng formol 2% hoÆc crezyl 3%.

Thøc ¨n cña gia cÇm nãi chung vμ gμ nãi

- Hè hñy xç gμ: Bè trÝ phÝa sau tr¹i, cuèi riªng ®−îc chia lμm 4 nhãm:

h−íng giã, s¸t hμng rμo, tèt nhÊt cçh xa khu

- Nhãm thø nhÊt (thøc ¨n giμu n¨ng l−îng) vùc chuång nu«i 100 m. Hè ®−îc x©y b»ng g¹ch, lμ lo¹i thøc ¨n cã gi¸ trÞ n¨ng l−îng cao (>2.500

l¸ng xi m¨ng, s©u 1,2 - 2 m; miÖng hè h×nh kcal/kg), gåm cã: ng«, thãc, tÊm, c¸m, g¹o, s¾n, vu«ng, mçi chiÒu 1,3 - 2 m, trªn ®Ëy kÝn b»ng khoai lang dïng ®Ó t¹o s¶n phÈm vμ cho cç n¾p bª t«ng vμ lÊp ®Êt lªn trªn. ChÝnh gi÷a hè ho¹t ®éng sèng nh− vËn ®éng, thë, tiªu hãa.

cã ®Æt mét èng cã n¾p ®Ëy ®Ó th¶ xç gμ cïng

- Nhãm thø hai (thøc ¨n giμu ®¹m) lμ lo¹i v«i bét. ë cç trang tr¹i lín, cã thÓ x©y dùng lß thøc ¨n cã hμm l−îng ®¹m cao, cã nguån gèc tõ thiªu, thÓ tÝch 0,2 - 0,5 m3. Nhiªn liÖu ®èt cã thÓ

thùc vËt (®Ëu, võng, l¹c, cç lo¹i kh« dÇu) vμ cã dïng dÇu hoÆc cñi.

- HÖ thèng ®iÖn n−íc: ®Ó b¶o ®¶m nguån nguån gèc tõ ®éng vËt (c¸, t«m, bét c¸, bét t«m,

®iÖn liªn tôc cho cç kh©u s¶n xuÊt, ngoμi ®−êng bét thÞt - x−¬ng, bét nhéng t»m, giun ®Êt, mèi,

®iÖn lÊy tõ m¹ng l−íi, mçi tr¹i gμ nªn trang bÞ

dßi, cμo cμo, ch©u chÊu...). Nhãm giμu ®¹m ®Ó

m¸y ph¸t ®iÖn riªng ®Ó phßng khi mÊt ®iÖn l−íi t¹o thμnh ®¹m cho c¬ thÓ.

kh«ng g©y thiÖt h¹i cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

- Nhãm thø ba (thøc ¨n giμu kho¸ng) lμ thøc 26

27

https://thuviensach.vn

- Kho trøng: Víi trang tr¹i nu«i gμ ®Î trøng Mçi tr¹i gμ còng cÇn cã hÖ thèng cÊp n−íc cÇn cã kho chøa trøng, gåm nh÷ng phßng sau: s¹ch riªng. HÖ thèng cÊp n−íc cña mçi tr¹i gåm:

+ Phßng l¹nh: §−îc trang bÞ hÖ thèng lμm giÕng khoan, tr¹m b¬m, th¸p n−íc, hÖ thèng èng l¹nh, xung quanh lãt vËt liÖu cçh nhiÖt, dïng dÉn vÒ cç bån chøa nhá ®Æt trªn nãc chuång b¶o qu¶n trøng trong thêi gian ®îi ®Ó chuyÓn nu«i. §−êng èng dÉn n−íc trong chuång nu«i

®Õn tr¹m Êp hoÆc ®Õn n¬i tiªu thô. NhiÖt ®é tèt nªn lé thiªn (kh«ng nªn ®Æt ch×m d−íi nÒn) ®Ó

nhÊt ®Ó b¶o qu¶n trøng tõ 10 - 120C; ®é Èm tèt tiÖn cho viÖc thay thÕ, söa ch÷a khi cÇn.

nhÊt trong phßng l¹nh lμ 70%.

2. Thøc ¨n vμ kü thuËt nu«i gμ

+ Phßng ph©n lo¹i trøng: phßng ph©n lo¹i trøng nªn bè trÝ c¹nh phßng l¹nh. §Þnh kú khö

2.1. Thøc ¨n cho gμ

trïng kho trøng b»ng formol 2% hoÆc crezyl 3%.

Thøc ¨n cña gia cÇm nãi chung vμ gμ nãi

- Hè hñy xç gμ: Bè trÝ phÝa sau tr¹i, cuèi riªng ®−îc chia lμm 4 nhãm:

h−íng giã, s¸t hμng rμo, tèt nhÊt cçh xa khu

- Nhãm thø nhÊt (thøc ¨n giμu n¨ng l−îng) vùc chuång nu«i 100 m. Hè ®−îc x©y b»ng g¹ch, lμ lo¹i thøc ¨n cã gi¸ trÞ n¨ng l−îng cao (>2.500

l¸ng xi m¨ng, s©u 1,2 - 2 m; miÖng hè h×nh kcal/kg), gåm cã: ng«, thãc, tÊm, c¸m, g¹o, s¾n, vu«ng, mçi chiÒu 1,3 - 2 m, trªn ®Ëy kÝn b»ng khoai lang dïng ®Ó t¹o s¶n phÈm vμ cho cç n¾p bª t«ng vμ lÊp ®Êt lªn trªn. ChÝnh gi÷a hè ho¹t ®éng sèng nh− vËn ®éng, thë, tiªu hãa.

cã ®Æt mét èng cã n¾p ®Ëy ®Ó th¶ xç gμ cïng

- Nhãm thø hai (thøc ¨n giμu ®¹m) lμ lo¹i v«i bét. ë cç trang tr¹i lín, cã thÓ x©y dùng lß thøc ¨n cã hμm l−îng ®¹m cao, cã nguån gèc tõ thiªu, thÓ tÝch 0,2 - 0,5 m3. Nhiªn liÖu ®èt cã thÓ

thùc vËt (®Ëu, võng, l¹c, cç lo¹i kh« dÇu) vμ cã dïng dÇu hoÆc cñi.

- HÖ thèng ®iÖn n−íc: ®Ó b¶o ®¶m nguån nguån gèc tõ ®éng vËt (c¸, t«m, bét c¸, bét t«m,

®iÖn liªn tôc cho cç kh©u s¶n xuÊt, ngoμi ®−êng bét thÞt - x−¬ng, bét nhéng t»m, giun ®Êt, mèi,

®iÖn lÊy tõ m¹ng l−íi, mçi tr¹i gμ nªn trang bÞ

dßi, cμo cμo, ch©u chÊu...). Nhãm giμu ®¹m ®Ó

m¸y ph¸t ®iÖn riªng ®Ó phßng khi mÊt ®iÖn l−íi t¹o thμnh ®¹m cho c¬ thÓ.

kh«ng g©y thiÖt h¹i cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

- Nhãm thø ba (thøc ¨n giμu kho¸ng) lμ thøc 26

27

https://thuviensach.vn

¨n ®Ó t¹o x−¬ng nh− bét ®¸, bét vá don, vá cua, Thμnh phÇn mét sè thøc ¨n th«ng dông vá èc, vá trøng, bét x−¬ng...

dïng cho gia cÇm: N¨ng l−îng trao ®æi, ®¹m,

- Nhãm thø t− (thøc ¨n giμu vitamin) lμ

canxi vμ phètpho cña mét sè lo¹i thøc ¨n thøc ¨n rÊt cÇn cho søc kháe gia cÇm, nh− cç Nguyªn liÖu

NLT§* §¹m

Ca

P

lo¹i rau t−¬i, cá, l¸, c©y, qu¶...

(kcal)

(%)

(%)

(%)

Thøc ¨n rÊt quan träng, chiÕm 70% gi¸ thμnh Ng« 3.300

9,0

0,22

0,30

s¶n phÈm. V× vËy, thøc ¨n ph¶i s¹ch, kh«ng cã TÊm 3.300

8,5

0,13

0,34

nÊm mèc. Mét sè lo¹i cñ nh− s¾n ph¶i ph¬i kh«

C¸m g¹o

2.500

13,0

0,17

1,65

(hoÆc nÊu chÝn) ®Ó ph©n hñy axit cyanhydric Thãc 2.680

7,0

0,22

0,27

(chÊt g©y ngé ®éc cho ®éng vËt). Thøc ¨n ph¶i Bét s¾n

3.100

2,9

0,25

0,16

®Ó n¬i kh« r¸o, tr¸nh Èm mèc (Èm mèc dÉn ®Õn Kh« dÇu ®Ëu t−¬ng

2.600

42,0

0,28

0,66

h×nh thμnh aflatoxin).

Kh« dÇu l¹c

2.700

42,0

0,48

0,53

Mét sè v¨n b¶n vÒ Qu¶n lý thøc ¨n ch¨n Bét ®Ëu t−¬ng rang

3.300

39,0

0,23

0,63

nu«i (Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng th«n) Bét c¸ lo¹i 1

2.600

55,0

5,00

2,50

quy ®Þnh hμm l−îng tèi ®a cña aflatoxin, mét sè Bét c¸ lo¹i 2

2.450

40,0

7,30

1,70

nguyªn tè, kim lo¹i nÆng trong 1 kg thøc ¨n nh−

Bét moi biÓn

2.450

60,0

3,00

1.50

sau: aflatoxin kh«ng qu¸ 20 ppm, asen kh«ng Bét tÐp ®ång

2.480

62,0

4,30

1,80

qu¸ 2 mg, ch× kh«ng qu¸ 5 mg, cadimi kh«ng Bét ghÑ

1.450

28,0

12,00

1,20

qu¸ 0,1 mg, thñy ng©n kh«ng qu¸ 0,5 mg. NÕu Dicanxi phèt ph¸t

-

-

24,80 17,40

mua thøc ¨n hçn hîp s½n ë cç xÝ nghiÖp th×

Bét ®¸

-

-

30,00

ph¶i chän nh÷ng c¬ së ®· ®−îc chøng nhËn cã Bét vá sß

-

-

33,20

thøc ¨n "s¹ch", nh− kh«ng cã cç chÊt kÝch thÝch Nguån: Kü thuËt ch¨n nu«i gμ trong n«ng hé, Trung t¨ng tr−ëng nh− clenbuterol, cimatrol (cã nguy t©m KhuyÕn n«ng quèc gia - Hîp phÇn ch¨n nu«i gia c¬ g©y bÖnh tim m¹ch cho ng−êi), cç chÊt nhuém sóc nhá, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 2007.

mμu nh− soudan (t¨ng mμu vμng cña lßng ®á ____________

trøng) cã nguy c¬ g©y ung th− cho ng−êi.

* NLT§: N¨ng l−îng trao ®æi.

28

29

https://thuviensach.vn

¨n ®Ó t¹o x−¬ng nh− bét ®¸, bét vá don, vá cua, Thμnh phÇn mét sè thøc ¨n th«ng dông vá èc, vá trøng, bét x−¬ng...

dïng cho gia cÇm: N¨ng l−îng trao ®æi, ®¹m,

- Nhãm thø t− (thøc ¨n giμu vitamin) lμ

canxi vμ phètpho cña mét sè lo¹i thøc ¨n thøc ¨n rÊt cÇn cho søc kháe gia cÇm, nh− cç Nguyªn liÖu

NLT§* §¹m

Ca

P

lo¹i rau t−¬i, cá, l¸, c©y, qu¶...

(kcal)

(%)

(%)

(%)

Thøc ¨n rÊt quan träng, chiÕm 70% gi¸ thμnh Ng« 3.300

9,0

0,22

0,30

s¶n phÈm. V× vËy, thøc ¨n ph¶i s¹ch, kh«ng cã TÊm 3.300

8,5

0,13

0,34

nÊm mèc. Mét sè lo¹i cñ nh− s¾n ph¶i ph¬i kh«

C¸m g¹o

2.500

13,0

0,17

1,65

(hoÆc nÊu chÝn) ®Ó ph©n hñy axit cyanhydric Thãc 2.680

7,0

0,22

0,27

(chÊt g©y ngé ®éc cho ®éng vËt). Thøc ¨n ph¶i Bét s¾n

3.100

2,9

0,25

0,16

®Ó n¬i kh« r¸o, tr¸nh Èm mèc (Èm mèc dÉn ®Õn Kh« dÇu ®Ëu t−¬ng

2.600

42,0

0,28

0,66

h×nh thμnh aflatoxin).

Kh« dÇu l¹c

2.700

42,0

0,48

0,53

Mét sè v¨n b¶n vÒ Qu¶n lý thøc ¨n ch¨n Bét ®Ëu t−¬ng rang

3.300

39,0

0,23

0,63

nu«i (Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng th«n) Bét c¸ lo¹i 1

2.600

55,0

5,00

2,50

quy ®Þnh hμm l−îng tèi ®a cña aflatoxin, mét sè Bét c¸ lo¹i 2

2.450

40,0

7,30

1,70

nguyªn tè, kim lo¹i nÆng trong 1 kg thøc ¨n nh−

Bét moi biÓn

2.450

60,0

3,00

1.50

sau: aflatoxin kh«ng qu¸ 20 ppm, asen kh«ng Bét tÐp ®ång

2.480

62,0

4,30

1,80

qu¸ 2 mg, ch× kh«ng qu¸ 5 mg, cadimi kh«ng Bét ghÑ

1.450

28,0

12,00

1,20

qu¸ 0,1 mg, thñy ng©n kh«ng qu¸ 0,5 mg. NÕu Dicanxi phèt ph¸t

-

-

24,80 17,40

mua thøc ¨n hçn hîp s½n ë cç xÝ nghiÖp th×

Bét ®¸

-

-

30,00

ph¶i chän nh÷ng c¬ së ®· ®−îc chøng nhËn cã Bét vá sß

-

-

33,20

thøc ¨n "s¹ch", nh− kh«ng cã cç chÊt kÝch thÝch Nguån: Kü thuËt ch¨n nu«i gμ trong n«ng hé, Trung t¨ng tr−ëng nh− clenbuterol, cimatrol (cã nguy t©m KhuyÕn n«ng quèc gia - Hîp phÇn ch¨n nu«i gia c¬ g©y bÖnh tim m¹ch cho ng−êi), cç chÊt nhuém sóc nhá, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi, 2007.

mμu nh− soudan (t¨ng mμu vμng cña lßng ®á ____________

trøng) cã nguy c¬ g©y ung th− cho ng−êi.

* NLT§: N¨ng l−îng trao ®æi.

28

29

https://thuviensach.vn

Bé tr−ëng Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng nguån nhiÖt, h¸ miÖng thë lμ thõa nhiÖt. NÕu th«n ®· ký QuyÕt ®Þnh sè 54-2002/Q§-BNN ngμy gμ ®i l¹i nhanh nhÑn, ¨n uèng b×nh th−êng lμ

20-6-2002 cÊm s¶n xuÊt, nhËp khÈu, l−u th«ng vμ

nhiÖt ®é thÝch hîp. NÕu gμ tô tËp l¹i mét gãc: cÇn sö dông clenbuterol, cimatrol trong s¶n xuÊt vμ

kiÓm tra ph¸t hiÖn cã giã lïa hay kh«ng. Tïy kinh doanh thøc ¨n gia sóc.

theo tuÇn tuæi mμ bè trÝ nhiÖt ®é nh− sau: 1 ®Õn 3 tuÇn tuæi: s−ëi 30 - 320C; 3 ®Õn 6 tuÇn tuæi:

2.2. Kü thuËt ch¨n nu«i gμ

s−ëi 25 - 280C; 6 ®Õn 8 tuÇn tuæi: s−ëi 20 - 220C; a) Kü thuËt ch¨n nu«i gμ con sau 8 tuÇn tuæi: s−ëi 18 - 200C.

- ChuÈn mùc tÊm qu©y: Röa s¹ch nÒn chuång,

- Yªu cÇu vÒ kh«ng khÝ: Yªu cÇu vÒ d−ìng khö trïng b»ng formol hoÆc crezyl. Dïng cãt cao khÝ cña gia cÇm cao gÊp hai lÇn so víi ®éng 45 cm lμm tÊm qu©y víi ®−êng kÝnh vßng qu©y vËt cã vó. Cø 1 kg khèi l−îng c¬ thÓ gμ con cÇn tõ 2 - 4 m. NÒn chuång ®én trÊu hoÆc phoi bμo 2 - 3 m3 kh«ng khÝ thay ®æi trong mét giê vÒ

dμy 10 - 15 cm. Trong tÊm qu©y cã m¸ng ¨n, mïa ®«ng vμ 4 - 6 m3 vÒ mïa hÌ. Ngoμi yªu cÇu m¸ng uèng vμ ®Ìn s−ëi.

vÒ d−ìng khÝ ®Ó b¶o ®¶m ho¹t ®éng b×nh th−êng,

- MËt ®é nu«i: Sau khi gμ në 18 - 24 giê (®ñ gμ ph¶i th¶i ra ngoμi nh÷ng khÝ ®éc, nh−: CO , 2

thêi gian ®Ó gμ kh« l«ng), lùa chän vμ chØ ®Ó l¹i H S, NH ... Tiªu chuÈn quy ®Þnh trong 1 lÝt kh«ng 2

3

nh÷ng con ®¹t tiªu chuÈn lo¹i 1 (kh«ng hë rèn, khÝ: l−îng CO kh«ng qu¸ 0,15%, H S kh«ng 2

2

kh«ng khoÌo ch©n, kh«ng vÑo má, ®Ýt kh«ng dÝnh qu¸ 0,001 mg, NH kh«ng qu¸ 0,025 mg. V× vËy, 3

ph©n tr¾ng, l«ng b«ng). MËt ®é nu«i thÝch hîp chuång óm gμ con cÇn Êm nh−ng ph¶i tho¸ng.

qu©y trong 1 m2: 1 ®Õn 10 ngμy tuæi: 40 - 50 con;

- Yªu cÇu vÒ ®é Èm: B¶o ®¶m ®é Èm trong 11 ®Õn 30 ngμy tuæi: 20 - 25 con; 31 ®Õn 45 ngμy qu©y óm gμ con lμ mét vÊn ®Ò quan träng. Cø tuæi: 15 - 20 con; 46 ®Õn 60 ngμy tuæi: 12 - 15 con.

1 kg khèi l−îng c¬ thÓ gμ tiÕt ra mét l−îng h¬i

- NhiÖt ®é s−ëi: Tïy theo mïa vμ hiÖn tr¹ng n−íc nhiÒu gÊp 10 lÇn so víi 1 kg khèi l−îng

®μn gμ mμ ®iÒu chØnh nhiÖt s−ëi cho thÝch hîp.

c¬ thÓ gia sóc cã sõng. V× vËy, cÇn chó ý gi÷

NÕu gμ tô tËp quanh nguån nhiÖt, kªu chiªm chÊt ®én chuång ®−îc kh« r¸o vμ phßng óm chiÕp, kh«ng ¨n lμ bÞ thiÕu nhiÖt. NÕu gμ t¶n xa tho¸ng khÝ.

30

31

https://thuviensach.vn

Bé tr−ëng Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng nguån nhiÖt, h¸ miÖng thë lμ thõa nhiÖt. NÕu th«n ®· ký QuyÕt ®Þnh sè 54-2002/Q§-BNN ngμy gμ ®i l¹i nhanh nhÑn, ¨n uèng b×nh th−êng lμ

20-6-2002 cÊm s¶n xuÊt, nhËp khÈu, l−u th«ng vμ

nhiÖt ®é thÝch hîp. NÕu gμ tô tËp l¹i mét gãc: cÇn sö dông clenbuterol, cimatrol trong s¶n xuÊt vμ

kiÓm tra ph¸t hiÖn cã giã lïa hay kh«ng. Tïy kinh doanh thøc ¨n gia sóc.

theo tuÇn tuæi mμ bè trÝ nhiÖt ®é nh− sau: 1 ®Õn 3 tuÇn tuæi: s−ëi 30 - 320C; 3 ®Õn 6 tuÇn tuæi:

2.2. Kü thuËt ch¨n nu«i gμ

s−ëi 25 - 280C; 6 ®Õn 8 tuÇn tuæi: s−ëi 20 - 220C; a) Kü thuËt ch¨n nu«i gμ con sau 8 tuÇn tuæi: s−ëi 18 - 200C.

- ChuÈn mùc tÊm qu©y: Röa s¹ch nÒn chuång,

- Yªu cÇu vÒ kh«ng khÝ: Yªu cÇu vÒ d−ìng khö trïng b»ng formol hoÆc crezyl. Dïng cãt cao khÝ cña gia cÇm cao gÊp hai lÇn so víi ®éng 45 cm lμm tÊm qu©y víi ®−êng kÝnh vßng qu©y vËt cã vó. Cø 1 kg khèi l−îng c¬ thÓ gμ con cÇn tõ 2 - 4 m. NÒn chuång ®én trÊu hoÆc phoi bμo 2 - 3 m3 kh«ng khÝ thay ®æi trong mét giê vÒ

dμy 10 - 15 cm. Trong tÊm qu©y cã m¸ng ¨n, mïa ®«ng vμ 4 - 6 m3 vÒ mïa hÌ. Ngoμi yªu cÇu m¸ng uèng vμ ®Ìn s−ëi.

vÒ d−ìng khÝ ®Ó b¶o ®¶m ho¹t ®éng b×nh th−êng,

- MËt ®é nu«i: Sau khi gμ në 18 - 24 giê (®ñ gμ ph¶i th¶i ra ngoμi nh÷ng khÝ ®éc, nh−: CO , 2

thêi gian ®Ó gμ kh« l«ng), lùa chän vμ chØ ®Ó l¹i H S, NH ... Tiªu chuÈn quy ®Þnh trong 1 lÝt kh«ng 2

3

nh÷ng con ®¹t tiªu chuÈn lo¹i 1 (kh«ng hë rèn, khÝ: l−îng CO kh«ng qu¸ 0,15%, H S kh«ng 2

2

kh«ng khoÌo ch©n, kh«ng vÑo má, ®Ýt kh«ng dÝnh qu¸ 0,001 mg, NH kh«ng qu¸ 0,025 mg. V× vËy, 3

ph©n tr¾ng, l«ng b«ng). MËt ®é nu«i thÝch hîp chuång óm gμ con cÇn Êm nh−ng ph¶i tho¸ng.

qu©y trong 1 m2: 1 ®Õn 10 ngμy tuæi: 40 - 50 con;

- Yªu cÇu vÒ ®é Èm: B¶o ®¶m ®é Èm trong 11 ®Õn 30 ngμy tuæi: 20 - 25 con; 31 ®Õn 45 ngμy qu©y óm gμ con lμ mét vÊn ®Ò quan träng. Cø tuæi: 15 - 20 con; 46 ®Õn 60 ngμy tuæi: 12 - 15 con.

1 kg khèi l−îng c¬ thÓ gμ tiÕt ra mét l−îng h¬i

- NhiÖt ®é s−ëi: Tïy theo mïa vμ hiÖn tr¹ng n−íc nhiÒu gÊp 10 lÇn so víi 1 kg khèi l−îng

®μn gμ mμ ®iÒu chØnh nhiÖt s−ëi cho thÝch hîp.

c¬ thÓ gia sóc cã sõng. V× vËy, cÇn chó ý gi÷

NÕu gμ tô tËp quanh nguån nhiÖt, kªu chiªm chÊt ®én chuång ®−îc kh« r¸o vμ phßng óm chiÕp, kh«ng ¨n lμ bÞ thiÕu nhiÖt. NÕu gμ t¶n xa tho¸ng khÝ.

30

31

https://thuviensach.vn

- Yªu cÇu vÒ ¸nh s¸ng: thêi gian chiÕu s¸ng Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ con gièng néi vμ c−êng ®é chiÕu s¸ng rÊt quan träng ®èi víi ChÕ ®é

§¬n

1 - 30

31 - 60

gμ con. ¸nh s¸ng cã tç dông lμm t¨ng ®ßi hái dinh d−ìng

vÞ

ngμy tuæi

ngμy tuæi

vÒ thøc ¨n, kÝch thÝch c¬ thÓ ph¸t triÓn mμ kh«ng N¨ng l−îng Kcal/kg

2.800 -

2.700 -

lμm gi¶m hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n. Th«ng trao ®æi

thøc ¨n

2.900

2.800

th−êng dïng bãng ®Ìn treo ë ®é cao cçh nÒn Protein th«

%

16 - 17

15 - 16

chuång 2,5 m víi yªu cÇu chiÕu s¸ng trªn 1 m2

X¬ th«

%

3,5 - 4,0

4,0 - 4,5

nÒn chuång nh− sau: 1 - 20 ngμy tuæi: 5 W; 21 - 40 ngμy tuæi: 3 W; 41 - 60 ngμy tuæi: 1,4 W.

Canxi

%

1,0 - 1,1

0,9 - 1,0

Thêi gian chiÒu s¸ng 1 - 2 tuÇn ®Çu chiÕu s¸ng Phètpho

%

0,7 - 0,8

0,7 - 0,8

24/24 giê. Sau ®ã, cø t¨ng mét tuÇn tuæi th×

gi¶m bít thêi gian chiÕu s¸ng 20 - 30 phót. Tõ KhÈu phÇn thøc ¨n cña gμ con gièng néi tuÇn tuæi thø 8 ®Õn khi gμ b¾t ®Çu ®Î th× dïng

¸nh s¸ng tù nhiªn.

Tªn

§¬n

1 - 30

31 - 60

§èi víi gμ nu«i b¸n ch¨n th¶, nÕu trêi n¾ng, thøc ¨n

vÞ

ngμy tuæi ngμy tuæi

sau 21 ngμy tuæi tËp cho gμ ra ngoμi s©n, mçi TÊn g¹o

%

40

40

ngμy kho¶ng 15 phót, sau ®ã t¨ng dÇn thêi TÊn ng«

%

33

34

gian th¶ ra s©n. §Õn 5 tuÇn tuæi (35 ngμy tuæi), C¸m g¹o lo¹i I

%

-

5

®Ó cho gμ ra vμo tù do sau khi ®· tiªm phßng Newcastle hÖ 1.

Võng %

3 -

- ChÕ ®é nu«i d−ìng: Tiªu chuÈn dinh d−ìng Kh« dÇu ®Ëu t−¬ng

% 21 18

cho gμ con gièng néi: Gμ nu«i b¸n ch¨n th¶ cã Bét x−¬ng, bét sß

%

2

2

thÓ t×m thªm thøc ¨n trong thiªn nhiªn nªn Premix %

1 1

chÕ ®é dinh d−ìng ë cç giai ®o¹n thÊp h¬n gμ

nu«i nhèt hoμn toμn.

100

100

32

33

https://thuviensach.vn

- Yªu cÇu vÒ ¸nh s¸ng: thêi gian chiÕu s¸ng Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ con gièng néi vμ c−êng ®é chiÕu s¸ng rÊt quan träng ®èi víi ChÕ ®é

§¬n

1 - 30

31 - 60

gμ con. ¸nh s¸ng cã tç dông lμm t¨ng ®ßi hái dinh d−ìng

vÞ

ngμy tuæi

ngμy tuæi

vÒ thøc ¨n, kÝch thÝch c¬ thÓ ph¸t triÓn mμ kh«ng N¨ng l−îng Kcal/kg

2.800 -

2.700 -

lμm gi¶m hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n. Th«ng trao ®æi

thøc ¨n

2.900

2.800

th−êng dïng bãng ®Ìn treo ë ®é cao cçh nÒn Protein th«

%

16 - 17

15 - 16

chuång 2,5 m víi yªu cÇu chiÕu s¸ng trªn 1 m2

X¬ th«

%

3,5 - 4,0

4,0 - 4,5

nÒn chuång nh− sau: 1 - 20 ngμy tuæi: 5 W; 21 - 40 ngμy tuæi: 3 W; 41 - 60 ngμy tuæi: 1,4 W.

Canxi

%

1,0 - 1,1

0,9 - 1,0

Thêi gian chiÒu s¸ng 1 - 2 tuÇn ®Çu chiÕu s¸ng Phètpho

%

0,7 - 0,8

0,7 - 0,8

24/24 giê. Sau ®ã, cø t¨ng mét tuÇn tuæi th×

gi¶m bít thêi gian chiÕu s¸ng 20 - 30 phót. Tõ KhÈu phÇn thøc ¨n cña gμ con gièng néi tuÇn tuæi thø 8 ®Õn khi gμ b¾t ®Çu ®Î th× dïng

¸nh s¸ng tù nhiªn.

Tªn

§¬n

1 - 30

31 - 60

§èi víi gμ nu«i b¸n ch¨n th¶, nÕu trêi n¾ng, thøc ¨n

vÞ

ngμy tuæi ngμy tuæi

sau 21 ngμy tuæi tËp cho gμ ra ngoμi s©n, mçi TÊn g¹o

%

40

40

ngμy kho¶ng 15 phót, sau ®ã t¨ng dÇn thêi TÊn ng«

%

33

34

gian th¶ ra s©n. §Õn 5 tuÇn tuæi (35 ngμy tuæi), C¸m g¹o lo¹i I

%

-

5

®Ó cho gμ ra vμo tù do sau khi ®· tiªm phßng Newcastle hÖ 1.

Võng %

3 -

- ChÕ ®é nu«i d−ìng: Tiªu chuÈn dinh d−ìng Kh« dÇu ®Ëu t−¬ng

% 21 18

cho gμ con gièng néi: Gμ nu«i b¸n ch¨n th¶ cã Bét x−¬ng, bét sß

%

2

2

thÓ t×m thªm thøc ¨n trong thiªn nhiªn nªn Premix %

1 1

chÕ ®é dinh d−ìng ë cç giai ®o¹n thÊp h¬n gμ

nu«i nhèt hoμn toμn.

100

100

32

33

https://thuviensach.vn

ChÕ ®é dinh d−ìng ®¹t ®−îc Tam Hoμng (L−¬ng Ph−îng, 882, Giang Th«n) (gμ th¶ v−ên ë Trung Quèc) vμ gièng gμ Sasso Tªn

§¬n

1 - 30

31 - 60

(gμ th¶ v−ên cña Ph¸p) ®−îc nu«i réng r·i ë thøc ¨n

vÞ

ngμy tuæi ngμy tuæi

ViÖt Nam.

N¨ng l−îng Kcal/kg

2.860 2.790

trao ®æi

thøc ¨n

Tiªu chuÈn ¨n cña gμ con gièng Tam Hoμng vμ Sasso

Protein th«

%

18,63

15,34

Gμ Tam

Gμ Sasso

Mçi ngμy cho gμ ¨n 6 lÇn, mçi lÇn cçh Hoμng

nhau 2 tiÕng.

§¬n

1 - 35

1 - 21

Tiªu chuÈn

- L−îng thøc ¨n: L−îng thøc ¨n cho 1 con vÞ

ngμy tuæi ngμy tuæi

trong 1 ngμy ®ªm nh− sau: 1 ®Õn 10 ngμy N¨ng l−îng

Kcal/kg

2.800 2.800

tuæi: 6 - 10 g; 11 ®Õn 30 ngμy tuæi: 15 - 20 g; trao ®æi

31 ®Õn 60 ngμy tuæi: 30 - 40 g.

Protein th«

%

18,50

18,00

- N−íc uèng: Sau khi th¶ vμo cãt qu©y, cho X¬ th«

%

3,20

3,50 - 4,00

gμ nghØ 15 - 20 phót råi míi cho gμ uèng n−íc.

Canxi

1,00

1,00

Sau khi cho gμ uèng n−íc 2 - 3 giê míi cho gμ

Phètpho hÊp thu

0,70

0,50

¨n. Trong 3 - 5 ngμy ®Çu nªn pha thªm 5%

®−êng vμ 1 g vitamin C cho 2 - 3 lÝt n−íc cho gμ

Muèi

0,20

-

uèng ®Ó t¨ng søc ®Ò kh¸ng.

Lysin

1,05

0,90

§èi víi mét sè gièng gμ nh− Tam Hoμng, Methionin 0,44

0,40

Sasso, Kabir... tiªu chuÈn vÒ cç chÊt dinh Methionin + cyst

0,72

0,70

d−ìng ®Òu ph¶i cao h¬n so víi gμ néi. Trong 2

th¸ng ®Çu (60 ngμy tuæi), gμ con tuy ®−îc luyÖn Nguån: Kü thuËt nu«i gμ th¶ v−ên, Héi Ch¨n nu«i th¶ v−ên nh−ng chñ yÕu vÉn lμ ¨n thøc ¨n hçn ViÖt Nam, Nxb. N«ng nghiÖp, 1999.

hîp vμ ph¶i cho ¨n ®ñ no.

X©y dùng khÈu phÇn: tÊm g¹o: 35%; tÊm ng«: D−íi ®©y lμ tiªu chuÈn ¨n cña gμ con gièng 35%; kh« dÇu ®Ëu t−¬ng: 22%; bét c¸ (cã >50%

34

35

https://thuviensach.vn

ChÕ ®é dinh d−ìng ®¹t ®−îc Tam Hoμng (L−¬ng Ph−îng, 882, Giang Th«n) (gμ th¶ v−ên ë Trung Quèc) vμ gièng gμ Sasso Tªn

§¬n

1 - 30

31 - 60

(gμ th¶ v−ên cña Ph¸p) ®−îc nu«i réng r·i ë thøc ¨n

vÞ

ngμy tuæi ngμy tuæi

ViÖt Nam.

N¨ng l−îng Kcal/kg

2.860 2.790

trao ®æi

thøc ¨n

Tiªu chuÈn ¨n cña gμ con gièng Tam Hoμng vμ Sasso

Protein th«

%

18,63

15,34

Gμ Tam

Gμ Sasso

Mçi ngμy cho gμ ¨n 6 lÇn, mçi lÇn cçh Hoμng

nhau 2 tiÕng.

§¬n

1 - 35

1 - 21

Tiªu chuÈn

- L−îng thøc ¨n: L−îng thøc ¨n cho 1 con vÞ

ngμy tuæi ngμy tuæi

trong 1 ngμy ®ªm nh− sau: 1 ®Õn 10 ngμy N¨ng l−îng

Kcal/kg

2.800 2.800

tuæi: 6 - 10 g; 11 ®Õn 30 ngμy tuæi: 15 - 20 g; trao ®æi

31 ®Õn 60 ngμy tuæi: 30 - 40 g.

Protein th«

%

18,50

18,00

- N−íc uèng: Sau khi th¶ vμo cãt qu©y, cho X¬ th«

%

3,20

3,50 - 4,00

gμ nghØ 15 - 20 phót råi míi cho gμ uèng n−íc.

Canxi

1,00

1,00

Sau khi cho gμ uèng n−íc 2 - 3 giê míi cho gμ

Phètpho hÊp thu

0,70

0,50

¨n. Trong 3 - 5 ngμy ®Çu nªn pha thªm 5%

®−êng vμ 1 g vitamin C cho 2 - 3 lÝt n−íc cho gμ

Muèi

0,20

-

uèng ®Ó t¨ng søc ®Ò kh¸ng.

Lysin

1,05

0,90

§èi víi mét sè gièng gμ nh− Tam Hoμng, Methionin 0,44

0,40

Sasso, Kabir... tiªu chuÈn vÒ cç chÊt dinh Methionin + cyst

0,72

0,70

d−ìng ®Òu ph¶i cao h¬n so víi gμ néi. Trong 2

th¸ng ®Çu (60 ngμy tuæi), gμ con tuy ®−îc luyÖn Nguån: Kü thuËt nu«i gμ th¶ v−ên, Héi Ch¨n nu«i th¶ v−ên nh−ng chñ yÕu vÉn lμ ¨n thøc ¨n hçn ViÖt Nam, Nxb. N«ng nghiÖp, 1999.

hîp vμ ph¶i cho ¨n ®ñ no.

X©y dùng khÈu phÇn: tÊm g¹o: 35%; tÊm ng«: D−íi ®©y lμ tiªu chuÈn ¨n cña gμ con gièng 35%; kh« dÇu ®Ëu t−¬ng: 22%; bét c¸ (cã >50%

34

35

https://thuviensach.vn

protein): 5%; premix kho¸ng: 2%; premix vitamin: nghiÖp, giai ®o¹n nμy cÇn cho ¨n h¹n chÕ ®Ó gμ

1% sÏ b¶o ®¶m khÈu phÇn cã trªn 2.800 kcal kh«ng qu¸ bÐo, ¶nh h−ëng ®Õn kh¶ n¨ng ®Î

n¨ng l−îng trao ®æi/kg thøc ¨n vμ trªn 18% protein trøng ë giai ®o¹n sau.

®¸p øng nhu cÇu dinh d−ìng cña gμ con thuéc 2

Víi gμ b¸n ch¨n th¶ tù kiÕm thªm thøc ¨n gièng nμy.

trong thiªn nhiªn, thùc chÊt ®· lμ cho ¨n h¹n L−îng thøc ¨n hμng ngμy cho 1 gμ con lμ: chÕ. Tuy nhiªn, trong khÈu phÇn thøc ¨n cÇn TuÇn 1 (khèi l−îng c¬ thÓ 120 g): 13 g/ngμy/con; cho ¨n thªm thãc 49 - 51% (hoÆc ng« 34 - 36%), TuÇn 2 (khèi l−îng c¬ thÓ 250 g): 25 g/ngμy/con; kh« dÇu ®Ëu t−¬ng 14 - 16% b¶o ®¶m ®−îc TuÇn 3 (khèi l−îng c¬ thÓ 400 g): 34 g/ngμy/con.

2.800 - 2.900 kcal/kg vμ 13 - 14% protein th«.

Cã thÓ cho gμ ¨n thªm rau xanh röa s¹ch, T¨ng c−êng cho gμ ¨n thªm rau xanh röa s¹ch, th¸i nhá ®Ó cung cÊp thªm vitamin. G©y giun, th¸i nhá.

mèi ngoμi s©n cho gμ ¨n thªm ®Ó t¨ng c−êng b) kü thuËt ch¨n nu«i gμ giß chÊt ®¹m.

Sau khi gμ con ®−îc 2 th¸ng tuæi, cã thÓ

§èi víi gμ nhËp néi th¶ v−ên kh«ng x«ng ph©n biÖt ®−îc trèng m¸i, cÇn chän läc nh÷ng x¸o nh− gμ néi nªn tiªu chuÈn ¨n ph¶i b¶o ®¶m gμ m¸i vμ gμ trèng kháe m¹nh, ph¸t triÓn tèt chÊt l−îng cao h¬n vμ c¬ cÊu thμnh phÇn thøc gi÷ l¹i víi tû lÖ 8 - 10 m¸i/1 trèng ®Ó x©y dùng

¨n còng phong phó h¬n.

®μn gμ hËu bÞ. Nu«i riªng trèng, m¸i ®Ó cã chÕ

Tiªu chuÈn ¨n cña gμ Tam Hoμng, gμ Sasso

®é ¨n hîp lý.

b¸n ch¨n th¶ (giai ®o¹n hËu bÞ) Gμ giß dÔ nhiÔm bÖnh ký sinh trïng, lóc Tiªu

§¬n

6 - 14

15 - 20

nμy l¹i ®−îc ra vμo s©n ch¬i nªn dÔ m¾c bÖnh.

chuÈn

vÞ

tuÇn tuæi

tuÇn tuæi

CÇn ®Þnh kú phßng bÖnh b»ng cç lo¹i thuèc tÈy NLT§

Kcal/kg 2.700 - 2.800 2.700 - 2.800

giun s¸n. N¬i cho gμ ¨n uèng vμ ngñ ®ªm cÇn Protein th«

%

16 - 17

15 - 16

tho¸ng m¸t, chÊt ®én chuång kh« r¸o, r¶i dμy 15 - 20 cm. Thêi gian nu«i gμ thÞt lμ 3 th¸ng X¬ th«

%

3,70

3,90

(61 ®Õn 140 hoÆc 150 ngμy tuæi). §èi víi gμ c«ng Canxi % 1,00

1,00

36

37

https://thuviensach.vn

protein): 5%; premix kho¸ng: 2%; premix vitamin: nghiÖp, giai ®o¹n nμy cÇn cho ¨n h¹n chÕ ®Ó gμ

1% sÏ b¶o ®¶m khÈu phÇn cã trªn 2.800 kcal kh«ng qu¸ bÐo, ¶nh h−ëng ®Õn kh¶ n¨ng ®Î

n¨ng l−îng trao ®æi/kg thøc ¨n vμ trªn 18% protein trøng ë giai ®o¹n sau.

®¸p øng nhu cÇu dinh d−ìng cña gμ con thuéc 2

Víi gμ b¸n ch¨n th¶ tù kiÕm thªm thøc ¨n gièng nμy.

trong thiªn nhiªn, thùc chÊt ®· lμ cho ¨n h¹n L−îng thøc ¨n hμng ngμy cho 1 gμ con lμ: chÕ. Tuy nhiªn, trong khÈu phÇn thøc ¨n cÇn TuÇn 1 (khèi l−îng c¬ thÓ 120 g): 13 g/ngμy/con; cho ¨n thªm thãc 49 - 51% (hoÆc ng« 34 - 36%), TuÇn 2 (khèi l−îng c¬ thÓ 250 g): 25 g/ngμy/con; kh« dÇu ®Ëu t−¬ng 14 - 16% b¶o ®¶m ®−îc TuÇn 3 (khèi l−îng c¬ thÓ 400 g): 34 g/ngμy/con.

2.800 - 2.900 kcal/kg vμ 13 - 14% protein th«.

Cã thÓ cho gμ ¨n thªm rau xanh röa s¹ch, T¨ng c−êng cho gμ ¨n thªm rau xanh röa s¹ch, th¸i nhá ®Ó cung cÊp thªm vitamin. G©y giun, th¸i nhá.

mèi ngoμi s©n cho gμ ¨n thªm ®Ó t¨ng c−êng b) kü thuËt ch¨n nu«i gμ giß chÊt ®¹m.

Sau khi gμ con ®−îc 2 th¸ng tuæi, cã thÓ

§èi víi gμ nhËp néi th¶ v−ên kh«ng x«ng ph©n biÖt ®−îc trèng m¸i, cÇn chän läc nh÷ng x¸o nh− gμ néi nªn tiªu chuÈn ¨n ph¶i b¶o ®¶m gμ m¸i vμ gμ trèng kháe m¹nh, ph¸t triÓn tèt chÊt l−îng cao h¬n vμ c¬ cÊu thμnh phÇn thøc gi÷ l¹i víi tû lÖ 8 - 10 m¸i/1 trèng ®Ó x©y dùng

¨n còng phong phó h¬n.

®μn gμ hËu bÞ. Nu«i riªng trèng, m¸i ®Ó cã chÕ

Tiªu chuÈn ¨n cña gμ Tam Hoμng, gμ Sasso

®é ¨n hîp lý.

b¸n ch¨n th¶ (giai ®o¹n hËu bÞ) Gμ giß dÔ nhiÔm bÖnh ký sinh trïng, lóc Tiªu

§¬n

6 - 14

15 - 20

nμy l¹i ®−îc ra vμo s©n ch¬i nªn dÔ m¾c bÖnh.

chuÈn

vÞ

tuÇn tuæi

tuÇn tuæi

CÇn ®Þnh kú phßng bÖnh b»ng cç lo¹i thuèc tÈy NLT§

Kcal/kg 2.700 - 2.800 2.700 - 2.800

giun s¸n. N¬i cho gμ ¨n uèng vμ ngñ ®ªm cÇn Protein th«

%

16 - 17

15 - 16

tho¸ng m¸t, chÊt ®én chuång kh« r¸o, r¶i dμy 15 - 20 cm. Thêi gian nu«i gμ thÞt lμ 3 th¸ng X¬ th«

%

3,70

3,90

(61 ®Õn 140 hoÆc 150 ngμy tuæi). §èi víi gμ c«ng Canxi % 1,00

1,00

36

37

https://thuviensach.vn

Phètpho

Mçi tuÇn nªn c©n kiÓm tra khèi l−îng c¬

% 0,66 0,66

hÊp thu

thÓ gμ, nÕu khèi l−îng cao h¬n khèi l−îng Lysin % 0,75

0,70

chuÈn th× gi¶m bít l−îng thøc ¨n thªm. Ng−îc Methionin %

0,34

0,32

l¹i, nÕu khèi l−îng cña gμ thÊp h¬n khèi l−îng quy ®Þnh th× ph¶i t¨ng l−îng thøc ¨n cho ¨n T−¬ng øng víi tiªu chuÈn trªn, thªm. §èi víi gμ Tam Hoμng vμ Sasso, khi khÈu phÇn dù kiÕn nh− sau: chuyÓn sang giai ®o¹n chuÈn bÞ ®Î trøng th×

6 - 14 tuÇn tuæi

15 - 20 tuÇn tuæi

khèi l−îng tiªu chuÈn ®èi víi gμ trèng ph¶i ®¹t Tû

Tû

2.000 g vμ gμ m¸i 1.640 g. L−îng thøc ¨n ®−îc Thøc

NLT§ Protein

NLT§ Protein

lÖ

lÖ

¨n

(kcal/kg)

(%)

(kcal/kg)

(%)

quy ®Þnh nh− sau:

(%)

(%)

Thãc 40 1.089,20

2,960

40 1.089,20 2,960

L−îng ¨n h»ng ngμy (g/con/1 ngμy ®ªm) Ng« 24

810,24

2,232

25 844,00 2,325

L−îng

L−îng

Khèi

Khèi

C¸m 13

336,44

1,703

14 362,32 1,834

¨n

¨n

l−îng

l−îng

TuÇn

1 ngμy TuÇn

1 ngμy

Kh« dÇu

gμ (g)

gμ (g)

15

447,30 6,375 15 447,30 6,375

tuæi

®ªm (g) tuæi

®ªm (g)

®Ëu t−¬ng

♂

♀

♂

♀

♂

♀

♂

♀

Bét c¸

6 169,62 3,210 4

113,08 2,140

50% ®¹m

7 580 530

46

42

14

1.360 1.210 70

63

Kho¸ng

1 - -

1

- -

8 680 630

49

46

15

1.450 1.280 73

65

Premix

1 - -

1

- -

vitamin

9 820 740

53

53

16

1.560 1.360 77

69

Gμ nu«i th¶ tù kiÕm thøc ¨n thªm. L−îng 10 910 850

56

53

17 1.650 1.430 81

72

thøc ¨n kiÕm ®−îc thªm nhiÒu hay Ýt tïy thuéc 11 1.050 950

59

56

18 1.760 1.500 86

75

møc ®é phong phó vÒ c«n trïng vμ rau cá trªn 12 1.160 1.030 62

59

19 1.800 1.570 89

78

s©n, do ®ã l−îng thøc ¨n h»ng ngμy cã thÓ gi¶m 20 - 30% hoÆc nhiÒu h¬n.

13 1.260 1.130 66

61

20 2.000 1.640 94

81

38

39

https://thuviensach.vn

Phètpho

Mçi tuÇn nªn c©n kiÓm tra khèi l−îng c¬

% 0,66 0,66

hÊp thu

thÓ gμ, nÕu khèi l−îng cao h¬n khèi l−îng Lysin % 0,75

0,70

chuÈn th× gi¶m bít l−îng thøc ¨n thªm. Ng−îc Methionin %

0,34

0,32

l¹i, nÕu khèi l−îng cña gμ thÊp h¬n khèi l−îng quy ®Þnh th× ph¶i t¨ng l−îng thøc ¨n cho ¨n T−¬ng øng víi tiªu chuÈn trªn, thªm. §èi víi gμ Tam Hoμng vμ Sasso, khi khÈu phÇn dù kiÕn nh− sau: chuyÓn sang giai ®o¹n chuÈn bÞ ®Î trøng th×

6 - 14 tuÇn tuæi

15 - 20 tuÇn tuæi

khèi l−îng tiªu chuÈn ®èi víi gμ trèng ph¶i ®¹t Tû

Tû

2.000 g vμ gμ m¸i 1.640 g. L−îng thøc ¨n ®−îc Thøc

NLT§ Protein

NLT§ Protein

lÖ

lÖ

¨n

(kcal/kg)

(%)

(kcal/kg)

(%)

quy ®Þnh nh− sau:

(%)

(%)

Thãc 40 1.089,20

2,960

40 1.089,20 2,960

L−îng ¨n h»ng ngμy (g/con/1 ngμy ®ªm) Ng« 24

810,24

2,232

25 844,00 2,325

L−îng

L−îng

Khèi

Khèi

C¸m 13

336,44

1,703

14 362,32 1,834

¨n

¨n

l−îng

l−îng

TuÇn

1 ngμy TuÇn

1 ngμy

Kh« dÇu

gμ (g)

gμ (g)

15

447,30 6,375 15 447,30 6,375

tuæi

®ªm (g) tuæi

®ªm (g)

®Ëu t−¬ng

♂

♀

♂

♀

♂

♀

♂

♀

Bét c¸

6 169,62 3,210 4

113,08 2,140

50% ®¹m

7 580 530

46

42

14

1.360 1.210 70

63

Kho¸ng

1 - -

1

- -

8 680 630

49

46

15

1.450 1.280 73

65

Premix

1 - -

1

- -

vitamin

9 820 740

53

53

16

1.560 1.360 77

69

Gμ nu«i th¶ tù kiÕm thøc ¨n thªm. L−îng 10 910 850

56

53

17 1.650 1.430 81

72

thøc ¨n kiÕm ®−îc thªm nhiÒu hay Ýt tïy thuéc 11 1.050 950

59

56

18 1.760 1.500 86

75

møc ®é phong phó vÒ c«n trïng vμ rau cá trªn 12 1.160 1.030 62

59

19 1.800 1.570 89

78

s©n, do ®ã l−îng thøc ¨n h»ng ngμy cã thÓ gi¶m 20 - 30% hoÆc nhiÒu h¬n.

13 1.260 1.130 66

61

20 2.000 1.640 94

81

38

39

https://thuviensach.vn

Giai ®o¹n nμy cÇn cho gμ ¨n thªm rau xanh, KhÈu phÇn c¬ së

§¬n

röa s¹ch th¸i nhá.

Tªn thøc ¨n

Bét

vÞ

Ng« Thãc khoai kh«

c) Kü thuËt ch¨n nu«i gμ ®Î

1 2

3

4

5

Sau 5 th¸ng tuæi, tæ chøc tiªm phßng vμ

Ng« %

40,5

-

-

chän läc nh÷ng gμ m¸i kháe m¹nh, nhanh nhÑn, Thãc %

-

29,5

-

®ång nhÊt mμu l«ng, xoang bông réng, mμo Bét cñ

%

-

-

27,5

t−¬i. Gμ trèng ch©n kháe, hïng dòng. Tû lÖ

TÊm %

10

25

25

trèng m¸i ®èi víi gμ Ri, gμ Ai CËp lμ 1/10. Víi C¸m lo¹i 1

%

20

15

15

cç gièng gμ kiªm dông thÞt trøng nh− MÝa, Hå, Tam Hoμng, Sasso, Kabir, tû lÖ nμy lμ 1/6 - 8

Kh« dÇu l¹c

%

7

16

15

(1 trèng/6 - 8 con m¸i). MËt ®é nhèt 4 - 5 con/1 m2

Kh« ®Ëu t−¬ng % 7 -

-

nÒn chuång. Bè trÝ 1 æ ®Î cho 4 - 5 gμ m¸i. Hμng Bét c¸

% 4 3

6

(50% protein)

tuÇn thay ®Öm lãt æ, mçi ngμy nhÆt trøng 4 lÇn.

Bét sß

%

5

5

5

Gμ m¸i giai ®o¹n chuÈn bÞ ®Î ph¶i cho ¨n no,

®ñ chÊt dinh d−ìng. Buæi chiÒu, tr−íc khi cho Premix vitamin

%

1

1

1

gμ vμo chuång, diÒu gμ ph¶i c¨ng.

Muèi %

0,5

0,5

0,5

§èi víi gμ b¸n ch¨n th¶, n¨ng l−îng trao Rau xanh, bÌo

%

5

5

5

®æi trong khÈu phÇn ph¶i b¶o ®¶m 2.700 - 2.800

ChÕ ®é dinh

d−ìng ®¹t ®−îc

kcal/kg thøc ¨n vμ tû lÖ protein 15 - 16% lμ ®¸p N¨ng l−îng

øng ®−îc nhu cÇu dinh d−ìng. §èi víi gμ m¸i trao ®æi (kcal/kg

2.725 2.512

2.577

®Î vμ gμ trèng dïng nh¶y m¸i, nªn cho ¨n thøc ¨n)

thªm thãc mäc mÇm v× thãc mäc mÇm cã nhiÒu Protein %

15,73 15,49

15,34

vitamin A, D, E cã tç dông tèt cho sinh s¶n.

Tiªu chuÈn ¨n vμ khÈu phÇn cña gμ néi (Ri, Nguån: Kü thuËt ch¨n nu«i gμ th¶ v−ên trong gia MÝa, Hå...).

®×nh, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, 1999.

40

41

https://thuviensach.vn

Giai ®o¹n nμy cÇn cho gμ ¨n thªm rau xanh, KhÈu phÇn c¬ së

§¬n

röa s¹ch th¸i nhá.

Tªn thøc ¨n

Bét

vÞ

Ng« Thãc khoai kh«

c) Kü thuËt ch¨n nu«i gμ ®Î

1 2

3

4

5

Sau 5 th¸ng tuæi, tæ chøc tiªm phßng vμ

Ng« %

40,5

-

-

chän läc nh÷ng gμ m¸i kháe m¹nh, nhanh nhÑn, Thãc %

-

29,5

-

®ång nhÊt mμu l«ng, xoang bông réng, mμo Bét cñ

%

-

-

27,5

t−¬i. Gμ trèng ch©n kháe, hïng dòng. Tû lÖ

TÊm %

10

25

25

trèng m¸i ®èi víi gμ Ri, gμ Ai CËp lμ 1/10. Víi C¸m lo¹i 1

%

20

15

15

cç gièng gμ kiªm dông thÞt trøng nh− MÝa, Hå, Tam Hoμng, Sasso, Kabir, tû lÖ nμy lμ 1/6 - 8

Kh« dÇu l¹c

%

7

16

15

(1 trèng/6 - 8 con m¸i). MËt ®é nhèt 4 - 5 con/1 m2

Kh« ®Ëu t−¬ng % 7 -

-

nÒn chuång. Bè trÝ 1 æ ®Î cho 4 - 5 gμ m¸i. Hμng Bét c¸

% 4 3

6

(50% protein)

tuÇn thay ®Öm lãt æ, mçi ngμy nhÆt trøng 4 lÇn.

Bét sß

%

5

5

5

Gμ m¸i giai ®o¹n chuÈn bÞ ®Î ph¶i cho ¨n no,

®ñ chÊt dinh d−ìng. Buæi chiÒu, tr−íc khi cho Premix vitamin

%

1

1

1

gμ vμo chuång, diÒu gμ ph¶i c¨ng.

Muèi %

0,5

0,5

0,5

§èi víi gμ b¸n ch¨n th¶, n¨ng l−îng trao Rau xanh, bÌo

%

5

5

5

®æi trong khÈu phÇn ph¶i b¶o ®¶m 2.700 - 2.800

ChÕ ®é dinh

d−ìng ®¹t ®−îc

kcal/kg thøc ¨n vμ tû lÖ protein 15 - 16% lμ ®¸p N¨ng l−îng

øng ®−îc nhu cÇu dinh d−ìng. §èi víi gμ m¸i trao ®æi (kcal/kg

2.725 2.512

2.577

®Î vμ gμ trèng dïng nh¶y m¸i, nªn cho ¨n thøc ¨n)

thªm thãc mäc mÇm v× thãc mäc mÇm cã nhiÒu Protein %

15,73 15,49

15,34

vitamin A, D, E cã tç dông tèt cho sinh s¶n.

Tiªu chuÈn ¨n vμ khÈu phÇn cña gμ néi (Ri, Nguån: Kü thuËt ch¨n nu«i gμ th¶ v−ên trong gia MÝa, Hå...).

®×nh, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, 1999.

40

41

https://thuviensach.vn

Gμ nhËp néi, nhu cÇu dinh d−ìng cao h¬n.

L−îng ¨n h»ng ngμy cho mét gμ m¸i Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Tam Hoμng (dßng

Giang th«n) nh− sau:

Tû lÖ

%

40 - 50

50 - 55 60 - 65 65 - 80

®Î

Tiªu

§¬n Giai ®o¹n ®Î Giai ®o¹n chuÈn

vÞ

(®«ng xu©n)

®Î (hÌ)

Møc g/con/ngμy110 - 120125 - 130 140 145

¨n

NLT§ Kcal/kg 2.750

2.750

§¹m th«

%

17,50

19,00

Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Sasso

Mì th«

%

3,70

3,30

Gμ ®Î

Gμ ®Î

Gμ

Canxi % 3,00

3,20

TiÓu

§¬n giai ®o¹n I giai ®o¹n II trèng chuÈn

vÞ

(20 - 28

(20 - 28

Phètpho

gièng

% 0,60 0,62

tuÇn tuæi) tuÇn tuæi)

tæng sè

NLT§ Kcal/kg

2.700

2.700 2.700

Phètpho

% 0,40 0,40

hÊp thu

§¹m th«

%

16,00

15,50

12,00

Lysin % 0,86

0,96

Canxi % 3,50 4,00 0,90

Methionin %

0,43

0,48

Phètpho % 0,45

0,40 0,35

X¬

%

3 - 4

3 - 4

3 - 4

Met +

% 0,65 0,69

Cystin

Methionin

% 0,36 0,34 0,24

Muèi % 0,20 0,20

Met + Cystin

%

0,65

0,60

0,45

Cl % 0,15 0,15

Lysin % 0,77 0,72

0,696

42

43

https://thuviensach.vn

Gμ nhËp néi, nhu cÇu dinh d−ìng cao h¬n.

L−îng ¨n h»ng ngμy cho mét gμ m¸i Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Tam Hoμng (dßng

Giang th«n) nh− sau:

Tû lÖ

%

40 - 50

50 - 55 60 - 65 65 - 80

®Î

Tiªu

§¬n Giai ®o¹n ®Î Giai ®o¹n chuÈn

vÞ

(®«ng xu©n)

®Î (hÌ)

Møc g/con/ngμy110 - 120125 - 130 140 145

¨n

NLT§ Kcal/kg 2.750

2.750

§¹m th«

%

17,50

19,00

Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Sasso

Mì th«

%

3,70

3,30

Gμ ®Î

Gμ ®Î

Gμ

Canxi % 3,00

3,20

TiÓu

§¬n giai ®o¹n I giai ®o¹n II trèng chuÈn

vÞ

(20 - 28

(20 - 28

Phètpho

gièng

% 0,60 0,62

tuÇn tuæi) tuÇn tuæi)

tæng sè

NLT§ Kcal/kg

2.700

2.700 2.700

Phètpho

% 0,40 0,40

hÊp thu

§¹m th«

%

16,00

15,50

12,00

Lysin % 0,86

0,96

Canxi % 3,50 4,00 0,90

Methionin %

0,43

0,48

Phètpho % 0,45

0,40 0,35

X¬

%

3 - 4

3 - 4

3 - 4

Met +

% 0,65 0,69

Cystin

Methionin

% 0,36 0,34 0,24

Muèi % 0,20 0,20

Met + Cystin

%

0,65

0,60

0,45

Cl % 0,15 0,15

Lysin % 0,77 0,72

0,696

42

43

https://thuviensach.vn

Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Kabir Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Ai CËp Gμ th−¬ng

Gμ hËu bÞ Gμ ®Î pha 1Gμ ®Î pha 2

Gμ gièng

TiÓu

§¬n

phÈm

(18 - 21

(22 - 42

(> 42 tuÇn

chuÈn

vÞ

Tiªu

§¬n

tuÇn tuæi) tuÇn tuæi)

tuæi)

TiÒn ®Î §Î pha 1 §Î pha 2

chuÈn

vÞ

0 - 4 5 - 9

(127 - 161 (162 - 245 (246 - 490 tuÇn tuÇn NLT§

Kcal/kg

2.750 2.750 2.750

ngμy

ngμy

ngμy

tuæi tuæi

tuæi)

tuæi)

tuæi)

Protein th«

% 17,00 18,0 17,0

Canxi

% 2,70 0,35 0,35

NLT§ Kcal/kg

2.850 2.900 2.850

2.950 3.050

Phètpho

% 0,75 0,85 0,85

Protein

% 18,00 17,50 17,00

21,50 19,00

th«

Methionin

% 0,40 0,42 0,42

X¬ th«

%

4,00

4,10 4,20

3,20 3,40

Lysin

% 1,00 1,10 1,10

Mì th«

%

3,40

3,40 3,20

4,00 3,70

Nguån: Chuyªn san ch¨n nu«i gia cÇm, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, 1999.

Canxi % 2,75 3,95 4,10

1,02 1,01

d) Kü thuËt nu«i gμ thÞt

Phèt pho

% 0,45 0,42 0,42

0,42 0,41

hÊp thu

Ngoμi l−îng thøc ¨n tù kiÕm ®−îc ë v−ên ch¨n th¶, gμ cÇn ®−îc cho ¨n bæ sung, ¨n no Lysin % 0,95 0,90 0,85

1,05 1,01

th× míi mau lín.

Methionin

% 0,45 0,40 0,38

0,51 0,48

Gμ nu«i thÞt t¨ng träng nhanh, trao ®æi chÊt cao, cÇn nhiÒu oxy kÌm theo thë th¶i nhiÒu Muèi % 0,41 0,41 0,40

0,37 0,30

th¸n khÝ CO , ngoμi ra cßn cã cç lo¹i khÝ NH , 2

3

ME/Protein

158 166 168

137

160

H S, CH , CO bèc ra tõ ph©n vμ chÊt ®én 2

4

2

chuång nªn chuång cÇn cã hÖ thèng qu¹t.

Nguån: XÝ nghiÖp gμ gièng Ch©u Thμnh.

- Yªu cÇu vÒ chÕ ®é th«ng khÝ trong chuång: 44

45

https://thuviensach.vn

Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Kabir Tiªu chuÈn dinh d−ìng cho gμ Ai CËp Gμ th−¬ng

Gμ hËu bÞ Gμ ®Î pha 1Gμ ®Î pha 2

Gμ gièng

TiÓu

§¬n

phÈm

(18 - 21

(22 - 42

(> 42 tuÇn

chuÈn

vÞ

Tiªu

§¬n

tuÇn tuæi) tuÇn tuæi)

tuæi)

TiÒn ®Î §Î pha 1 §Î pha 2

chuÈn

vÞ

0 - 4 5 - 9

(127 - 161 (162 - 245 (246 - 490 tuÇn tuÇn NLT§

Kcal/kg

2.750 2.750 2.750

ngμy

ngμy

ngμy

tuæi tuæi

tuæi)

tuæi)

tuæi)

Protein th«

% 17,00 18,0 17,0

Canxi

% 2,70 0,35 0,35

NLT§ Kcal/kg

2.850 2.900 2.850

2.950 3.050

Phètpho

% 0,75 0,85 0,85

Protein

% 18,00 17,50 17,00

21,50 19,00

th«

Methionin

% 0,40 0,42 0,42

X¬ th«

%

4,00

4,10 4,20

3,20 3,40

Lysin

% 1,00 1,10 1,10

Mì th«

%

3,40

3,40 3,20

4,00 3,70

Nguån: Chuyªn san ch¨n nu«i gia cÇm, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, 1999.

Canxi % 2,75 3,95 4,10

1,02 1,01

d) Kü thuËt nu«i gμ thÞt

Phèt pho

% 0,45 0,42 0,42

0,42 0,41

hÊp thu

Ngoμi l−îng thøc ¨n tù kiÕm ®−îc ë v−ên ch¨n th¶, gμ cÇn ®−îc cho ¨n bæ sung, ¨n no Lysin % 0,95 0,90 0,85

1,05 1,01

th× míi mau lín.

Methionin

% 0,45 0,40 0,38

0,51 0,48

Gμ nu«i thÞt t¨ng träng nhanh, trao ®æi chÊt cao, cÇn nhiÒu oxy kÌm theo thë th¶i nhiÒu Muèi % 0,41 0,41 0,40

0,37 0,30

th¸n khÝ CO , ngoμi ra cßn cã cç lo¹i khÝ NH , 2

3

ME/Protein

158 166 168

137

160

H S, CH , CO bèc ra tõ ph©n vμ chÊt ®én 2

4

2

chuång nªn chuång cÇn cã hÖ thèng qu¹t.

Nguån: XÝ nghiÖp gμ gièng Ch©u Thμnh.

- Yªu cÇu vÒ chÕ ®é th«ng khÝ trong chuång: 44

45

https://thuviensach.vn

L−îng khÝ l−u th«ng C¸m 5 129,3

0,655

7 181,2

0,917

(m3/giê/1 kg khèi l−îng sèng) Kh« l¹c

18

562,0

8,172

18

562,0

8,172

Bét c¸

7

197,9

3,745

8

226,2

4,280

TuÇn tuæi Mïa ®«ng Mïa xu©n - thu Mïa hÌ

Rau xanh

4

9,4

0,084

-

-

-

1 - 2

1,1

2,4

14,0

Kho¸ng

2 - - 2 - -

3 - 5

1,1

1,7

9,1

Premix

6 - 8

1,4

4,6

6,6

1 - - 1 - -

vitamin

Sau 8 tuÇn

1,3

4,3

6,3

Muèi 0,5 -

- 0,5 -

-

ChÕ ®é dinh d−ìng ®¹t ®−îc

Yªu cÇu vÒ ®é Èm: Trong 2 tuÇn ®Çu, ®é Èm 2.915

18,51

3.005

19,32

kh«ng khÝ t−¬ng ®èi lμ 60 - 75%, sau ®ã gi¶m cßn 55 - 70%, b×nh qu©n 65%.

§èi víi gμ thÞt, ¸p dông ph−¬ng ch©m "cïng

- Nång ®é khÝ ®éc cho phÐp trong chuång vμo cïng ra". ChØ nhËn gμ con ë cç c¬ së cung gμ: l−îng CO tèi ®a kh«ng qu¸ 0,1%; l−îng NH

2

3

cÊp gμ gièng s¹ch bÖnh. Nu«i xong mét løa, tèi ®a kh«ng qu¸ 0,01%; l−îng H S tèi ®a kh«ng 2

xuÊt b¸n, tÈy uÕ chuång tr¹i, ®Ó trèng mét qu¸ 0,01% so víi kh«ng khÝ trong chuång gμ.

thêi gian råi míi nu«i løa khç (chÕ ®é tiªm KhÈu phÇn thøc ¨n nu«i gμ thÞt phßng gμ cç giai ®o¹n, xem môc 4).

(61 - 150 ngμy tuæi)

3. Qu¶n lý dÞch vμ vÖ sinh chuång tr¹i,

dông cô ch¨n nu«i

Gμ Tam Hoμng,

Gμ néi

gμ Sasso

- Chän gμ gièng: ChØ chän gμ ë nh÷ng c¬ së Nguyªn

liÖu

gièng tèt, kháe m¹nh, nhanh nhÑn, cã lý lÞch râ Tû lÖ NLT§ Protein Tû lÖ NLT§ Protein rμng ®Ó nu«i. T×m hiÓu ®Ó biÕt gμ gièng ®· ®−îc (%)

(Kcal/kg)

(%)

(%) (Kcal/kg)

(%)

tiªm phßng nh÷ng bÖnh g×.

NLT§ 42,5

1.434,8 3,953 42,5

1.434,8

3,953

- T©n ®¸o: Gμ míi mua vÒ ph¶i nhèt riªng, TÊm g¹o

20

581,2

1,900

21

601,1

1,995

cçh xa khu vùc trang tr¹i ®ang nu«i, cho uèng 46

47

https://thuviensach.vn

L−îng khÝ l−u th«ng C¸m 5 129,3

0,655

7 181,2

0,917

(m3/giê/1 kg khèi l−îng sèng) Kh« l¹c

18

562,0

8,172

18

562,0

8,172

Bét c¸

7

197,9

3,745

8

226,2

4,280

TuÇn tuæi Mïa ®«ng Mïa xu©n - thu Mïa hÌ

Rau xanh

4

9,4

0,084

-

-

-

1 - 2

1,1

2,4

14,0

Kho¸ng

2 - - 2 - -

3 - 5

1,1

1,7

9,1

Premix

6 - 8

1,4

4,6

6,6

1 - - 1 - -

vitamin

Sau 8 tuÇn

1,3

4,3

6,3

Muèi 0,5 -

- 0,5 -

-

ChÕ ®é dinh d−ìng ®¹t ®−îc

Yªu cÇu vÒ ®é Èm: Trong 2 tuÇn ®Çu, ®é Èm 2.915

18,51

3.005

19,32

kh«ng khÝ t−¬ng ®èi lμ 60 - 75%, sau ®ã gi¶m cßn 55 - 70%, b×nh qu©n 65%.

§èi víi gμ thÞt, ¸p dông ph−¬ng ch©m "cïng

- Nång ®é khÝ ®éc cho phÐp trong chuång vμo cïng ra". ChØ nhËn gμ con ë cç c¬ së cung gμ: l−îng CO tèi ®a kh«ng qu¸ 0,1%; l−îng NH

2

3

cÊp gμ gièng s¹ch bÖnh. Nu«i xong mét løa, tèi ®a kh«ng qu¸ 0,01%; l−îng H S tèi ®a kh«ng 2

xuÊt b¸n, tÈy uÕ chuång tr¹i, ®Ó trèng mét qu¸ 0,01% so víi kh«ng khÝ trong chuång gμ.

thêi gian råi míi nu«i løa khç (chÕ ®é tiªm KhÈu phÇn thøc ¨n nu«i gμ thÞt phßng gμ cç giai ®o¹n, xem môc 4).

(61 - 150 ngμy tuæi)

3. Qu¶n lý dÞch vμ vÖ sinh chuång tr¹i,

dông cô ch¨n nu«i

Gμ Tam Hoμng,

Gμ néi

gμ Sasso

- Chän gμ gièng: ChØ chän gμ ë nh÷ng c¬ së Nguyªn

liÖu

gièng tèt, kháe m¹nh, nhanh nhÑn, cã lý lÞch râ Tû lÖ NLT§ Protein Tû lÖ NLT§ Protein rμng ®Ó nu«i. T×m hiÓu ®Ó biÕt gμ gièng ®· ®−îc (%)

(Kcal/kg)

(%)

(%) (Kcal/kg)

(%)

tiªm phßng nh÷ng bÖnh g×.

NLT§ 42,5

1.434,8 3,953 42,5

1.434,8

3,953

- T©n ®¸o: Gμ míi mua vÒ ph¶i nhèt riªng, TÊm g¹o

20

581,2

1,900

21

601,1

1,995

cçh xa khu vùc trang tr¹i ®ang nu«i, cho uèng 46

47

https://thuviensach.vn

n−íc cã pha thuèc bæ trong vßng 10 ngμy. Khi

 Thu gom ph©n gμ, chÊt ®én chuång vμo n¬i thÊy gμ t©n ®¸o vÉn kháe m¹nh míi ®−îc nhËp quy ®Þnh vμ ñ kü ®Ó diÖt mÇm bÖnh.

chóng vμo ®μn gμ cò.

 QuÐt rç bôi, m¹ng nhÖn, cä röa s¹ch nÒn, VÖ sinh chuång tr¹i, v−ên ch¨n th¶ vμ dông t−êng, rÌm che, dông cô ch¨n nu«i, råi s¸t trïng cô ch¨n nu«i:

b»ng cç chÊt khö trïng. Che rÌm kÝn chuång,

+ Tr−íc khi nu«i, cÇn chó ý vÖ sinh tiªu ®éc cÊm ng−êi qua l¹i. §Ó trèng chuång 7 - 10 ngμy chuång gμ, khu vùc quanh chuång, s©n ch¬i, chÊt míi nu«i løa khç.

 Cμy xíi, tiªu ®éc s©n ch¬i.

®én chuång, m¸ng ¨n, m¸ng uèng, cÇu gμ ®Ëu, æ

+ VÖ sinh thøc ¨n, n−íc uèng: Thøc ¨n vμ

®Î... Sau khi tiªu ®éc 2 - 3 ngμy, chuång kh« r¸o n−íc uèng ph¶i s¹ch, ®−îc kiÓm nghiÖm nh−

míi th¶ gμ vμo nu«i.

®· nªu ë trªn. H»ng ngμy röa s¹ch m¸ng ¨n,

+ Chuång nhèt gμ ph¶i lu«n kh« r¸o, s¹ch m¸ng uèng.

sÏ, tho¸ng m¸t vÒ mïa hÌ, Êm ¸p vÒ mïa ®«ng.

B¶o ®¶m thøc ¨n ®¹t chÊt l−îng, kh«ng Èm

+ S©n th¶ gμ kh« r¸o, cã hμng rμo bao quanh, mèc. N−íc uèng cÇn ®−îc thay h»ng ngμy.

dåi dμo rau cá.

+ Cç biÖn ph¸p khö trïng: Ph¬i m¸ng ¨n,

+ ChÊt ®én chuång ph¶i kh« r¸o, ph¶i ®−îc m¸ng uèng, dông cô ch¨n nu«i, chÊt ®én chuång, ph¬i kh« vμ tÈy uÕ tr−íc khi r¶i vμo chuång.

nguyªn liÖu thøc ¨n d−íi ¸nh n¾ng mÆt trêi.

+ æ ®Î ®Æt ë n¬i cao r¸o, yªn tÜnh. Mçi tuÇn

+ S¸t trïng cç dông cô ch¨n nu«i, dông cô thay chÊt ®én æ mét lÇn.

thó y b»ng n−íc s«i.

+ §Þnh kú quÐt ph©n, thay ®én chuång, r¾c

+ §èt "®èng dÊm" thãc lÐp, trÊu, bå kÕt...

v«i bét vμo nh÷ng n¬i Èm −ít, quÐt v«i chuång,

®Ó hun khãi vμo chuång (chó ý ®Ò phßng háa lu©n phiªn s©n th¶ gμ, phun thuèc trÞ muçi, ho¹n).

mß, m¹t, chuét bä... Ph©n gμ, chÊt ®én chuång

+ R¾c v«i bét xung quanh chuång nu«i, s©n ph¶i ®−îc gom vμo n¬i quy ®Þnh vμ ñ kü ®Ó diÖt ch¬i hoÆc cç n¬i Èm −ít trong chuång.

mÇm bÖnh.

+ Sö dông cç hãa chÊt s¸t trïng: cloramin,

+ Sau mçi ®ît nu«i, cÇn lμm vÖ sinh theo lodin, crezyl... ®Ó s¸t trïng chuång nu«i, dông tr×nh tù nh− sau:

cô ch¨n nu«i vμ cç khu vùc quanh chuång.

48

49

https://thuviensach.vn

n−íc cã pha thuèc bæ trong vßng 10 ngμy. Khi

 Thu gom ph©n gμ, chÊt ®én chuång vμo n¬i thÊy gμ t©n ®¸o vÉn kháe m¹nh míi ®−îc nhËp quy ®Þnh vμ ñ kü ®Ó diÖt mÇm bÖnh.

chóng vμo ®μn gμ cò.

 QuÐt rç bôi, m¹ng nhÖn, cä röa s¹ch nÒn, VÖ sinh chuång tr¹i, v−ên ch¨n th¶ vμ dông t−êng, rÌm che, dông cô ch¨n nu«i, råi s¸t trïng cô ch¨n nu«i:

b»ng cç chÊt khö trïng. Che rÌm kÝn chuång,

+ Tr−íc khi nu«i, cÇn chó ý vÖ sinh tiªu ®éc cÊm ng−êi qua l¹i. §Ó trèng chuång 7 - 10 ngμy chuång gμ, khu vùc quanh chuång, s©n ch¬i, chÊt míi nu«i løa khç.

 Cμy xíi, tiªu ®éc s©n ch¬i.

®én chuång, m¸ng ¨n, m¸ng uèng, cÇu gμ ®Ëu, æ

+ VÖ sinh thøc ¨n, n−íc uèng: Thøc ¨n vμ

®Î... Sau khi tiªu ®éc 2 - 3 ngμy, chuång kh« r¸o n−íc uèng ph¶i s¹ch, ®−îc kiÓm nghiÖm nh−

míi th¶ gμ vμo nu«i.

®· nªu ë trªn. H»ng ngμy röa s¹ch m¸ng ¨n,

+ Chuång nhèt gμ ph¶i lu«n kh« r¸o, s¹ch m¸ng uèng.

sÏ, tho¸ng m¸t vÒ mïa hÌ, Êm ¸p vÒ mïa ®«ng.

B¶o ®¶m thøc ¨n ®¹t chÊt l−îng, kh«ng Èm

+ S©n th¶ gμ kh« r¸o, cã hμng rμo bao quanh, mèc. N−íc uèng cÇn ®−îc thay h»ng ngμy.

dåi dμo rau cá.

+ Cç biÖn ph¸p khö trïng: Ph¬i m¸ng ¨n,

+ ChÊt ®én chuång ph¶i kh« r¸o, ph¶i ®−îc m¸ng uèng, dông cô ch¨n nu«i, chÊt ®én chuång, ph¬i kh« vμ tÈy uÕ tr−íc khi r¶i vμo chuång.

nguyªn liÖu thøc ¨n d−íi ¸nh n¾ng mÆt trêi.

+ æ ®Î ®Æt ë n¬i cao r¸o, yªn tÜnh. Mçi tuÇn

+ S¸t trïng cç dông cô ch¨n nu«i, dông cô thay chÊt ®én æ mét lÇn.

thó y b»ng n−íc s«i.

+ §Þnh kú quÐt ph©n, thay ®én chuång, r¾c

+ §èt "®èng dÊm" thãc lÐp, trÊu, bå kÕt...

v«i bét vμo nh÷ng n¬i Èm −ít, quÐt v«i chuång,

®Ó hun khãi vμo chuång (chó ý ®Ò phßng háa lu©n phiªn s©n th¶ gμ, phun thuèc trÞ muçi, ho¹n).

mß, m¹t, chuét bä... Ph©n gμ, chÊt ®én chuång

+ R¾c v«i bét xung quanh chuång nu«i, s©n ph¶i ®−îc gom vμo n¬i quy ®Þnh vμ ñ kü ®Ó diÖt ch¬i hoÆc cç n¬i Èm −ít trong chuång.

mÇm bÖnh.

+ Sö dông cç hãa chÊt s¸t trïng: cloramin,

+ Sau mçi ®ît nu«i, cÇn lμm vÖ sinh theo lodin, crezyl... ®Ó s¸t trïng chuång nu«i, dông tr×nh tù nh− sau:

cô ch¨n nu«i vμ cç khu vùc quanh chuång.

48

49

https://thuviensach.vn

+ X«ng h¬i b»ng hçn hîp formol (35 ml) vμ

vùc ch¨n nu«i vμ xö lý theo quy ®Þnh cña thó y.

thuèc tÝm (17,5 g) cho 1 m3 chuång nu«i. Khi Xç gμ ®−îc ®èt ch¸y thμnh than vμ ch«n s©u x«ng h¬i, cÇn gi÷ cho chuång thËt kÝn. X«ng ®én víi v«i bét. Cã kÕ ho¹ch diÖt chuét triÖt ®Ó.

chuång tr−íc khi sö dông, x«ng quÇn ¸o b¶o hé, Chuång tr¹i, dông cô ch¨n nu«i ph¶i ®−îc quÐt x«ng trøng...

röa s¹ch vμ s¸t trïng tiªu ®éc hμng ngμy.

- BiÖn ph¸p cçh ly ®Ó h¹n chÕ l©y lan bÖnh:

§èi víi gμ ch−a m¾c bÖnh, tiªm v¾cxin hoÆc

+ H¹n chÕ ng−êi ra vμo n¬i nu«i gμ, c«ng dïng thuèc ch÷a theo h−íng dÉn cña c¸n bé thó nh©n nu«i gμ khu nμo ë khu Êy, kh«ng ®i sang y vμ nhμ s¶n xuÊt.

nh÷ng khu khç.

4. Mét sè bÖnh th−êng gÆp ë gia cÇm vμ

+ Ng¨n kh«ng cho gμ tiÕp xóc víi cç gia biÖn ph¸p ®iÒu trÞ

cÇm khç nh− ngan, vÞt, ngçng, bå c©u, chim cót, chim trêi, chim c¶nh, chuét bä...

4.1. BÖnh Niucatx¬n (Newcastle) ë gμ

+ Th−êng xuyªn quan s¸t ®μn gμ ®Ó cçh ly BÖnh Niucatx¬n lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm ngay nh÷ng con èm yÕu.

phæ biÕn ë gμ, l©y lan nhanh trong ®μn gμ. Cç æ NÕu dÞch x¶y ra, hoÆc nghi gμ m¾c bÖnh, dÞch x¶y ra r¶i rç quanh n¨m nh−ng tËp trung ph¶i b¸o ngay víi c¬ quan thó y ®Ó cã biÖn ph¸p vμo vô ®«ng xu©n, g©y nhiÒu thiÖt h¹i kinh tÕ

xö lý kÞp thêi. T¨ng c−êng cç biÖn ph¸p vÖ sinh cho ch¨n nu«i gμ, ®Æc biÖt lμ ë vïng nói vμ

s¸t trïng chuång tr¹i. TriÖt ®Ó ¸p dông c©u trung du.

ph−¬ng ng«n "Néi bÊt xuÊt, ngo¹i bÊt nhËp".

a) Nguyªn nh©n:

Kh«ng nhËn khçh tham quan. C«ng nh©n ch¨n nu«i s¸ng sím tr−íc khi vμo chuång ph¶i t¾m BÖnh do virót Niucatx¬n g©y ra. Virót g©y röa, thay quÇn ¸o b¶o hé. Cè g¾ng bè trÝ ¨n tr−a tr¹ng th¸i bÖnh lý ë ®−êng h« hÊp, bé m¸y tiªu t¹i trang tr¹i. ChiÒu ®Õn, t¾m röa råi míi vÒ

hãa vμ hÖ thèng thÇn kinh. ë m«i tr−êng tù nhμ. Thêi gian nμy kh«ng xuÊt gμ, kh«ng mua nhiªn, virót cã thÓ tån t¹i tõ vμi ngμy ®Õn 2

gμ míi vÒ nu«i. T¹m thêi kh«ng th¶ gμ ra s©n tuÇn trong ®iÒu kiÖn Èm −ít, thiÕu ¸nh s¸ng ch¬i. Xç gμ chÕt cÇn ph¶i ®−a ngay ra khái khu mÆt trêi.

50

51

https://thuviensach.vn

+ X«ng h¬i b»ng hçn hîp formol (35 ml) vμ

vùc ch¨n nu«i vμ xö lý theo quy ®Þnh cña thó y.

thuèc tÝm (17,5 g) cho 1 m3 chuång nu«i. Khi Xç gμ ®−îc ®èt ch¸y thμnh than vμ ch«n s©u x«ng h¬i, cÇn gi÷ cho chuång thËt kÝn. X«ng ®én víi v«i bét. Cã kÕ ho¹ch diÖt chuét triÖt ®Ó.

chuång tr−íc khi sö dông, x«ng quÇn ¸o b¶o hé, Chuång tr¹i, dông cô ch¨n nu«i ph¶i ®−îc quÐt x«ng trøng...

röa s¹ch vμ s¸t trïng tiªu ®éc hμng ngμy.

- BiÖn ph¸p cçh ly ®Ó h¹n chÕ l©y lan bÖnh:

§èi víi gμ ch−a m¾c bÖnh, tiªm v¾cxin hoÆc

+ H¹n chÕ ng−êi ra vμo n¬i nu«i gμ, c«ng dïng thuèc ch÷a theo h−íng dÉn cña c¸n bé thó nh©n nu«i gμ khu nμo ë khu Êy, kh«ng ®i sang y vμ nhμ s¶n xuÊt.

nh÷ng khu khç.

4. Mét sè bÖnh th−êng gÆp ë gia cÇm vμ

+ Ng¨n kh«ng cho gμ tiÕp xóc víi cç gia biÖn ph¸p ®iÒu trÞ

cÇm khç nh− ngan, vÞt, ngçng, bå c©u, chim cót, chim trêi, chim c¶nh, chuét bä...

4.1. BÖnh Niucatx¬n (Newcastle) ë gμ

+ Th−êng xuyªn quan s¸t ®μn gμ ®Ó cçh ly BÖnh Niucatx¬n lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm ngay nh÷ng con èm yÕu.

phæ biÕn ë gμ, l©y lan nhanh trong ®μn gμ. Cç æ NÕu dÞch x¶y ra, hoÆc nghi gμ m¾c bÖnh, dÞch x¶y ra r¶i rç quanh n¨m nh−ng tËp trung ph¶i b¸o ngay víi c¬ quan thó y ®Ó cã biÖn ph¸p vμo vô ®«ng xu©n, g©y nhiÒu thiÖt h¹i kinh tÕ

xö lý kÞp thêi. T¨ng c−êng cç biÖn ph¸p vÖ sinh cho ch¨n nu«i gμ, ®Æc biÖt lμ ë vïng nói vμ

s¸t trïng chuång tr¹i. TriÖt ®Ó ¸p dông c©u trung du.

ph−¬ng ng«n "Néi bÊt xuÊt, ngo¹i bÊt nhËp".

a) Nguyªn nh©n:

Kh«ng nhËn khçh tham quan. C«ng nh©n ch¨n nu«i s¸ng sím tr−íc khi vμo chuång ph¶i t¾m BÖnh do virót Niucatx¬n g©y ra. Virót g©y röa, thay quÇn ¸o b¶o hé. Cè g¾ng bè trÝ ¨n tr−a tr¹ng th¸i bÖnh lý ë ®−êng h« hÊp, bé m¸y tiªu t¹i trang tr¹i. ChiÒu ®Õn, t¾m röa råi míi vÒ

hãa vμ hÖ thèng thÇn kinh. ë m«i tr−êng tù nhμ. Thêi gian nμy kh«ng xuÊt gμ, kh«ng mua nhiªn, virót cã thÓ tån t¹i tõ vμi ngμy ®Õn 2

gμ míi vÒ nu«i. T¹m thêi kh«ng th¶ gμ ra s©n tuÇn trong ®iÒu kiÖn Èm −ít, thiÕu ¸nh s¸ng ch¬i. Xç gμ chÕt cÇn ph¶i ®−a ngay ra khái khu mÆt trêi.

50

51

https://thuviensach.vn

b) TriÖu chøng: c) BÖnh tÝch:

Thêi gian ñ bÖnh cña gμ: tõ 1 ®Õn 4 ngμy.

Mæ kh¸m gμ bÖnh, thÊy niªm m¹c häng vμ

Gμ bÖnh cã cç triÖu chøng sau: hËu m«n cã nhiÒu chÊm xuÊt huyÕt ®á lÊm tÊm,

- TriÖu chøng h« hÊp: gμ thë khã, khi thë ruét bÞ trãc niªm m¹c tõng m¶ng vμ tô m¸u, ph¶i h¸ má, nghÓn cæ, ®«i khi kªu "t¾c o", mμo

®Æc biÖt niªm m¹c d¹ dμy tuyÕn (cuèng mÒ) cã tÝm t¸i, ch¶y nhiÒu dÞch mòi vμ n−íc d·i ®Æc tõng ®¸m tô m¸u ®á nh− ®Çu ®inh.

qu¸nh. BÖnh nÆng, gμ sÏ chÕt do suy h« hÊp sau d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

5 - 8 ngμy.

- TriÖu chøng thÇn kinh: gμ ®i run rÈy, xiªu BÖnh l©y truyÒn chñ yÕu qua ®−êng tiªu hãa vÑo, cæ bÞ ngoÑo sang mét bªn nªn khi mæ thøc do gμ ¨n thøc ¨n hoÆc uèng n−íc bÞ nhiÔm virót.

¨n th−êng khã kh¨n, kh«ng ®óng vÞ trÝ ®Ó thøc Gμ bÖnh th¶i virót ra m«i tr−êng qua ph©n,

¨n. Khi cã tiÕng ®éng m¹nh, gμ bÞ kÝch ®éng n−íc mòi, n−íc d·i. Gμ sau khi khái bÖnh vÉn l¨n quay, gi·y giôa tõng c¬n.

th¶i virót sau 15 - 30 ngμy.

- TriÖu chøng tiªu hãa: gμ ¨n Ýt hoÆc bá ¨n,

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

uèng n−íc nhiÒu, diÒu ch−íng to, sê thÊy lâng Cç dÊu hiÖu ®Æc tr−ng cña gμ bÖnh gióp bâng, dèc ng−îc gμ cã nhiÒu dÞch tr¾ng ®ôc ch¶y cho xç ®Þnh bÖnh: gμ Øa ch¶y ph©n tr¾ng nh−

ra, gμ Øa láng, ph©n tr¾ng cã mïi rÊt tanh nh−

cøt cß, niªm m¹c d¹ dμy tuyÕn cã ®¸m tô m¸u cøt cß.

lÊm tÊm ®á nh− ®Çu ®inh ghim.

Gμ bÖnh th−êng thÓ hiÖn ®ñ ba lo¹i triÖu chøng kÓ trªn, nh−ng tïy tõng c¸ thÓ mμ triÖu e) §iÒu trÞ:

chøng cã thÓ −u thÕ vÒ h« hÊp, tiªu hãa hay HiÖn ch−a cã kh¸ng sinh vμ hãa d−îc ®iÒu thÇn kinh. Gμ 1-2 th¸ng tuæi bÞ bÖnh nÆng ë trÞ ®−îc bÖnh. Do vËy gμ bÖnh sau khi ph¸t

®−êng tiªu hãa vμ chÕt sau 4-7 ngμy. Gμ tr−ëng hiÖn ph¶i hñy bá, ch«n s©u cã ®æ thuèc s¸t thμnh bÞ bÖnh thÓ hiÖn nhiÒu cç triÖu chøng trïng (v«i bét, dung dÞch xót 3%).

thÇn kinh. Mét sè gμ cã thÓ khái bÖnh, nh−ng g) Phßng bÖnh:

suèt ®êi mang di chøng thÇn kinh (ngoÑo cæ, ®i l¹i khËp khiÔng).

- Tiªm v¾cxin phßng bÖnh Niucatx¬n cho gμ

52

53

https://thuviensach.vn

b) TriÖu chøng: c) BÖnh tÝch:

Thêi gian ñ bÖnh cña gμ: tõ 1 ®Õn 4 ngμy.

Mæ kh¸m gμ bÖnh, thÊy niªm m¹c häng vμ

Gμ bÖnh cã cç triÖu chøng sau: hËu m«n cã nhiÒu chÊm xuÊt huyÕt ®á lÊm tÊm,

- TriÖu chøng h« hÊp: gμ thë khã, khi thë ruét bÞ trãc niªm m¹c tõng m¶ng vμ tô m¸u, ph¶i h¸ má, nghÓn cæ, ®«i khi kªu "t¾c o", mμo

®Æc biÖt niªm m¹c d¹ dμy tuyÕn (cuèng mÒ) cã tÝm t¸i, ch¶y nhiÒu dÞch mòi vμ n−íc d·i ®Æc tõng ®¸m tô m¸u ®á nh− ®Çu ®inh.

qu¸nh. BÖnh nÆng, gμ sÏ chÕt do suy h« hÊp sau d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

5 - 8 ngμy.

- TriÖu chøng thÇn kinh: gμ ®i run rÈy, xiªu BÖnh l©y truyÒn chñ yÕu qua ®−êng tiªu hãa vÑo, cæ bÞ ngoÑo sang mét bªn nªn khi mæ thøc do gμ ¨n thøc ¨n hoÆc uèng n−íc bÞ nhiÔm virót.

¨n th−êng khã kh¨n, kh«ng ®óng vÞ trÝ ®Ó thøc Gμ bÖnh th¶i virót ra m«i tr−êng qua ph©n,

¨n. Khi cã tiÕng ®éng m¹nh, gμ bÞ kÝch ®éng n−íc mòi, n−íc d·i. Gμ sau khi khái bÖnh vÉn l¨n quay, gi·y giôa tõng c¬n.

th¶i virót sau 15 - 30 ngμy.

- TriÖu chøng tiªu hãa: gμ ¨n Ýt hoÆc bá ¨n,

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

uèng n−íc nhiÒu, diÒu ch−íng to, sê thÊy lâng Cç dÊu hiÖu ®Æc tr−ng cña gμ bÖnh gióp bâng, dèc ng−îc gμ cã nhiÒu dÞch tr¾ng ®ôc ch¶y cho xç ®Þnh bÖnh: gμ Øa ch¶y ph©n tr¾ng nh−

ra, gμ Øa láng, ph©n tr¾ng cã mïi rÊt tanh nh−

cøt cß, niªm m¹c d¹ dμy tuyÕn cã ®¸m tô m¸u cøt cß.

lÊm tÊm ®á nh− ®Çu ®inh ghim.

Gμ bÖnh th−êng thÓ hiÖn ®ñ ba lo¹i triÖu chøng kÓ trªn, nh−ng tïy tõng c¸ thÓ mμ triÖu e) §iÒu trÞ:

chøng cã thÓ −u thÕ vÒ h« hÊp, tiªu hãa hay HiÖn ch−a cã kh¸ng sinh vμ hãa d−îc ®iÒu thÇn kinh. Gμ 1-2 th¸ng tuæi bÞ bÖnh nÆng ë trÞ ®−îc bÖnh. Do vËy gμ bÖnh sau khi ph¸t

®−êng tiªu hãa vμ chÕt sau 4-7 ngμy. Gμ tr−ëng hiÖn ph¶i hñy bá, ch«n s©u cã ®æ thuèc s¸t thμnh bÞ bÖnh thÓ hiÖn nhiÒu cç triÖu chøng trïng (v«i bét, dung dÞch xót 3%).

thÇn kinh. Mét sè gμ cã thÓ khái bÖnh, nh−ng g) Phßng bÖnh:

suèt ®êi mang di chøng thÇn kinh (ngoÑo cæ, ®i l¹i khËp khiÔng).

- Tiªm v¾cxin phßng bÖnh Niucatx¬n cho gμ

52

53

https://thuviensach.vn

theo quy tr×nh tiªm hai lÇn: lÇn 1 khi gμ 7-10

kho¶ng 3.000 tû ®ång vμ l©y bÖnh sang 108 ng−êi ngμy tuæi, nhá v¾cxin Loxota vμo m¾t mòi cho trong ®ã 55 ng−êi chÕt.

gμ (v¾cxin nh−îc ®éc ®«ng kh« pha víi n−íc cÊt a) Nguyªn nh©n:

theo tû lÖ 1/200).

BÖnh g©y ra do chñng virót cóm A H5N1.

- Thùc hiÖn vÖ sinh phßng bÖnh: gi÷ chuång Virót cóm cã thÓ tån t¹i ë m«i tr−êng tù nhiªn kh« s¹ch, tho¸ng m¸t mïa hÌ, kÝn Êm mïa ®«ng, tõ 3 ngμy ®Õn 30 ngμy, bÞ diÖt d−íi ¸nh n¾ng

®Þnh kú phun thuèc s¸t trïng n−íc v«i 1%, mÆt trêi vμ nhiÖt ®é 700C.

Portex 1%, Iodine 5%.

Trong tù nhiªn, vÞt, ngçng vμ cç loμi thñy

- Khi cã dÞch, kh«ng mua gμ vÒ nu«i vμ còng cÇm chim hoang d· cã thÓ mang virót mμ kh«ng kh«ng b¸n ch¹y gμ èm ra chî ®Ó h¹n chÕ sù l©y cã dÊu hiÖu l©m sμng.

lan cña bÖnh.

b) TriÖu chøng:

4.2. BÖnh cóm gμ

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 giê ®Õn 03 ngμy.

BÖnh cóm gμ lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp Gμ bÖnh thÓ hiÖn cç dÊu hiÖu l©m sμng tÝnh g©y ra do cç chñng virót cóm nhãm H5N1

sau: nhiÖt ®é t¨ng cao (460C), thë m¹nh vμ thë chung cña cç loμi gia cÇm: gμ, vÞt, gμ t©y, ngan, khã, khi thë ph¶i nghÓn cæ h¸ miÖng, kªu "t¾c o"

ngçng, chim cót,... cç lo¹i chim hoang d· vμ

do thanh qu¶n s−ng to, n−íc m¾t vμ dÞch mòi mét sè loμi thó: lîn, ngùa, b¸o,... BÖnh cã thÓ

ch¶y liªn tôc, dÞch mòi nhiÒu, ®Æc vμ nhÇy, ®«i l©y sang ng−êi vμ g©y tö vong.

khi cã lÉn m¸u, ®Çu gμ bÞ s−ng, ®Æc biÖt mμo vμ

Tõ cuèi n¨m 2003 vμ ®Çu n¨m 2004, bÖnh tÝch (mμo d−íi) s−ng thòng, ®á tÝm, ®«i khi s−ng cóm gμ ®· x¶y ra trªn quy m« lín thuéc 10 n−íc c¶ vïng cæ vμ ngùc. Gμ Øa ch¶y nÆng, ph©n lê lê ch©u ¸, trong ®ã cã ViÖt Nam.

xanh vμng, cã mïi tanh. BÖnh tiÕn triÓn rÊt Riªng ë ViÖt Nam, còng trong thêi gian trªn nhanh vμ nÆng. Gμ con 1-3 th¸ng tuæi bÞ bÖnh dÞch cóm gμ ®· x¶y ra ë 57/64 tØnh thμnh, lμm sÏ chÕt sau 1-3 ngμy víi tû lÖ 100%. Gμ m¸i ®ang chÕt vμ ph¶i tiªu hñy 43 triÖu gia cÇm gåm: gμ

®Î bÞ bÖnh sÏ ng−ng ®Î vμ chÕt sau 2-3 ngμy víi vÞt, ngan, ngçng, bå c©u, chim cót, g©y thiÖt h¹i tû lÖ 8-100%.

54

55

https://thuviensach.vn

theo quy tr×nh tiªm hai lÇn: lÇn 1 khi gμ 7-10

kho¶ng 3.000 tû ®ång vμ l©y bÖnh sang 108 ng−êi ngμy tuæi, nhá v¾cxin Loxota vμo m¾t mòi cho trong ®ã 55 ng−êi chÕt.

gμ (v¾cxin nh−îc ®éc ®«ng kh« pha víi n−íc cÊt a) Nguyªn nh©n:

theo tû lÖ 1/200).

BÖnh g©y ra do chñng virót cóm A H5N1.

- Thùc hiÖn vÖ sinh phßng bÖnh: gi÷ chuång Virót cóm cã thÓ tån t¹i ë m«i tr−êng tù nhiªn kh« s¹ch, tho¸ng m¸t mïa hÌ, kÝn Êm mïa ®«ng, tõ 3 ngμy ®Õn 30 ngμy, bÞ diÖt d−íi ¸nh n¾ng

®Þnh kú phun thuèc s¸t trïng n−íc v«i 1%, mÆt trêi vμ nhiÖt ®é 700C.

Portex 1%, Iodine 5%.

Trong tù nhiªn, vÞt, ngçng vμ cç loμi thñy

- Khi cã dÞch, kh«ng mua gμ vÒ nu«i vμ còng cÇm chim hoang d· cã thÓ mang virót mμ kh«ng kh«ng b¸n ch¹y gμ èm ra chî ®Ó h¹n chÕ sù l©y cã dÊu hiÖu l©m sμng.

lan cña bÖnh.

b) TriÖu chøng:

4.2. BÖnh cóm gμ

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 giê ®Õn 03 ngμy.

BÖnh cóm gμ lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp Gμ bÖnh thÓ hiÖn cç dÊu hiÖu l©m sμng tÝnh g©y ra do cç chñng virót cóm nhãm H5N1

sau: nhiÖt ®é t¨ng cao (460C), thë m¹nh vμ thë chung cña cç loμi gia cÇm: gμ, vÞt, gμ t©y, ngan, khã, khi thë ph¶i nghÓn cæ h¸ miÖng, kªu "t¾c o"

ngçng, chim cót,... cç lo¹i chim hoang d· vμ

do thanh qu¶n s−ng to, n−íc m¾t vμ dÞch mòi mét sè loμi thó: lîn, ngùa, b¸o,... BÖnh cã thÓ

ch¶y liªn tôc, dÞch mòi nhiÒu, ®Æc vμ nhÇy, ®«i l©y sang ng−êi vμ g©y tö vong.

khi cã lÉn m¸u, ®Çu gμ bÞ s−ng, ®Æc biÖt mμo vμ

Tõ cuèi n¨m 2003 vμ ®Çu n¨m 2004, bÖnh tÝch (mμo d−íi) s−ng thòng, ®á tÝm, ®«i khi s−ng cóm gμ ®· x¶y ra trªn quy m« lín thuéc 10 n−íc c¶ vïng cæ vμ ngùc. Gμ Øa ch¶y nÆng, ph©n lê lê ch©u ¸, trong ®ã cã ViÖt Nam.

xanh vμng, cã mïi tanh. BÖnh tiÕn triÓn rÊt Riªng ë ViÖt Nam, còng trong thêi gian trªn nhanh vμ nÆng. Gμ con 1-3 th¸ng tuæi bÞ bÖnh dÞch cóm gμ ®· x¶y ra ë 57/64 tØnh thμnh, lμm sÏ chÕt sau 1-3 ngμy víi tû lÖ 100%. Gμ m¸i ®ang chÕt vμ ph¶i tiªu hñy 43 triÖu gia cÇm gåm: gμ

®Î bÞ bÖnh sÏ ng−ng ®Î vμ chÕt sau 2-3 ngμy víi vÞt, ngan, ngçng, bå c©u, chim cót, g©y thiÖt h¹i tû lÖ 8-100%.

54

55

https://thuviensach.vn

BÖnh ë vÞt, ngan còng cã cç triÖu chøng l©y bÖnh, ®Æc biÖt xuÊt huyÕt d−íi da ch©n vμ

t−¬ng tù nh− ë gμ, nh−ng phÇn lín bÞ bÖnh nhÑ

niªm m¹c d¹ dμy tuyÕn.

h¬n gμ. Mét sè thñy cÇm vμ chim hoang d· bÞ

e) §iÒu trÞ: Ch−a cã thuèc ®iÒu trÞ bÖnh nhiÔm siªu vi trïng cóm, nh−ng ë tr¹ng th¸i cóm gμ.

mang trïng (kh«ng cã dÊu hiÖu l©m sμng).

g) Phßng bÖnh:

c) BÖnh tÝch:

- Khi ph¸t hiÖn dÞch cóm gμ th× toμn bé gμ

Mæ kh¸m gμ bÖnh thÊy da bÞ ®á tõng m¶ng, èm vμ gμ trong æ dÞch ®Òu ph¶i tËp trung tiªu xuÊt huyÕt d−íi da ch©n vμ líp c¬ d−íi da, cç hñy, ch«n s©u d−íi 2 líp v«i bét hoÆc ®æ cç phñ t¹ng: phæi, gan bÞ s−ng vμ xuÊt huyÕt ®á, thuèc s¸t trïng m¹nh (Formol 3%; Iodine 5%).

d¹ dμy tuyÕn cã xuÊt huyÕt lÊm tÊm ®á gièng nh−

- Chuång tr¹i cã gμ bÖnh ph¶i tæng vÖ sinh, trong bÖnh Niucatx¬n, lçh s−ng cã cç vÖt ®á

®èt chÊt ®én chuång, phun thuèc s¸t trïng, ®Ó

trèng chuång 01 th¸ng, hÕt dÞch míi ®−îc nhËp xen lÉn vÖt vμng.

gμ míi.

d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

- Qu¶n lý nghiªm ngÆt c«ng tç kiÓm dÞch

- Virót x©m nhËp vμo c¬ thÓ gμ chñ yÕu qua néi ®Þa vμ xuÊt nhËp khÈu ®Ó kh«ng cho virót niªm m¹c ®−êng h« hÊp khi gμ hÝt thë kh«ng x©m nhËp vμo n−íc ta vμ còng kh«ng ®−a virót khÝ cã siªu vi trïng cóm.

sang n−íc khç.

- Gμ còng cã thÓ bÞ nhiÔm virót qua ®−êng

- Thùc hiÖn tiªm v¾cxin cho toμn ®μn gia cÇm theo ®Þnh kú 6 th¸ng/lÇn.

tiªu hãa, do ¨n ph¶i virót trong thøc ¨n vμ

n−íc uèng.

4.3. BÖnh Gumboro ë gμ

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

BÖnh gumboro lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp tÝnh ë gμ cßn gäi lμ: "BÖnh suy gi¶m miÔn C¨n cø vμo cç dÊu hiÖu l©m sμng ®Æc tr−ng dÞch" x¶y ra trªn toμn thÕ giíi, g©y nhiÒu tæn

®Ó ®o¸n bÖnh: bÖnh l©y lan rÊt nhanh, gμ cç thÊt kinh tÕ cho ch¨n nu«i gμ.

løa tuæi ®Òu bÞ bÖnh víi tû lÖ èm vμ chÕt cao, ë ViÖt Nam, bÖnh gumboro ®−îc ph¸t hiÖn cç loμi gia cÇm vμ chim hoang d· ®Òu cã thÓ bÞ

56

57

https://thuviensach.vn

BÖnh ë vÞt, ngan còng cã cç triÖu chøng l©y bÖnh, ®Æc biÖt xuÊt huyÕt d−íi da ch©n vμ

t−¬ng tù nh− ë gμ, nh−ng phÇn lín bÞ bÖnh nhÑ

niªm m¹c d¹ dμy tuyÕn.

h¬n gμ. Mét sè thñy cÇm vμ chim hoang d· bÞ

e) §iÒu trÞ: Ch−a cã thuèc ®iÒu trÞ bÖnh nhiÔm siªu vi trïng cóm, nh−ng ë tr¹ng th¸i cóm gμ.

mang trïng (kh«ng cã dÊu hiÖu l©m sμng).

g) Phßng bÖnh:

c) BÖnh tÝch:

- Khi ph¸t hiÖn dÞch cóm gμ th× toμn bé gμ

Mæ kh¸m gμ bÖnh thÊy da bÞ ®á tõng m¶ng, èm vμ gμ trong æ dÞch ®Òu ph¶i tËp trung tiªu xuÊt huyÕt d−íi da ch©n vμ líp c¬ d−íi da, cç hñy, ch«n s©u d−íi 2 líp v«i bét hoÆc ®æ cç phñ t¹ng: phæi, gan bÞ s−ng vμ xuÊt huyÕt ®á, thuèc s¸t trïng m¹nh (Formol 3%; Iodine 5%).

d¹ dμy tuyÕn cã xuÊt huyÕt lÊm tÊm ®á gièng nh−

- Chuång tr¹i cã gμ bÖnh ph¶i tæng vÖ sinh, trong bÖnh Niucatx¬n, lçh s−ng cã cç vÖt ®á

®èt chÊt ®én chuång, phun thuèc s¸t trïng, ®Ó

trèng chuång 01 th¸ng, hÕt dÞch míi ®−îc nhËp xen lÉn vÖt vμng.

gμ míi.

d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

- Qu¶n lý nghiªm ngÆt c«ng tç kiÓm dÞch

- Virót x©m nhËp vμo c¬ thÓ gμ chñ yÕu qua néi ®Þa vμ xuÊt nhËp khÈu ®Ó kh«ng cho virót niªm m¹c ®−êng h« hÊp khi gμ hÝt thë kh«ng x©m nhËp vμo n−íc ta vμ còng kh«ng ®−a virót khÝ cã siªu vi trïng cóm.

sang n−íc khç.

- Gμ còng cã thÓ bÞ nhiÔm virót qua ®−êng

- Thùc hiÖn tiªm v¾cxin cho toμn ®μn gia cÇm theo ®Þnh kú 6 th¸ng/lÇn.

tiªu hãa, do ¨n ph¶i virót trong thøc ¨n vμ

n−íc uèng.

4.3. BÖnh Gumboro ë gμ

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

BÖnh gumboro lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp tÝnh ë gμ cßn gäi lμ: "BÖnh suy gi¶m miÔn C¨n cø vμo cç dÊu hiÖu l©m sμng ®Æc tr−ng dÞch" x¶y ra trªn toμn thÕ giíi, g©y nhiÒu tæn

®Ó ®o¸n bÖnh: bÖnh l©y lan rÊt nhanh, gμ cç thÊt kinh tÕ cho ch¨n nu«i gμ.

løa tuæi ®Òu bÞ bÖnh víi tû lÖ èm vμ chÕt cao, ë ViÖt Nam, bÖnh gumboro ®−îc ph¸t hiÖn cç loμi gia cÇm vμ chim hoang d· ®Òu cã thÓ bÞ

56

57

https://thuviensach.vn

tõ n¨m 1975. §Õn nay, bÖnh ®· thÊy ë hÇu hÕt huyÕt ë tæ chøc c¬. Cßn hÇu hÕt ®μn gμ sÏ håi cç c¬ së ch¨n nu«i gμ c«ng nghiÖp vμ b¸n c«ng phôc, nÕu ®−îc ®iÒu trÞ kÞp thêi.

nghiÖp trong ph¹m vi toμn quèc.

c) BÖnh tÝch:

a) Nguyªn nh©n:

BÖnh tÝch ®Æc tr−ng lμ: Viªm x−ng tói Fabricius BÖnh g©y ra do mét sè chñng virót (Avibirnavirus) vμ bao quanh bëi dÞch nhên; c¾t ngang tói sÏ

cã ®éc lùc m¹nh, yÕu khç nhau. Virót g©y thÊy xuÊt huyÕt; tæ chøc c¬ nh− c¬ ngùc, c¬ ®ïi bÞ

tr¹ng th¸i suy gi¶m miÔn dÞch ë gμ trong løa xuÊt huyÕt tõng ®¸m. Gμ khái bÖnh th−êng bÞ

tuæi tõ 1 ®Õn 8 tuÇn.

teo tói Fabricius.

Gμ bÞ bÖnh do virót cã ®éc lùc yÕu th× thÓ

§−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan: bÖnh nhÑ, vμ chÕt kho¶ng 5%. Nh−ng cç chñng BÖnh l©y truyÒn trùc tiÕp do gμ kháe tiÕp xóc virót cã ®éc lùc m¹nh lμm cho gμ bÞ bÖnh nÆng víi gμ bÞ bÖnh qua hÝt thë kh«ng khÝ cã mÇm vμ chÕt tíi 50% sè gμ bÖnh.

bÖnh hoÆc ¨n thøc ¨n, uèng n−íc cã mÇm bÖnh.

BÖnh còng l©y truyÒn gi¸n tiÕp do dông cô b) TriÖu chøng:

ch¨n nu«i, chuång tr¹i vμ m«i tr−êng nu«i bÞ

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 - 5 ngμy.

nhiÔm virót.

Gμ bÖnh do bÞ viªm tói Fabricius. ë ruét d) Ph¸t hiÖn bÖnh:

ch¶y m¸u ë tæ chøc c¬; ®Æc biÖt lμ lμm suy gi¶m

- KiÓm tra tói Fabricius thÊy biÕn ®æi tõ miÔn dÞch ë gμ vμ gμ cã thÓ dÔ dμng bÞ m¾c s−ng to ®Õn teo ®i; tæ chøc c¬ bÞ xuÊt huyÕt.

cç bÖnh kÕ ph¸t do virót vμ vi khuÈn khç

- Cã thÓ göi bÖnh phÈm ®Õn cç phßng chÈn mμ chÕt.

®o¸n thó y ®Ó ph©n lËp virót g©y bÖnh vμ lμm Gμ bÖnh cã triÖu chøng: ñ rò, ®øng tôm l¹i cç ph¶n øng chÈn ®o¸n huyÕt thanh.

víi nhau, m¾t nh¾m, run rÈy, kªu nh¸o nhç, råi n»m bÑp, l«ng xï vμ Øa ch¶y ph©n tr¾ng lê

®) Phßng bÖnh:

lê. Gμ m¾c bÖnh víi tû lÖ biÕn ®éng tõ 5 - 50%.

- Tiªm v¾cxin cho ®μn gμ bè mÑ ®Ó t¹o miÔn BÖnh diÔn biÕn trong 3 - 5 ngμy. Nh÷ng gμ bÞ

dÞch, miÔn dÞch cã thÓ truyÒn qua trøng vμ gμ

bÖnh nÆng sÏ chÕt do Øa ch¶y mÊt muèi vμ xuÊt con sÏ cã miÔn dÞch víi virót.

58

59

https://thuviensach.vn

tõ n¨m 1975. §Õn nay, bÖnh ®· thÊy ë hÇu hÕt huyÕt ë tæ chøc c¬. Cßn hÇu hÕt ®μn gμ sÏ håi cç c¬ së ch¨n nu«i gμ c«ng nghiÖp vμ b¸n c«ng phôc, nÕu ®−îc ®iÒu trÞ kÞp thêi.

nghiÖp trong ph¹m vi toμn quèc.

c) BÖnh tÝch:

a) Nguyªn nh©n:

BÖnh tÝch ®Æc tr−ng lμ: Viªm x−ng tói Fabricius BÖnh g©y ra do mét sè chñng virót (Avibirnavirus) vμ bao quanh bëi dÞch nhên; c¾t ngang tói sÏ

cã ®éc lùc m¹nh, yÕu khç nhau. Virót g©y thÊy xuÊt huyÕt; tæ chøc c¬ nh− c¬ ngùc, c¬ ®ïi bÞ

tr¹ng th¸i suy gi¶m miÔn dÞch ë gμ trong løa xuÊt huyÕt tõng ®¸m. Gμ khái bÖnh th−êng bÞ

tuæi tõ 1 ®Õn 8 tuÇn.

teo tói Fabricius.

Gμ bÞ bÖnh do virót cã ®éc lùc yÕu th× thÓ

§−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan: bÖnh nhÑ, vμ chÕt kho¶ng 5%. Nh−ng cç chñng BÖnh l©y truyÒn trùc tiÕp do gμ kháe tiÕp xóc virót cã ®éc lùc m¹nh lμm cho gμ bÞ bÖnh nÆng víi gμ bÞ bÖnh qua hÝt thë kh«ng khÝ cã mÇm vμ chÕt tíi 50% sè gμ bÖnh.

bÖnh hoÆc ¨n thøc ¨n, uèng n−íc cã mÇm bÖnh.

BÖnh còng l©y truyÒn gi¸n tiÕp do dông cô b) TriÖu chøng:

ch¨n nu«i, chuång tr¹i vμ m«i tr−êng nu«i bÞ

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 - 5 ngμy.

nhiÔm virót.

Gμ bÖnh do bÞ viªm tói Fabricius. ë ruét d) Ph¸t hiÖn bÖnh:

ch¶y m¸u ë tæ chøc c¬; ®Æc biÖt lμ lμm suy gi¶m

- KiÓm tra tói Fabricius thÊy biÕn ®æi tõ miÔn dÞch ë gμ vμ gμ cã thÓ dÔ dμng bÞ m¾c s−ng to ®Õn teo ®i; tæ chøc c¬ bÞ xuÊt huyÕt.

cç bÖnh kÕ ph¸t do virót vμ vi khuÈn khç

- Cã thÓ göi bÖnh phÈm ®Õn cç phßng chÈn mμ chÕt.

®o¸n thó y ®Ó ph©n lËp virót g©y bÖnh vμ lμm Gμ bÖnh cã triÖu chøng: ñ rò, ®øng tôm l¹i cç ph¶n øng chÈn ®o¸n huyÕt thanh.

víi nhau, m¾t nh¾m, run rÈy, kªu nh¸o nhç, råi n»m bÑp, l«ng xï vμ Øa ch¶y ph©n tr¾ng lê

®) Phßng bÖnh:

lê. Gμ m¾c bÖnh víi tû lÖ biÕn ®éng tõ 5 - 50%.

- Tiªm v¾cxin cho ®μn gμ bè mÑ ®Ó t¹o miÔn BÖnh diÔn biÕn trong 3 - 5 ngμy. Nh÷ng gμ bÞ

dÞch, miÔn dÞch cã thÓ truyÒn qua trøng vμ gμ

bÖnh nÆng sÏ chÕt do Øa ch¶y mÊt muèi vμ xuÊt con sÏ cã miÔn dÞch víi virót.

58

59

https://thuviensach.vn

Tiªm v¾cxin cho gμ con b»ng v¾cxin nh−îc

®· ®−îc ph¸t hiÖn ë hÇu hÕt cç c¬ së nu«i gμ

®éc theo quy tr×nh tiªm hai lÇn: lÇn ®Çu vμo ngμy c«ng nghiÖp, b¸n c«ng nghiÖp vμ th¶ v−ên.

tuæi 1 - 5 ngμy vμ tiªm lÇn 2 vμo ngμy tuæi thø a) Nguyªn nh©n:

15 - 20. NÕu gμ bè mÑ ®· ®−îc tiªm v¾cxin th×

BÖnh do virót (Herpesvirus) t¹o khèi u ë gμ

gμ con cã kh¸ng thÓ thô ®éng th× gμ 15 ngμy tuæi míi ®−îc tiªm v¾cxin.

trong løa tuæi tõ 5 tíi 25 tuÇn tuæi. Cç chñng

- Khi nhËp gièng gia cÇm ph¶i nhËp tõ cç virót cã ®éc lùc cao ®· g©y ra cç æ dÞch kÐo dμi c¬ së an toμn vÒ bÖnh gumboro.

ë ®μn gμ vμ còng lμm suy gi¶m miÔn dÞch ë gμ

- Thùc hiÖn tèt cç biÖn ph¸p vÖ sinh chuång m¾c bÖnh, t¹o ®iÒu kiÖn cho cç bÖnh kÕ ph¸t do tr¹i, ®Þnh kú sö dông thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn.

nhiÔm virót vμ vi khuÈn khç.

e) §iÒu trÞ:

b) TriÖu chøng:

Cçh ly gμ èm, ®iÒu trÞ nh− sau: Thêi gian ñ bÖnh tõ 6 - 10 ngμy hoÆc dμi h¬n.

- Bæ sung chÊt ®iÖn gi¶i vμ cç vitamin Gμ m¾c bÖnh thÓ hiÖn: cã nhiÒu khèi u ë B1, vitamin C, ®−êng glucose vμo n−íc cho gμ

d©y thÇn kinh ngo¹i biªn, chÌn Ðp lμm cho ch©n uèng liªn tôc 3 - 4 ngμy.

vμ c¸nh cña gμ bÞ yÕu ®i nªn gμ th−êng s· c¸nh,

- B¶o ®¶m thøc ¨n s¹ch cã ®ñ chÊt dinh d−ìng cho·i ch©n, råi sau b¹i liÖt.

cho gμ.

Mét sè gμ bÞ bÖnh nÆng sÏ chÕt sau vμi tuÇn

- Cho chuång kÝn Êm, tr¸nh giã lïa vμo mïa ph¸t bÖnh. Cßn phÇn lín gμ bÖnh gi¶m ¨n, Ýt

®«ng vμ gi÷ cho chuång tho¸ng m¸t vμo mïa hÌ.

ho¹t ®éng, gÇy r¹c vμ dÔ dμng m¾c cç bÖnh:

4.4. BÖnh Marek

viªm khÝ qu¶n, viªm ®−êng h« hÊp (CRD), viªm ruét do vi khuÈn E. Coli. Cç bÖnh kÕ ph¸t nμy BÖnh Marek lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp sÏ lμm cho gμ chÕt víi tû lÖ cao (kho¶ng 50% sè tÝnh ë gμ víi biÓu hiÖn ®Æc tr−ng lμ: gμ bÞ bÖnh gμ bÖnh).

cã nhiÒu khèi u ë thÇn kinh vμ phñ t¹ng. BÖnh x¶y ra ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi, cã thÓ lμm chÕt c) BÖnh tÝch: Cç d©y thÇn kinh ngo¹i biªn, kho¶ng 50% sè gμ bÖnh. ë ViÖt Nam, bÖnh Marek

®Æc biÖt lμ d©y thÇn kinh chØ x−ng to. Cã thÓ cã 60

61

https://thuviensach.vn

Tiªm v¾cxin cho gμ con b»ng v¾cxin nh−îc

®· ®−îc ph¸t hiÖn ë hÇu hÕt cç c¬ së nu«i gμ

®éc theo quy tr×nh tiªm hai lÇn: lÇn ®Çu vμo ngμy c«ng nghiÖp, b¸n c«ng nghiÖp vμ th¶ v−ên.

tuæi 1 - 5 ngμy vμ tiªm lÇn 2 vμo ngμy tuæi thø a) Nguyªn nh©n:

15 - 20. NÕu gμ bè mÑ ®· ®−îc tiªm v¾cxin th×

BÖnh do virót (Herpesvirus) t¹o khèi u ë gμ

gμ con cã kh¸ng thÓ thô ®éng th× gμ 15 ngμy tuæi míi ®−îc tiªm v¾cxin.

trong løa tuæi tõ 5 tíi 25 tuÇn tuæi. Cç chñng

- Khi nhËp gièng gia cÇm ph¶i nhËp tõ cç virót cã ®éc lùc cao ®· g©y ra cç æ dÞch kÐo dμi c¬ së an toμn vÒ bÖnh gumboro.

ë ®μn gμ vμ còng lμm suy gi¶m miÔn dÞch ë gμ

- Thùc hiÖn tèt cç biÖn ph¸p vÖ sinh chuång m¾c bÖnh, t¹o ®iÒu kiÖn cho cç bÖnh kÕ ph¸t do tr¹i, ®Þnh kú sö dông thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn.

nhiÔm virót vμ vi khuÈn khç.

e) §iÒu trÞ:

b) TriÖu chøng:

Cçh ly gμ èm, ®iÒu trÞ nh− sau: Thêi gian ñ bÖnh tõ 6 - 10 ngμy hoÆc dμi h¬n.

- Bæ sung chÊt ®iÖn gi¶i vμ cç vitamin Gμ m¾c bÖnh thÓ hiÖn: cã nhiÒu khèi u ë B1, vitamin C, ®−êng glucose vμo n−íc cho gμ

d©y thÇn kinh ngo¹i biªn, chÌn Ðp lμm cho ch©n uèng liªn tôc 3 - 4 ngμy.

vμ c¸nh cña gμ bÞ yÕu ®i nªn gμ th−êng s· c¸nh,

- B¶o ®¶m thøc ¨n s¹ch cã ®ñ chÊt dinh d−ìng cho·i ch©n, råi sau b¹i liÖt.

cho gμ.

Mét sè gμ bÞ bÖnh nÆng sÏ chÕt sau vμi tuÇn

- Cho chuång kÝn Êm, tr¸nh giã lïa vμo mïa ph¸t bÖnh. Cßn phÇn lín gμ bÖnh gi¶m ¨n, Ýt

®«ng vμ gi÷ cho chuång tho¸ng m¸t vμo mïa hÌ.

ho¹t ®éng, gÇy r¹c vμ dÔ dμng m¾c cç bÖnh:

4.4. BÖnh Marek

viªm khÝ qu¶n, viªm ®−êng h« hÊp (CRD), viªm ruét do vi khuÈn E. Coli. Cç bÖnh kÕ ph¸t nμy BÖnh Marek lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp sÏ lμm cho gμ chÕt víi tû lÖ cao (kho¶ng 50% sè tÝnh ë gμ víi biÓu hiÖn ®Æc tr−ng lμ: gμ bÞ bÖnh gμ bÖnh).

cã nhiÒu khèi u ë thÇn kinh vμ phñ t¹ng. BÖnh x¶y ra ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi, cã thÓ lμm chÕt c) BÖnh tÝch: Cç d©y thÇn kinh ngo¹i biªn, kho¶ng 50% sè gμ bÖnh. ë ViÖt Nam, bÖnh Marek

®Æc biÖt lμ d©y thÇn kinh chØ x−ng to. Cã thÓ cã 60

61

https://thuviensach.vn

cç khèi u trong cç phñ t¹ng nh−: thËn, gan, e) Phßng bÖnh:

d¹ dμy tuyÕn...

- Thùc hiÖn tiªm v¾cxin miÔn dÞch cho gμ

Khi vÆt l«ng thÊy: cç nang l«ng s−ng to ë chèng virót Marek. Ng−êi ta th−êng tiªm lo¹i mÆt da. V× lÏ ®ã, ë Hoa Kú vμ cç n−íc ch©u ¢u v¾cxin nh−îc ®éc cho gμ míi në 1 ngμy tuæi, nh−: cÊm kh«ng sö dông thÞt gμ bÞ bÖnh Marek.

V¾cxin Nobilis Rismavac + CA126 (do Hμ Lan

§−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh: s¶n xuÊt).

- BÖnh l©y truyÒn qua ®−êng h« hÊp khi gμ

ë cç c¬ së cã l−u hμnh bÖnh, ®μn gμ bè mÑ

tiÕp xóc víi gμ bÞ bÖnh vμ hÝt thë kh«ng khÝ cã còng cÇn tiªm v¾cxin ®Ó t¹o miÔn dÞch, miÔn virót.

dÞch sÏ ®−îc truyÒn qua trøng vμ gμ con míi

- Virót cã thÓ tån t¹i l©u ë chuång tr¹i vμ

në kÐo dμi 2 tuÇn lÔ.

m«i tr−êng ch¨n nu«i gμ, nÕu cç c¬ së ch¨n nu«i

- Chuång tr¹i vμ khu ch¨n nu«i ph¶i th−êng gμ kh«ng thùc hiÖn tiªu ®éc gi÷a cç chu kú s¶n xuyªn b¶o ®¶m vÖ sinh, ®Þnh kú tiªu ®éc b»ng xuÊt. Virót cã thÓ tõ l«ng cña gμ bÖnh ra ngoμi thuèc s¸t trïng 2 tuÇn lÇn (Iodine, Benkocid) vμ

m«i tr−êng tù nhiªn, theo giã ®i xa, lμm l©y lan sau cç ®ît xuÊt gμ.

dÞch cho gμ ë ®Þa ph−¬ng khç cçh xa hμng

- Kh«ng nhËp gμ gièng tõ cç c¬ së cã l−u chôc c©y sè.

hμnh bÖnh.

d) Ph¸t hiÖn bÖnh:

4.5. BÖnh viªm thanh khÝ qu¶n ë gμ

- C¨n cø ®Ó ph¸t hiÖn bÖnh lμ cç tæn th−¬ng BÖnh viªm thanh khÝ qu¶n lμ bÖnh truyÒn vμ cç khèi u ë d©y thÇn kinh ngo¹i biªn vμ trong nhiÔm ë gμ víi biÓu hiÖn ®Æc tr−ng ë gμ bÞ bÖnh mét sè phñ t¹ng.

lμ ho, thë khã vμ tiÕng kªu khμn.

- §Ó chÈn ®o¸n bÖnh chÝnh xç cÇn göi mÉu a) BÖnh phæ biÕn ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi bÖnh phÈm ®Õn cç phßng chÈn ®o¸n thó y ®Ó

ë ViÖt Nam, bÖnh x¶y ra ë hÇu hÕt cç c¬ së lμm xÐt nghiÖm.

nu«i gμ c«ng nghiÖp vμ gμ th¶ v−ên tõ miÒn

®) §iÒu trÞ: HiÖn ch−a cã thuèc ®iÒu trÞ bÖnh B¾c ®Õn miÒn Nam, g©y nhiÒu thiÖt h¹i kinh tÕ

Marek.

cho ng−êi ch¨n nu«i.

62

63

https://thuviensach.vn

cç khèi u trong cç phñ t¹ng nh−: thËn, gan, e) Phßng bÖnh:

d¹ dμy tuyÕn...

- Thùc hiÖn tiªm v¾cxin miÔn dÞch cho gμ

Khi vÆt l«ng thÊy: cç nang l«ng s−ng to ë chèng virót Marek. Ng−êi ta th−êng tiªm lo¹i mÆt da. V× lÏ ®ã, ë Hoa Kú vμ cç n−íc ch©u ¢u v¾cxin nh−îc ®éc cho gμ míi në 1 ngμy tuæi, nh−: cÊm kh«ng sö dông thÞt gμ bÞ bÖnh Marek.

V¾cxin Nobilis Rismavac + CA126 (do Hμ Lan

§−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh: s¶n xuÊt).

- BÖnh l©y truyÒn qua ®−êng h« hÊp khi gμ

ë cç c¬ së cã l−u hμnh bÖnh, ®μn gμ bè mÑ

tiÕp xóc víi gμ bÞ bÖnh vμ hÝt thë kh«ng khÝ cã còng cÇn tiªm v¾cxin ®Ó t¹o miÔn dÞch, miÔn virót.

dÞch sÏ ®−îc truyÒn qua trøng vμ gμ con míi

- Virót cã thÓ tån t¹i l©u ë chuång tr¹i vμ

në kÐo dμi 2 tuÇn lÔ.

m«i tr−êng ch¨n nu«i gμ, nÕu cç c¬ së ch¨n nu«i

- Chuång tr¹i vμ khu ch¨n nu«i ph¶i th−êng gμ kh«ng thùc hiÖn tiªu ®éc gi÷a cç chu kú s¶n xuyªn b¶o ®¶m vÖ sinh, ®Þnh kú tiªu ®éc b»ng xuÊt. Virót cã thÓ tõ l«ng cña gμ bÖnh ra ngoμi thuèc s¸t trïng 2 tuÇn lÇn (Iodine, Benkocid) vμ

m«i tr−êng tù nhiªn, theo giã ®i xa, lμm l©y lan sau cç ®ît xuÊt gμ.

dÞch cho gμ ë ®Þa ph−¬ng khç cçh xa hμng

- Kh«ng nhËp gμ gièng tõ cç c¬ së cã l−u chôc c©y sè.

hμnh bÖnh.

d) Ph¸t hiÖn bÖnh:

4.5. BÖnh viªm thanh khÝ qu¶n ë gμ

- C¨n cø ®Ó ph¸t hiÖn bÖnh lμ cç tæn th−¬ng BÖnh viªm thanh khÝ qu¶n lμ bÖnh truyÒn vμ cç khèi u ë d©y thÇn kinh ngo¹i biªn vμ trong nhiÔm ë gμ víi biÓu hiÖn ®Æc tr−ng ë gμ bÞ bÖnh mét sè phñ t¹ng.

lμ ho, thë khã vμ tiÕng kªu khμn.

- §Ó chÈn ®o¸n bÖnh chÝnh xç cÇn göi mÉu a) BÖnh phæ biÕn ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi bÖnh phÈm ®Õn cç phßng chÈn ®o¸n thó y ®Ó

ë ViÖt Nam, bÖnh x¶y ra ë hÇu hÕt cç c¬ së lμm xÐt nghiÖm.

nu«i gμ c«ng nghiÖp vμ gμ th¶ v−ên tõ miÒn

®) §iÒu trÞ: HiÖn ch−a cã thuèc ®iÒu trÞ bÖnh B¾c ®Õn miÒn Nam, g©y nhiÒu thiÖt h¹i kinh tÕ

Marek.

cho ng−êi ch¨n nu«i.

62

63

https://thuviensach.vn

b) Nguyªn nh©n:

®á, cã nhiÒu dÞch nhÇy vμ bät khÝ; ®«i khi cã cç côc m¸u ®«ng lμm t¾c nghÏn thanh m«n, g©y ra BÖnh do virót g©y ra (virót Herpes gallid).

ng¹t thë.

Chñng virót cã ®éc lùc thÊp g©y thÓ bÖnh nhÑ, nh−ng gμ bÖnh tiªu tèn thøc ¨n vμ tû lÖ chÕt, tû

®) §−êng l©y truyÒn bÖnh vμ ®iÒu kiÖn l©y lan: lÖ hñy bá cao ë gμ thÞt. Cç chñng cã ®éc m¹nh

- BÖnh l©y trùc tiÕp qua ®−êng h« hÊp do gμ

vμ trung b×nh g©y bÖnh víi tû lÖ èm vμ tû lÖ

kháe nhèt chung chuång víi gμ bÖnh, hÝt thë ph¶i chÕt cao ë ®μn gμ tr−ëng thμnh vμ gμ ®ang lín, kh«ng khÝ cã virót.

cã thÓ lμm thiÖt h¹i 50% sè gμ bÖnh; nÕu nh−

- Ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn, dông cô ch¨n thêi tiÕt thay ®æi ®ét ngét ¶nh h−ëng ®Õn søc nu«i, chuång tr¹i bÞ « nhiÔm virót còng lμ ®iÒu kh¸ng bÖnh cña ®μn gμ vμ gμ bÞ nhiÔm kÕ ph¸t kiÖn gi¸n tiÕp lμm l©y lan bÖnh trong ®μn gμ, giã cã thÓ ®−a virót trong kh«ng khÝ ®i xa 3 km.

mét sè bÖnh khç.

- Thêi tiÕt thay ®æi ®ét ngét tõ Êm ¸p sang c) TriÖu chøng:

l¹nh vμ ®é Èm cao th−êng lμm ph¸t sinh cç æ Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 - 5 ngμy.

dÞch viªm thanh khÝ qu¶n trong ®μn gμ.

Tr¹ng th¸i bÖnh cña gμ phô thuéc vμo ®éc e) Ph¸t hiÖn bÖnh:

lùc cña chñng virót g©y bÖnh vμ søc ®Ò kh¸ng

- Ph¸t hiÖn bÖnh qua dÊu hiÖu l©m sμng cña c¬ thÓ gμ.

®Æc tr−ng cña gμ bÖnh: ho vμ thë khã, m¾t vμ

Gμ bÖnh thÓ hiÖn: th©n nhiÖt t¨ng; kªu nh¸o

®Çu s−ng thòng vμ tÝm t¸i.

nhç; ho vμ thë khã t¨ng dÇn; khi thë gμ ph¶i

- CÇn lÊy bÖnh phÈm (dÞch phÕ qu¶n hoÆc nghÓn cæ, h¸ måm; quanh hèc m¾t vμ ®Çu c¶ thanh phÕ qu¶n) göi ®Õn cç phßng chÈn ®o¸n s−ng phï. Cç tr−êng hîp bÖnh nÆng, gμ bÖnh

®Ó ph©n lËp virót vμ lμm cç ph¶n øng thuyÕt ho kh¹c ra m¸u, th©m tÝm ë ®Çu do khã thë vμ

thanh ®Ó xç ®Þnh bÖnh.

th−êng chÕt sau 3 - 5 ngμy víi tû lÖ 100%.

g) §iÒu trÞ:

d) BÖnh tÝch:

- HiÖn kh«ng cã thuèc ®iÒu trÞ bÖnh viªm

- Niªm m¹c phÕ qu¶n cã xuÊt huyÕt lÊm tÊm thanh khÝ qu¶n do virót ë gμ.

64

65

https://thuviensach.vn

b) Nguyªn nh©n:

®á, cã nhiÒu dÞch nhÇy vμ bät khÝ; ®«i khi cã cç côc m¸u ®«ng lμm t¾c nghÏn thanh m«n, g©y ra BÖnh do virót g©y ra (virót Herpes gallid).

ng¹t thë.

Chñng virót cã ®éc lùc thÊp g©y thÓ bÖnh nhÑ, nh−ng gμ bÖnh tiªu tèn thøc ¨n vμ tû lÖ chÕt, tû

®) §−êng l©y truyÒn bÖnh vμ ®iÒu kiÖn l©y lan: lÖ hñy bá cao ë gμ thÞt. Cç chñng cã ®éc m¹nh

- BÖnh l©y trùc tiÕp qua ®−êng h« hÊp do gμ

vμ trung b×nh g©y bÖnh víi tû lÖ èm vμ tû lÖ

kháe nhèt chung chuång víi gμ bÖnh, hÝt thë ph¶i chÕt cao ë ®μn gμ tr−ëng thμnh vμ gμ ®ang lín, kh«ng khÝ cã virót.

cã thÓ lμm thiÖt h¹i 50% sè gμ bÖnh; nÕu nh−

- Ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn, dông cô ch¨n thêi tiÕt thay ®æi ®ét ngét ¶nh h−ëng ®Õn søc nu«i, chuång tr¹i bÞ « nhiÔm virót còng lμ ®iÒu kh¸ng bÖnh cña ®μn gμ vμ gμ bÞ nhiÔm kÕ ph¸t kiÖn gi¸n tiÕp lμm l©y lan bÖnh trong ®μn gμ, giã cã thÓ ®−a virót trong kh«ng khÝ ®i xa 3 km.

mét sè bÖnh khç.

- Thêi tiÕt thay ®æi ®ét ngét tõ Êm ¸p sang c) TriÖu chøng:

l¹nh vμ ®é Èm cao th−êng lμm ph¸t sinh cç æ Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 - 5 ngμy.

dÞch viªm thanh khÝ qu¶n trong ®μn gμ.

Tr¹ng th¸i bÖnh cña gμ phô thuéc vμo ®éc e) Ph¸t hiÖn bÖnh:

lùc cña chñng virót g©y bÖnh vμ søc ®Ò kh¸ng

- Ph¸t hiÖn bÖnh qua dÊu hiÖu l©m sμng cña c¬ thÓ gμ.

®Æc tr−ng cña gμ bÖnh: ho vμ thë khã, m¾t vμ

Gμ bÖnh thÓ hiÖn: th©n nhiÖt t¨ng; kªu nh¸o

®Çu s−ng thòng vμ tÝm t¸i.

nhç; ho vμ thë khã t¨ng dÇn; khi thë gμ ph¶i

- CÇn lÊy bÖnh phÈm (dÞch phÕ qu¶n hoÆc nghÓn cæ, h¸ måm; quanh hèc m¾t vμ ®Çu c¶ thanh phÕ qu¶n) göi ®Õn cç phßng chÈn ®o¸n s−ng phï. Cç tr−êng hîp bÖnh nÆng, gμ bÖnh

®Ó ph©n lËp virót vμ lμm cç ph¶n øng thuyÕt ho kh¹c ra m¸u, th©m tÝm ë ®Çu do khã thë vμ

thanh ®Ó xç ®Þnh bÖnh.

th−êng chÕt sau 3 - 5 ngμy víi tû lÖ 100%.

g) §iÒu trÞ:

d) BÖnh tÝch:

- HiÖn kh«ng cã thuèc ®iÒu trÞ bÖnh viªm

- Niªm m¹c phÕ qu¶n cã xuÊt huyÕt lÊm tÊm thanh khÝ qu¶n do virót ë gμ.

64

65

https://thuviensach.vn

- Cã thÓ ®iÒu trÞ bÖnh kÕ ph¸t do vi khuÈn BÖnh cã ë kh¾p cç n−íc trªn thÕ giíi.

b»ng mét trong cç kh¸ng sinh sau: ë ViÖt Nam, bÖnh x¶y ra phæ biÕn ë cç c¬

- MG.200: dïng liÒu pha 01 g/lÝt n−íc, cho së nu«i gμ tËp trung còng nh− gμ trong n«ng hé gμ uèng liªn tôc 3 - 5 ngμy.

ë tÊt c¶ cç vïng sinh th¸i.

- RTD Lincospec inj: dïng liÒu 01 ml/10 kg a) Nguyªn nh©n:

thÓ träng/ngμy; tiªm b¾p cho gμ liªn tôc 3 - 5 ngμy.

BÖnh g©y ra do virót ®Ëu gμ (Avipoxvirus).

Sö dông phèi hîp víi cç thuèc trî søc: Virót tån t¹i vμ g©y bÖnh cho gμ ë cç n−íc vitamin Bcomplex, vitamin C, dung dÞch ®iÖn vïng khÝ hËu nãng vμ Èm −ít. BÖnh lμm gμ

gi¶, ®−êng glucose hßa n−íc cho gμ uèng.

chÕt víi tû lÖ thÊp, nh−ng lμm gμ sinh tr−ëng h) Phßng bÖnh:

vμ t¨ng träng gi¶m thÊp, g©y thiÖt h¹i ®¸ng kÓ

- Dïng v¾cxin nh−îc ®éc pha víi n−íc cho vÒ kinh tÕ.

gμ uèng hoÆc phun s−¬ng trong chuång gμ vμo b) TriÖu chøng:

løa tuæi: 14 - 20 ngμy.

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 - 5 ngμy.

- B¶o ®¶m vÖ sinh chuång tr¹i: quÐt dän h»ng Gμ m¾c bÖnh thÓ hiÖn: cç nèt ®Ëu mμu hång ngμy, ®Þnh kú phun thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn mäc lªn ë mμo, ë hÇu, ë cç vïng kh«ng cã l«ng.

(Iodine, Benkocid, Halamit...); th−êng xuyªn gi÷

Cç nèt ®Ëu to dÇn, cã ®−êng kÝnh tõ 0,5 - 1 mm, chuång tho¸ng m¸t vμo mïa hÌ vμ kÝn Êm vμo

®ãng v¶y n©u, kÐo dμi kho¶ng 2 tuÇn, sau ®ã mïa ®«ng.

trãc v¶y vμ gμ tù khái bÖnh. Gμ cã thÓ cã biÕn

- Nu«i d−ìng gμ víi khÈu phÇn ®ñ chÊt dinh chøng viªm phÕ qu¶n khi cç nèt ®Ëu mäc ë d−ìng cã bæ sung premix vitamin ®Ó t¨ng søc ®Ò

vßm häng vμ gμ bÞ bÖnh nhiÔm khuÈn thø ph¸t kh¸ng víi bÖnh.

(bÖnh hen gμ).

4.6. BÖnh ®Ëu gμ

c) BÖnh tÝch:

Lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm phæ biÕn ë gμ víi

- Cã thÓ dÔ dμng nhËn ra gμ bÖnh víi cç cç biÓu hiÖn ®Æc tr−ng: môn ®Ëu ë ngoμi da cña nèt ®Ëu mäc ë mμo, quanh m¾t vμ vïng kh«ng gμ bÖnh.

cã l«ng.

66

67

https://thuviensach.vn

- Cã thÓ ®iÒu trÞ bÖnh kÕ ph¸t do vi khuÈn BÖnh cã ë kh¾p cç n−íc trªn thÕ giíi.

b»ng mét trong cç kh¸ng sinh sau: ë ViÖt Nam, bÖnh x¶y ra phæ biÕn ë cç c¬

- MG.200: dïng liÒu pha 01 g/lÝt n−íc, cho së nu«i gμ tËp trung còng nh− gμ trong n«ng hé gμ uèng liªn tôc 3 - 5 ngμy.

ë tÊt c¶ cç vïng sinh th¸i.

- RTD Lincospec inj: dïng liÒu 01 ml/10 kg a) Nguyªn nh©n:

thÓ träng/ngμy; tiªm b¾p cho gμ liªn tôc 3 - 5 ngμy.

BÖnh g©y ra do virót ®Ëu gμ (Avipoxvirus).

Sö dông phèi hîp víi cç thuèc trî søc: Virót tån t¹i vμ g©y bÖnh cho gμ ë cç n−íc vitamin Bcomplex, vitamin C, dung dÞch ®iÖn vïng khÝ hËu nãng vμ Èm −ít. BÖnh lμm gμ

gi¶, ®−êng glucose hßa n−íc cho gμ uèng.

chÕt víi tû lÖ thÊp, nh−ng lμm gμ sinh tr−ëng h) Phßng bÖnh:

vμ t¨ng träng gi¶m thÊp, g©y thiÖt h¹i ®¸ng kÓ

- Dïng v¾cxin nh−îc ®éc pha víi n−íc cho vÒ kinh tÕ.

gμ uèng hoÆc phun s−¬ng trong chuång gμ vμo b) TriÖu chøng:

løa tuæi: 14 - 20 ngμy.

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 3 - 5 ngμy.

- B¶o ®¶m vÖ sinh chuång tr¹i: quÐt dän h»ng Gμ m¾c bÖnh thÓ hiÖn: cç nèt ®Ëu mμu hång ngμy, ®Þnh kú phun thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn mäc lªn ë mμo, ë hÇu, ë cç vïng kh«ng cã l«ng.

(Iodine, Benkocid, Halamit...); th−êng xuyªn gi÷

Cç nèt ®Ëu to dÇn, cã ®−êng kÝnh tõ 0,5 - 1 mm, chuång tho¸ng m¸t vμo mïa hÌ vμ kÝn Êm vμo

®ãng v¶y n©u, kÐo dμi kho¶ng 2 tuÇn, sau ®ã mïa ®«ng.

trãc v¶y vμ gμ tù khái bÖnh. Gμ cã thÓ cã biÕn

- Nu«i d−ìng gμ víi khÈu phÇn ®ñ chÊt dinh chøng viªm phÕ qu¶n khi cç nèt ®Ëu mäc ë d−ìng cã bæ sung premix vitamin ®Ó t¨ng søc ®Ò

vßm häng vμ gμ bÞ bÖnh nhiÔm khuÈn thø ph¸t kh¸ng víi bÖnh.

(bÖnh hen gμ).

4.6. BÖnh ®Ëu gμ

c) BÖnh tÝch:

Lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm phæ biÕn ë gμ víi

- Cã thÓ dÔ dμng nhËn ra gμ bÖnh víi cç cç biÓu hiÖn ®Æc tr−ng: môn ®Ëu ë ngoμi da cña nèt ®Ëu mäc ë mμo, quanh m¾t vμ vïng kh«ng gμ bÖnh.

cã l«ng.

66

67

https://thuviensach.vn

- Gμ bÞ chÕt do biÕn chøng viªm phÕ qu¶n Khi ®iÒu trÞ cÇn cçh ly gμ èm víi gμ kháe.

thÊy líp biÓu b× trãc ra tõ häng, n»m l¹i thanh g) Phßng bÖnh:

qu¶n vμ lμm gμ ng¹t thë.

- Sö dông v¾cxin ®Ëu gμ ®Ó t¹o miÔn dÞch cho d) §−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh: gμ chèng l¹i virót ®Ëu gμ. Ng−êi ta dïng v¾cxin

- BÖnh l©y truyÒn trùc tiÕp do gμ kháe tiÕp nh−îc ®éc (chñng Avipox) chñng vμo d−íi da c¸nh xóc víi gμ bÖnh, hÝt thë kh«ng khÝ cã virót cho gμ khi gμ 8 tuÇn tuæi.

®Ëu gμ.

- Thùc hiÖn vÖ sinh chuång tr¹i: b¶o ®¶m lu«n

- Cç c¬ së ch¨n nu«i gμ mμ ®iÒu kiÖn vÖ

kh« s¹ch, th«ng tho¸ng vμ kÝn Êm vμo mïa ®«ng, sinh kÐm, nãng vμ Èm −ít sÏ lμm cho virót tån

®Þnh kú sö dông thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn.

t¹i vμ l©y truyÒn bÖnh trong ®μn gμ.

- Gμ th−êng bÞ bÖnh nÆng ë løa tuæi tõ

4.7. BÖnh hen gμ (BÖnh CRD)

1-18 tuÇn.

BÖnh hen gμ, cßn gäi lμ bÖnh viªm ®−êng h«

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

hÊp m·n tÝnh (viÕt t¾t theo tõ n−íc ngoμi lμ

CRD), lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm ë gμ víi ®Æc BÖnh ë gμ dÔ dμng ®−îc ph¸t hiÖn víi cç môn ®Ëu ë mμo, mÆt vμ cç vïng da kh«ng cã

®iÓm cña gμ bÖnh lμ ho vμ thë khã do viªm phÕ

l«ng cña gμ.

qu¶n phæi m·n tÝnh.

BÖnh x¶y ra phæ biÕn ë tÊt c¶ cç n−íc.

e) §iÒu trÞ:

ë ViÖt Nam, bÖnh hen gμ th−êng l−u hμnh

- Kh«ng cã thuèc ®Æc trÞ bÖnh ®Ëu gμ.

ë cç c¬ së nu«i gμ c«ng nghiÖp vμ th¶ v−ên, g©y

- Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc s¸t trïng b«i nhiÒu thiÖt h¹i kinh tÕ cho ng−êi ch¨n nu«i.

lªn cç môn ®Ëu: chän mét trong cç thuèc sau:

+ Dung dÞch Bleu - Methylen (Xanh Methylen) a) Nguyªn nh©n:

1%: b«i lªn cç môn ®Ëu trªn da cña gμ.

BÖnh hen gμ g©y ra do vi khuÈn (Mycoplasma

+ Dung dÞch Iodine (RTD Iodine, Han - Iodine, gallisepticum, Mycoplasma synoviae). Vi khuÈn Navet Iodine) 1%, b«i lªn cç môn ®Ëu cña gμ.

g©y viªm ®−êng h« hÊp, viªm khíp vμ viªm 68

69

https://thuviensach.vn

- Gμ bÞ chÕt do biÕn chøng viªm phÕ qu¶n Khi ®iÒu trÞ cÇn cçh ly gμ èm víi gμ kháe.

thÊy líp biÓu b× trãc ra tõ häng, n»m l¹i thanh g) Phßng bÖnh:

qu¶n vμ lμm gμ ng¹t thë.

- Sö dông v¾cxin ®Ëu gμ ®Ó t¹o miÔn dÞch cho d) §−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh: gμ chèng l¹i virót ®Ëu gμ. Ng−êi ta dïng v¾cxin

- BÖnh l©y truyÒn trùc tiÕp do gμ kháe tiÕp nh−îc ®éc (chñng Avipox) chñng vμo d−íi da c¸nh xóc víi gμ bÖnh, hÝt thë kh«ng khÝ cã virót cho gμ khi gμ 8 tuÇn tuæi.

®Ëu gμ.

- Thùc hiÖn vÖ sinh chuång tr¹i: b¶o ®¶m lu«n

- Cç c¬ së ch¨n nu«i gμ mμ ®iÒu kiÖn vÖ

kh« s¹ch, th«ng tho¸ng vμ kÝn Êm vμo mïa ®«ng, sinh kÐm, nãng vμ Èm −ít sÏ lμm cho virót tån

®Þnh kú sö dông thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn.

t¹i vμ l©y truyÒn bÖnh trong ®μn gμ.

- Gμ th−êng bÞ bÖnh nÆng ë løa tuæi tõ

4.7. BÖnh hen gμ (BÖnh CRD)

1-18 tuÇn.

BÖnh hen gμ, cßn gäi lμ bÖnh viªm ®−êng h«

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

hÊp m·n tÝnh (viÕt t¾t theo tõ n−íc ngoμi lμ

CRD), lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm ë gμ víi ®Æc BÖnh ë gμ dÔ dμng ®−îc ph¸t hiÖn víi cç môn ®Ëu ë mμo, mÆt vμ cç vïng da kh«ng cã

®iÓm cña gμ bÖnh lμ ho vμ thë khã do viªm phÕ

l«ng cña gμ.

qu¶n phæi m·n tÝnh.

BÖnh x¶y ra phæ biÕn ë tÊt c¶ cç n−íc.

e) §iÒu trÞ:

ë ViÖt Nam, bÖnh hen gμ th−êng l−u hμnh

- Kh«ng cã thuèc ®Æc trÞ bÖnh ®Ëu gμ.

ë cç c¬ së nu«i gμ c«ng nghiÖp vμ th¶ v−ên, g©y

- Cã thÓ dïng cç lo¹i thuèc s¸t trïng b«i nhiÒu thiÖt h¹i kinh tÕ cho ng−êi ch¨n nu«i.

lªn cç môn ®Ëu: chän mét trong cç thuèc sau:

+ Dung dÞch Bleu - Methylen (Xanh Methylen) a) Nguyªn nh©n:

1%: b«i lªn cç môn ®Ëu trªn da cña gμ.

BÖnh hen gμ g©y ra do vi khuÈn (Mycoplasma

+ Dung dÞch Iodine (RTD Iodine, Han - Iodine, gallisepticum, Mycoplasma synoviae). Vi khuÈn Navet Iodine) 1%, b«i lªn cç môn ®Ëu cña gμ.

g©y viªm ®−êng h« hÊp, viªm khíp vμ viªm 68

69

https://thuviensach.vn

tói khÝ m·n tÝnh, lμm cho gμ gÇy yÕu, tiªu tèn Èm −ít lμm cho virót tån t¹i vμ l©y lan bÖnh thøc ¨n vμ tû lÖ chÕt cao ë gμ th−¬ng phÈm vμ

trong ®μn gμ.

gμ gièng.

- Khi thêi tiÕt thay ®æi tõ Êm ¸p sang l¹nh Èm, cç æ dÞch hen gμ th−êng ph¸t sinh vμ g©y b) TriÖu chøng:

tæn thÊt cho ®μn gμ.

Thêi gian ñ bÖnh: 5 - 7 ngμy.

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

Gμ bÞ bÖnh cã cç triÖu chøng: ch¶y n−íc m¾t, dÞch mòi, ho vμ thë khã, thë khß khÌ kÐo

- Cã thÓ ph¸t hiÖn gμ bÖnh víi triÖu chøng dμi, chËm lín râ rÖt, th−êng dÔ bÞ kÕ ph¸t cç

®Æc tr−ng ho thë kÐo dμi, cã viªm khíp sinh bÖnh ®−êng h« hÊp khç (viªm phÕ qu¶n). NhiÒu tr−ëng vμ ph¸t triÓn chËm.

tr−êng hîp gμ bÞ viªm kÕt m¹c m¾t, viªm khíp

- CÇn lÊy bÖnh phÈm göi ®i xÐt nghiÖm, xç vμ viªm tói khÝ.

®Þnh vi khuÈn bÖnh b»ng nu«i cÊy hoÆc cç ph¶n øng chÈn ®o¸n huyÕt thanh.

c) BÖnh tÝch:

e) §iÒu trÞ:

Gμ bÞ tô huyÕt ë niªm m¹c mòi, phÕ qu¶n, cã nhiÒu dÞch nhÇy. Tói khÝ bÞ viªm m·n: tô Dïng mét trong cç lo¹i thuèc sau ®©y: huyÕt vμ cã nhiÒu sîi huyÕt. Cç tr−êng hîp

- Tiamulin: dïng liÒu 20 mg/kg thÓ träng, pha víi n−íc cho gμ uèng liªn tôc 5 - 7 ngμy hoÆc viªm khíp th−êng thÊy: khíp gèi bÞ s−ng thòng dïng dung dÞch tiªm theo liÒu 01 ml/10 kg thÓ

cã dÞch nhÇy.

träng gμ, dïng liªn tôc 4 - 5 ngμy.

d) §−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh:

- Homceft: dïng dung dÞch tiªm víi liÒu

- BÖnh l©y truyÒn tõ gμ mÑ qua ph«i trøng 01 ml/15 kg thÓ träng/ngμy; dïng 3 ngμy liÒn.

nªn gμ con míi në ®· bÞ bÖnh.

- Myco - RTD: dïng liÒu 01 ml/3-5 kg thÓ

- BÖnh còng l©y truyÒn qua ®−êng h« hÊp träng/ngμy; dïng liÒu 4-5 ngμy liªn tôc.

trùc tiÕp do gμ kháe hÝt thë kh«ng khÝ cã mÇm CÇn phèi hîp cç lo¹i thuèc n©ng cao thÓ

bÖnh.

träng vμ trî søc cho gμ: vitamin B complex, dung

- Chuång tr¹i vμ khu ch¨n th¶ gμ bÞ « nhiÔm, dÞch ®iÖn gi¶i, premix kho¸ng...

70

71

https://thuviensach.vn

tói khÝ m·n tÝnh, lμm cho gμ gÇy yÕu, tiªu tèn Èm −ít lμm cho virót tån t¹i vμ l©y lan bÖnh thøc ¨n vμ tû lÖ chÕt cao ë gμ th−¬ng phÈm vμ

trong ®μn gμ.

gμ gièng.

- Khi thêi tiÕt thay ®æi tõ Êm ¸p sang l¹nh Èm, cç æ dÞch hen gμ th−êng ph¸t sinh vμ g©y b) TriÖu chøng:

tæn thÊt cho ®μn gμ.

Thêi gian ñ bÖnh: 5 - 7 ngμy.

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

Gμ bÞ bÖnh cã cç triÖu chøng: ch¶y n−íc m¾t, dÞch mòi, ho vμ thë khã, thë khß khÌ kÐo

- Cã thÓ ph¸t hiÖn gμ bÖnh víi triÖu chøng dμi, chËm lín râ rÖt, th−êng dÔ bÞ kÕ ph¸t cç

®Æc tr−ng ho thë kÐo dμi, cã viªm khíp sinh bÖnh ®−êng h« hÊp khç (viªm phÕ qu¶n). NhiÒu tr−ëng vμ ph¸t triÓn chËm.

tr−êng hîp gμ bÞ viªm kÕt m¹c m¾t, viªm khíp

- CÇn lÊy bÖnh phÈm göi ®i xÐt nghiÖm, xç vμ viªm tói khÝ.

®Þnh vi khuÈn bÖnh b»ng nu«i cÊy hoÆc cç ph¶n øng chÈn ®o¸n huyÕt thanh.

c) BÖnh tÝch:

e) §iÒu trÞ:

Gμ bÞ tô huyÕt ë niªm m¹c mòi, phÕ qu¶n, cã nhiÒu dÞch nhÇy. Tói khÝ bÞ viªm m·n: tô Dïng mét trong cç lo¹i thuèc sau ®©y: huyÕt vμ cã nhiÒu sîi huyÕt. Cç tr−êng hîp

- Tiamulin: dïng liÒu 20 mg/kg thÓ träng, pha víi n−íc cho gμ uèng liªn tôc 5 - 7 ngμy hoÆc viªm khíp th−êng thÊy: khíp gèi bÞ s−ng thòng dïng dung dÞch tiªm theo liÒu 01 ml/10 kg thÓ

cã dÞch nhÇy.

träng gμ, dïng liªn tôc 4 - 5 ngμy.

d) §−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh:

- Homceft: dïng dung dÞch tiªm víi liÒu

- BÖnh l©y truyÒn tõ gμ mÑ qua ph«i trøng 01 ml/15 kg thÓ träng/ngμy; dïng 3 ngμy liÒn.

nªn gμ con míi në ®· bÞ bÖnh.

- Myco - RTD: dïng liÒu 01 ml/3-5 kg thÓ

- BÖnh còng l©y truyÒn qua ®−êng h« hÊp träng/ngμy; dïng liÒu 4-5 ngμy liªn tôc.

trùc tiÕp do gμ kháe hÝt thë kh«ng khÝ cã mÇm CÇn phèi hîp cç lo¹i thuèc n©ng cao thÓ

bÖnh.

träng vμ trî søc cho gμ: vitamin B complex, dung

- Chuång tr¹i vμ khu ch¨n th¶ gμ bÞ « nhiÔm, dÞch ®iÖn gi¶i, premix kho¸ng...

70

71

https://thuviensach.vn

4.8. BÖnh tô huyÕt trïng gia cÇm

BÖnh tiÕn triÓn rÊt nhanh, tõ lóc cã dÊu hiÖu l©m sμng ®Çu tiªn ®Õn lóc gμ chÕt kho¶ng BÖnh tô huyÕt trïng lμ mét bÖnh truyÒn tõ 6 giê ®Õn 24 giê. Mét sè gμ ®ét ngét kªu quang nhiÔm cÊp tÝnh chung cña gμ, vÞt, ngan, ngçng, quç, gi·y giôa mét lóc råi chÕt mμ tr−íc ®ã gμ t©y,... vμ cç loμi chim trêi. BÖnh x¶y ra quanh kh«ng thÓ hiÖn cç triÖu chøng cña bÖnh.

n¨m ë cç ®Þa ph−¬ng, nh−ng th−êng ph¸t sinh

- ë vÞt: vÞt còng cã cç dÊu hiÖu l©m sμng cç æ dÞch vμo cç th¸ng nãng Èm, m−a nhiÒu ë n−íc ta.

gièng gμ. §Çu tiªn, vÞt ¨n kÐm, Ýt ho¹t ®éng, Gia cÇm bÞ bÖnh chÕt rÊt nhanh vμ chÕt víi m¾t nh¾m, n»m mét chç, diÒu c¨ng kh«ng tiªu, tû lÖ cao (90-100% gia cÇm bÖnh).

uèng n−íc nhiÒu, thë rÊt khã kh¨n, sau ®ã l¨n ra, gi·y chÕt. Thêi gian tõ lóc cã triÖu chøng a) Nguyªn nh©n:

bÖnh ®Õn lóc chÕt còng t−¬ng tù nh− ë gμ. Cã BÖnh do vi khuÈn tô huyÕt trïng g©y ra.

nh÷ng ®μn vÞt ®ang kiÕm ¨n ë ngoμi ®ång bçng Gμ, vÞt kháe còng cã mét sè mang vi khuÈn nhiªn gi·y giôa, kªu Çm Ü råi l¨n ra chÕt hμng trong ®−êng h« hÊp. Khi thêi tiÕt thay ®æi, søc lo¹t gièng nh− hiÖn t−îng ngé ®éc thøc ¨n.

kháe cña gia cÇm gi¶m thÊp, vi khuÈn míi g©y

- ë ngan: cç dÊu hiÖu l©m sμng ë ngan bÖnh bÖnh vμ giÕt h¹i gia cÇm. Vi khuÈn cã thÓ tån còng t−¬ng tù ë vÞt.

t¹i tõ 2-4 tuÇn ë nh÷ng n¬i Èm −ít, thiÕu ¸nh c) BÖnh tÝch:

s¸ng mÆt trêi.

Mæ kh¸m gia cÇm bÖnh, thÊy cç phñ t¹ng b) TriÖu chøng:

lçh, phæi ®Òu tô m¸u ®á xÉm, ®Æc biÖt, gan s−ng Thêi gian ñ bÖnh: tõ 6 - 24 giê.

®á xÉm, trªn mÆt gan cã nèt ho¹i tö tr¾ng nh−

Cç lo¹i gia cÇm bÞ bÖnh thÓ hiÖn:

®Çu ®inh ghim, bao tim cã chøa dÞch vμng.

- ë gμ: ®Çu tiªn, gμ ¨n kÐm, Ýt ho¹t ®éng, sau d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

®ã mμo ®á tÝm rÊt nhanh, ch¶y n−íc mòi, n−íc m¾t, diÒu c¨ng phång thøc ¨n kh«ng tiªu, thë BÖnh l©y truyÒn qua ®−êng tiªu hãa do gia khã t¨ng dÇn, mçi lÇn thë gμ ph¶i nghÓn cæ, hçÇm kháe ¨n ph¶i vi khuÈn cã trong thøc ¨n vμ

má, gμ còng Øa ph©n láng, mμu xanh vμng.

n−íc uèng.

72

73

https://thuviensach.vn

4.8. BÖnh tô huyÕt trïng gia cÇm

BÖnh tiÕn triÓn rÊt nhanh, tõ lóc cã dÊu hiÖu l©m sμng ®Çu tiªn ®Õn lóc gμ chÕt kho¶ng BÖnh tô huyÕt trïng lμ mét bÖnh truyÒn tõ 6 giê ®Õn 24 giê. Mét sè gμ ®ét ngét kªu quang nhiÔm cÊp tÝnh chung cña gμ, vÞt, ngan, ngçng, quç, gi·y giôa mét lóc råi chÕt mμ tr−íc ®ã gμ t©y,... vμ cç loμi chim trêi. BÖnh x¶y ra quanh kh«ng thÓ hiÖn cç triÖu chøng cña bÖnh.

n¨m ë cç ®Þa ph−¬ng, nh−ng th−êng ph¸t sinh

- ë vÞt: vÞt còng cã cç dÊu hiÖu l©m sμng cç æ dÞch vμo cç th¸ng nãng Èm, m−a nhiÒu ë n−íc ta.

gièng gμ. §Çu tiªn, vÞt ¨n kÐm, Ýt ho¹t ®éng, Gia cÇm bÞ bÖnh chÕt rÊt nhanh vμ chÕt víi m¾t nh¾m, n»m mét chç, diÒu c¨ng kh«ng tiªu, tû lÖ cao (90-100% gia cÇm bÖnh).

uèng n−íc nhiÒu, thë rÊt khã kh¨n, sau ®ã l¨n ra, gi·y chÕt. Thêi gian tõ lóc cã triÖu chøng a) Nguyªn nh©n:

bÖnh ®Õn lóc chÕt còng t−¬ng tù nh− ë gμ. Cã BÖnh do vi khuÈn tô huyÕt trïng g©y ra.

nh÷ng ®μn vÞt ®ang kiÕm ¨n ë ngoμi ®ång bçng Gμ, vÞt kháe còng cã mét sè mang vi khuÈn nhiªn gi·y giôa, kªu Çm Ü råi l¨n ra chÕt hμng trong ®−êng h« hÊp. Khi thêi tiÕt thay ®æi, søc lo¹t gièng nh− hiÖn t−îng ngé ®éc thøc ¨n.

kháe cña gia cÇm gi¶m thÊp, vi khuÈn míi g©y

- ë ngan: cç dÊu hiÖu l©m sμng ë ngan bÖnh bÖnh vμ giÕt h¹i gia cÇm. Vi khuÈn cã thÓ tån còng t−¬ng tù ë vÞt.

t¹i tõ 2-4 tuÇn ë nh÷ng n¬i Èm −ít, thiÕu ¸nh c) BÖnh tÝch:

s¸ng mÆt trêi.

Mæ kh¸m gia cÇm bÖnh, thÊy cç phñ t¹ng b) TriÖu chøng:

lçh, phæi ®Òu tô m¸u ®á xÉm, ®Æc biÖt, gan s−ng Thêi gian ñ bÖnh: tõ 6 - 24 giê.

®á xÉm, trªn mÆt gan cã nèt ho¹i tö tr¾ng nh−

Cç lo¹i gia cÇm bÞ bÖnh thÓ hiÖn:

®Çu ®inh ghim, bao tim cã chøa dÞch vμng.

- ë gμ: ®Çu tiªn, gμ ¨n kÐm, Ýt ho¹t ®éng, sau d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

®ã mμo ®á tÝm rÊt nhanh, ch¶y n−íc mòi, n−íc m¾t, diÒu c¨ng phång thøc ¨n kh«ng tiªu, thë BÖnh l©y truyÒn qua ®−êng tiªu hãa do gia khã t¨ng dÇn, mçi lÇn thë gμ ph¶i nghÓn cæ, hçÇm kháe ¨n ph¶i vi khuÈn cã trong thøc ¨n vμ

má, gμ còng Øa ph©n láng, mμu xanh vμng.

n−íc uèng.

72

73

https://thuviensach.vn

®) Ph¸t hiÖn bÖnh: cho gμ, vÞt, ngan, ngçng, gμ t©y ë khu vùc th−êng x¶y ra bÖnh tô huyÕt trïng.

Cç dÊu hiÖu l©m sμng gióp cho viÖc ®Þnh Chó ý: chØ tiªm cho gia cÇm tõ 4 tuÇn tuæi bÖnh: gia cÇm chÕt rÊt nhanh víi tû lÖ cao, cç trë lªn vμ gia cÇm kháe m¹nh.

phñ t¹ng ®Òu bÞ tô huyÕt nÆng, gan s−ng cã

- Ph¸t hiÖn sím gia cÇm bÖnh cçh ly, ®iÒu ho¹i tö lÊm tÊm tr¾ng, bao tim cã dÞch vμng.

trÞ kÞp thêi.

e) §iÒu trÞ:

- Kh«ng mæ vμ ¨n thÞt gμ chÕt mμ ph¶i ch«n Thuèc ®iÒu trÞ: phèi hîp hai lo¹i kh¸ng s©u cã r¾c v«i bét.

sinh sau ®©y:

- Thùc hiÖn vÖ sinh chuång nu«i vμ khu vùc

- Streptomycin: dïng liÒu 50 mg/kg thÓ träng ch¨n th¶ gμ, ®Þnh kú cã sö dông thuèc s¸t trïng (1 lä Streptomycin dïng cho 20 kg thÓ träng (Han - Iodine, Virkon, n−íc v«i 10%).

gμ), tiªm thuèc vμo b¾p thÞt cho gμ, thêi gian sö

4.9. BÖnh giun ®òa gμ

dông thuèc 3-4 ngμy liÒn.

- Esb3: pha 2 g víi 01 lÝt n−íc ®un s«i ®· ®Ó

BÖnh giun ®òa gμ rÊt phæ biÕn ë gμ ch¨n nguéi cho gμ uèng liªn tôc 3-4 ngμy liÒn.

nu«i trong n«ng hé còng nh− cç c¬ së nu«i gμ

Chó ý: Cã thÓ thay Streptomycin b»ng tËp trung theo ph−¬ng thøc c«ng nghiÖp vμ th¶

Kanamycin, thay Esb3 b»ng Sulfathiazol (lo¹i v−ên ë n−íc ta. BÖnh kh«ng lμm chÕt gμ hμng tan trong n−íc).

lo¹t nh− cç bÖnh truyÒn nhiÔm, nh−ng lμm cho

- Thuèc trî søc: cho gia cÇm uèng dung dÞch gμ gi¶m t¨ng träng 30%, g©y thiÖt h¹i kinh tÕ

®iÖn gi¶i hoÆc Eresol (theo h−íng dÉn trong gãi cho ng−êi nu«i gμ.

thuèc) vμ prªmix vitamin.

a) Nguyªn nh©n:

Trong ®μn gia cÇm cã mét sè con ph¸t bÖnh BÖnh g©y ra do giun ®òa ký sinh ë ruét non th× ph¶i ®iÒu trÞ dù phßng toμn ®μn.

cña gμ. §©y lμ lo¹i giun trßn lín ký sinh ë gμ, g) Phßng bÖnh:

kÝch th−íc: dμi 7-12 cm, mμu tr¾ng ®ôc hoÆc

- Tiªm v¾cxin phßng bÖnh tô huyÕt trïng tr¾ng hång.

74

75

https://thuviensach.vn

®) Ph¸t hiÖn bÖnh: cho gμ, vÞt, ngan, ngçng, gμ t©y ë khu vùc th−êng x¶y ra bÖnh tô huyÕt trïng.

Cç dÊu hiÖu l©m sμng gióp cho viÖc ®Þnh Chó ý: chØ tiªm cho gia cÇm tõ 4 tuÇn tuæi bÖnh: gia cÇm chÕt rÊt nhanh víi tû lÖ cao, cç trë lªn vμ gia cÇm kháe m¹nh.

phñ t¹ng ®Òu bÞ tô huyÕt nÆng, gan s−ng cã

- Ph¸t hiÖn sím gia cÇm bÖnh cçh ly, ®iÒu ho¹i tö lÊm tÊm tr¾ng, bao tim cã dÞch vμng.

trÞ kÞp thêi.

e) §iÒu trÞ:

- Kh«ng mæ vμ ¨n thÞt gμ chÕt mμ ph¶i ch«n Thuèc ®iÒu trÞ: phèi hîp hai lo¹i kh¸ng s©u cã r¾c v«i bét.

sinh sau ®©y:

- Thùc hiÖn vÖ sinh chuång nu«i vμ khu vùc

- Streptomycin: dïng liÒu 50 mg/kg thÓ träng ch¨n th¶ gμ, ®Þnh kú cã sö dông thuèc s¸t trïng (1 lä Streptomycin dïng cho 20 kg thÓ träng (Han - Iodine, Virkon, n−íc v«i 10%).

gμ), tiªm thuèc vμo b¾p thÞt cho gμ, thêi gian sö

4.9. BÖnh giun ®òa gμ

dông thuèc 3-4 ngμy liÒn.

- Esb3: pha 2 g víi 01 lÝt n−íc ®un s«i ®· ®Ó

BÖnh giun ®òa gμ rÊt phæ biÕn ë gμ ch¨n nguéi cho gμ uèng liªn tôc 3-4 ngμy liÒn.

nu«i trong n«ng hé còng nh− cç c¬ së nu«i gμ

Chó ý: Cã thÓ thay Streptomycin b»ng tËp trung theo ph−¬ng thøc c«ng nghiÖp vμ th¶

Kanamycin, thay Esb3 b»ng Sulfathiazol (lo¹i v−ên ë n−íc ta. BÖnh kh«ng lμm chÕt gμ hμng tan trong n−íc).

lo¹t nh− cç bÖnh truyÒn nhiÔm, nh−ng lμm cho

- Thuèc trî søc: cho gia cÇm uèng dung dÞch gμ gi¶m t¨ng träng 30%, g©y thiÖt h¹i kinh tÕ

®iÖn gi¶i hoÆc Eresol (theo h−íng dÉn trong gãi cho ng−êi nu«i gμ.

thuèc) vμ prªmix vitamin.

a) Nguyªn nh©n:

Trong ®μn gia cÇm cã mét sè con ph¸t bÖnh BÖnh g©y ra do giun ®òa ký sinh ë ruét non th× ph¶i ®iÒu trÞ dù phßng toμn ®μn.

cña gμ. §©y lμ lo¹i giun trßn lín ký sinh ë gμ, g) Phßng bÖnh:

kÝch th−íc: dμi 7-12 cm, mμu tr¾ng ®ôc hoÆc

- Tiªm v¾cxin phßng bÖnh tô huyÕt trïng tr¾ng hång.

74

75

https://thuviensach.vn

Giun ®òa ®Î trøng ë ruét non gμ, trøng theo ph¶i trøng giun c¶m nhiÔm trong thøc ¨n, n−íc ph©n ra ngoμi, gÆp ®iÒu kiÖn thuËn lîi (nhiÖt ®é uèng vμ trong m«i tr−êng tù nhiªn.

18-300C, Èm −ít) sÏ ph¸t triÓn thμnh Êu trïng

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

bªn trong trøng. Gμ nuèt ph¶i trøng giun cã Êu C¨n cø vμo tr¹ng th¸i gÇy yÕu, suy nh−îc trïng vμo ruét, trøng në ra Êu trïng vμ ph¸t kÐo dμi ë gμ, thØnh tho¶ng gμ th¶i ph©n cã mang triÓn ®Õn tr−ëng thμnh mÊt kho¶ng 40 ngμy.

theo giun ®òa.

b) TriÖu chøng:

KiÓm tra ph©n gμ ®Ó t×m trøng giun ®òa.

Gμ tr−ëng thμnh nhiÔm giun ®òa th−êng ë e) §iÒu trÞ:

thÓ bÖnh nhÑ, kh«ng râ triÖu chøng, chØ gÇy, TÈy giun cho gμ b»ng mét trong cç hãa gi¶m t¨ng träng vμ gi¶m s¶n l−îng trøng so víi d−îc sau:

gμ b×nh th−êng.

- Piperazin: dïng liÒu 0,3 g/kg thÓ träng gμ, Gμ ë løa tuæi 1-3 th¸ng nhiÔm giun thÓ hiÖn: thuèc trén víi thøc ¨n cho gμ ¨n mét lÇn.

gÇy yÕu dÇn, ch©n kh«, mμo nh¹t v× thiÕu m¸u,

- Tetramisol: dïng liÒu 40 mg/kg thÓ träng l«ng x¬ xç, rèi lo¹n tiªu hãa. Mét sè gμ bÞ nhiÔm gμ, thuèc cã thÓ pha n−íc cho gμ uèng trùc tiÕp giun nÆng cßn x¶y ra tai biÕn t¾c ruét do cã nhiÒu hoÆc trén thøc ¨n cho gμ.

giun trong ruét, giun chäc thñng ruét, g©y viªm

- Mebenvet: dïng liÒu 60 - 100 mg/kg thÓ

mμng bông ë gμ.

träng gμ, trén thuèc víi thøc ¨n cho gμ.

c) BÖnh tÝch:

g) Phßng bÖnh:

Mæ kh¸m bÖnh thÊy ruét cã giun ®òa, niªm

- TÈy giun ®òa cho ®μn gμ theo ®Þnh kú m¹c ruét ®Èy lªn do viªm t¨ng sinh, ®«i khi cã 4 th¸ng/lÇn.

tô m¸u ®á.

- Thùc hiÖn vÖ sinh thó y: gi÷ chuång tr¹i vμ n¬i ch¨n th¶ gμ s¹ch sÏ kh« r¸o, ®Þnh kú d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

phun thuèc diÖt trøng giun nh−: dung dÞch BÖnh l©y lan qua ®−êng tiªu hãa do gμ nuèt xót 5%.

76

77

https://thuviensach.vn

Giun ®òa ®Î trøng ë ruét non gμ, trøng theo ph¶i trøng giun c¶m nhiÔm trong thøc ¨n, n−íc ph©n ra ngoμi, gÆp ®iÒu kiÖn thuËn lîi (nhiÖt ®é uèng vμ trong m«i tr−êng tù nhiªn.

18-300C, Èm −ít) sÏ ph¸t triÓn thμnh Êu trïng

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

bªn trong trøng. Gμ nuèt ph¶i trøng giun cã Êu C¨n cø vμo tr¹ng th¸i gÇy yÕu, suy nh−îc trïng vμo ruét, trøng në ra Êu trïng vμ ph¸t kÐo dμi ë gμ, thØnh tho¶ng gμ th¶i ph©n cã mang triÓn ®Õn tr−ëng thμnh mÊt kho¶ng 40 ngμy.

theo giun ®òa.

b) TriÖu chøng:

KiÓm tra ph©n gμ ®Ó t×m trøng giun ®òa.

Gμ tr−ëng thμnh nhiÔm giun ®òa th−êng ë e) §iÒu trÞ:

thÓ bÖnh nhÑ, kh«ng râ triÖu chøng, chØ gÇy, TÈy giun cho gμ b»ng mét trong cç hãa gi¶m t¨ng träng vμ gi¶m s¶n l−îng trøng so víi d−îc sau:

gμ b×nh th−êng.

- Piperazin: dïng liÒu 0,3 g/kg thÓ träng gμ, Gμ ë løa tuæi 1-3 th¸ng nhiÔm giun thÓ hiÖn: thuèc trén víi thøc ¨n cho gμ ¨n mét lÇn.

gÇy yÕu dÇn, ch©n kh«, mμo nh¹t v× thiÕu m¸u,

- Tetramisol: dïng liÒu 40 mg/kg thÓ träng l«ng x¬ xç, rèi lo¹n tiªu hãa. Mét sè gμ bÞ nhiÔm gμ, thuèc cã thÓ pha n−íc cho gμ uèng trùc tiÕp giun nÆng cßn x¶y ra tai biÕn t¾c ruét do cã nhiÒu hoÆc trén thøc ¨n cho gμ.

giun trong ruét, giun chäc thñng ruét, g©y viªm

- Mebenvet: dïng liÒu 60 - 100 mg/kg thÓ

mμng bông ë gμ.

träng gμ, trén thuèc víi thøc ¨n cho gμ.

c) BÖnh tÝch:

g) Phßng bÖnh:

Mæ kh¸m bÖnh thÊy ruét cã giun ®òa, niªm

- TÈy giun ®òa cho ®μn gμ theo ®Þnh kú m¹c ruét ®Èy lªn do viªm t¨ng sinh, ®«i khi cã 4 th¸ng/lÇn.

tô m¸u ®á.

- Thùc hiÖn vÖ sinh thó y: gi÷ chuång tr¹i vμ n¬i ch¨n th¶ gμ s¹ch sÏ kh« r¸o, ®Þnh kú d) §−êng l©y truyÒn bÖnh:

phun thuèc diÖt trøng giun nh−: dung dÞch BÖnh l©y lan qua ®−êng tiªu hãa do gμ nuèt xót 5%.

76

77

https://thuviensach.vn

- Nu«i d−ìng tèt ®Ó n©ng cao søc ®Ò kh¸ng b) TriÖu chøng:

víi bÖnh.

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 2 - 4 ngμy.

4.10. BÖnh th−¬ng hμn gia cÇm

- Gμ bÞ bÖnh thÓ hiÖn: th©n nhiÖt t¨ng lóc

®Çu 450C, ¨n kÐm hoÆc bá ¨n, uèng n−íc nhiÒu, BÖnh th−¬ng hμn lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm mμo ®á sÉm, sau ®ã Øa láng, ph©n lê lê, ®«i khi

®−êng tiªu hãa chung cho nhiÒu lo¹i gia cÇm: cã lÉn m¸u, mïi tanh. ë gμ m¸i ®Î vμ gμ hËu gμ, gμ t©y, vÞt, ngan,... vμ nhiÒu loμi chim hoang bÞ thÊy trong ph©n cã dÞch nhÇy cña lßng ®á vμ

d· víi triÖu chøng th−êng thÊp lμ: viªm ruét Øa lßng tr¾ng trøng do trøng non bÞ giËp vì. BÖnh ch¶y vμ giËp vì trøng non.

tiÕn triÓn tõ 3 - 5 ngμy, nÕu gμ bÖnh kh«ng BÖnh cã ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi.

®−îc ®iÒu trÞ sÏ chÕt do mÊt n−íc vμ kiÖt søc.

ë ViÖt Nam, bÖnh th−¬ng hμn vÉn x¶y ra

- VÞt bÞ m¾c bÖnh còng cã triÖu chøng gièng r¶i rç quanh n¨m ë cç c¬ së ch¨n nu«i gμ, vÞt nh− ë gμ, nh−ng nÆng h¬n, s· c¸nh, ®i l¹i chËm vμ ngan thuéc nhiÒu tØnh, ®Æc biÖt lμ cç tØnh ch¹p, tr−íc khi chÕt th−êng bÞ liÖt ch©n vμ n»m thuéc vïng ®ång b»ng s«ng Hång vμ ®ång b»ng bÖt mét chç.

s«ng Cöu Long.

- Mét sè gμ vμ vÞt m¸i ®Î nhiÔm vi khuÈn mμ kh«ng cã triÖu chøng Øa ch¶y vμ vi khuÈn a) Nguyªn nh©n:

chuyÓn vμo trøng nªn khi gμ, vÞt con míi në ®·

BÖnh g©y ra do mét sè chñng vi khuÈn th−¬ng bÞ bÖnh th−¬ng hμn vμ chÕt víi tû lÖ cao (100%).

hμn (Salmonella gallinarum, Salmonella enteritidis...).

c) BÖnh tÝch:

Vi khuÈn th−êng cã trong ®−êng tiªu hãa cña

- Niªm m¹c ruét cña gia cÇm bÖnh bÞ tô gia cÇm. Khi gia cÇm gÆp cç ®iÒu kiÖn kh«ng huyÕt, xuÊt huyÕt, trãc tõng m¶ng. Trøng non thuËn lîi, søc ®Ò kh¸ng gi¶m vμ vi khuÈn ph¸t bÞ tho¸i hãa vμ giËp vì lμm cho buång trøng bÞ

triÓn nhanh trong ruét gia cÇm vμ g©y viªm biÕn d¹ng.

ruét cho gia cÇm. Vi khuÈn cã thÓ tån t¹i 3 - 4

tuÇn lÔ trong ph©n rç vμ m«i tr−êng ch¨n nu«i d) §−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh: gia cÇm.

BÖnh l©y qua trøng: khi gia cÇm m¾c bÞ bÖnh 78

79

https://thuviensach.vn

- Nu«i d−ìng tèt ®Ó n©ng cao søc ®Ò kh¸ng b) TriÖu chøng:

víi bÖnh.

Thêi gian ñ bÖnh: tõ 2 - 4 ngμy.

4.10. BÖnh th−¬ng hμn gia cÇm

- Gμ bÞ bÖnh thÓ hiÖn: th©n nhiÖt t¨ng lóc

®Çu 450C, ¨n kÐm hoÆc bá ¨n, uèng n−íc nhiÒu, BÖnh th−¬ng hμn lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm mμo ®á sÉm, sau ®ã Øa láng, ph©n lê lê, ®«i khi

®−êng tiªu hãa chung cho nhiÒu lo¹i gia cÇm: cã lÉn m¸u, mïi tanh. ë gμ m¸i ®Î vμ gμ hËu gμ, gμ t©y, vÞt, ngan,... vμ nhiÒu loμi chim hoang bÞ thÊy trong ph©n cã dÞch nhÇy cña lßng ®á vμ

d· víi triÖu chøng th−êng thÊp lμ: viªm ruét Øa lßng tr¾ng trøng do trøng non bÞ giËp vì. BÖnh ch¶y vμ giËp vì trøng non.

tiÕn triÓn tõ 3 - 5 ngμy, nÕu gμ bÖnh kh«ng BÖnh cã ë kh¾p n¬i trªn thÕ giíi.

®−îc ®iÒu trÞ sÏ chÕt do mÊt n−íc vμ kiÖt søc.

ë ViÖt Nam, bÖnh th−¬ng hμn vÉn x¶y ra

- VÞt bÞ m¾c bÖnh còng cã triÖu chøng gièng r¶i rç quanh n¨m ë cç c¬ së ch¨n nu«i gμ, vÞt nh− ë gμ, nh−ng nÆng h¬n, s· c¸nh, ®i l¹i chËm vμ ngan thuéc nhiÒu tØnh, ®Æc biÖt lμ cç tØnh ch¹p, tr−íc khi chÕt th−êng bÞ liÖt ch©n vμ n»m thuéc vïng ®ång b»ng s«ng Hång vμ ®ång b»ng bÖt mét chç.

s«ng Cöu Long.

- Mét sè gμ vμ vÞt m¸i ®Î nhiÔm vi khuÈn mμ kh«ng cã triÖu chøng Øa ch¶y vμ vi khuÈn a) Nguyªn nh©n:

chuyÓn vμo trøng nªn khi gμ, vÞt con míi në ®·

BÖnh g©y ra do mét sè chñng vi khuÈn th−¬ng bÞ bÖnh th−¬ng hμn vμ chÕt víi tû lÖ cao (100%).

hμn (Salmonella gallinarum, Salmonella enteritidis...).

c) BÖnh tÝch:

Vi khuÈn th−êng cã trong ®−êng tiªu hãa cña

- Niªm m¹c ruét cña gia cÇm bÖnh bÞ tô gia cÇm. Khi gia cÇm gÆp cç ®iÒu kiÖn kh«ng huyÕt, xuÊt huyÕt, trãc tõng m¶ng. Trøng non thuËn lîi, søc ®Ò kh¸ng gi¶m vμ vi khuÈn ph¸t bÞ tho¸i hãa vμ giËp vì lμm cho buång trøng bÞ

triÓn nhanh trong ruét gia cÇm vμ g©y viªm biÕn d¹ng.

ruét cho gia cÇm. Vi khuÈn cã thÓ tån t¹i 3 - 4

tuÇn lÔ trong ph©n rç vμ m«i tr−êng ch¨n nu«i d) §−êng l©y truyÒn vμ ®iÒu kiÖn l©y lan bÖnh: gia cÇm.

BÖnh l©y qua trøng: khi gia cÇm m¾c bÞ bÖnh 78

79

https://thuviensach.vn

sÏ truyÒn vi khuÈn vμo trøng nªn l©y nhiÔm bÖnh g) Phßng bÖnh:

cho gia cÇm non ngay tõ ngμy ®Çu.

- Ph¸t hiÖn sím gia cÇm bÖnh cçh ly, ®iÒu

- BÖnh còng l©y truyÒn qua ®−êng tiªu hãa trÞ hoÆc xö lý; hñy bá ®èi víi gμ m¸i vμ vÞt m¸i do gia cÇm kháe ¨n hoÆc uèng ph¶i vi khuÈn.

®Î ®Ó kh«ng truyÒn bÖnh cho thÕ hÖ sau.

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

- Thùc hiÖn tèt cç biÖn ph¸p vÖ sinh thó y chuång tr¹i vμ m«i tr−êng, cã ®Þnh kú sö dông

- Gμ, vÞt bÞ Øa ch¶y nÆng; gμ vμ vÞt m¸i trong thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn ®Ó diÖt mÇm bÖnh.

ph©n cã lÉn dÞch nhÇy cña lßng ®á vμ lßng tr¾ng

- Phßng bÖnh b»ng v¾cxin cho gia cÇm ë c¬

trøng.

së cho l−u hμnh bÖnh. Tuy nhiªn ë n−íc ta ch−a

- CÇn ph©n biÖt víi bÖnh dÞch t¶ vÞt: vÞt bÞ

s¶n xuÊt ®−îc v¾cxin vμ còng ch−a nhËp v¾cxin bÖnh th−¬ng hμn cã thÓ ®iÒu trÞ ®−îc b»ng kh¸ng phßng bÖnh cho gia cÇm.

sinh (Oxytetracyclin, Colistin...); cßn bÖnh dÞch t¶ vÞt th× kh«ng ®iÒu trÞ ®−îc.

4.11. BÖnh b¹ch lþ gμ con

- CÇn chÈn ®o¸n chÝnh xç ®−îc bÖnh, cÇn BÖnh b¹ch lþ gμ lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm göi bÖnh phÈm ®Õn phßng chÈn ®o¸n thó y ®Ó

®−êng tiªu hãa cña gμ con víi triÖu chøng ®Æc ph©n lËp vi khuÈn vμ lμm ph¶n øng huyÕt thanh.

trøng ë gμ bÖnh: ph©n tr¾ng nh− cøt cß, dÝnh e) §iÒu trÞ:

quanh hËu m«n nªn cßn gäi lμ: bÖnh gμ ph©n tr¾ng dÝnh ®Ýt.

Sö dông mét trong cç kh¸ng sinh sau ®©y: BÖnh x¶y ra ë gμ trªn toμn thÕ giíi.

- Hanflor (Flocol): dïng liÒu 01 ml/15-20 kg thÓ träng; tiªm d−íi da liªn tôc 3 ngμy.

ë ViÖt Nam, bÖnh b¹ch lþ l−u hμnh ë hÇu

- RTD Salmo: dïng liÒu 2 ml/10 kg thÓ

hÕt cç c¬ së ch¨n nu«i gμ gièng, lμm tû lÖ gμ

träng/ngμy; dïng thuèc tiªm d−íi da liªn tôc con chÕt cao, g©y tæn thÊt nhiÒu vÒ kinh tÕ.

3 - 5 ngμy.

a) Nguyªn nh©n:

- Norfloxacin: dïng liÒu 01 ml/2-5 kg thÓ

BÖnh g©y ra do vi khuÈn b¹ch lþ (Salmonella träng/ngμy; dïng thuèc liªn tôc 3 - 5 ngμy.

pullorum).

80

81

https://thuviensach.vn

sÏ truyÒn vi khuÈn vμo trøng nªn l©y nhiÔm bÖnh g) Phßng bÖnh:

cho gia cÇm non ngay tõ ngμy ®Çu.

- Ph¸t hiÖn sím gia cÇm bÖnh cçh ly, ®iÒu

- BÖnh còng l©y truyÒn qua ®−êng tiªu hãa trÞ hoÆc xö lý; hñy bá ®èi víi gμ m¸i vμ vÞt m¸i do gia cÇm kháe ¨n hoÆc uèng ph¶i vi khuÈn.

®Î ®Ó kh«ng truyÒn bÖnh cho thÕ hÖ sau.

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

- Thùc hiÖn tèt cç biÖn ph¸p vÖ sinh thó y chuång tr¹i vμ m«i tr−êng, cã ®Þnh kú sö dông

- Gμ, vÞt bÞ Øa ch¶y nÆng; gμ vμ vÞt m¸i trong thuèc s¸t trïng 2 tuÇn/lÇn ®Ó diÖt mÇm bÖnh.

ph©n cã lÉn dÞch nhÇy cña lßng ®á vμ lßng tr¾ng

- Phßng bÖnh b»ng v¾cxin cho gia cÇm ë c¬

trøng.

së cho l−u hμnh bÖnh. Tuy nhiªn ë n−íc ta ch−a

- CÇn ph©n biÖt víi bÖnh dÞch t¶ vÞt: vÞt bÞ

s¶n xuÊt ®−îc v¾cxin vμ còng ch−a nhËp v¾cxin bÖnh th−¬ng hμn cã thÓ ®iÒu trÞ ®−îc b»ng kh¸ng phßng bÖnh cho gia cÇm.

sinh (Oxytetracyclin, Colistin...); cßn bÖnh dÞch t¶ vÞt th× kh«ng ®iÒu trÞ ®−îc.

4.11. BÖnh b¹ch lþ gμ con

- CÇn chÈn ®o¸n chÝnh xç ®−îc bÖnh, cÇn BÖnh b¹ch lþ gμ lμ mét bÖnh truyÒn nhiÔm göi bÖnh phÈm ®Õn phßng chÈn ®o¸n thó y ®Ó

®−êng tiªu hãa cña gμ con víi triÖu chøng ®Æc ph©n lËp vi khuÈn vμ lμm ph¶n øng huyÕt thanh.

trøng ë gμ bÖnh: ph©n tr¾ng nh− cøt cß, dÝnh e) §iÒu trÞ:

quanh hËu m«n nªn cßn gäi lμ: bÖnh gμ ph©n tr¾ng dÝnh ®Ýt.

Sö dông mét trong cç kh¸ng sinh sau ®©y: BÖnh x¶y ra ë gμ trªn toμn thÕ giíi.

- Hanflor (Flocol): dïng liÒu 01 ml/15-20 kg thÓ träng; tiªm d−íi da liªn tôc 3 ngμy.

ë ViÖt Nam, bÖnh b¹ch lþ l−u hμnh ë hÇu

- RTD Salmo: dïng liÒu 2 ml/10 kg thÓ

hÕt cç c¬ së ch¨n nu«i gμ gièng, lμm tû lÖ gμ

träng/ngμy; dïng thuèc tiªm d−íi da liªn tôc con chÕt cao, g©y tæn thÊt nhiÒu vÒ kinh tÕ.

3 - 5 ngμy.

a) Nguyªn nh©n:

- Norfloxacin: dïng liÒu 01 ml/2-5 kg thÓ

BÖnh g©y ra do vi khuÈn b¹ch lþ (Salmonella träng/ngμy; dïng thuèc liªn tôc 3 - 5 ngμy.

pullorum).

80

81

https://thuviensach.vn

Gμ m¾c bÞ bÖnh, truyÒn vi khuÈn vμo trong d) L©y truyÒn bÖnh vμ ®iÒu kiÖn l©y lan: trøng nªn gμ con míi në ®· bÞ bÖnh b¹ch lþ

- Vi khuÈn l©y nhiÔm mÇm bÖnh qua trøng ngay tõ ngμy ®Çu vμ chÕt víi tû lÖ cao. §μn gμ

cña gμ m¸i bÞ bÖnh.

con bÞ bÖnh sÏ ph¸t bÖnh vμ chÕt ®Õn ngμy 21

- BÖnh còng l©y truyÒn trùc tiÕp khi gμ ¨n th× dõng l¹i. Nh−ng nh÷ng gμ con nμy cßi cäc, uèng ph¶i vi khuÈn trong thøc ¨n, n−íc uèng.

chËm lín v× trong c¬ thÓ vÉn cßn mang vi khuÈn.

- Cç c¬ së ch¨n nu«i kh«ng b¶o ®¶m ®iÒu b) TriÖu chøng:

kiÖn vÖ sinh chuång tr¹i, nguån thøc ¨n « nhiÔm

- Gμ con bÞ bÖnh thÓ hiÖn: Øa láng ph©n tr¾ng, vμ cã nhiÒu chuét ®ãng vai trß m«i giíi mÇm dÝnh quanh hËu m«n ngay tõ khi míi në. Gμ ñ bÖnh, bÖnh b¹ch lþ sÏ tån t¹i vμ l©y lan trong rò, kªu nh¸o nhç, ®øng tôm víi nhau, ¨n Ýt tr¹i gμ.

hoÆc bá ¨n, chØ uèng n−íc vμ sau ®ã chÕt dÇn.

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

Mét sè gμ bÖnh sèng sãt sau kho¶ng 3 tuÇn,

- Gμ con tõ lóc míi në ®· Øa ph©n tr¾ng Øa ch¶y gi¶m, nh−ng cßi cäc, chËm lín v× trong dÝnh ®Ýt.

®−êng tiªu hãa vÉn cã vi khuÈn.

- Gμ m¸i hËu bÞ vμ gμ m¸i ®Î bÞ nhiÔm vi

- CÇn kiÓm tra ph¶n øng huyÕt thanh ®Ó

khuÈn th−êng kh«ng cã triÖu chøng l©m sμng ph¸t hiÖn gμ m¸i bÞ bÖnh vμ mang trïng.

râ rÖt. Nh−ng vi khuÈn x©m nhËp vμo buång e) §iÒu trÞ:

trøng vμ trøng ®Î ra ®· mang vi khuÈn.

Sö dông mét trong cç thuèc ®iÒu trÞ sau: c) BÖnh tÝch:

- Oxytetracyclin: dïng liÒu 50 mg/kg thÓ

- Gμ con Øa ph©n tr¾ng dÝnh bÕt quanh hËu träng gμ/ngμy, pha víi n−íc cho gμ uèng liªn tôc m«n. Niªm m¹c ruét bÞ viªm xung huyÕt vμ trãc 3 - 5 ngμy.

tõng m¶ng.

- Norfloxacin: dïng liÒu 30 mg/kg thÓ träng

- Gμ m¸i bÞ bÖnh nÆng, thÊy: buång trøng gμ/ngμy, trén víi thøc ¨n hoÆc pha n−íc cho gμ

tho¸i hãa, trøng non biÕn d¹ng vμ giËp vì.

uèng liªn tôc 3 - 5 ngμy.

82

83

https://thuviensach.vn

Gμ m¾c bÞ bÖnh, truyÒn vi khuÈn vμo trong d) L©y truyÒn bÖnh vμ ®iÒu kiÖn l©y lan: trøng nªn gμ con míi në ®· bÞ bÖnh b¹ch lþ

- Vi khuÈn l©y nhiÔm mÇm bÖnh qua trøng ngay tõ ngμy ®Çu vμ chÕt víi tû lÖ cao. §μn gμ

cña gμ m¸i bÞ bÖnh.

con bÞ bÖnh sÏ ph¸t bÖnh vμ chÕt ®Õn ngμy 21

- BÖnh còng l©y truyÒn trùc tiÕp khi gμ ¨n th× dõng l¹i. Nh−ng nh÷ng gμ con nμy cßi cäc, uèng ph¶i vi khuÈn trong thøc ¨n, n−íc uèng.

chËm lín v× trong c¬ thÓ vÉn cßn mang vi khuÈn.

- Cç c¬ së ch¨n nu«i kh«ng b¶o ®¶m ®iÒu b) TriÖu chøng:

kiÖn vÖ sinh chuång tr¹i, nguån thøc ¨n « nhiÔm

- Gμ con bÞ bÖnh thÓ hiÖn: Øa láng ph©n tr¾ng, vμ cã nhiÒu chuét ®ãng vai trß m«i giíi mÇm dÝnh quanh hËu m«n ngay tõ khi míi në. Gμ ñ bÖnh, bÖnh b¹ch lþ sÏ tån t¹i vμ l©y lan trong rò, kªu nh¸o nhç, ®øng tôm víi nhau, ¨n Ýt tr¹i gμ.

hoÆc bá ¨n, chØ uèng n−íc vμ sau ®ã chÕt dÇn.

®) Ph¸t hiÖn bÖnh:

Mét sè gμ bÖnh sèng sãt sau kho¶ng 3 tuÇn,

- Gμ con tõ lóc míi në ®· Øa ph©n tr¾ng Øa ch¶y gi¶m, nh−ng cßi cäc, chËm lín v× trong dÝnh ®Ýt.

®−êng tiªu hãa vÉn cã vi khuÈn.

- Gμ m¸i hËu bÞ vμ gμ m¸i ®Î bÞ nhiÔm vi

- CÇn kiÓm tra ph¶n øng huyÕt thanh ®Ó

khuÈn th−êng kh«ng cã triÖu chøng l©m sμng ph¸t hiÖn gμ m¸i bÞ bÖnh vμ mang trïng.

râ rÖt. Nh−ng vi khuÈn x©m nhËp vμo buång e) §iÒu trÞ:

trøng vμ trøng ®Î ra ®· mang vi khuÈn.

Sö dông mét trong cç thuèc ®iÒu trÞ sau: c) BÖnh tÝch:

- Oxytetracyclin: dïng liÒu 50 mg/kg thÓ

- Gμ con Øa ph©n tr¾ng dÝnh bÕt quanh hËu träng gμ/ngμy, pha víi n−íc cho gμ uèng liªn tôc m«n. Niªm m¹c ruét bÞ viªm xung huyÕt vμ trãc 3 - 5 ngμy.

tõng m¶ng.

- Norfloxacin: dïng liÒu 30 mg/kg thÓ träng

- Gμ m¸i bÞ bÖnh nÆng, thÊy: buång trøng gμ/ngμy, trén víi thøc ¨n hoÆc pha n−íc cho gμ

tho¸i hãa, trøng non biÕn d¹ng vμ giËp vì.

uèng liªn tôc 3 - 5 ngμy.

82

83

https://thuviensach.vn

§Ó tr¸nh l©y nhiÔm bÖnh trong ®μn gμ, ng−êi tr−íc vμ sau x−ëng, t−êng nhμ èp s¹ch men, cã ta h¹n chÕ ®iÒu trÞ mμ ph¶i lo¹i th¶i gμ m¸i bÞ

trÇn. NÒn nhμ b»ng ph¼ng, th−êng xuyªn ®−îc bÖnh vμ ®μn gμ con ®· nhiÔm bÖnh.

tÈy röa vμ phun thuèc tÈy trïng tr−íc vμ sau khi giÕt mæ.

g) Phßng bÖnh:

+ Dông cô giÕt mæ: Cç dông cô chøa thÞt

- Ph¸t hiÖn sím gμ bÖnh vμ gμ mang trïng vμ chøa phñ t¹ng ph¶i riªng biÖt, tr−íc vμ sau

®Ó lo¹i th¶i, tr¸nh l©y nhiÔm mÇm bÖnh trong khi giÕt mæ ph¶i ®−îc tÈy trïng. ViÖc bao gãi tr¹i ch¨n nu«i.

s¶n phÈm ph¶i tiÕn hμnh trªn mÆt bμn inox.

- Kh«ng nhËp gμ gièng tõ cç c¬ së cã l−u Nªn mæ treo, kh«ng nªn mæ trªn sμn nhμ. C¸n hμnh bÖnh.

bé vμ c«ng nh©n kü thuËt ph¶i cã trang bÞ b¶o

- Thùc hiÖn tèt vÖ sinh chuång tr¹i vμ cã ®Þnh hé (¸o quÇn, khÈu trang, ñng, g¨ng tay).

kú sö dông thuèc s¸t trïng ®Ó diÖt mÇm bÖnh.

+ Nguån n−íc sö dông trong giÕt mæ ph¶i MÆc dï trong tr¹i ch¨n nu«i gμ s¹ch ®·

s¹ch. Th−êng xuyªn thau röa bÓ chøa n−íc (kh«ng

¸p dông cç quy ®Þnh trªn, vÉn ph¶i chó ý

®Ó n−íc tÝch tô l©u ngμy). N−íc b¬m tõ giÕng

®Õn kh©u chuyªn chë, n¬i giÕt mæ vμ n¬i b¸n lªn kh«ng nªn dïng ngay mμ ph¶i qua bÓ läc (cã s¶n phÈm.

n¾p ®Ëy b»ng inox). Ph¶i x©y hÖ thèng bÓ l¾ng Theo sè liÖu ®iÒu tra n¨m 2004, th× møc ®é vμ xö lý n−íc th¶i.

nhiÔm vi sinh vËt ë t¹i cç c¬ së giÕt mæ gia cÇm

+ Khi chuyªn chë ph¶i sö dông xe ®«ng l¹nh c«ng nghiÖp, b¸n c«ng nghiÖp vμ thñ c«ng t¹i chuyªn dïng. TÈy uÕ dông cô, ph−¬ng tiÖn chuyªn Hμ Néi vμ Thμnh phè Hå ChÝ Minh rÊt cao so chë tr−íc vμ sau khi sö dông.

víi tiªu chuÈn cho phÐp. §Ó gi¶m sù nhiÔm vi

+ ThÞt gia cÇm nªn ®−îc bμy b¸n trong tñ sinh vËt ®èi víi gμ sau khi giÕt mæ, cÇn cã nh÷ng m¸t (4 - 80C).

biÖn ph¸p:

Thùc hiÖn nghiªm tóc nh÷ng quy ®Þnh trªn

+ ThiÕt bÞ nhμ x−ëng giÕt mæ: Tçh biÖt hai sÏ h¹n chÕ ®−îc sù x©m nhËp cña vi khuÈn vμo khu c¾t tiÕt vμ vÆt l«ng, mæ, cã hè s¸t trïng s¶n phÈm tr−íc khi ®Õn tay ng−êi tiªu dïng.

84

85

https://thuviensach.vn

§Ó tr¸nh l©y nhiÔm bÖnh trong ®μn gμ, ng−êi tr−íc vμ sau x−ëng, t−êng nhμ èp s¹ch men, cã ta h¹n chÕ ®iÒu trÞ mμ ph¶i lo¹i th¶i gμ m¸i bÞ

trÇn. NÒn nhμ b»ng ph¼ng, th−êng xuyªn ®−îc bÖnh vμ ®μn gμ con ®· nhiÔm bÖnh.

tÈy röa vμ phun thuèc tÈy trïng tr−íc vμ sau khi giÕt mæ.

g) Phßng bÖnh:

+ Dông cô giÕt mæ: Cç dông cô chøa thÞt

- Ph¸t hiÖn sím gμ bÖnh vμ gμ mang trïng vμ chøa phñ t¹ng ph¶i riªng biÖt, tr−íc vμ sau

®Ó lo¹i th¶i, tr¸nh l©y nhiÔm mÇm bÖnh trong khi giÕt mæ ph¶i ®−îc tÈy trïng. ViÖc bao gãi tr¹i ch¨n nu«i.

s¶n phÈm ph¶i tiÕn hμnh trªn mÆt bμn inox.

- Kh«ng nhËp gμ gièng tõ cç c¬ së cã l−u Nªn mæ treo, kh«ng nªn mæ trªn sμn nhμ. C¸n hμnh bÖnh.

bé vμ c«ng nh©n kü thuËt ph¶i cã trang bÞ b¶o

- Thùc hiÖn tèt vÖ sinh chuång tr¹i vμ cã ®Þnh hé (¸o quÇn, khÈu trang, ñng, g¨ng tay).

kú sö dông thuèc s¸t trïng ®Ó diÖt mÇm bÖnh.

+ Nguån n−íc sö dông trong giÕt mæ ph¶i MÆc dï trong tr¹i ch¨n nu«i gμ s¹ch ®·

s¹ch. Th−êng xuyªn thau röa bÓ chøa n−íc (kh«ng

¸p dông cç quy ®Þnh trªn, vÉn ph¶i chó ý

®Ó n−íc tÝch tô l©u ngμy). N−íc b¬m tõ giÕng

®Õn kh©u chuyªn chë, n¬i giÕt mæ vμ n¬i b¸n lªn kh«ng nªn dïng ngay mμ ph¶i qua bÓ läc (cã s¶n phÈm.

n¾p ®Ëy b»ng inox). Ph¶i x©y hÖ thèng bÓ l¾ng Theo sè liÖu ®iÒu tra n¨m 2004, th× møc ®é vμ xö lý n−íc th¶i.

nhiÔm vi sinh vËt ë t¹i cç c¬ së giÕt mæ gia cÇm

+ Khi chuyªn chë ph¶i sö dông xe ®«ng l¹nh c«ng nghiÖp, b¸n c«ng nghiÖp vμ thñ c«ng t¹i chuyªn dïng. TÈy uÕ dông cô, ph−¬ng tiÖn chuyªn Hμ Néi vμ Thμnh phè Hå ChÝ Minh rÊt cao so chë tr−íc vμ sau khi sö dông.

víi tiªu chuÈn cho phÐp. §Ó gi¶m sù nhiÔm vi

+ ThÞt gia cÇm nªn ®−îc bμy b¸n trong tñ sinh vËt ®èi víi gμ sau khi giÕt mæ, cÇn cã nh÷ng m¸t (4 - 80C).

biÖn ph¸p:

Thùc hiÖn nghiªm tóc nh÷ng quy ®Þnh trªn

+ ThiÕt bÞ nhμ x−ëng giÕt mæ: Tçh biÖt hai sÏ h¹n chÕ ®−îc sù x©m nhËp cña vi khuÈn vμo khu c¾t tiÕt vμ vÆt l«ng, mæ, cã hè s¸t trïng s¶n phÈm tr−íc khi ®Õn tay ng−êi tiªu dïng.

84

85

https://thuviensach.vn

Tiªu chuÈn ViÖt Nam ®èi víi gμ s¹ch (TCVN 7047/2002)

(§¬n vÞ tÝnh: KhuÈn l¹c/g s¶n phÈm) Vi khuÈn

Sè

Vi khuÈn

Sè

Phô lôc

l−îng

l−îng

Tæng sè vi khuÈn

106 Cl.

Perfringens

0

hiÕu khÝ

I. Tiªu chuÈn vÖ sinh thó y

Coliform 102

Bacillus

cereus

102

B¶ng 1. Yªu cÇu vÖ sinh thó y n−íc uèng Salmonella 0 E.

coli 102

cho gia cÇm

Staphylococcus

102 Cl.

botulinum

0

Giíi

Tªn

§¬n vÞ

Ph−¬ng ph¸p

Nguån: T¹p chÝ Khoa häc kü thuËt ch¨n nu«i, sè 11

TT

h¹n tèi

chØ tiªu

tÝnh

thö

(93) 2006, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam.

®a

I. Thμnh phÇn v« c¬

1

Asen mg/l 0,05

TCVN

6182-1996

(ISO 6595 - 1982)

2

Ch× (Pb)

mg/l

0,1

TCVN 6193-1996

(ISO 8286 - 1986)

3

Thñy

mg/l 0,1

TCVN

5991-1995

ng©n (Hg)

(ISO 5666/3 - 1989)

II. Vi sinh vËt

1 Vi khuÈn

VK/ml 10.000 TCVN

6187-1996

hiÕu khÝ

(ISO 9308 - 1990)

2

Coliform MPN/100ml

100 TCVN

6187-1996

tæng sè

(ISO 9308 - 1990)

86

87

https://thuviensach.vn

Tiªu chuÈn ViÖt Nam ®èi víi gμ s¹ch (TCVN 7047/2002)

(§¬n vÞ tÝnh: KhuÈn l¹c/g s¶n phÈm) Vi khuÈn

Sè

Vi khuÈn

Sè

Phô lôc

l−îng

l−îng

Tæng sè vi khuÈn

106 Cl.

Perfringens

0

hiÕu khÝ

I. Tiªu chuÈn vÖ sinh thó y

Coliform 102

Bacillus

cereus

102

B¶ng 1. Yªu cÇu vÖ sinh thó y n−íc uèng Salmonella 0 E.

coli 102

cho gia cÇm

Staphylococcus

102 Cl.

botulinum

0

Giíi

Tªn

§¬n vÞ

Ph−¬ng ph¸p

Nguån: T¹p chÝ Khoa häc kü thuËt ch¨n nu«i, sè 11

TT

h¹n tèi

chØ tiªu

tÝnh

thö

(93) 2006, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam.

®a

I. Thμnh phÇn v« c¬

1

Asen mg/l 0,05

TCVN

6182-1996

(ISO 6595 - 1982)

2

Ch× (Pb)

mg/l

0,1

TCVN 6193-1996

(ISO 8286 - 1986)

3

Thñy

mg/l 0,1

TCVN

5991-1995

ng©n (Hg)

(ISO 5666/3 - 1989)

II. Vi sinh vËt

1 Vi khuÈn

VK/ml 10.000 TCVN

6187-1996

hiÕu khÝ

(ISO 9308 - 1990)

2

Coliform MPN/100ml

100 TCVN

6187-1996

tæng sè

(ISO 9308 - 1990)

86

87

https://thuviensach.vn

B¶ng 2. Yªu cÇu vÖ sinh thó y kh«ng khÝ

II. Quy tr×nh giÕt mæ gia cÇm vÖ sinh chuång nu«i

vμ an toμn theo tiªu chuÈn quèc tÕ

§¬n vÞ Giíi h¹n Ph−¬ng ph¸p TT ChØ tiªu

1. Ph−¬ng ph¸p g©y cho¸ng hiÖu qu¶

tÝnh

tèi ®a

thö

®−îc ®¸nh gi¸ b»ng chØ dÉn sau: 1 Vi

khuÈn VK/ml 106/m3 TCVN

6187-1996

hiÕu khÝ

(ISO 9308 - 1990)

(1) §Çu chóc xuèng d−íi ®Êt, cæ vßng cung 2 NH3 ppm 10 TCVN

6620:2000

víi ®Çu;

3 H32S ppm 5

(2) M¾t më trao tr¸o, con ng−¬i kh«ng cã B¶ng 3. Yªu cÇu vÖ sinh thó y kh«ng khÝ

ph¶n x¹;

t¹i tr¹m Êp trøng gia cÇm

(3) Sau nh÷ng c¸i rïng m×nh ®Çu tiªn, hai

§¬n vÞ Giíi h¹n Ph−¬ng ph¸p ch©n duçi ®¬;

TT ChØ

tiªu tÝnh tèi ®a

thö

(4) Hai c¸nh gi÷ chÆt lÊy th©n sau khi rung 1 Nång ®é H2S mg/m3

0,008

c¸nh nhiÒu lÇn.

2 Nång ®é NH3 mg/m3 0,02 TCVN

6620:2000

Kettlewell vμ Hallworth (1990) ®· tæng kÕt 3

Vi khuÈn VK/m3 5,0 x 103 TCVN 6187-1996

viÖc g©y cho¸ng gμ b»ng dßng ®iÖn: hiÕu khÝ

(ISO 9308 - 1990)

4 §é

nhiÔm Bμo

5,0 x 103

(1) G©y cho¸ng b»ng dßng ®iÖn trong khi h¹

nÊm mèc

tö/m3

thÞt ®−îc coi nh− lμ ph−¬ng ph¸p h¹ thÞt nh©n kh«ng khÝ

®¹o vμ ph−¬ng ph¸p lμm gi¶m nguy c¬ håi tØnh B¶ng 4. Yªu cÇu tiªu chuÈn n−íc th¶i ch¨n nu«i (regaining consciousness).

Tªn

§¬n vÞ Giíi h¹n Ph−¬ng ph¸p (2) Khi sö dông ®óng cç th«ng sè dßng TT chØ tiªu

tÝnh

tèi ®a

thö

®iÖn, quμy thÞt kh«ng cã vÊn ®Ò g× xÊu x¶y ra.

1 Coliform MPN/100 ml 5.000 TCVN 6187-1996

(3) Dßng ®iÖn tèi h¶o (optimum current) ®Ó

tæng sè

(ISO 9308 - 1990)

h×nh thμnh sîi huyÕt trong tim gμ thÞt lμ kho¶ng 2 Coli phân MPN/100 ml

500

TCVN 6187-1996

(ISO 9308 - 1990)

105 - 110 mA, vμ tr¸nh sù thiÖt h¹i cho quμy thÞt.

3 Salmonella MPN/50 ml KPH SMEWW 9260B

(4) Kh«ng cã ph−¬ng ph¸p nμo s½n cã trong Ghi chó: KPH - Kh«ng ph¸t hiÖn.

lóc nμy ®Ó ®o dßng ®iÖn trªn mçi con gμ khç 88

89

https://thuviensach.vn

B¶ng 2. Yªu cÇu vÖ sinh thó y kh«ng khÝ

II. Quy tr×nh giÕt mæ gia cÇm vÖ sinh chuång nu«i

vμ an toμn theo tiªu chuÈn quèc tÕ

§¬n vÞ Giíi h¹n Ph−¬ng ph¸p TT ChØ tiªu

1. Ph−¬ng ph¸p g©y cho¸ng hiÖu qu¶

tÝnh

tèi ®a

thö

®−îc ®¸nh gi¸ b»ng chØ dÉn sau: 1 Vi

khuÈn VK/ml 106/m3 TCVN

6187-1996

hiÕu khÝ

(ISO 9308 - 1990)

(1) §Çu chóc xuèng d−íi ®Êt, cæ vßng cung 2 NH3 ppm 10 TCVN

6620:2000

víi ®Çu;

3 H32S ppm 5

(2) M¾t më trao tr¸o, con ng−¬i kh«ng cã B¶ng 3. Yªu cÇu vÖ sinh thó y kh«ng khÝ

ph¶n x¹;

t¹i tr¹m Êp trøng gia cÇm

(3) Sau nh÷ng c¸i rïng m×nh ®Çu tiªn, hai

§¬n vÞ Giíi h¹n Ph−¬ng ph¸p ch©n duçi ®¬;

TT ChØ

tiªu tÝnh tèi ®a

thö

(4) Hai c¸nh gi÷ chÆt lÊy th©n sau khi rung 1 Nång ®é H2S mg/m3

0,008

c¸nh nhiÒu lÇn.

2 Nång ®é NH3 mg/m3 0,02 TCVN

6620:2000

Kettlewell vμ Hallworth (1990) ®· tæng kÕt 3

Vi khuÈn VK/m3 5,0 x 103 TCVN 6187-1996

viÖc g©y cho¸ng gμ b»ng dßng ®iÖn: hiÕu khÝ

(ISO 9308 - 1990)

4 §é

nhiÔm Bμo

5,0 x 103

(1) G©y cho¸ng b»ng dßng ®iÖn trong khi h¹

nÊm mèc

tö/m3

thÞt ®−îc coi nh− lμ ph−¬ng ph¸p h¹ thÞt nh©n kh«ng khÝ

®¹o vμ ph−¬ng ph¸p lμm gi¶m nguy c¬ håi tØnh B¶ng 4. Yªu cÇu tiªu chuÈn n−íc th¶i ch¨n nu«i (regaining consciousness).

Tªn

§¬n vÞ Giíi h¹n Ph−¬ng ph¸p (2) Khi sö dông ®óng cç th«ng sè dßng TT chØ tiªu

tÝnh

tèi ®a

thö

®iÖn, quμy thÞt kh«ng cã vÊn ®Ò g× xÊu x¶y ra.

1 Coliform MPN/100 ml 5.000 TCVN 6187-1996

(3) Dßng ®iÖn tèi h¶o (optimum current) ®Ó

tæng sè

(ISO 9308 - 1990)

h×nh thμnh sîi huyÕt trong tim gμ thÞt lμ kho¶ng 2 Coli phân MPN/100 ml

500

TCVN 6187-1996

(ISO 9308 - 1990)

105 - 110 mA, vμ tr¸nh sù thiÖt h¹i cho quμy thÞt.

3 Salmonella MPN/50 ml KPH SMEWW 9260B

(4) Kh«ng cã ph−¬ng ph¸p nμo s½n cã trong Ghi chó: KPH - Kh«ng ph¸t hiÖn.

lóc nμy ®Ó ®o dßng ®iÖn trªn mçi con gμ khç 88

89

https://thuviensach.vn

h¬n ph−¬ng ph¸p tÝnh trung b×nh trªn ®μn gμ

hå n−íc trông thÊp h¬n. Cã thÓ thªm chÊt tÈy

®ang h¹ thÞt.

vμo bÓ n−íc trông. NhiÖt ®é bÓ trông cao qu¸

(5) C¶i tiÕn kiÓu d¸ng cña dông cô g©y cho¸ng lμm cho quμy thÞt chÝn mÆc dï cã thÓ dÔ hoÆc b»ng ®iÖn sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ cho ph−¬ng khã nhæ l«ng hoÆc quμy thÞt bÞ trãc da sau khi ph¸p øng dông.

nhæ l«ng.

(6) G©y cho¸ng b»ng ®iÖn trong hå n−íc tá Nhæ l«ng thùc hiÖn b»ng tay hoÆc b»ng m¸y ra phï hîp víi viÖc giÕt mæ sè l−îng lín lïa tù ®éng. NÕu sö dông m¸y ph¶i ®iÒu chØnh theo ®μn.

chÝnh xç ®Ó kh«ng lμm h− h¹i quμy thÞt, nhÊt lμ gμ kh«ng cïng kÝch cì hoÆc qu¸ mËp hoÆc 2. LÊy huyÕt

gμ m¸i ®Î th× cçh tèt nhÊt vÉn lμ nhæ l«ng Trong nhiÒu d©y chuyÒn giÕt mæ tù ®éng, b»ng tay. Sau ®ã quμy thÞt ®−îc röa phun b»ng viÖc lÊy tiÕt ®−îc tiÕn hμnh b»ng dao c¾t cæ n−íc s¹ch.

tù ®éng (automatic neck cutter). LuËt ph¸p yªu C¾t giß b»ng m¸y c¾t tù ®éng ë chç khíp cÇu ph¶i lÊy tiÕt ngay sau khi g©y cho¸ng, lÊy gèi hoÆc ë khíp x−¬ng bμn ch©n; trªn gμ t©y tiÕt ph¶i b¶o ®¶m m¸u ra hoμn toμn, nÕu m¸u

®−îc lÊy d©y g©n cïng thêi ®iÓm ®ã.

®−îc sö dông lμm thùc phÈm ph¶i b¶o ®¶m 4. Moi ruét vμ c¾t ®Çu, c¾t cæ kh«ng bÞ vÊy nhiÔm. NÕu lÊy m¸u b»ng cçh C«ng ®o¹n moi ruét ph¶i ®−îc tiÕn hμnh

®Ó gμ n»m trªn sμn, thêi gian tèi thiÓu lÊy hÕt ngay trong ®iÒu kiÖn vÖ sinh, tr¸nh vÊy nhiÔm.

tiÕt lμ 2 phót ®èi víi gμ t©y, 90 gi©y ®èi víi gia Quμy thÞt ph¶i ®−îc më xoang bông theo mét cÇm khç.

cçh nμo ®ã ®Ó cã thÓ tiÕn hμnh viÖc kh¸m phñ 3. Trông, nhæ l«ng vμ c¾t giß t¹ng. Sau khi kh¸m xong, phñ t¹ng ®−îc tçh ra khái quμy thÞt vμ tçh ngay nh÷ng phÇn Gμ ®−îc nhËn ch×m trong bÓ n−íc trông ë kh«ng ¨n ®−îc mét cçh hÕt søc cÈn thËn, nhiÖt ®é 500C ®èi víi gμ giß (gμ t©y, gμ m¸i vμ

nh»m tr¸nh vÊy nhiÔm sang cç phÇn ¨n ®−îc.

vÞt th× nhiÖt ®é cao h¬n) trong vßng 1 - 2 phót.

Sau ®ã c¾t riªng ®Çu, cæ còng hÕt søc cÈn thËn.

ThÞ tr−êng gμ thÞt t−¬i th−êng sö dông nhiÖt ®é

§Çu, cæ vμ cç phñ t¹ng kh«ng ¨n ®−îc sÏ

90

91

https://thuviensach.vn

h¬n ph−¬ng ph¸p tÝnh trung b×nh trªn ®μn gμ

hå n−íc trông thÊp h¬n. Cã thÓ thªm chÊt tÈy

®ang h¹ thÞt.

vμo bÓ n−íc trông. NhiÖt ®é bÓ trông cao qu¸

(5) C¶i tiÕn kiÓu d¸ng cña dông cô g©y cho¸ng lμm cho quμy thÞt chÝn mÆc dï cã thÓ dÔ hoÆc b»ng ®iÖn sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ cho ph−¬ng khã nhæ l«ng hoÆc quμy thÞt bÞ trãc da sau khi ph¸p øng dông.

nhæ l«ng.

(6) G©y cho¸ng b»ng ®iÖn trong hå n−íc tá Nhæ l«ng thùc hiÖn b»ng tay hoÆc b»ng m¸y ra phï hîp víi viÖc giÕt mæ sè l−îng lín lïa tù ®éng. NÕu sö dông m¸y ph¶i ®iÒu chØnh theo ®μn.

chÝnh xç ®Ó kh«ng lμm h− h¹i quμy thÞt, nhÊt lμ gμ kh«ng cïng kÝch cì hoÆc qu¸ mËp hoÆc 2. LÊy huyÕt

gμ m¸i ®Î th× cçh tèt nhÊt vÉn lμ nhæ l«ng Trong nhiÒu d©y chuyÒn giÕt mæ tù ®éng, b»ng tay. Sau ®ã quμy thÞt ®−îc röa phun b»ng viÖc lÊy tiÕt ®−îc tiÕn hμnh b»ng dao c¾t cæ n−íc s¹ch.

tù ®éng (automatic neck cutter). LuËt ph¸p yªu C¾t giß b»ng m¸y c¾t tù ®éng ë chç khíp cÇu ph¶i lÊy tiÕt ngay sau khi g©y cho¸ng, lÊy gèi hoÆc ë khíp x−¬ng bμn ch©n; trªn gμ t©y tiÕt ph¶i b¶o ®¶m m¸u ra hoμn toμn, nÕu m¸u

®−îc lÊy d©y g©n cïng thêi ®iÓm ®ã.

®−îc sö dông lμm thùc phÈm ph¶i b¶o ®¶m 4. Moi ruét vμ c¾t ®Çu, c¾t cæ kh«ng bÞ vÊy nhiÔm. NÕu lÊy m¸u b»ng cçh C«ng ®o¹n moi ruét ph¶i ®−îc tiÕn hμnh

®Ó gμ n»m trªn sμn, thêi gian tèi thiÓu lÊy hÕt ngay trong ®iÒu kiÖn vÖ sinh, tr¸nh vÊy nhiÔm.

tiÕt lμ 2 phót ®èi víi gμ t©y, 90 gi©y ®èi víi gia Quμy thÞt ph¶i ®−îc më xoang bông theo mét cÇm khç.

cçh nμo ®ã ®Ó cã thÓ tiÕn hμnh viÖc kh¸m phñ 3. Trông, nhæ l«ng vμ c¾t giß t¹ng. Sau khi kh¸m xong, phñ t¹ng ®−îc tçh ra khái quμy thÞt vμ tçh ngay nh÷ng phÇn Gμ ®−îc nhËn ch×m trong bÓ n−íc trông ë kh«ng ¨n ®−îc mét cçh hÕt søc cÈn thËn, nhiÖt ®é 500C ®èi víi gμ giß (gμ t©y, gμ m¸i vμ

nh»m tr¸nh vÊy nhiÔm sang cç phÇn ¨n ®−îc.

vÞt th× nhiÖt ®é cao h¬n) trong vßng 1 - 2 phót.

Sau ®ã c¾t riªng ®Çu, cæ còng hÕt søc cÈn thËn.

ThÞ tr−êng gμ thÞt t−¬i th−êng sö dông nhiÖt ®é

§Çu, cæ vμ cç phñ t¹ng kh«ng ¨n ®−îc sÏ

90

91

https://thuviensach.vn

chuyÓn theo hÖ thèng m¸ng ®Õn chç lμm thøc ¨n láng, ngoμi ra nã cßn lμm gia t¨ng khèi l−îng gia sóc. PhÇn ¨n ®−îc nh− tim, gan, mÒ chuyÓn quμy thÞt. ThÞ tr−êng thÞt t−¬i kh«ng thÝch viÖc sang khu vùc chÕ biÕn riªng.

sö dông nμy, hä thÝch s¶n phÈm tù nhiªn h¬n.

Moi ruét ®−îc thùc hiÖn b»ng cçh c¾t quanh 5. Lμm l¹nh

hËu m«n (vent) vμ ®Ønh x−¬ng øc. LÊy phñ t¹ng b»ng tay hoÆc b»ng thiÕt bÞ tù ®éng. LÊy phæi Lμm l¹nh s¬ bé ®Ó nhiÖt ®é quμy thÞt h¹ thÊp ra khái th©n thÞt sau khi lÊy ruét hoÆc ngay d−íi 100C, muèn vËy ph¶i tiÕn hμnh lμm l¹nh tr−íc khi moi ruét ra khái xoang bông, thùc trong m«i tr−êng kh«ng khÝ ë 00C hoÆc trong hiÖn b»ng tay hoÆc b»ng sóng cã ¸p lùc ch©n n−íc ®¸. Phßng lμm l¹nh chuyªn dïng ë 00C, quμy thÞt ®−îc gi÷ trong bao plastic hoÆc trong kh«ng ®Ó lÊy phæi.

hép carton cøng tr¸ng s¸p.

MÒ ®−îc tçh ra khái ruét. Bæ ®«i mÒ, lÊy ë Hoa Kú, tÊt c¶ quμy thÞt ph¶i ®−îc lμm s¹ch vËt chøa bªn trong, råi chμ röa s¹ch tr−íc l¹nh. NhiÖt ®é bªn trong quμy thÞt 4,50C hay khi chuyÓn ®Õn vÞ trÝ thó y sÜ kh¸m.

thÊp h¬n ®¹t ®−îc trong vßng 4 giê ®èi víi quμy Sau khi kh¸m chung cuéc, quμy thÞt ®−îc thÞt d−íi 1,8 kg, 6 giê ®èi víi quμy thÞt tõ chuyÓn qua khu vùc s¹ch.

1,8 - 3,6 kg vμ 8 giê ®èi víi quμy thÞt trªn Sau khi moi ruét, lo¹i dung dÞch polyphosphate 3,6 kg.

®−îc chÝch vμo quμy thÞt, mÆc dï vμi quèc gia Lμm s¹ch b»ng n−íc ®¸ rÊt th«ng dông.

cÊm sö dông. ë Hoa Kú cho phÐp sö dông hãa Quμy thÞt ®−îc di chuyÓn trªn b¨ng chuyÒn tiÕp chÊt nμy kho¶ng 0,5% träng l−îng quμy thÞt vμ

xóc trùc tiÕp víi n−íc ®¸ hoÆc ng−îc l¹i. CÇn h¹n chÕ tèi ®a viÖc sö dông cç chÊt chèng «xy l−u ý t×nh tr¹ng vÖ sinh cña n−íc ®¸.

hãa, nh÷ng chÊt chèng t¹o bät, chÊt mμu, chÊt Cç yÕu tè nh− t×nh tr¹ng vÖ sinh tèi thiÓu kÕt dÝnh vμ hãa chÊt lμm dai còng nh− chÊt cña n−íc ®¸ vμ hμm l−îng chlorine cã trong ®ã, gi÷ Èm cho quμy thÞt. ë Anh, cho phÐp chÝch thêi gian tèi ®a ®Ó lμm l¹nh, ®é Èm tèi ®a ®−îc polyphosphate kho¶ng 4 - 6% träng l−îng quμy hÊp thu vμo thÞt, giíi h¹n l−u gi÷ trong kho thÞt. ChÊt nμy tç ®éng trªn ph©n tö protein l¹nh, di chuyÓn ngay quμy thÞt ra khái phßng b»ng cçh ng¨n ngõa sù ph©n ly mì vμ chÊt khi ng−ng lμm l¹nh trong vßng 15 phót, ®ã lμ

92

93

https://thuviensach.vn

chuyÓn theo hÖ thèng m¸ng ®Õn chç lμm thøc ¨n láng, ngoμi ra nã cßn lμm gia t¨ng khèi l−îng gia sóc. PhÇn ¨n ®−îc nh− tim, gan, mÒ chuyÓn quμy thÞt. ThÞ tr−êng thÞt t−¬i kh«ng thÝch viÖc sang khu vùc chÕ biÕn riªng.

sö dông nμy, hä thÝch s¶n phÈm tù nhiªn h¬n.

Moi ruét ®−îc thùc hiÖn b»ng cçh c¾t quanh 5. Lμm l¹nh

hËu m«n (vent) vμ ®Ønh x−¬ng øc. LÊy phñ t¹ng b»ng tay hoÆc b»ng thiÕt bÞ tù ®éng. LÊy phæi Lμm l¹nh s¬ bé ®Ó nhiÖt ®é quμy thÞt h¹ thÊp ra khái th©n thÞt sau khi lÊy ruét hoÆc ngay d−íi 100C, muèn vËy ph¶i tiÕn hμnh lμm l¹nh tr−íc khi moi ruét ra khái xoang bông, thùc trong m«i tr−êng kh«ng khÝ ë 00C hoÆc trong hiÖn b»ng tay hoÆc b»ng sóng cã ¸p lùc ch©n n−íc ®¸. Phßng lμm l¹nh chuyªn dïng ë 00C, quμy thÞt ®−îc gi÷ trong bao plastic hoÆc trong kh«ng ®Ó lÊy phæi.

hép carton cøng tr¸ng s¸p.

MÒ ®−îc tçh ra khái ruét. Bæ ®«i mÒ, lÊy ë Hoa Kú, tÊt c¶ quμy thÞt ph¶i ®−îc lμm s¹ch vËt chøa bªn trong, råi chμ röa s¹ch tr−íc l¹nh. NhiÖt ®é bªn trong quμy thÞt 4,50C hay khi chuyÓn ®Õn vÞ trÝ thó y sÜ kh¸m.

thÊp h¬n ®¹t ®−îc trong vßng 4 giê ®èi víi quμy Sau khi kh¸m chung cuéc, quμy thÞt ®−îc thÞt d−íi 1,8 kg, 6 giê ®èi víi quμy thÞt tõ chuyÓn qua khu vùc s¹ch.

1,8 - 3,6 kg vμ 8 giê ®èi víi quμy thÞt trªn Sau khi moi ruét, lo¹i dung dÞch polyphosphate 3,6 kg.

®−îc chÝch vμo quμy thÞt, mÆc dï vμi quèc gia Lμm s¹ch b»ng n−íc ®¸ rÊt th«ng dông.

cÊm sö dông. ë Hoa Kú cho phÐp sö dông hãa Quμy thÞt ®−îc di chuyÓn trªn b¨ng chuyÒn tiÕp chÊt nμy kho¶ng 0,5% träng l−îng quμy thÞt vμ

xóc trùc tiÕp víi n−íc ®¸ hoÆc ng−îc l¹i. CÇn h¹n chÕ tèi ®a viÖc sö dông cç chÊt chèng «xy l−u ý t×nh tr¹ng vÖ sinh cña n−íc ®¸.

hãa, nh÷ng chÊt chèng t¹o bät, chÊt mμu, chÊt Cç yÕu tè nh− t×nh tr¹ng vÖ sinh tèi thiÓu kÕt dÝnh vμ hãa chÊt lμm dai còng nh− chÊt cña n−íc ®¸ vμ hμm l−îng chlorine cã trong ®ã, gi÷ Èm cho quμy thÞt. ë Anh, cho phÐp chÝch thêi gian tèi ®a ®Ó lμm l¹nh, ®é Èm tèi ®a ®−îc polyphosphate kho¶ng 4 - 6% träng l−îng quμy hÊp thu vμo thÞt, giíi h¹n l−u gi÷ trong kho thÞt. ChÊt nμy tç ®éng trªn ph©n tö protein l¹nh, di chuyÓn ngay quμy thÞt ra khái phßng b»ng cçh ng¨n ngõa sù ph©n ly mì vμ chÊt khi ng−ng lμm l¹nh trong vßng 15 phót, ®ã lμ

92

93

https://thuviensach.vn

nh÷ng vÊn ®Ò sèng cßn cña ph−¬ng ph¸p nμy. ë 2. NhiÖt ®é dßng n−íc trong hå t¹i lóc quμy Hoa Kú, luËt ph¸p quy ®Þnh: khèi l−îng ®−îc thÞt ®i vμo vμ ®i ra lÇn l−ît lμ 160C vμ 40C.

phÐp gia t¨ng kho¶ng 8 - 8,7% ®èi víi quμy thÞt 3. L−u l−îng n−íc tèi thiÓu ch¶y qua quμy 1,8 kg; d−íi 6 - 6,7% ®èi víi quμy thÞt > 1,8 kg.

thÞt lμ 2,5 lÝt/quμy thÞt d−íi 2,5 kg; 4 lÝt cho Sau khi lμm l¹nh s¬ bé, quμy thÞt ®−îc phÐp quμy thÞt 2,5 - 5 kg vμ 6 lÝt ®èi víi quμy thÞt trªn l¹nh ®«ng nhanh ë -400C trong vßng 2 - 3 giê; 5 kg. Lμm l¹nh ph¶i ®−îc tiÕn hμnh trong mét gμ t©y ®−îc ®ãng gãi ch©n kh«ng vμ ng©m trong thêi gian ng¾n nhÊt (kh«ng qu¸ 30 phót).

thïng n−íc muèi ë -200C.

6. Bao gãi

ë ch©u ¢u nghiªm cÊm viÖc lμm l¹nh thÞt LuËt cña thÞ tr−êng ch©u ¢u yªu cÇu chÊt gμ t−¬i b»ng cçh nhËn ch×m trong n−íc, ngo¹i liÖu bao gãi trong suèt, kh«ng mμu vμ ®é bÒn ®ñ trõ d−íi vμi ®iÒu kiÖn cho phÐp ®Ó l¹nh ®«ng

®Ó b¶o vÖ s¶n phÈm trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn nhanh. Cç ®iÒu kiÖn ®ã lμ: sau khi lÊy phñ vμ cÇm n¾m; bao gãi kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn chÊt t¹ng, quμy thÞt ®−îc röa s¹ch b»ng vßi phun l−îng c¶m quan cña thÞt hoÆc kh«ng truyÒn qua vμ nhËn ch×m trong n−íc l¹nh ngay lËp tøc.

thÞt nh÷ng chÊt ®éc. ThÞt gμ t−¬i ph¶i ®−îc b¶o Vßi n−íc phun ph¶i ®−îc thùc hiÖn b»ng thiÕt qu¶n l¹nh kh«ng thÊp h¬n 40C.

bÞ chuyªn dïng, röa s¹ch bªn trong lÉn bªn ngoμi quμy thÞt mét cçh hiÖu qu¶. Quμy thÞt 7. Xö lý hñy bá

nÆng d−íi 2,5 kg cÇn Ýt nhÊt 1,5 lÝt n−íc ®Ó röa, Xö lý nh÷ng phÇn kh«ng lμm thùc phÈm quμy thÞt 2,5 kg ®Õn 5 kg cÇn Ýt nhÊt 2,5 lÝt b»ng nhiÖt Èm (hÊp −ít) hoÆc ®un s«i nh−ng n−íc vμ quμy thÞt trªn 5 kg cÇn Ýt nhÊt 3,5 lÝt ph¶i b¶o ®¶m r»ng ®· ph¸ hñy hoμn toμn mÇm n−íc. NhËn ch×m quμy thÞt ph¶i tháa m·n cç bÖnh, lμm biÕn tÝnh b»ng hãa chÊt hoÆc thiªu yªu cÇu:

b»ng lß thiªu hoÆc ch«n s©u d−íi ®Êt. ë Hoa Kú, 1. Quμy thÞt ph¶i chuyÓn qua mét hay luËt ph¸p quy ®Þnh tÊt c¶ quμy thÞt vμ cç phÇn nhiÒu thïng n−íc ®¸. N−íc th−êng xuyªn míi.

khç cã d− l−îng th× ph¶i ch«n hoÆc thiªu hñy.

ChØ chÊp nhËn hÖ thèng ®Èy quμy thÞt b»ng Nh÷ng tr−êng hîp sau ®©y kh«ng sö dông c¬ giíi.

lμm thùc phÈm cho con ng−êi; chÕt tr−íc khi giÕt 94

95

https://thuviensach.vn

nh÷ng vÊn ®Ò sèng cßn cña ph−¬ng ph¸p nμy. ë 2. NhiÖt ®é dßng n−íc trong hå t¹i lóc quμy Hoa Kú, luËt ph¸p quy ®Þnh: khèi l−îng ®−îc thÞt ®i vμo vμ ®i ra lÇn l−ît lμ 160C vμ 40C.

phÐp gia t¨ng kho¶ng 8 - 8,7% ®èi víi quμy thÞt 3. L−u l−îng n−íc tèi thiÓu ch¶y qua quμy 1,8 kg; d−íi 6 - 6,7% ®èi víi quμy thÞt > 1,8 kg.

thÞt lμ 2,5 lÝt/quμy thÞt d−íi 2,5 kg; 4 lÝt cho Sau khi lμm l¹nh s¬ bé, quμy thÞt ®−îc phÐp quμy thÞt 2,5 - 5 kg vμ 6 lÝt ®èi víi quμy thÞt trªn l¹nh ®«ng nhanh ë -400C trong vßng 2 - 3 giê; 5 kg. Lμm l¹nh ph¶i ®−îc tiÕn hμnh trong mét gμ t©y ®−îc ®ãng gãi ch©n kh«ng vμ ng©m trong thêi gian ng¾n nhÊt (kh«ng qu¸ 30 phót).

thïng n−íc muèi ë -200C.

6. Bao gãi

ë ch©u ¢u nghiªm cÊm viÖc lμm l¹nh thÞt LuËt cña thÞ tr−êng ch©u ¢u yªu cÇu chÊt gμ t−¬i b»ng cçh nhËn ch×m trong n−íc, ngo¹i liÖu bao gãi trong suèt, kh«ng mμu vμ ®é bÒn ®ñ trõ d−íi vμi ®iÒu kiÖn cho phÐp ®Ó l¹nh ®«ng

®Ó b¶o vÖ s¶n phÈm trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn nhanh. Cç ®iÒu kiÖn ®ã lμ: sau khi lÊy phñ vμ cÇm n¾m; bao gãi kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn chÊt t¹ng, quμy thÞt ®−îc röa s¹ch b»ng vßi phun l−îng c¶m quan cña thÞt hoÆc kh«ng truyÒn qua vμ nhËn ch×m trong n−íc l¹nh ngay lËp tøc.

thÞt nh÷ng chÊt ®éc. ThÞt gμ t−¬i ph¶i ®−îc b¶o Vßi n−íc phun ph¶i ®−îc thùc hiÖn b»ng thiÕt qu¶n l¹nh kh«ng thÊp h¬n 40C.

bÞ chuyªn dïng, röa s¹ch bªn trong lÉn bªn ngoμi quμy thÞt mét cçh hiÖu qu¶. Quμy thÞt 7. Xö lý hñy bá

nÆng d−íi 2,5 kg cÇn Ýt nhÊt 1,5 lÝt n−íc ®Ó röa, Xö lý nh÷ng phÇn kh«ng lμm thùc phÈm quμy thÞt 2,5 kg ®Õn 5 kg cÇn Ýt nhÊt 2,5 lÝt b»ng nhiÖt Èm (hÊp −ít) hoÆc ®un s«i nh−ng n−íc vμ quμy thÞt trªn 5 kg cÇn Ýt nhÊt 3,5 lÝt ph¶i b¶o ®¶m r»ng ®· ph¸ hñy hoμn toμn mÇm n−íc. NhËn ch×m quμy thÞt ph¶i tháa m·n cç bÖnh, lμm biÕn tÝnh b»ng hãa chÊt hoÆc thiªu yªu cÇu:

b»ng lß thiªu hoÆc ch«n s©u d−íi ®Êt. ë Hoa Kú, 1. Quμy thÞt ph¶i chuyÓn qua mét hay luËt ph¸p quy ®Þnh tÊt c¶ quμy thÞt vμ cç phÇn nhiÒu thïng n−íc ®¸. N−íc th−êng xuyªn míi.

khç cã d− l−îng th× ph¶i ch«n hoÆc thiªu hñy.

ChØ chÊp nhËn hÖ thèng ®Èy quμy thÞt b»ng Nh÷ng tr−êng hîp sau ®©y kh«ng sö dông c¬ giíi.

lμm thùc phÈm cho con ng−êi; chÕt tr−íc khi giÕt 94

95

https://thuviensach.vn

kh«ng râ nguyªn nh©n; vÊy nhiÔm; mïi vÞ vμ

quμy thÞt vÊy nhiÔm, hoμng ®¶n vμ ¸p xe. Gμ ®Î

mμu s¾c bÊt th−êng; thèi r÷a, nh÷ng bÖnh tÝch th× viªm mμng bông vμ b−íu th−êng lμ lý do bÇm dËp, tô m¸u nÆng d−íi da (ecchymo-sis); chÝnh, ngoμi ra cßn cã quμy thÞt gÇy r¹c, quμy trông quçhÝn; quμy thÞt gÇy, thñy thòng; quμy thÞt sèt, b¸ng n−íc (ascites), ¸p xe, lÊy m¸u thÞt b¸ng n−íc, hoμng ®¶n; bÖnh truyÒn nhiÔm; kh«ng hoμn h¶o vμ quμy thÞt h− thèi.

aspergillo-sis; toxoplasmosis, ký sinh vËt d−íi ë New York l−u hμnh mét lo¹i thÞt gμ kh«ng da hoÆc trong c¬; b−íu ®éc hoÆc qu¸ nhiÒu côc lÊy phñ t¹ng (New York Dressed cßn gäi lμ roped b−íu; bÖnh Marek; bÖnh b¹ch huyÕt phøc t¹p poultry), nh−ng gan vμ vμi phñ t¹ng bªn trong trªn gμ (avian leukosis complex); d− l−îng vμ

®−îc kh¸m qua mét ®−êng c¾t ë bông. Trong hãa chÊt ®éc; th−¬ng tÝch côc bé khç. Cç phÇn thùc hμnh ®−êng c¾t nμy n»m phÝa tr¸i, tr¸nh cña phñ t¹ng kh«ng lμm thùc phÈm cho con c¾t ph¹m ph¶i tói mËt vμ vÊy nhiÔm mËt ®Õn ng−êi lμ: khÝ qu¶n, phæi, thùc qu¶n, tiÒn mÒ, cç c¬ quan khç. NÕu gan kh«ng bÞ bÖnh vμ

ruét, tói mËt.

quμy thÞt b×nh th−êng th× chuyÓn quμy thÞt cho LuËt vÒ vÖ sinh thÞt gμ (1976) cña Anh tiªu thô; nÕu gan bÞ bÖnh th× quμy thÞt bÞ gi÷ l¹i quèc cã mét ®iÒu kho¶n ghi râ "kh«ng mét ai vμ kh¸m cç c¬ quan khç, nÕu kh«ng cã bÖnh

®−îc phÐp b¸n hoÆc chuÈn bÞ ®Ó b¸n thÞt gμ

g× th× chuyÓn quμy thÞt lμm thùc phÈm sau khi t−¬i ®· xö lý víi hydrogen peroxide (n−íc oxy bá gan. NÕu gan vμ cç c¬ quan khç cã bÖnh giμ) hoÆc ®· xö lý víi nh÷ng chÊt tÈy tr¾ng th× cÇn ph¶i hñy toμn bé thÞt vμ phñ t¹ng.

khç, hoÆc xö lý bëi bÊt cø chÊt mμu nh©n t¹o III. GiÕt mæ gia cÇm b»ng d©y chuyÒn hay mμu tù nhiªn, hoÆc xö lý b»ng kh¸ng sinh c«ng nghÖ ViÖt Nam

®Ó kÐo dμi thêi gian dù tr÷, hoÆc xö lý víi nh÷ng chÊt lμm cho thÞt dai h¬n".

§©y lμ d©y chuyÒn do Tr−êng §¹i häc N«ng Lý do chÝnh ®Ó lo¹i th¶i thÞt gμ giß lμ nhiÔm l©m Thμnh phè Hå ChÝ Minh nghiªn cøu thiÕt trïng m¸u (tim vμ gan bÖnh), quμy thÞt sèt (m«

kÕ, chÕ t¹o vμ l¾p ®Æt cho C«ng ty trçh nhiÖm c¬ bÞ ¶nh h−ëng), b¸ng n−íc, lÊy m¸u kh«ng h÷u h¹n Thùc phÈm an toμn H−¬ng Giang (thμnh hoμn h¶o, gÇy r¹c, b−íu vμ quμy thÞt h− thèi, phè Nha Trang, Kh¸nh Hßa). D©y chuyÒn nμy 96

97

https://thuviensach.vn

kh«ng râ nguyªn nh©n; vÊy nhiÔm; mïi vÞ vμ

quμy thÞt vÊy nhiÔm, hoμng ®¶n vμ ¸p xe. Gμ ®Î

mμu s¾c bÊt th−êng; thèi r÷a, nh÷ng bÖnh tÝch th× viªm mμng bông vμ b−íu th−êng lμ lý do bÇm dËp, tô m¸u nÆng d−íi da (ecchymo-sis); chÝnh, ngoμi ra cßn cã quμy thÞt gÇy r¹c, quμy trông quçhÝn; quμy thÞt gÇy, thñy thòng; quμy thÞt sèt, b¸ng n−íc (ascites), ¸p xe, lÊy m¸u thÞt b¸ng n−íc, hoμng ®¶n; bÖnh truyÒn nhiÔm; kh«ng hoμn h¶o vμ quμy thÞt h− thèi.

aspergillo-sis; toxoplasmosis, ký sinh vËt d−íi ë New York l−u hμnh mét lo¹i thÞt gμ kh«ng da hoÆc trong c¬; b−íu ®éc hoÆc qu¸ nhiÒu côc lÊy phñ t¹ng (New York Dressed cßn gäi lμ roped b−íu; bÖnh Marek; bÖnh b¹ch huyÕt phøc t¹p poultry), nh−ng gan vμ vμi phñ t¹ng bªn trong trªn gμ (avian leukosis complex); d− l−îng vμ

®−îc kh¸m qua mét ®−êng c¾t ë bông. Trong hãa chÊt ®éc; th−¬ng tÝch côc bé khç. Cç phÇn thùc hμnh ®−êng c¾t nμy n»m phÝa tr¸i, tr¸nh cña phñ t¹ng kh«ng lμm thùc phÈm cho con c¾t ph¹m ph¶i tói mËt vμ vÊy nhiÔm mËt ®Õn ng−êi lμ: khÝ qu¶n, phæi, thùc qu¶n, tiÒn mÒ, cç c¬ quan khç. NÕu gan kh«ng bÞ bÖnh vμ

ruét, tói mËt.

quμy thÞt b×nh th−êng th× chuyÓn quμy thÞt cho LuËt vÒ vÖ sinh thÞt gμ (1976) cña Anh tiªu thô; nÕu gan bÞ bÖnh th× quμy thÞt bÞ gi÷ l¹i quèc cã mét ®iÒu kho¶n ghi râ "kh«ng mét ai vμ kh¸m cç c¬ quan khç, nÕu kh«ng cã bÖnh

®−îc phÐp b¸n hoÆc chuÈn bÞ ®Ó b¸n thÞt gμ

g× th× chuyÓn quμy thÞt lμm thùc phÈm sau khi t−¬i ®· xö lý víi hydrogen peroxide (n−íc oxy bá gan. NÕu gan vμ cç c¬ quan khç cã bÖnh giμ) hoÆc ®· xö lý víi nh÷ng chÊt tÈy tr¾ng th× cÇn ph¶i hñy toμn bé thÞt vμ phñ t¹ng.

khç, hoÆc xö lý bëi bÊt cø chÊt mμu nh©n t¹o III. GiÕt mæ gia cÇm b»ng d©y chuyÒn hay mμu tù nhiªn, hoÆc xö lý b»ng kh¸ng sinh c«ng nghÖ ViÖt Nam

®Ó kÐo dμi thêi gian dù tr÷, hoÆc xö lý víi nh÷ng chÊt lμm cho thÞt dai h¬n".

§©y lμ d©y chuyÒn do Tr−êng §¹i häc N«ng Lý do chÝnh ®Ó lo¹i th¶i thÞt gμ giß lμ nhiÔm l©m Thμnh phè Hå ChÝ Minh nghiªn cøu thiÕt trïng m¸u (tim vμ gan bÖnh), quμy thÞt sèt (m«

kÕ, chÕ t¹o vμ l¾p ®Æt cho C«ng ty trçh nhiÖm c¬ bÞ ¶nh h−ëng), b¸ng n−íc, lÊy m¸u kh«ng h÷u h¹n Thùc phÈm an toμn H−¬ng Giang (thμnh hoμn h¶o, gÇy r¹c, b−íu vμ quμy thÞt h− thèi, phè Nha Trang, Kh¸nh Hßa). D©y chuyÒn nμy 96

97

https://thuviensach.vn

cã −u ®iÓm lμ m¸y ®¸nh l«ng cïng n»m trong hÖ

®¸nh l«ng kiÓu ch¶o, ph¶i lÊy gμ trªn d©y chuyÒn thèng, cã kh¶ n¨ng ®¸nh l«ng s¹ch vμ ®Òu h¬n xuèng, ®¸nh l«ng xong l¹i treo lªn).

so víi mét sè d©y chuyÒn hiÖn ®ang ho¹t ®éng Gμ sau khi ®· ®¸nh l«ng s¹ch hoμn toμn t¹i ViÖt Nam.

®−îc mæ, röa råi xö lý qua n−íc ozone vμ lμm Tõ cuèi n¨m 2006, C«ng ty trçh nhiÖm h÷u l¹nh nhanh kÕt hîp khö trïng ®Ó b¶o ®¶m vÖ

h¹n Thùc phÈm an toμn H−¬ng Giang chÝnh sinh an toμn thùc phÈm. Sau ®ã, tõng con gμ

thøc ®−a d©y chuyÒn giÕt mæ gia sóc víi c«ng

®−îc nh©n viªn thó y kiÓm tra, ®ãng dÊu kiÓm suÊt 500 con/giê vμo ho¹t ®éng. D©y chuyÒn cã dÞch ngay trªn d©y chuyÒn. Cuèi cïng, mçi con chu tr×nh khÐp kÝn, tù ®éng, gåm cç kh©u treo gμ ®−îc ®ãng gãi, b¶o qu¶n trong bÞch ny l«ng gμ, g©y cho¸ng, c¾t tiÕt, trông, ®¸nh l«ng, röa, vμ ®−a ra tiªu thô.

tçh lßng, xö lý ozone, lμm l¹nh nhanh, ®ãng gãi, Tõ khi sö dông d©y chuyÒn giÕt mæ, ®iÒu b¶o qu¶n sau ®ã ph©n phèi ra thÞ tr−êng.

lîi lín nhÊt mμ C«ng ty cã ®−îc kh«ng ph¶i Gμ sau khi bÞ g©y cho¸ng sÏ ®i qua m¸ng lμ n¨ng suÊt v−ît tréi, mμ lμ sù yªn t©m vÒ an c¾t tiÕt råi trông trong n−íc cã nhiÖt ®é tõ 67

toμn vÖ sinh thùc phÈm.

®Õn 720C, tïy theo lo¹i (®©y lμ kho¶ng nhiÖt ®é D©y chuyÒn nμy hoμn toμn khÐp kÝn, m¸y b¶o ®¶m cho gμ kh«ng bÞ trãc da vμ giËp). Do

®¸nh l«ng n»m trªn b¨ng chuyÒn nªn n¨ng suÊt m¸y trông cã hÖ thèng sôc khÝ ®Ó toμn th©n con lín h¬n. HiÖn t¹i, c«ng suÊt d©y chuyÒn lμ 500

gμ ®Òu ®−îc trông n−íc s«i (®©y lμ c«ng ®o¹n con/giê nh−ng cã thÓ n©ng lªn 1.000 con/giê nÕu chÝnh ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng thÞt gμ).

c¶i tiÕn mét sè bé phËn. Do thêi gian giÕt mæ TiÕp theo, gμ ®−îc vËn chuyÓn ®Õn m¸y ng¾n, quy tr×nh hoμn toμn khÐp kÝn, nªn kh¶

®¸nh l«ng tù ®éng kiÓu ®Üa. §©y lμ m¸y ®¾t tiÒn n¨ng nhiÔm bÖnh cña thùc phÈm gi¶m xuèng.

nhÊt trong d©y chuyÒn. So víi cç d©y chuyÒn

§©y lμ d©y chuyÒn giÕt mæ gia cÇm tËp trung, giÕt mæ gia cÇm hiÖn t¹i trong n−íc, d©y chuyÒn hiÖn ®¹i ®Çu tiªn cña thμnh phè Nha Trang.

nμy cã −u ®iÓm lμ m¸y ®¸nh l«ng cïng n»m HiÖn ®ang cã dù ¸n cña Bé Gi¸o dôc vμ §μo trong d©y chuyÒn, vμ ®¸nh l«ng s¹ch, ®Òu h¬n t¹o hç trî viÖc triÓn khai d©y chuyÒn giÕt mæ (l©u nay, mét sè d©y chuyÒn vÉn sö dông m¸y gia cÇm. Qua dù ¸n nμy, Tr−êng §¹i häc N«ng 98

99

https://thuviensach.vn

cã −u ®iÓm lμ m¸y ®¸nh l«ng cïng n»m trong hÖ

®¸nh l«ng kiÓu ch¶o, ph¶i lÊy gμ trªn d©y chuyÒn thèng, cã kh¶ n¨ng ®¸nh l«ng s¹ch vμ ®Òu h¬n xuèng, ®¸nh l«ng xong l¹i treo lªn).

so víi mét sè d©y chuyÒn hiÖn ®ang ho¹t ®éng Gμ sau khi ®· ®¸nh l«ng s¹ch hoμn toμn t¹i ViÖt Nam.

®−îc mæ, röa råi xö lý qua n−íc ozone vμ lμm Tõ cuèi n¨m 2006, C«ng ty trçh nhiÖm h÷u l¹nh nhanh kÕt hîp khö trïng ®Ó b¶o ®¶m vÖ

h¹n Thùc phÈm an toμn H−¬ng Giang chÝnh sinh an toμn thùc phÈm. Sau ®ã, tõng con gμ

thøc ®−a d©y chuyÒn giÕt mæ gia sóc víi c«ng

®−îc nh©n viªn thó y kiÓm tra, ®ãng dÊu kiÓm suÊt 500 con/giê vμo ho¹t ®éng. D©y chuyÒn cã dÞch ngay trªn d©y chuyÒn. Cuèi cïng, mçi con chu tr×nh khÐp kÝn, tù ®éng, gåm cç kh©u treo gμ ®−îc ®ãng gãi, b¶o qu¶n trong bÞch ny l«ng gμ, g©y cho¸ng, c¾t tiÕt, trông, ®¸nh l«ng, röa, vμ ®−a ra tiªu thô.

tçh lßng, xö lý ozone, lμm l¹nh nhanh, ®ãng gãi, Tõ khi sö dông d©y chuyÒn giÕt mæ, ®iÒu b¶o qu¶n sau ®ã ph©n phèi ra thÞ tr−êng.

lîi lín nhÊt mμ C«ng ty cã ®−îc kh«ng ph¶i Gμ sau khi bÞ g©y cho¸ng sÏ ®i qua m¸ng lμ n¨ng suÊt v−ît tréi, mμ lμ sù yªn t©m vÒ an c¾t tiÕt råi trông trong n−íc cã nhiÖt ®é tõ 67

toμn vÖ sinh thùc phÈm.

®Õn 720C, tïy theo lo¹i (®©y lμ kho¶ng nhiÖt ®é D©y chuyÒn nμy hoμn toμn khÐp kÝn, m¸y b¶o ®¶m cho gμ kh«ng bÞ trãc da vμ giËp). Do

®¸nh l«ng n»m trªn b¨ng chuyÒn nªn n¨ng suÊt m¸y trông cã hÖ thèng sôc khÝ ®Ó toμn th©n con lín h¬n. HiÖn t¹i, c«ng suÊt d©y chuyÒn lμ 500

gμ ®Òu ®−îc trông n−íc s«i (®©y lμ c«ng ®o¹n con/giê nh−ng cã thÓ n©ng lªn 1.000 con/giê nÕu chÝnh ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng thÞt gμ).

c¶i tiÕn mét sè bé phËn. Do thêi gian giÕt mæ TiÕp theo, gμ ®−îc vËn chuyÓn ®Õn m¸y ng¾n, quy tr×nh hoμn toμn khÐp kÝn, nªn kh¶

®¸nh l«ng tù ®éng kiÓu ®Üa. §©y lμ m¸y ®¾t tiÒn n¨ng nhiÔm bÖnh cña thùc phÈm gi¶m xuèng.

nhÊt trong d©y chuyÒn. So víi cç d©y chuyÒn

§©y lμ d©y chuyÒn giÕt mæ gia cÇm tËp trung, giÕt mæ gia cÇm hiÖn t¹i trong n−íc, d©y chuyÒn hiÖn ®¹i ®Çu tiªn cña thμnh phè Nha Trang.

nμy cã −u ®iÓm lμ m¸y ®¸nh l«ng cïng n»m HiÖn ®ang cã dù ¸n cña Bé Gi¸o dôc vμ §μo trong d©y chuyÒn, vμ ®¸nh l«ng s¹ch, ®Òu h¬n t¹o hç trî viÖc triÓn khai d©y chuyÒn giÕt mæ (l©u nay, mét sè d©y chuyÒn vÉn sö dông m¸y gia cÇm. Qua dù ¸n nμy, Tr−êng §¹i häc N«ng 98

99

https://thuviensach.vn

l©m cã thÓ hç trî cho doanh nghiÖp tõ 20% -

30% gi¸ trÞ vμ cho nî 50% kh«ng tÝnh l·i trong vßng mét n¨m sau khi nghiÖm thu. Nguån kinh phÝ ®Ó hç trî doanh nghiÖp lμ tõ tiÒn thiÕt kÕ vμ

chuyÓn giao c«ng nghÖ... §©y lμ c«ng tr×nh Tμi liÖu tham kh¶o

nghiªn cøu mang ý nghÜa x· héi to lín, môc tiªu lμ ph¸t triÓn viÖc b¶o ®¶m vÖ sinh an toμn 1. NguyÔn Duy Hoan (Chñ biªn) (1996): thùc phÈm cho ng−êi d©n.

Gi¸o tr×nh ch¨n nu«i gia cÇm, Bé Gi¸o dôc vμ

§Þa chØ liªn hÖ:

§μo t¹o, §¹i häc Th¸i Nguyªn, §¹i häc N«ng TS. NguyÔn V¨n Hïng - Khoa C¬ khÝ C«ng l©m, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi.

nghÖ, Tr−êng §¹i häc N«ng l©m Thμnh phè 2. Sö An Ninh, NguyÔn ThÞ Hoμi Tao, Hå ChÝ Minh.

NguyÔn V¨n ThiÖn, NguyÔn V¨n Th−ëng, TrÇn Khu phè 6, ph−êng Linh Trung, quËn Thñ C«ng Xu©n (1999): Kü thuËt nu«i gμ th¶ v−ên

§øc, Thμnh phè Hå ChÝ Minh.

trong gia ®×nh, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, Tel: 0907913567; 08.38960721;

Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi.

Fax: 08.38960713;

3. Lª Hång MËn, Bïi §øc Lòng, NguyÔn E-mail: hungngv@gmail.com.

ThÞ Hoμi Tao (2001): CÈm nang ch¨n nu«i gμ

c«ng nghiÖp vμ gμ th¶ v−ên. Trong "CÈm nang ch¨n nu«i gia sóc gia cÇm", tËp II, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi.

4. Lª Hång MËn (2006): N−íc uèng trong s¹ch - BiÖn ph¸p quan träng phßng chèng cóm vμ dÞch bÖnh cho gia cÇm, trong Th«ng tin gia cÇm, sè 5 (15) 2006, HiÖp héi Ch¨n nu«i gia cÇm ViÖt Nam.

5. LuËt vμ cç quy ®Þnh ph¸p luËt cã liªn quan.

100

101

https://thuviensach.vn

l©m cã thÓ hç trî cho doanh nghiÖp tõ 20% -

30% gi¸ trÞ vμ cho nî 50% kh«ng tÝnh l·i trong vßng mét n¨m sau khi nghiÖm thu. Nguån kinh phÝ ®Ó hç trî doanh nghiÖp lμ tõ tiÒn thiÕt kÕ vμ

chuyÓn giao c«ng nghÖ... §©y lμ c«ng tr×nh Tμi liÖu tham kh¶o

nghiªn cøu mang ý nghÜa x· héi to lín, môc tiªu lμ ph¸t triÓn viÖc b¶o ®¶m vÖ sinh an toμn 1. NguyÔn Duy Hoan (Chñ biªn) (1996): thùc phÈm cho ng−êi d©n.

Gi¸o tr×nh ch¨n nu«i gia cÇm, Bé Gi¸o dôc vμ

§Þa chØ liªn hÖ:

§μo t¹o, §¹i häc Th¸i Nguyªn, §¹i häc N«ng TS. NguyÔn V¨n Hïng - Khoa C¬ khÝ C«ng l©m, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi.

nghÖ, Tr−êng §¹i häc N«ng l©m Thμnh phè 2. Sö An Ninh, NguyÔn ThÞ Hoμi Tao, Hå ChÝ Minh.

NguyÔn V¨n ThiÖn, NguyÔn V¨n Th−ëng, TrÇn Khu phè 6, ph−êng Linh Trung, quËn Thñ C«ng Xu©n (1999): Kü thuËt nu«i gμ th¶ v−ên

§øc, Thμnh phè Hå ChÝ Minh.

trong gia ®×nh, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, Tel: 0907913567; 08.38960721;

Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi.

Fax: 08.38960713;

3. Lª Hång MËn, Bïi §øc Lòng, NguyÔn E-mail: hungngv@gmail.com.

ThÞ Hoμi Tao (2001): CÈm nang ch¨n nu«i gμ

c«ng nghiÖp vμ gμ th¶ v−ên. Trong "CÈm nang ch¨n nu«i gia sóc gia cÇm", tËp II, Héi Ch¨n nu«i ViÖt Nam, Nxb. N«ng nghiÖp, Hμ Néi.

4. Lª Hång MËn (2006): N−íc uèng trong s¹ch - BiÖn ph¸p quan träng phßng chèng cóm vμ dÞch bÖnh cho gia cÇm, trong Th«ng tin gia cÇm, sè 5 (15) 2006, HiÖp héi Ch¨n nu«i gia cÇm ViÖt Nam.

5. LuËt vμ cç quy ®Þnh ph¸p luËt cã liªn quan.

100

101

https://thuviensach.vn

Cç b¸o:

http://www.nongthon.net

http://www.khuyennongvn.gov.vn http://www.chonongnghiep.com

http://www.vietlinh.com.vn

Môc lôc

http://www.kinhtenongthon.com.vn Trang

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

5

PhÇn I: Quy chuÈn kü thuËt - ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m tr¹i ch¨n nu«i gia

cÇm an toμn sinh häc

7

I. Quy ®Þnh chung

7

II. Quy ®Þnh vÒ kü thuËt

8

PhÇn II: Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch 16

I.

Tiªu chuÈn kü thuËt ë trang tr¹i 16

II. Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch 21

Phô lôc

87

I.

Tiªu chuÈn vÖ sinh thó y

87

II. Quy tr×nh giÕt mæ gia cÇm vÖ sinh vμ an toμn theo tiªu chuÈn quèc tÕ

89

III. GiÕt mæ gia cÇm b»ng d©y chuyÒn c«ng nghÖ ViÖt Nam

97

Tμi liÖu tham kh¶o

101

102

103

https://thuviensach.vn

Cç b¸o:

http://www.nongthon.net

http://www.khuyennongvn.gov.vn http://www.chonongnghiep.com

http://www.vietlinh.com.vn

Môc lôc

http://www.kinhtenongthon.com.vn Trang

Lêi Nhμ xuÊt b¶n

5

PhÇn I: Quy chuÈn kü thuËt - ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m tr¹i ch¨n nu«i gia

cÇm an toμn sinh häc

7

I. Quy ®Þnh chung

7

II. Quy ®Þnh vÒ kü thuËt

8

PhÇn II: Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch 16

I.

Tiªu chuÈn kü thuËt ë trang tr¹i 16

II. Kü thuËt ch¨n nu«i gμ s¹ch 21

Phô lôc

87

I.

Tiªu chuÈn vÖ sinh thó y

87

II. Quy tr×nh giÕt mæ gia cÇm vÖ sinh vμ an toμn theo tiªu chuÈn quèc tÕ

89

III. GiÕt mæ gia cÇm b»ng d©y chuyÒn c«ng nghÖ ViÖt Nam

97

Tμi liÖu tham kh¶o

101

102

103

https://thuviensach.vn

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n TS. NguyÔn duy hïng

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

NguyÔn kim s¬n

Biªn tËp néi dung:

ths. NguyÔn minh

Lª hãa

Ph¹m quèc tuÊn

Tr×nh bμy b×a:

phïng minh trang

ChÕ b¶n vi tÝnh:

Bïi ThÞ T¸m

Söa b¶n in:

Phßng biªn tËp kü thuËt

§äc sçh mÉu:

lª hãa

636

104

https://thuviensach.vn

ChÞu trçh nhiÖm xuÊt b¶n TS. NguyÔn duy hïng

ChÞu trçh nhiÖm néi dung

NguyÔn kim s¬n

Biªn tËp néi dung:

ths. NguyÔn minh

Lª hãa

Ph¹m quèc tuÊn

Tr×nh bμy b×a:

phïng minh trang

ChÕ b¶n vi tÝnh:

Bïi ThÞ T¸m

Söa b¶n in:

Phßng biªn tËp kü thuËt

§äc sçh mÉu:

lª hãa

636

104

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page