KINH THỦ LĂNG NGHIÊM.

Hán dịch: Bát Thích Mật Đế

Việt Dịch: Cƣ Sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám

Phật Học Viện Quốc Tế Xuất Bản PL 2527 1983

Nguồn: http://www.thuvienhoasen.org

Chuyển sang ebook 30 - 6 - 2009

Ngƣời thực hiện: Nam Thiên – namthien@gmail.com

Link Audio: Tại Website http://www.phatphaponline.org 1

2

Mục Lục

TIỂU SỬ ĐẠO HỮU TÂM MINH LÊ ĐÌNH THÁM

LỜI NÓI ĐẦU

QUYỂN NHẤT

PHẦN THỨ NHẤT - PHẦN TỰA

CHƢƠNG I - TỰA CHUNG

CHƢƠNG II - TỰA RIÊNG

PHẦN THỨ HAI - PHẦN CHÍNH TÔNG

CHƢƠNG I - CHỈ NGAY CHỖ VIÊN NGỘ

QUYỂN NHÌ

QUYỂN BA

QUYỂN BỐN

QUYỂN NĂM

CHƢƠNG II - NƢƠNG CHỖ NGỘ MÀ VIÊN TU

QUYỂN SÁU

CHƢƠNG III - RỘNG ĐỂ LẠI KHUÔN PHÉP TU HÀNH

MỤC I - NHÂN ÔNG A NAN XIN CỨU ĐỘ ĐỜI VỊ LAI, PHẬT

TÓM NÊU RA BA NGHĨA QUYẾT ĐỊNH

MỤC II - CHỈ BÀY BỐN LỜI DẠY BẢO RÕ RÀNG QUYẾT ĐỊNH

QUYỂN BẢY

MỤC III - PHẬT KHAI THỊ VỀ MẬT GIÁO, THẦM GIÚP CHO

NHỮNG NGƢỜI TU HÀNH

MỤC IV - KHAI THỊ NHỮNG PHÁP TẮC LẬP ĐẠO TRÀNG TU

TRÌ

3

MỤC V - TUYÊN NÓI TÂM CHÚ, RỘNG KHAI THỊ NHỮNG LỢI ÍCH

MỤC VI - KHAI THỊ NHỮNG VỊ TRÍ TU CHỨNG TRƢỚC SAU

QUYỂN TÁM

MỤC VII - CHỈ DẠY TÊN KINH

MỤC VIII - NGHE PHÁP ĐƢỢC TĂNG TIẾN

CHƢƠNG IV - PHÂN BIỆT KỸ CÀNG CÁC NGHIỆP QUẢ, PHÂN

TÍCH RẠCH RÒI VỀ TÀ MA NGOẠI ĐẠO

MỤC I - HỎI VỀ NHỮNG TẬP KHÍ VỐN CÓ, SINH KHỞI RA LỤC

ĐẠO

MỤC II - HỎI VỀ VIỆC BÁC KHÔNG CÓ NHÂN QUẢ, BỊ SA MÃI VÀO ĐỊA NGỤC VÀ VỀ NGHIỆP CHUNG, NGHIỆP RIÊNG

MỤC III - KHAI THỊ VỀ PHẬN TRONG, PHẬN NGOÀI CỦA CHÚNG SINH

MỤC IV - CHỈ RA MƢỜI TẬP NHÂN VÀ SÁU GIAO BÁO

MỤC V - TU NHÂN RIÊNG BIỆT, THÀNH QUẢ HƢ VỌNG

MỤC VI - CÁC CÕI TRỜI SAI KHÁC

QUYỂN CHÍN

MỤC VII - KHAI THỊ CHỖ HƢ VỌNG CỦA BẢY LOÀI ĐỂ

KHUYẾN KHÍCH TU HÀNH CHÍNH PHÁP

MỤC VIII - PHÂN BIỆT CÁC ẤM MA

QUYỂN MƢỜI

MỤC IX - CHỈ RÕ THỨ LỚP TIÊU DIỆT CÁC ẤM VÀ GIỚI HẠN

PHẠM VI CÁC ẤM.

PHẦN THỨ BA - PHẦN LƢU THÔNG

CHƢƠNG I - LƢU THÔNG CỦA KINH NẦY

MỤC I - ĐƢỢC PHÚC HƠN CẢ

MỤC II - TIÊU TỘI HƠN CẢ

MỤC III - TRỪ MA HƠN CẢ

CHƢƠNG II - LƢU THÔNG CHUNG

HẾT

4

TIỂU SỬ ĐẠO HỮU

TÂM MINH LÊ ĐÌNH THÁM

Đạo hữu LÊ ĐÌNH THÁM, Pháp Danh TÂM MINH, tự

CHÂU HẢI, chánh quán làng Đông Mỹ (Phú Mỹ), Tổng Phú Khƣơng, Phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, là thứ nam của Cụ Đông Các Điện đại học sĩ sung chức Binh bộ Thƣợng thƣ LÊ ĐỈNH (Triều Tự Đức), và Cụ

kế thất PHAN THỊ HIỆU, sanh năm 1897 (Đinh Dậu) tại Quảng Nam; Lúc nhỏ theo Nho học, thụ huấn trực tiếp với Cụ Thƣợng thân sinh ở

nhà, cùng với bào huynh là Đông Dƣơng y sĩ LÊ ĐÌNH DƢƠNG (1), tuy tuổi còn non, song cả hai đều thông đạt kinh sách, văn bài thi phú đều làm đƣợc, nhất là Đạo hữu có biệt tài ứng đối nhanh, nổi tiếng thần đồng và là một danh kỳ hữu hạng tại quê nhà;

Lớn lên theo tân học, thông minh xuất chúng, đƣợc thầy yêu bạn mến, luôn luôn dẫn đầu lớp và chiếm đoạt khôi thủ trong tất cả các kỳ thi từ

cấp tiểu học đến đại học, Đạo hữu tốt nghiệp Thủ khoa Đông Dƣơng Y

sĩ khóa năm 1916 tại Trƣờng Cao Đẳng Y khoa Đông Dƣơng Hà Nội, và Y khoa Bác sĩ ngạch Pháp quốc khóa năm 1930 tại Y khoa Đại học đƣờng Hà Nội;

Ra trƣờng nhằm lúc Phong Trào Vua DUY TÂN KHỞI NGHĨA thất bại, bào huynh là Đông Dƣơng Y Sĩ LÊ ĐÌNH DƢƠNG bị bắt đày lên Ban mê thuột, Đạo hữu bị nhà cầm quyền Thực dân Pháp tình nghi theo dõi, nên trong suốt thời gian phục vụ tại các Bệnh viện Bình Thuận, Sông Cầu, Qui Nhơn, Tuy Hòa (1916 1923) ngoài công tác chuyên môn, Đạo hữu chỉ lo học hỏi và nghiên cứu thêm về Nho, Y, Lý, Số; Năm 1926, phụ trách Y sĩ điều trị tại Bệnh viện Hội An, trong một dịp viếng chùa TAM THAI (Ngũ Hành Sơn) đƣợc đọc bài Kệ sau đây, ghi trên vách chùa, mà Đạo hữu chú ý đến Phật Giáo:

5

Bồ Đề bổn vô thọ,

Minh cảnh diệc phi đài,

Bổn lai vô nhất vật,

Hà xứ nhã trần ai. (2)

Tiếp đó, đƣợc tin nhà Cách mạng PHAN CHÂU TRINH từ trần tại Saigon, Đạo hữu cùng một số Thân hào Nhân sĩ và Công chức Trí thức Quảng Nam tổ chức lễ truy điệu trọng thể và cùng thọ tang Cụ PHAN.

Một tháng sau, Đạo hữu đƣợc khẩn lệnh đổi đi Hà Tĩnh; Năm 1928, đƣợc thuyên chuyển về Huế, làm Y sĩ trƣởng tại Viện Bào chế và Vi trùng học PASTEUR, cộng tác với Bác sĩ NORMET, Giám đốc Y tế Trung phần, phát minh ra SÉRUM NORMET, đƣợc Y giới Pháp Việt đƣơng thời rất trọng vọng.

Cũng năm ấy, Đạo hữu lên chùa TRÚC LÂM thỉnh giáo Hòa Thƣợng GIÁC TIÊN về thâm nghĩa bài Kệ chùa TAM THAI rồi phát tâm cùng Thƣợng tọa THÍCH MẬT KHẾ nghiên cứu Giáo Lý, học hỏi Kinh Điển, tụng Kinh niệm Phật và phát nguyện trƣờng trai, làm lễ Quy Y, thọ Ƣu Bà Tắc giới, có Pháp danh TÂM MINH từ đó;

Năm 1929 1932, sau hai năm liền thọ giáo với Hòa Thƣợng PHƢỚC

HUỆ (Hòa Thƣợng chùa THẬP THÁP, Bình Định), đồng thời chịu ảnh hƣởng cuộc Trùng hƣng Phật Giáo Trung Hoa của Ngài THÁI HƢ

PHÁP SƢ qua sách báo HẢI TRIỀU ÂM, Đạo hữu vâng lời chƣ Đại Lão Hòa Thƣợng PHƢỚC HUỆ, GIÁC TIÊN, GIÁC NHIÊN, TỊNH

HẠNH, TỊNH KHIẾT, đứng ra triệu tập 18 vị đồng lữ thảo Điều lệ xin thành lập HỘI AN NAM PHẬT HỌC, đặt trụ sở đầu tiên tại chùa TRÚC

LÂM, do Đạo hữu làm Hội trƣởng, dƣới sự chứng minh sáng lập của quý vị Hòa Thƣợng nói trên và Đạo hữu bắt đầu thuyết Pháp tại chùa TỪ QUANG, giảng giải Kinh Luận tại tƣ thất cho một số tín hữu nhiệt tâm cầu Đạo (quý Hòa Thƣợng GIẢI NGẠN, Sƣ Bà DIỆU KHÔNG, Thƣợng Tọa MINH CHÂU, lúc chƣa xuất gia, đều đƣợc nối tiếp đào tạo trong những khóa giảng này);

Năm 1933, phụ trách Y sĩ Giám đốc Bệnh viện bài Lao Huế, Đạo hữu là một danh y uy tín nhất tại Đế đô.

6

Về Phật sự, Đạo hữu:

 Khởi công trùng tu Tổ Đình Từ Đàm làm Trụ sở Trung ƣơng của Hội,

 Cử hành Đại Lễ Phật Đãn (Mồng tám tháng Tƣ Âm lịch) đầu tiên vô cùng trọng thể tại chùa DIỆU ĐẾ, gây ảnh hƣởng lớn lao trong mọi giới,

 Chủ trƣơng xuất bản NGUYỆT SAN VIÊN ÂM, cơ quan ngôn luận và truyền bá Giáo Lý của Hội do Đạo hữu làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút,

 Thiết lập cơ sở đào tạo Tăng Tài: Cấp Trung Tiểu học tại chùa BẢO QUỐC do Hòa Thƣợng THÍCH TRÍ ĐỘ làm Dốc Giáo (quý Hòa Thƣợng THIỆN HOÀ, THIỆN HOA, Thƣợng tọa THIỆN

SIÊU, TRÍ QUANG, THIỆN MINH, TRÍ TỊNH, NHẬT LIÊN...

đều xuất thân tại Trƣờng này), cấp Đại học tại chùa TÂY THIÊN

do chính Đạo hữu phụ trách giảng diễn về Luận Học và Triết Lý Đông, Tây (quý Hòa Thƣợng ĐÔN HẬU, TRÍ THỦ, MẬT HIỂN, MẬT NGUYỆN, MẬT THỂ... đều xuất thân tại Trƣờng này),

 Xúc tiến thành lập các Tỉnh Hội, Chi Hội, Khuông Hội khắp nơi tại Trung Phần, mở đầu là Tỉnh Hội THỪA THIÊN, ĐÀ NẴNG, QUẢNG NAM...;

- Năm 1934, tuy việc chuyên môn, việc Hội, việc Báo chí, việc Phật học viện rất bề bộn, nhƣng Đạo hữu không lúc nào xao lãng sự

học, sự tu và sở trƣờng của Đạo hữu là giảng diễn Phật Pháp; chính nhờ lối giải thích, trình bày Phật Pháp một cách sáng sủa, hợp cơ

mà Đạo hữu đã áp dụng, một số đông đồng học, Cựu học cũng nhƣ

Tân học, bình dân cũng nhƣ trí thức, đã hiểu Đạo Phật rất mau chóng và đứng đắn. Đạo hữu thật xứng đáng là một vị Pháp sƣ Cƣ

sĩ, vừa Tông Thông vừa Thuyết thông khéo đƣa Phật Pháp ra giữa ánh sáng nhƣ đƣa viên ngọc quý ra khỏi những thế lực vô minh vùi lấp;

7

Mùa Đông 1934, Hòa Thƣợng GIÁC TIÊN viên tịch, ý thức đƣợc trách nhiệm hoằng dƣơng Chánh Pháp và duy trì sinh hoạt Giáo Hội, nên trong lời ai điếu Hòa Thƣợng Bổn Sƣ, Đạo hữu đã phát nguyện dũng mãnh nhƣ sau:

"Kiến tƣớng nguyên vọng, Kiến tánh nguyên chơn, Viên giác diệu tâm ninh hữu ngã; Chúc Pháp linh truyền, Chúc sanh linh độ, Thừa đƣơng di huấn khởi vô nhân;"

Tạm dịch:

"Tƣớng các Pháp tuy vọng, Tánh các Pháp vốn chân, Hòa Thƣợng đâu có mất, còn; Chánh Pháp, cần phải truyền, Chúng sanh cần phải độ, lời di huấn đó, con nguyện xin gánh vác"; Năm 1935, để thích ứng với nhu cầu tiến triển của Hội, bản Điều lệ của Hội đƣợc tu chỉnh qua quyết nghị của Đại hội đồng: Một Ban Tổng Trị

Sự đƣợc thiết lập tại Huế trực tiếp điều hành các Tỉnh Hội và năm nào Đạo hữu cũng đƣợc Đại hội tín nhiệm công cử vào chức vụ Hội Trƣởng hoặc Cố Vấn để điều hành Phật sự chung;

Mùa Thu năm này, Đạo hữu dời nhà từ Bệnh Viện lên ở số 31 đƣờng Nguyễn Hoàng (dốc Bến Ngự), tiếp tục giảng Kinh, viết báo, quy tụ một số thanh niên Phật tử trí thức thành lập ĐOÀN THANH NIÊN PHẬT

HỌC ĐỨC DỤC, sáng lập GIA ĐÌNH PHẬT HOÁ PHỔ (tiền thân của GIA ĐÌNH PHẬT TỬ VIỆT NAM ngày nay) nhằm duy trì đạo đức, xây dựng chánh tín cho đàn hậu thế;

Ngoài ra, theo gƣơng Phật giáo Trung Hoa, qua nhiều năm nghiên cứu kế hoạch và vận động phƣơng tiện, quyết tâm xây dựng nền móng vĩnh cửu cho cơ sở đào tạo Tăng Tài, năm 1944, Đạo hữu sắp xếp di chuyển các Phật học viện lên thiết trí tại Kim Sơn, thành lập TỔNG LÂM KIM

SƠN (Huế), nhƣng thời cuộc không cho phép, công tác đành phải tạm ngƣng, sau hai năm hoạt động;

8

Nhờ công đức của Đạo hữu, vừa Tài thí vừa Pháp thí, chủ trƣơng và duy trì mà HỘI AN NAM PHẬT HỌC, NGUYỆT SAN VIÊN ÂM (3) và PHẬT HỌC VIỆN đã vƣợt khỏi mọi thăng trầm vất vả, mọi chƣớng ngại thế gian, gây đƣợc một thanh thế lớn giữa trào lƣu PHỤC HƢNG ĐẠO

PHÁP, PHỤC HƢNG DÂN TỘC, cổ động PHẬT GIÁO NAM, BẮC

đƣa PHẬT GIÁO nƣớc nhà từ chỗ quên lãng đến địa vị nhƣ ngày nay; Năm 1945, sau cuộc Đão chánh Nhật, đƣợc Chính Phủ TRẦN TRỌNG

KIM mời giữ chức vụ Giám Đốc Y Tế Trung Phần kiêm Giám Đốc Bệnh Viện Huế;

Mùa Đông 1946, chiến cuộc bùng nổ, dân chúng Huế tản cƣ, Đạo hữu cùng gia đình cũng tản cƣ về nguyên quán Quảng Nam, tham gia Kháng Chiến chống Pháp;

Năm 1947 1949, làm chủ tịch Ủy Ban Hành Chính Kháng Chiến Miền Nam Trung bộ tại Liên Khu V và tập họp một số cựu Đoàn viên Thanh Niên Phật Học Đức Dục, cựu Huynh trƣởng Gia Đình Phật Tử, cựu Hội viên Hội Phật Học cùng những phần tử trí thức Kháng Chiến thành lập PHONG TRÀO PHẬT GIÁO VÀ DÂN CHỦ MỚI do chính Đạo hữu chủ trì, hƣớng dẫn nghiên cứu và so sánh giữa Giáo Lý nhà Phật và Chủ

thuyết Mác Lê tại Bồng Sơn (Bình Định);

Mùa Hạ 1949, đƣợc điện mời ra Bắc, đề bạt làm Chủ Tịch Phong Trào Vận Động Hòa Bình Thế Giới, mặc dù tình thế đão điên, nhân tâm điên đảo, nhƣng Đạo hữu vẫn an nhiên diễn giảng, phiên dịch Phật Pháp.

Cuối cùng trọn bộ KINH THỦ LĂNG NGHIÊM. đƣợc dịch và xuất bản vào mùa Xuân năm Tân Sửu (1961) tại chùa QUÁN SỨ (Hà Nội) và từ

trần ngày 23 – 04 1969 (tức ngày Mùng bảy tháng Ba năm Kỷ Dậu) tại Hà Nội. Thọ 73 tuổi.

Saigon, Mùa Vu Lan năm Quý Sửu.

9

GHI CHÚ:

(1) Y sĩ LÊ ĐÌNH DƢƠNG tốt nghiệp Á khôi Đông Dƣơng Y sĩ khóa đầu tiên năm 1915 tại Trƣờng Cao đẳng Y khoa Đông Dƣơng, Hà Nội, và đƣợc bổ nhiệm Y sĩ điều trị tại bệnh Viện Hội An (Quảng Nam), tham gia VIỆT NAM QUAN PHỤC HỘI, cùng với Cụ TRẦN CAO VÂN, THÁI PHIÊN, PHAN THÀNH TÀI... phụ trách lãnh đạo Phong Trào Vua DUY

TÂN KHỞI NGHĨA tại Nam Ngãi và bị thực dân Pháp bắt đày lên Ban mê thuột năm 1916, cuối cùng không chịu nổi sự tủi nhục và đày ải khắc nghiệt của viên Công sứ Thực dân SABATIER nên Y sĩ đã uống Cyanure de Mercure để tự sát năm 1919. Hƣởng dƣơng 26 tuổi.

(2) Tác giả là Ngài LỤC TỔ HUỆ NĂNG.

(3) Sau này, một loại sách nữa do Thanh niên Phật tử trí thức đƣợc Đạo hữu hƣớng dẫn biên tập, đó là PHẬT HỌC TÙNG THƢ.

10

LỜI NÓI ĐẦU

Chƣ Phật ra đời chỉ nhằm một mục đích là dạy bảo chỉ bày cho chúng sinh giác ngộ và thật chứng Pháp giới tính nhƣ Phật. Pháp giới tính là tính bản nhiên của tất cả sự vật, nghĩa là của tất cả các chuyển động và các hiện tƣợng trong vũ trụ.

Tính bản nhiên ấy là tính "trùng trùng duyên khởi", nghĩa là tính ảnh hƣởng dây chuyền của một sự vật đối với tất cả sự vật, của tất cả sự vật đối với một sự vật. Ví nhƣ một con cá nhỏ vẫy đuôi, tuy rung động rất ít, nhƣng nếu có khả năng đo lƣờng chính xác, thì cũng có thể thấy ảnh hƣởng cùng khắp bốn bể.

Do mỗi sự vật đều chịu ảnh hƣởng của tất cả sự vật nên đều chuyển biến không ngừng. Do mỗi sự vật chuyển biến không ngừng nên ảnh hƣởng lại tất cả sự vật đều chuyển biến không ngừng. Song ảnh hƣởng của các loại sự vật đối với một sự vật không giống nhau, cái thì trực tiếp, cái thì gián tiếp qua một hay nhiều lớp, do đó tác động cũng không giống nhau.

Trong ảnh hƣởng phức tạp của tất cả sự vật làm cho một sự vật xuất hiện và chuyển biến, đạo Phật đã rút ra một quy luật bản nhiên là luật nhân quả. (Điều này thực ra là do đạo Bà la môn khởi xƣớng trƣớc tiên về

luật nhân quả, Phật cũng nói điều này. Tuy nhiên, luật nhân quả Phật thuyết dựa trên cái nhìn về Vô Ngã, khác với luật nhân quả của các đạo khác)

Luật nhân quả là một quy luật rất sinh động không phải luôn luôn đơn giản nhƣ trồng lúa thì đƣợc lúa. Lại chính việc trồng lúa đƣợc lúa cũng không đơn giản lắm, vì phải có đất, có nƣớc, phân, cần, giống, phải kể

đến thời tiết thuận nghịch, đến kỹ thuật cấy cày, vân vân... thì mới chắc đƣợc lúa và đƣợc nhiều lúa. Vì thế nên nhân quả và định mệnh khác nhau rất nhiều.

Định mệnh thì việc gì cũng đã định trƣớc rồi, không làm sao tránh khỏi đƣợc; còn nhân quả thì chẳng những có nhân quá khứ sinh quả hiện tại, mà lại còn có nhân hiện tại sinh quả hiện tại (trong đó có cả ảnh hƣởng của hoàn cảnh, ảnh hƣởng của tƣ tƣởng hành động bản thân). Hai dây chuyền nhân quả đó thƣờng xuyên ảnh hƣởng lẫn nhau, làm cho quả báo hiện tại thay đổi từng giờ từng phút. Vật chất có nhân quả vật chất, tâm thức có nhân quả tâm thức; hai bên ảnh hƣởng lẫn nhau, nhƣng không 11

nhất thiết giống nhau. Đối với đạo Phật, nhân quả tâm thức là chủ yếu, vì nó quy định sự tiến hóa hay thoái hóa trên con đƣờng giải thoát.

Các vị Thanh văn, Duyên giác, theo đạo lý nhân quả, trừ bỏ nguyên nhân luân hồi và chứng quả vô sinh, nhƣng vẫn còn tu chứng trong nhân quả, chứ chƣa rõ đƣợc then chốt nhân quả.

Then chốt nhân quả là Pháp giới tính trùng trùng duyên khởi, nghĩa là một sự vật duyên tất cả sự vật, tất cả sự vật duyên một sự vật, trong một có tất cả, trong tất cả có một, một tức là tất cả, tất cả tức là một. Tính ấy gọi là tính Chân Nhƣ, là thật tƣớng, là Phật tính, là Nhƣ Lai tạng tính, là Pháp tánh, là tâm tính, vân vân...

Tính ấy bình đẳng, không thật có sinh, có diệt, có ngƣời, có mình, có tâm, có cảnh, có thời gian, có không gian, không thấp, không cao, không mê, không ngộ; tính ấy duyên khởi ra tất cả sự vật, không có ngăn ngại, đồng thời cũng tức là bản tính của tất cả sự vật, không hề thay đổi.

Tam thế chƣ Phật, chƣ Đại Bồ tát, thật chứng và nhập một với Pháp giới tính nên phát khởi vô duyên đại từ, đồng thể đại bi, hiện ra vô số thân, theo duyên hóa độ vô lƣợng vô biên chúng sinh, nhƣng vẫn không gì ra ngoài Pháp giới tính. Chúng sinh chƣa chứng đƣợc Pháp giới tính nên theo duyên mà luân hồi trong lục đạo. Nhận thức khác nhau nên chỗ thọ

dụng của Phật và của chúng sinh khác nhau, nhƣng Pháp giới tính vẫn nhƣ vậy, không thêm không bớt.

Pháp giới tính là tính chung của các loài vô tình nhƣ cây, nhƣ đá và của các loài hữu tình nhƣ động vật; nhƣng chỉ các loài hữu tình, đặc biệt các loài có trình độ nhận thức khá cao nhƣ loài ngƣời, mới có khả năng chứng đƣợc Pháp giới tính và thành Phật đạo. Do đó nên Pháp giới tính nơi các loài hữu tình cũng gọi là Phật tính.

Các loài hữu tình chủ yếu là những cái tâm làm cho có sống, có cảm giác, có nhận thức, có suy nghĩ, có ghi nhớ, vân vân... Cái tâm là một sự

vật nên bản tính vẫn là Pháp giới tính nhƣ các sự vật khác.

Khi học đạo và tu chứng, tâm ấy có thể quan sát Pháp giới tính nơi cây, nơi đá, hay quan sát Pháp giới tính nơi tự tâm; nhƣng khi xét nhận đƣợc Pháp giới tính nơi tự tâm thì có phần dễ nhập một với Pháp giới tính hơn là khi xét nhận đƣợc Pháp giới tính nơi cây nơi đá.

12

Vì thế Phật thƣờng dạy ngƣời đời tu chứng Pháp giới tính nơi tự tâm mình và gọi Pháp giới tính đó là tâm tính. Song tâm tính vốn là Pháp giới tính, chứ không phải tính riêng của tự tâm và khi chứng ngộ đƣợc tâm tính rồi thì cả tâm riêng cũng không còn nữa.

Phật thuyết Pháp theo căn cơ của chúng sinh, nên Pháp của Phật, khi thấp, khi cao, khi quyền, khi thật, khác nhau. Nhƣng dầu Phật dạy "tam quy, ngũ giới, thập thiện", dạy "tứ đế, thập nhị nhân duyên" hay dạy về

Pháp tính, Pháp tƣớng, tâm tính, chân nhƣ, chân không, thật tƣớng, vân vân... Phật luôn luôn nhằm mục đích chỉ bày cho chúng sinh chứng ngộ

trí tuệ của Phật, nghĩa là chứng ngộ Pháp giới tính.

Kinh Thủ Lăng Nghiêm là một kinh Đại thừa, chính nơi thấy nghe thông thƣờng của chúng sinh mà chỉ ra tâm tính, rất thích hợp với căn cơ hiện nay.

Chúng tôi chung sức chung trí dịch Kinh ấy ra quốc văn, đồng thời nêu ra đại ý của Kinh để giúp đỡ ngƣời học Đạo hiểu thêm những lời Phật dạy. Chúng tôi tìm cách không nói rộng mà nói gọn, không nói khó mà nói dễ, tránh những danh từ không cần thiết và dùng những lời lẽ phổ

thông để tiện cho các bạn mới phát tâm nghiên cứu Phật Pháp.

Mặc dầu nhƣ thế, chúng tôi cố gắng phản ảnh đầy đủ nghĩa lý nhiệm mầu trong Kinh, hầu mong có vị túc căn túc trí nƣơng theo nghĩa lý ấy mà trực nhận tâm tính thì ba tạng kinh điển tuy nhiều cũng không ra ngoài kinh Thủ Lăng Nghiêm vậy.

Bản nguyện chúng tôi thì lớn, nhƣng năng lực còn có hạn, trông mong thập phƣơng thiện trí thức phê bình giúp đỡ cho chúng tôi làm tròn công đức, báo ơn Tam bảo trong muôn một.

Viết tại chùa Quán Sứ, Hà Nội,

Mùa Xuân năm Tân Sửu (1961)

TÂM MINH LÊ ĐÌNH THÁM

13

KINH THỦ LĂNG NGHIÊM

QUYỂN NHẤT

ÐỀ MỤC KINH

Kinh Ðại Phật Đỉnh, Nhƣ Lai mật nhân, tu chứng liễu nghĩa, chƣ Bồ tát vạn hạnh, Thủ Lăng Nghiêm (Suramgama), gọi tắt là Kinh Thủ Lăng Nghiêm.

Sa môn tên là Bát lạt mật đế, ngƣời Thiên Trúc dịch.

Sa môn tên là Di già thích ca ngƣời Ô trành, dịch theo tiếng Trung quốc.

Ðệ tử thọ Bồ tát giới, tên là Phòng Dung, chức Ðồng trung thƣ môn hạ

Bình chƣơng sự, ghi chép lời dịch.

PHẦN THỨ NHẤT - PHẦN TỰA

CHƢƠNG I - TỰA CHUNG

Nhƣ vậy tôi đƣợc nghe trong một thời, Phật ở tịnh xá Kỳ Hoàn thành Thất La Phiệt, cùng với chúng đại tỷ khƣu một nghìn hai trăm năm mƣơi vị, đều là bậc vô lậu Ðại A la hán. Các vị Phật tử trụ trì, khéo vƣợt trên chƣ hữu, ở các quốc độ đầy đủ uy nghi, theo Phật chuyển Pháp luân, có khả năng thực hiện lời di chúc nhiệm mầu của Phật, nghiêm giữ giới luật thanh tịnh để làm khuôn phép cho ba cõi, hiện thân vô số, cứu vớt chúng sinh, tột đời vị lai, khỏi các trần lụy. Các vị tên là: Ðại trí Xá lợi phất, Ma ha Mục kiền liên, Ma ha Câu si la, Phú lâu na di đa la ni tử, Tu bồ

đề, Ƣu ba ni sa đà làm thƣợng thủ.

Lại có vô số các vị Bích chi vô học và sơ tâm đồng đến chỗ Phật giảng đạo. Nhằm ngày các vị tỷ khƣu mãn hạ tự tứ, các vị Bồ tát, từ mƣời phƣơng đến, xin Phật giải quyết nghi hoặc, kính vâng đức Từ Nghiêm, thỉnh cầu nghĩa thâm mật.

Ðức Nhƣ Lai giải Pháp tọa, ngồi khoan thai, vì cả trong Hội tỏ bày nghĩa sâu. Chúng Hội thanh tịnh đƣợc Pháp chƣa từng có. Giọng nói của Phật hòa nhã nhƣ tiếng chim Ca lăng tần già, nghe khắp mƣời phƣơng. Hằng sa Bồ tát đều đến đạo tràng, có ngài Văn Thù sƣ lợi làm thƣợng thủ.

14

CHƢƠNG II - TỰA RIÊNG

DUYÊN KHỞI CỦA KINH

Khi ấy vua Ba tƣ nặc, nhân ngày kỵ phụ vƣơng, mở tiệc chay mời Phật thọ trai nơi cung cấm; vua sắm đủ các món ăn quý báu, rồi thân đến rƣớc Phật và các vị Ðại Bồ Tát. Trong thành lại có các trƣởng giả cƣ sĩ đồng thời cùng trai tăng, chờ Phật đến chứng. Phật khiến ngài Văn Thù chia lãnh các vị Bồ Tát và A la hán đi đến các nhà trai chủ.

Duy có ông A Nan trƣớc đã nhận lời mời riêng, đi xa chƣa về, không kịp dự hàng tăng chúng. Ông về một mình, không có Thƣợng tọa và A xà lê cùng đi và ngày ấy cũng không đƣợc ai cúng dƣờng. Lúc bấy giờ ông cầm bình bát vào trong một thành trên đƣờng đi, theo thứ lớp khất thực; tâm ông trƣớc hết cầu đƣợc một ngƣời tối hậu đàn việt làm trai chủ, không kể sang hèn, phát tâm làm sao cho tất cả chúng sinh đƣợc viên thành vô lƣợng công đức. Ông A Nan đã biết Đức Phật Thế Tôn quở ông Tu bồ đề và ông Ðại ca diếp làm A la hán mà tâm không công bằng.

Ônh kính vâng lời dạy vô giá của Phật độ, thoát mọi điều chê bai nghi hoặc. Ông đến bên thành, thong thả vào cửa, uy nghi nghiêm chỉnh, kính giữ phép hóa trai.

Trong khi khất thực, ông A Nan đi qua nhà ngƣời dâm nữ Ma đăng già, bị phép huyễn thuật. Nàng ấy dùng tà chú Tiên Phạm Thiên đạo Sa tỳ ca la bắt vào phòng riêng, dựa kề vuốt ve làm cho ông A Nan gần phá giới thể.

Ðức Nhƣ Lai biết ông A Nan mắc phải dâm thuật, nên dùng trai rồi, liền trở về tịnh xá. Vua cùng đại thần, trƣởng giả cƣ sĩ đều đi theo Phật, mong nghe những Pháp chủ yếu của đạo Phật.

Khi ấy trên đỉnh Đức Thế Tôn, phóng hào quang bách bảo vô úy; trong hào quang hiện ra tòa sen báu nghìn cánh, có hoá thân của Phật kiết già ngồi trên, tuyên đọc thần chú, khiến ngài Văn Thù đem chú nầy đến giúp đỡ, tiêu diệt tà chú, đƣa ông A Nan cùng nàng Ma đăng già đều về chỗ

Phật ngự.

Ông A Nan thấy Phật, đỉnh lễ khóc lóc, giận mình từ vô thủy đến nay, một bề học rộng nhớ nhiều, chƣa toàn đạo lực, tha thiết xin Phật dạy cho những phép xa ma tha, tam ma, thiền na, là những phƣơng tiện tu hành 15

đầu tiên để thành đạo Bồ đề của thập phƣơng Nhƣ Lai. Lúc ấy lại có hằng sa Bồ tát, Ðại A la hán và Bích chi Phật, từ mƣời phƣơng đến, thảy đều mong nghe Phật dạy, lui về chỗ ngồi, yên lặng lĩnh thọ thánh chỉ của Phật.

PHẦN THỨ HAI - PHẦN CHÍNH TÔNG

CHƢƠNG I - CHỈ NGAY CHỖ VIÊN NGỘ

MỤC I - GẠN HỎI CÁI TÂM

ÐOẠN I

NÊU TRƢỚC NGUYÊN DO CỦA

THƢỜNG TRỤ VÀ LƢU CHUYỂN

Khi ấy Đức Thế Tôn, ở trong đại chúng, đƣa cánh tay kim sắc xoa đầu ông A Nan, chỉ bảo ông A Nan và đại chúng rằng: "Có Pháp Tam ma đề

tên là Đại Phật Đỉnh Thủ Lăng Nghiêm Vƣơng, gồm đủ muôn hạnh.

Thập phƣơng Nhƣ Lai đều do một Pháp môn ấy vƣợt lên đƣờng diệu trang nghiêm. Ông nên chăm chú lắng nghe".

Ông A Nan đỉnh lễ, kính vâng lời Phật dạy.

Phật bảo ông A Nan: "Tôi với ông đồng phái, tình nhƣ anh em ruột; lúc ông mới phát tâm thì ở trong Phật Pháp, thấy những tƣớng tốt gì mà bỏ

đƣợc những ân ái sâu nặng thế gian?"

Ông A Nan bạch Phật: "Tôi thấy 32 tƣớng của Nhƣ Lai tốt đẹp lạ

thƣờng, hình thể sáng suốt nhƣ ngọc lƣu ly, thƣờng tự suy nghĩ: Tƣớng ấy không thể do dục ái sinh ra, vì sao? Giống dâm dục nhơ nhớp, tanh hôi kết cấu, máu mủ xen lộn, làm sao sinh đƣợc thân vàng thắm, chói lọi, trong sạch, sáng suốt nhƣ vậy, nên tôi ƣớc mong, cắt tóc theo Phật tu học".

Phật dạy: "Lành thay, A Nan, các ông nên biết hết thảy chúng sinh từ vô thủy đến nay sống chết nối luôn, đều do không biết thể tính trong sạch, sáng suốt của thƣờng trụ chân tâm mà lại chỉ dùng các vọng tƣởng, vì vọng tƣởng đó không chân thật nên mới có luân hồi. Nay ông muốn học đạo Vô Thƣợng Bồ Đề, phát minh chân tính thì nên lấy tâm ngay thẳng 16

mà đáp lại những câu hỏi của tôi. Thập phƣơng Nhƣ Lai đều do một đƣờng thoát ly sinh tử là dùng tâm ngay thẳng. Tâm mà nói là ngay thẳng thì cứ nhƣ vậy, từ địa vị đầu đến địa vị cuối cùng, chặng giữa, hẳn không có những tƣớng quanh co.

A Nan, nay tôi hỏi ông: "Ðƣơng khi ông do 32 tƣớng của Nhƣ Lai mà phát tâm thì ông đem cái gì mà thấy và cái gì ƣa muốn?"

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, ƣa muốn nhƣ vậy là dùng cái tâm và con mắt của tôi. Do mắt thấy tƣớng tốt Nhƣ Lai, tâm sinh ƣa muốn nên tôi phát tâm muốn tu hành thoát khỏi sống chết".

Phật bảo ông A Nan: "Nhƣ lời ông nói: Thật do tâm và con mắt mà có ƣa

muốn. Nếu không biết tâm và con mắt ở đâu thì không thể hàng phục đƣợc trần lao; ví nhƣ ông vua một nƣớc bị giặc xâm lấn, phát binh đánh dẹp, thì binh ấy cần biết giặc ở chỗ nào mới đánh dẹp đƣợc. Hiện ông còn mắc phải luân hồi là lỗi tại tâm và con mắt của ông". Nay tôi hỏi ông: "Tâm và con mắt ấy hiện ở chỗ nào?"

ÐOẠN II

CHẤP TÂM Ở TRONG THÂN

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn tất cả mƣời loài chúng sinh trong thế gian đều cho cái tâm hay biết là ở trong thân. Dầu tôi xem con mắt nhƣ hoa sen xanh của Nhƣ Lai cũng ở trên mặt Phật; tôi thấy con mắt vật chất của tôi ở trên mặt tôi. Nhƣ vậy thì tâm hay biết thật ở trong thân".

Phật bảo ông A Nan: "Hiện nay ông ngồi trong giảng đƣờng Nhƣ Lai.

Ông hãy xem rừng Kỳ đà hiện ở chỗ nào?"

- Thƣa Thế Tôn, giảng đƣờng cao lớn thanh tịnh này ở trong vƣờn Cấp cô độc, còn rừng Kỳ đà hiện thật ở ngoài giảng đƣờng.

- A Nan, nay ông ở trong giảng đƣờng thì ông thấy cái gì trƣớc?

17

- Thƣa Thế Tôn, tôi ở trong giảng đƣờng, trƣớc thấy Nhƣ Lai, sau xem đại chúng, rồi trông ra ngoài thấy vƣờn rừng.

- A Nan, do đâu ông thấy đƣợc vƣờn rừng?

- Thƣa Thế Tôn, do các cửa giảng đƣờng mở rộng nên tôi ở trong thấy suốt đƣợc đến ra ngoài xa.

Phật bảo ông A Nan: "Nhƣ ông vừa nói: Ở trong giảng đƣờng, do cửa mở rộng nên ông trông xa thấy đƣợc rừng vƣờn; phỏng có chúng sinh nào ở trong giảng đƣờng, không thấy Nhƣ Lai mà lại thấy đƣợc ngoài giảng đƣờng chăng?"

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, ở trong giảng đƣờng không thấy Nhƣ Lai mà thấy đƣợc rừng suối ở ngoài, thật không có lẽ nào nhƣ vậy".

- A Nan, chính ông cũng vậy. Cái tâm của ông rõ biết hết thảy. Nếu hiện nay cái tâm rõ biết ấy thật ở trong thân thì trƣớc hết nó phải rõ biết trong thân thể. Vậy có chúng sinh nào, trƣớc thấy bên trong thân, rồi sau mới thấy những vật ở ngoài không? Dầu không thấy đƣợc tim gan tì vị, nhƣng móng tay mọc, tóc dài ra, gân chuyển, mạch nhảy, lẽ phải rõ biết, sao lại không biết? Đã không biết bên trong, sao lại biết đƣợc bên ngoài? Vậy nên biết rằng ông nói cái tâm hay biết hiện ở trong thân, thật không có lẽ nào nhƣ vậy.

18

ĐOẠN III

CHẤP TÂM Ở NGOÀI THÂN.

Ông A Nan cúi đầu bạch Phật: "Tôi nghe lời Phật dạy nhƣ vậy, mới rõ tâm tôi thật ở ngoài thân. Vì sao? Ví nhƣ đèn thắp trong phòng, trƣớc hết phải chiếu trong phòng, rồi sau mới do nơi cửa chiếu sáng ngoài sân.

Hết thảy chúng sinh không thấy bên trong thân mà riêng thấy bên ngoài, cũng nhƣ ngọn đèn, để ở ngoài phòng, không thể chiếu sáng trong phòng. Nghĩa ấy rõ ràng, có lẽ không lầm, chƣa biết có đúng với nghĩa lý rốt ráo của Phật hay không?"

Phật bảo ông A Nan: "Vừa rồi, các tỷ khƣu theo tôi khất thực trong thành Thất la phiệt, nay đã về rừng Kỳ đà. Tôi đã thọ trai rồi, ông hãy xem trong hàng tỷ khƣu, khi một ngƣời ăn thì các ngƣời khác có no không?"

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, không; vì rằng các tỷ khƣu tuy là A la hán, nhƣng thân thể khác nhau, lẽ nào một ngƣời ăn lại làm cho cả

chúng đều no đƣợc".

Phật bảo ông A Nan: "Nếu cái tâm hay biết của ông thật ở ngoài thân thì thân và tâm riêng cách, tất nhiên không dính líu gì với nhau; vậy cái gì tâm biết thì thân không thể hay, cái gì thân hay thì tâm không thể biết.

Nay tôi giơ tay đâu la miên cho ông xem, trong khi mắt ông thấy thì tâm ông có biết là tay của tôi không?"

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, đúng thế".

Phật bảo ông A Nan: "Nếu thân với tâm cùng hay biết một lúc với nhau thì làm sao tâm lại ở ngoài thân? Vậy nên biết rằng ông nói tâm hay biết hiện ở ngoài thân, thật không có lẽ nào nhƣ vậy".

19

ĐOẠN IV

CHẤP TÂM NÚP SAU CON MẮT

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, nhƣ lời Phật dạy: vì không thấy bên trong, tâm không ở trong thân, vì thân tâm cùng biết, không thể rời nhau, tâm không ở ngoài thân, nay tôi suy nghĩ, biết tâm ở một chỗ!"

Phật dạy: "Chỗ ấy ở đâu?"

Ông A Nan bạch Phật: "Cái tâm hay biết đã không biết bên trong mà lại thấy bên ngoài, theo ý tôi nghĩ thì nó núp sau con mắt. Ví nhƣ có ngƣời lấy chén lƣu ly úp vào hai con mắt, con mắt tuy có vật úp vào nhƣng không làm ngăn ngại, con mắt kia liền thấy thì liền phân biệt đƣợc ngay.

Song tâm hay biết của tôi không thấy bên trong là vì tâm ở nơi con mắt; nhƣng lại thấy bên ngoài rõ ràng, không bị ngăn ngại, là vì tâm núp sau con mắt".

Phật bảo ông A Nan: "Nhƣ ông vừa nói: Tâm núp sau con mắt nhƣ con mắt núp sau chén lƣu ly; vậy ngƣời kia đƣơng khi lấy chén lƣu ly úp vào hai mắt, trông thấy núi sông thì có trông thấy chén lƣu ly không?"

- Thƣa Thế Tôn, đúng thế, ngƣời ấy đƣơng khi lấy chén lƣu ly úp vào hai mắt, thật có thấy chén lƣu ly.

Phật bảo ông A Nan: "Nếu tâm ông núp sau con mắt nhƣ con mắt núp sau chén lƣu ly thì trong khi trông thấy núi sông sao không trông thấy con mắt?

Nếu trông thấy con mắt thì con mắt hình nhƣ ngoại cảnh, không thể liền thấy mà liền biết đƣợc. Nếu không thấy đƣợc con mắt thì sao lại nói rằng tâm hay biết núp sau con mắt nhƣ con mắt núp sau chén lƣu ly? Vậy nên biết rằng ông nói cái tâm hay biết núp sau con mắt nhƣ con mắt núp sau chén lƣu ly, thật không có lẽ nào nhƣ vậy".

20

ĐOẠN V

CHẤP NHẮM MẮT THẤY TỐI LÀ THẤY BÊN TRONG THÂN

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, nay tôi lại nghĩ nhƣ vầy: Trong thân thể chúng sinh này, phủ tạng ở trong, khiếu huyệt ở ngoài, có tạng thì tối, có khiếu thì sáng. Nay tôi trả lời Phật rằng: Mở mắt thấy sáng gọi là thấy bên ngoài, nhắm mắt thấy tối gọi là thấy bên trong. Nghĩa ấy thế

nào?"

Phật bảo ông A Nan: "Đƣơng khi ông nhắm mắt thấy tối, cái cảnh tối ấy là đối với mắt hay không đối với mắt. Nếu đối với mắt thì cái tối trƣớc mắt, sao lại ở trong thân? Nếu thành ở trong thân thì khi ở trong phòng tối, không có ánh sáng mặt trời, mặt trăng và đèn, cái gì ở trong phòng tối đó đều là tam tiêu lục phủ của ông hay sao? Còn nhƣ cái tối không đối với mắt, thì làm sao thành ra có thấy? Dầu tách rời lối thấy bên ngoài mà cho rằng con mắt đối vào trong nên thấy tối, thì nhắm mắt thấy tối, gọi là thấy bên trong thân; vậy mở mắt thấy sáng sao lại không thấy cái mặt. Nếu không thấy cái mặt thì cái nghĩa con mắt đối vào trong, không thành lập đƣợc. Còn nhƣ thấy đƣợc cái mặt thì cái tâm hay biết ấy và con mắt đều ở ngoài hƣ không, sao lại thành ở trong thân đƣợc? Nếu tâm và con mắt ở ngoài hƣ không thì tất nhiên không phải là thể chất của ông, vì không lẽ hiện nay Nhƣ Lai thấy mặt ông cũng là thân của ông hay sao? Và nhƣ thế thì con mắt đã biết, thân ông lẽ phải không biết.

Nếu ông chấp rằng thân và con mắt đều có biết thì ông phải có hai tính biết, rồi chính một thân ông sẽ thành hai Đức Phật hay sao? Vậy nên biết rằng ông nói thấy tối là thấy bên trong thân, thật không có lẽ nào nhƣ

vậy".

21

ĐOẠN VI

CHẤP TÂM HỢP VỚI CHỖ NÀO THÌ LIỀN CÓ Ở CHỖ ẤY

Ông A Nan bạch Phật: "Tôi thƣờng nghe Phật chỉ dạy tứ chúng: Do tâm sinh nên các thứ Pháp sinh, do Pháp sinh nên các thứ tâm sinh. Nay tôi suy nghĩ thì tức cái thể suy nghĩ đó thật là tâm tính của tôi, hễ hợp với chỗ nào thì tâm liền có ở chỗ đó, chứ không phải ở trong, ở ngoài hay ở

chặng giữa".

Phật bảo ông A Nan: "Nay ông nói rằng: Do Pháp sinh nên các thứ tâm sinh, hễ hợp với chỗ nào thì tâm liền có ở chỗ đó. Cái tâm ấy nếu không có tự thể thì không thể hợp đƣợc; chứ còn nếu không có tự thể mà vẫn hợp đƣợc thì giới thứ 19 cùng trần thứ 7 hợp lại đƣợc hay sao? Nghĩa ấy quyết không đúng. Còn nếu có tự thể thì trong khi ông lấy tay tự gãi thân ông, cái tâm biết gãi của ông ở trong thân ra hay từ bên ngoài vào? Nhƣ

ở trong thân ra thì lại phải thấy bên trong, còn nhƣ từ ngoài vào thì trƣớc hết phải thấy cái mặt".

Ông A Nan bạch Phật: "Thấy là con mắt, còn tâm thì biết chứ không phải thấy nhƣ con mắt; nói tâm thấy là không đúng nghĩa".

Phật dạy: "Nếu con mắt thấy đƣợc thì khi ông ở trong phòng, cái cửa có thấy đƣợc không? Lại những ngƣời chết rồi, vẫn còn con mắt, lẽ ra phải thấy đƣợc vật; mà nếu thấy đƣợc vật thì sao gọi là chết. A Nan, lại nếu cái tâm hay biết của ông phải có tự thể thì có một thể hay có nhiều thể?

Nay tâm ở nơi thân ông, thể ấy cùng khắp cả mình hay không cùng khắp? Nếu tâm có một thể thì ông lấy tay gãi một chi, lẽ ra cả tứ chi đều biết; mà nếu đều biết thì lại không biết gãi ở chỗ nào. Nếu biết chỗ gãi thì cái thuyết một thể của ông tự nhiên không thể thành lập đƣợc. Nếu nhƣ có nhiều thể thì thành ra nhiều ngƣời, còn biết cái thể nào là thể của ông. Nếu cái thể ấy cùng khắp cả mình thì lại nhƣ trƣớc kia, không biết đƣợc chỗ gãi. Nếu còn nhƣ không cùng khắp thì khi ông chạm trên đầu, đồng thời cũng chạm dƣới chân, hễ đầu có biết, lẽ ra chân phải không biết, nhƣng hiện nay ông lại không phải nhƣ thế. Vậy nên biết rằng hễ

hợp với chỗ nào, tâm liền có ở chỗ đó, thật không có lẽ nào nhƣ vậy".

22

ĐOẠN VII

CHẤP TÂM Ở CHẶNG GIỮA

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, trong khi Phật nói thật tƣớng với các vị Pháp vƣơng tử nhƣ ngài Văn thù, tôi có nghe Đức Thế Tôn cũng dạy rằng: Tâm không ở trong, cũng không ở ngoài. Theo ý tôi nghĩ: Tâm ở trong thân, sao lại không thấy bên trong; tâm ở ngoài thân thì thân và tâm không cùng biết. Vì tâm không biết bên trong nên không thể nói tâm ở trong thân, vì thân và tâm cùng biết nên nói tâm ở ngoài cũng không đúng lý. Nay thân và tâm cùng biết, lại tâm không thấy đƣợc bên trong thân thì tâm phải ở chặng giữa".

Phật bảo ông A Nan: "Ông nói "ở chặng giữa" thì cái giữa ấy chắc không lẫn lộn và không phải không có chỗ. Nay ông nhận định cái giữa ấy ở chỗ nào, ở nơi cảnh hay ở nơi thân? Nếu ở nơi thân mà ở một bên thì không phải là giữa; còn nếu ở giữa thân thì cũng nhƣ ở trong thân.

Nếu cái giữa ở nơi cảnh thì có thể nêu ra đƣợc hay không thể nêu ra đƣợc? Không nêu ra đƣợc thì cũng nhƣ không có cái giữa, còn nêu ra đƣợc thì lại không nhất định ở giữa. Vì sao? Ví nhƣ có ngƣời lấy một cây nêu, nêu một chỗ làm cái giữa, thì phƣơng Đông trông qua, cái nêu lại ở phƣơng Tây; phƣơng Nam nhìn ra, cái nêu thành ở phƣơng Bắc.

Cái giữa nêu ra đã lẫn lộn thì tâm phải rối bời, không rõ ở đâu".

Ông A Nan bạch Phật: "Cái giữa của tôi nói, không phải hai thứ ấy. Nhƣ

Đức Thế Tôn thƣờng dạy: Nhãn căn và sắc trần làm duyên, phát sinh nhãn thức. Nhãn căn có phân biệt, sắc trần không hay biết, nhãn thức sinh ra ở giữa thì tâm ở chỗ đó".

Phật dạy: "Nếu tâm ông ở giữa căn và trần thì cái thể tâm ấy gồm cả hai bên hay không gồm cả hai bên? Nếu gồm cả hai bên thì ngoại vật và tâm thể xen lộn, còn biết tâm là gì? Ngoại vật không phải có biết nhƣ tâm thể; bên có biết, bên không biết, trái hẳn lẫn nhau thì lấy cái gì làm cái ở

giữa? Gồm cả hai bên cũng không đƣợc và nếu không phải có biết và cũng không phải không biết thì tức là không có thể tính, lấy gì làm cái tƣớng ở giữa. Vậy nên biết rằng ông nói cái tâm phải ở chặng giữa, thật không có lẽ nào nhƣ vậy".

23

ĐOẠN VIII

CHẤP TÂM KHÔNG DÍNH DÁNG VÀO ĐÂU TẤT CẢ

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, trƣớc đây tôi thấy Phật cùng chuyển Pháp luân với 4 vị đại đệ tử là Đại Mục kiền liên, Tu bồ đề, Phú lâu na, Xá lợi phất, Phật thƣờng dạy: Cái tính của tâm hay biết cũng chẳng ở trong, cũng chẳng ở ngoài, cũng chẳng ở chặng giữa, chẳng ở

chỗ nào cả, không dính dáng vào đâu tất cả thì gọi là tâm. Vậy tôi lấy cái không dính dáng của tôi mà gọi là tâm, có đƣợc chăng?".

Phật bảo ông A Nan: "Ông nói tính của tâm hay biết, không ở đâu cả.

Vậy các vật tƣợng thế gian nhƣ hƣ không và các loài thủy, lục, không, hành, gọi là tất cả sự vật mà ông không dính dáng vào, là có hay là không có? Không, thì đồng nhƣ lông rùa, sừng thỏ, còn gì mà không dính dáng? Đã có cái không dính dáng thì không thể gọi là không.

Không có tƣớng thì là không, không phải không thì có tƣớng; có tƣớng thì có chỗ ở, làm sao lại không dính dáng đƣợc. Vậy nên biết rằng ông nói cái không dính dáng vào đâu tất cả gọi là tâm hay biết, thật không có lẽ nào nhƣ vậy".

MỤC II - CHỈ RÕ TÍNH THẤY

ĐOẠN I - CẦU ĐI ĐẾN CHO CHÂN THẬT

Khi bấy giờ ông A Nan, ở trong đại chúng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, trật vai áo bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng: "Tôi là em rất nhỏ của Nhƣ Lai, nhờ Phật thƣơng yêu, nay tuy đƣợc xuất gia, còn ỷ lại nơi lòng thƣơng của Phật. Vì vậy nên tôi học rộng nghe nhiều mà chƣa chứng quả vô lậu, không uốn dẹp đƣợc chú Sa tỳ cà la, bị nó bắt phải vào nhà dâm nữ; nguyên do là vì không biết đƣờng tu tập đi đến chỗ chân thật. Cầu xin Thế Tôn đại từ thƣơng xót, chỉ dạy cho chúng tôi đƣờng tu Xa ma tha, cũng khiến cho những ngƣòi không tin trừ bỏ những tƣ tƣởng xấu".

Ông A Nan nói nhƣ vậy rồi, năm vóc gieo xuống đất, cùng với đại chúng, hết lòng mong đƣợc nghe lời Phật dạy.

24

ĐOẠN II

PHÓNG HÀO QUANG NÊU RA

TÍNH THẤY VIÊN MÃN SÁNG SUỐT

Khi bấy giờ Đức Thế Tôn, từ trƣớc mặt, phóng ra các thứ hào quang, hào quang ấy chói sáng nhƣ trăm nghìn mặt trời, khắp các thế giới chƣ

Phật, sáu thứ rung động, nhƣ thật các cõi nƣớc mƣời phƣơng, nhiều nhƣ

vi trần, hiện ra trong một lúc. Oai thần của Phật khiến các thế giới hợp lại thành một thế giới. Trong thế giới nầy, tất cả các vị Bồ tát hiện có, đều an trụ nơi nƣớc mình, chắp tay vâng nghe lời Phật dạy.

ĐOẠN III

CHỈ HAI THỨ CỘI GỐC ĐỂ PHÂN BIỆT MÊ VÀ NGỘ.

Phật bảo ông A Nan: “Tất cả chúng sinh từ vô thủy đến nay điên đảo nhiều cách, giống nghiệp tự nhiên nhóm lại nhƣ chum quả ác xoa.

Những ngƣời tu hành không thành đƣợc đạo Vô Thƣợng Bồ Đề, đến nỗi lại thành Thanh văn, Duyên giác hoặc thành ngoại đạo, chƣ Thiên, Ma vƣơng hay bà con Ma, đều do không biết hai chữ cội gốc, tu tập sai lầm, cũng nhƣ nấu cát mà muốn thành cơm, dầu trải qua nhiều kiếp nhƣ vi trần, rốt cuộc vẫn không thể thành đƣợc. Thế nào là hai thứ cội gốc? A Nan, một là cái cội gốc sống chết vô thủy, tức nhƣ ông ngày nay cùng các chúng sinh dùng cái tâm phan duyên mà làm tự tính. Hai là cái thể

Bản Lai Thanh Tịnh Bồ Đề Niết Bàn Vô Thủy thì nhƣ hiện nay cái tính bản minh thức tính của ông, sinh ra các duyên ma lại bị bỏ rơi. Do các chúng sinh bỏ rơi cái bản minh ấy nên tuy cả ngày sống trong tính bản minh mà không tự giác, oan uổng vào trong lục đạo.

25

ÐOẠN IV

NƢƠNG CÁI THẤY, GẠN HỎI CÁI TÂM

A Nan, nay ông muốn biết đƣờng tu Xa ma tha ra khỏi sống chết, tôi lại hỏi ông:

Liền đó Đức Nhƣ Lai giơ cánh tay kim sắc, co năm ngón tay, bảo ông A Nan: « Ông có thấy không ? »

Ông A Nan bạch Phật: « Thấy».

Phật bảo: “Ông thấy cái gì?”

Ông A Nan bạch: “Tôi thấy Nhƣ Lai giơ cánh tay, co ngón tay thành nắm tay sáng ngời, chói tâm và con mắt của tôi”.

Phật bảo: “Ông đem cái gì mà thấy?”.

Ông A Nan bạch: “Tôi cùng đại chúng đều đem con mắt mà thấy”.

Phật bảo ông A Nan: “Ông trả lời tôi rằng Nhƣ Lai co ngón tay làm thành nắm tay sáng ngời, chói tâm và con mắt của ông; con mắt ông thì thấy đƣợc, còn ông lấy cái gì làm tâm để đối với cái nắm tay chói sáng của tôi?”.

Ông A Nan bạch: “Nhƣ Lai hiện nay gạn hỏi tâm ở chỗ nào, tôi thì dùng tâm suy nghĩ tìm xét: Tức cái biết suy nghĩ ấy, tôi lấy nó làm tâm”.

26

ÐOẠN V

CHỈ CÁI BIẾT SUY XÉT CÓ THỂ TÍNH.

Phật bảo: “Sai rồi, A Nan, cái ấy không phải là tâm của ông”.

Ông A Nan giựt mình, rời chỗ ngồi, chắp tay đứng dậy bạch Phật: “Cái ấy không phải là tâm tôi thì gọi là cái gì?”

Phật bảo ông A Nan: “Cái ấy là cái tƣởng tƣợng những tƣớng giả dối tiền trần, nó làm mê lầm chân tính của ông. Do từ vô thủy cho đến đời này, ông nhận tên giặc ấy làm con, bỏ mất tính Bản Lai Thƣờng Trụ nên phải chịu luân hồi”.

Ông A Nan bạch Phật: “Thƣa Thế Tôn, tôi là em trai yêu của Phật, vì tâm yêu Phật nên tôi xuất gia. Tâm tôi chẳng những cúng dƣờng Đức Nhƣ Lai, mà còn trải qua hằng sa quốc độ, thừa sự chƣ Phật và các vị

thiện tri thức; phát lòng đại dũng mãnh, làm tất cả những Pháp sự khó làm, là đều dùng cái tâm ấy. Dầu cho hủy báng Phật Pháp, rời bỏ hẳn thiện căn, cũng nhân cái tâm ấy. Nay Phật phát minh cái ấy không phải là tâm thì tôi thành không có tâm, nhƣ cây nhƣ đất, vì ngoài cái hay biết ấy ra, tôi lại không còn gì nữa. Sao Đức Nhƣ Lai lại bảo cái ấy không phải là tâm? Tôi thật kinh sợ và cả trong đại chúng nầy không ai là không nghi hoặc, xin Phật rủ lòng từ bi, chỉ dạy cho những chỗ chƣa giác ngộ”.

Khi bấy giờ Đức Thế Tôn chỉ dạy ông A Nan và cả đại chúng, khiến cho tâm đƣợc vô sinh Pháp nhẫn, nơi sƣ tử tọa, xoa đầu ông A Nan và bảo ông rằng: “Nhƣ Lai thƣờng nói: Các Pháp phát sinh là duy tâm biến hiện, tất cả nhân quả, thế giới, vi trần, đều nhân cái tâm thành có thể

tính. A Nan, nhƣ trong các thế giới, hết thảy sự vật hiện có, cả đến ngọn cỏ lá, cây, sợi dây, thắt nút, gạn xét cội gốc, đều có thể tính, dầu cho hƣ

không cũng có tên, có tƣớng; huống chi cái tâm sáng suốt thanh tịnh nhiệm mầu, làm cho hết thảy sự vật có thể tính mà tự mình lại không có thể tính.

Nếu ông quyết chấp cái tính hay biết suy xét phân biệt là tâm của ông thì cái tâm ấy phải rời sự nghiệp các trần: sắc, thanh, hƣơng, vị, xúc, riêng có toàn tính; chứ nhƣ hiện nay ông vâng nghe Pháp âm của tôi, đó là 27

nhân cái tiếng mà có phân biệt: dầu cho diệt hết tất cả cái thấy, nghe, hay, biết, bên trong nắm giữ cái u nhàn, không biết, không nghĩ thì đó cũng còn là sự phân biệt bóng dáng Pháp trần mà thôi.

Chẳng phải tôi bảo ông chấp cái ấy không phải là tâm, nhƣng ông phải, chính nơi tâm ông, suy xét chín chắn, nếu rời tiền trần có tính phân biệt, thì đó mới thật là tâm của ông. Nếu tính phân biệt, rời tiền trần, không còn tự thể thì nó chỉ là sự phân biệt bóng dáng tiền trần. Tiền trần không phải thƣờng trụ, khi thay đổi diệt mất rồi, thì cái tâm nƣơng vào tiền trần ấy cũng đồng nhƣ lông rùa sừng thỏ và Pháp thân của ông cũng thành nhƣ đoạn diệt, còn gì mà tu chứng vô sinh Pháp nhẫn”.

ÐOẠN VI

CHỈ RÕ TÍNH THẤY KHÔNG PHẢI LÀ CON MẮT

Lúc ấy ông A Nan cùng cả đại chúng lặng im ngơ ngác.

Phật bảo ông A Nan: “Trong thế gian, tất cả những ngƣời tu học, hiện tuy đã tu đến chín bậc định, nhƣng không diệt hết đƣợc mê lầm, thành A la hán, đều do chấp cái vọng tƣởng sống chết, lầm nó là tính chân thật, vậy nên nay ông tuy đƣợc học rộng nghe nhiều mà không thành chính quả”.

Ông A Nan nghe rồi, lại đau xót khóc lóc, năm vóc gieo xuống đất, quỳ

dài chắp tay mà bạch Phật rằng: “Từ khi tôi theo Phật phát tâm xuất gia, ỷ thị oai thần của Phật, thƣờng tự mình suy nghĩ, không cần phải tu, hầu nhƣ cho rằng Đức Nhƣ Lai sẽ ban cho phép Tam muội, không biết thân tâm vốn không thay thế nhau đƣợc; bỏ mất bản tâm của tôi; thân tuy xuất gia nhƣng tâm không đi vào Chánh đạo, cũng nhƣ ngƣời con cùng khổ, bỏ cha trốn lánh. Ngày nay mới biết, tuy đƣợc nghe Phật Pháp nhiều, nếu không tu hành thì chẳng khác gì ngƣời không nghe, cũng nhƣ

ngƣời ta nói ăn mà không ăn, rốt cuộc không thể no đƣợc.

Thƣa Thế Tôn, chúng tôi hiện nay còn bị hai chƣớng ràng buộc, do vì không biết tâm tính yên lặng thƣờng trụ, xin Đức Nhƣ Lai thƣơng xót kẻ

nghèo khó rách rƣới, phát khởi tâm nhiệm mầu sáng suốt, mở đạo nhãn cho chúng tôi”.

28

Lúc ấy Đức Nhƣ Lai từ chữ Vạn trƣớc ngực, phóng ra hào quang báu, hào quang ấy rực rỡ có trăm nghìn sắc, sáng khắp một lúc tất cả thế giới chƣ Phật mƣời phƣơng số nhƣ vi trần. Hào quang soi khắp trên đỉnh các Đức Nhƣ Lai Thập phƣơng bảo sát, xoay về soi đến ông A Nan và cả đại chúng”, rồi Phật bảo ông A Nan rằng: “Nay tôi vì ông dựng Pháp tràng lớn, đồng thời khiến cho tất cả thập phƣơng chúng sinh đƣợc tâm tính nhiệm mầu sâu kín, trong sạch, sáng suốt và đạo nhãn thanh tịnh. A Nan, trƣớc ông trả lời rằng thấy nắm tay chói sáng, cái chói sáng nắm tay ấy do đâu mà có, làm sao thành ra nắm tay, ông đem cái gì mà thấy?”

Ông A Nan bạch: “Toàn thân Phật nhƣ vàng Diêm phù đàn, sáng ngời nhƣ núi báu, do đức tính thanh tịnh sinh ra nên có hào quang chói sáng.

Thật tôi lấy con mắt mà thấy năm ngón tay Phật co nắm lại, giơ cho ngƣời xem, nên có tƣớng nắm tay”.

Phật bảo ông A Nan: “Nhƣ Lai ngày nay xác thật bảo ông. Những ngƣời có trí, cần do ví dụ mà đƣợc khai ngộ. A Nan, ví nhƣ nắm tay tôi, nếu không có bàn tay tôi thì không thành nắm tay tôi, lại nếu không có con mắt ông, thì không thành cái thấy của ông. Lấy cái thấy của ông mà so sánh với nắm tay của tôi, ý nghĩa có cân nhau không?”

Ông A Nan bạch Phật: “Ðúng vậy, thƣa Thế Tôn, đã không có con mắt của tôi thì không thành cái thấy của tôi, đem cái thấy của tôi so với nắm tay Nhƣ Lai, sự nghĩa giống nhau không khác”.

Phật bảo ông A Nan: “Ông nói giống nhau, nghĩa ấy không đúng. Vì sao? Nhƣ ngƣời không có bàn tay thì tuyệt nhiên không có nắm tay; chứ

ngƣời không có con mắt kia, không phải hoàn toàn không thấy. Là vì làm sao? Ông thử ra đƣờng hỏi những ngƣời đui: Anh thấy cái gì? Thì những ngƣời đui kia chắc sẽ trả lời: Hiện nay trƣớc mắt tôi chỉ thấy tối đen, không thấy gì khác. Lấy cái nghĩa ấy mà xét thì tiền trần tự tối, chứ

cái thấy nào có hao kém gì”.

Ông A Nan bạch Phật: “Những ngƣời đui trƣớc mắt chỉ thấy tối đen, sao gọi là thấy đƣợc”.

29

Phật bảo ông A Nan: “Các ngƣời đui không có con mắt chỉ thấy tối đen, so với ngƣời có con mắt ở trong nhà tối thì hai cái tối đen ấy khác nhau hay không khác nhau?

- Thật vậy, thƣa Thế Tôn, ngƣời ở trong nhà tối với những ngƣời đui kia, so sánh hai cái tối đen thật không thể khác nhau.

- A Nan, nếu ngƣời không có con mắt, thấy trƣớc hoàn toàn tối đen, bỗng nhiên đƣợc con mắt sáng, trở lại thấy các thứ sắc nơi tiền trần mà gọi là con mắt thấy; thì ngƣời ở trong nhà tối kia, thấy trƣớc hoàn toàn tối đen, bỗng nhiên đƣợc cái đèn sáng, cũng thấy các thứ sắc nơi tiền trần, lẽ ra phải gọi là cái đèn thấy. Nếu nhƣ cái đèn thấy thì đèn đã thấy đƣợc, tự nhiên không thể gọi là đèn; lại cái đèn nó thấy thì dính líu gì đến ông. Vậy nên biết rằng đèn làm tỏ các sắc, nhƣng thấy nhƣ vậy là mắt chứ không phải đèn; mắt làm tỏ các sắc, nhƣng thấy nhƣ vậy là tâm chứ không phải mắt”.

Ông A Nan tuy đƣợc lời Phật dạy nhƣ vậy, cùng với đại chúng, miệng tuy im lặng nhƣng tâm chƣa khai ngộ, còn mong Đức Nhƣ Lai từ tâm chỉ bày, chắp tay sạch lòng, đợi Phật dạy bảo.

ÐOẠN VII

GẠN HỎI Ý NGHĨA HAI CHỮ “KHÁCH TRẦN”

ÐỂ CHỈ RA CÁI THẤY LÀ CHỦ, LÀ KHÔNG

Khi bấy giờ Đức Thế Tôn ruỗi tay Ðâu la miên sáng ngời, mở năm ngón tay, bảo ông A Nan và đại chúng rằng: “Lúc tôi mới thành đạo, ở trong Lộc viên, có dạy bọn ông A nhã đa, năm vị tỷ khƣu và tứ chúng rằng:

”Tất cả chúng sinh không thành đạo Bồ đề và A la hán, là do những phiền não khách trần mê hoặc. Thuở đó, bọn ông do đâu mà khai ngộ, hiện nay thành đƣợc Thánh quả?”

Khi ấy ông Kiều trần na đứng dậy bạch Phật: “Tôi nay già cả, ở trong đại chúng, riêng đƣợc cái danh là “Hiểu”, do tôi ngộ đƣợc hai chữ

“khách trần” mà thành Chính quả. Bạch Thế Tôn, ví nhƣ ngƣời khách đi đƣờng, vào trọ quán xá, hoặc ngủ hoặc ăn, ăn ngủ xong rồi, xếp đồ lên đƣờng, không ở yên đƣợc; nếu thật là ngƣời chủ, tự nhiên không phải đi đâu. Tôi nghĩ nhƣ vầy: Không ở yên thì gọi là khách, còn ở yên thì gọi là 30

chủ. Tôi lấy cái “không ở yên” làm ý nghĩa chữ khách. Lại nhƣ mƣa mới tạnh, mặt trời chiếu sáng trên cao, ánh sáng vào trong lỗ hở, bày tỏ hình dáng bụi trần giữa hƣ không. Bụi trần thì lay động, hƣ không thì yên lặng. Tôi nghĩ nhƣ vậy: Ðứng lặng gọi là Không, lay động gọi là Trần, tôi lấy cái “lay động” làm ý nghĩa chữ Trần”.

Phật dạy: “Ðúng thế”.

Khi bấy giờ Đức Nhƣ Lai ở trong đại chúng co năm ngón tay, co rồi lại mở, mở rồi lại co, bảo ông A Nan rằng: “Nay ông thấy gì?”.

Ông A Nan đáp: “Tôi thấy bàn tay Bách bảo luân của Nhƣ Lai, ở trong chúng, lúc mở lúc nắm”.

Phật bảo ông A Nan: “Ông thấy tay tôi ở trong chúng khi mở khi nắm, đó là tay tôi có mở có nắm hay là cái thấy của ông có mở có nắm?”.

Ông A Nan bạch: “Bàn tay báu của Thế Tôn ở trong chúng khi mở khi nắm; tôi thấy bàn tay Nhƣ Lai tự mở tự nắm, chứ không phải tính thấy của tôi có mở có nắm”.

Phật bảo: “Cái gì động, cái gì tĩnh?”.

Ông A Nan bạch: “Bàn tay Phật không ở yên, chứ tính thấy của tôi còn không có tĩnh, lấy gì gọi là không ở yên nữa”.

Phật dạy: “Ðúng thế”,

Lúc ấy Đức Nhƣ Lai từ trong bàn tay, phát một đạo hào quang báu qua bên phải ông A Nan, ông A Nan liền quay đầu trông qua bên phải, Phật lại phát một đạo hào quang qua bên trái ông A Nan, ông A Nan lại cũng quay đầu trông qua bên trái. Phật bảo ông A Nan: “Hôm nay đầu ông vì sao lại lay động?”

Ông A Nan bạch: “Tôi thấy Đức Nhƣ Lai phát hào quang báu qua bên trái và qua bên phải của tôi nên tôi trông qua bên trái bên phải, đầu tự

lay động.

31

- A Nan, ông trông hào quang của Phật mà lay động cái đầu, quay qua bên phải bên trái, đó là cái đầu của ông động hay là cái thấy động?

- Thƣa Thế Tôn, đầu tôi tự động chứ tính thấy của tôi còn không ở đâu, lấy gì mà lay động”.

Phật dạy: “Ðúng thế”.

Lúc bấy giờ Đức Nhƣ Lai bảo với cả đại chúng rằng: “Nhƣ các chúng sinh lấy cái lay động mà gọi là trần, lấy cái không ở yên mà gọi là khách, thì các ông hãy xem ông A Nan, đầu tự lay động mà cái thấy không lay động, lại hãy xem bàn tay tôi tự mở tự nắm mà cái thấy không ruỗi không co. Làm sao các ông hiện nay lại lấy cái động làm thân, lấy cái động làm cảnh, tự đầu đến cuối, niệm niệm sinh diệt, bỏ mất chân tính, làm việc trái ngƣợc; tâm tính mất chỗ chân thật, nhận vật làm mình, xoay vần trong ấy, tự nhận lấy cái trôi lăn trong lục đạo”.

QUYỂN NHÌ

ÐOẠN VIII

CHỈ TÍNH THẤY KHÔNG SINH KHÔNG DIỆT

Khi bấy giờ ông A Nan cùng cả đại chúng nghe lời Phật dạy, thân tâm thƣ thái, nghĩ mình từ vô thủy đến nay, bỏ mất bản tâm, lầm nhận sự

phân biệt bóng dáng tiền trần làm tâm, ngày nay đƣợc khai ngộ nhƣ em bé mất sữa, bỗng gặp mẹ hiền, chắp tay lễ Phật, xin Đức Nhƣ Lai, ở nơi thân tâm, chỉ ra chỗ chân chỗ vọng, chỗ hƣ chỗ thật, ở nơi hiện tiền phát minh ra hai tính sinh diệt, và không sinh diệt.

Khi ấy vua Ba tƣ nặc đứng dậy bạch Phật: “Trƣớc tôi chƣa đƣợc vâng nghe lời Phật dạy bảo, tôi thấy bọn Ca chiên diên, Tỳ la chi tử đều nói thân này chết rồi là mất hẳn và gọi đó là Niết bàn; nay tuy đƣợc gặp Phật nhƣng tôi vẫn còn hồ nghi, xin Phật chỉ rõ thế nào chứng biết tính không sinh diệt nơi tâm này. Hiện nay các hàng hữu lậu trong đại chúng cũng đều trông mong đƣợc nghe điều ấy.”

32

Phật bảo: “Ðại vƣơng, thân ông hiện đó, nay tôi hỏi ông: Cái nhục thân đó của ông có nhƣ kim cƣơng thƣờng còn, không hƣ hỏng hay lại cũng biến đổi và tan rã?

- Bạch Thế Tôn, thân tôi hiện nay rốt cuộc về sau cũng thay đổi và tiêu diệt”.

Phật bảo: “Ðại vƣơng, ông chƣa hề bị diệt, làm sao lại biết đƣợc là phải diệt?

- Bạch Thế Tôn, cái thân vô thƣờng thay đổi của tôi đây, tuy chƣa hề bị

diệt; song tôi xét nó hiện nay niệm niệm dời đổi, mãi mãi không thôi nhƣ lửa thành tro, lần lần tiêu mất; vì tiêu mất, mãi mãi không dừng nên tôi biết chắc thân này rồi phải diệt mất”.

Phật dạy: “Ðúng thế, Ðại vƣơng, tuổi tác của ông nay đã già yếu, vậy mặt mày của ông so với lúc còn bé thì nhƣ thế nào?

- Bạch Thế Tôn, lúc tôi bé nhỏ, da thịt mởn mơ, đến khi trƣởng thành, huyết khí sung túc; nay thì tuổi già, ngày thêm suy yếu, hình sắc khô gầy, tinh thần lẫn lộn, tóc bạc mặt nhăn, chừng sống không đƣợc bao lâu nữa, so sánh sao đƣợc với lúc đƣơng còn trẻ mạnh!”

Phật bảo: “Ðại vƣơng, hình dung của ông, nào phải đƣơng trẻ mà già liền đâu?”

Vua bạch: “Thƣa Thế Tôn, sự biến hóa thầm thầm dời đổi, tôi thật không hay; nắng mƣa thấm thoát, lần đến thế nầy. Vì sao? Khi 20 tuổi, tuy gọi là trẻ, nhƣng mặt mày của tôi đã già hơn khi 10 tuổi; khi 30 tuổi lại sút hơn lúc 20 tuổi và đến nay đã 60 lại thêm hai tuổi, trông lại lúc 50

tuổi, còn khỏe mạnh hơn nhiều. Bạch Thế Tôn, tôi thấy thầm thầm dời đổi nhƣ thế; thân nầy đến nay tuy đã suy yếu, nhƣng trong sự thay đổi, còn chia từng 10 năm.

Nếu tôi suy xét chín chắn hơn nữa thì cái biến đổi ấy đâu phải từng một kỷ, thật là mỗi năm mỗi thay đổi; lại đâu mỗi năm mỗi thay đổi mà cũng là mỗi tháng mỗi biến hóa; lại không những mỗi tháng mỗi biến hóa mà còn mỗi ngày mỗi đổi thay; xét cho cùng, nghĩ cho kỹ, trong mỗi sát na, 33

trong mỗi niệm, nó không thể đứng yên, vậy nên tôi biết thân tôi rốt cuộc phải biến đổi và tiêu diệt”.

Phật bảo: “Ðại vƣơng, ông thấy biến hóa dời đổi không ngừng, ngộ biết là phải diệt; vậy trong lúc diệt đó, ông có biết trong thân có cái gì không diệt chăng?”

Vua Ba tƣ nặc chắp tay bạch Phật: “Thật tôi không biết”.

Phật bảo: “Nay tôi chỉ cho ông cái tính không sinh diệt, Ðại vƣơng, khi ông mấy tuổi, mới thấy nƣớc sông Hằng”.

Vua bạch: “Khi tôi ba tuổi, mẹ tôi dắt đi yết lễ thần Kỳ bà thiên thì đã đi qua sông ấy; lúc đó tôi liền biết là nƣớc sông Hằng”.

Phật bảo: “Ðại vƣơng, nhƣ lời ông nói: Lúc 20 tuổi thì sút hơn lúc lên 10, cho đến nay đã 60 tuổi, từng năm, từng tháng, từng ngày, từng giờ, dời đổi mãi mãi; vậy khi ông 3 tuổi thấy nƣớc sông ấy, rồi đến khi 13

tuổi thì nƣớc ấy thế nào?”

Vua bạch: “Tôi thấy nƣớc ấy cũng giống khi 3 tuổi, nhƣ nhau không khác và đến nay tuổi đã 62, cũng vẫn không khác”.

Phật bảo: “Nay ông xét mình đầu bạc mặt nhăn, mặt ông chắc là nhăn hơn lúc trẻ; vậy cái thấy hiện nay của ông thấy sông Hằng so với cái thấy lúc nhỏ thấy sông Hằng, có già trẻ gì không?”

Vua bạch: “Thƣa Thế Tôn, không”.

Phật bảo: “Ðại vƣơng, mặt ông tuy nhăn, nhƣng cái thấy đó chƣa hề bị

nhăn; cái bị nhăn thì thay đổi, còn cái không bị nhăn thì không có thay đổi. Cái thay đổi thì phải diệt, còn cái không thay đổi kia, vốn không sinh diệt, làm sao trong ấy, lại nhận sống cái chết của ông, mà ông còn dẫn những thuyết của bọn Mạt già lê kia bảo rằng thân này chết rồi diệt hẳn”.

Vua nghe lời Phật dạy nhƣ vậy, tin biết về sau bỏ thân nầy qua thân khác, cùng với đại chúng nhẩy nhót vui mừng, đƣợc cái chƣa từng có.

34

ÐOẠN IX

CHỈ CHỖ TRÁI NGƢỢC

Ông A Nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, lễ Phật chắp tay, quỳ dài bạch Phật: “Thƣa Thế Tôn, nếu cái thấy nghe đó thật không sinh diệt thì làm sao Đức Thế Tôn lại gọi bọn chúng tôi bỏ mất chân tính, làm việc trái ngƣợc? Xin Phật mở lòng từ bi, rửa sạch trần cấu cho chúng tôi”.

Khi ấy Ðức Nhƣ Lai ruỗi cánh tay kim sắc, ngón tay chỉ xuống, bảo ông A nan rằng: “Ông nay thấy tay Mẫu đà la tôi là chính hay là ngƣợc?”

Ông A Nan bạch: “Chúng sinh thế gian cho đó là ngƣợc, còn tôi thì không biết thế nào là chính, thế nào là ngƣợc”.

Phật bảo ông A Nan: “Nếu ngƣời thế gian cho đó là ngƣợc, thì ngƣời thế

gian gọi thế nào là chính?”

Ông A Nan bạch Phật: “Ðức Nhƣ Lai đƣa cánh tay lên, tay Ðâu la miên chỉ lên trên không thì gọi là chính”.

Phật liền giơ cánh tay lên và bảo ông A Nan rằng: “Cái trái ngƣợc nhƣ

thế, chỉ là đầu đuôi thay đổi lẫn nhau; các ngƣời thế gian lắp đi lắp lại mà xem thấy. Nay lấy cái thân ông và Pháp thân thanh tịnh của chƣ Nhƣ

Lai, so theo đó mà phát minh, thì thân của Nhƣ Lai gọi là Chánh biến tri, thân của các ông gọi là tính trái ngƣợc; tùy ông xét kỹ nơi thân ông và thân Phật, cái gọi là trái ngƣợc đó, do ở chỗ nào mà gọi là trái ngƣợc?”

Khi ấy ông A Nan cùng cả đại chúng chăm chăm ngó Phật, tròng con mắt không lay động, chẳng biết thân tâm chỗ nào trái ngƣợc. Phật phát lòng từ bi, thƣơng xót ông A Nan và đại chúng, phát tiếng hải triều, khắp bảo trong Hội: “Các thiện nam tử, tôi thƣờng nói rằng: “Sắc, tâm, các duyên và các tâm sở, các Pháp sở duyên, đều duy tâm tính biến hiện.

Thân ông, tâm ông đều là những vật hiện ra trong tâm tính. Làm sao các ông lại bỏ mất tâm tính quý báu ấy, nhận cái mê trong ngộ. Mê muội thành có hƣ không, trong hƣ không mê muội ấy, kết cái mê muội thành ra có sắc; sắc xen với vọng tƣởng; tƣởng tƣớng làm thân, nhóm các duyên lay động bên trong, rong ruổi theo cảnh vật bên ngoài; rồi lấy cái tƣớng mờ mịt lăng xăng đó làm tâm tính. Một phen lầm cái tƣớng ấy làm tâm thì quyết định lầm cho rằng tâm ở trong sắc thân, mà không biết 35

sắc thân, cho đến núi sông, hƣ không, đất liền bên ngoài đều là những vật hiện trong tâm tính; ví nhƣ bỏ cả trăm nghìn biển lớn trong lặng, chỉ

nhận một cái bọt nƣớc; rồi cho nó là toàn hết cả nƣớc, cùng tột các biển lớn. Bọn ông tức là những ngƣời mê lầm nhiều lớp, nhƣ cánh tay tôi rủ

xuống, không có sai khác. Nhƣ Lai gọi là đáng thƣơng xót đó”.

ĐOẠN X

LỰA BỎ TÂM PHAN DUYÊN ĐỂ CHỈ

TÍNH THẤY KHÔNG THỂ TRẢ VỀ ĐÂU

Chi I. Trình bày chỗ ngộ, nhƣng chƣa dám tự nhận.

Ông A Nan vâng nghe lời Phật từ bi cứu độ dạy bảo, khóc lóc tréo tay mà bạch Phật rằng: "Tuy tôi vâng nghe Diệu âm của Phật nhƣ vậy, ngộ

đƣợc chỗ thƣờng trụ viên mãn sẵn có của tâm tính, nhƣng tôi ngộ đƣợc Pháp âm của Phật vừa dạy là tôi hiện lấy tâm phan duyên mà thỏa mãn chỗ ƣớc mong. Tôi luống đƣợc tâm ấy, chƣa dám nhận là tâm tính bản lai; mong Phật thƣơng xót, tuyên lời Viên âm, nhổ gốc nghi ngờ của tôi, đem về đạo Vô Thƣợng."

Chi 2. Trách còn nhận ngón tay chỉ để lựa ra tâm phân biệt đều đã có chỗ trả về.

Phật bảo ông A Nan: "Bọn ông còn lấy tâm phan duyên mà nghe Pháp thì cái Pháp nhận đƣợc đó cũng chỉ là sở duyên, chứ không phải nhận đƣợc Pháp tính. Ví nhƣ có ngƣời lấy ngón tay chỉ mặt trăng cho ngƣời khác thì ngƣời kia lẽ ra phải nhân ngón tay mà thấy mặt trăng. Nếu nhƣ

ngƣời kia xem ngón tay và cho đó là mặt trăng thì ngƣời ấy chẳng những bỏ mất mặt trăng mà cũng bỏ mất cả ngón tay chỉ nữa. Vì sao? Vì nhận ngón tay chỉ làm mặt trăng vậy. Đâu những bỏ mất ngón tay lại cũng không phân biệt đƣợc sáng và tối. Vì sao? Vì lấy ngón tay tối làm mặt trăng sáng thì không rõ biết đƣợc hai tính sáng tối. Ông cũng nhƣ vậy.

Nếu lấy cái phân biệt Pháp âm tôi làm tâm của ông thì cái tâm ấy phải rời cái phân biệt tiếng nói, có tính phân biệt.

Ví nhƣ ngƣời khách ngủ trọ quán trạm, ở tạm rồi đi, rốt cuộc ở mãi không đƣợc, còn ngƣời giữ trạm thì không đi đâu, gọi là chủ trạm. Tâm cũng nhƣ vậy, nếu thật tâm ông thì không đi đâu, làm sao rời cái tiếng, 36

lại không có tính phân biệt? Nói nhƣ thế chẳng những đối với tâm phân biệt các tiếng; cái phân biệt hình dung của tôi, rời các sắc tƣớng, cũng không có tính phân biệt; nhƣ vậy cho đến cái phân biệt đều không, không phải sắc, không phải không, mà bọn Câu xá ly lầm là minh đế, thì rời các Pháp trần, cũng không tính phân biệt. Nhƣ vậy tâm tính của ông đều có chỗ trả về, lấy gì mà làm chủ?"

Chỉ 3. Khai thị cái thấy không chỗ trả về.

Ông A Nan bạch: "Nhƣ tâm tính của tôi đều có chỗ trả về, thì tâm tính của Nhƣ Lai dạy, làm sao lại không có chỗ trả về? Xin Phật thƣơng xót chỉ bảo cho tôi điều ấy."

Phật bảo ông A Nan: "Hãy lấy cái tính thấy của ông thấy tôi đây. Tính thấy ấy tuy không phải là tâm tính nhƣ mặt trăng thứ hai không phải thật là mặt trăng. Ông hãy nghe cho chín, nay tôi chỉ cho ông cái nghĩa không thể trả về.

A Nan, đại giảng đƣờng nầy mở rộng phƣơng Đông, khi mặt trời lên thì sáng, nửa đêm vắng trăng, mây mù mờ mịt thì lại tối tăm; chỗ có các cửa thì thấy thông suốt; chỗ có tƣờng nhà thì thấy ngăn bịt; chỗ phân biệt đƣợc, thấy cảnh sắc duyên; trong chỗ rỗng trống, toàn là hƣ không; cảnh tƣợng mù mịt khi bụi nổi lên; mƣa tạnh trời thanh lại thấy trong sạch.

A Nan, ông đều xem rõ các tƣớng biến hóa ấy, nay tôi trả các tƣớng ấy về chỗ bản nhân của nó. Thế nào là bản nhân? A Nan, trong các tƣớng biến hóa, cái sáng trả về cho mặt trời. Vì sao? Vì không mặt trời thì không sáng, nguyên nhân cái sáng thuộc về mặt trời, cho nên trả cho mặt trời. Cái tối trả về cho trăng tối, thông suốt trả về cho các cửa, ngăn bịt trả về cho tƣờng nhà, sắc duyên trả về cho phân biệt, rỗng trống trả về

cho hƣ không, mù mịt trả về cho bụi, trong sáng trả về cho tạnh, và trong thế gian có những cái gì, cũng không ra ngoài mấy loại ấy.

Còn cái tính thấy của ông thấy tám thứ kia thì ông định trả về đâu. Vì sao? Nếu trả về cho sáng thì lúc không sáng lại không thấy tối, nay tuy các thứ sáng tối có sai khác, cái thấy không có sai khác. Các cái thấy có thể trả về tự nhiên không phải là ông, còn cái không thể trả về đƣợc thì không phải là ông mà là ai nữa? Vậy thì biết tâm ông vốn là nhiệm mầu 37

trong sạch sáng suốt, ông tự mê lầm, bỏ mất tính bản nhiên mà chịu luân hồi, thƣờng bị chìm đắm trong bể sống chết, nên Nhƣ Lai gọi là đáng thƣơng xót".

ĐOẠN XI

LỰA RIÊNG TRẦN CẢNH ĐỂ NÊU RA TÍNH THẤY

Chỉ I. Vật không phải ta.

Ông A Nan bạch: "Tuy tôi biết tính thấy ấy không thể trả về đâu, nhƣng làm sao biết đƣợc đó là chân tính của tôi".

Phật bảo ông A Nan: "Nay tôi lại hỏi ông: hiện ông chƣa đƣợc đạo quả

vô lậu thanh tịnh, nhờ thần lực của Phật, mới thấy đƣợc cõi sơ thiền, không bị ngăn ngại. Ông A na luật thì thấy cõi Diêm phù đề nhƣ xem quả am ma la trong bàn tay. Các vị Bồ tát thấy trăm nghìn cõi thập phƣơng Nhƣ Lai, cùng tột các quốc độ thanh tịnh, số nhƣ vi trần, không chỗ nào không thấy. Còn chúng sinh thì thấy rõ đƣợc không quá gang tấc.

A Nan, nay tôi cùng ông hãy xem cung điện của Tứ thiên vƣơng, chặng giữa xem khắp các loài thủy, lục, không, hành, tuy có nhiều hình tƣợng sáng tối khác nhau, nhƣng không cái gì là không phải tiền trần chia cắt ngăn ngại.

Ông hãy ở nơi đó phân biệt cái gì là mình, cái gì là vật khác. Nay tôi hãy đƣa ông lựa trong sự thấy đó, cái gì là tâm thể của ông, cái gì là cái hình tƣợng của vật. A Nan, cùng tột sức thấy của ông, từ mặt trời, mặt trăng đều là vật, chứ không phải ông; đến Thất kim sơn (bảy ngọn núi vàng), xem xét cùng khắp, tuy có những thứ hào quang nhƣng cũng là vật chứ

không phải là ông; lần lần xem đến mây kéo, chim bay, gió động, bụi nổi, cây cối núi sông, cỏ rác, ngƣời vật, đều là vật chứ không phải là ông.

38

Chi 2. Cái thấy không phải là vật.

A Nan, các vật gần xa đó, tuy sai khác nhau, nhƣng đồng do cái thấy của ông thanh tịnh trông thấy, thì các thứ vật kia tự có sai khác mà tính thấy của ông không có sai khác. Cái thấy nhiệm mầu sáng suốt đó thật là tính thấy của ông.

Nếu cái thấy là vật thì ông cũng có thể thấy cái thấy của tôi. Nếu cho rằng đồng thấy sự vật là thấy cái thấy của tôi thì khi tôi không thấy, sao lại không thấy đƣợc cái chỗ không thấy của tôi? Nếu nói rằng thấy cái không thấy thì tự nhiên cái đó không phải là cái tƣớng của cái không thấy; còn nếu không thấy đƣợc chỗ không thấy của tôi, thì cái thấy bản nhiên không phải là vật, làm sao lại không phải là ông?

Chi 3. Vật và ta không thể xen lộn.

Lại nhƣ cái thấy là vật thì đƣơng khi ông thấy vật đó, ông đã thấy đƣợc vật, vật cũng thấy đƣợc ông, thế thì thể tính xen lộn và ông cùng tôi với cả thế gian không thành lập đƣợc.

A Nan, nếu khi ông thấy là chính ông thấy, chứ không phải tôi, thì cái thấy cùng khắp đó không phải là ông thì còn là ai nữa.

Làm sao lại tự nghi cái chân tính của ông. Chân tính của ông, ông không tự nhận lấy, lại chấp lời nói của tôi, mà cầu chứng thật".

Chi 4. Nghi cái thấy có lớn nhỏ đứt nối.

Ông A Nan bạch Phật rằng: Thƣa Thế Tôn, nếu cái tính thấy đó chắc là tôi, chứ không phải ai khác, thì khi tôi cùng Nhƣ Lai xem cung điện quý báo của Tứ thiên vƣơng, xem mặt trời mặt trăng, cái thấy ấy cùng khắp cả cõi Sa bà, khi lui về tịnh xá thì chỉ thấy cảnh vƣờn chùa, đến khi thanh tâm nơi phòng chái thì lại chỉ thấy một chái nhà. Thƣa Thế Tôn, cái thấy nhƣ vậy, bản thể của nó cùng khắp một cõi, nay ở trong phòng thì chỉ thấy một phòng; thế là cái thấy rút lớn thành nhỏ hay là tƣờng nhà chia cắt làm cho đứt đoạn. Nay tôi không biết nghĩa đó thế nào, xin Phật vì tôi từ bi chỉ rõ".

39

Chi 5. Chỉ tiền trần làm ngăn ngại.

Phật bảo ông A Nan: "Tất cả các thứ trong, ngoài, lớn nhỏ của thế gian đều thuộc về tiền trần, không nên nói rằng cái thấy có co có duỗi. Ví nhƣ

trong đồ vuông thì thấy hƣ không vuông; nay tôi hỏi ông: Cái hƣ không vuông thấy đƣợc trong đồ vuông ấy, là nhất định vuông hay không nhất định vuông? Nếu nhất định vuông thì khi thay đồ tròn vào, lẽ ra hƣ

không tròn; nếu không nhất định thì trong đồ vuông, lẽ ra không có hƣ

không vuông. Ông nói không biết nghĩa đó do đâu, nghĩa đó nhƣ vậy, sao còn do đâu đƣợc.

A Nan, nếu muốn nhận đƣợc tính không vuông không tròn, chỉ trừ bỏ

cái vuông của đồ đạc, chứ bản thể hƣ không vốn không vuông, không nên nói rằng lại phải trừ cả cái vuông của hƣ không nữa.

Lại nhƣ lời ông hỏi: Khi vào trong phòng, rút cái thấy làm cho nhỏ lại thì khi ngửa xem mặt trời, há lại kéo cái thấy ngang với mặt trời? Nếu xây tƣờng nhà chia cắt cái thấy làm cho đứt đoạn, thì đến khi xoi một lỗ

nhỏ, sao lại không thấy dấu nối. Nghĩa ấy không đúng.

Chi 6. Khai thị về chuyển đƣợc vật.

Tất cả chúng sinh từ vô thủy đến nay, lầm mình là vật, bỏ mất tâm tính, bị vật xoay chuyển, cho nên trong đó thấy lớn thấy nhỏ. Nếu biết chuyển đƣợc vật thì đồng với Nhƣ Lai, thân tâm đều viên mãn sáng suốt, nơi đạo tràng bất động đó, trên đầu một mảy lông cũng có thể trùm chứa thập phƣơng quốc độ".

40

MỤC III - PHẬT NÊU RA TÍNH THẤY RA NGOÀI CÁC NGHĨA "THỊ" VÀ "PHI THỊ"

("Thị" thì tức là cái thấy; "Phi thị" thì ra ngoài cái thấy).

ĐOẠN I

NGHI TÍNH THẤY HIỆN Ở TRƢỚC MẮT

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, nếu cái thấy đó, chắc là chân tính của tôi thì cái chân tính đó, hiện ở trƣớc mắt tôi; cái thấy đó đã là chân tính của tôi thì thân tâm tôi, hiện nay, lại là vật gì? Mà nay thân tâm ấy thật có phân biệt, còn cái thấy kia thì không phân biệt riêng gì thân tôi. Nếu nó thật là tâm tôi, làm cho tôi hiện nay có thấy, vậy tính thấy ấy đã thật là tôi, còn thân nầy không phải là tôi thì nào khác gì Đức Nhƣ Lai trƣớc kia đã hỏi vặn rằng: "Vật thấy đƣợc tôi". Xin Phật rủ lòng đại từ, chỉ bày cho chỗ chƣa ngộ".

ĐOẠN II

CHỈ RA "KHÔNG CÓ CÁI GÌ TỨC LÀ CÁI THẤY"

Phật bảo ông A Nan: "Nay ông nói rằng: Cái thấy ở trƣớc mắt ông, nghĩa ấy không đúng. Nếu thật ở trƣớc mắt ông và ông thật thấy đƣợc thì cái thấy đó đã có chỗ ở, không phải không chỉ ra đƣợc. Vậy nay tôi cùng ông ngồi trong rừng Kỳ đà, trông khắp rừng, suối với các điện, đƣờng, trên đến mặt trời, mặt trăng, trƣớc đối với sông Hằng. Nay ông hãy ở

trƣớc sƣ tử tọa của tôi, giơ tay chỉ bày trong các tƣớng kia, chỗ râm mát là rừng, cái sáng là mặt trời, ngăn ngại là vách, thông suốt là hƣ không, nhƣ thế cho đến cỏ cây, mảy mún, tuy lớn nhỏ khác nhau, nhƣng đã có hình thì không cái gì là không chỉ đích ra đƣợc. Vậy nếu cái thấy, hiện ở

trƣớc mắt ông thì ông hãy lấy tay chỉ rõ đích xác cái gì là cái thấy. A Nan, ông nên biết, nếu hƣ không là cái thấy, thì hƣ không đã thành cái thấy, còn cái gì mới là hƣ không; nếu vật là cái thấy, thì vật đã là cái thấy, còn cái gì mới là vật. Ông hãy chín chắn chia chẻ trong muôn hiện tƣợng, tách ra cái thấy, chỉ bày cho tôi nhƣ các vật kia, rõ ràng không lầm lẫn".

Ông A Nan bạch: "Nay tôi ở giảng đƣờng nầy, trông xa đến sông Hằng, trên đến mặt trời, mặt trăng, giơ tay chỉ ra, đƣa mắt trông ra, thì những cái chỉ đƣợc đều là vật, chứ không có cái gì là cái thấy. Bạch Thế Tôn, 41

nhƣ lời Phật vừa dạy, chẳng những hàng hữu lậu sơ học Thanh văn nhƣ

chúng tôi, mà cho đến các vị Bồ tát cũng không thể, ở nơi hiện tƣợng muôn vật, chỉ ra cái thấy, rời tất cả vật, riêng có tự tính".

Phật dạy: "Đúng thế, đúng thế".

ĐOẠN III

CHỈ RA KHÔNG CÓ CÁI GÌ RA NGOÀI CÁI THẤY

Phật lại bảo ông A Nan: "Nhƣ lời ông nói: Không có cái thấy, rời tất cả

vật, riêng có tự tính; thì trong tất cả các vật đã chỉ đƣợc, không có cái gì là cái thấy cả. Nay tôi lại bảo ông: Ông cùng Nhƣ Lai ngồi trong rừng Kỳ đà, lại xem rừng vƣờn cho đến mặt trời, mặt trăng, nhiều thứ hình tƣợng khác nhau, trong đó, chắc không có cái thấy mà ông có thể chỉ ra đƣợc. Vậy ông hãy phát minh trong các vật đó, có cái gì ra ngoài cái thấy?"

Ông A Nan bạch: "Thật tôi thấy khắp rừng Kỳ đà nầy, không biết trong đó có cái gì ra ngoài cái thấy. Vì sao? Nếu cái cây ra ngoài cái thấy thì sao lại thấy cây, còn nếu cái cây tức là cái thấy thì sao lại là cây; nhƣ thế

cho đến nếu hƣ không ra ngoài cái thấy, thì sao thấy đƣợc hƣ không, còn nếu hƣ không tức là cái thấy, thì sao lại là hƣ không. Tôi lại suy nghĩ, phát minh chín chắn trong muôn hình tƣợng, thật không có cái gì ra ngoài cái thấy cả".

Phật dạy: "Đúng thế, đúng thế".

42

ĐOẠN IV

NGÀI VĂN THÙ KÍNH XIN PHẬT PHÁT MINH HAI THỨ

Khi ấy trong đại chúng, những vị chƣa chứng quả vô học, nghe Phật dạy nhƣ thế, mờ mịt chẳng biết nghĩa ấy đầu đuôi thế nào, nên đồng thời sợ

hãi, không giữ đƣợc tâm thanh tịnh.

Đức Nhƣ Lai biết đại chúng tâm niệm rối loạn, sinh lòng thƣơng xót, an ủi ông A Nan và cả đại chúng rằng: "Các thiện nam tử, bậc Vô Thƣợng Pháp vƣơng, lời nói chân thật, nhƣ tính Chân Nhƣ mà nói, không lừa không dối, không phải nhƣ bốn thứ luận nghị càn rỡ bất tử của bọn Mạt già lê; ông hãy suy nghĩ cho chín chắn, chớ phụ lòng thƣơng mến của tôi".

Lúc ấy ngài Pháp vƣơng tử Văn Thù sƣ lợi thƣơng xót hàng tứ chúng, ở

trong đại chúng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ chân Phật, chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, đại chúng nầy không ngộ

đƣợc chỗ Đức Nhƣ Lai phát minh ra hai nghĩa "thị" và "phi thị" nơi hai thứ "cái thấy" và "sắc không". Bạch Thế Tôn, nếu những hiện tƣợng sắc không nơi tiền cảnh, tức là cái thấy, thì lẽ ra có chỗ chỉ đƣợc, còn nếu ra ngoài cái thấy, thì lẽ ra không thể thấy đƣợc; mà nay đại chúng không rõ nghĩa ấy do đâu, nên mới kinh sợ, chứ không phải vì trƣớc đây thiện căn ít ỏi; kính mong Đức Nhƣ Lai thƣơng xót, phát minh cho rõ các vật tƣợng ấy và cái thấy ấy vốn là vật gì, mà ở trong đó, lại không có các nghĩa "thị" và "phi thị".

43

ĐOẠN V

CHỈ ĐÍCH TÍNH THẤY KHÔNG CÓ

CÁC NGHĨA "THỊ" VÀ "PHI THỊ"

Phật bảo ngài Văn Thù cùng cả đại chúng rằng: "Thập phƣơng Nhƣ Lai và các vị đại Bồ tát ở trong tự trụ Tam ma điạ, thì cái "thấy", cái "bị

thấy" và các tƣớng hoa đốm hƣ không, vốn không có gì. Cái "thấy" và cái "bị thấy" đó vốn là tâm tính Bồ đề nhiệm mầu trong sạch sáng suốt, làm sao trong đó, lại còn có các nghĩa "thị" và "phi thị"?

Văn Thù, nay tôi hỏi ông: Nhƣ ông đây là Văn Thù, nơi ông lại có cái tức là Văn Thù hay không có Văn thù?

- Bạch Thế Tôn, đúng thế. Tôi đây thật là Văn Thù, nơi tôi không có cái gì tức là Văn Thù, vì sao? Vì nếu có cái ấy, thì thành ra hai Văn Thù, nhƣng tôi hiện nay không phải là không Văn Thù; trong đó thật không có hai tƣớng "thị" và "phi thị".

Phật bảo: "Tính thấy nhiệm mầu sáng suốt với các thứ sắc, không thì cũng nhƣ vậy. Vốn một tâm tính Vô Thƣợng Bồ đề, lầm nhận là sắc, không cùng với nghe, thấy, nhƣ dụi con mắt, thấy có hai mặt trăng, thì mặt trăng nào mới thật là mặt trăng, còn mặt trăng nào lại không phải là mặt trăng. Văn Thù, chỉ có một mặt trăng thật, trong ấy tự không có cái gì thật là mặt trăng hay không phải là mặt trăng. Vậy nên hiện nay, các ông phát minh ra các thứ xem thấy và trần cảnh, đều gọi là vọng tƣởng, không thể ở trong đó, chỉ ra các nghĩa "thị" và "phi thị". Nhƣng do tất cả

đều là tâm tính nhiệm mầu sáng suốt nên có thể làm cho các ông ra ngoài các nghĩa "chỉ đƣợc" và "không chỉ đƣợc".

44

MỤC IV - PHÁ NHỮNG THUYẾT NHÂN DUYÊN TỰ NHIÊN

ĐỂ BÀY TỎ SỰ THẬT NHẬN THẤY TÍNH THẤY

ĐOẠN I

NGHI TÂM TÍNH TỰ NHIÊN NHƢ THẦN NGÃ

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, thật nhƣ lời Pháp vƣơng dạy, tâm tính cùng khắp thập phƣơng thế giới, yên lặng thƣờng trụ, không có sinh diệt; điều ấy so với thuyết ông Phạm chi Sa tỳ ca la ngày xƣa nói về minh đế, hay các thuyết ngoại đạo nhƣ bọn Đầu hói nói có chân ngã cùng khắp mƣời phƣơng, khác nhau thế nào? Ở núi Lăng già, Đức Thế Tôn đã từng, vì các ông Đại Huệ, chỉ dạy rằng: Bọn ngoại đạo kia thƣờng nói tự nhiên, còn Phật nói nhân duyên, không phải cảnh giới của bọn kia. Nay tôi xét cái tâm tính đó tự nhiên, không phải sinh, không phải diệt, xa rời tất cả các điều trái ngƣợc, luống dối, giống nhƣ không phải là nhân duyên, cũng không phải là cái tự nhiên của bọn kia. Xin Phật khai thị thế nào, cho chúng tôi khỏi mắc tà kiến và đƣợc tâm tính trong sạch nhiệm mầu sáng suốt".

ĐOẠN II

CHỈ RA KHÔNG PHẢI LÀ TỰ NHIÊN

Phật bảo ông A Nan: "Nay tôi phƣơng tiện chỉ bày, chân thật bảo ông nhƣ vậy, ông còn chƣa ngộ, lại lầm là tự nhiên. A Nan, nếu chắc là tự

nhiên, tự phải chỉ rõ thể tính tự nhiên. Ông hãy xét cái tính thấy kia lấy cái gì làm tự thể. Cái thấy đó lại là lấy cái sáng làm tự thể, lấy cái tối làm tự thể, lấy hƣ không làm tự thể hay lấy ngăn bịt làm tự thể. A Nan, nếu lấy cái sáng làm tự thể thì lẽ ra không thấy đƣợc tối, nếu lấy hƣ

không làm tự thể thì lẽ ra không thấy đƣợc ngăn bịt, nhƣ vậy cho đến lấy các tƣớng tối mà làm tự thể thì đến khi sáng, tính thấy đã diệt mất rồi, làm sao còn thấy đƣợc sáng ?"

45

ĐOẠN III

NGHI LÀ NHÂN DUYÊN

Ông A Nan bạch: "Chắc cái tính thấy ấy không phải là tự nhiên, thì nay tôi phát minh đƣợc, nó do nhân duyên mà sinh; nhƣng tâm còn chƣa rõ, xin hỏi Đức Nhƣ Lai, nghĩa lý thế nào cho hợp với tính nhân duyên".

ĐOẠN IV

CHỈ RA TÍNH THẤY KHÔNG PHẢI LÀ NHÂN DUYÊN

VÀ KẾT LUẬN TÍNH THẤY RỜI CÁC DANH TƢỚNG

Phật dạy: "Ông nói nhân duyên, tôi lại hỏi ông: Nay ông do nhân duyên mà có thấy; tính thấy hiện trƣớc đó, vậy tính thấy, ấy lại là nhân cái sáng mà có thấy, nhân cái tối mà có thấy, nhân hƣ không mà có thấy hay nhân ngăn bịt mà có thấy? A Nan, nếu tính thấy nhân cái sáng mà có, thì lẽ ra không thấy đƣợc tối, còn nhƣ nhân cái tối mà có, thì lẽ ra không đƣợc sáng; nhƣ vậy cho đến nhân hƣ không, nhân ngăn bịt, thì cũng đồng nhƣ

nhân cái sáng và cái tối. Lại nữa, A Nan, cái thấy ấy lại là nƣơng cái sáng mà có thấy, nƣơng cái tối mà có thấy, nƣơng hƣ không mà có thấy hay là nƣơng ngăn bịt mà có thấy? A Nan, nếu nƣơng hƣ không mà có thấy, thì lẽ ra không thấy đƣợc ngăn bịt; nếu nƣơng ngăn bịt mà có thấy, thì lẽ ra không thấy đƣợc hƣ không; nhƣ vậy cho đến nƣơng cái sáng, nƣơng cái tối cũng đồng nhƣ nƣơng hƣ không, nƣơng ngăn bịt. Nên biết tính thấy nhƣ vậy, không phải nhân, không phải duyên, không phải tự

nhiên, cũng không phải không tự nhiên, không có nghĩa "không phải"

hay "không không phải", không có nghĩa "tức là" hay "không tức là", rời hết tất cả các tƣớng, tức là tất cả sự vật; làm sao trong ấy, ông lại định đem các danh tƣớng hí luận thế gian mà phân biệt cho đƣợc. Thế cũng nhƣ lấy bàn tay, nắm bắt hƣ không, chỉ thêm nhọc sức, chứ làm sao hƣ

không lại để cho ông nắm bắt".

46

ĐOẠN V

LẠI NGHI NHÂN DUYÊN

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, chắc cái tâm tính ấy, không phải nhân duyên, thế sao Đức Thế Tôn lại thƣờng chỉ dạy cho các hàng tỷ khƣu rằng: Tính thấy có bốn thứ nhân duyên, nghĩa là nhân hƣ không, nhân ánh sáng, nhân cái tâm và nhân con mắt. Nghĩa đó thế nào?

ĐOẠN VI

PHẬT LẠI BÁC NHÂN DUYÊN, TỰ NHIÊN ĐỂ

NÊU RA TÍNH THẤY RỜI CẢ BỐN TƢỚNG

Phật bảo: A Nan, tôi nói nhƣ thế là nói về các tƣớng nhân duyên thế

gian, đó không phải là đệ nhất nghĩa. A Nan, tôi lại hỏi ông: Các ngƣời thế gian nói: Tôi thấy đƣợc, thì thế nào, họ gọi là thấy, còn thế nào, họ

gọi là không thấy?"

Ông A Nan bạch: Ngƣời đời nhân ánh sáng mặt trời, mặt trăng và đèn, thấy các hình tƣớng, thì gọi là thấy, còn nếu không có ba thứ ánh sáng đó, thì không thể thấy đƣợc."

- A Nan, nếu khi không sáng mà gọi là không thấy, thì lẽ ra không thấy đƣợc tối; nếu đã thấy đƣợc tối, thì khi đó, chỉ là không sáng, chứ đâu phải là không thấy. A Nan, nếu trong lúc tối, vì không thấy sáng mà gọi là không thấy; vậy nay, trong lúc sáng, không thấy cái tối, thì lại cũng phải gọi là không thấy; thế thì cả hai lúc sáng, tối, cũng đều gọi là không thấy cả. Còn nếu nhƣ hai cái sáng và tối tự lấn át nhau, chứ không phải trong đó, tính thấy của ông tạm thời không có; thế thì biết cả hai lúc đều gọi là thấy, chứ sao lại gọi là không thấy. A Nan, vì vậy ông nên biết rằng: Trong lúc thấy sáng, cái thấy không phải là cái sáng, trong lúc thấy tối, cái thấy không phải là cái tối, trong lúc thấy hƣ không, cái thấy không phải là hƣ không, trong lúc thấy ngăn bịt, cái thấy không phải là ngăn bịt.

47

ĐOẠN VII

CHỈ THẲNG SỰ THẬT NHẬN THẤY TÍNH THẤY

"Bốn nghĩa đó đã thành lập rồi, ông lại nên biết: Khi nhận thấy tính thấy thì tính thấy không phải là cái thấy. Tính thấy còn rời cả cái thấy và cái thấy không thể đến nơi tính thấy đƣợc; làm sao, ông còn nói đến những nhân duyên, tự nhiên và tƣớng hòa hợp? Bọn Thanh văn ông hẹp hòi không biết, không thông suốt đƣợc sự thật thanh tịnh, nay tôi chỉ dạy cho ông, ông nên khéo suy nghĩ, không đƣợc trễ nải trên đƣờng Bồ đề

nhiệm mầu".

MỤC V - CHỈ RA CÁI NHẬN THỨC SAI LẦM

ĐỂ BÀY TỎ THỂ TÍNH CHÂN THẬT

ĐOẠN I

XIN CHỈ DẠY CÁI NGHĨA: NHẬN THẤY

TÍNH THẤY KHÔNG PHẢI LÀ CÁI THẤY

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, nhƣ Đức Thế Tôn, vì bọn chúng tôi, chỉ dạy về nhân duyên, tự nhiên các tƣớng hòa hợp và không hòa hợp, tâm tôi còn chƣa khai ngộ; nay lại nghe Phật dạy "nhận thấy tính thấy không phải là cái thấy" thì càng thêm lúng túng, cúi xin Phật thƣơng xót, bố thí cho con mắt đại trí tuệ, chỉ bày cho chúng tôi tâm tính trong sạch sáng suốt". Ông A Nan nói nhƣ vậy rồi, khóc lóc đỉnh lễ, vâng nghe thánh chỉ của Phật.

ĐOẠN II

TRƢỚC KHI DẠY PHÉP TỔNG TRÌ,

DẶN BẢO PHẢI NGHE CHO CHÍN CHẮN

Khi bấy giờ. Đức Thế Tôn thƣơng xót ông A Nan và cả đại chúng, định sẽ chỉ dạy phép đại tổng trì là con đƣờng tu hành nhiệm mầu các Pháp Tam ma đề, bảo ông A Nan rằng: "Ông tuy nhớ lâu, chỉ thêm phần học rộng, nhƣng nơi vi mật quán chiếu Xa ma tha, tâm còn chƣa rõ. Nay ông hãy nghe cho chín chắn, tôi sẽ vì ông phân tích chỉ bày, đồng thời cũng khiến cho những kẻ hữu lậu tƣơng lai đƣợc quả Bồ đề.

48

ĐOẠN III

CHỈ RA HAI THỨ NHẬN THỨC SAI LẦM

Chi 1. Chỉ ra hai thứ sai lầm

A Nan, tất cả chúng sinh luân hồi trong thế gian đều do hai nhận thức sai lầm, phân biệt trái ngƣợc, chính nơi tâm tính mà phát sinh, chính theo nghiệp báo mà xoay vần. Hai nhận thức ấy là gì? Một là nhận thức sai lầm nghiệp riêng của chúng sinh, hai là nhận thức sai lầm nghiệp chung của chúng sinh.

Chi 2. – Nhận thức sai lầm nghiệp riêng.

Thế nào gọi là nhận thức sai lầm nghiệp riêng? A Nan, nhƣ ngƣời thế

gian, con mắt bị bệnh lòa thì ban đêm trông ngọn đèn, riêng có thấy bóng tròn ngũ sắc bao phủ. Ý ông nghĩ thế nào? Cái bóng tròn hiện ra nơi ngọn đèn, đó, là sắc của ngọn đèn hay là sắc của cái thấy? A Nan, nếu nhƣ là cái sắc của ngọn đèn, thì sao những ngƣời không lòa lại không cùng thấy, mà chỉ có ngƣời lòa mới thấy bóng tròn. Nếu nhƣ là sắc của cái thấy, thì cái thấy đã thành sắc rồi, còn cái ngƣời lòa kia thấy đƣợc bóng tròn thì gọi là cái gì?

Lại nữa, A Nan, nếu cái bóng tròn kia ngoài ngọn đèn, riêng mình tự có, thì lẽ ra khi trông qua bình phong, bức màn, bàn trà, ghế ngồi, đều có bóng tròn hiện ra; còn nếu ngoài cái thấy, bóng tròn, riêng mình tự có, thì lẽ ra không thể thấy đƣợc, làm sao ngƣời lòa lại thấy bóng tròn. Vậy nên biết rằng: Sắc thật ở nơi ngọn đèn, cái thấy bị bệnh làm ra có bóng tròn. Cả cái bóng tròn và cái thấy bóng tròn đều là bệnh lòa. Nhận thấy đƣợc bệnh lòa thì cái nhận thấy đó không phải là bệnh; rốt cuộc không nên nói rằng bóng tròn là ngọn đèn hay là cái thấy, trong đó còn có bệnh lòa không phải ngọn đèn, không phải cái thấy. Ví nhƣ mặt trăng thứ hai, không phải thật thể mặt trăng và cũng không phải là cái bóng của mặt trăng. Vì sao? Vì thấy có mặt trăng thứ hai là do dụi mắt mà thành ra vậy. Các ngƣời có trí, không nên bảo rằng mặt trăng dụi mắt mà thành ra đó, là hình tƣớng hay không phải là hình tƣớng, là ra ngoài cái thấy hay không ra ngoài cái thấy. Bóng tròn cũng nhƣ vậy, nó do bệnh lòa mắt mà thành; nay dầu muốn gọi cái gì là ngọn đèn hay là cái thấy cũng không đƣợc, huống nữa, còn phân biệt là không phải nhọn đèn hay không phải là cái thấy!

49

Chi 3. Nhận thức sai lầm nghiệp chung.

Thế nào gọi là nhận thức sai lầm nghiệp chung?

A Nan, cõi Diệm phù đề này, trừ nƣớc biển cả ra, trong đó đất bằng có 3.000 châu, châu lớn chính giữa, bao quát từ Đông sang Tây, có đến 2.300 nƣớc lớn. Còn các châu nhỏ khác ở trong các biển, trong đó có châu đến 200, 300 nƣớc hoặc có một chục, hai chục, cho đến 30, 40, 50, nƣớc. A Nan, nếu ở trong đó có một châu nhỏ, chỉ có hai nƣớc, mà riêng ngƣời trong một nƣớc đồng cảm ác duyên, thì chúng sinh trong nƣớc đó thấy tất cả những cảnh giới không tốt; hoặc thấy hai mặt trời, hoặc thấy hai mặt trăng, cho đến thấy nhiều ác tƣớng khác, nhƣ vựng, thích, bội, quyết, tuệ, bột, phi, lƣu, phụ nhĩ, hồng nghê; chỉ nƣớc đó thấy, còn chúng sinh nƣớc bên kia, thì vốn không thấy và cũng không nghe.

ĐOẠN IV

SO SÁNH CÁI THẤY HIỆN TIỀN ĐỂ CHỈ RÕ Ý NGHĨA:

"NHẬN THẤY TÍNH THẤY KHÔNG PHẢI LÀ CÁI THẤY" XA RỜI TƢỚNG HÒA HỢP, VIÊN MÃN ĐẠO BỒ ĐỀ.

Chi 1. Dùng nhận thức nghiệp riêng để chỉ rõ thế nào là nhận thấy tính thấy.

"A Nan, tôi nay đem hai việc đó, lui tới kết hợp mà chỉ rõ.

A Nan, nhƣ cái nhận thức sai lầm nghiệp riêng của chúng sinh kia, thấy nơi ngọn đèn hiện ra bóng tròn, tuy giống nhƣ tiền cảnh, nhƣng rốt cuộc là do bệnh lòa của ngƣời ấy tạo thành. Lòa là bệnh của cái thấy, không phải do sắc tƣớng tạo ra; song ngƣời nhận thấy đƣợc bệnh lòa vẫn không có lỗi lầm gì về cái thấy cả.

So sánh với hiện nay, ông dùng con mắt xem thấy núi sông, cõi nƣớc và các chúng sinh, đều là do bệnh thấy vô thủy tạo thành. Cái thấy và cái bị

thấy duyên nhau, hình nhƣ hiện ra tiền cảnh, thật chất vốn là bệnh lòa, năng kiến sở kiến của tâm tính mà thôi.

Giác ngộ rằng thấy nhƣ thế tức là bệnh lòa, thì cái tâm giác ngộ đó nhận 50

thức không lòa. Giác ngộ thấy nhƣ thế là bệnh lòa, thì cái giác ngộ đó không phải trong phạm vi bệnh lòa; đó thật là nhận thấy tính thấy, sao còn gọi là thấy, nghe, hay, biết.

Vậy nên nay ông thấy tôi cùng ông và thập loại chúng sinh trong thế

gian đều là thấy lòa, chứ không phải là thấy đƣợc cái bị bệnh lòa. Cái tính thấy chân thật kia, vốn ra ngoài bệnh lòa, cho nên không gọi là cái thấy.

Chi 2. Lấy nghiệp chung so với nghiệp riêng đi đến nhận rõ sự thật mƣời phƣơng.

A Nan, nhƣ lấy nhận thức sai lầm nghiệp chung kia của chúng sinh, so với nhận thức sai lầm nghiệp riêng của một ngƣời, thì một ngƣời đau mắt cũng đồng nhƣ cả một nƣớc kia; ngƣời đau mắt thấy bóng tròn là do bệnh lòa giả dối sinh ra; còn trong một nƣớc kia, hiện ra các thứ không tốt là do ác duyên nghiệp chung của chúng sinh tạo nên; cả hai đều do nhận thức sai lầm vô thủy giả dối sinh ra. Tỷ lệ với 3000 châu, với bốn biển lớn trong cõi Diêm phù đề, với thế giới Sa bà cho đến nƣớc hữu lậu và các chúng sinh trong mƣời phƣơng, đồng là nơi tâm tính nhiệm mầu sáng suốt, các bệnh duyên thấy, nghe, hay, biết, sai lầm, hòa hợp giả dối sinh ra, hòa hợp giả dối diệt mất. Nếu xa rời đƣợc các bệnh duyên hòa hợp và không hòa hợp thì cũng diệt trừ đƣợc các nguyên nhân chết sống, đầu đủ tính Bồ đề không sinh diệt, bản tâm thanh tịnh, bản giác thƣờng an trụ.

Chi 3. Phá xích nghĩa hòa hợp.

A Nan, ông tuy đã ngộ tâm tính nhiệm mầu sáng suốt, vốn không phải nhân duyên, không phải tự nhiên, nhƣng còn chƣa rõ tâm tính nhƣ vậy không phải hòa hợp mà sinh, cũng không phải không hòa hợp.

A Nan, nay tôi lại lấy nơi tiền trần hỏi ông, ông còn đem tất cả những tính nhân duyên hòa hợp của tƣ tƣởng sai lầm thế gian mà tự nghi ngờ

rằng chứng tâm Bồ đề cũng do hòa hợp mà phát khởi. Thì hiện nay, cái thấy của ông lại là hòa với cái sáng, hòa với cái tối, hòa với cái thông suốt hay hòa với cái ngăn bịt? Nếu hòa với cái sáng thì ông đang thấy sáng, cái sáng hiện đó, vậy chỗ nào xen lộn với cái thấy? Cái thấy cái 51

sáng có thể nhận rõ, còn hình trạng xen lộn, thì nhƣ thế nào? Nếu cái sáng ra ngoài cái thấy, thì làm sao thấy đƣợc sáng? Còn nếu cái sáng tức là cái thấy, thì làm sao lại thấy đƣợc cái thấy? Nhƣ cái thấy cùng khắp, thì còn chỗ nào hòa đƣợc với cái sáng, còn nhƣ cái sáng cùng khắp, thì lẽ ra không hòa đƣợc với cái thấy. Cái thấy đã khác với cái sáng thì khi xen lộn vào, tất phải làm mất tính cách của cái sáng. Cái thấy xen vào, làm mất tính cách của cái sáng mà nói hòa với cái sáng là không đúng nghĩa. Đối với cái tối, cái thông suốt và cái ngăn bịt thì cũng nhƣ vậy.

Lại nữa, A Nan, hiện nay cái thấy nhiệm mầu sáng suốt của ông lại là hợp với cái sáng, hợp với cái tối, hợp với cái thông suốt hay hợp với cái ngăn bịt? Nếu hợp với cái sáng thì đến khi tối, cái sáng đã mất rồi, cái thấy đó đã không hợp với cái tối, làm sao thấy đƣợc cái tối? Nếu khi thấy tôi mà không hợp với cái tối thì lẽ ra khi hợp với cái sáng, không thấy đƣợc cái sáng; mà đã không thấy đƣợc sáng thì làm sao họp với cái sáng và rõ biết cái sáng không phải là tối. Đối với cái tối, cái thông suốt, cái ngăn bịt thì cũng nhƣ vậy".

Chi 4. Phá xích nghĩa không hòa hợp.

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, nhƣ chỗ tôi suy nghĩ, cái tâm tính ấy đối với các trần cảnh và các tâm niệm nhớ nghĩ, không hòa hợp chăng?"

Phật dạy: "Nay ông lại nói tâm tính không hòa hợp thì tôi lại hỏi ông: Cái tính thấy gọi là không hòa hợp đó, lại là không hòa với cái sáng, không hòa với cái tối, không hòa với cái thông suốt, hay không hòa với cái ngăn bịt?

Nếu không hòa với cái sáng, thì giữa cái thấy và cái sáng phải có ranh giới. Ông nay hãy xét cho kỹ: Chỗ nào là cái sáng, chỗ nào là cái thấy.

Nơi cái thấy và nơi cái sáng, thì lấy từ đâu làm ranh giới. A Nan, nếu bên cái sáng, chắc không có cái thấy, thì hai cái không đến với nhau, cái thấy tự nhiên không biết đƣợc cái sáng ở đâu, làm sao mà thành lập đƣợc ranh giới. Đối với cái tối, cái thông suốt, cái ngăn bịt thì cũng nhƣ

vậy.

52

Lại cái thấy, gọi là không hòa hợp đó, là không hợp với cái sáng, không hợp với cái tối, không hợp với cái thông suốt hay không hợp với cái ngăn bịt?

Nếu không hợp với cái sáng, thì cái thấy với cái sáng, tính trái ngƣợc nhau, nhƣ cái nghe với cái sáng, không đụng chạm gì với nhau cả; thế

thì, cái thấy còn không biết cái sáng ở đâu, làm sao phát minh đƣợc những lẽ hợp hay không hợp? Đối với cái tối, cái thông suốt, cái ngăn bịt thì cũng nhƣ vậy.

MỤC VI - TÓM THU BỐN KHOA VÀ BẢY ĐẠI

VỀ NHƢ LAI TẠNG ĐỂ PHÁT KHỞI CHỖ CHÂN NGỘ

ĐOẠN I - TÓM THU

"A Nan, ông còn chƣa rõ tất cả các tƣớng huyễn hóa nơi tiền trần, chính nơi tâm mà sinh ra, rồi theo nơi tâm mà diệt mất. Cái huyễn hóa giả dối gọi là tƣớng, mà cái tính chính là tâm tính nhiệm mầu sáng suốt; nhƣ

vậy, cho đến 5 ấm, 6 nhập, 12 xứ và 18 giới, nhân duyên hòa hợp giả dối có sinh ra, nhân duyên chia lìa giả dối gọi rằng diệt; mà không biết rằng sinh, diệt, đi, lại đều vốn là tính chân nhƣ cùng khắp, không lay động, nhiệm mầu, sáng suốt, thƣờng trụ của Nhƣ Lai tạng. Trong tâm tính chân thƣờng đó, cầu cho ra những cái đi, lại, mê, ngộ, sống, chết, hẳn không thể đƣợc.

ĐOẠN II

THU NĂM ẤM LÀ SẮC, THỌ, TƢỞNG, HÀNH, THỨC

Chi I. Thu sắc ấm.

"A Nan, làm sao 5 ấm vốn là tính chân nhƣ nhiệm mầu của Nhƣ Lai tạng. A Nan, ví nhƣ có ngƣời đem con mắt trong sạch, xem hƣ không trong sáng, chỉ thấy một hƣ không trong sáng, hẳn không thấy gì. Ngƣời kia, không lý do gì, lại bắt con mắt không lay động; ngó chăm mãi, phát ra mỏi mệt thì ở giữa hƣ không, riêng thấy có hoa đốm lăng xăng và có tất cả những tƣớng giả dối lộn xộn; nên biết sắc ấm cũng lại nhƣ vậy.

53

A Nan, các hoa đốm lăng xăng ấy, không phải từ hƣ không mà đến, không phải từ con mắt mà ra. Thật vậy, A Nan, nếu từ hƣ không mà đến, thì đã từ hƣ không mà đến, rồi phải trở vào hƣ không; mà đã có ra có vào, thì không phải là hƣ không nữa. Hƣ không, nếu lại không phải là hƣ

không, thì tự nhiên không thể dung nạp hoa đốm sinh diệt trong ấy, nhƣ

thân thể ông A Nan, không dung nạp đƣợc một ông A Nan nữa.

Nếu, hoa đốm từ con mắt mà ra, thì đã từ con mắt mà ra, rồi phải trở vào con mắt; lại cái tính hoa đốm ấy đã từ con mắt mà ra, thì lẽ ra phải có thấy. Nếu nhƣ có thấy thì khi đi ra, đã làm hoa đốm giữa hƣ không, đến khi xoay về, phải thấy đƣợc con mắt. Nếu không có thấy, thì khi đi ra đã làm mờ hƣ không, đến khi trở về phải làm mờ con mắt. Lại nhƣ thế, khi thấy hoa đốm, lẽ ra con mắt không mờ, làm sao, chỉ khi thấy hƣ không trong suốt, thì mới gọi là con mắt trong sáng? Vậy nên biết rằng sắc ấm là giả dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 2. Thu Thọ ấm.

A Nan, ví nhƣ có ngƣời tay chân yên ổn, trăm vóc điều hòa, bỗng nhƣ

quên mình, không có gì là trái là thuận; ngƣời ấy không lý do gì, lấy hai bàn tay xoa nhau giữa hƣ không, thì nơi hai bàn tay giả dối sinh ra những cảm xúc trơn, rít, lạnh, nóng. Nên biết thọ ấm cũng lại nhƣ vậy.

A Nan, các cảm xúc giả dối kia, không phải từ hƣ không mà đến, không phải từ bàn tay mà ra. Thật vậy, A Nan, nếu từ hƣ không mà đến, thì đã sinh cảm xúc nơi bàn tay, sao lại không sinh cảm xúc nơi thân thể, không lẽ hƣ không lại biết lựa chỗ sinh ra cảm xúc. Nếu nhƣ từ bàn tay mà ra, thì lẽ ra không cần hai bàn tay phải hợp lại. Lại đã từ bàn tay mà ra, thì khi bàn tay hợp lại, biết có cảm xúc, đến khi bàn tay rời ra, thì cảm xúc phải chạy vào và xƣơng tủy cánh tay, lẽ ra phải biết đƣờng vào của cảm xúc; rồi lại phải có tâm hay biết, biết ra, biết vào, và phải có một vật đi lại trong thân, sao lại phải chờ đến hai tay hợp lại mới gọi là cảm xúc.Vậy nên biết rằng thọ ấm là giả dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

54

Chi 3. Thu tƣởng ấm

A Nan, ví nhƣ có ngƣời, khi nghe nói đến quả mơ chua thì trong miệng có nƣớc bọt chảy ra; khi nghĩ đến đứng trên dốc cao thì lòng bàn chân ghê rợn. Nên biết tƣởng ấm cũng lại nhƣ vậy.

A Nan, câu chuyện mơ chua nhƣ thế, không phải do quả mơ sinh ra, không phải do cái miệng mà vào. Thật vậy, A Nan, nếu do quả mơ sinh ra, thì quả mơ tự nói lấy, sao phải đợi ngƣời ta nói; nếu do cái miệng mà vào, thì lẽ ra cái miệng tự nghe lấy, cần gì đến lỗ tai; nếu riêng mình lỗ

tai nghe, thì nƣớc bọt kia, sao không từ lỗ tai chảy ra. Câu chuyện nghĩ

đến đứng trên dốc cao cũng giống nhƣ vậy. Vậy nên biết rằng tƣởng ấm là giả dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 4. Thu hành ấm.

A Nan, ví nhƣ dòng nƣớc dốc, sóng mòi nối nhau, lớp trƣớc lớp sau, không vƣợt khỏi nhau. Nên biết hành ấm cũng lại nhƣ vậy.

A Nan, dòng nƣớc nhƣ vậy không nhân hƣ không mà sinh, không nhân nƣớc mà có, không phải tính nƣớc, cũng không ra ngoài hƣ không và nƣớc. Thật vậy, A Nan, nếu nhân hƣ không mà sinh, thì cả thập phƣơng hƣ không vô cùng tận, phải thành dòng nƣớc vô cùng tận và tự nhiên thế

giới đều bị chìm đắm cả. Nếu nhân nƣớc mà có, thì dòng nƣớc dốc ấy bản tính lẽ ra không phải là nƣớc nữa và hiện nay, đã có thể chỉ ra hai tƣớng của nƣớc và của dòng nƣớc khác nhau. Nếu dòng nƣớc dốc tức là tính nƣớc thì khi nƣớc đứng lại, lẽ ra không phải là nƣớc nữa; nếu ra ngoài hƣ không và nƣớc thì không có cái gì ở ngoài hƣ không và, ngoài nƣớc ra, không thể có dòng nƣớc. Vậy nên biết rằng hành ấm là giả dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 5. Thu thức ấm.

A Nan, ví nhƣ có ngƣời lấy bình tần già, bịt cả hai lỗ, rồi vác đầy bình hƣ không, đi xa nghìn dặm, đem cho nƣớc khác. Nên biết thức ấm cũng lại nhƣ vậy.

55

A Nan, cái hƣ không đó, không phải đến từ phƣơng kia, cũng không phải đƣa vào phƣơng nầy. Thật vậy, A Nan, nếu đến từ phƣơng kia, thì trong cái bình đã đựng hƣ không đem đi, ở chỗ cũ cái bình phải thiếu hƣ

không; nếu đƣa vào phƣơng nầy, thì khi mở miệng bình trút ra, phải thấy hƣ không ra. Vậy nên biết rằng thức ấm là giả dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

QUYỂN BA

ĐOẠN III

THU 6 NHẬP: NHÃN NHẬP, NHĨ NHẬP, TỶ NHẬP,

THIỆT NHẬP, THÂN NHẬP VÀ Ý NHẬP

Chi 1. Thu nhãn nhập.

"Lại nữa, A Nan, vì sao bản tính của 6 nhập, vốn là tính chân nhƣ nhiệm mầu của Nhƣ Lai tạng? A Nan, tức nơi tròng con mắt kia, ngó chăm phát ra mỏi mệt, thì cả cái thấy và cái mỏi mệt đó đều là thể tính Bồ đề chăm chú phát ra tƣớng mỏi mệt.

Nhân nơi hai thứ vọng trần sáng và tối, phát ra cái thấy bên trong, thu nạp các trần tƣớng ấy gọi là tính thấy; cái thấy đó rời hai trần sáng và tối kia, rốt ráo không có tự thể. Thật vậy, A Nan, ông nên biết cái thấy đó không phải từ nơi sáng, nơi tối mà đến, không phải từ nơi con mắt mà ra, cũng không phải do cái hƣ không mà sinh. Ví cớ sao ? Nếu từ cái sáng mà đến, thì khi tối đã theo cái sáng mà diệt, lẽ ra không thấy đƣợc tối.

Nếu từ cái tối mà đến, thì khi sáng phải theo cái tối mà diệt, lẽ ra không thấy đƣợc sáng. Nếu do con mắt mà sinh, hẳn không có sáng, có tối, thì cái thấy nhƣ vậy vốn không tự tính. Nếu do hƣ không mà ra, thì ngó trƣớc thấy các trần tƣợng, xoay về phải thấy con mắt; lại hƣ không tự

thấy, nào có dính gì chỗ thu nạp của ông. Vậy nên biết rằng nhãn nhập là luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

56

Chi 2. Thu nhĩ nhập.

"A Nan, ví nhƣ ngƣời lấy hai ngón tay bịt chặt hai lỗ tai, do lỗ tai mỏi mệt, trong đầu hóa ra có tiếng; cả cái nghe cùng cái mỏi mệt đồng là thể

tính Bồ đề chăm chú phát ra tƣớng mỏi mệt.

Nhân nơi hai thứ vọng trần động và tĩnh, phát ra cái nghe ở trong, thu nạp cái trần tƣợng đó, gọi là tính nghe. Tính nghe ấy rời hai trần động, tĩnh kia, rốt ráo không có tự thể. Thật vậy, A Nan, ông nên biết, cái nghe đó không phải từ nơi động, nơi tĩnh mà đến, không phải từ nơi lỗ tai mà ra, không phải do hƣ không mà sinh. VÌ cớ sao? Nếu cái nghe kia từ nơi tĩnh mà đến, thì khi động phải theo cái tĩnh mà diệt, lẽ ra không nghe đƣợc động. Nếu từ nơi động mà đến, thì khi tĩnh sẽ theo cái động mà diệt, lẽ ra không biết đƣợc tĩnh. Nếu do lỗ tai mà sinh, hẳn không có động, có tĩnh, thì cái nghe nhƣ vậy vốn không tự tính. Nếu do hƣ không mà ra, thì đã có tính nghe, chắc không phải là hƣ không nữa; lại hƣ

không tự nghe, nào có dính gì chỗ thu nạp của ông. Vậy nên biết rằng nhĩ nhập là luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 3. Thu tỷ nhập.

"A Nan, ví nhƣ có ngƣời bịt gấp hai lỗ mũi, bịt lâu thành ra mỏi mệt thì ở trong lỗ mũi, nghe có cảm xúc lạnh; nhân những cảm xúc nhƣ thế, mà phân biệt đƣợc là thông, là ngăn bịt, là rỗng, là đặc, cho đến các mùi thơm, thối; cả cái ngửi cùng cái mỏi mệt đồng là thể tính Bồ đề chăm chú phát ra tƣớng mỏi mệt.

Nhân nơi hai thứ vọng trần thông và bịt, phát ra cái ngửi ở trong, thu nạp các trần tƣợng đó gọi là tính biết ngửi. Cái ngửi đó rời hai trần thông và bịt kia, rốt ráo không có tự thể. Nên biết cái ngửi đó, không phải từ cái thông, cái bịt mà đến, không phải từ nơi lỗ mũi mà ra, cũng không phải do hƣ không mà sinh. Vì cớ sao? Nếu từ cái thông mà đến, thì khi bịt, cái ngửi đã mất rồi, làm sao mà biết đƣợc bịt; nếu nhân cái bịt mà có, thì khi thông, không còn cái ngửi, làm sao biết đƣợc các mùi thơm, thối.

Nếu từ lỗ mũi sinh ra, hẳn không có cái thông, cái bịt, thì cái ngửi nhƣ

vậy vốn không tự tính. Nếu do hƣ không mà ra, thì cái ngửi đó, phải xoay lại ngửi lỗ mũi của ông; lại hƣ không tự ngửi, nào có dính gì chỗ

thu nạp của ông. Vậy nên biết rằng tỷ nhập là luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

57

Chi 4. Thu thiệt nhập.

"A Nan, ví nhƣ có ngƣời dùng lƣỡi liếm mép, liếm mãi sinh ra mỏi mệt.

Nếu ngƣời đó có bệnh thì có vị đắng. Còn ngƣời không có bệnh thì có chút vị ngọt. Do những cảm xúc ngọt, đắng, mà bày tỏ cái tính nếm; còn khi không động thì thƣờng có tính nhạt. Cả cái nếm và cái mỏi mệt đồng là thể tính Bồ đề chăm chú phát ra tƣớng mỏi mệt.

Nhân nơi hai thứ vọng trần nhạt và ngọt, đắng, phát cái nếm ở trong, thu nạp các trần tƣợng đó, gọi là tính biết nếm. Tính biết nếm ấy rời hai trần nhạt và ngọt, đắng kia, rốt ráo không có tự thể. Thật vậy, A Nan, ông nên biết rằng cái biết đắng, biết nhạt nhƣ vậy, không phải từ vị ngọt, đắng mà đến, không phải nhân tính nhạt mà có, không phải từ nơi lƣỡi mà ra, cũng không phải do hƣ không mà sinh. Vì cớ sao? Nếu từ các vị

ngọt đắng mà đến, thì khi nhạt, cái biết nếm đã diệt rồi, làm sao biết đƣợc nhạt; nếu từ cái nhạt mà ra thì khi ngọt, cái nếm đã mất rồi, làm sao biết đƣợc vị ngọt, đắng. Nếu do cái lƣỡi sinh ra, hẳn không có những vị ngọt, đắng và nhạt, thì cái biết nếm ấy vốn không tự tính. Nếu do hƣ

không mà ra, thì hƣ không tự nếm, chứ không phải lƣỡi ông nếm; lại hƣ

không tự biết, nào có dính gì đến chỗ thu nạp của ông. Vậy nên biết rằng thiệt nhập là luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 5. Thu thân nhập.

"A Nan, ví dụ nhƣ có ngƣời dùng bàn tay lạnh chạm bàn tay nóng, nếu thế bên lạnh nhiều hơn, thì bên nóng cũng thành lạnh theo, nếu thế bên nóng nhiều hơn, thì bên lạnh cũng thành ra nóng; rồi nhƣ vậy, do cái cảm xúc nhận biết trong lúc hợp lại mà rõ sự nhận biết lúc rời ra. Nếu cái thế chênh lệch hiện thành giữa nóng và lạnh, thì nhân đó phát ra mỏi mệt mà có cảm xúc. Cả cái biết cảm xúc cùng cái mỏi mệt đồng là thể

tính Bồ đề chăm chú phát ra tƣớng mỏi mệt.

Nhân nơi hai vọng trần ly và hợp, phát ra cái hay biết ở trong, thu nạp các trần tƣợng đó, gọi là cái biết cảm xúc. Cái biết nhƣ thế, rời hai trần ly và hợp, trái và thuận kia, rốt ráo không có tự thể; thật vậy, A Nan, ông nên biết cái cảm xúc đó, không phải từ cái ly, cái hợp mà tới, không phải từ cái trái, cái thuận mà có, không phải do nơi thân thể mà ra, cũng 58

không phải do nơi hƣ không mà sinh. Vì cớ sao? Nếu từ cái hợp mà đến thì khi ly, cái biết đã mất rồi, làm sao biết đƣợc cái ly; đối với hai tƣớng trái và thuận thì cũng nhƣ vậy. Nếu từ thân thể mà ra, hẳn không có những tƣớng ly, hợp, trái, thuận, thì cái biết cảm xúc của ông vốn không tự tính. Nếu từ nơi hƣ không mà ra, thì hƣ không tự hay biết, nào có dính gì chỗ thu nạp của ông. Vậy nên biết rằng thân nhập là luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 6. Thu ý nhập.

"A Nan, ví nhƣ có ngƣời nhọc mỏi thì ngủ, ngủ chán thì thức dậy, khi nhận biết trần cảnh thì nhớ, khi hết nhớ thì gọi là quên. Các món sinh, trụ, dị, diệt, trái ngƣợc đó, thói quen thu nạp đƣa vào trong, không lẫn lộn nhau, gọi là ý căn. Cả cái ý căn cùng cái mỏi mệt, đồng là thể tính Bồ đề chăm chú phát ra tƣớng mỏi mệt.

Nhân nơi hai thứ vọng trần sinh và diệt, nhóm cái biết ở trong, thu nạp Pháp trần bên trong, dòng thấy nghe đi ngƣợc lại vào bên trong mà không đến đâu, gọi là cái ý hay biết. Cái ý hay biết đó rời hai trần thức và ngủ, sinh và diệt kia, rốt ráo không có tự thể. Thật vậy, A Nan, nên biết cái ý căn hay biết nhƣ thế, không phải từ nơi thức, nơi ngủ mà đến, không phải do cái sinh, cái diệt mà có, không phải từ nơi ý căn mà phát ra, cũng không phải do nơi hƣ không mà sinh. Ví cớ sao? Nếu từ nơi thức mà đến, thì khi ngủ đã theo cái thức mà diệt rồi, còn lấy cái gì làm cái ngủ; nếu chắc lúc sinh mới có, thì khi diệt, đã hóa nhƣ không có rồi, thì lấy cái gì mà biết là diệt. Nếu do cái diệt mà có, thì khi sinh, không có diệt nữa, lấy gì mà biết là sinh. Nếu do ý căn mà ra, thì hai tƣớng thức, ngủ thay đổi lẫn nhau nơi thân thể, nếu rời hai tƣớng ấy ra, thì cái ý hay biết đó, cũng nhƣ hoa đốm hƣ không, rốt ráo không có tự tính.

Nếu do hƣ không mà sinh, thì hƣ không tự biết, nào có dính gì chỗ thu nạp của ông. Vậy nên biết rằng ý nhập là luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

59

ĐOẠN IV

THU MƢỜI HAI XỨ (6 CĂN VÀ 6 TRẦN)

Chi 1. Thu 2 xứ sắc trần và nhãn căn.

"Lại nữa, A Nan, vì sao bản tính của 12 xứ, vốn là tính chân nhƣ nhiệm mầu của Nhƣ Lai tạng?

A Nan, ông hãy xem rừng cây Kỳ đà và các suối ao đó; ý ông nghĩ thế

nào? Nhƣ thế là sắc trần sinh ra cái thấy, hay cái thấy sinh ra sắc tƣớng?

A Nan, nếu cái thấy sinh ra sắc tƣớng, thì khi thấy hƣ không, không có sắc tƣớng, lẽ ra tính thấy sinh ra sắc tƣớng đã tiêu mất rồi. Mà đã tiêu mất, thì tỏ ra hết thảy đều không; sắc tƣớng đã không, thì lấy gì rõ đƣợc tƣớng hƣ không? Đối với hƣ không thì cũng nhƣ vậy.

Lại nếu sắc trần sinh ra cái thấy, thì khi thấy hƣ không, không có sắc, cái thấy liền tiêu mất đi, tiêu mất thì tất cả đều không, lấy gì rõ đƣợc hƣ

không và sắc tƣớng?

Vậy nên biết rằng cái thấy cùng sắc, không, đều không có xứ sở; tức sắc trần và cái thấy, hai xứ đó đều luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 2. Thu 2 xứ thanh trần và nhĩ căn.

"A Nan, ông lại nghe trong vƣờn Kỳ đà nầy, khi đồ ăn dọn rồi thì đánh trống, khi chúng nhóm lại thì đánh chuông, tiếng chuông, tiếng trống trƣớc sau nối nhau. Ý ông nghĩ thế nào? Nhƣ thế là, cái tiếng đến bên cái nghe hay cái nghe đến chỗ cái tiếng? A Nan, nếu nhƣ cái tiếng đó đến bên cái nghe, thì cũng nhƣ tôi khất thực trong thành Thất la phiệt, tại rừng Kỳ đà không có tôi nữa. Cái tiếng đó đã đến bên cái nghe của ông A Nan, thì lẽ ra ông Mục Liên, ông Ca Diếp không cùng nghe một lần, huống chi, trong nầy có 1250 vị Sa môn, một khi nghe tiếng chuông, đồng đến chỗ ăn cơm cả.

60

Lại nhƣ cái nghe của ông đến bên cái tiếng, thì cũng nhƣ tôi đã về rừng Kỳ đà rồi, trong thành Thất la phiệt, không còn tôi nữa; vậy khi ông nghe tiếng trống, cái nghe của ông đã đến nơi tiếng trống rồi, thì khi tiếng chuông cũng phát ra, lẽ ra ông không thể nghe cả hai bên, huống nữa, ông còn nghe đƣợc cả tiếng voi, ngựa, trâu, dê và nhiều tiếng khác.

Còn nếu không đi đến với nhau, thì lại không nghe.

Vậy nên biết rằng cái nghe và cái tiếng đều không có xứ sở; tức cái nghe và thanh trần, hai xứ đều luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 3. Thu 2 xứ hƣơng trần và tỷ căn.

"A Nan, ông hãy ngửi hƣơng chiên đàn trong lƣ nầy, hƣơng ấy, nếu đốt đến một thù, thì cả thành Thất la phiệt, trong 40 dặm, đồng thời đều ngửi mùi thơm. Ý ông nghĩ thế nào? Mùi thơm ấy sinh ra, do cây chiên đàn, do nơi lỗ mũi của ông hay do nơi hƣ không?

Nếu nhƣ mùi thơm ấy sinh ra do lỗ mũi của ông, thì đã gọi là do lỗ mũi sinh ra, tất phải từ lỗ mũi mà ra, lỗ mũi không phải chiên đàn, làm sao trong lỗ mũi, lại có đƣợc mùi thơm chiên đàn? Lại đã gọi rằng ông ngửi mùi thơm, thì mùi thơm phải vào trong lỗ mũi, còn trong lỗ mũi phát ra mùi thơm, mà nói rằng ngửi đƣợc, thì không đúng nghĩa.

Nếu sinh ra do nơi hƣ không, thì tính hƣ không thƣờng còn, mùi thơm cũng phải thƣờng có, cần gì phải đốt cây khô chiên đàn trong lƣ rồi mới có. Nếu mùi thơm sinh ra do cây chiên đàn, thì cái chất thơm ấy nhân đốt mà thành khói; nếu lỗ mũi ngửi đƣợc, thì lẽ ra khói phải xông đến lỗ

mũi, làm sao, khói đó lên trên không, chƣa đƣợc bao xa, mà trong 40

dặm đều ngửi thơm cả.

Vậy, nên biết rằng hƣơng trần và cái ngửi đều không có xứ sở, tức cái ngửi và hƣơng trần hai xứ đều luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

61

Chi 4. Thu 2 xứ vị trần và thiệt căn.

"A Nan, ông thƣờng hai thời, ở trong chúng cầm bình bát khất thực.

Trong đó, hoặc gặp những món tô, lạc, đề hồ, gọi là vị quý. Ý ông nghĩ

thế nào? Vị đó sinh ra, do nơi hƣ không, do nơi cái lƣỡi hay do nơi đồ

ăn?

A Nan, nếu vị ấy sinh ra do nơi cái lƣỡi của ông, thì ở trong miệng ông chỉ có một cái lƣỡi; cái lƣỡi lúc bấy giờ đã thành vị tô rồi, nếu gặp đƣờng phèn, lẽ ra cái vị không dời đổi, mà nếu không dời đổi, thì không gọi đƣợc là biết vị, còn nếu dời đổi, thì cái lƣỡi không phải có nhiều tự

thể, làm sao, một cái lƣỡi lại biết đƣợc nhiều vị?

Nếu sinh ra do đồ ăn, thì đồ ăn không có tri giác, làm sao tự biết đƣợc vị? Lại đồ ăn tự biết, thì cũng đồng nhƣ ngƣời khác ăn, nào có dính gì đến ông, mà gọi rằng ông biết vị?

Nếu sinh ra do hƣ không, thì ông hãy nếm cái hƣ không xem là vị gì.

Nếu cái hƣ không đó vị mặn, thì đã làm mặn cái lƣỡi của ông, cũng phải làm mặn cái mặt của ông và mọi ngƣời trong cõi nầy, cũng giống nhƣ cá bể, đã thƣờng chịu cái mặn, không còn biết thế nào là nhạt nữa. Nhƣng nếu không biết nhạt, thì lại cũng không biết mặn. Mà đã không biết cái gì, thì làm sao còn gọi là biết vị?

Vậy nên biết rằng các vị và cái lƣỡi biết nếm đều không có xứ sở; tức cái biết nếm cùng với các vị, hai xứ đều luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 5. Thu 2 xứ xúc trần và thân căn.

"A Nan, ông thƣờng sớm mai lấy tay xoa đầu, ý ông nghĩ thế nào?

Trong việc biết xoa đó, lấy cái gì làm cái biết cảm xúc? Cái biết ở nơi tay hay ở nơi đầu? Nếu nó ở nơi tay, mà cái đầu không biết, thì làm sao thành cái cảm xúc ấy? Còn nếu nó ở nơi đầu, mà cái tay vô dụng, thì làm sao gọi là cảm xúc đƣợc. Nếu cả cái đầu và cái tay, mỗi cái đều có biết, thì một mình ông A Nan phải có hai cái biết cảm xúc.

62

Nếu cả đầu và tay đều do một cảm xúc sinh ra, thì tay và đầu lẽ ra chỉ có một tự thể; mà nếu chỉ có một tự thể, thì không năng, không sở, cảm xúc không thành lập đƣợc. Còn nếu là hai thể, thì cảm xúc ở phía nào, ở bên năng, thì không ở bên sở, ở bên sở, thì không ở bên năng; không lẽ hƣ

không tạo thành cảm xúc cho ông?

Vậy nên biết rằng cảm xúc và thân căn đều không có xứ sở; tức cái thân biết cảm xúc cùng cái cảm xúc, hai thứ đều luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 6. Thu 2 xứ Pháp trần và ý căn.

"A Nan, ông thƣờng trong ý duyên với ba tính: thiện, ác và vô ký, sinh ra có các Pháp trần. Những Pháp trần đó tức nơi tâm mà sinh ra hay là rời cái tâm, riêng có chỗ khác?

A Nan, nếu tức nơi tâm, thì Pháp trần không phải là trần cảnh nữa, và nhƣ thế, thì nó không phải là cái sở duyên của tự tâm, làm sao thành một xứ đƣợc?

Nếu rời cái tâm, riêng có chỗ khác, thì bản tính của Pháp trần là có biết hay không có biết?

Nếu có biết, thì gọi là tâm, nhƣng nếu nó khác với ông và không phải trần cảnh, thì cũng nhƣ cái tâm của ngƣời khác; còn nếu nó tức là ông và cũng tức là tâm, thì làm sao cái tâm nơi ông lại thành hai đƣợc?

Lại nếu nhƣ không có biết, cái Pháp trần đó đã không phải sắc, thanh, hƣơng, vị, ly, hợp, lạnh, nóng và tƣớng hƣ không, thì nó sẽ ở chỗ nào?

Hiện nay nơi sắc, không, không thể chỉ nó ra đƣợc; không lẽ trong nhân gian lại có cái ngoài hƣ không?

Không có cảnh sở duyên, thì ý căn do đâu mà lập thành một xứ đƣợc?

Vậy nên biết rằng Pháp trần cùng ý căn đều không có xứ sở; tức ý căn cùng Pháp trần, hai xứ đều luống dối, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

63

ĐOẠN V

THU MƢỜI TÁM GIỚI

(6 CĂN, 6 TRẦN VÀ 6 THỨC)

Chi 1. Thu nhãn, sắc và nhãn thức giới.

"Lại nữa A Nan, làm sao 18 giới vốn là tính chân nhƣ nhiệm mầu của Nhƣ lai tạng?

A Nan, nhƣ ông bày tỏ: Nhãn căn và sắc trần làm duyên, sinh ra nhãn thức. Thức đó lại là nhân nhãn căn sinh ra, lấy nhãn căn làm giới, hay nhân sắc trần sinh ra, lấy sắc trần làm giới?

A Nan, nếu nhân nhãn căn sinh ra, mà không có sắc có không, thì không thể phân biệt, dầu cho có cái thức của ông thì đem ra dùng về việc gì?

Cái thấy của ông, ngoài những sắc xanh, vàng, trắng, đỏ, thì không thể

biểu hiện đƣợc; vậy do đâu mà lập thành ra giới?

Nếu nhân sắc trần sinh ra, thì khi chỉ có hƣ không, không có sắc, lẽ ra cái thức của ông phải diệt, làm sao còn biết đƣợc là hƣ không? Nếu khi sắc tƣớng biến đổi thành hƣ không, ông cũng biết rằng sắc tƣớng biến đổi, mà cái thức của ông thì không biến đổi; thế thì, do đâu mà lập sắc trần làm giới?

Nếu theo sắc trần mà biến đổi, thì tự nhiên sắc trần không thành giới đƣợc. Nếu không biến đổi, thì là thƣờng hằng, cái thức đã do sắc trần sinh ra, lẽ ra không thể biết hƣ không ở đâu?

Nếu gồm hai thứ nhãn căn và sắc trần chung cùng sinh ra ; vậy, nhƣ hợp lại, thì ở giữa phải ly, còn nhƣ ly ra, thì hai bên lại hợp, thể tính xen lộn, làm sao thành đƣợc giới?

Vậy nên biết rằng nhãn căn sắc trần làm duyên, sinh ra giới nhãn thức, cả ba chỗ đều không, và ba giới nhãn căn, sắc trần và nhãn thức, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

64

Chi 2. Thu nhĩ, thanh và nhĩ thức giới.

"A Nan, lại nhƣ ông bày tỏ: Nhĩ căn và thanh trần làm duyên, sinh ra nhĩ

thức. Thức đó nhân nhĩ căn sinh ra, lấy nhĩ căn làm giới, hay nhân thanh trần sinh ra, lấy thanh trần làm giới?

A Nan, nếu nhân nhĩ căn sinh ra, mà không có hai tƣớng động, tĩnh hiện tiền, thì cái biết của nhĩ căn cũng không thành; mà đã không biết gì, thì cái biết còn không thành, huống nữa cái thức phân biệt còn có hình trạng gì.

Nếu nhân lỗ tai nghe thì đã không động, tĩnh, cái nghe cũng không thành; làm sao lấy hình sắc lỗ tai đối với xúc trần, mà gọi đƣợc là giới nhĩ thức; và cái giới nhĩ thức nhƣ thế, do đâu mà lập ra.

Nếu nhân thanh trần mà sinh, thì cái nhĩ thức nhân thanh trần mà có, không có dính líu gì đến cái nghe; mà đã không nghe, thì cũng không biết các tƣớng thanh trần ở đâu. Lại nói nhĩ thức do thanh trần sinh ra, dầu cho rằng thanh trần, nhân cái nghe mà có tƣớng, thì cái nghe, lẽ phải nghe đƣợc nhĩ thức. Nếu không nghe đƣợc nhĩ thức, thì thanh trần không phải là giới của nhĩ thức. Nếu nghe đƣợc, thì nhĩ thức cũng đồng nhƣ

thanh trần, và nhĩ thức đã bị nghe, thì lấy cái gì biết đƣợc rằng đã nghe cái thức? Còn nếu cái thức không biết, thì cũng nhƣ cỏ nhƣ cây.

Lại không lẽ thanh trần và cái nghe xen lộn, thành ra giới ở giữa? Giới ở

giữa đã không có, thì các tƣớng nội căn, ngoại trần, do đâu mà thành lập đƣợc.

Vậy, nên biết rằng nhĩ căn, thanh trần làm duyên, sinh ra giới nhĩ thức, cả ba chỗ đều không và ba giới nhĩ căn, thanh trần và nhĩ thức, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

65

Chi 3. Thu tỷ, hƣơng và tỷ thức giới.

"A Nan, lại nhƣ ông bày tỏ: Tỷ căn và hƣơng trần làm duyên, sinh ra tỷ

thức. Thức đó lại nhân tỷ căn sinh ra, lấy tỷ căn làm giới, hay nhân hƣơng trần sinh ra, lấy hƣơng trần làm giới?

A Nan, nếu nhân tỷ căn sinh ra, thì trong tâm ông lấy cái gì làm tỷ căn?

Ông lấy cái hình tƣớng mũi thịt nhƣ hai móng tay, hay lấy cái tính ngửi biết lay động làm tỷ căn?

Nếu lấy cái hình tƣớng mũi thịt, thì chất thịt là thân căn và cái biết của thân căn là cái biết cảm xúc. Đã gọi là thân căn thì không phải là tỷ căn, đã gọi rằng cảm xúc, thì đó là xúc trần đối với thân căn. Vậy, còn không có gì đáng gọi là tỷ căn, do đâu mà lập thành giới?

Nếu lấy cái ngửi biết làm tỷ căn, thì trong tâm ông lấy cái gì làm cái có ngửi biết? Nếu lấy lỗ mũi thịt, thì cái biết của chất thịt là xúc trần, chứ

không phải nhƣ tỷ căn; nếu lấy cái hƣ không làm cái có ngửi biết, thì hƣ

không tự biết, còn xác thịt lẽ ra không biết, nhƣ thế, thì lẽ ra hƣ không là ông; thân của ông mà không có biết, thì ông A Nan hiện nay lẽ cũng không còn đâu nữa.

Nếu lấy cái hƣơng làm cái có ngửi biết, thì cái biết thuộc về hƣớng trần, nào dính gì đến ông?

Nếu các mùi thơm, thối sinh ra do tỷ căn của ông, thì hai mùi thơm, thối kia không sinh ra do cây y lan và cây chiên đàn; hai vật đó không tới, ông tự ngửi lỗ mũi là thơm hay là thối; thối thì không phải thơm, thơm thì không phải thối; nếu cả hai mùi thơm, thối đều ngửi đƣợc cả, thì một ngƣời ông phải có hai tỷ căn và đứng trƣớc tôi hỏi đạo phải có hai ông A Nan, thì ông nào mới là tự thể của ông. Còn nếu tỷ căn là một, thì thơm, thối không hai, thối đã thành thơm, thơm đã thành thối, hai tính đó đã không có, thì lấy gì lập đƣợc thành giới?

Lại nếu nhân hƣơng trần mà có, thì tỷ thức đã nhân hƣơng trần mà có, cũng nhƣ nhân con mắt có thấy, không thể thấy đƣợc con mắt; tỷ thức nhân hƣơng trần mà có, lẽ ra không biết đƣợc hƣơng trần. Nếu biết đƣợc 66

hƣơng trần, thì không phải do hƣơng trần sinh ra, nếu không biết đƣợc hƣơng trần, thì không phải là tỷ thức.

Hƣơng trần mà không ngửi biết là có, thì cái giới hƣơng trần không thành; tỷ thức mà không biết hƣơng trần, thì cái giới của nó, không phải do hƣơng trần mà lập. Đã không có cái thức trung gian, thì nội căn, ngoại trần cũng không thành và tất cả những điều ngửi biết kia rốt ráo đều luống dối.

Vậy, nên biết rằng tỷ căn, hƣơng trần làm duyên, sinh ra tỷ thức, cả ba chỗ đều không và ba giới tỷ căn, hƣơng trần và tỷ thức, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 4. Thu thiệt, vị và thiệt thức giới.

"A Nan, lại nhƣ ông bày tỏ: Thiệt căn và vị trần làm duyên, sinh ra thiệt thức. Thức đó lại nhân thiệt căn sinh ra, lấy thiệt căn làm giới, hay nhân vị trần sinh ra, lấy vị trần làm giới?

A Nan, nếu nhân thiệt căn sinh ra, thì nhƣ trong thế gian, những loại mía ngọt, mơ chua, hoàng liên đắng, muối mặn, tế tân, gừng, quế cay, đều không ó vị, ông tự nếm cái lƣỡi là ngọt hay là đắng. Nếu cái lƣỡi là đắng, thì lấy cái gì mà nếm cái lƣỡi; cái lƣỡi đã không thể tự nếm đƣợc, thì lấy gì mà có hay biết; còn nếu cái lƣỡi không đắng, thì tự nhiên vị

trần không sinh ra, làm sao mà lập đƣợc thành giới?

Nếu nhân vị trần sinh ra; vậy thiệt thức đã là vị rồi, thì cũng đồng nhƣ

thiệt căn, không thể tự nếm đƣợc, làm sao còn biết đƣợc là có vị hay không có vị?

Lại tất cả các vị không phải do một vật sinh ra. Các vị đã do nhiều vật sinh ra, thì cái thiệt thức do vị trần sinh ra, cũng phải có nhiều tự thể.

Nếu tự thể của thiệt thức là một và tự thể đó thật do vị trần sinh ra, thì các vị mặn, nhạt, chua, cay và nhiều vị khác nhau, do các thứ đó hòa hợp cùng sinh ra, đều chỉ là một vị, lẽ ra không có phân biệt; mà đã không có phân biệt, thì không thể gọi là thức, làm sao còn gọi là giới thiệt thức?

Không lẽ hƣ không lại sinh đƣợc cái thức của ông?

67

Nếu thiệt căn, vị trần, hòa hợp mà sinh ra cái thức ở giữa, vốn không tự

tính, làm sao mà lập đƣợc thành giới?

Vậy, nên biết rằng thiệt căn, vị trần làm duyên, sinh ra thiệt thức, cả ba chỗ đều không, và ba giới thiệt căn, vị trần và thiệt thức, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

Chi 5. Thu thân, xúc và thân thức giới.

"A Nan, lại nhƣ ông bày tỏ: Thân căn và xúc trần làm duyên, sinh ra thân thức. Thức đó lại là nhân thân căn sinh ra, lấy thân căn làm giới, hay nhân xúc trần sinh ra, lấy xúc trần làm giới?

A Nan, nếu nhân thân căn sinh ra, không có cái duyên của hai cảm xúc hợp và ly, thì thân căn còn biết gì. Nếu nhân xúc trần sinh ra mà không có thân căn của ông, thì có ai không có thân căn mà biết hợp, biết ly đƣợc.

A Nan, vật thì không biết cảm xúc, thân căn có biết, mới có cảm xúc; tức nơi cảm xúc, mà biết có thân căn, tức nơi thân căn mà biết có cảm xúc; nhƣng đã tức là cảm xúc, thì không phải thân căn, mà đã tức là thân căn, thì không phải cảm xúc; cả hai tƣớng thân căn và xúc trần, vốn không có xứ sở.

Nếu xúc trần hợp một với thân căn, thì tức là tự thể của thân căn rồi; còn nếu rời hẳn với thân căn, thì thành không có gì, nhƣ các tƣớng hƣ không.

Nội căn, ngoại trần đã không thành, thì làm sao lập đƣợc cái thức ở giữa; cái thức ở giữa đã không lập đƣợc, thì nội căn, ngoại trần, bản tính cũng rỗng không và cái thức của ông do đâu mà lập đƣợc thành giới.

Vậy, nên biết rằng thân căn, xúc trần làm duyên, sinh ra thân thức, cả ba chỗ đều không, và ba giới thân căn, xúc trần và thân thức, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên.

68

Chi 6. Thu ý, Pháp và ý thức giới.

"A Nan, lại nhƣ ông bày tỏ: Ý căn và Pháp trần làm duyên, sinh ra ý thức. Thức đó lại là nhân ý căn sinh ra, lấy ý căn làm giới, hay nhân Pháp trần sinh ra, lấy Pháp trần làm giới?

A Nan, nếu nhân ý căn sinh ra, thì trong ý ông, chắc phải có chỗ nghĩ

ngợi mới phát minh đƣợc cái ý của ông ; nếu không có các Pháp trần, thì ý căn không thể sinh ra đƣợc. Rời các Pháp trần, ý căn còn không có hình tƣớng, thì đem ý thức ra mà dùng vào việc gì?

Lại cái thức tâm của ông với các thứ nghĩ ngợi, các sự rõ biết là đồng nhau hay khác nhau. Nếu đồng với ý căn, thì tức là ý căn rồi, làm sao lại do ý căn sinh ra? Nếu khác, mà không đồng với ý căn, thì lẽ ra không còn biết gì.

Nếu không biết gì, thì làm sao lại do ý căn sinh ra; còng nếu có biết, thì làm sao lại chia ra ý thứ và ý căn? Chỉ hai tính đồng nhau, khác nhau còn không thành, làm sao lập đƣợc thành giới?

Nếu nhân Pháp trần sinh ra, thì các Pháp trong thế gian, không ngoài năm trần. Ông hãy xét các Pháp sắc, thanh, hƣơng, vị, xúc, có tƣớng rõ ràng đối với năm căn, đều không thuộc về phần thu nạp của ý căn. Nếu ý thức của ông quyết định nƣơng nơi Pháp trần mà sinh ra, thì ông hãy xét từng Pháp, từng Pháp, hình trạng thế nào. Nếu rời hẳn các tƣớng sắc, không, động, tĩnh, thông, bịt, hợp, ly, sinh, diệt, thì rốt ráo không thành một Pháp nào cả.

Lại, sinh cũng là các Pháp nhƣ sắc, nhƣ không sinh ra, diệt cũng nhƣ các Pháp nhƣ sắc, nhƣ không diệt mất. Các nguyên nhân đã không thành, thì cái thức do nó sinh ra, còn có hình tƣớng gì; hình tƣớng còn không có, làm sao mà lập đƣợc thành giới. Vậy, nên biết rằng ý căn, Pháp trần làm duyên, sinh ra ý thức, cả ba chỗ đều không, và ba giới ý căn, Pháp trần và ý thức, vốn không phải tính nhân duyên, không phải tính tự nhiên".

69

ĐOẠN VI

THU BẢY ĐẠI: ĐỊA ĐẠI, THỦY ĐẠI, HỎA ĐẠI,

PHONG ĐẠI, KHÔNG ĐẠI, KIẾN ĐẠI VÀ THỨC ĐẠI.

Chi 1. Xin khai thị về tứ đại hòa hợp.

Ông A Nan bạch Phật: "Thƣa Thế Tôn, Đức Nhƣ Lai thƣờng nói về

nhân duyên hòa hợp rằng: Tất cả các thứ biến hóa trong thế gian đều nhân bốn món "Đại" hòa hợp mà phát ra. Làm sao Đức Nhƣ Lai lại bác bỏ cả hai nghĩa nhân duyên và tự nhiên. Nay tôi không biết nghĩa đó thế

nào, xin Phật rủ lòng thƣơng xót chỉ bày cho chúng sinh nghĩa rốt ráo của trung đạo, không còn các đều hý luận."

Chi 2. Chỉ rõ thể tính tứ đại không phải hòa hợp.

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo ông A Nan rằng: "Trƣớc đây ông nhàm chán các Pháp tiểu thừa Thanh Văn, Duyên giác, phát tâm tha thiết cầu đạo Vô Thƣợng Bồ đề, nên tôi lúc nầy chỉ bày cho ông đệ nhất nghĩa đế, làm sao ông lại còn đem những nhân duyên vọng tƣởng hý luận thế gian mà tự ràng buộc mình? Ông tuy nghe đƣợc nhiều Pháp, nhƣng cũng nhƣ

ngƣời nói tên vị thuốc, mà đến khi thuốc thật ở trƣớc mắt, thì lại không phân biệt đƣợc. Nhƣ Lai gọi là rất đáng thƣơng xót. Nay ông hãy nghe cho kỹ, tôi sẽ vì ông phân tách chỉ bày và cũng để cho những ngƣời tu Đại thừa sau nầy thông suốt đƣợc thật tƣớng."

Ông A Nan yên lặng kính vâng thánh chỉ của Phật.

Phật dạy: "A Nan, nhƣ ông đã nói: Bốn món "Đại" hòa hợp phát ra các thứ biến hóa trong thế gian. A Nan, nếu tính các món đại kia không phải hòa hợp, thì không thể lẫn lộn với các đại khác, cũng nhƣ hƣ không không thể hòa hợp đƣợc với các sắc tƣớng. Nếu tính của các đại là hòa hợp, thì cũng đồng nhƣ các thứ biến hóa, thủy chung thành nhau, sinh diệt nối nhau, sinh rồi diệt, diệt rồi sinh, sinh sinh diệt diệt, nhƣ vòng lửa quay tròn chƣa hề dừng nghỉ. A Nan, nhƣ nƣớc thành giá, giá lại thành nƣớc.

70

Chi 3. Thu địa đại.

Ông hãy xét cái tính của địa đại, to thì làm đất liền, nhỏ thì làm vi trần, cho đến lân hƣ trần, do chẻ chất cực vi, là sắc tƣớng nhỏ tột, ra 7 phần mà thành. Nếu chẻ lân hƣ trần nữa, thì thật là tính hƣ không.

A Nan, nếu cái lân hƣ trần đó, chẻ ra thành đƣợc hƣ không, thì biết hƣ

không cũng sinh ra đƣợc sắc tƣớng. Nay ông hỏi rằng do hòa hợp mà sinh ra các tƣớng biến hóa trong thế gian, thì ông hãy xét một cái lân hƣ

trần, phải dùng bao nhiêu hƣ không hợp lại mới có, không thể lân hƣ

trần hợp lại thành lân hƣ trần. Lại lân hƣ trần đã chẻ đƣợc thành hƣ

không, thì phải dùng bao nhiêu sắc tƣớng hợp lại, mới thành cả hƣ

không. Nhƣng nếu sắc tƣớng hợp lại, thì hợp sắc tƣớng lại, không thể

thành đƣợc hƣ không; còn nếu hƣ không hợp lại, thì hợp hƣ không lại, không thể thành đƣợc sắc tƣớng; sắc tƣớng còn có thể chẻ đƣợc, chứ hƣ

không thì làm sao mà hợp đƣợc?

Ông vốn không biết trong Nhƣ Lai tạng, tính sắc là chân không, tính không là chân sắc, bản nhiên thanh tịnh, cùng khắp Pháp giới, theo tâm chúng sinh, đáp ứng với lƣợng hay biết, theo nghiệp mà phát hiện; thế

gian không biết, lầm là nhân duyên và tính tự nhiên, đều là những so đo phân biệt của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật.

Chi 4. Thu hỏa đại.

"A Nan, hỏa đại không có tự thể, gửi nơi các duyên mà phát hiện. Ông hãy xem các nhà, chƣa ăn ở trong thành, khi muốn nhóm bếp, thì tay cầm kính hiển vi, đƣa trƣớc ánh sáng mặt trời mà lấy lửa.

A Nan, phàm gọi là hòa hợp, thì nhƣ tôi cùng ông và 1.250 vị tỷ khƣu, hiện nay, hợp thành một chúng; tuy chúng chỉ có một, song gạn xét về

căn bản, thì mỗi ngƣời đều có thân, đều có danh tự họ hàng của mình, nhƣ ông Xá lợi phất, thì thuộc dòng Bà la môn, ông Ƣu lâu tần loa, thì thuộc dòng Ca diếp ba, cho đến ông A Nan, thì thuộc dòng họ Cù đàm.

A Nan, nếu lửa đó nhân hòa hợp mà có, thi khi ngƣời kia cầm kính lấy lửa nơi ánh sáng mặt trời, lửa đó từ trong kính mà ra, do bùi nhùi mà có hay từ mặt trời mà đến?

71

A Nan, nếu từ mặt trời mà đến, thì lửa ấy đã đốt đƣợc bùi nhùi trong tay của ông, những rừng cây mà ánh sáng mặt trời đi qua, lẽ ra đều bị đốt cả.

Nếu từ trong kính mà ra, thì lửa ấy đã có thể từ trong kính ra đốt cháy bùi nhùi, làm sao cái kính lại không chảy; cho đến cả cái tay ông cầm kính còn không thấy nóng, thì làm sao kính lại chảy đƣợc. Nếu do bùi nhùi sinh ra, thì cần gì ánh sáng mặt trời và kính tiếp đối với nhau, rồi sau lửa mới sinh ra. Ông hãy xét cho kỹ, kính do tay cầm, mặt trời thì đi trên trời, còn bùi nhùi thì từ đất sinh ra, vậy lửa từ phƣơng nào đi đến chỗ đó. Mặt trời và kính xa nhau, không phải hòa, không phải hợp, không lẽ lửa kia, không do đâu mà tự có.

Ông còn không biết trong Nhƣ Lai tạng, tính hỏa là chân không, tính không là chân hỏa, bản nhiên thanh tịnh cùng khắp Pháp giới, theo tâm chúng sinh, đáp ứng với lƣợng hay biết.

A Nan, ông nên biết rằng ngƣời đời cầm kính một chỗ, thì một chỗ có lửa sinh ra, khắp Pháp giới đều cầm kính, thì khắp Pháp giới bốc lửa.

Lửa bốc khắp thế gian, đâu có chỗ ở, theo nghiệp mà phát hiện. Thế gian không biết, lầm là nhân duyên và tính tự nhiên, đều là những so đo phân biệt của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật.

Chi 5. Thu thủy đại.

"A Nan, tính nƣớc không nhất định, khi chảy, khi đứng không chừng.

Nhƣ trong thành Thất la phiệt, các ông tiên Ca tỳ la, Chƣớc ca la và các nhà đại huyễn thuật Bát đầu ma, Ha tát đa, vân vân... muốn cầu tinh Thái âm để hòa với các thuốc huyễn thuật, thì các ông ấy, trong lúc sáng trăng trong, tay cầm hạt châu Phƣơng chƣ, hứng nƣớc trong ánh mặt trăng.

Vậy, nƣớc ấy từ trong hạt châu mà ra, do hƣ không mà có hay từ mặt trăng mà đến?

A Nan, nếu từ mặt trăng mà đến, thì ở phƣơng xa còn có thể làm cho hạt châu chảy ra nƣớc, những rừng cây ánh sáng mặt trăng đi qua, lẽ ra đều phải phun nƣớc; mà nếu phun nƣớc, thì sao lại phải đợi có hạt châu Phƣơng nhƣ mới chảy nƣớc đƣợc? Còn nếu không phun nƣớc, thì rõ ràng nƣớc đó, không phải từ mặt trăng mà xuống. Nếu từ hạt châu mà ra, thì trong hạt châu ấy, thƣờng phải chảy nƣớc, sao còn phải đợi ánh sáng mặt trăng trong lúc nửa đêm? Nếu do hƣ không mà sinh, thì hƣ không 72

không bờ bến, nƣớc cũng không giới hạn; vậy từ cõi ngƣời đến cõi trời, lẽ ra đều phải chìm ngập cả, làm sao lại còn có thủy, lục, không, hành?

Ông hãy xét cho kỹ, mặt trăng từ trên trời đi qua, hạt châu do tay cầm, còn cái mâm hứng nƣớc thì do ngƣời sắp đặt; vậy nƣớc kia từ phƣơng nào mà chảy đến đó. Mặt trăng và hạt châu xa nhau, không phải hòa, không phải hợp, không lẽ nƣớc kia, không do đâu mà tự có.

Ông cần biết trong Nhƣ Lai tạng, tính thủy là chân không, tính không là chân thủy, bản nhiên thanh tịnh, cùng khắp Pháp giới, theo tâm chúng sinh, đáp ứng với lƣợng hay biết. Một chỗ cầm hạt châu, thì một chỗ

nƣớc chảy ra, khắp Pháp giới cầm hạt châu, thì đầy Pháp giới nƣớc sinh ra. Thủy đại sinh khắp thế gian, đâu có chỗ ở, theo nghiệp mà phát hiện; thế gian không biết, lầm là nhân duyên và tính tự nhiên, đều là những so đo phân biệt của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật.

Chi 6. Thu phong đại.

"A Nan, phong đại không có tự thể, khi động, khi tĩnh không chừng.

Ông thƣờng sửa áo, vào trong đại chúng, gấu áo Tăng già lê động đến ngƣời bên cạnh, thì có chút gió phảy qua mặt ngƣời kia. Gió đó lại là, do gấu áo ca sa mà ra, do hƣ không mà phát khởi hay do mặt ngƣời kia mà sinh?

A Nan, nếu gió đó phát ra do gấu áo ca sa, thì ông đã mặc cả gió, lẽ ra cái áo phải bay tung ra, rời khỏi thân thể của ông. Nay tôi thuyết Pháp, rũ áo ở trong Hội nầy, ông hãy xem cái áo tôi, gió ở chỗ nào? Không lẽ

trong áo lại có chỗ chứa gió.

Nếu gió đó do hƣ không sinh ra, thì khi cái áo ông không động, vì sao lại không phải gió? Và tính hƣ không thƣờng còn, thì gió lại phải thƣờng sinh ra; khi không có gió, thì hƣ không phải diệt mất. Gió diệt, thì có thể

thấy đƣợc, còn hƣ không diệt, thì hình trạng thế nào? Lại nếu có sinh diệt, thì không gọi là hƣ không và đã gọi là hƣ không, thì làm sao lại phát ra gió đƣợc?

73

Nếu gió đó sinh ra do cái mặt ngƣời bị phảy, thì đã do mặt ngƣời đó sinh ra, lẽ ra phải phảy lại ông, sao tự ông sửa áo mà lại phảy ngƣợc lại ngƣời kia?

Ông hãy xét cho kỹ: Sửa áo là do nơi ông, cái mặt thì thuộc về ngƣời kia, hƣ không thì vắng lặng, không thể lay động, vậy gió từ phƣơng nào rong ruổi đến đó. Tính gió và tính hƣ không cách xa nhau, không phải hòa, không phải hợp, không lẽ gió kia, không do đâu mà tự có.

Ông thật không biết trong Nhƣ Lai tạng, tính phong là tính chân không, tính không là phong, bản nhiên thanh tịnh cùng khắp Pháp giới, theo tâm chúng sinh, đáp ứng với lƣợng hay biết. A Nan, nhƣ một mình ông hơi động cái áo, thì có chút gió phát ra; khắp Pháp giới đều phảy, thì khắp cõi nƣớc sinh ra phong đại. Phong đại đầy rẫy thế gian, đâu có chỗ ở, theo nghiệp mà phát hiện. Thế gian không biết, lầm là nhân duyên và tính tự nhiên, đều là những so đo phân biệt của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật.

Chi 7. Thu không đại.

"A Nan, hƣ không không có hình, nhân sắc tƣớng mà tỏ bày ra. Nhƣ

trong thành Thất la phiệt, chỗ cách xa sông, những ngƣời dòng Sát lợi, dòng Bà la môn, dòng Tỳ xá, dòng Thủ đà hay dòng Phả la đọa, dòng Chiên đà la, vân vân... khi dựng nhà mới, thì đào giếng mà lấy nƣớc, đào đất ra một thƣớc, thì trong đó có một thƣớc hƣ không, nhƣ vậy cho đến đào đất ra một trƣợng, thì trong đó lại đƣợc một trƣợng hƣ không, hƣ

không nông hay sâu, tùy đào đất ra nhiều hay ít. Hƣ không đó là nhân đất mà ra, nhân đào mà có hay không nhân gì mà tự sinh?

A Nan, nếu hƣ không đó không nhân gì mà tự sinh, thì khi trƣớc khi chƣa đào đất, sao nơi đó lại không trống rỗng, mà chỉ thấy đất liền, hẳn không thông suốt. Nếu nhân đất mà ra, thì khi đất ra, phải thấy hƣ không vào; nếu đất ra trƣớc, mà không thấy hƣ không vào, thì làm sao hƣ

không lại nhân đất mà ra. Còn nếu không ra, không vào, thì hƣ không với đất vốn không khác nhau; không khác tức là đồng, thì khi đất ra, sao hƣ không lại không ra. Nếu nhân đào mà ra, thì phải đào ra hƣ không, chứ không đào ra đất; nếu không nhân đào mà ra, thì tự đào ra đất, làm sao lại thấy hƣ không?

74

Ông hãy xét cho kỹ, nhận rõ xét chín: Đào, thì do tay ngƣời, theo phƣơng hƣớng mà vận chuyển, đất, thì từ nơi đất liền mà dời đi, còn hƣ

không, nhƣ vậy, thì nhân đâu mà ra. Đào là thật sự, hƣ không là rỗng trống, không có tác dụng gì với nhau, không phải hòa, không phải hợp, không lẽ hƣ không không do đâu mà tự ra. Nếu cái hƣ không đó, bản tính viên mãn cùng khắp, không có lay động, thì nên biết hiện tiền hƣ

không và bốn thứ địa, thủy, hỏa, phong, đều gọi là năm đại, tính thật viên dung, vốn là tính Nhƣ Lai tạng, không sinh, không diệt.

A Nan, tâm ông mê muội, không ngộ đƣợc bốn đại vốn là tính Nhƣ Lai tạng, ông hãy xét cái hƣ không là ra, là vào hay không ra, không vào.

Ông toàn không biết trong Nhƣ Lai tạng, tính giác là chân không, tính không là chân giác, bản nhiên thanh tịnh, cùng khắp Pháp giới, theo tâm chúng sinh, đáp ứng với lƣợng hay biết. A Nan, nhƣ một giếng trống không, thì hƣ không sinh trong một giếng; hƣ không thập phƣơng, thì cũng nhƣ vậy. Không đại cùng khắp mƣời phƣơng, đâu có chỗ ở, theo nghiệp mà phát hiện; thế gian không biết, lầm là nhân duyên và tính tự

nhiên, đều là những so đo phân biệt của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật.

Chi 8. Thu kiến đại.

"A Nan, kiến đại có giác quan mà không phân biệt, nhân các thứ sắc, không mà có. Nhƣ hiện nay ông ở trong rừng Kỳ đà, sớm mai thì sáng, ban đêm thì tối, đến lúc nửa đêm, trăng tròn thì sáng, vắng trăng thì tối; những tƣớng sáng, tối ấy do cái thấy phân tách. Cái thấy đó, lại là đồng một thể với các tƣớng sáng, tối và cả hƣ không, hay không đồng một thể.

Hoặc cũng đồng, cũng không phải đồng, hoặc cũng khác, cũng không phải khác?

A Nan, nếu cái thấy đó, cùng với sáng, tối và hƣ không vốn là một thể, thì cái sáng, cái tối tiêu diệt lẫn nhau, khi tối, thì không sáng, khi sáng thì không tối; nếu nhƣ cái thấy cùng một thể với cái tối, thì khi sáng, cái thấy phải tiêu mất; nếu cùng một thể với cái sáng, thì khi tối, cái thấy phải diệt rồi, mà đã diệt, thì làm sao còn thấy đƣợc sáng, thấy đƣợc tối.

Còn nhƣ sáng và tối khác nhau, còn cái thấy thì không sinh không diệt, thì làm sao lại thành đồng một thể đƣợc?

75

Nếu cái thấy đó không phải đồng một thể với cái tối và cái sáng, thì ngoài cái sáng, cái tối và hƣ không ra, ông hãy phân tách cái thấy thành hình tƣớng gì; rời cái sáng, cái tối và hƣ không, cái thấy đó cũng đồng nhƣ lông rùa sừng thỏ; nếu tách hẳn ba thứ sáng, tối và hƣ không, thì do đâu mà thành lập đƣợc cái thấy?

Sáng và tối trái ngƣợc lẫn nhau, làm sao hoặc cũng là đồng; rời ba thứ

sáng, tối và hƣ không, cái thấy vốn không còn gì, làm sao hoặc cũng là khác. Bên hƣ không, bên cái thấy, vốn không có bờ cõi, làm sao lại không phải đồng; thấy cái tối, thấy cái sáng, tính không dời đổi, làm sao lại không phải khác?

Ông hãy xét cho kỹ, suy xét chín chắn, nhận cho cùng, xét cho rõ, sáng là do mặt trời, tối là do đêm không trăng, thông suốt thuộc về hƣ không, ngăn bịt thuộc về đất liền còn cái thấy, nhƣ vậy nhân đâu mà ra. Cái thấy có giác quan, hƣ không thì không hay biết, không phải hòa, không phải hợp; không lẽ cái thấy, không do đâu mà tự phát ra. Còn nhƣ tất cả các sự thấy, nghe, hay, biết, bản tính viên mãn cùng khắp, vốn không lay động, thì nên biết kiến đại cùng với hƣ không không bờ bến, không lay động và bốn món đại: địa, thủy, hỏa, phong, có lay động, đều gọi là sáu đại, tính thật là viên dung, vốn là tính Nhƣ Lai tạng, không sinh, không diệt.

A Nan, tính ông chìm đắm, không ngộ đƣợc những sự thấy, nghe, hay, biết của ông vốn là tính Nhƣ Lai tạng; ông hãy xét những thấy, nghe, hay, biết, đó là sinh hay diệt, là đồng hay là khác, là không phải sinh, không phải diệt, hay không phải đồng, không phải khác. Ông chƣa từng biết trong Nhƣ Lai tạng, cái thấy nơi tâm tính là cái tính minh của bản giác; cái tính minh của bản giác biểu lộ ra nơi cái thấy, bản nhiên thanh tịnh cùng khắp Pháp giới, theo tâm chúng sinh đáp ứng với lƣợng hay biết.

Nhƣ nơi nhãn căn, cái thấy cùng khắp Pháp giới, thì cái biết nghe, biết ngửi, biết nếm, biết xúc, biết các Pháp, công năng nhiệm mầu sáng suốt cũng cùng khắp Pháp giới, đầy đủ thập phƣơng hƣ không, đâu có chỗ ở, theo nghiệp mà phát hiện. Thế gian không biết, lầm là nhân duyên và tính tự nhiên, đều là những phân biệt so đo của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật.

76

Chi 9. Thu thức đại.

"A Nan, thức đại không có nguồn gốc, nhân nơi sáu thứ căn, trần giả dối phát ra. Nay ông hãy xem khắp thánh chúng trong Hội này; ông dùng con mắt lƣớt qua, mắt ông trông khắp, chỉ nhƣ bóng trong gƣơng, không phân tách riêng biệt. Cái thức ông, trong ấy theo thứ lớp chỉ ra đây là ông Văn Thù, đây là ông Phú lâu na, đây là ông Mục kiền liên, đây là ông Tu bồ đề, đây là ông Xá lợi phất. Cái thức nhận biết nhƣ thế sinh ra do cái thấy, do các tƣớng, do hƣ không, hay không nhân gì bỗng nhiên sinh ra?

A Nan, nếu cái thức của ông sinh ra do cái thấy; mà nhƣ không có các tƣớng sáng, tối và sắc, không, thì không còn cái thấy của ông; cái thấy còn không có, do đâu mà phát ra đƣợc cái thức? Nếu cái thức của ông sinh ra do các tƣớng, chứ không do cái thấy, thì đã không thấy sáng, cũng không thấy tối; sáng và tối đã không thấy, thì cũng không có sắc, không; các tƣớng kia còn không có, thì cái thức do đâu mà phát ra? Nếu cái thức sinh ra do hƣ không, ngoài các tƣớng và ngoài cái thấy, thì ngoài cái thấy không có cảm giác, tự nhiên không thể biết đƣợc cái sáng, cái tối, các sắc tƣớng và hƣ không; ngoài các tƣớng, thì không có các duyên của tiền trần, sự thấy, nghe, hay, biết, không do đâu mà thành lập đƣợc. Ngoài hai thứ căn trần ra, nếu là không, thì cũng đồng nhƣ không có, còn nếu là có, thì cũng không đồng nhƣ các vật, dầu cho phát ra cái thức của ông, thì đem ra mà phân biệt cái gì?

Nếu cái thức không nhân gì bỗng nhiên mà phát ra, làm sao lại không phân biệt mặt trăng sáng, trong lúc mặt trời đứng bóng?

Ông hãy xét kỹ, nhận xét chín chắn, cái thấy gá vào mắt của ông, các tƣớng thì trả về cho tiền cảnh, cái gì có thể hình trạng đƣợc, thì mới thành có, cái gì không có tƣớng, thì thành ra không; còn cái thức nhƣ

vậy, nhân đâu mà ra?

Cái thức thì lay động, cái thấy thì đứng lặng, không phải hòa, không phải hợp, cho đến các sự nghe, ngửi, hay, biết, cũng đều nhƣ vậy. Không lẽ cái thức nhận biết không do đâu mà phát ra.

77

Nếu cái thức đó không do đâu, thì nên biết cái thức đại nhận biết và cái căn đại thấy, nghe, hay, biết, vắng lặng cùng khắp, bản tính không nƣơng vào đâu mà có; hai món đại ấy cùng với hƣ không, địa, thủy, hỏa, phong, đều gọi là bảy đại, tính thật là viên dung, vốn là tính Nhƣ Lai tạng, không sinh, không diệt.

A Nan, tâm ông nông nổi, không ngộ đƣợc cái nhận biết các điều thấy nghe, vốn là tính Nhƣ Lai tạng. Ông hãy xét sáu cái thức là đồng hay là khác, là không hay là có, là không phải đồng, không phải khác, hay không phải không, không phải có. Ông vốn không biết trong Nhƣ Lai tạng, cái thức nơi tâm tính là cái tác dụng nhận biết của tính minh bản giác, và tính minh bản giác thật là chân tính của thức đại; bản giác diệu minh yên lặng cùng khắp Pháp giới, ẩn hiện thập phƣơng hƣ không, đâu có chỗ ở, theo nghiệp mà phát hiện. Thế gian không biết, lầm là nhân duyên, và tính tự nhiên, đều là những so đo phân biệt của ý thức, chỉ có lời nói, toàn không có nghĩa chân thật".

ĐOẠN VII

GIÁC NGỘ VÀ PHÁT NGUYỆN

Khi bấy giờ, ông A Nan và cả đại chúng nhờ Phật nhiệm mầu chỉ bày, thân tâm vắng lặng, không điều ngăn ngại. Cả trong đại chúng đó, mỗi ngƣời tự biết tâm tính cùng khắp mƣời phƣơng, trông mƣời phƣơng hƣ

không nhƣ xem cái vật, cái lá nắm trong bàn tay; tất cả những vật có ra trong thế gian, đều tức là tâm tính Bồ đề nhiệm mầu sáng suốt. Tâm tính viên mãn cùng khắp, trùm chứa mƣời phƣơng, trở lại xem cái thân cha mẹ sinh ra cũng nhƣ trong mƣời phƣơng hƣ không kia, thổi một vi trần, dầu còn, dầu mất, chẳng khác biển lớn yên lặng, nổi lên một bọt nƣớc, dầu sinh hay diệt, cũng không dính dáng gì. Rõ vậy tự biết nhận đƣợc tâm tính bản lai thƣờng trụ không diệt, lễ Phật chắp tay, đƣợc cái chƣa từng có, ở trƣớc Đức Nhƣ Lai, nói bài kệ tán thán Phật: 78

"Đức Thế Tôn bất động,

Tổng trì tính diệu trạm,

Nói Pháp Thủ Lăng Nghiêm.,

Thật hy hữu trong đời,

Khiến chúng tôi tiêu diệt

Vọng tƣởng trong ức kiếp,

Không trải qua tăng kỳ

Mà chứng đƣợc Pháp thân.

Nguyện nay đã chứng quả

Thành đƣợc vị Bảo vƣơng

Lại hóa độ nhƣ thế

Cho cả hằng sa chúng.

Đem thâm tâm phụng sự

Cõi nƣớc nhƣ vi trần,

Làm đƣợc nhƣ vậy mới

Gọi là báo ơn Phật.

Cúi xin Đức Thế Tôn

Chứng minh cho chúng tôi,

Thệ nguyện quyết vào trƣớc

Trong ngũ trƣợc ác thế;

Nếu còn một chúng sinh

Chƣa thành đƣợc Phật đạo,

Quyết không ở nơi đó

Chịu chứng quả Niết Bàn.

Kính thƣa Đức Đại Hùng,

Đại Lực, Đại Từ Bi,

Trông mong lại xét trừ

Những điều lầm nhỏ nhiệm,

Cho chúng tôi sớm lên

Đến bậc Vô Thƣợng Giác,

Nơi thập phƣơng thế giới

Ngồi đạo tràng thuyết Pháp.

Tính hƣ không bất diệt

Dầu có thể tiêu mất,

Tâm nguyện chắc chắn nầy,

Quyết không hề lay động."

79

QUYỂN BỐN

MỤC VII - CHỈ RÕ SỰ TIẾP TỤC GIẢ DỐI SINH RA VÀ CÁC "ĐẠI" KHÔNG NGĂN NGẠI LẪN NHAU.

ĐOẠN I

ÔNG MÃN TỪ KHEN NGỢI PHẬT VÀ TRÌNH BÀY CHỖ NGHI.

Khi bấy giờ, ông Phú lâu na di đa la ni tử ở trong đại chúng, liền từ chỗ

ngồi đứng dậy, trật vai áo bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng:

- Đức Thế Tôn có oai đức lớn, khéo vì chúng sinh diễn bày Đệ nhất nghĩa đế của Nhƣ Lai. Đức Thế Tôn thƣờng cho rằng trong những ngƣời thuyết Pháp, tôi là bậc nhất, song nay tôi nghe Pháp âm nhiệm mầu của Nhƣ Lai, cũng nhƣ ngƣời điếc, cách xa trăm bƣớc, nghe tiếng muỗi mạt, vốn đã không thấy, huống nữa lại nghe. Tuy Phật chỉ rõ, khiến cho tôi trừ đƣợc lầm lạc, nhƣng tôi chƣa rõ chỗ

rốt ráo, không còn nghi hoặc của nghĩa ấy.

Bạch Thế Tôn, nhƣ bọn ông A Nan, tuy đƣợc khai ngộ, nhƣng chƣa trừ hết tập khí hữu lậu, còn bọn chúng tôi là những ngƣời đã lên đến bậc vô lậu trong Hội nầy, thì tuy đã hết các lậu, nhƣng nay nghe Pháp âm của Nhƣ Lai vừa dạy, còn mắc phải những điều nghi hối.

ĐOẠN II

THIẾT LẬP HAI ĐIỀU NẠN HỎI

"Bạch Thế Tôn, nếu nhƣ hết thảy các thứ căn, trần, ấm, xứ, giới, vân vân... trong thế gian, đều là tính thanh tịnh bản nhiên Nhƣ Lai tạng, thì làm sao bỗng nhiên lại sinh ra các tƣớng hữu vi nhƣ núi, sông, đất liền, thứ lớp dời đổi, trƣớc sau quanh lộn.

Lại Đức Nhƣ Lai nói bốn món đại địa, thủy, hỏa, phong, bản tính viên mãn dung hòa, cùng khắp Pháp giới, vắng lặng thƣờng trụ. Bạch Thế

Tôn, nếu tính địa đại cùng khắp, sao lại dung đƣợc thủy đại; nếu tính thủy đại cùng khắp thì hỏa đại không thể phát sinh; làm sao lại phát minh hai tính thủy đại và hỏa đại đều cùng khắp hƣ không, không diệt 80

lẫn nhau? Bạch Thế Tôn, tính địa đại là ngăn ngại, tính hƣ không là rỗng suốt, làm sao hai đại ấy lại đều cùng khắp Pháp giới. Tôi nay không biết nghĩa ấy do đâu, xin Phật phát lòng đại từ, vén mây mê lầm cho tôi và trong đại chúng." Ông Mãn từ nói lời ấy rồi, năm vóc gieo xuống đất, kính mong lời dạy từ bi Vô Thƣợng của Đức Nhƣ Lai.

ĐOẠN III

PHẬT HỨA CHỈ BÀY THẮNG NGHĨA,

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo ông Phú lâu na và các vị A la hán lậu tận vô học trong Hội rằng: "Ngày nay Nhƣ Lai khắp vì trong Hội nầy chỉ

bày tính chân thắng nghĩa trong thắng nghĩa, khiến cho ở trong Hội nầy, những hàng định tính Thanh Văn và hết thảy các bậc A la hán, chƣa đƣợc hai pháp: Nhân không và Pháp không, phát tâm hƣớng về thƣợng thừa, đều đƣợc chỗ tu hành chân chính, thiết thực không xao động của cảnh giới tịch diệt nhất thừa. Ông hãy nghe kỹ, tôi sẽ vì ông mà nói".

Các ông Phú lâu na kính vâng Pháp âm của Phật, lẳng lặng vâng nghe.

ĐOẠN IV

NẾU BẢN TÍNH ĐỂ CHỈ RÕ CĂN NGUYÊN HƢ VỌNG

Phật dạy: "Ông Phú lâu na, nhƣ ông vừa nói: Đã là bản nhiên thanh tịnh, làm sao bỗng nhiên lại sinh ra có núi sông, đất liền. Vậy ông không thƣờng nghe Nhƣ Lai chỉ dạy: Tính giác là diệu minh, bản giác là minh diệu, hay sao?"

Ông Phú lâu na bạch: "Thƣa Thế Tôn, vâng, tôi thƣờng nghe Phật chỉ

dạy nghĩa ấy."

Phật bảo: "Ông bảo cái giác là minh, lại là vì bản tính nó là minh, nên gọi nó là giác, hay là vì giác đƣợc cái không minh, mà gọi là minh giác?"

Ông Phú lâu na bạch: "Nếu cái không minh đó mà gọi là giác, thì nó không minh đƣợc cái gì."

Phật dạy: "Nếu không có sở minh là không có minh giác, thì có sở

không phải là giác, mà không sở, lại không phải là minh; và không 81

minh, thì lại không phải là giác tính trạm minh. Vậy tính giác chắc là minh, do vọng tƣởng mà làm ra có minh giác. Giác không có gì là sở

minh, nhân có minh mà lập ra thành sở; đã giả dối lập ra có sở, mới sinh ra cái năng hƣ vọng của các ông".

ĐOẠN V

CHỈ TƢỚNG NGUYÊN NHÂN CỦA THẾ GIỚI SỰ VẬT,

HƢ KHÔNG VÀ CHÚNG SINH

"Trong tính không đồng, không khác, nổi dậy thành ra có khác; khác với cái khác kia, thì nhân cái khác đó, mà lập thành cái đồng. Phát minh cái đồng, cái khác rồi, thì nhân đó, mà lập ra cái không đồng, không khác.

Rối loạn nhƣ vậy, đối đãi với nhau sinh ra lao lự; lao lự mãi phát ra trần tƣớng, tự vẩn đục lẫn nhau; do đó, đƣa đến những trần lao phiền não.

Nổi lên thì thành thế giới, lặng xuống thì thành hƣ không; hƣ không là đồng, thế giới là khác; cái không đồng, không khác kia, thật là Pháp hữu vi.

ĐOẠN VI

CHỈ BA TƢỚNG KẾT QUẢ TIẾP TỤC

"Cái giác là sáng suốt, cái hƣ không thì không hay biết, hai cái đối đãi với nhau, thành có lay động, cho nên có phong luân nắm giữ thế giới.

Nhân cái hƣ không, mà sinh ra có lay động, phát minh tính cứng, thì thành có ngăn ngại; các loại kim bảo đều do minh giác lập ra tính cứng, cho nên có kim luân nắm giữ cõi nƣớc. Biết cái cứng, thì thành có kim bảo, rõ cái lay động, thì phong đại phát ra; phong đại và kim bảo cọ xát nhau, cho nên có hỏa đại làm tính biến hóa. Ngọn lửa xông lên, kim bảo sinh ra tính ƣớt, cho nên có thủy luân trùm khắp các cõi mƣời phƣơng.

Lửa bốc lên, nƣớc sa xuống, giao nhau phát hiện, mà lập thành tính cứng; chỗ ƣớt là bể lớn, chỗ khô là gò nổi; do cái nghĩa ấy, trong bể lớn kia, hơi nóng thƣờng bốc lên; trong gò nổi kia, sông ngòi thƣờng chảy xuống. Thế nƣớc kém thế lửa, thì kết thành núi cao, vậy nên đá núi, đập thì có tia lửa, nấu thì chảy ra nƣớc. Thế đất kém thế nƣớc, rút ra thành cỏ

cây, vậy nên rừng rú bị đốt thì thành đất, vắt ra thì có nƣớc. Vọng tƣởng giao xen phát sinh, xoay vần làm chủng tử cho nhau; do nhân duyên ấy mà thế giới tiếp tục.

82

Lại nữa, Phú lâu na, vọng tƣởng chẳng phải gì khác, do tính giác minh hóa ra lầm lỗi; cái sở minh hƣ vọng đã lập, thì phạm vi của cái năng minh không vƣợt khỏi đƣợc. Do nhân duyên ấy, nghe không ra ngoài tiếng, thấy không vƣợt khỏi sắc, sáu cái vọng: Sắc, hƣơng, vị, xúc vân vân..., đã thành lập, thì do đó, chia ra có thấy, nghe, hay, biết.

Đồng nghiệp ràng buộc lẫn nhau mà hợp, mà ly, mà thành, mà hóa. Cái thấy phát minh, thì các sắc phát ra; nhận rõ nơi sự thấy, thì thành có tƣ

tƣởng; rồi ý kiến khác nhau, thì thành ra ghét, tƣởng niệm đồng nhau, thì thành ra yêu. Lan cái yêu ra, thành hạt giống, thu nạp tƣởng niệm, thành ra cái thai, giao xen phát sinh, hấp dẫn bọn đồng nghiệp, nên có nhân duyên sinh ra yết la lam, át bồ đàm, vân vân... Thai sinh, noãn sinh, thấp sinh hay hóa sinh là tùy phần sở ƣng: Noãn chỉ do tƣởng niệm mà sinh, thai thì nhân ái tình mà có, thấp sinh thì cơ cảm mà hợp lại, còn hóa sinh thì phân ly mà ứng hiện.

Khi tình, khi tƣởng, khi hợp, khi ly, thay đổi lẫn nhau, nên các loài chịu nghiệp báo cũng theo đó mà lên xuống; do nhân duyên ấy, chúng sinh tiếp tục.

Phú lâu na, tƣ tƣởng thƣơng yêu ràng buộc lẫn nhau, yêu mãi không rời, thì những cha mẹ con cháu trong thế gian sinh nhau không ngớt, hạng nầy thì lấy dục tham làm gốc. Lòng tham, lòng yêu giúp nhau tăng trƣởng, tham mãi không thôi, thì các loài thai sinh, noãn sinh, thấp sinh, hóa sinh trong thế gian, tùy sức mạnh yếu, ăn nuốt lẫn nhau; bọn nầy thì lấy sát tham làm gốc. Lấy thân ngƣời ăn con dê, dê chết làm ngƣời, ngƣời chết làm dê, nhƣ vậy cho đến mƣời loài chúng sinh chết sống, sống chết, ăn nuốt lẫn nhau, nghiệp dữ cùng sinh ra tột đời vị lai, hạng nầy thì lấy đạo tham làm gốc.

Ngƣời nầy mắc nợ thân mệnh ngƣời kia, ngƣời kia trả nợ cũ cho ngƣời nầy; do nhân duyên ấy, trải qua trăm nghìn kiếp, thƣờng ở trong đƣờng sống chết. Ngƣời nầy yêu cái tâm ngƣời kia, ngƣời kia ƣa cái sắc ngƣời nầy, do nhân duyên ấy, trải qua trăm nghìn kiếp, thƣờng ở trong vòng ràng buộc. Duy ba món sát, đạo, dâm làm gốc và vì nhân duyên đó, nghiệp quả tiếp tục.

83

Phú lâu na, ba thứ tiếp tục điên đảo ấy, đều do tính sáng suốt rõ biết của giác minh, nhân rõ biết phát ra có tƣớng, theo vọng tƣởng mà kiến chấp sinh ra, các tƣớng hữu vi núi sông, đất liền thứ lớp dời đổi, đều nhân cái hƣ vọng đó, mà xoay vần sau trƣớc".

ĐOẠN VII

CHỈ RÕ GIÁC KHÔNG SINH MÊ

Ông Phú lâu na bạch: "Nếu cái diệu giác đó, bản tính là diệu minh, cùng với tâm Nhƣ Lai, không thêm không bớt, mà không cớ gì bỗng nhiên lại sinh ra các tƣớng hữu vi núi sông, đất liền; vậy Nhƣ Lai hiện nay đã chứng đƣợc bản giác diệu minh, không có phân biệt, thì đến lúc nào lại sinh ra núi sông, đất liền và các tập lậu hữu vi?"

Phật bảo ông Phú lâu na: "Ví nhƣ ngƣời mê, nơi một xóm làng, lầm phƣơng Nam làm phƣơng Bắc, thì cái mê ấy, lại là nhân mê mà có hay nhân ngộ mà ra?"

Ông Phú lâu na bạch: "Ngƣời mê nhƣ vậy, cũng không nhân mê, cũng không nhân ngộ. Vì sao? Mê, vốn không có gốc, làm sao lại nhân mê?

Còn ngộ, không phải cái sinh ra mê, làm sao lại nhân ngộ?"

Phật dạy: "Ngƣời mê kia, chính trong lúc mê, bỗng có ngƣời ngộ chỉ bày cho đƣợc ngộ. Phú lâu na, ý ông nghĩ thế nào? Ngƣời ấy giải trừ đƣợc cái mê đi, thì đối với xóm làng đó, còn có sanh mê nữa không?

- Thƣa Thế Tôn, không.

- Phú lâu na, Nhƣ Lai mƣời phƣơng thì cũng nhƣ vậy. Cái mê đó không có gốc, tính nó rốt ráo là rỗng không; xƣa vốn không mê, chỉ hình nhƣ có mê, có giác; giác đƣợc cái mê thì cái mê diệt và giác không sinh ra mê. Cũng nhƣ ngƣời lòa thấy hoa đốm giữa hƣ

không, nếu trừ đƣợc bệnh lòa, thì hoa đốm nơi hƣ không diệt mất.

Bỗng có ngƣời ngu, ở chỗ hƣ không mà hoa đốm kia đã diệt rồi, lại mong đợi hoa đốm sinh lại. Ông xét ngƣời ấy, là ngu hay là trí tuệ?"

Ông Phú lâu na bạch: "Hƣ không vốn không có hoa đốm, vì hƣ vọng mà 84

thấy có sinh diệt; thấy hoa đốm diệt mất nơi hƣ không đã là điên đảo rồi; lại còn muốn bảo nó sinh lại, thì thật là điên dại; làm sao còn gọi ngƣời điên nhƣ vậy, là ngu hay là trí tuệ."

Phật dạy: "Ông hiểu nhƣ vậy, làm sao còn hỏi tính giác diệu minh, không có phân biệt của chƣ Phật Nhƣ Lai, lúc nào lại sinh ra núi sông, đất liền.

Lại nhƣ quặng vàng lộn với vàng ròng, khi vàng đã luyện thành ròng rồi, thì không xen lộn đƣợc nữa; cũng nhƣ cây đã đốt ra tro, thì không thành cây đƣợc nữa; Bồ đề Niết bàn chƣ Phật Nhƣ Lai thì cũng nhƣ vậy.

ĐOẠN VIII

CHỈ CÁC ĐẠI CÓ THỂ DUNG NHAU

"Phú lâu na, ông lại hỏi về địa, thủy, hỏa, phong, bản tính viên mãn dung hòa, cùng khắp Pháp giới, nghi sao tính nƣớc, tính lửa lại không lấn nhau, diệt nhau và nêu ra hƣ không và địa đại đều cùng khắp Pháp giới, lẽ ra không dung đƣợc nhau.

Phú lâu na, ví nhƣ hƣ không, bản thể không phải các tƣớng, mà không ngăn cản các tƣớng phát huy. Vì sao? Phú lâu na, nơi hƣ không kia, mặt trời soi thì sáng, mây kéo thì tối, gió lay động, trời tạnh thì trong, hơi đọng thì dục, bụi nổi thì mù, nƣớc đứng thì ánh. Ý ông nghĩ thế nào?

Các tƣớng hữu vi khác nhau nhƣ vậy, nhân các cái kia mà sinh, hay nhân hƣ không mà có. Phú lâu na, nếu nhƣ do các cái kia sinh ra, thì khi mặt trời soi, đã là mặt trời sáng, mƣời phƣơng thế giới đều thành sắc của mặt trời, làm sao giữa hƣ không, lại còn thấy mặt trời tròn. Nếu là hƣ không sáng, thì hƣ không phải tự soi lấy, làm sao lúc giữa đêm mây mù, lại không sinh ra sáng chói. Vậy nên biết rằng cái sáng đó, không phải mặt trời, không phải hƣ không và cũng không ra ngoài hƣ không và mặt trời.

Xét cái tƣớng vốn là vọng, không thể chỉ bày, cũng nhƣ muốn hoa đốm hƣ không kết thành quả hƣ không, làm sao còn gạn hỏi cái nghĩa lấn diệt lẫn nhau? Xét cái tính, vốn là chân, chỉ là tính giác diệu minh, tính giác diệu minh, vốn không phải là nƣớc hay là lửa, làm sao còn hỏi về nghĩa không dung đƣợc nhau?

85

Bản tính diệu minh chân thật thì cũng nhƣ vậy. Ông phát minh cái hƣ

không, thì có hƣ không hiện ra; địa, thủy, hỏa, phong, mỗi mỗi phát minh, thì mỗi mỗi hiện ra; nếu cùng phát minh, thì cùng hiện ra.

Thế nào là cùng hiện ra? Phú lâu na, nhƣ trong một chỗ có nƣớc, hiện ra bóng mặt trời, hai ngƣời đồng xem mặt trời trong nƣớc; rồi một ngƣời đi phƣơng Đông, một ngƣời đi phƣơng Tây, thì hai bên đều có mặt trời theo mình cùng đi, một cái về phƣơng Đông, một cái về phƣơng Tây, không có chuẩn đích nhất định. Không nên gạn hỏi rằng, mặt trời đó là một, sao lại mỗi cái đi theo mỗi ngƣời? Các mặt trời đã thành hai, làm sao trƣớc kia chỉ hiện ra có một? Hƣ vọng quanh lộn nhƣ thế, không thể

lấy gì làm bằng cứ.

MỤC VIII - CHỈ TÍNH DIỆU MINH

HỢP VỀ NHƢ LAI TẠNG, RỜI

CẢ HAI NGHĨA "PHI" (KHÔNG LÀ) VÀ "TỨC" (TỨC LÀ) ĐOẠN I

CHỈ VỀ TRÁI VỚI GIÁC TÍNH, HỢP VỚI TRẦN TƢỚNG

"Phú lâu na, ông đem cái sắc, cái không, mà lấn cƣớp lẫn nhau nơi Nhƣ

Lai tạng, thì Nhƣ Lai tạng theo ông làm sắc, làm không, cùng khắp Pháp giới; vậy nên trong ấy, gió thổi thì động, hƣ không thì lặng, mặt trời thì sáng, mây mù thì tối: Chúng sinh mê lầm, trái với giác tính, hợp với trần tƣớng, cho nên phát ra trần lao, có các tƣớng thế gian.”

ĐOẠN II

CHỈ TÍNH DIỆU MINH HỢP VỚI NHƢ LAI TẠNG

"Tôi lấy tính diệu minh, không diệt không sinh, hợp với Nhƣ Lai tạng, thì Nhƣ Lai tạng chỉ là tính giác diệu minh, soi khắp Pháp giới; vậy nên trong ấy, một là vô lƣợng, vô lƣợng là một, trong nhỏ hiện ra lớn, trong lớn hiện ra nhỏ, đạo tràng bất động cùng khắp thế giới mƣời phƣơng, thân trùm cả hƣ không vô tận mƣời phƣơng, nơi đầu một mảy lông, hiện ra cõi Bảo vƣơng, ngồi trong vi trần, chuyển bánh xe Pháp lớn; diệt trần tƣớng, hợp giác tính, nên phát ra tính giác chân nhƣ nhiệm mầu sáng suốt.

86

ĐOẠN III

CHỈ NHƢ LAI TẠNG LÀ "PHI" TẤT CẢ

"Nhƣng Nhƣ Lai tạng bản tính diệu viên, không phải là tâm, là không, là địa, là thủy, là phong, là hỏa; không phải là nhãn, là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; không phải là sắc, là thanh, hƣơng, vị, xúc, Pháp; không phải là nhãn thức giới, cho đến không phải là ý thức giới; không phải là minh, là vô minh, là hết minh, là hết vô minh, cho đến không phải là lão, là tử, là hết lão tử; không phải là khổ, là tập, là diệt, là đạo; không phải là trí, là đắc; không phải là bố thí, là trì giới, là tinh tiến, là nhẫn nhục, là thiền định, là trí tuệ, là Ba la mật đa, cho đến cũng không phải là Nhƣ Lai, là Ứng cúng, là Chính biến tri; không phải là Đại niết bàn, là đức Thƣờng, ức Lạc, đức Ngã, đức Tịnh, vì cái đó, đều không là các Pháp thế gian và xuất thế gian vậy.”

ĐOẠN IV

CHỈ NHƢ LAI TẠNG "TỨC" LÀ TẤT CẢ

"Tức cái bản tính minh diệu Nhƣ Lai tạng, cũng tức là tâm, là không, là địa, là thủy, là phong, là hỏa; tức là nhãn, là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; tức là sắc, là thanh, hƣơng, vị, xúc, Pháp; tức là nhãn thức giới, cho đến là ý thức giới; tức là minh, là vô minh, là hết minh, là hết vô minh, cho đến tức là lão, là tử, là hết lão tử; tức là khổ, là tập, là diệt, là đạo; tức là trí, là đắc; tức là bố thí, là trì giới, là tinh tiến, là nhẫn nhục, là thiền định, là trí tuệ, là Ba la mật đa, cho đến tức là Nhƣ Lai, là Ứng cúng, là Chính biến tri; tức là Đại niết bàn, là đức Thƣờng, đức Lạc, đức Ngã, đức Tịnh; do cái đó, tức là các Pháp thế gian và xuất thế gian vậy.”

87

ĐOẠN V

CHỈ RA NGOÀI CÁC NGHĨA "PHI" VÀ "TỨC"

VÀ PHẢI NHỜ ĐẾN NGÓN TAY HAY.

"Tức cái tính giác diệu minh Nhƣ Lai tạng, rời cả các nghĩa "tức", "phi"

và cũng là "tức", là "phi"; làm sao chúng sinh ba cõi thế gian và các hàng Thanh văn, Duyên giác xuất thế gian, lấy cái tâm hay biết sự vật, mà đo lƣờng đƣợc Vô Thƣợng Bồ đề của Nhƣ Lai, dùng tiếng nói thế

gian, mà vào đƣợc tri kiến của Phật. Ví nhƣ, những cây đàn cầm, sắt, không hầu, tỳ bà, tuy có tiếng hay, nhƣng nếu không có ngón tay hay, thì rốt cuộc cũng không phát ra đƣợc. Ông cùng chúng sinh thì cũng nhƣ

vậy. Tâm tính chân thật, mỗi ngƣời đều đầy đủ, nhƣng khi tôi ấn ngón tay, thì hải ấn phát ra hào quang, còn các ông tạm móng tâm lên, thì trần lao đã nổi, do vì không siêng năng cầu đạo Vô Thƣợng Giác, ƣa nhớ tiểu thừa, đƣợc một ít đã cho là đủ".

MỤC IX - CHỈ MÊ VỌNG KHÔNG CÓ NHÂN,

HẾT MÊ TỨC LÀ BỒ ĐỀ.

ĐOẠN I

NGHI GIÁC TÍNH VÌ NHÂN GÌ MÀ CÓ VỌNG

Ông Phú lâu na bạch: "Chân tâm viên giác diệu minh của tôi và của Nhƣ

lai, đều viên mãn không hai, mà tôi, trƣớc kia mắc vọng tƣởng vô thủy, ở lâu trong luân hồi, nay đƣợc Thánh thừa, còn chƣa rốt ráo; Thế Tôn, thì khắp tất cả các vọng đều diệt trọn, chỉ có diệu dụng tính chân thƣờng.

Xin hỏi Đức Nhƣ Lai, hết thảy chúng sinh, vì nhân gì mà có vọng, tự

che tính diệu minh, mà chịu chìm đắm nhƣ vậy?"

88

ĐOẠN II

CHỈ MÊ VỐN KHÔNG NHÂN

Phật bảo ông Phú lâu na: "Ông tuy trừ đƣợc lòng nghi, nhƣng còn những điều lầm chƣa dứt hết. Nay tôi lại đem những việc hiện tiền thế gian mà hỏi ông. Há ông không nghe trong thành Thất la phiệt, có anh Diễn nhã đạt đa, buổi mai lấy gƣơng soi mặt, bỗng nhiên ƣa cái đầu trong gƣơng, lông mày, con mắt có thể thấy đƣợc, rồi giận trách cái đầu mình, sao lại không thấy mặt mày, cho là giống yêu quái, rồi không cớ gì phát điên bỏ

chạy. Ý ông nghĩ thế nào, ngƣời đó vì nguyên nhân gì, vô cớ phát điên bỏ chạy?"

Ông Phú lâu na bạch: "Tâm ngƣời ấy điên, chứ không có cớ gì khác."

Phật dạy: "Tính diệu giác viên mãn sáng suốt, bản lai là diệu minh cùng khắp; đã gọi là vọng, thì làm sao có nhân, nếu có nguyên nhân, thì sao gọi là vọng? Chỉ tự các vọng tƣởng xoay vần làm nguyên nhân cho nhau, theo cái mê, chứa cái mê, trải qua kiếp số nhƣ vi trần; tuy Phật phát minh, còn không biết trở về. Nguyên nhân cái mê nhƣ vậy, là nhân mê tự có, biết cái mê không có nhân, thì cái vọng không chỗ nƣơng tựa, còn không có sinh, thì muốn đem cái gì mà làm cái diệt. Ngƣời đƣợc đạo Bồ đề nhƣ ngƣời tỉnh giấc kể chuyện trong chiêm bao; tâm dầu rõ ràng, nhƣng không thể có nhân duyên gì lấy đƣợc những vật trong chiêm bao; huống nữa, cái mê lại không có nhân, vốn không có gì cả. Nhƣ anh Diễn nhã đạt đa trong thành kia, đâu có nhân duyên, mà tự sợ đầu mình bỏ

chạy, bỗng nhiên hết điên, thì cái đầu đâu phải từ ngoài đƣa tới; dầu chƣa hết điên, cái đầu cũng không hề mất. Phú lâu na, tính của cái vọng là nhƣ vậy, làm sao còn có nguyên nhân đƣợc.”

89

ĐOẠN III

CHỈ DỨT CÁC DUYÊN THÌ HẾT ĐIÊN

VÀ GIÁC TÍNH VỐN CÙNG KHẮP

"Ông chỉ không theo phân biệt ba thứ tiếp tục nơi thế gian, nghiệp quả, chúng sinh", thì ba duyên đã đoạn rồi, ba nhân không sinh ra nữa, và tính điên của anh Diễn nhã đạt đa trong tâm ông tự hết. Hết, tức là tâm tính Bồ đề trong sạch sáng suốt, bản lai cùng khắp Pháp giới, không do ai đƣa lại, nào cần gì phải tu chứng nhọc nhằn vất vả.

Ví nhƣ có ngƣời, ở nơi áo mình, buộc một hạt châu nhƣ ý, mà không hay biết, nên phải xin ăn rong ruổi phƣơng xa, nghèo nàn rách rƣới; tuy ngƣời ấy thật nghèo nàn, nhƣng hạt châu không hề bị mất; bỗng nhiên có ngƣời khôn, chỉ hạt châu ra cho, thì ngƣời ấy muốn gì đƣợc nấy, thành giàu có lớn, rồi mới ngộ đƣợc hạt châu quý hóa ấy, không phải do ở

ngoài đƣa tới".

MỤC X - LẠI PHÁ XÍCH NHÂN DUYÊN, TỰ NHIÊN

VÀ TRÁCH CHỈ BIẾT NGHE NHIỀU

ĐOẠN I

PHÁT NGHI MÀ HỎI

Khi bấy giờ ông A Nan, ở trong đại chúng, đỉnh lễ chân Phật, đứng dậy bạch Phật: "Đức Thế Tôn hiện nói về các nghiệp sát, đạo, dâm. Về ba duyên đoạn rồi, thì ba nhân không sinh và tính điên anh Diễn nhã đạt đa trong tâm tự hết; hết, tức là Bồ đề, không do ngƣời khác đƣa tới; nhƣ

thế, rõ ràng là nhân duyên rồi, làm sao Đức Nhƣ Lai lại bỏ nghĩa nhân duyên? Chính tôi, do nhân duyên, mà tâm đƣợc khai ngộ.

Bạch Thế Tôn, nghĩa ấy đâu chỉ đối với hàng Thanh văn hữu học, ít tuổi nhƣ chúng tôi, mà hiện nay, trong Hội nầy, ông Đại mục kiền liên, ông Xá lợi phất, ông Tu bồ đề, vân vân ... cũng từ ông Lão Phạm Chí nghe lý nhân duyên của Phật, mà phát tâm khai ngộ, đƣợc thành quả vô lậu. Nay Phật dạy rằng Bồ đề không do nhân duyên, thì các thuyết tự nhiên của bọn Câu xá ly, thành Vƣơng xá, lại thành đệ nhất nghĩa. Xin Phật rủ

lòng đại bi, khai phá chỗ mê lầm cho chúng tôi".

90

ĐOẠN II

GẠN CÙNG CHỖ NGHI

Phật bảo ông A Nan: "Tức nhƣ anh Diễn nhã đạt đa trong thành, nếu diệt trừ đƣợc nhân duyên tính điên, thì tính không điên tự nhiên hiện ra; các lý nhân duyên, tự nhiên, cuối cùng chỉ nhƣ vậy."

ĐOẠN III

LẤY VÍ DỤ CÁI ĐẦU KHÔNG MẤT

ĐỂ CHỈ CÁI ĐIÊN LÀ HƢ VỌNG

"A Nan, nhƣ cái đầu anh Diễn nhã đạt đa vốn là tự nhiên, nó đã tự nhiên nhƣ thế, thì có lúc nào lại không tự nhiên, vậy vì nhân duyên gì, mà sợ

cái đầu, phát điên bỏ chạy? Nếu cái đầu tự nhiên, vì nhân duyên mà điên, thì sao không tự nhiên, vì nhân duyên mà mất đi? Cái đầu vốn không mất, điên sợ giả dối phát ra, chứ nào có thay đổi gì mà phải nhờ

đến nhân duyên. Nếu tính điên vốn là tự nhiên và vốn có sẵn tính điên sợ, thì khi chƣa điên, cái điên núp vào chỗ nào? Nếu tính không điên là tự nhiên, thì cái đầu vẫn không việc gì, sao lại phát điên bỏ chạy? Nếu ngộ đƣợc cái đầu sẵn có, biết mình vì phát điên mà bỏ chạy, thì nhân duyên và tự nhiên đều là hý luận."

ĐOẠN IV

PHÁ XÍCH NHÂN DUYÊN VÀ TỰ NHIÊN, DẪN VÀO BỒ ĐỀ

"Vậy nên tôi nói: Ba duyên đoạn trừ rồi, tức là tâm Bồ đề. Tâm Bồ đề

sinh, tâm sinh diệt diệt, đó chỉ là sinh diệt. Diệt và sinh đều hết, thì gọi là vô công dụng đạo. Nếu có tự nhiên, nhƣ vậy là phát minh tâm tự nhiên sinh, tâm sinh diệt diệt, thế cũng là sinh diệt và lấy cái không sinh diệt, gọi là tự nhiên. Cũng nhƣ, trong thế gian các tƣớng hòa lẫn thành ra một thể, gọi là tính hòa hợp; cái không phải hòa hợp, thì gọi là tính bản nhiên. Bản nhiên không phải bản nhiên, hòa hợp không phải hòa hợp, hòa hợp và bản nhiên đều rời bỏ, rời bỏ và không rời bỏ đều "phi", câu nói nầy, mới gọi là Pháp không hý luận."

"Bồ đề Niết bàn còn ở xa xôi, nếu ông không trải qua nhiều kiếp siêng năng tu chứng, thì tuy ghi nhớ diệu lý thanh tịnh mƣời hai bộ kinh của thập phƣơng Nhƣ Lai, nhƣ cát sông Hằng, cũng chỉ càng thêm hý luận.

91

Ông tuy nói lý nhân duyên, tự nhiên chắc chắn rõ ràng, ngƣời đời gọi ông là đa văn bậc nhất. Với cái huân tập đa văn nhiều kiếp đó, ông không thoát khỏi đƣợc nạn Ma đăng già, phải đợi thần chú Phật đỉnh của tôi, làm cho lửa dâm trong tâm nàng Ma đăng già hết đi và nàng đƣợc quả A na hàm, ở trong Phật Pháp thành rừng tinh tiến, sông ái khô cạn, mới khiến cho ông đƣợc giải thoát. Vậy nên ông A Nan, tuy ông nhiều kiếp ghi nhớ những Pháp bí mật diệu nghiêm của Nhƣ Lai, cũng không bằng một ngày tu nghiệp vô lậu, xa rời hai khổ ƣa ghét thế gian. Nhƣ

nàng Ma đăng già, trƣớc kia là dâm nữ, do sức thần chú, tiêu diệt lòng ƣa muốn, nay ở trong Phật Pháp, gọi tên là Tính tỷ khƣu ni, cùng với mẹ

La hầu la là Gia du đà la, đồng ngộ nhân trƣớc, biết đã trải qua nhiều đời, nhân vì tham ái mà khổ, một niệm huân tu Pháp vô lậu thiện, thì ngƣời đã ra khỏi ràng buộc, ngƣời thì đƣợc Phật thọ ký, làm sao, ông còn tự dối mình, mắc míu mãi trong vòng nghe thấy".

MỤC XI - CHỈ NGHĨA QUYẾT ĐỊNH

ĐOẠN I

THUẬT LẠI CHỖ NGỘ, THỈNH CẦU PHÉP TU HÀNH

Ông A Nan và cả đại chúng nghe lời Phật dạy, tiêu hết nghi hoặc, ngộ

đƣợc thật tƣớng, thân và ý đều yên lành, đƣợc Pháp chƣa từng có. Rồi lại thƣơng khóc, đỉnh lễ chân Phật, quỳ dài chắp tay mà bạch Phật rằng:

"Đức Vô Thƣợng Đại Bi Thanh Tịnh Bảo Vƣơng, khéo khai ngộ cho tâm chúng tôi, dùng các nhân duyên nhƣ thế, phƣơng tiện dắt dìu những kẻ chìm đắm ra khỏi bể khổ. Bạch Thế Tôn, nay tôi tuy đƣợc vâng nghe Pháp âm nhƣ vậy, nhận biết tâm tính diệu minh Nhƣ Lai tạng cùng khắp thế giới mƣời phƣơng, trùm chứa các cõi Phật bảo nghiêm thanh tịnh trong thập phƣơng quốc độ; Nhƣ Lai lại trách tôi nghe nhiều mà vô dụng, không kịp thời tu tập. Nay tôi, giống nhƣ ngƣời lênh đênh xiêu bạt, bỗng nhiên gặp vị Thiên vƣơng cho cái nhà tốt; tuy đƣợc nhà lớn, nhƣng cốt yếu phải biết cửa mà vào; xin nguyện Đức Nhƣ Lai không ngớt lòng đại bi, chỉ bày cho những kẻ mờ tối trong Hội nầy, rời bỏ Pháp Tiểu thừa và đều nhận đƣợc con đƣờng phát tâm tu tập đi đến Vô Dƣ

Niết Bàn của Nhƣ Lai, khiến cho những hàng hữu học biết cách uốn dẹp tâm phan duyên lâu đời, đƣợc Pháp tổng trì, chứng nhập tri kiến của Phật". Ông A Nan nói lời ấy rồi, năm vóc gieo xuống đất, ở trong Hội một lòng, mong đợi từ chỉ của Phật.

92

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn thƣơng xót các hàng Thanh văn, Duyên giác trong Hội, chƣa đƣợc tự tại nơi tâm Bồ đề, và những chúng sinh phát Bồ

đề tâm trong đời Mạt Pháp về sau, khi Phật đã diệt độ rồi, khai thị cho đƣờng tu hành nhiệm mầu Pháp Vô Thƣợng thừa, và chỉ dạy ông A Nan với cả đại chúng rằng: "Các ông quyết định phát tâm Bồ đề, đối với Pháp Tam ma đề chƣ Phật Nhƣ Lai, không sinh mệt mỏi, thì trƣớc hết, nên rõ hai nghĩa quyết định, trong lúc bắt đầu phát tâm tự giác."

ĐOẠN II

XÉT VỀ PHÁT TÂM TRONG LÚC TU NHÂN

Chi 1. Dùng hƣ không để ví với chính nhân và chia ra bên trong, bên đục.

"Thế nào là hai nghĩa quyết định trong lúc mới phát tâm. A Nan, nghĩa thứ nhất là: Nếu các ông muốn rời bỏ pháp Thanh văn, tu thừa Bồ tát, vào tri kiến của Phật, thì nên xét kỹ chỗ phát tâm trong lúc tu nhân với chỗ giác ngộ trong lúc chứng quả, là đồng hay là khác nhau. A Nan, nếu trong lúc tu nhân, đem cái tâm sinh diệt làm cái nhân tu hành, đề cầu cho đƣợc cái quả bất sinh bất diệt của Phật thừa, thì thật không thể đƣợc. Do cái nghĩa đó, ông nên xét các Pháp, có thể làm ra trong khí thế gian, đều phải thay đổi diệt mất.

A Nan, ông xét các Pháp, có thể làm ra trong thế gian, có cái gì là không hƣ nát, nhƣng không bao giờ nghe hƣ không tan rã, vì sao? Vì hƣ không không phải là cái bị làm ra, do đó, trƣớc sau không hề tan mất. Thì trong thân ông, tƣớng cứng là địa đại, thấm ƣớt là thủy đại, hơi ấm là hỏa đại, lay động là phong đại; do bốn cái ấy ràng buộc, mà chia cái tâm tính diệu minh vắng lặng, cùng khắp của ông, làm ra cái thấy, cái nghe, cái biết, cái xét, từ đầu đến cuối, tạo thành năm lớp ô trƣợc.

"Thế nào là trƣợc? A Nan, ví nhƣ nƣớc trong, bản nhiên là trong sạch, lại nhƣ những thứ bụi, đất, tro, cát, bản chất là ngăn ngại; hai bên bản nhiên thể chất khác nhau, không hợp nhau đƣợc. Có ngƣời thế gian lấy đất bụi kia, ném vào nƣớc sạch, thì đất mất ngăn ngại, nƣớc mất trong sạch, hình trạng đục vẩn, gọi đó là trƣợc; năm lớp ô trƣợc của ông cũng giống nhƣ vậy.

93

Chi 2. Khai thị về ngũ trƣợc.

A Nan, ông thấy hƣ không khắp thập phƣơng thế giới. Bên không, bên thấy, không tách rời nhau; có cái không mà không thật thể, có cái thấy mà không hay biết, hai bên xen lộn giả dối thành ra lớp thứ nhất, gọi là kiếp trƣợc.

Thân ông hiện ôm bốn món đại làm tự thể, che bít những sự thấy, nghe, hay, biết, thành bị ngăn ngại và trở lại làm cho các thứ địa, thủy, hỏa, phong, thành có hay biết; các điều đó xen lộn giả dối thành ra lớp thứ

hai, gọi là kiến trƣợc.

Lại trong tâm ông, những sự nhớ biết học tập, phát ra tri kiến, hiện ra tƣớng sáu trần, thì những sự đó, rời tiền trần không có tƣớng, rời tri giác không có tính, xen lộn giả dối thành ra lớp thứ ba, gọi là phiền não trƣợc.

Lại tâm ông ngày đêm sinh diệt không ngừng, tri kiến thì muốn lƣu mãi ở thế gian, nhƣng nghiệp báo xoay vần thì lại thƣờng dời đổi cõi nầy cõi khác, những điều đó xen lộn giả dối thành ra lớp thứ tƣ, gọi là chúng sinh trƣợc.

Cái thấy, cái nghe của ông, bản tính vốn không khác nhau, do các trần cách trở, mà không duyên cớ gì, lại sinh ra khác nhau; trong tính thì vẫn biết nhau, nhƣng trong dụng thì trái ngƣợc nhau, cái đồng và cái khác đã mất hẳn chuẩn đích, xen lộn giả dối thành ra lớp thứ năm, gọi là mệnh trƣợc.

Chi 3. Kết thành cái tâm tu nhân

A Nan, nay ông muốn cho cái sự thấy, nghe, hay, biết, xa xa hợp với bốn đức Thƣờng, Lạc, Ngã, Tịnh của Nhƣ Lai, thì trƣớc hết, phải lựa bỏ cội gốc sống chết, nƣơng theo cái không sinh diệt mà thành tựu tính yên lặng cùng khắp.

Dùng cái yên lặng mà xoay các thứ sinh diệt hƣ vọng trở về nơi bản giác, đƣợc tính không sinh diệt của bản giác làm cái tâm tu nhân, thì về

sau mới viên thành chỗ tu chứng của quả vị. Nhƣ lắng nƣớc đục đựng 94

trong một cái đồ để yên, để yên mãi không lay động, thì đất cát tự chìm xuống và nƣớc trong hiện ra, thế gọi là bắt đầu uốn dẹp các khách trần phiền não; gạn bùn hết sạch, chỉ còn nƣớc trong, thì gọi là dứt hẳn căn bản vô minh; tƣớng sáng suốt đã tinh thuần, thì tất cả các điều biến hiện đều không gây ra phiền não và hợp với đức mầu thanh tịnh của Niết bàn.

ĐOẠN III

XÉT RÕ CỘI GỐC PHIỀN NÃO

Chi 1. Xét chỗ điên đảo nơi căn và trần

Nghĩa thứ hai là các ông quyết muốn phát tâm Bồ đề, nơi thừa Bồ tát, sinh lòng đại dũng mãnh, quyết định rời bỏ các tƣớng hữu vi, thì nên xét rõ cội gốc phiền não, những cái vô minh phát nghiệp và nhuận sinh vô thủy đó, là ai làm, ai chịu?

A Nan, ông tu đạo Bồ đề, nếu không suy xét cội gốc phiền não, thì không thể biết những căn trần phiền não, thì không thể biết những căn trần hƣ vọng, nó điên đảo ở chỗ nào; chỗ điên đảo còn không biết, thì làm sao uốn dẹp đƣợc nó và chứng đƣợc quả vị Nhƣ Lai.

A Nan, ông hãy xem ngƣời thế gian cởi nút, hễ không thấy chỗ thắt nút, thì không biết cởi, chứ không hề nghe hƣ không bị phá tan; vì sao? Vì hƣ không không có hình tƣớng, không thắt, không cởi vậy. Thì nhƣ ông hiện nay, sáu thứ nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý làm mai mối cho giặc, tự

cƣớp của báu trong nhà; do đó, từ vô thủy, thế giới chúng sinh sinh ra ràng buộc, không thể vƣợt khỏi thế gian sự vật.

Chi 2. Chỉ rõ sự ràng buộc và siêu thoát của thế giới chúng sinh.

A Nan, thế nào gọi là thế giới chúng sinh? Thế là dời đổi, giới là phƣơng hƣớng. Nay ông nên biết những phƣơng Đông, Tây, Nam, Bắc, Đông Nam, Tây Nam, Đông Bắc, Tây Bắc, phƣơng trên, phƣơng dƣới là giới.

Còn quá khứ, vị lai, hiện tại là thế. Phƣơng hƣớng có mƣời, số lƣu chuyển của thời gian có ba, hết thảy chúng sinh dệt cái vọng mà thành nhƣ vậy; nơi sự dời đổi trong thân, thế và giới gắn bó với nhau. Nhƣng cái tính của giới đó, tuy là mƣời phƣơng, song có chỗ nhất định có thể

chỉ rõ, thì thế gian chỉ nhận phƣơng Đông, phƣơng Tây, phƣơng Nam, 95

phƣơng Bắc; phía trên, phía dƣới, thì không có vị trí rõ ràng; ở giữa cũng không có chỗ nhất định. Số bốn đã rõ rồi, nhân với số thế, thì ba lần bốn, bốn lần ba, xoay vần là số mƣời hai, nhân luôn ba lớp, một chục thành trăm, thành nghìn, thì tổng quát trƣớc sau, ở trong sáu căn, mỗi mỗi có thể có đến một nghìn hai trăm công năng.

A Nan, trong sáu căn đó, ông lại xét định chỗ hơn, chỗ kém. Nhƣ nhãn căn xem thấy, phía sau thì tối, phía trƣớc thì sáng, phƣơng trƣớc toàn sáng, phƣơng sau toàn tối, kể cả ngó qua bên phải bên trái, thì ba phần chỉ thấy đƣợc hai; tóm lại công năng của nhãn căn không toàn vẹn, trong ba phần công năng thì một phần không có; vậy nên biết nhãn căn chỉ có tám trăm công năng.

Nhƣ nhĩ căn nghe khắp, mƣời phƣơng không sót, động thì giống nhƣ có xa có gần, tĩnh thì không có bờ bến; vậy nên biết nhĩ căn đầy đủ một nghìn hai trăm công năng.

Nhƣ tỷ căn ngửi biết cả lúc thở ra, thở vào; chỉ có trong lúc thở ra, thở

vào mà còn thiếu trong lúc hơi thở giao tiếp; xét nơi tỷ căn, ba phần còn thiếu một; vậy nên biết tỷ căn chỉ có tám trăm công năng.

Nhƣ thiệt căn phô bày cùng tột trí thế gian và xuất thế gian; lời nói có chừng hạn, nhƣng lý thì vô cùng vô tận; vậy nên biết thiệt căn đầy đủ

một nghìn hai trăm công năng.

Nhƣ thân căn biết xúc trần, biết các cảm xúc trái và thuận; khi hợp lại thì biết, khi rời ra thì không biết, rời chỉ có một, hợp thì có hai; xét nơi thân căn, ba phần còn thiếu một; vậy nên biết thân căn chỉ có tám trăm công năng.

Nhƣ ý căn thầm lặng dung nạp tất cả các Pháp thế gian, xuất thế gian trong mƣời phƣơng ba đời; dù Thánh hay Phàm, không Pháp nào không bao dung cùng tột bờ bến; vậy nên biết ý căn đầy đủ một nghìn hai trăm công năng.

A Nan, nay ông muốn ngƣợc dòng sinh tử, xoay về tột gốc lƣu chuyển, đến chỗ không sinh diệt, thì nên xét trong sáu căn hiện đƣơng thọ dụng, cái gì là hợp, cái gì là ly, cái gì là sâu, cái gì là nông, cái gì là viên thông, 96

cái gì là không viên mãn. Nếu ngộ đƣợc căn tính viên thông nơi đó, ngƣợc lại dòng nghiệp dệt vọng vô thủy kia và theo đƣợc tính viên thông, thì đối với sự tu hành nơi cái căn không viên thông, hiệu quả xấp bội, một ngày bằng một kiếp. Tôi nay đã chỉ rõ sáu căn viên minh, vốn có những số lƣợng công năng nhƣ thế; tùy ông lựa chọn nơi căn nào, có thể nhập đạo đƣợc, thì tôi sẽ phát minh, để cho ông đƣợc tăng tiến trên đƣờng tu hành. Thập phƣơng Nhƣ Lai, nơi mƣời tám giới, mỗi giới đều tu hành đƣợc viên mãn vô thƣợng Bồ đề; trong các giới đó, cũng không có gì là hơn, là kém. Chỉ vì ông căn cơ thấp kém, chƣa thể viên mãn trí tuệ, tự tại trong ấy đƣợc, nên tôi bảo ông chỉ đi sâu vào một căn, đi sâu đến chỗ không còn vọng tƣởng, thì cả sáu căn kia một thời đều thanh tịnh".

Chi 3. Chỉ rõ chỗ hƣ vọng của sáu căn

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, làm sao ngƣợc dòng hƣ

vọng, đi sâu vào một căn, lại có thể khiến cho sáu căn một thời đều thanh tịnh?"

Phật bảo ông A Nan: "Ông nay đã đƣợc quả Tu đà hoàn, đã diệt đƣợc kiến hoặc của ba cõi thế gian chúng sinh, song còn chƣa biết những tập khí hƣ vọng chứa nhóm trong căn từ vô thủy; các tập khí kia, phải nhân tu đạo rồi mới đoạn đƣợc, huống chi, trong đó còn có rất nhiều phân loại, số mục sinh trụ dị diệt.

Nay ông hãy xét sáu căn hiện tiền là một, hay là sáu. A Nan, nếu nói là một, thì lỗ tai sao không thấy, con mắt sao không nghe, đầu sao không đi, chân sao không nói; còn nếu sáu căn đó quyết định là sáu, thì nhƣ

trong Hội nầy, tôi chỉ dạy Pháp môn nhiệm mầu cho ông, trong sáu căn của ông, cái gì lĩnh thọ?"

Ông A Nan bạch: "Tôi dùng lỗ tai nghe".

Phật dạy: "Lỗ tai ông tự nghe, nào dính gì đến thân với miệng, mà miệng ông thì hỏi nghĩa, thân ông thì đứng dậy kính vâng. Vậy nên biết rằng chẳng phải một, mà cuối cùng thành sáu, chẳng phải sáu, mà cuối cùng thành một, rốt cuộc cái căn của ông, vốn không phải là một, hay là sáu.

A Nan, ông nên biết cái căn ấy không phải một, không phải sáu; do từ

97

vô thủy đắm chấp trái ngƣợc, nên nơi tính viên trạm, sinh ra có cái một, cái sáu. Nay ông đƣợc quả Tu đà hoàn, tuy đã tiêu đƣợc cái sáu, nhƣng còn chƣa quên cái một.

Nhƣ cái hƣ không, tham hợp với các khí mãnh; do hình trạng khí mãnh khác nhau, mà gọi là hƣ không khác nhau, đến khi trừ bỏ khí mãnh mà xem cái hƣ không, thì nói hƣ không là một; chứ cái hƣ không kia, làm sao lại vì ông mà thành đồng hay không đồng, huống nữa, lại gọi là một hay không phải một.

Sáu căn hay biết của ông thì cũng nhƣ vậy.

Do hai thứ sáng và tối, tỏ bày lẫn nhau, nơi tính diệu viên, làm dính tính yên lặng, phát ra cái thấy; cái thấy ánh ra thành sắc, kết cái sắc lại thành căn, gốc căn, thì gọi là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi hình thể con mắt nhƣ

quả bồ đào; bốn trần của phù căn rong ruổi chạy theo sắc.

Do hai thứ động và tĩnh, đối chọi lẫn nhau, nơi tính diệu viên, làm dính tính yên lặng, phát ra cái nghe; cái nghe ánh ra thành tiếng, cuốn cái tiếng lại thành căn, gốc căn, thì gọi là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi hình thể cái tai nhƣ lá mới cuốn; bốn trần của phù căn rong ruổi chạy theo tiếng.

Do hai thứ thông và bịt, phát hiện lẫn nhau, nơi tính diệu viên, làm dính tính yên lặng, phát ra cái ngửi; cái ngửi ánh ra thành hƣơng, thu nạp cái hƣơng thành căn, gốc căn, thì gọi đó là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi hình thể cái mủi nhƣ hai móng tay rủ xuống; bốn trần của phù căn rong ruổi chạy theo hƣơng.

Do hai thứ nhạt và có vị, tham chƣớc lẫn nhau, nơi tính diệu viên, làm dính tính yên lặng, phát ra cái nếm; cái nếm ánh ra thành vị, thƣởng thức cái vị thành, thƣởng thức cái vị thành căn, gốc căn, thì gọi là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi hình thể cái lƣỡi nhƣ mặt trăng mới khuyết; bốn trần của phù căn rong ruổi chạy theo vị.

Do hai thứ ly và hợp, so sánh lẫn nhau, nơi tính diệu viên, làm dính tính yên lặng, phát ra cái biết xúc; cái biết xúc ánh ra thành xúc, ôm nắm cái 98

xúc thành căn, gốc căn, thì gọi là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi hình thể cái thân nhƣ dáng trống cơm, bốn trần của phù căn rong ruổi chạy theo xúc.

Do hai thứ sinh và diệt, tiếp tục lẫn nhau, nơi tính diệu viên, làm dính tính yên lặng, phát ra cái biết; cái biết ánh ra thành các Pháp, tóm thu các Pháp thành căn, gốc căn, thì gọi là tứ đại thanh tịnh, nhân gọi cái ý nhƣ cái thấy trong phòng tối; bốn trần của phù căn rong ruổi chạy theo Pháp".

Chi 4. Chỉ ra hƣ vọng không thật. Phát minh chân tính thì viên thoát.

"A Nan, sáu căn nhƣ vậy do tính giác minh kia chuyển thành minh giác, mất tính sáng suốt, dính với cái vọng mà phát ra hay biết. Vậy nên ông nay rời sáng rời tối, thì không có cái thấy, rời động rời tĩnh, thì không có cái nghe, không thông không bịt, thì cái ngửi không sinh, không vị

không nhạt, thì cái nếm không phát ra, không ly không hợp, thì cái biết xúc vốn không, không diệt không sinh, thì cái rõ biết không gá vào đâu.

Ông chỉ đi theo những động tĩnh, hợp ly, không vị có vị, thông bịt, sáng tối, sinh diệt, cả mƣời hai tƣớng hữu vi đó, đi đến rút đƣợc một căn ra khỏi cái dính, phục vào bên trong, phục trở về tính bản chân, phát ra tính sáng suốt bản lai; tính sáng suốt đó đã phát minh, thì năm chỗ dính khác cũng liền đó đƣợc giải thoát.

Không do tiền trần mà khởi ra tri kiến thì cái sáng suốt không đi theo căn, chỉ gửi nơi căn mà phát ra; nhân đó sáu căn có thể dùng thay lẫn nhau.

A Nan, há ông không biết ở trong Hội nầy, ông A na luật đà không có mắt mà thấy, rồng Bạt nan đà không có tai mà nghe, thần nữ Căng già không có mũi mà nghe hƣơng, ông Kiều phạm bát đề lƣỡi khác mà biết vị, thần Thuấn nhã đa không có thân mà biết xúc, do hào quang Nhƣ Lai ánh ra, làm cho ông ấy tạm thời hiện ra có thân, chứ bản chất của ông là gió, thì thân thể vốn không có; các vị Thanh văn đƣợc tịch diệt trong diệt tận định, nhƣ ông Ma ha ca diếp trong Hội nầy, đã diệt ý căn lâu rồi mà vẫn rõ biết cùng khắp, không nhân tâm niệm.

99

A Nan, nếu các căn của ông đều đƣợc giải thoát trọn đủ, thì cái sáng suốt trong tâm tính phát ra; nhƣ thế, thì các phù trần và các tƣớng biến hoá trong thế gian sự vật đều tiêu mất, nhƣ giá gặp nƣớc sôi, ngay đó, liền hóa thành Vô Thƣợng tri giác.

A Nan, nhƣ ngƣời thế gian kia, nhóm cái thấy nơi con mắt; nếu bảo nhắm kín, thì tƣớng tối hiện ra, cả sáu căn đều tối, đầu và chân giống nhau. Ngƣời kia lấy tay rờ quanh ngoài thân thể, thì tuy không thấy, nhƣng một phen nhận đƣợc đầu và chân rồi, thì cái hay biết vẫn đồng nhƣ trƣớc kia.

Duyên vì cái thấy nhân nơi sáng, nên khi tối thành ra không thấy, chứ

không có sáng mà tự phát ra cái thấy, thì các thứ tối hẳn không thể làm mờ đƣợc. Căn và trần đã tiêu rồi, làm sao tính giác minh lại không thành nhiệm mầu cùng khắp".

MỤC XII - ĐÁNH CHUÔNG THẬT NGHIỆM TÍNH THƢỜNG

ĐOẠN I

NGHI CĂN TÍNH KHÔNG CÓ TỰ THỂ

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, nhƣ lời Phật dạy, chỗ phát tâm cầu đƣợc thƣờng trụ trong lúc tu nhân, cốt yếu cần phải cân xứng với những đức tính trong lúc chứng quả. Bạch Thế Tôn, nhƣ trong quả

vị, nào là Bồ đề, Niết bàn, Chân nhƣ, Phật tính, Am ma la thức, Không Nhƣ Lai tạng, Đại viên kính trí; bảy thứ danh hiệu tuy có khác nhau, nhƣng thể tính đều thanh tịnh viên mãn, vững chắc nhƣ Kim cƣơng vƣơng, thƣờng trụ, không hƣ nát.

Nếu cái thấy nghe, ngoài những tƣớng sáng tối, động tĩnh, thông bịt, rốt ráo không có tự thể cũng nhƣ cái tâm niệm, rời tiền trần ra, vốn không có gì, thì làm sao lại đem cái rốt ráo đoạn diệt ấy làm cái nhân tu hành, để đƣợc bảy quả thƣờng trụ của Nhƣ Lai.

Bạch Thế Tôn, nếu rời sáng tối, thì cái thấy rốt ráo là không; nếu không có tiền trần, thì tự tính tâm niệm diệt mất, lui tới vần xoay, suy xét chín chắn, vốn không có tâm tôi và tâm sở của tôi; vậy đem cái gì làm nhân, để cầu đƣợc Vô Thƣợng Giác. Đức Nhƣ Lai trƣớc kia nói cái tính hay 100

biết yên lặng là viên mãn thƣờng trụ, nhƣng đã trái với lẽ thƣờng, thì rốt cuộc chỉ thành hý luận, làm sao nhận đƣợc lời nói Nhƣ Lai là chân thật.

Xin Phật rủ lòng đại từ, mở chỗ mê chấp cho tôi".

ĐOẠN II

CHỈ RA TÍNH NGHE LÀ THƢỜNG TRỤ

Phật bảo ông A Nan rằng: "Ông học về mặt nghe nhiều, chƣa hết các điều lậu lạc, trong tâm chỉ biết suông cái nhân điên đảo mà cái điên đảo hiện thật trƣớc đó thì chƣa biết đƣợc, e ông thành thật còn chƣa tin phục.

Nay tôi thử đem những việc trần tục để trừ cái nghi của ông." Khi bấy giờ, Đức Nhƣ Lai bảo ông La hầu la đánh một tiếng chuông, rồi hỏi ông A Nan rằng: "Nay ông có nghe chăng?"

Ông A Nan và đại chúng đều nói: "Có nghe".

Chuông hết kêu, không tiếng,

Phật lại hỏi rằng: "Nay ông có nghe chăng?"

Ông A Nan và đại chúng đều đáp: "Không nghe".

Khi đó, ông La hầu la lại đánh một tiếng,

Phật lại hỏi rằng: "Nay ông có nghe chăng?"

Ông A Nan và đại chúng đều đáp: "Có nghe".

Phật hỏi ông A Nan: "Thế nào, thì ông có nghe, còn thế nào, thì ông không nghe?"

Ông A Nan và đại chúng đều bạch Phật rằng: "Tiếng chuông nếu đánh lên, thì chúng tôi đƣợc nghe; đánh lâu tiếng hết, tăm vang đều không còn, thì gọi là không nghe."

Nhƣ Lai lại bảo ông La hầu la đánh chuông, rồi hỏi ông A Nan rằng:

"Theo ông, nay có tiếng không?"

101

Ông A Nan và đại chúng đều nói: "Có tiếng".

Ít lâu tiếng dứt, Phật lại hỏi rằng: "Theo ông, nay có tiếng không?"

Ông A Nan và đại chúng đều đáp: "Không tiếng."

Lát sau, ông La hầu la lại đánh chuông, Phật lại hỏi rằng: "Theo ông, nay có tiếng không?"

Ông A Nan và đại chúng đều nói: "Có tiếng".

Phật hỏi ông A Nan: "Thế nào, ông gọi là có tiếng, còn thế nào, thì gọi là không tiếng?"

Ông A Nan và đại chúng đều bạch Phật rằng: "Tiếng chuông, nếu đánh lên, thì gọi là có tiếng, đánh lâu tiếng hết, tăm vang đều không còn, thì gọi là không tiếng".

Phật bảo ông A Nan và đại chúng rằng: "Hôm nay các ông sao nói trái ngƣợc, lộn xộn nhƣ thế?"

Đại chúng và ông A Nan đồng thời bạch Phật: "Làm sao Phật bảo chúng tôi trái ngƣợc lộn xộn?"

Phật dạy: "Tôi hỏi ông về nghe, thì ông nói là nghe, tôi hỏi về tiếng, thì ông nói là tiếng, chỉ cái nghe và cái tiếng mà trả lời không nhất định nhƣ

thế, sao lại không gọi là trái ngƣợc lộn xộn?

A Nan, tiếng tiêu mất, không tăm vang, thì ông gọi là không nghe; nếu thật không nghe, thì tính nghe đã diệt rồi đồng nhƣ cây khô, khi tiếng chuông lại đánh lên, làm sao ông còn biết đƣợc. Biết có, biết không là tự

cái tiếng hoặc không, hoặc có, đâu phải tính nghe kia vì đó mà có, mà không; nếu tính nghe thật là không, thì còn cái gì biết là không nữa.

Vậy nên A Nan, cái tiếng ở trong cái nghe tự có sinh, có diệt, không phải vì ông nghe cái tiếng sinh diệt, mà làm cho tính nghe của ông thành có, thành không. Ông còn lộn lạo, lầm cái tiếng làm cái nghe, lạ gì chẳng mê mờ, lấy cái thƣờng làm cái đoạn. Tóm lại, ông không nên nói rằng rời các thứ động tĩnh, đóng mở, thông bịt, thì cái nghe không có tính.

102

Nhƣ ngƣời ngủ mê, nằm trên giƣờng gối; trong nhà có ngƣời, trong lúc ngƣời kia ngủ, giã một cối gạo; ngƣời ấy trong chiêm bao nghe tiếng giã gạo, lầm thành vật khác, hoặc cho là đánh trống, hoặc cho là đánh chuông. Tức trong chiêm bao ngƣời ấy cũng lấy làm lạ rằng sao tiếng chuông lại vang lên nhƣ cây, nhƣ đá. Khi chợt tỉnh dậy, liền nghe tiếng chày, thì ngƣời ấy tự bảo ngƣời nhà rằng chính trong lúc chiêm bao, tôi đã lầm tiếng chày nầy là tiếng trống. A Nan, ngƣời đó, trong chiêm bao, đâu nhớ những chuyện động tĩnh, đóng mở, thông bịt; hình ngƣời kia tuy ngủ nhƣng tính nghe không mờ, dầu cho hình ông tiêu tan, thân mạng dời đổi diệt mất, làm sao tính nghe ấy lại vì ông mà tiêu diệt đƣợc.

Do các chúng sinh, từ vô thủy đến nay, đi theo sắc thanh, theo niệm mà lƣu chuyển, không hề khai ngộ bản tính thanh tịnh diệu thƣờng; không theo cái thƣờng, chỉ theo các thứ sinh diệt, do đó, đời đời bị tạp nhiễm mà phải lƣu chuyển.

Nếu bỏ cái sinh diệt, giữ tính chân thƣờng; cái sáng suốt chân thƣờng hiện tiền, thì các tâm niệm căn, trần, thức, ngay đó đều tiêu mất; tƣớng vọng tƣởng là trần, tính phân biệt là cấu, hai cái đó đã xa rời, thì Pháp nhãn của ông liền đƣợc trong suốt, làm sao lại không thành bậc Vô Thƣợng tri giác?"

103

QUYỂN NĂM

CHƢƠNG II - NƢƠNG CHỖ NGỘ MÀ VIÊN TU

MỤC I - NÊU RA CÁI CĂN ĐỂ CHỈ CHỖ MÊ

ĐOẠN I

XIN KHAI THỊ CÁCH CỞI NÚT

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, tuy Nhƣ Lai đã dạy nghĩa quyết định thứ hai, song tôi xem trong thế gian, những ngƣời cởi nút, nếu không biết đầu nút ở đâu, thì chắc không thể cởi đƣợc. Bạch Thế

Tôn, tôi và các hàng hữu học Thanh văn trong Hội nầy cũng giống nhƣ

vậy. Từ vô thủy đến nay, chúng tôi cùng sinh, cùng diệt với các thứ vô minh, tuy đƣợc thiện căn nghe nhiều Phật Pháp thế nầy, nhƣng tiếng là xuất gia mà cũng nhƣ ngƣời sốt rét cách nhật; xin nguyện Đức Đại từ

thƣơng xót kẻ chìm đắm, chính nơi thân tâm hiện nay, chỉ cho chúng tôi thế nào là nút, do đâu mà cởi, cũng khiến cho chúng sinh khổ não vị lai đƣợc khỏi luân hồi, không sa vào ba cõi."

Nói lời ấy rồi, ông A Nan và cả đại chúng, năm vóc gieo xuống đất, khóc lóc thành khẩn, trông mong lời khai thị Vô Thƣợng của Đức Nhƣ

Lai.

ĐOẠN II

THẬP PHƢƠNG NHƢ LAI PHÓNG HÀO QUANG,

ĐỒNG MỘT LỜI NÊU RA CÁI CĂN

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn thƣơng xót ông A Nan và hàng hữu học trong Hội, lại cũng vì tất cả chúng sinh đời vị lai tạo cái nhân xuất thế, làm cái đạo nhãn tƣơng lai; Ngài dùng tay sáng ngời xoa đỉnh đầu ông A Nan.

Liền khi ấy, trong tất cả thế giới, chƣ Phật mƣời phƣơng, sáu thứ rung động; các Đức Nhƣ Lai, số nhƣ vi trần; trong các cõi ấy, mỗi Ngài đều có hào quang báu từ nơi đỉnh đầu phát ra; hào quang ấy, đồng một thời từ các cõi kia đến rừng Kỳ đà, soi nơi đỉnh đầu của Đức Nhƣ Lai; tất cả

đại chúng đều đƣợc cái chƣa từng có.

104

Khi bấy giờ, ông A Nan và cả đại chúng đều nghe các Đức Nhƣ Lai mƣời phƣơng, số nhƣ vi trần, tuy khác miệng, nhƣng đồng một lời, bảo ông A Nan rằng: "Lành thay cho A Nan! Ông muốn biết cái câu sinh vô minh là cái đầu nút, khiến ông phải luân hồi sinh tử, thì nó chính là sáu căn của ông, chứ không phải vật gì khác; ông lại muốn biết tính Vô Thƣợng Bồ đề, khiến ông chóng chứng đạo quả an vui, giải thoát, vắng lặng, diệu thƣờng, thì cũng chính là sáu căn của ông, chứ không phải vật gì khác".

ĐOẠN III

CHỈ RÕ CĂN TRẦN ĐỂ LỰA BỎ CÁI VỌNG THỨC

Ông A Nan, tuy đƣợc nghe Pháp âm nhƣ vậy, tâm còn chƣa rõ, cúi đầu bạch Phật: "Làm sao cái khiến cho tôi bị luân hồi, sống chết hay đƣợc an vui, diệu thƣờng, cũng đều là sáu căn, chứ không phải vật gì khác?"

Phật bảo ông A Nan: "Căn và trần, đồng một nguồn, cột và cởi không phải hai, cái thức phân biệt là luống dối nhƣ hoa đốm giữa hƣ không. A Nan, nhân cái trần, mà phát ra cái biết của căn, nhân cái căn, mà có ra cái tƣớng của trần, tƣớng phần sở kiến và kiến phần năng kiến đều không có tự tính, nhƣ những hình cây lau gác vào nhau.

ĐOẠN IV

LỰA BỎ CÁI VỌNG ĐỂ BÀY TỎ

CHỖ THANH TỊNH CHÂN THẬT

Vậy nên nay ông chính nơi tri kiến, lập ra tƣớng tri kiến, thì tức là cội gốc vô minh; chính nơi tri kiến, không có tƣớng tri kiến, thì đó là vô lậu chân tịnh Niết bàn, làm sao trong ấy lại còn có vật gì khác."

ĐOẠN V

NÓI BÀI KỆ CHỈ RÕ CHÂN VÀ VỌNG KHÔNG CÓ TÍNH, HỄ THEO TÍNH VIÊN THÔNG THÌ XOAY VỀ BẢN GIÁC

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa nầy mà nói bài kệ rằng: 105

"Nơi chân tính hữu vi là không, Vì duyên sinh, nên giống nhƣ huyễn;

Vô vi, thì không sinh, không diệt,

Chẳng thật nhƣ hoa đốm hƣ không.

Nói cái vọng để tỏ cái chân,

Vọng, chân ấy, cả hai đều vọng;

Còn không phải chân và phi chân,

Làm sao có năng kiến, sở kiến,

Thức ở giữa, không có thật tính,

Vậy nên, nhƣ hình lau gác nhau.

Cột và cởi đồng một sở nhân,

Thánh và phàm không có hai đƣờng.

Hãy xét tính hình lau gác nhau,

Đâu phải là không hay là có.

Mê mờ nghĩa đó, là vô minh,

Phát minh nghĩa đó, thì giải thoát.

Cởi nút, tuy phải theo thứ lớp,

Sáu đã cởi, một cũng không còn.

Nơi các căn, chọn tính viên thông,

Nhập lƣu đƣợc, thì thành Chánh giác.

Thức A đà na rất nhỏ nhiệm,

Tập khí lƣu hành nhƣ nƣớc dốc;

E lầm là chân hay phi chân,

Nên tôi thƣờng không diễn giảng đến,

Tự tâm trở chấp lấy tự tâm,

Không phải huyễn, thành ra Pháp huyễn.

Không chấp trƣớc, không gì phi huyễn

Cả cái phi huyễn còn không sinh,

Pháp huyễn, làm sao thành lập đƣợc.

Ấy gọi nhƣ huyễn Tam ma đề,

Bảo giác chắc nhƣ Kim cƣơng vƣơng,

Không nhiễm, tịnh nhƣ diệu liên hoa;

Gẩy ngón tay, vƣợt hàng vô học;

Pháp ấy, không gì so sánh đƣợc,

Là một đƣờng thẳng vào Niết bàn,

Của các Đức Thế Tôn mƣời phƣơng".

106

MỤC II - CỘT KHĂN ĐỂ CHỈ ĐẦU NÚT

ĐOẠN I

THUẬT CHỖ TỎ NGỘ

Lúc ấy, ông A Nan và cả đại chúng nghe lời từ bi dạy bảo của Phật, kệ

tụng tinh túy, diệu lý trong suốt, tâm đƣợc khai ngộ, đồng tán thán là Pháp chƣa từng có.

ĐOẠN II

CẦU KHAI THỊ THỨ LỚP CỞI NÚT

Ông A Nan chắp tay đỉnh lễ bạch Phật: "Nay tôi nghe Phật mở lòng vô giá đại từ dạy cho những câu Pháp chân thật thanh tịnh diệu thƣờng, nhƣng tâm còn chƣa rõ thứ lớp cởi nút, đi đến cởi cả sáu, thì một cũng không còn, xin Phật rủ lòng đại bi thƣơng xót trong Hội nầy và những kẻ

tƣơng lai, bố thí cho Pháp âm, rửa sạch những cấu nhiễm trầm trọng của chúng tôi.

ĐOẠN III

CỘT NÚT CHO XEM VÀ GẠN HỎI ĐẦU NÚT

Liền khi ấy Đức Nhƣ Lai, nơi sƣ tử tọa, sửa áo niết bàn tăng, vén áo tăng già lê, dựa ghế thất bảo, đƣa tay nơi ghế, lấy cái khăn hoa của cõi trời Kiếp ba la đã cúng cho ngài, rồi ở trƣớc đại chúng, cột thành một nút, đƣa cho ông A Nan xem và bảo rằng: "Cái nầy gọi là gì?" Ông A Nan và đại chúng đều bạch Phật rằng: "Cái nầy gọi là nút". Lúc ấy Đức Nhƣ Lai lại cột khăn hoa thành một nút nữa và hỏi ông A Nan: "Cái nầy gọi là gì?". Ông A Nan và đại chúng lại bạch Phật rằng: "Cái ấy cũng gọi là nút". Phật tuần tự cột khăn hoa nhƣ vậy, tổng cộng thành sáu nút, mỗi khi cột xong một nút, đều lấy cái nút vừa cột xong trong tay, đƣa hỏi ông A Nan: "Cái nầy gọi là gì?" Ông A Nan và đại chúng cũng tuần tự đáp lại Phật: "Cái ấy gọi là nút".

Phật bảo ông A Nan: "Khi tôi mới cột khăn thì ông gọi là nút, cái khăn hoa này trƣớc kia chỉ có một cái, cớ sao lần thứ hai, lần thứ ba, các ông cũng gọi là nút?"

107

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, cái khăn hoa thêu dệt quý báu nầy vốn chỉ một thể, song theo ý tôi suy nghĩ, Nhƣ Lai cột một lần, thì đƣợc gọi là một nút, nếu cột một trăm lần, thì rốt cuộc phải gọi là trăm nút, huống chi, khăn nầy chỉ có sáu nút, không lên đến bảy, cũng không đứng ở số năm, sao Đức Nhƣ Lai chỉ cho cái đầu là nút, còn cái thứ hai, thứ ba, thì không gọi là nút?"

Phật bảo ông A Nan: "Cái khăn hoa báu nầy, ông biết nó vốn chỉ có một cái, đến khi tôi cột sáu lần, thì ông gọi là sáu nút; ông hãy xem xét bản thể cái khăn nầy là đồng, nhân vì các nút mà hóa ra khác. Ý ông nghĩ

sao, khi mới cột nút ban đầu, thì gọi là nút thứ nhất, nhƣ thế, cho đến cột lần thứ sáu, thì gọi là nút thứ sáu. Nay, tôi muốn gọi nút thứ sáu là nút thứ nhất, có đƣợc không?"

Bạch Thế Tôn, không; nếu còn sáu nút, thì cái gọi là thứ sáu, rốt cuộc không phải là cái thứ nhất; dầu cho tôi cố gắng biện bạch suốt đời, cũng không thể làm cho sáu nút đổi tên đƣợc".

Phật dạy: "Đúng thế, sáu nút không đồng nhau; tuy xét về bản thân, vẫn do một cái khăn tạo ra, nhƣng rốt cuộc không thể làm cho sáu nút xáo lộn lẫn nhau. Sáu căn của ông thì cũng nhƣ vậy; trong thể ráo rốt đồng nhau, sinh ra rốt ráo khác nhau".

108

MỤC III - CHỈ CỞI NÚT TRƢỚC SAU

ĐOẠN I

GẠN HỎI ĐỂ CHỈ RÕ ÐẦU NÚT

Phật bảo ông A Nan: "Chắc hẳn ông không muốn thành ra sáu nút và trông mong chỉ thành một thể, thì ông phải làm thế nào?".

Ông A Nan bạch: "Nếu còn những nút đó, thì thị phi sôi nổi, trong đó, tự

sinh ra nút nầy không phải nút kia, nút kia không phải nút nầy. Nếu ngày nay, Đức Nhƣ Lai cởi bỏ tất cả, không sinh nút nữa thì, không có bỉ thử, còn không gọi là một, làm sao mà thành sáu đƣợc".

Phật dạy: "Cái nghĩa cởi cả sáu, một cũng không còn, thì cũng nhƣ thế.

Do từ vô thủy, tâm ông điên loạn, tri kiến vọng phát ra, vọng phát mãi không thôi, làm cho tri kiến sinh bệnh, phát ra trần tƣớng; nhƣ trông con mắt mỏi mệt, thì có hoa đốm lăng xăng; tất cả những tƣớng thế gian, núi sông, đất liền, sống chết, Niết bàn, không nhân gì rối rít khởi lên, trong tính sáng suốt yên lặng, đều là những tƣớng hoa đốm điên đảo do bệnh mê lầm phát ra".

ĐOẠN II

HỎI CÁCH CỞI NÚT

Ông A Nan bạch: "Cái bệnh mê lầm giống nhƣ cái nút kia, làm sao cởi bỏ cho đƣợc?"

Đức Nhƣ Lai, lấy tay cầm cái khăn có nút, kéo riêng mối bên trái, rồi hỏi ông A Nan rằng: "Thế nầy có cởi đƣợc chăng?"

- Thƣa Thế Tôn, không.

Phật liền lấy tay kéo riêng mối bên phải, rồi lại hỏi ông A Nan: "Thế nầy có cởi đƣợc chăng?"

- Thƣa Thế Tôn, không.

109

Phật bảo ông A Nan: "Nay tôi lấy tay kéo mối bên phải, bên trái mà rốt cuộc không cởi đƣợc, vậy ông dùng phƣơng tiện thế nào mà cởi cho đƣợc".

ĐOẠN III

XÉT NHẬN TRỪ BỎ TRUNG TÂM CÁI NÚT

THÌ TIÊU ĐƢỢC VỌNG, TRỞ VỀ CHÂN.

Ông A Nan bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, nên mở nơi trung tâm cái nút thì tan rã ngay".

Phật bảo ông A Nan: "Đúng thế, đúng thế, muốn trừ cái nút thì phải cởi nơi trung tâm.

A Nan, tôi nói Phật Pháp do nhân duyên sinh, không phải lấy những tƣớng hòa hợp thô phù của thế gian. Nhƣ Lai phát minh các Pháp thế

gian và xuất thế gian, đều biết rõ bản nhân của nó theo những duyên gì mà phát ra, cho đến một giọt mƣa ở ngoài hằng sa thế giới cũng biết số

mục, hiện tiền các thứ cây tùng thẳng, cây gai cong, chim hộc trắng, chim quạ đen, đều rõ nguyên do. Vậy nên A Nan, tùy tâm ông lựa chọn nơi sáu căn; nếu trừ đƣợc cái nút nơi căn ấy rồi, thì trần tƣớng tự tiêu diệt; các vọng đã tiêu mất, thì chả phải chân là gì.

ĐOẠN IV

CHỈ VỀ CỘT LẠI CÓ THỨ LỚP,

THÌ CỞI RA CŨNG PHẢI CÓ TRƢỚC SAU

"A Nan, nay tôi lại hỏi ông: "Cái khăn hoa nầy hiện có sáu nút, nếu đồng một thời cởi ra, thì có thể đồng một thời trừ hết đƣợc chăng?"

- Thƣa Thế Tôn, không. Những cái nút nầy, khi cột lại, vốn có thứ

lớp, thì ngày nay cũng theo thứ lớp mà cởi; sáu cái nút tuy đồng một thể, nhƣng cột lại không đồng một thời, thì khi cởi nút, làm sao đồng một thời, mà trừ hết đƣợc?

Phật dạy: "Việc cởi trừ cái nút nơi sáu căn cũng giống nhƣ vậy. Căn ấy khi bắt đầu cởi ra, thì trƣớc hết đƣợc nhân không, đến khi tính không viên mãn sáng suốt, thì giải thoát Pháp chấp. Pháp chấp đƣợc giải thoát rồi, cả cái nhân không và Pháp không cũng không còn; thế thì gọi là Bồ

tát do Tam ma đề mà chứng đƣợc vô sinh nhẫn".

110

MỤC IV - GẠN HỎI ĐẠI CHÚNG VỀ VIÊN THÔNG

ĐOẠN I

TRÌNH BÀY CHỖ NGỘ,

XIN CHỈ DẠY CĂN TÍNH VIÊN THÔNG

Ông A Nan và cả đại chúng, nhờ Phật khai thị, tuệ nhãn đƣợc viên dung, thông suốt, không còn điều gì nghi hoặc, đồng thời chắp tay, đỉnh lễ nơi hai chân mà bạch Phật rằng: "Ngày nay, chúng tôi thân tâm sáng suốt, chóng đƣợc vô ngại; song tuy ngộ đƣợc cái nghĩa một và sáu đều không còn, nhƣng còn chƣa rõ căn tính bản lai viên thông. Thƣa Thế Tôn, chúng tôi xiêu giạt bơ vơ nhiều kiếp, ngờ đâu lại đƣợc dự vào dòng giống của Phật, nhƣ đứa con mất sữa, bổng nhiên gặp đƣợc từ mẫu. Nếu nhân cơ hội nầy mà đƣợc thành đạo, chỗ bản ngộ phù hợp với đạo lý vi diệu đã đƣợc nghe, thì cùng với những ngƣời chƣa nghe, không có sai khác. Xin Phật rủ lòng đại bi ban cho chúng tôi những Pháp bí mật trang nghiêm; thành tựu lời chỉ dạy cuối cùng của Nhƣ Lai." Nói lời ấy rồi, năm vóc gieo xuống đất, lui về an trụ nơi cơ cảm sâu nhiệm, trông mong Phật tâm truyền cho.

ĐOẠN II

GẠN HỎI TRONG ĐẠI CHÚNG

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo khắp các vị Đại bồ tát và các vị lậu tận Đại a la hán trong chúng rằng: "Các ông là những vị Bồ tát và A la hán sinh trƣởng trong Phật Pháp, đã chứng quả vô học, nay tôi hỏi các ông: Trong lúc ban đầu mới phát tâm, trong thập bát giới, ngộ đƣợc viên thông ở giới nào và do phƣơng tiện gì đƣợc Tam ma đề?"

ĐOẠN III

VIÊN THÔNG VỀ THANH TRẦN

Bọn ông Kiều trần na, năm vị tỷ khƣu, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ

nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Ở Lộc uyển và ở Kê viên, chúng tôi đƣợc xem thấy Đức Nhƣ Lai khi mới thành đạo. Chúng tôi do tiếng nói của Phật, tỏ ngộ đƣợc Tứ đế. Phật hỏi trong hàng tỷ khƣu, thì trƣớc tiên tôi thƣa đã hiểu. Nhƣ Lai ấn chứng cho tôi cái tên là A nhã đa. Đi sâu vào bản tính nhiệm mầu, thì âm thanh thật là viên dung; tôi do âm thanh mà đƣợc quả A la hán. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì do âm thanh là hơn cả".

111

ĐOẠN IV

VIÊN THÔNG VỀ SẮC TRẦN

Ông Ƣu ba ni sa đà liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi cũng đƣợc thấy Phật trong lúc mới thành đạo; tôi quán tƣởng bất tịnh, sinh lòng nhàm chán rời bỏ tột bậc, ngộ cái tính của các sắc, từ tƣớng bất tịnh đến tƣớng xƣơng trắng, tƣớng vi trần, rồi tan về hƣ không; cả hai cái không và cái sắc đều không, thành đạo vô học.

Đức Nhƣ Lai ấn chứng cho tôi cái tên là Ni sa đà; sắc của trần cảnh đã hết, sắc của tính diệu đƣợc mật viên. Tôi do sắc tƣớng mà chứng quả A la hán. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì do sắc trần là hơn cả".

ĐOẠN V

VIÊN THÔNG VỀ HƢƠNG TRẦN

Ông Hƣơng Nghiêm đồng tử liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi nghe Đức Nhƣ Lai dạy tôi quan sát chín chắn các tƣớng hữu vi. Khi ấy tôi từ giã Phật, đầu hôm về tĩnh tọa trong nhà thanh trai, thấy các tỷ khƣu đốt hƣơng trầm thủy, hơi hƣơng vắng lặng bay vào trong mũi tôi. Tôi quán cái hơi ấy, không phải là cây, không phải là không, không phải là khói, không phải là lửa, đi ra không dính vào đâu, đến nơi cũng không do đâu; do đó, ý niệm phân biệt tiêu diệt, phát minh tính vô lậu. Đức Nhƣ Lai ấn chứng cho tôi cái hiệu là Hƣơng Nghiêm. Tƣớng hƣơng tiền trần bỗng diệt, thì diệu tính của hƣơng là mật viên. Tôi do hƣơng nghiêm mà chứng quả A la hán. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì do hƣơng trần là hơn cả".

ĐOẠN VI

VIÊN THÔNG VỀ VI TRẦN

Hai vị Pháp vƣơng tử Dƣợc Vƣơng, Dƣợc Thƣợng, cùng với năm trăm Phạm thiên trong Hội, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Từ kiếp vô thủy, chúng tôi làm lƣơng y thế gian, trong miệng thƣờng nếm những cỏ cây, kim thạch trong thế giới Sa bà nầy, số mục lên đến mƣời vạn tám nghìn, biết hết các vị đắng, chua, mặn, nhạt, ngọt, cay vân vân..., cùng với các vị biến đổi, do các vị kia hòa hợp cùng sinh ra; thứ nào là lạnh, thứ nào là nóng, thứ nào có độc, thứ nào không độc, tôi đều biết cả. Đƣợc thừa sự các Đức Nhƣ Lai, rõ 112

biết bản tính của vị trần, không phải không, không phải có, không phải tức là thân tâm, không phải thoát ly thân tâm; do phân biệt đúng bản tính vị trần mà đƣợc khai ngộ. Nhờ Phật ấn chứng cho anh em chúng tôi cái danh hiệu là Dƣợc Vƣơng và Dƣợc Thƣợng Bồ tát; nay ở trong Hội nầy làm vị Pháp vƣơng tử. Chúng tôi nhân vi trần mà giác ngộ, lên bậc Bồ

tát. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của chúng tôi, thì do vị trần là hơn cả".

ĐOẠN VII

VIÊN THÔNG VỀ XÚC TRẦN

Ông Bạt đà bà la, với mƣời sáu vị Khai sĩ đồng bạn, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Bọn tôi, trƣớc kia nơi Đức Phật Uy Âm Vƣơng, nghe Pháp xuất gia. Trong lúc chƣ tăng tắm, tôi theo thứ lớp vào phòng tắm; bỗng nhiên ngộ đƣợc chân tính của nƣớc, đã không rửa bụi, cũng không rửa mình, chặng giữa yên lặng, đƣợc chỗ không có gì. Túc tập không quên, nên đến ngày nay theo Phật xuất gia, đƣợc thành quả vô học. Đức Phật kia, gọi tôi tên là Bạt đà bà la. Do phát minh diệu tính của xúc trần, thành đƣợc bậc Phật tử trụ. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì do xúc trần là hơn cả."

ĐOẠN VIII

VIÊN THÔNG VỀ PHÁP TRẦN

Ông Ma ha ca diếp và bà Tử Kim quang tỷ khƣu ny, vân vân... liền từ

chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Kiếp xƣa, trong cõi nầy, có Đức Phật ra đời, tên là Nhật Nguyệt Đăng diệt độ rồi, chúng tôi thắp đèn sáng mãi cúng dàng xá lợi, lại lấy vàng thắm thếp hình tƣợng Phật. Từ đó đến nay, đời nào đời nào, thân thể thƣờng viên mãn, sáng ngời nhƣ vàng thắm. Bọn Tử kim quang tỷ khƣu ny nầy, tức là quyến thuộc của tôi lúc đó, cũng đồng một thời phát tâm nhƣ tôi. Tôi quán trong thế gian, sáu trần đều dời đổi tan nát, chí dùng Pháp không tịch, tu định diệt tận, thì thân tâm mới có thể trải qua trăm nghìn kiếp nhƣ một thời gian gẩy ngón tay. Tôi do quán đƣợc các Pháp là rỗng không, mà thành quả A la hán. Đức Thế Tôn bảo tôi tu hạnh đầu đà bậc nhất. Diệu tính của các Pháp đƣợc khai ngộ, thì tiêu diệt các lậu. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì do Pháp trần là hơn cả."

113

ĐOẠN IX

VIÊN THÔNG VỀ NHÃN CĂN

Ông A na luật đà liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Lúc tôi mới xuất gia, thƣờng thích nằm ngủ, nên Đức Nhƣ Lai quở tôi là loài súc sinh. Nghe lời Phật quở, tôi khóc lóc tự trách, suốt bảy ngày không ngủ, hƣ cả hai con mắt. Đức Thế Tôn dạy tôi tu Pháp "Lạc Kiến Chiếu Minh Kim Cƣơng Tam Muội". Tôi không do con mắt mà xem thấy mƣời phƣơng rỗng suốt tinh tƣờng nhƣ xem cái quả

trong bàn tay; Đức Nhƣ Lai ấn chứng cho tôi thành quả A la hán. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì xoay cái thấy trở về bản tính, đó là thứ nhất".

ĐOẠN X

VIÊN THÔNG VỀ TỶ CĂN

Ông Chu lợi bàn đặc ca liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi thiếu tụng trì, không có tuệ đa văn. Khi mới gặp Phật, nghe Pháp và xuất gia, tôi cố nhớ một câu kệ của Nhƣ Lai, song trong một trăm ngày, hễ nhớ trƣớc thì quên sau, mà nhớ sau thì quên trƣớc. Phật thƣơng tôi ngu muội, dạy tôi phép an cƣ, điều hòa hơi thở ra vào. Tôi quán hơi thở, cùng tột các tƣớng sinh, trụ, dị, diệt nhỏ nhiệm, đến từng sát na; tâm tôi rỗng suốt, đƣợc đại vô ngại, cho đến hết các lậu, thành quả A la hán, trƣớc Pháp tọa của Phật, đƣợc ấn chứng thành quả

vô học. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì xoay hơi thở

về tính rỗng không, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XI

VIÊN THÔNG VỀ THIỆT CĂN

Ông Kiều phạm bát đề liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi mắc khẩu nghiệp, khinh rẻ, chế giễu vị sa môn trong kiếp quá khứ, nên đời đời mắc bệnh nhai lại nhƣ trâu. Đức Nhƣ

Lai chỉ dạy cho tôi Pháp môn "Nhất Vị Thanh Tịnh Tâm Địa". Tôi nhờ

vậy, mà diệt đƣợc phân biệt, vào Tam ma đề; tôi quán tính biết vị, không phải thân thể, không phải ngoại vật, liền đó vƣợt khỏi các lậu thế gian, bên trong giải thoát thân tâm, bên ngoài rời bỏ thế giới, xa rời ba cõi nhƣ

chim sổ lồng, rời hết cấu nhiễm, tiêu diệt trần tƣớng, nên Pháp nhãn 114

đƣợc thanh tịnh, thành quả A la hán. Đức Nhƣ Lai ấn chứng cho tôi lên bậc vô học. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, trả các vị về

phân biệt, xoay cái biết về tự tính, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XII

VIÊN THÔNG VỀ THÂN CĂN

Ông Tất lăng già bà ta liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi lúc mới phát tâm theo Phật nhập đạo, thƣờng nghe Đức Nhƣ Lai dạy về những việc không vui đƣợc trong thế gian.

Lúc đi khất thực trong thành, tâm tôi đang suy nghĩ Pháp môn Phật dạy, giữa đƣờng, không ngờ bị gai độc đâm vào chân, cả mình đau đớn. Tâm niệm tôi có biết cái đau đớn ấy; tuy biết đau đớn nhƣng đồng thời giác biết nơi tâm thanh tịnh, không có cái đau và cái biết đau. Tôi lại suy nghĩ: Một thân thể này, lẽ đâu có hai tính biết; nhiếp niệm chƣa bao lâu, thì thân tâm bỗng nhiên rỗng không; trong ba lần bảy ngày, các lậu đều tiêu hết, thành quả A la hán; đƣợc Phật ấn chứng lên bậc vô học. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi, thì thuần một giác tính, rời bỏ

thân thể, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XIII

VIÊN THÔNG VỀ Ý CĂN

Ông Tu bồ đề liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Từ nhiều kiếp đến nay, tâm tôi đƣợc vô ngại, tự nhớ thọ sinh nhiều đời nhƣ số cát sông Hằng; lúc còn trong thai mẹ, cũng liền biết tính không tịch, nhƣ thế cho đến mƣời phƣơng đều thành rỗng không và cũng khiến cho chúng sinh chứng đƣợc tính Không; nhờ Đức Nhƣ Lai phát minh tính giác là chân không, nên tính không đƣợc viên mãn sáng suốt, chứng quả A la hán, liền vào Bảo Minh Không Hải của Nhƣ Lai, tri kiến đồng nhƣ Phật, đƣợc ấn chứng thành quả vô học; tính giải thoát rỗng không, tôi là hơn cả. Phật hỏi về viên thông, nhƣ chỗ chứng của tôi: Các tƣớng đều xoay vào phi tƣớng, năng phi và sở phi đều hết, xoay các Pháp trở về chỗ không có gì, đó là thứ nhất."

115

ĐOẠN XIV

VIÊN THÔNG VỀ NHÃN THỨC

Ông Xá lợi phất liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Từ nhiều kiếp đến nay, chỗ nhận thấy của tôi đƣợc thanh tịnh; tuy tôi thọ sinh nhiều đời nhƣ số cát sông Hằng nhƣ vậy, mà đối với các Pháp biến hóa thế gian và xuất thế gian, hễ thấy đƣợc đều thông suốt, không có ngăn ngại. Tôi ở giữa đƣờng, gặp anh em ông Ca diếp ba theo, rồi nói Pháp nhân duyên, thì ngộ đƣợc tâm không có bờ

bến. Tôi theo Phật xuất gia, chỗ nhận thấy sáng suốt viên mãn, đƣợc Pháp đại vô úy, thành quả A la hán, làm trƣởng tử của Phật, từ miệng Phật mà sinh ra, do Pháp Phật mà hóa sinh. Phật hỏi về viên thông, nhƣ

chỗ chứng của tôi, thì tính thấy của tâm thể phát ra sáng suốt, cùng tột các tri kiến, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XV

VIÊN THÔNG VỀ NHĨ THỨC

Ngài Phổ Hiền Bồ tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi đã từng làm Pháp vƣơng tử cho các Đức Nhƣ

Lai nhƣ số cát sông Hằng; thập phƣơng Nhƣ Lai dạy các đệ tử có căn cơ

Bồ tát, tu hạnh Phổ Hiền, hạnh đó, do tôi mà đặt tên nhƣ vậy. Thƣa Đức Thế Tôn, tôi dùng tính nghe của tâm thể phân biệt tất cả tri kiến của chúng sinh. Nếu ở phƣơng khác, cách ngoài hằng sa thế giới, có một chúng sinh, trong tâm phát đƣợc hạnh nguyện Phổ Hiền, thì liền trong lúc ấy, tôi cƣỡi voi sáu ngà, phân thân thành trăm nghìn, đến chỗ ngƣời ấy. Dầu cho ngƣời ấy nghiệp chƣớng còn sâu, chƣa thấy đƣợc tôi, tôi cũng thầm kín xoa đỉnh đầu ngƣời ấy, ủng hộ an ủi, khiến cho đƣợc thành tựu. Phật hỏi về viên thông, tôi nói chỗ bản nhân của tôi là phát minh tính nghe của tâm thể, phân biệt đƣợc tự tại, đó là thứ nhất."

116

ĐOẠN XVI

VIÊN THÔNG VỀ TỶ THỨC

Ông Tôn giả A Nan Đà liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Lúc tôi mới xuất gia theo Phật nhập đạo, tuy giữ đủ

giới luật, nhƣng trong lúc tu Tam ma đề, tâm thƣờng tán loạn, chƣa đƣợc quả vô lậu. Đức Thế Tôn dạy tôi và ông Câu si la quán đầu lỗ mũi trắng.

Lúc tôi bắt đầu tu quán ấy, trải qua ba lần bảy ngày, thấy hơi thở trong mũi ra vào nhƣ khói, thân tâm bên trong sáng soi thông suốt thế giới, khắp nơi thành trống không thanh tịnh, nhƣ ngọc lƣu ly; tƣớng khói lần lần tiêu mất, hơi thở hóa thành trắng, đến khi tâm đƣợc khai ngộ, các lậu hết sạch, thì những hơi thở ra vào hóa thành hào quang, soi khắp thập phƣơng thế giới, đƣợc quả A la hán. Đức Thế Tôn thọ ký cho tôi sẽ đƣợc quả Bồ đề. Phật hỏi về viên thông, tôi dùng phép nhiếp thu ý niệm nơi hơi thở, yên lặng lâu ngày, phát ra sáng suốt, sáng suốt viên mãn, diệt hết các lậu, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XVII

VIÊN THÔNG VỀ THIỆT THỨC

Ông Phú lâu na di đa la ni tử liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi từ nhiều kiếp đến nay, tài biện thuyết đƣợc vô ngại, tuyên dƣơng các Pháp Khổ, Không, thấu suốt tƣớng chân thật, nhƣ thế cho đến các Pháp môn bí mật hằng sa Nhƣ Lai, tôi phƣơng tiện chỉ bày trong chúng, đƣợc sức vô úy. Đức Thế Tôn biết tôi có tài biện thuyết lớn lao, nên dùng Pháp luân âm thanh, dạy tôi tuyên dƣơng Chính Pháp. Tôi ở trƣớc Phật, giúp Phật chuyển Pháp luân, nhân nói Chính Pháp, thành quả A la hán. Đức Thế Tôn ấn chứng cho tôi thuyết Pháp hơn cả. Phật hỏi về viên thông, tôi dùng Pháp âm hàng phục tà ma ngoại đạo, tiêu diệt các lậu, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XVIII

VIÊN THÔNG VỀ THÂN THỨC

Ông Ƣu ba ly liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Chính tôi đƣợc theo Phật vƣợt thành xuất gia, xem thấy Đức Nhƣ Lai sáu năm siêng tu khổ hạnh, thấy Đức Nhƣ Lai hàng phục bọn tà ma, đối trị các ngoại đạo, giải thoát các lậu tham dục thế gian; tôi đƣợc 117

nhờ Phật dạy giữ giới, cho đến ba nghìn uy nghi, tám vạn hạnh vi tế, các tính nghiệp và giá nghiệp thảy đều thanh tịnh; do đó, thân tâm đƣợc tịch diệt, thành quả A la hán, nay làm vị cƣơng kỷ trong chúng của Nhƣ Lai; Phật ấn chứng cho tôi giữ giới tu thân hơn cả trong chúng. Phật hỏi viên thông, tôi do chấp trì cái thân mà thân đƣợc tự tại, lần đến chấp trì cái tâm mà tâm đƣợc thông suốt, về sau cả thân và tâm tất cả đều viên thông, tự tại, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XIX

VIÊN THÔNG VỀ Ý THỨC

Ông Đại mục kiền liên liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Lúc trƣớc tôi khất thực giữa đƣờng, gặp ba anh em họ Ca diếp ba là ông Ƣu lâu tần loa, ông Già gia và ông Na đề, giảng nói nghĩa lý nhân duyên sâu xa của Nhƣ Lai; tôi liền phát tâm, đƣợc rất thông suốt; Nhƣ Lai ban cho áo ca sa đắp trên mình, râu tóc tự rụng. Tôi đi khắp mƣời phƣơng đƣợc không ngăn ngại, phát minh thần thông, đƣợc trong chúng suy tôn là đệ nhất thần thông, thành quả A la hán.

Không những riêng Đức Thế Tôn, mà thập phƣơng Nhƣ Lai đều khen sức thần thông của tôi thanh tịnh tròn sáng, tự tại không e sợ, Phật hỏi về

viên thông, tôi do xoay ý niệm trở về tính viên trạm nên tâm trí mở bày, nhƣ lắng nƣớc đục, lâu thành trong sáng, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XX

VIÊN THÔNG VỀ HỎA ĐẠI

Ông Ô xô sắt ma, ở trƣớc Đức Nhƣ Lai, chắp tay đỉnh lễ nơi hai chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi thƣờng nhớ trƣớc kia, trong kiếp xa xôi, tính có nhiều tham dục; lúc ấy, có Đức Phật ra đời hiệu là Không Vƣơng, bảo ngƣời đa dâm nhƣ đống lửa hồng và dạy tôi quán khắp những hơi nóng lạnh nơi trăm vóc tứ chi; tôi nhờ quán nhƣ vậy, mà đƣợc giác tính sáng suốt lặng đứng bên trong, hoá tâm đa dâm thành lửa trí tuệ. Từ ấy, các Đức Phật đều gọi tên tôi là Hỏa Đầu. Tôi dùng sức hỏa quang tam muội mà thành quả A la hán; trong tâm phát đại nguyện, khi các Đức Phật thành đạo, thì làm lực sĩ, thân ở bên Phật, uốn dẹp bọn tà ma quấy phá. Phật hỏi về viên thông, tôi dùng Pháp quán các hơi ấm nơi thân tâm đều lƣu thông không ngăn ngại; các lậu đã tiêu, sinh ra ngọn lửa đại trí quý báu, lên bậc Vô Thƣợng Giác, đó là thứ nhất."

118

ĐOẠN XXI

VIÊN THÔNG VỀ ĐỊA ĐẠI

Ngài Trì Địa Bồ tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi nhớ kiếp xƣa, khi Đức Phật Phổ Quang ra đời, tôi làm tỷ khƣu, thƣờng ở nơi các nẻo đƣờng bến đò, đất đai hiểm trở eo hẹp, không đúng nguyên tắc, có thể làm tổn hại đến xe ngựa, thì tôi đều đắp bằng, hoặc làm cầu cống, hoặc gánh đất cát; siêng năng khó nhọc nhƣ vậy trong suốt thời gian vô lƣợng Phật ra đời. Hoặc có chúng sinh, ở

nơi chợ búa, cần ngƣời mang đồ vật, trƣớc tiên tôi mang hộ đến nơi, đến chốn, để đồ vật xuống, liền đi ngay, không lấy tiền thuê.

Khi Đức Phật Tỳ Xá Phù ra đời, thế gian phần nhiều đói kém; tôi cõng giúp ngƣời, không kể gần xa, chỉ lấy một đồng tiền; hoặc có xe trâu sa xuống bùn lầy, tôi dùng sức mạnh đẩy bánh xe lên cho khỏi khổ não.

Ông vua trong nƣớc thuở đó thết trai mời Phật; lúc ấy, tôi liền sửa sang đƣờng đất bằng phẳng, đợi Phật đi qua. Đức Tỳ Xá Nhƣ Lai xoa đỉnh đầu tôi mà bảo rằng: "Nên bình cái tâm địa, thì tất cả đất đai trên thế giới đều bình". Tôi liền khai ngộ, thấy vi trần nơi thân thể cùng với tất cả vi trần tạo thành thế giới đều bình đẳng không sai khác, tự tính của vi trần không chạm xát nhau, cho đến các thứ đao binh cũng không đụng chạm gì; tôi do nơi Pháp tính ngộ đƣợc vô sinh nhẫn, thành quả A la hán, xoay tâm về Đại thừa, nên hiện nay, ở trong hàng Bồ tát; khi nghe các Đức Nhƣ Lai dạy về chỗ tri kiến của Phật nhƣ Diệu liên hoa, thì tôi chứng tỏ

đầu tiên, làm vị thƣợng thủ. Phật hỏi về viên thông, do tôi quán kỹ hai thứ trần nơi căn thân và khí giới đều bình đẳng không sai khác, vốn là Nhƣ Lai tạng giả dối phát ra trần tƣớng; trần tƣớng đã tiêu diệt, thì trí tuệ đƣợc viên mãn, thành đạo vô thƣợng, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XXII

VIÊN THÔNG VỀ THỦY ĐẠI

Ngài Nguyệt Quang đồng tử liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi nhớ hằng sa kiếp về trƣớc, có Đức Phật ra đời, hiệu là Thủy Thiên, dạy hàng Bồ tát tu tập phép quán thủy để vào Tam ma đề; nghĩa là quán ở trong thân, tính nƣớc không gì ngăn ngại, quán từ nƣớc mũi, nƣớc bọt cho đến tất cả các thứ tân, dịch tinh, huyết, đại tiện, tiểu tiện; xoay vần trong thân đều đồng một tính nƣớc, quán 119

thấy nƣớc trong thân cùng nƣớc các bể hƣơng thủy của Phù tràng vƣơng sát ở ngoài thế giới, đều bình đẳng không sai khác.

Tôi trong lúc ấy, mới thành tựu phép quán nầy, chỉ thấy đƣợc nƣớc, chƣa đƣợc không có thân; lúc đang làm tỷ khƣu, tọa thiền trong phòng, tôi có ngƣời đệ tử dòm cửa sổ trông vào phòng chỉ thấy nƣớc trong, đầy khắp trong phòng, chứ không có gì; nó nhỏ dại không biết, liền lấy một miếng ngói ném vào trong nƣớc, đập vào nƣớc phát ra tiếng, ngó quanh rồi bỏ đi; về sau, tôi xuất định, liền thấy đau tim nhƣ ông Xá lợi phất bị

con quỷ Vi hại đập. Tôi tự suy nghĩ: Nay tôi đã đƣợc đạo A la hán, đã lâu không còn nhân duyên mắc bệnh đƣợc nữa, làm sao ngày nay lại sinh ra đau tim, không lẽ đã bị thoái thất rồi chăng? Khi bấy giờ, đệ tử

của tôi đi đến, kể lại cho tôi những việc nhƣ trƣớc, tôi mới bảo nó, sau nầy, nếu lại thấy nƣớc, thì nên mở cửa, vào lấy viên ngói trong nƣớc ấy đi. Đệ tử vâng lời tôi bảo; Về sau, khi tôi nhập định, nó lại thấy nƣớc với viên ngói rõ ràng, nó liền mở cửa, lấy viên ngói ra. Sau đó, tôi xuất định, thì thân thể lại đƣợc nhƣ cũ.

Tôi đã gặp đƣợc vô lƣợng chƣ Phật, đến Đức Sơn Hải Tự Tại Thông Vƣơng Nhƣ Lai, thì tôi mới đƣợc không còn thân riêng và cùng với nƣớc bể hƣơng thủy thập phƣơng thế giới, đồng một tính chân không, không hai không khác; hiện nay, ở nơi Đức Nhƣ Lai, đƣợc danh hiệu là Đồng chân, dự Hội Bồ tát.

Phật hỏi về viên thông, tôi do quán tính nƣớc một mực lƣu thông, đƣợc phép vô sinh nhẫn, viên mãn đạo Bồ đề, đó là thứ nhất."

ĐOẠN XXIII

VIÊN THÔNG VỀ PHONG ĐẠI

Ngài Lƣu Ly Quang Pháp vƣơng tử liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ

nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi nhớ hằng sa kiếp về trƣớc, có Đức Phật ra đời, hiệu là Vô Lƣợng Thanh; ngài khai thị tính bản giác diệu minh cho các hàng Bồ tát và dạy quán thế giới, quán thân chúng sinh nầy đều do sức lay động của vọng duyên chuyển biến ra. Tôi lúc bấy giờ, quán cái không gian an lập, quán cái thời gian thiên lƣu, quán cái thân thể khi động, khi yên, quán cái thức tâm niệm niệm sinh diệt, tất cả đều lay động nhƣ nhau, bình đẳng không sai khác. Khi bấy giờ, tôi 120

giác ngộ cái tính các thứ động ấy, đến không do đâu, đi không tới đâu; tất cả chúng sinh điên đảo, số nhƣ vi trần trong mƣời phƣơng đều đồng một hƣ vọng; nhƣ vậy, cho đến tất cả chúng sinh trong một tam thiên đại thiên thế giới, cũng nhƣ hàng trăm loài muỗi mạt đựng trong một đồ

đựng, vo vo kêu ầm, ở trong gang tấc, ồn ào rối rít.

Tôi gặp Phật chƣa bao lâu, thì đƣợc Pháp vô sinh nhẫn; khi bấy giờ, tâm đã khai ngộ, mới thấy cõi Phật Diệu Hỷ của Đức Phật Bất Động phƣơng Đông, làm vị Pháp vƣơng tử. Tôi thừa sự thập phƣơng Phật, thân tâm phát ra sáng suốt, rỗng thấu không ngăn ngại. Phật hỏi về viên thông, tôi do quan sát sức lay động không nƣơng vào đâu, ngộ đƣợc tâm Bồ đề, vào đƣợc Tam ma địa, hợp với nhất diệu tâm mà thập phƣơng Phật truyền dạy, đó là thứ nhất".

ĐOẠN XXIV

VIÊN THÔNG VỀ KHÔNG ĐẠI

Ngài Hƣ Không Tạng Bồ tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi cùng Đức Nhƣ Lai chứng đƣợc thân vô biên nơi Đức Phật Định Quang; lúc ấy, tay tôi cầm bốn hạt châu báu lớn, soi tỏ cõi Phật thập phƣơng số nhƣ vi trần, đều hóa thành hƣ không; lại ở

nơi tự tâm hiện ra trí Đại viên kính, trong ấy phóng ra mƣời thứ hào quang, vi diệu quý báu, soi khắp các Phù tràng vƣơng sát cùng tột hƣ

không mƣời phƣơng, đều vào trong viên kính ấy, nhập với thân tôi và thân tôi đồng nhƣ hƣ không, không có ngăn ngại lẫn nhau, thân tôi lại khéo vào vi trần quốc độ, rộng làm việc Phật, đƣợc đại tuỳ thuận. Thần lực lớn đó là do tôi quán kỹ tứ đại không nƣơng vào đâu, do vọng tƣởng mà có sinh diệt, hƣ không không có hai và cõi Phật vốn là đồng, do phát minh đƣợc tính đồng mà chứng vô sinh nhẫn.

Phật hỏi về viên thông, tôi quán hƣ không không bờ bến; vào Tam ma đề, diệu lực viên mãn sáng suốt, đó là thứ nhất".

121

ĐOẠN XXV

VIÊN THÔNG VỀ THỨC ĐẠI

Ngài Di Lặc Bồ tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi nhớ vi trần kiếp về trƣớc, có Đức Phật ra đời tên là Nhật Nguyệt Đăng Minh; tôi đƣợc xuất gia theo Đức Phật kia, nhƣng tâm còn trọng hƣ danh thế gian, ƣa giao du với các vọng tộc. Lúc ấy Đức Thế Tôn dạy tôi tu tập định duy tâm thức, tôi đƣợc vào Tam ma đề; trải qua nhiều kiếp đến nay, dùng Pháp Tam muội ấy phụng sự hằng sa Phật, tâm cầu hƣ danh thế gian diệt hết không còn. Đến khi Đức Phật Nhiên Đăng ra đời, tôi mới đƣợc thành tựu Vô Thƣợng diệu viên thức tâm tam muội. Tất cả cõi nƣớc Nhƣ Lai tột bờ bến hƣ không, cho đến những điều tịnh, uế, có, không, đều do tâm tôi biến hóa hiện ra. Bạch Thế Tôn, do tôi rõ đƣợc tính duy tâm thức nhƣ vậy, nên nơi thức tính, xuất hiện vô lƣợng Nhƣ Lai và hiện nay, tôi đƣợc thọ ký, liền sau đây, bổ xứ thành Phật nơi cõi này. Phật hỏi về viên thông, tôi dùng phép quán mƣời phƣơng đều duy thức, thức tâm đƣợc tròn sáng, chứng nhập tính viên thành thật, xa rời tính y tha khởi và tính biến kế chấp, đƣợc Pháp vô sinh nhẫn, đó là thứ nhất".

ĐOẠN XXVI

VIÊN THÔNG VỀ KIẾN ĐẠI

Ngài Đại Thế Chí Pháp vƣơng tử cùng với năm mƣơi hai vị Bồ tát đồng tu một Pháp môn, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Tôi nhớ hằng sa kiếp trƣớc, có Đức Phật ra đời, tên là Vô Lƣợng Quang; lúc ấy mƣời hai Đức Nhƣ Lai kế nhau thành Phật, trong một kiếp Đức Phật sau hết, hiệu là Siêu Nhật Nguyệt Quang, dạy cho tôi phép Niệm Phật tam muội. Ví nhƣ có ngƣời, một đằng chuyên nhớ, một đằng chuyên quên, thì hai ngƣời ấy, dầu gặp cũng không là gặp, dầu thấy cũng là không thấy; nếu cả hai ngƣời đều nhớ nhau, hai bên nhớ mãi, khắc sâu vào tâm niệm, thì đồng nhƣ hình với bóng, cho đến từ đời nầy sang đời khác, không bao giờ cách xa nhau. Thập phƣơng Nhƣ Lai thƣơng tƣởng chúng sinh nhƣ mẹ nhớ con, nếu con trốn tránh, thì tuy nhớ, nào có ích gì; nếu con nhớ mẹ nhƣ mẹ nhớ con, thì đời đời mẹ con không cách xa nhau. Nếu tâm chúng sinh nhớ Phật, tƣởng Phật, thì hiện nay hay về sau, nhất định thấy Phật; cách Phật không xa thì không cần phƣơng tiện, tâm tự đƣợc khai ngộ nhƣ ngƣời ƣớp hƣơng thì thân thể có mùi thơm, ấy gọi là hƣơng quang trang nghiêm. Bản nhân 122

của tôi là dùng tâm niệm Phật mà vào Pháp vô sinh nhẫn, nay ở cõi nầy tiếp dẫn những ngƣời niệm Phật về cõi Tịnh độ.

Phật hỏi về viên thông, tôi thu nhiếp tất cả sáu căn, không có lựa chọn, tịnh niệm kế tiếp, đƣợc vào Tam ma đề, đó là thứ nhất."

QUYỂN SÁU

ĐOẠN XXVII

VIÊN THÔNG VỀ NHĨ CĂN

Chi 1. Thuật lại chỗ tu chứng.

Bấy giờ, ngài Quán Thế Âm Bồ tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ

nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Thƣa Thế Tôn, tôi nhớ vô số hằng sa kiếp về trƣớc, có Đức Phật ra đời, hiệu là Quán Thế Âm; từ Đức Phật kia, tôi phát tâm Bồ đề. Đức Phật kia dạy tôi, do nghe, nghĩ và tu, mà vào Tam ma đề.

Ban đầu, ở trong tính nghe, vào đƣợc dòng viên thông, không còn tƣớng sở văn nữa. Trần tƣớng đã vắng lặng, hai tƣớng động, tĩnh rõ thật không sinh. Nhƣ vậy thêm lần, các tƣớng năng văn, sở văn đều hết. Không dừng lại nơi chỗ dứt hết năng văn, sở văn mà tiến lên nữa, thì năng giác, sở giác, đều không. Không giác tột bậc viên mãn, các tƣớng năng không, sở không đều diệt. Sinh diệt đã diệt, thì bản tính tịch diệt hiện tiền. Bỗng nhiên, vƣợt ngoài thế gian và xuất thế gian, sáng suốt cùng khắp mƣời phƣơng, đƣợc hai cái thù thắng: Một là, trên hợp với bản giác diệu tâm thập phƣơng chƣ Phật, cùng với chƣ Phật Nhƣ Lai đồng một từ lực; hai là, dƣới hợp với tất cả chúng sinh lục đạo mƣời phƣơng, cùng với các chúng sinh đồng một bi ngƣỡng.

123

Chi 2. Do từ lực, hiện ra 32 ứng thân Bạch Thế Tôn, do tôi cúng dƣờng Đức Quán Âm Nhƣ Lai, nhờ Ngài truyền thọ cho tôi Nhƣ Huyễn Văn Huân Văn Tu Kim Cƣơng Tam Muội, đƣợc cùng chƣ Phật đồng một từ lực, nên làm cho thân tôi thành tựu 32 ứng thân vào các cõi nƣớc.

Bạch Thế Tôn, nếu các vị Bồ tát vào Tam ma đề, tiến tu Pháp vô lậu, thắng giải hiện đã viên mãn, tôi hiện ra thân Phật, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc giải thoát.

Nếu các hàng hữu học tu phép Diệu minh vắng lặng, chỗ thắng diệu đã viên mãn. Tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Độc giác, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc giải thoát.

Nếu các hàng hữu học đoạn 12 Nhân duyên; do các nhân duyên đã đoạn mà phát ra thắng tính và thắng tính đó hiện đã viên mãn, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Duyên giác, vì họ mà thuyết Pháp khiến cho đƣợc giải thoát.

Nếu các hàng hữu học đƣợc phép Không của Tứ đế, tu đạo đế vào diệt đế, thắng tính hiện viên mãn, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Thanh văn, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc giải thoát.

Nếu chúng sinh muốn tâm đƣợc tỏ ngộ, không phạm vào cảnh ngũ dục và muốn cho thân đƣợc thanh tịnh, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Phạm vƣơng, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc giải thoát.

Nếu các chúng sinh muốn làm Thiên chúa, thống lĩnh chƣ thiên, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Đế thích, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh muốn thân đƣợc tự tại, đi khắp mƣời phƣơng, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Tự Tại thiên, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

124

Nếu các chúng sinh muốn thân đƣợc tự tại, bay đi trên hƣ không, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Đại Tự Tại thiên, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh muốn thống lĩnh quỷ thần, cứu giúp cõi nƣớc, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Thiên Đại tƣớng quân, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh muống sinh nơi thiên cung, sai khiến quỷ thần, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Thái tử, con của Tứ thiên vƣơng, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh muốn làm vua cõi ngƣời, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Vua, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh muốn làm chủ gia đình danh tiếng, thế gian kính nhƣờng, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Trƣởng giả vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh thích đàm luận những lời hay, giữ mình trong sạch, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Cƣ sĩ, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh muốn trị cõi nƣớc, chia đoán các bang, các ấp, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Tể quan, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu các chúng sinh thích các số thuật, tự mình nhiếp tâm giữ thân, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Bà la môn, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có ngƣời con trai muốn học phép xuất gia, giữ các giới luật, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Tỷ khƣu, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có ngƣời con gái muốn học phép xuất gia, giữ các cấm giới, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Tỷ khƣu ni, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

125

Nếu có ngƣời con trai thích giữ ngũ giới, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Ƣu bà tắc, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có ngƣời con gái tự giữ ngũ giới, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Ƣu bà di, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có ngƣời con gái lập thân trong nội chính, để tu sửa nhà nƣớc, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân Nữ chúa hay thân Quốc phu nhân, mệnh phụ, đại gia, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có chúng sinh không phá nam căn, tôi ở trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân đồng nam, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có ngƣời xử nữ, thích thân xử nữ, không cầu sự xâm bạo, tôi ở

trƣớc ngƣời kia, hiện ra thân đồng nữ, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có chƣ thiên muốn ra khỏi loài trời, tôi hiện ra thân chƣ thiên, vì họ

mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có các con rồng muốn ra khỏi loài rồng, tôi hiện ra thân rồng, vì họ

mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có Dƣợc xoa muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trƣớc họ, hiện ra thân Dƣợc xoa, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có Càn thát bà muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trƣớc họ, hiện ra thân Càn thát bà, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có A tu la, muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trƣớc họ, hiện ra thân A tu la, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có Khẩn na la muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trƣớc họ, hiện ra thân Khẩn na la, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có Ma hô la già muốn thoát khỏi loài mình; tôi ở trƣớc họ, hiện ra thân Ma hô la già, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

126

Nếu có chúng sinh thích làm ngƣời, tu cho đƣợc thân ngƣời, tôi hiện ra thân ngƣời, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Nếu có loài phi nhân, hoặc có hình, hoặc không hình, hoặc có tƣởng, hoặc không tƣởng, muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trƣớc họ, hiện ra thân nhƣ họ, vì họ mà thuyết Pháp, khiến cho đƣợc thành tựu.

Ấy gọi là 32 ứng thân diệu tịnh, vào các cõi nƣớc. Những thân ấy đều do vô tác diệu lực của Văn Huân Văn Tu Tam Muội, mà tự tại thành tựu.

Chi 3. Do bi ngƣỡng, bố thí 14 công đức vô úy.

"Bạch Thế Tôn, do tôi lại dùng vô tác diệu lực của Văn Huân Văn Tu Kim Cƣơng Tam Muội ấy, cùng với tất cả lục đạo chúng sinh trong mƣời phƣơng ba đời, đồng một lòng bi ngƣỡng, nên khiến các chúng sinh, nơi thân tâm tôi, đƣợc 14 thứ công đức vô úy: Một, là do tôi không tự quán cái tiếng, mà quán cái tâm năng quán, nên khiến cho chúng sinh khổ não thập phƣơng kia, quán cái âm thanh, thì liền đƣợc giải thoát.

Hai, là tri kiến đã xoay trở lại, khiến cho các chúng sinh, dầu vào đống lửa, lửa không thể đốt đƣợc.

Ba, là quán cái nghe đã xoay trở lại, khiến cho các chúng sinh bị nƣớc lớn cuốn đi, mà không chết đuối.

Bốn, là diệt hết vọng tƣởng, tâm không sát hại, khiến các chúng sinh vào những nƣớc quỷ, quỷ không thể hại đƣợc.

Năm, là huân tập và thành tựu đƣợc tính nghe, cả sáu căn đều tiêu về

bản tính, đồng nhƣ cái nghe, cái tiếng, có thể khiến cho chúng sinh, lúc đƣơng bị hại, dao gãy từng đoạn, khiến cho các binh khí chạm vào thân ngƣời nhƣ cắt dòng nƣớc, nhƣ thổi ánh sáng, bản tính không hề lay động.

127

Sáu, là huân tập tính nghe sáng suốt thấu khắp Pháp giới, thì các tính tối tăm không thể toàn đƣợc, có thể khiến cho chúng sinh, tuy các loài Dƣợc xoa, La sát, Cƣu bàn trà, Tỳ xá già, Phú đan na, vân vân ... ở gần một bên, con mắt chúng vẫn không thể thấy đƣợc.

Bảy, là các tiếng đều viên tiêu, thấy nghe đã xoay vào tự tính, rời các trần cảnh hƣ vọng, có thể khiến cho các chúng sinh, những thứ cùm, dây, gông, xiềng không thể dính vào mình đƣợc.

Tám, là diệt tƣớng âm thanh, viên thông tính nghe, phát sinh từ lực cùng khắp, có thể khiến cho chúng sinh đi qua đƣờng hiểm, giặc không cƣớp đƣợc.

Chín, là huân tập phát ra tính nghe, rời các trần tƣớng, sắc dục không lôi kéo đƣợc, có thể khiến cho tất cả chúng sinh đa dâm, xa rời lòng tham dục.

Mƣời, là thuần một thật tƣớng của âm thanh, không còn gì là tiền trần, căn và cảnh điều viên dung, không có năng, sở đối đãi, có thể khiến cho tất cả chúng sinh nóng giận, rời bỏ lòng thù ghét.

Mƣời một, là tiêu diệt trần tƣớng, xoay về tính bản minh, thì Pháp giới, thân, tâm đều nhƣ ngọc lƣu ly, sáng suốt không ngăn ngại, có thể khiến cho những kẻ ngu ngốc, u mê, xa rời hẳn sự si mê, tối tăm.

Mƣời hai, là viên dung các hình tƣớng, xoay tính nghe trở về đạo tràng bất động, hòa vào thế gian mà không hủy hoại thế giới, cúng dƣờng đƣợc chƣ Phật Nhƣ Lai nhƣ số vi trần, cùng khắp mƣời phƣơng, ở bên mỗi mỗi Đức Phật, làm vị Pháp vƣơng tử, có thể khiến cho trong Pháp giới, những chúng sinh không con, cầu có con trai, sinh ra đứa con trai có phúc đức trí tuệ.

Mƣời ba, là sáu căn viên thông, soi sáng không hai, trùm khắp thập phƣơng thế giới, thành lập Đại Viên Kính Không Nhƣ Lai tạng, vâng lĩnh Pháp môn bí mật của thập phƣơng vi trần Nhƣ Lai, không có thiếu sót, có thể khiến cho trong Pháp giới, những chúng sinh không con, cầu có con gái, sinh ra ngƣời con gái có tƣớng tốt, đoan chính, phúc đức, dịu dàng, đƣợc mọi ngƣời yêu kính.

128

Mƣời bốn, là trong tam thiên đại thiên thế giới này, có trăm ức mặt trời, mặt trăng, các Pháp vƣơng tử hiện ở trong thế gian, số lƣợng có đến 62

số cát sông Hằng, đều tu Phật Pháp, nêu gƣơng mẫu, giáo hóa chúng sinh, tùy thuận chúng sinh, phƣơng tiện trí tuệ của mỗi mỗi vị không đồng nhau. Do tôi đƣợc tính viên thông, phát ra diệu tính của nhĩ căn, cho đến thân tâm nhiệm mầu bao trùm khắp Pháp giới, nên có thể khiến cho chúng sinh chấp trì danh hiệu của tôi, so với những ngƣời chấp trì danh hiệu của tất cả các vị Pháp vƣơng tử số lƣợng bằng 62 số cát sông Hằng kia, phúc đức hai bên thật bằng bậc, không sai khác.

Bạch Thế Tôn, một danh hiệu của tôi cùng với rất nhiều danh hiệu kia không khác, là do tôi tu tập đƣợc tính viên thông chân thật. Ấy gọi là 14

sức thí vô úy, đem phúc khắp cho chúng sinh.

Chi 4. Theo cơ cảm hiện ra 4 diệu đức không nghĩ bàn.

"Bạch Thế Tôn, do tôi đã đƣợc Đạo tu chứng viên thông Vô Thƣợng đó, nên lại khéo đƣợc 4 vô tác diệu đức không nghĩ bàn: Một, là do tôi chứng đƣợc tính nghe chí diệu, nơi tâm tính không còn có tƣớng năng văn, các sự thấy, nghe, hay, biết không còn cách biệt và đều thành một bảo giác viên dung thanh tịnh, nên tôi có thể hiện ra rất nhiều hình dung nhiệm mầu, nói ra vô số thần chú bí mật. Trong đó, hoặc hiện ra một đầu, 3 đầu, 5 đầu, 7 đầu, 9 đầu, 11 đầu, nhƣ thế cho đến 108 đầu, 1.000 đầu, 10.000 đầu, 84.000 cái đầu, đầy đủ các tƣớng; hoặc hiện ra hai tay, 4 tay, 6 tay, 12 tay, 14, 16, 18, 20, 24, nhƣ thế cho đến 108 tay, 1000 tay, 10.000 tay, 84.000 cái tay bắt ấn; hoặc hiện ra hai mắt, 3 mắt, 4 mắt, 9 mắt, nhƣ thế cho đến 108 mắt, 1.000 mắt, 10.000 mắt, 84.000

con mắt báu thanh tịnh; hoặc khi thì từ ái, hiền minh hoặc khi thì oai nghiêm, phẫn nộ hoặc khi thì định, hoặc khi thì tuệ, cứu giúp chúng sinh đƣợc rất tự tại.

Hai, là do cái nghe, cái nghĩ của tôi, thoát ra ngoài sáu trần nhƣ cái tiếng qua bức tƣờng, không thể bị ngăn ngại, cho nên diệu dụng của tôi có thể

hiện mỗi mỗi hình, tụng mỗi mỗi chú, hình đó, chú đó đều có thể đem sức vô úy mà bố thí cho các chúng sinh; vì thế, cõi nƣớc thập phƣơng nhƣ vi trần đều gọi tôi là vị Thí vô úy.

129

Ba, là tôi tu tập, phát ra căn tính bản diệu viên thông thanh tịnh, nên đi qua thế giới nào, đều khiến cho chúng sinh xả thân, xả đồ trân bảo, cầu tôi thƣơng xót.

Bốn, là do tôi đƣợc tâm Phật, chứng đến chỗ rốt ráo, nên có thể đem các thứ quý báu cúng dƣờng thập phƣơng Nhƣ Lai, cả đến chúng sinh lục đạo trong Pháp giới, ai cầu vợ thì đƣợc vợ, cầu con thì đƣợc con, cầu Tam muội thì đƣợc Tam muội, cầu sống lâu thì đƣợc sống lâu, nhƣ thế, cho đến cầu Đại niết bàn thì đƣợc Đại niết bàn.

Chi 5. Kết luận về viên thông nhĩ căn.

"Phật hỏi về viên thông, tôi do Văn Chiếu Tam muội nơi nhĩ căn mà duyên tâm đƣợc tự tại; nhân tƣớng nhập lƣu, đƣợc Tam ma đề, thành tựu quả Bồ đề, đó là thứ nhất.

Bạch Thế Tôn, Đức Phật Nhƣ Lai kia, khen tôi khéo đƣợc Pháp môn viên thông, ở trong Đại hội, thọ ký cho tôi cái hiệu là Quán Thế Âm; do tôi thấy nghe thấu suốt mƣời phƣơng, nên danh tiếng Quán Âm cùng khắp thập phƣơng thế giới".

MỤC V - CHỈ ĐÍCH PHÉP VIÊN TU

ĐOẠN I

PHÓNG HÀO QUANG, HIỆN ĐIỀM LÀNH

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn nơi sƣ tử tọa, năm vóc đồng phóng ra hào quang báu, rọi xa trên đỉnh thập phƣơng Nhƣ Lai số nhƣ vi trần và trên đỉnh các vị Pháp vƣơng tử, các vị Bồ tát. Các Đức Nhƣ Lai kia, năm vóc cũng đồng phóng ra hào quang báu, từ các thế giới số nhƣ vi trần đến rọi trên đỉnh Phật và trên đỉnh các vị Đại Bồ Tát và A la hán trong Hội; rừng cây, ao hồ đều diễn ra Pháp âm; hào quang giao xen cùng nhau nhƣ

lƣới tơ báu. Cả trong đại chúng đƣợc cái chƣa từng có; tất cả đều đƣợc Kim Cƣơng tam muội. Liền khi ấy, trời mƣa hoa sen bách bảo màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng xen lộn lẫn nhau, thập phƣơng hƣ

không hóa thành sắc thất bảo. Đất liền, núi sông của cõi Sa bà nầy cùng một lúc không hiện ra, chỉ thấy vi trần quốc độ thập phƣơng hợp thành một giới, tiếng hát ca ngợi tự nhiên nổi lên.

130

ĐOẠN II

PHẬT BẢO NGÀI VĂN THÙ LỰA CHỌN CĂN VIÊN THÔNG

Khi bấy giờ, Đức Nhƣ Lai bảo Ngài Văn Thù sƣ lợi Pháp vƣơng tử rằng:

"Ông hãy xét trong 25 vị vô học Đại bồ tát và A la hán, mỗi mỗi đều trình bày phƣơng tiện hành đạo lúc đầu, đều nói tu tập tính viên thông chân thật; chỗ tu hành của các vị kia, thật không có hơn, kém, trƣớc, sau gì khác nhau. Nay tôi muốn khiến cho ông A Nan khai ngộ, thì trong 25

phép tu, phép nào hợp với căn cơ của ông ấy; Lại, sau khi tôi diệt độ rồi, chúng sinh trong cõi nầy vào thừa Bồ tát, cầu đạo vô thƣợng, thì do Pháp môn phƣơng tiện gì, đƣợc dễ thành tựu hơn?"

ĐOẠN III

LỰA RA NHỮNG CĂN KHÔNG PHẢI VIÊN

Chi I. Tán thán tính giác vốn diệu và chỉ rõ mê vọng vốn không.

Ngài Văn Thù sƣ lợi Pháp vƣơng tử, vâng từ chỉ của Phật, liền từ chỗ

ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật, dựa vào uy thần của Phật, nói bài kệ đáp lại:

"Bản tính biển Giác khắp đứng lặng,

Tính khắp đứng lặng vốn nhiệm mầu,

Bản minh chiếu ra hình nhƣ sở,

Lập tƣớng sở, bỏ mất bản minh.

Do mê vọng, mà có hƣ không,

Nƣơng hƣ không, lập thành thế giới;

Tƣ tƣởng chăm chú thành cõi nƣớc,

Hay biết mọi việc, là chúng sinh.

Hƣ không sinh ra trong đại giác,

Nhƣ một bọt nƣớc sinh trong bể;

Các nƣớc hữu lậu, nhƣ vi trần

Đều nƣơng hƣ không, mà phát sinh;

Bọt nƣớc diệt, vốn không hƣ không,

Huống nữa là, hình tƣớng ba cõi.

131

Chi 2. Nêu rõ phƣơng tiện có mau, có chậm

"Bản tính xoay về, vốn không hai,

Phƣơng tiện tu chứng có nhiều cách,

Cách nào cũng thông vào bản tính,

Nói thuận, nghịch, chỉ là phƣơng tiện;

Do hàng sơ tâm vào Tam muội,

Bên mau, bên chậm không đồng nhau.

Chi 3. Lựa ra 6 trần

"Vọng tƣởng kết lại thành sắc trần,

Hay biết không thể thông suốt đƣợc;

Làm sao, chính chỗ không thông suốt,

Tu hành, lại đƣợc tính viên thông?

Âm thanh xen lộn với lời nói,

Chỉ nƣơng theo ý vị danh từ;

Nếu một, không trùm đƣợc tất cả,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Hƣơng, chỉ lúc hợp, mới rõ biết,

Lúc rời cách, thì vốn không có;

Nếu sở giác, không đƣợc thƣờng xuyên,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Vị, không phải bản nhiên tự có,

Cần phải nếm, mới biết có vị;

Nếu giác quan, không thƣờng duy nhất,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Xúc, do các vật chạm mà biết,

Không vật chạm, thì không thành xúc;

Khi hợp, khi ly, không nhất định,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Pháp, cũng có tên là nội trần,

Nƣơng theo trần, tất phải có sở;

Năng sở, không viên dung nhập một,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

132

Chi 4. Lựa ra 5 căn

"Cái thấy, tuy rỗng suốt rất xa,

Nhƣng thấy trƣớc, mà không thấy sau;

Bốn bề, còn thiếu mất một nửa,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông!

Mũi, có thở ra và thở vào,

Chặng giữa, hiện không có hơi thở,

Nếu không viên dung sự cách bức,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Ngoài sở nhập, tính nếm không thành,

Nhân các vị, mới có hay biết;

Không có vị, rốt ráo không có,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Thân biết xúc với cảnh sở xúc,

Đều có hạn, không phải cùng khắp;

Nếu không nhận tính không bờ bến,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Ý căn xen với các loạn tƣởng,

Đứng lặng, rốt cuộc không thấy gì;

Nếu không thoát đƣợc các tƣởng niệm,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?"

Chi 5. Lựa ra 6 thức.

"Nhãn thức, phát khởi nhờ căn trần,

Gạn cùng, vốn không có tự tƣớng;

Cả tự thể, còn không nhất định,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Tâm nghe rỗng thấu cả mƣời phƣơng,

Là do sức hoằng thệ rộng lớn;

Sơ tâm, không thể đến chỗ ấy

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Quán đầu mũi, vốn là duyên cơ,

Chỉ để nhiếp tâm đƣợc an trụ;

Nếu cảnh quán, lại thành sở trụ,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Thuyết Pháp, diệu dụng các danh từ;

Cốt phải đã đƣợc khai ngộ trƣớc;

133

Nếu lời nói, không phải vô lậu, Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Giữ giới, chỉ câu thúc cái thân,

Ngoài cái thân, lấy gì câu thúc;

Vốn không phải cùng khắp tất cả,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Thần thông, do túc tập từ trƣớc,

Nào dính gì ý thức phân biệt;

Tƣởng niệm, không thoát ly sự vật,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Chi 6. Lựa ra 7 đại

"Nếu quán cái tính của địa đại,

Thì nó ngăn ngại, không thông suốt;

Pháp hữu vi, không phải chân tính,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Nếu quán cái tính của thủy đại,

Quán tƣởng, đâu phải là chân thật,

Nếu không đi đến Diệu chân nhƣ,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Nếu quán hỏa đại, trừ dâm dục,

Chán cái có, không phải thật ly;

Phƣơng tiện, không hợp với sơ tâm,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Nếu quán cái tính của phong đại,

Động, tĩnh, đâu phải không đối đãi;

Đối đãi, trái với Vô Thƣợng Giác,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Nếu quán cái tính của không đại,

Hƣ không vô tri, không hay biết;

Không biết, khác hẳn với Bồ đề,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Nếu quán cái tính của thức đại,

Thức sinh diệt, đâu phải thƣờng trụ,

Để tâm trong phân biệt hƣ vọng,

Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?

Tất cả các hành đều vô thƣờng,

Tƣởng niệm, vốn trong vòng sinh diệt,

134

Nhân và quả, khác nhau nhƣ thế, Thì làm sao, đƣợc tính viên thông?"

ĐOẠN IV

CHỌN LẤY CÁI CĂN VIÊN THÔNG

Chi I. Hợp với giáo thể cõi Sa bà

"Tôi nay xin bạch Đức Thế Tôn,

Phật ra đời trong cõi Sa bà,

Trong cõi nầy, lối dạy chân thật,

Thanh tịnh, do chỗ nói và nghe;

Nay muốn tu chứngTam ma đề,

Thật nên do cái nghe mà vào."

Chi 2. Xƣng tán ngài Quán Thế Âm

"Rời cái khổ và đƣợc giải thoát,

Lành thay cho ngài Quán Thế Âm;

Trong kiếp số nhƣ cát sông Hằng,

Vào cõi Phật nhƣ số vi trần,

Đƣợc sức tự tại rất to lớn,

Bố thí vô úy cho chúng sinh.

Ngài Quán Thế Âm, tiếng nhiệm mầu (Diệu Âm), Tiếng trong sạch (Phạm Âm) và

tiếng hải triều (biển trào – Hải Triều Âm),

Cứu đời, mọi việc đƣợc yên lành,

Xuất thế gian, đƣợc quả thƣờng trụ."

Chi 3. Xƣng tán nhĩ căn.

"Tôi nay kính bạch Đức Nhƣ Lai,

Nhƣ lời ngài Quán Âm vừa nói:

Ví nhƣ, có ngƣời trong yên lặng,

Chung quanh mƣời phƣơng đều đánh trống,

Thì đồng thời nghe khắp mƣời nơi,

Nhƣ thế, mới là viên chân thật.

Mắt bị ngăn che, không thấy đƣợc,

Thiệt căn, tỷ căn cũng nhƣ vậy,

135

Thân căn, lúc hợp mới biết xúc, Ý căn, phân vân không manh mối;

Cách tƣờng, nhĩ căn vẫn nghe tiếng,

Dầu xa, dầu gần, đều nghe đƣợc;

Năm căn so sánh thật không bằng,

Nhƣ thế, mới là thông chân thật.

Tính thanh trần, có động, có tĩnh,

Trong tính nghe thành có, thành không;

Khi không tiếng, gọi là không nghe,

Đâu phải thật không còn tính nghe;

Không tiếng, tính nghe đã không diệt,

Có tiếng, tính nghe đâu phải sinh;

Trọn rời cả hai thứ sinh diệt,

Nhƣ thế, mới là thƣờng chân thật.

Dầu cho, trong lúc đƣơng ngủ mê,

Không vì không nghĩ, mà không nghe;

Tính nghe ra ngoài sự suy nghĩ,

Thân, ý không thể so bằng đƣợc.

Chi 4. Chuyển mê thành ngộ

“Hiện nay, trong cõi Sa bà nầy,

Các thứ thanh luận đƣợc truyền bá,

Do chúng sinh bỏ mất tính nghe,

Theo thanh trần, nên bị lƣu chuyển;

A Nan, tuy có tính nhớ dai,

Vẫn không khỏi mắc các tà niệm;

Há không phải tùy chỗ chìm đắm,

Xoay ngƣợc dòng, thoát khỏi hƣ vọng.

A Nan, ông hãy nghe cho chín,

Nay tôi nƣơng uy lực của Phật,

Tuyên nói phép Tam muội chân thật,

Chắc nhƣ Kim cƣơng vƣơng, nhƣ huyễn,

Không nghĩ bàn, xuất sinh chƣ Phật.

Ông nghe tất cả Pháp bí mật

Của chƣ Phật, số nhƣ vi trần,

Nếu trƣớc hết, không trừ dục lậu,

Nghe nhiều, chứa chấp thành lầm lỗi;

136

Dùng cái nghe thọ trì Phật Pháp, Sao lại không tự nghe cái nghe?

Tính nghe không phải tự nhiên sinh,

Nhân thanh trần mà có danh hiệu,

Xoay cái nghe, thoát ly thanh trần,

Cái thoát ly ấy, gọi là gì?

Một căn, đã trở về bản tính,

Thì cả sáu căn, đƣợc giải thoát,

Thấy, nghe nhƣ bệnh lòa huyễn hóa,

Ba cõi nhƣ hoa đốm hƣ không;

Xoay tính nghe, gốc lòa tiêu trừ,

Trần tƣớng tiêu, giác tính viên tịnh.

Tột thanh tịnh, trí quang thông suốt,

Thể tịch chiếu trùm khắp hƣ không,

Trở lại xem các việc thế gian

Thật giống nhƣ chiêm bao không khác.

Nàng Ma đăng già là chiêm bao

Thì còn ai bắt ông đƣợc nữa?

Nhƣ các huyễn sƣ khéo trong đời,

Làm trò, thành ra các trai, gái;

Tuy thấy các căn đều cử động,

Cốt yếu, do cái máy giật dây;

Nghỉ máy, tất cả đều yên lặng,

Các trò, trở thành không bản tính.

Cả sáu căn cũng giống nhƣ thế,

Vốn đều nƣơng một tính tinh minh

Chia ra thành sáu thứ hòa hợp;

Một nơi, đã rời bỏ quay về,

Thì cả sáu, đều không thành lập;

Trong một niệm, trần cấu đều tiêu,

Chuyển thành tính Viên minh tịnh diệu,

Còn sót trần cấu là học vị,

Sáng suốt cùng tột, tức Nhƣ Lai.

Hỡi đại chúng và ông A Nan,

Hãy xoay lại cái nghe điên đảo,

Xoay cái nghe về, nghe tự tính,

Nhận tự tính, thành đạo vô thƣợng;

Thật tính viên thông là nhƣ thế."

137

Chi 5. Chọn lấy nhĩ căn làm phƣơng tiện thích hợp.

"Đây thật là một đƣờng thẳng tiến

Vào Niết bàn của vi trần Phật;

Các Đức Nhƣ Lai trong quá khứ

Đều đã thành tựu Pháp môn nầy;

Các vị Bồ tát trong hiện tại

Điều viên minh vào Pháp môn ấy;

Những ngƣời tu học đời vị lai

Đều nên nƣơng theo Pháp môn đó;

Tôi cũng do Pháp ấy mà chứng,

Không phải chỉ ngài Quán Thế Âm.

Thật nhƣ lời Đức Phật Thế Tôn

Đã hỏi tôi về các phƣơng tiện

Để cứu giúp, trong đời Mạt Pháp,

Những ngƣời cầu Pháp xuất thế gian

Thành tựu đƣợc tâm tính Niết bàn

Thì ngài Quán Âm là hơn cả.

Còn tất cả các phƣơng tiện khác

Đều là nhờ uy thần của Phật,

Tức nơi sự, rời bỏ trần lao,

Không phải phép tu học thƣờng xuyên,

Nông hay sâu cũng đồng nghe đƣợc.

Chi 6. Đỉnh lễ cầu gia bị.

"Xin đỉnh lễ tính Nhƣ Lai tạng,

Vô lậu, không còn sự nghĩ bàn,

Nguyện gia bị cho đời vị lai,

Nơi Pháp môn nầy, không lầm lẫn.

Đây là phƣơng tiện dễ thành tựu,

Nên đem dạy cho ông A Nan

Cùng những kẻ trầm luân mạt kiếp,

Chỉ dùng nhĩ căn mà tu tập,

Thì viên thông chóng hơn Pháp khác;

Tâm tính chân thật là nhƣ thế."

138

ĐOẠN V

NGHE PHÁP ĐƢỢC CHỨNG

Lúc ấy, ông A Nan cùng cả đại chúng, thân tâm tỏ rõ, nhận đƣợc sự khai thị to lớn, xem quả Bồ đề và Đại niết bàn của Phật, cũng nhƣ có ngƣời nhân có việc phải đi xa, tuy chƣa trở về đƣợc, song đã biết rõ con đƣờng về nhà. Trong Pháp hội, cả đại chúng, Thiên Long bát bộ, hàng Nhị thừa hữu học và tất cả các Bồ tát mới phát tâm, số lƣợng bằng mƣời số cát sông Hằng, đều đƣợc bản tâm xa trần tƣớng, rời cấu nhiễm, đƣợc Pháp nhãn thanh tịnh. Bà Tính tỷ khƣu ni nghe nói bài kệ xong, thành quả A la hán; vô lƣợng chúng sinh đều phát tâm Vô Đẳng Đẳng Vô Thƣợng Chính Đẳng Chính Giác.

CHƢƠNG III - RỘNG ĐỂ LẠI KHUÔN PHÉP TU HÀNH

MỤC I - NHÂN ÔNG A NAN XIN CỨU ĐỘ ĐỜI VỊ LAI, PHẬT TÓM NÊU RA BA NGHĨA QUYẾT ĐỊNH

Ông A Nan sửa áo chỉnh tề, ở trong đại chúng, chắp tay đỉnh lễ; tâm tích trọn sáng, vừa mừng vừa tủi; vì muốn lợi ích cho các chúng sinh vị lai, cúi đầu bạch Phật: "Thƣa Đức Thế Tôn đại bi, tôi nay đã ngộ đƣợc Pháp môn thành Phật, tu hành trong đó, đƣợc không nghi hoặc. Tôi thƣờng nghe Đức Nhƣ Lai dạy nhƣ thế nầy: Tự mình chƣa đƣợc độ, trƣớc đã độ

ngƣời, đó là chỗ phát tâm của các vị Bồ tát; tự mình giác ngộ viên mãn, có thể giác ngộ kẻ khác, đó là sự ứng thế của các Đức Nhƣ Lai. Tôi tuy chƣa đƣợc độ, song nguyện độ tất cả chúng sinh trong đời Mạt Pháp.

Bạch Thế Tôn, các chúng sinh đó cách Phật ngày càng xa, những tà sƣ

thuyết Pháp; số nhƣ cát sông Hằng; nếu muốn họ nhiếp tâm vào Tam ma đề, thì nên khiến họ dựng lập đạo tràng thế nào để rời các ma sự, đƣợc không thoái khuất nơi tâm Bồ đề."

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn, ở trong đại chúng, khen ngợi ông A Nan:

"Hay lắm, hay lắm, nhƣ chỗ ông hỏi về dựng lập đạo tràng, cứu giúp chúng sinh chìm đắm trong đời Mạt Pháp, ông hãy nghe cho chín, tôi sẽ

vì ông mà nói".

Ông A Nan và cả đại chúng kính vâng lời dạy của Phật.

139

Phật bảo ông A Nan: "Ông thƣờng nghe tôi, trong Tỳ nại gia, tuyên nói ba nghĩa quyết định của sự tu hành, đó là thu nhiếp cái tâm là giới, nhân giới mà sinh định, nhân định mà phát tuệ, thế gọi là 3 Pháp Vô lậu học."

MỤC II - CHỈ BÀY BỐN LỜI DẠY BẢO

RÕ RÀNG QUYẾT ĐỊNH

ĐOẠN I

CHỈ VỀ QUYẾT ĐỊNH ĐOẠN LÒNG DÂM

"A Nan, thế nào thu nhiếp cái tâm thì gọi là giới?

Nếu chúng sinh lục đạo các thế giới, cái tâm không dâm, thì không đi theo dòng sinh tử tiếp tục. Ông tu phép Tam muội cốt để ra khỏi trần lao, nếu không trừ lòng dâm, thì không thể ra khỏi trần lao đƣợc. Dầu có nhiều trí thiền định hiện tiền, nếu không đoạn lòng dâm, cũng chắc lạc vào ma đạo, hạng trên thành ma vƣơng, hạng giữa thành ma dân, hạng dƣới thành ma nữ; các bọn ma kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi tự xƣng là thành đạo vô thƣợng.

Sau khi tôi diệt độ rồi, trong đời Mạt Pháp, có nhiều bọn ma nầy sôi nổi trong thế gian, gây nhiều việc tham dâm, lại giả làm ngƣời thiện tri thức, khiến cho các chúng sinh sa vào hầm ái kiến; bỏ mất con đƣờng Bồ đề.

Ông dạy ngƣời đời tu Pháp Tam ma đề, trƣớc hết phải đoạn cái dâm trong tự tâm. Ấy gọi là lời dạy bảo rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ

nhất của các Đức Nhƣ Lai Tiên Phật Thế Tôn. Vậy nên ông A Nan, nếu không đoạn lòng dâm mà tu thiền định, thì cũng nhƣ nấu cát, nấu đá muốn cho thành cơm, dầu trải qua trăm nghìn kiếp cũng chỉ gọi là cát nóng, đá nóng, vì cớ sao? Vì đó là giống cát, giống đá, không phải là bản nhân của cơm vậy.

Ông đem thân dâm cầu diệu quả của Phật, dầu đƣợc diệu ngộ, cũng chỉ

là gốc dâm, cội gốc đã thành dâm, thì phải trôi lăn trong tam đồ, chắc không ra khỏi, còn đƣờng nào tu chứng Niết bàn Nhƣ Lai. Chắc phải khiến cho thân tâm đều đoạn hết giống dâm, cho đến tính đoạn cũng không còn nữa, thì mới trông mong chứng quả Bồ đề của Phật. Nhƣ lời tôi nói đây, gọi là lời nói của Phật; không nhƣ lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba tuần."

140

ĐOẠN II

CHỈ VỀ QUYẾT ĐỊNH ĐOẠN LÒNG SÁT

"A Nan, lại các chúng sinh lục đạo trong các thế giới, nếu cái tâm không sát, thì không theo dòng sinh tử tiếp tục. Ông tu phép Tam muội, cốt ra khỏi trần lao, nếu không trừ lòng sát, thì không thể ra khỏi trần lao đƣợc.

Dầu có nhiều trí thiền định hiện tiền, nếu không đoạn lòng sát, thì chắc phải lạc vào thần đạo; ngƣời bậc trên thì thành đại lực quỷ, ngƣời bậc giữa thì thành phi hành dạ xoa và các loài quỷ soái, ngƣời bậc dƣới thì thành địa hành la sát, các loài quỷ thần kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi tự xƣng là thành đạo vô thƣợng.

Sau khi tôi diệt độ rồi, trong đời Mạt Pháp, có nhiều quỷ thần nầy sôi nổi trong thế gian, tự nói rằng ăn thịt, đƣợc đạo Bồ đề. A Nan, tôi khiến hàng tỷ khƣu ăn năm thứ tịnh nhục, thịt kia đều do thần lực tôi hóa sinh ra, vốn không có mạng căn. Xứ Bà la môn các ông, đất đai phần nhiều nóng ƣớt, lại thêm cát đá, rau cỏ không sinh đƣợc; tôi dùng sức đại bi gia bị, nhân sức đại từ bi, giả gọi là thịt và các ông cũng nhận đƣợc cái vị nhƣ thịt; làm sao sau khi Nhƣ Lai diệt độ, ngƣời ăn thịt chúng sinh, lại gọi là Phật tử! Các ông nên biết những ngƣời ăn thịt đó, dầu cho tâm đƣợc khai ngộ, giống nhƣ Tam ma đề, đều là loài la sát, quả báo hết rồi, phải chìm đắm trong bể khổ, không phải đệ tử Phật. Những ngƣời nhƣ

vậy, giết nhau, nuốt nhau, ăn nhau chƣa thôi, làm sao, lại đƣợc ra khỏi ba cõi. Ông dạy ngƣời đời tu phép Tam ma đề, thứ nữa, phải đoạn lòng sát. Ấy gọi là lời dạy rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ hai của các Đức Nhƣ Lai Tiên Phật Thế Tôn.

Vậy nên A Nan, nếu không đoạn lòng sát mà tu thiền định, thì cũng ví nhƣ có ngƣời tự bịt lỗ tai, cất tiếng kêu to mà trông mong ngƣời khác không nghe; bọn này gọi là muốn giấu thì càng lộ. Hàng tỷ khƣu thanh tịnh và các vị Bồ tát đi trong đƣờng rẽ, không dẫm cỏ non, huống nữa là lấy tay nhổ cỏ; làm sao Đức Đại bi, lại lấy máu thịt của các chúng sinh, mà làm đồ ăn?

141

Nếu các hàng tỷ khƣu không mặc những đồ tơ lụa, là lƣợt phƣơng Đông và không dùng những giày dép, áo cừu, áo len hay các thứ sữa, phó mát, đề hồ, thì những tỷ khƣu nhƣ thế, đối với thế gian, thật là giải thoát, trả

hết nợ cũ xong, thì không vào trong ba cõi nữa, vì cớ sao? Dùng những bộ phận thân thể chúng sinh, thì đều bị ảnh hƣởng chúng sinh, cũng nhƣ

con ngƣời ăn giống bách cốc trong đất, thì chân không rời khỏi đất.

Quyết phải khiến cho thân tâm, đối với thân thể hay bộ phận thân thể

của chúng sinh, đều không mặc, không ăn, thì những ngƣời nhƣ thế, tôi mới gọi thật là giải thoát. Nhƣ lời tôi nói đây, gọi là lời nói của Phật; không nhƣ lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba tuần."

ĐOẠN III

CHỈ VỀ QUYẾT ĐỊNH ĐOẠN LÒNG THÂU ĐẠO

"A Nan, lại nhƣ chúng sinh lục đạo trong thế giới, tâm không thâu đạo, thì không theo dòng sinh tử tiếp tục. Ông tu phép Tam muội, cốt ra khỏi trần lao, nếu lòng thâu đạo không trừ, thì không thể ra khỏi trần lao đƣợc; dầu có nhiều trí thiền định hiện tiền, nếu không đoạn đƣợc lòng thâu đạo, thì chắc phải lạc vào tà đạo, hạng trên thì thành tinh linh, hạng giữa thì thành yêu mị, hạng dƣới thì thành ngƣời tà đạo bị các loài quỷ

mị nhập vào; các bọn tà đạo kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi tự xƣng là thành đạo vô thƣợng.

Saukhi tôi diệt độ rồi, trong đời Mạt Pháp, có nhiều những hạng yêu mị

tà đạo ấy sôi nổi trong thế gian, chúng lén núp gian dối, tự xƣng là thiện tri thức, mỗi ngƣời tự xƣng đã đƣợc đạo Pháp thƣợng nhân, lừa gạt kẻ

không biết, doạ dẫm khiến cho mất lòng chánh tín; chúng đi qua đến đâu, cửa nhà ngƣời ta đều bị hao tổn tan nát. Tôi dạy hàng tỷ khƣu theo thứ lớp khất thực để bỏ lòng tham, thành đạo Bồ đề. Các hàng tỷ khƣu không tự nấu ăn, gửi cái sống thừa tạm bợ trong ba cõi, thị hiện chỉ đi về

một phen, đi rồi không trở lại nữa. Làm sao, bọn giặc mƣợn y phục đạo Phật, buôn bán Nhƣ Lai, gây các thứ nghiệp mà đều gọi là Phật Pháp, lại còn chê bai các vị tỷ khƣu đầy đủ giới luật xuất gia là đạo Tiểu thừa; do chúng làm cho vô lƣợng chúng sinh mắc phải nghi lầm, nên sẽ bị đọa vào ngục vô gián.

142

Sau khi tôi diệt độ rồi, nếu có tỷ khƣu phát tâm quyết định tu phép Tam ma đề, biết ở trƣớc hình tƣợng Nhƣ Lai, chính mình thắp một cây đèn, đốt một đốt ngón tay hay ở trên thân, đốt một mồi hƣơng, tôi nói ngƣời ấy, túc trái vô thủy, trong một thời trả hết, cáo từ thế gian, thoát hẳn các lậu. Ngƣời ấy, tuy chƣa hiểu rõ đạo Vô Thƣợng Giác, nhƣng đối với Phật Pháp, tâm đã quyết định; nếu không làm đƣợc cái nhân nhỏ mọn xả

thân ấy, thì dầu thành đạo vô vi, cùng phải lại sinh làm ngƣời, trả các nợ

củ, nhƣ quả báo mã mạch của tôi, thật không sai khác. Ông dạy ngƣời đời tu phép Tam ma đề, sau nữa, phải đoạn lòng thâu đạo. Ấy gọi là lời dạy rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ ba của các Đức Nhƣ Lai Tiên Phật Thế Tôn.

Vậy nên ông A Nan, nếu không đoạn lòng thâu đạo mà tu thiền định, thì cũng nhƣ ngƣời lấy nƣớc rót vào chén thủng, mong cho đầy chén, dầu trải qua kiếp số nhƣ vi trần, rốt cuộc không thể đầy đƣợc. Nếu các hàng tỷ khƣu, ngoài y bát ra, mảy may không tích trữ, xin ăn có dƣ, thì bố thí cho chúng sinh đói, nơi nhóm Hội lớn, chắp tay vái chào đại chúng, có ngƣời đánh mắng cũng đồng nhƣ khen ngợi, quyết định rời bỏ cả thân và tâm, thân thịt xƣơng máu thành sở hữu chung của chúng sinh, không đem những lời dạy bất liễu nghĩa của Nhƣ Lai làm chỗ hiểu của mình, khiến cho kẻ sơ học phải lầm lạc, thì Phật ấn chứng ngƣời ấy, thật đƣợc Tam muội. Nhƣ lời tôi nói đây, gọi là lời nói của Phật; không nhƣ lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba tuần."

ĐOẠN IV

CHỈ VỀ QUYẾT ĐỊNH ĐOẠN LÒNG VỌNG

"A Nan, chúng sinh lục đạo trong thế giới nhƣ thế, tuy nơi thân tâm không còn sát, đạo, dâm, cả ba hạnh đã đƣợc viên mãn, nếu mắc phải đại vọng ngữ, thì Tam ma đề không đƣợc thanh tịnh, thành giống ma ái kiến và mất giống Nhƣ Lai; tức nhƣ chƣa đƣợc gọi rằng đƣợc, chƣa chứng gọi rằng chứng, hoặc để cầu thế gian tôn trọng tột bậc, bảo ngƣời khác rằng: Nay tôi đã đƣợc quả Tu đà hoàn, quả Tƣ đà hàm, quả A na hàm, đạo A la hán, thừa Bích chi Phật hay các quả vị Bồ tát trong thập địa hay trƣớc thập địa, trông mong ngƣời kia lễ sám, tham sự cúng dƣờng.

Những tên nhất điên ca ấy, tự tiêu diệt giống Phật, nhƣ ngƣời lấy dao chặt cây đa la; Phật ấn ký ngƣời ấy, mất hẳn thiện căn, không còn chính tri kiến, chìm đắm trong ba bể khổ, không thành tựu Pháp Tam muội.

143

Tôi bảo các hàng Bồ tát và A la hán, sau khi tôi diệt độ rồi, hiện ra ứng thân, sinh trong đời Mạt Pháp kia, hiện ra nhiều hình tƣớng khác nhau, đề độ những ngƣời còn trong vòng luân hồi, hoặc làm sa môn, bạch y cƣ

sĩ, vua chúa, quan lại, đồng nam, đồng nữ, nhƣ thế cho đến ngƣời dâm nữ, ngƣời quả phụ, ngƣời gian dối, trộm cắp, ngƣời hàng thịt, buôn bán, để khen ngợi Phật thừa với những ngƣời đồng sự, khiến cho thân tâm của họ vào đƣợc Tam ma đề; nhƣng rốt ráo không tự bảo rằng tôi thật là Bồ tát, thật là A la hán, khinh xuất nói với những ngƣời chƣa học, làm tiết lậu mật nhân của Phật, chỉ trừ đến lâm chung, hoặc chăng, thầm có những lời di chúc; làm sao, lại còn có lừa gạt chúng sinh, thành tội đại vọng ngữ. Ông dạy ngƣời đời tu phép Tam ma đề, sau rốt phải đoạn trừ

các đại vọng ngữ. Ấy gọi là lời dạy rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ tƣ

của các Đức Nhƣ Lai Tiên Phật Thế Tôn.

Vậy nên ông A Nan, nếu không đoạn trừ lòng đại vọng ngữ, thì cũng nhƣ khắc phân ngƣời làm thành hình cây chiên đàn, mà muốn đƣợc hƣơng thơm, thật không có lẽ nào nhƣ vậy. Tôi dạy hàng tỷ khƣu lấy trực tâm làm đạo trƣờng, trong hết thảy hành động, nơi bốn uy nghi, còn không có giả dối, làm sao, lại có kẻ tự xƣng đã đƣợc đạo Pháp thƣợng nhân! Ví nhƣ ngƣời dân cùng xƣng càn là đế vƣơng để tự chuốc lấy sự

tru diệt, huống nữa, là vị Pháp vƣơng, làm sao, lại dám xƣng càn! Nhân đã không thật, quả ắt quanh co, nhƣ thế, mà cầu đạo Bồ đề của Phật, thì cũng nhƣ ngƣời muốn cắn rốn, làm sao, mà thành tựu đƣợc. Nếu nhƣ các hàng tỷ khƣu, tâm nhƣ dây đàn thẳng, tất cả đều chân thật mà vào Tam ma đề, thì hẳn không có các ma sự, tôi ấn chứng ngƣời đó, thành tựu đƣợc Vô Thƣợng tri giác của các hàng Bồ tát. Nhƣ lời tôi nói đây, gọi là lời nói của Phật; không nhƣ lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba tuần."

144

QUYỂN BẢY

MỤC III - PHẬT KHAI THỊ VỀ MẬT GIÁO,

THẦM GIÚP CHO NHỮNG NGƢỜI TU HÀNH

"A Nan, ông hỏi cách nhiếp trì tâm niệm, thì tôi đã nói rằng: Ngƣời muốn vào Tam ma đề, tu học Pháp môn nhiệm mầu, cầu đạo Bồ tát; trƣớc hết cần giữ 4 thứ luật nghi đó trong sáng nhƣ giá, nhƣ sƣơng, tự

không thể sinh ra đƣợc tất cả ngành lá; ba ý nghiệp, bốn khẩu nghiệp ác chắn không còn có nhân mà sinh đƣợc. A Nan, nếu giữ 4 việc nhƣ vậy không thiếu sót, thì tâm còn không duyên với sắc, hƣơng, vị, xúc, tất cả

ma sự làm sao mà phát sinh đƣợc. Nếu có tập khí cũ không thể diệt trừ, ông dạy ngƣời đó nhất tâm tụng thần chú Vô Thƣợng "Phật Đỉnh Quang Minh Ma Ha Tát Đát Đa Bát Đát Ra" của tôi, đó là cái tâm chú do Vô vi tâm Phật của Vô Kiến đỉnh tƣớng Nhƣ Lai, từ nơi đỉnh hiện ra, ngồi trên hoa sen báu mà nói.

Vả lại, ông cùng nàng Ma đăng già, do nhân duyên nhiều kiếp đời trƣớc thành tập khí ân ái, không phải một đời hay là một kiếp; song, một phen tôi tuyên dƣơng thần chú, thì Nàng Ma đăng già thoát hẳn khỏi lòng yêu, thành quả A la hán. Nàng kia, còn là dâm nữ, không có tâm tu hành, do sức thần chú giúp, cũng mau chứng quả vô học; thế thì bọn ông, những hàng Thanh văn trong Hội nầy, cầu Tối thƣợng thừa, thì quyết định sẽ

thành Phật, cũng ví nhƣ bụi bay gặp gió thuận, có khó khăn gì?

Nếu có ngƣời, trong đời Mạt Pháp, muốn ngồi đạo tràng tu hành, trƣớc hết phải giữ cấm giới tỷ khƣu thanh tịnh và cần phải lựa chọn những vị

sa môn giữ giới thanh tịnh bậc nhất để làm thầy mình; nếu không gặp đƣợc tăng chúng thật thanh tịnh, thì giới luật nghi chắc không thành tựu đƣợc. Sau khi giới đƣợc thành tựu rồi, ngƣời đó đắp y mới, sạch sẽ, đốt hƣơng, ở riêng một mình, tụng thần chú, do tâm Phật nói, một trăm tám biến; về sau, kết giới dựng lập đạo tràng, cầu các Đức Vô Thƣợng Nhƣ

Lai, hiện ở trong các cõi nƣớc mƣời phƣơng, phóng hào quang đại bi đến rọi nơi đỉnh đầu mình.

A Nan, những hàng thanh tịnh tỷ khƣu, hoặc tỷ khƣu ni, hoặc bạch y đàn việt nhƣ vậy, trong đời Mạt Pháp, tâm diệt đƣợc tham dâm, giữ giới thanh tịnh của Phật, ở trong đạo tràng, phát nguyện Bồ tát, khi ra, khi vào, khi tắm, khi rửa, cả trong sáu thời đều hành đạo nhƣ vậy, không ngủ, đến ba lần bảy ngày, thì tôi tự hiện thân đến trƣớc ngƣời ấy, xoa đỉnh an ủi, khiến cho khai ngộ".

145

MỤC IV - KHAI THỊ NHỮNG PHÁP TẮC

LẬP ĐẠO TRÀNG TU TRÌ

ĐOẠN I

ÔNG A NAN XIN HỎI VỀ QUY TẮC ĐẠO TRÀNG

Ông A Nan bạch Phật rằng: Thƣa Thế Tôn, tôi nhớ lời từ bi dạy bảo vô thƣợng của Đức Nhƣ Lai, tâm đã khai ngộ, tự biết con đƣờng tu chứng thành quả vô học, song, những ngƣời tu hành, trong đời Mạt Pháp, muốn lập đạo tràng, cần kết giới thế nào, cho hợp với quy tắc thanh tịnh của chƣ Phật Thế Tôn?"

ĐOẠN II

KHAI THỊ NGHI THỨC ĐẠO TRÀNG

Phật bảo ông A Nan: "Nếu ngƣời trong đời Mạt Pháp, muốn lập đạo tràng, trƣớc hết, phải lấy phân con đại lực bạch ngƣu ở núi Tuyết sơn, bạch ngƣu nầy, ăn cỏ thơm ngon tốt trong núi và chỉ uống nƣớc trong trên núi Tuyết sơn, nên cái phân mịn màng; nên lấy cái phân nó, hòa hợp với hƣơng chiên đàn để quét trên mặt đất. Nếu, không phải ở Tuyết sơn, thì phân bạch ngƣu hôi nhớp, không thể trát đất đƣợc. Vậy thì, phải riêng ở nơi bình nguyên, đào bỏ các lớp đất trên mặt, lấy thứ đất vàng từ

5 thƣớc trở xuống; rồi lấy 10 thứ hƣơng là chiên đàn, trầm thủy, tô hợp, huân lục, uất kim, bạch giao, thanh mộc, linh lăng, cam tùng và kê thiệt, nghiền rây thành bột, trộn với đất ấy thành bùn, để trát trên mặt đất đạo tràng, mỗi bề 1 trƣợng 6, thành cái đàn bát giác. Giữa trung tâm đàn, an trí một hoa sen làm bằng vàng, bạc, đồng, cây, giữa hoa để một cái bát, trong bát đựng trƣớc nƣớc mù sƣơng tháng Tám và trong nƣớc ấy tùy ý cắm các hoa lá hiện có. Rồi lấy 8 cái gƣơng tròn, mỗi cái để một phía, chung quanh hoa sen và bát hoa. Bên ngoài những gƣơng ấy, an trí 16

hoa sen và giữa các hoa sen để 16 lƣ hƣơng cho trang hoàng. Trong lƣ

hƣơng đốt toàn hƣơng trầm thủy, không cho thấy lửa. Lấy sữa bạch ngƣu để trong 16 khí mãnh; lấy sữa làm bánh nƣớng và các thứ đƣờng cát, bánh rán, bột sữa, tô hộp, mứt gừng, mật ong, bơ tốt, mật tốt, mỗi thứ 16 khí mãnh, đặt ở ngoài hoa sen và quanh vòng hoa sen; để cúng dâng chƣ Phật và các vị Đại bồ tát.

Trong mỗi thời ăn cơm và ở giữa đêm, lấy nửa thăng mật và 3 cáp bơ, trƣớc đàn để riêng một lƣ lửa nhỏ; lấy hƣơng đâu lâu bà, nấu lấy nƣớc 146

thơm, rửa than cho sạch; rồi đốt than đỏ hồng trong lƣ và rót mật bơ vào, đốt cho hết khói để cúng dƣờng chƣ Phật, Bồ tát.

Ở 4 phía ngoài, treo khắp tràng phan và hoa; ở trong phòng đàn, an trí hình tƣợng hiện có của thập phƣơng Nhƣ Lai và các vị Bồ tát nơi 4 vách.

Nên ở chính giữa để hình tƣợng Phật Lô xá na, Phật Thích ca, Phật Di lặc, Phật A xơ, Phật Di đà và các hình tƣợng đại biến hóa của Ngài Quán Âm, lại thêm, hình tƣợng các vị Kim Cƣơng Tạng Bồ tát để ở hai bên; những tƣợng của Đế thích, Phạm vƣơng, Ô sô sắt ma, Lam địa ca, Quân trà lợi, Tỳ câu chi và Tứ thiên vƣơng, Tỳ Na Dạ Ca, vân vân..., treo ở

hai bên cửa; lại lấy 8 cái gƣơng treo úp trên hƣ không, mặt gƣơng nầy đối chiếu với 8 gƣơng trƣớc, đã để trong đàn tràng, làm cho các hình ảnh lồng nhau nhiều lớp.

ĐOẠN III

KHAI THỊ TU TRÌ ĐƢỢC CHỨNG

Trong tuần 7 ngày đầu, chí thành đỉnh lễ danh hiệu thập phƣơng Nhƣ

Lai, các vị Đại bồ tát và A la hán, thƣờng trọn 6 thời tụng chú đi quanh đàn, chí tâm hành đạo, một thời thƣờng là 108 biến.

Trong tuần 7 ngày thứ 2, một mặt chuyên tâm phát nguyện Bồ tát, tâm không gián đoạn; trong luật nghi đạo, ta đã có chỉ dạy về nguyện.

Trong tuần 7 ngày thứ 3, trong cả 12 thời, một mặt trì chú Bát đát ra của Phật; đến ngày thứ 7, thì thấy thập phƣơng Nhƣ Lai một thời xuất hiện, trong chỗ ánh sáng các mặt gƣơng giao xen và đƣợc Phật xoa đỉnh. Rồi, liền ở nơi đạo tràng đó, tu phép Tam ma đề, có thể khiến cho những ngƣời tu học nhƣ vậy, trong đời Mạt Pháp, thân tâm đƣợc sáng suốt, trong sạch nhƣ ngọc lƣu ly.

A Nan, nếu trong các thầy truyền giới cho vị tỷ khƣu ấy, hay trong 10 vị

tỷ khƣu đồng hội, có một ngƣời giới hạnh không thanh tịnh, thì những đạo trƣờng nhƣ thế, phần nhiều là không thành tựu.

Từ sau 3 tuần 7 ngày, ngồi nghiêm chỉnh an cƣ, trải qua một trăm ngày, thì những ngƣời có lợi căn, không rời khỏi chỗ ngồi, đã đƣợc quả Tu đà hoàn; dầu cho nơi thân tâm thánh quả chƣa thành, nhƣng đã quyết định tự biết sẽ thành Phật, không sai chạy. Ông hỏi về đạo tràng, thì cách dựng lập nhƣ vậy".

147

MỤC V - TUYÊN NÓI TÂM CHÚ,

RỘNG KHAI THỊ NHỮNG LỢI ÍCH

ĐOẠN I

PHÓNG HÀO QUANG, KHẮP THỊ HIỆN

Ông A Nan đỉnh lễ chân Phật mà bạch Phật rằng: "Từ khi xuất gia, tôi ỷ

lại nơi lòng thƣơng yêu của Phật; vì cầu tuệ đa văn, chƣa chứng quả vô vi, nên bị tà thuật Phạm thiên kia bắt buộc; tâm tuy rõ ràng, nhƣng sức không tự do, nhờ gặp ngài Văn thù, khiến cho tôi đƣợc giải thoát. Tuy tôi thầm nhờ sức của thần chú Phật Đỉnh Nhƣ Lai, nhƣng chính mình còn chƣa đƣợc nghe chú ấy, xin nguyện Đức Đại từ tuyên nói lại cho, thƣơng xót cứu giúp các hàng tu hành trong Hội nầy và những ngƣời đời sau, còn trong luân hồi, đƣợc nhờ Mật âm của Phật, mà thân ý đƣợc giải thoát". Lúc bấy giờ, tất cả đại chúng trong Hội thảy đều làm lễ, chờ nghe những câu chú bí mật của Nhƣ Lai.

Lúc đó, Đức Thế Tôn, từ nơi nhục kế phóng ra trăm thứ hào quang báu, trong hào quang hiện ra hoa sen báu ngàn cánh, có hóa thân Nhƣ Lai ngồi trong hoa sen, trên đình phóng ra mƣời đạo hào quang bách bảo; trong mỗi mỗi đạo hào quang, đều hiện ra những vị Kim Cƣơng Mật Tích, số lƣợng bằng mƣời số cát sông Hằng, xách núi, cầm xử, khắp cõi hƣ không. Đại chúng ngửa lên xem, vừa yêu vừa sợ, cầu Phật thƣơng xót che chở, một tâm nghe Đức Phóng Quang Nhƣ Lai, nơi Vô Kiến Đỉnh Tƣớng của Phật, tuyên nói thần chú:

148

ĐOẠN II

TUYÊN ĐỌC THẦN CHÚ PHẬT ĐỈNH THỦ LĂNG NGHIÊM.

1. Na mô tát dát tha tô già đa gia a la ha đế tam diểu tam bồ đà tả.

2. Tát đát tha Phật đà câu chi sắt ni sam.

3. Na mô tát bà bột đà bột địa tát đá bệ tệ.

4. Na mô tát đa nẫm tam diểu tam bồ đà câu chi nẫm.

5. Sa xá ra bà ca tăng già nẫm.

6. Na mô lô kê a la hán đá nẫm.

7. Na mô tô lô đa ba na nẫm.

8. Na mô sa yết rị đà già di nẫm.

9. Na mô lô kê tam diểu già đá nẫm.

10. Tam diểu già ba ra để ba đa na nẫm.

11. Na mô đề bà ly sắt xiển.

12. Na mô tất đà gia tỳ địa gia đà ra ly sắt xiển.

13. Xá ba nô yết ra ha sa ha sa ra ma tha nẫm.

14. Na mô bạt ra ha ma nê.

15. Na mô nhân đà ra gia.

16. Na mô bà già bà đế.

17. Rô đà ra gia.

18. Ô ma bát đế.

19. Sa hê dạ gia.

20. Na mô bà già bà đế.

21. Na ra dã noa gia.

22. Bàn giá ma ha tam mộ đà ra.

23. Na mô tất yết rị đa gia.

24. Na mô bà già bà đế.

25. Ma ha ca ra gia.

26. Địa rị bát lạt na già ra.

27. Tỳ đà ra ba noa ca ra gia.

28. A địa mục đế.

29. Thi ma xá na nê bà tất nê.

30. Ma đát rị già noa.

31. Na mô tất yết rị đa gia.

32. Na mô bà già bà đế.

33. Đa tha già đá câu ra gia.

34. Na mô bát đầu ma câu ra gia.

35. Na mô bạt xà la câu ra gia.

149

36. Na mô ma ni câu ra gia.

37. Na mô già xà câu ra gia.

38. Na mô bà già bà đế.

39. Đế rị trà thâu ra tây na.

40. Ba ra ha ra noa ra xà gia.

41. Đá tha già đa gia.

42. Na mô bà già bà đế.

43. Na mô a di đa bà gia.

44. Đá tha già đa gia.

45. A ra ha đế.

46. Tam diểu tam bồ đà gia.

47. Na mô bà già bà đế.

48. A sô bệ gia.

49. Đá tha già đa gia.

50. A ra ha đế.

51. Tam diểu tam bồ đà gia.

52. Na mô bà già bà đế.

53. Bệ sa xà gia câu rô phệ trụ rị gia.

54. Bát ra bà ra xà gia.

55. Đá tha già đa gia.

56. Na mô bà già bà đế.

57. Tam bổ sƣ bí đa.

58. Tát lân nại ra lạt xà gia.

59. Đá tha già đa gia.

60. A ra ha đế.

61. Tam diểu tam bồ đà gia.

62. Na mô bà già bà đế.

63. Xá kê dã mẫu na duệ.

64. Đá tha già đa gia.

65. A ra ha đế.

66. Tam diểu tam bồ đà gia.

67. Na mô bà già bà đế.

68. Lạt đá na kê đô ra xà gia.

69. Đá tha già đa gia.

70. A ra ha đế.

71. Tam diểu tam bồ đà gia.

72. Đế biều na mô tát yết rị đa.

73. Ế đàm bà già bà đa.

150

74. Tát đát tha già đô sắt ni sam.

75. Tát đát đa bát đát lam.

76. Na mô a bà ra thị đam.

77. Bát ra đế dƣơng kỳ ra.

78. Tát ra bà bộ đa yết ra ha.

79. Ni yết ra ha yết ca ra ha ni.

80. Bạt ra bí địa gia sất đà nễ.

81. A ca ra mật rị trụ.

82. Bát rị đát ra gia nãnh yết rị.

83. Tát ra bà bàn đà na mục xoa ni.

84. Tát ra bà đột sắt tra.

85. Đột tất phạp bát na nễ phạt ra ni.

86. Giả đô ra thất đế nẫm.

87. Yết ra ha sa ha tát ra nhã xà.

88. Tỳ đa băng sa na yết rị.

89. A sắt cha băng xa đế nẫm.

90. Na xoa sát đát ra nhã xà.

91. Ba ra tát đà na yết rị.

92. A sắt cha nẫm.

93. Ma ha yết ra ha nhã xà.

94. Tỳ đa băng tát na yết rị.

95. Tát bà xá đô rô nễ bà ra nhã xà.

96. Hô lam đột tất phạp nan giá na xá ni.

97. Bí sa xá tất đát ra.

98. A cát ni ô đà ca ra nhã xà.

99. A bát ra thị đa cụ ra.

100. Ma ha bát ra chiến trì.

101. Ma ha điệp đa.

102. Ma ha đế xà.

103. Ma ha thuế đa xà bà ra.

104. Ma ha bạt ra bàn đà ra bà tất nễ.

105. A rị gia đa ra.

106. Tỳ rị câu chi.

107. Thệ bà tỳ xà gia.

108. Bạt xà ra ma lễ đễ.

109. Tỳ xá rô đa.

110. Bột đằng dõng ca.

111. Bạt xà ra chế hát na a giá.

151

112. Ma ra chế bà bát ra chất đa.

113. Bạt xà ra thiện trì.

114. Tỳ xá ra giá.

115. Phiến đa xá bệ đề bà bổ thị đa.

116. Tô ma rô ba.

117. Ma ha thuế đa.

118. A ri gia đa ra.

119. Ma ha bà ra a bát ra.

120. Bạt xà ra thƣơng yết ra chế bà.

121. Bạt xà ra câu ma rị.

122. Câu lam đà rị.

123. Bạt xà ra hát tát đa giá.

124. Tỳ địa gia kiền giá na ma rị ca.

125. Hốt tô mẫu bà yết ra đá na.

126. Bệ rô giá na câu rị gia.

127. Dạ ra thỏ sắt ni sam.

128. Tỳ chiết lam bà ma ni giá.

129. Bạt xà ra ca na ca ba ra bà.

130. Rô xà na bạt xà ra đốn trĩ giá.

131. Thế đa giá ca ma ra.

132. Sát xa thi ba ra bà.

133. Ế đế di đế.

134. Mẫu đà ra yết noa.

135. Sa bệ ra sám.

136. Quật phạm đô.

137. Ấn thỏ na mạ mạ tả.

138. Ô huân.

139. Rị sắt yết noa.

140. Bát lạt xá tất đa.

141. Tát đát tha già đô sắt ni sam.

142. Hổ luân.

143. Đô rô úng.

144. Chiêm bà na.

145. Hổ huân.

146. Đô rô úng.

147. Tất đam bà na.

148. Hổ huân.

149. Đô rô úng.

152

150. Ba ra sắt địa gia tam bát xoa noa yết ra.

151. Hổ huân.

152. Đô rô úng.

153. Tát bà dƣợc xoa hát ra sát sa.

154. Yết ra ha nhã xà

155. Tỳ đằng băng tát na yết ra.

156. Hổ huân.

157. Đô rô úng.

158. Giả đô ra thi để nẫm.

159. Yết ra ha sa ha tát ra nẫm.

160. Tỳ đằng băng tát na ra.

161. Hổ huân.

162. Đô rô úng.

163. Ra xoa.

164. Bà già phạm.

165. Tát đát tha già đô sắt ni sam.

166. Ba ra điểm xà cát rị.

167. Ma ha sa ha cát ra

168. Bột thụ sa ha tát ra thất rị sa.

169. Câu chi sa ha tát nê đế lệ.

170. A tệ đề thị bà rị đa.

171. Cha cha anh ca.

172. Ma ha bạt xà rô đà ra.

173. Đế rị, bồ bà na.

174. Mạn trà ra.

175. Ô huân.

176. Sa tất đế bạc bà đô.

177. Mạ mạ.

178. Ấn thỏ na mạ mạ tả.

179. ra xà bà dạ.

180. Chủ ra bạt dạ.

181. A kỳ ni bà dạ.

182. Ô đà ca bà dạ.

183. Tỳ sa bà dạ.

184. Xá tát đa ra bà dạ.

185. Bà ra chƣớc yết ra bà dạ.

186. Đột sắt noa bà dạ.

187. A xá nễ bà dạ.

153

188. A ca ra mật rị trụ bà dạ.

189. Đà ra ni bộ di kiếm ba già ba đà bà dạ

190. Ô ca ra bà đa bà dạ.

191. Lạt xà đàn trà bà dạ.

192. Na già bà dạ.

193. Tỳ điều đát bà dạ.

194. Tô ba ra noa bà dạ.

195. Dƣợc xoa yết ra ha.

196. Ra xoa tƣ yết ra ha.

197. Tất rị đa yết ra ha

198. Tỳ xá giá yết ra ha.

199. Bộ đa yết ra ha.

200. Cƣu bàn trà yết ra ha.

201. Bổ đan na yết ra ha.

202. Ca cha bổ đan na yết ra ha.

203. Tất kiền độ yết ra ha.

204. A bá tất ma ra yết ra ha.

205. Ô đàn ma đà yết ra ha.

206. Sa dạ yết ra ha.

207. Hê rị bà đế yết ra ha.

208. Xã đa ha rị nẫm.

209. Yết bà ha rị nẫm.

210. Rô địa ra ha rị nẫm.

211. Mang sa ha rị nẫm.

212. Mế đà ha rị nẫm.

213. Ma xà ha rị nẫm.

214. Xà đa ha rị nữ.

215. Thị tỷ đa ha rị nẫm.

216. Tỳ đa ha rị nẫm.

217. Bà đa ha rị nẫm.

218. A thâu giá ha rị nữ.

219. Chất đa ha rị nữ.

220. Đế sam tát bệ sam.

221. Tát bà yết ra ha nẫm.

222. Tỳ đà da xà sân đà dạ di.

223. Kê ra dạ di.

224. Ba rị bạt ra giả ca hất rị đãm.

225. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

154

226. Kê ra dạ di.

227. Trà diễn ni hất rị đãm.

228. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

229. Kê ra dạ di.

230. Ma ha bát thâu bát đát dạ.

231. Rô đà ra hất rị đãm.

232. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

233. Kê ra dạ di.

234. Na ra dạ noa hất rị đãm.

235. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

236. Kê ra dạ di.

237. Đát đỏa già rô trà tây hất rị đãm.

238. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

239. Kê ra dạ di.

240. Ma ha ca ra ma đát rị già noa hất rị đãm.

241. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

242. Kê ra dạ di.

243. Ca ba rị ca hất rị đãm.

244. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

245. Kê ra dạ di.

246. Xà gia yết ra ma độ yết ra.

247. Tát bà ra tha sa đạt na hất rị đãm.

248. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

249. Kê ra dạ di.

250. Giả đốt ra bà kỳ nễ hất rị đãm.

251. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

252. Kê ra dạ di.

253. Tỳ rị dƣơng hất rị tri.

254. Nan đà kê sa ra già noa bát đế.

255. Sách hê dạ hất rị đãm.

256. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ ri.

257. Kê ra dạ di.

258. Na yết na xá ra bà noa hất rị đãm.

259. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

260. Kê ra dạ di.

261. A la hán hất rị đãm tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

262. Kê ra dạ di.

263. Tỳ đa ra già hất rị đãm.

155

264. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

265. Kê ra dạ di bạt xà ra ba nễ.

266. Cụ hê dạ cụ hê dạ.

267. Ca địa bát đế hất rị đãm.

268. Tỳ đà dạ xà sân đà dạ di.

269. Kê ra dạ di.

270. Ra xoa võng.

271. Bà già phạm.

272. Ấn thỏ na mạ mạ tả.

273. Bà già phạm.

274. Tát đát đa bát đát ra.

275. Na mô tụy đô đế.

276. A tất đa na ra lạt ca.

277. Ba ra bà tất phổ tra.

278. Tỳ ca tát đát đa bát đế rị.

279. Thập Phật ra thập Phật ra.

280. Đà ra đà ra.

281. Tần đà ra tần đà ra sân đà sân đà.

282. Hổ huân.

283. Hổ huân.

284. Phấn tra.

285. Phấn tra phấn tra phấn tra phấn tra phấn tra.

286. Sa ha.

287. Hê hê phấn.

288. A mƣu ca gia phấn.

289. A ba ra đề ha đa phấn.

290. Bà ra ba ra đà phấn.

291. A tố ra tỳ đà ra ba ca phấn.

292. Tát bà đề bệ tệ phấn.

293. Tát bà na già tệ phấn.

294. Tát bà dƣợc xoa tệ phấn.

295. Tát bà càn thát bà tệ phấn.

296. Tát bà bổ đan na tệ phấn.

297. Ca tra bổ đan na tệ phấn.

298. Tát bà đột lang chỉ đế tệ phấn.

299. Tát bà đột sáp tỷ rê hất sắt đế tệ phấn.

300. Tát bà thập bà rị tệ phấn.

301. Tát bà a bá tất ma rê tệ phấn.

156

302. Tát bà xá ra bà noa tệ phấn.

303. Tát bà địa đế kê tệ phấn.

304. Tát bà đát ma đà kế tệ phấn.

305. Tát bà tỳ đà gia ra thệ giá rê tệ phấn.

306. Xà dạ yết ra ma độ yết ra.

307. Tát bà ra tha sa đà kê tệ phấn.

308. Tỳ địa dạ giá rê tệ phấn.

309. Giả đô ra phộc kỳ nễ tệ phấn.

310. Bạt xà ra câu ma rị.

311. Tỳ đà dạ ra thệ tệ phấn.

312. Ma ha ba ra đinh dƣơng xoa kỳ rị tệ phấn.

313. Bạt xà ra thƣơng yết ra dạ.

314. Ba ra trƣợng kỳ ra xà gia phấn.

315. Ma ha ca ra dạ.

316. Ma ha mạt đát rị ca noa.

317. Na mô sa yết rị đa dạ phấn.

318. Bí sắt noa tì duệ phấn.

319. Bột ra ha mƣu ni duệ phấn.

320. A kỳ ni duệ phấn.

321. Ma ha yết rị duệ phấn.

322. Yết ra đàn trì duệ phấn.

323. Miệt đát rị duệ phấn.

324. Rạo đát rị duệ phấn.

325. Giá văn trà duệ phấn.

326. Yết lã ra đát rị duệ phấn.

327. Ca bát rị duệ phấn.

328. A địa mục chất đa ca thi ma xá na.

329. Bà tƣ nễ duệ phấn.

330. Diễn cát chất.

331. Tát đỏa bà tả.

332. Mạ mạ ấn thỏ na mạ mạ tả.

333. Đột sắt tra chất đa.

334. A mạt đát rị chất đa.

335. Ô xà ha ra.

336. Già bà ha ra.

337. Rô địa ra ha ra.

338. Bà sa ha ra.

339. Ma xà ha ra.

157

340. Xà đa ha ra.

341. Thị bí đa ha ra.

342. Bạt lƣợc dạ ha ra.

343. Càn đà ha ra.

344. Bố sử ba ha ra.

345. Phả ra ha ra.

346. Bà tả ha ra.

347. Bát ba chất đa.

348. Đột sắt tra chất đa.

349. Lạo đà ra chất đa.

350. Dƣợc xoa yết ra ha.

351. Ra sát sa yết ra ha.

352. Bế lệ đa yết ra ha.

353. Tỳ xá giá yết ra ha.

354. Bộ đa yết ra ha.

355. Cƣu bàn trà yết ra ha.

356. Tất càn đà yết ra ha.

357. Ô đát ma đà yết ra ha.

358. Sa dạ yết ra ha.

359. A bá tát ma ra yết ra ha.

360. Trạch khƣ cách trà kỳ ni yết ra ha.

361. Rị Phật đế yết ra ha.

362. Xà di ca yết ra ha.

363. Xá câu ni yết ra ha.

364. Mỗ đà rA Nan địa ca yết ra ha.

365. A lam bà yết ra ha.

366. Càn độ ba ni yết ra ha.

367. Thập phạt ra yên ca hê ca.

368. Trụy đế dƣợc ca.

369. Đát lệ đế dƣợc ca.

370. Giả đột thác ca.

371. Nặc đề thập phạt ra bí sam ma thập phạt ra.

372. Bạc để ca.

373. Tị để ca.

374. Thất lệ sắt mật ca.

375. Sa nễ bát đế ca.

376. Tát bà thập phạt ra.

377. Thất rô cát đế.

158

378. Mạt bà bệ đạt rô chế kiếm.

379. A ỷ rô kiềm.

380. Mục khƣ rô kiềm.

381. Yết rị đột rô kiềm.

382. Yết ra ha yết lam.

383. Yết noa thâu lam.

384. Đạn đa thâu lam.

385. Hất rị dạ thâu lam.

386. Mạt mạ thâu lam.

387. Bạt rị thất bà thâu lam.

388. Bí lật sắt tra thâu lam.

389. Ô đà ra thâu lam.

390. Yết tri thâu lam.

391. Bạt tất đế thâu lam.

392. Ô rô thâu lam.

393. Thƣờng già thâu lam.

394. Hát tất đa thâu lam.

395. Bạt đà thâu lam.

396. Sa phòng áng già bát ra trƣợng già thâu lam.

397. Bộ đa bí đá trà.

398. Chà kỳ ni thập bà ra.

399. Đà đột rô ca kiến đốt rô cát tri bà lộ đa tỳ.

400. Tát bát rô ha lăng già.

401. Thâu sa đát ra sa na yết ra.

402. Tỳ sa dụ ca.

403. A kỳ ni ô đà ca.

404. Mạt ra bê ra kiến đá ra.

405. A ca ra mật rị đốt đát liễm bộ ca.

406. Địa lật lạt tra.

407. Bí rị sắt chất ca.

408. Tát bà na câu ra.

409. Tứ dẫn già tệ yết ra rị dƣợc xoa đát ra sô.

410. Mạt ra thị phệ đế sam sa bệ sam.

411. Tất đát đa bát đát ra.

412. Ma ha bạt xà rô sắt ni sam.

413. Ma ha bát lạt trƣợng kỳ lam.

414. Dạ ba đột đà xá dụ xà na.

415. Biện đát lệ noa.

159

416. Tỳ đà gia bàn đàm ca rô di.

417. Đế thù bàn đàm ca rô di.

418. Bát ra tỳ đà bàn đàm ca rô di.

419. Đá điệt tha.

420. Úm.

421. A na lệ.

422. Tỳ xá đề.

423. Bệ ra bạt xà ra đà rị.

424. Bàn đà bàn đà nễ.

425. Bà xà ra báng ni phấn.

426. Hổ huân đô rô úng phấn.

427. Sa bà ha.

160

ĐẠI PHẬT ĐỈNH THỦ LĂNG NGHIÊM CHÚ

(Bản ghi trong Kinh Lăng Nghiêm của Ngài Bát Lạt Mật Đế)

* ) Phục hồi và dịch nghĩa Phạn Văn: HUYỀN THANH

I. HỘI THỨ NHẤT:

_NAMO STATHÀGATÀYA SUGATÀYA ARHATE SAMYAK

SAM-BUDDHÀ-YA: Quy mệnh tất cả Nhƣ Lai Thiện Thệ Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác.

_ NAMAH SARVA BUDDHÀ BODHISATVE BHYAH: Quy mệnh tất cả Phật Bồ Tát Đẳng

_NAMO SAPTÀNÀM SAMYAK SAMBUDDHA KOTINÀM_

SA'SRÀVAKA SAMGHÀNÀM: Quy mệnh bảy ức (700 Triệu) Chính Đẳng Chính Giác với chúng Diệu Thanh Văn Tăng _ NAMO LOKE ARHANTÀNÀM: Quy mệnh chúng A La Hán trong Thế Gian

_ NAMO SROTÀPANNÀNÀM: Quy mệnh chúng Dự Lƣu Quả

_ NAMO SUKRTÀGÀMÌNÀM: Quy mệnh chúng Nhất Lai Quả

_NAMO ANÀGAMÌNÀM: Quy mệnh Chúng Bất Hoàn Quả

_NAMO LOKE SAMYAG GATÀNÀM SAMYAK PRATIPANNÀNÀM: Quy mệnh chúng đạt bốn Quả và Chúng đạt bốn Hƣớng trong Thế Gian

_ NAMO DEVA RSÌNÀM: Quy mệnh chúng Thiên Tiên _NAMO SIDDHA VIDYÀDHÀRÀNÀM: Quy mệnh chúng Thành Tựu Trì Minh

_NAMO SIDDHA VIDYÀDHÀRA RSÌNÀM_'SAPÀNU GRAHÀ

SAHASRA MATHÀNÀM: Quy mệnh chúng Thành Tựu Trì Minh Tiên với chúng Nhiếp Ác Tác Thiện

_ NAMO BRAHMANE: Quy mệnh chúng Phạm Thiên

_ NAMO INDRÀYA: Quy mệnh chúng Đế Thích Thiên _NAMO BHAGAVATE RUDRÀYA UMÀPATÌ SAHEYÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Tự Tại Thiên, Thiên Hậu Ô Ma với hàng quyến thuộc

161

_NAMO

BHAGAVATE

NÀRAYANÀYA

PAMCA

MAHÀ

MUDRA AKÀMAPUTRA NAMASKRTÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Na La Diên Thiên, năm Đại Ấn là nơi kính lễ của Vô Ái Tử

_NAMO BHAGAVATE MAHÀ KÀLÀYA TRPURA NAGARA VIDARAPANA

KÀRÀYA_ADHIMUKTIKA

MÀTRGANA

NAMA-SKRTÀYA 'SMA'SANA VASINI: Quy mệnh Thế Tôn Đại Hắc Thiên phá hoại ba cung thành vui thích ở mộ địa là nơi kính lễ

của chúng Quỷ Mẫu

_ NAMO BHAGAVATE TATHÀGATÀ KULÀYA: Quy mệnh Thế

Tôn Nhƣ Lai Bộ Tộc

_ NAMO PADMA KULÀYA: Quy mệnh Liên Hoa Bộ Tộc _ NAMO VAJRA KULÀYA: Quy mệnh Kim Cƣơng Bộ Tộc _ NAMO MANI KULÀYA: Quy mệnh Bảo Bộ Tộc

_ NAMO GARJA KULÀYA: Quy mệnh Khố Tàng Bộ Tộc _NAMO BHAGAVATE DRDHA 'SURASENA PRAHARANA RÀJÀ

YA

TATHÀGATÀYA

ARHATE

SAMYAK

SAM-

BUDDHÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Kiên Cố Dũng Mãnh Quân Kích Vƣơng Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác

_NAMO BHAGAVATE SAMYAK SAMBUDDHÀYA AMITÀBHÀ

YA TATHÀGATÀYA ARHATE: Quy mệnh Thế Tôn Vô Lƣợng Quang Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác

_ NAMO BHAGAVATE AKSOBHYÀYA TATHÀGATÀYA

ARHATE SAMYAK SAMBUDDHÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Bất Động Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác

_ NAMO BHAGAVATE BHAISAIJYA GÙRU VAIDURYA PRABHA RÀJÀYA TATHÀGATÀYA ARHATE SAMYAK SAMBUDDHÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Dƣợc Sƣ Lƣu Ly Quang Vƣơng Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác

_NAMO BHAGAVATE SAMPUSPÌTÀ SÀLENDRA RÀJÀYA TATHÀGATÀYA ARHATE SAMYAK SAMBUDDHÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Khai Phu Hoa Sa La Thọ Vƣơng Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác

162

_NAMO BHAGAVATE 'SÀKYAMUNÀYE TATHÀGATÀYA ARHATE SAMYAK SAMBUDDHÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác _NAMO BHAGAVATE RATNA KUSUMA KETU RÀJÀYA TATHÀGATÀYA ARHATE SAMYAK SAMBUDDHÀYA: Quy mệnh Thế Tôn Bảo Hoa Tràng Vƣơng Nhƣ Lai Ứng Cúng Chính Đẳng Chính Giác

_ EBHYO NAMAHSKRTVA: Kính lễ các Đẳng ấy xong rồi _IDÀM BHAGAVATE, STATHÀGATA USNÌSA, SITÀTA-PATRAM NAMAH: Con xin kính lễ Đức Thế Tôn Nhất Thiết Nhƣ

Lai Đỉnh Kế Bạch Tản Cái này

_APARÀJITAM PRATYU GIRA: Ngài là Vô Năng Thắng Thậm Năng Điều Phục Mẫu

_SARVA BHÙTA GRAHÀ NIGRAHÀ KARÌM: Ngài hay giáng phục tất cả loài Quỷ ác gây phiền não

_ PARAVIDYÀ CCHEDANA KARÌM: Ngài hay cắt đứt Minh Chú khác

_ÀKÀLA MRTYU PRA'SAMANA KARÌM: Ngài hay chận đứng sự chết yểu không đúng thời.

_SARVA BANDHANA MUKSANA KARÌM: Ngài hay giải thoát tất cả sự trói buộc

_SARVA DUSTA DUHSVAPNA NIVÀRANÌM: Ngài hay ngăn chận tất cả giấc mộng xấu ác

_CATUR A'SITÌNÀM GRAHÀ SAHASRÀNÀM VIDHVAMSANA KARÌM: Ngài hay tồi hoại tám mƣơi bốn ngàn phiền não _ASTA

VIM'SATÌNÀM

NAKSATRÀNÀM

PRASÀDANA

KARÌM: Ngài hay khiến cho hai mƣơi tám vị Tinh Tú vui vẻ

_ASTANAM MAHÀ GRAHÀNÀM VIDHVAMSANA KARÌM: Ngài hay tồi hoại tám phiền não lớn

_SARVA 'SATRÙ NIVÀRANÌM: Ngài hay chận đứng tất cả oan gia

_GURÀM DUHSVAPNANÀM CANÀ'SANÌM: Ngài hay loại bỏ các giấc mộng xấu nặng nề

163

_VISA, 'SASTRA, AGNI, UDAKA UTTRANÌM: Ngài hay cứu thoát mọi tai nạn về: chất độc, dao gậy, lửa, nƣớc…

_APARAJÌTA AGURÀ: Vô Năng Thắng Khinh An Mẫu

_MAHÀ BALÀ CANDÀNÀM: Đại Lực Sân Nộ Mẫu

_MAHÀ DÌPTÀM: Đại Uy Quang Mẫu

_MAHÀ TEJÀM: Đại Uy Diệu Mẫu

_MAHÀ 'SVETA JVALA: Đại Bạch Quang Diễm Mẫu

_MAHÀ BALÀ SRÌYA: Đại Lực Cát Tƣờng Mẫu

_PANDARAVASINÌM: Bạch Y Mẫu

_ÀRYA TÀRÀ: Thánh Cứu Độ Mẫu

_BHRKUTÌM: Phẫn Nộ Mẫu

_CIVA VIJAYA VAJRA MALATI VI'SRÙTÀM: Phổ Mãn Tối Thắng Kim Cƣơng Man Mẫu

_PADMA AGMAM: Liên Hoa Chiến Tƣớng Mẫu

_VAJRA JIHVAKAH: Kim Cƣơng Thiệt Mẫu

_MÀLA CIVA APARAJITAH: Anh Lạc Phổ Mãn Vô Năng Thắng Mẫu

_VAJRA DANDI VI'SALAKA: Kim Cƣơng Bổng Thiên Thần Lực Sĩ Mẫu

_'SÀNTÀ VAIDEHÀ PÙJITAH: Nhu Thiện Hảo Tƣớng Cúng Dƣờng Mẫu

_SAUMI RÙPA MAHÀ 'SVETÀ: Thiện Hảo Sắc Tƣớng Đại Bạch Mẫu

_ÀRYA TÀRÀ MAHÀ BALÀH: Thánh Cứu Độ Đại Lực Mẫu _APARA VAJRA 'SA KARA CIVAH: Tối Thƣợng Kim Cƣơng Tỏa Phổ Mãn Mẫu

_VAJRA KAUMÀRÌH KULANDHÀRÌ: Kim Cƣơng Đồng Nữ Trì Tính Nữ Mẫu

_VAJRA HASTAKA: Kim Cƣơng Thủ Mẫu

_VIDYA KAMPANA MÀLIKAH: Minh Chú Niệm Châu Mẫu _ KUSUMBHA RATNA CIVA: Uất Kim Hƣơng Bảo Phổ Mãn Mẫu _VAIROCANA CODÀRTHA USNÌSA: Biến Chiếu Thắng Nghĩa Lợi Đỉnh Kế Mẫu

164

_ IJRMBHA MÀNADA VAJRA: La Sát Thần Nữ Kim Cƣơng Mẫu _KANAKA PRABHÀ LOCANÀH: Kim Quang Nhãn Mẫu

_VAJRA TUNDÌKA: Kim Cƣơng Chúc Mẫu

_'SVETAKA: Bạch Sắc Mẫu

_KAMALÀKSA: Liên Hoa Nhãn Mẫu

_'SA'SI PRABHÀ: Nguyệt Quang Mẫu

_ITYETE MUDRA GANAH SARVE RAKSAM_KURVATTU

MAMASYA: Hết thảy Ấn Chúng nhƣ vậy hãy ủng hộ, thủ hộ cho chúng con

_INDHANA MAMASYA: Nguyện hãy ban ân soi đƣờng chiếu sáng cho chúng con

II. HỘI THỨ HAI:

_OM RSÌGANA, PRA'SASTRA TATHÀGATA USNÌSÀM_HÙM

TRÙM: Quy mệnh chủng tử HÙM, TỜ-RU-UM của Tiên Chúng Thiện Quý Nhƣ Lai Đỉnh Kế

_JAMBHANA_HÙM TRÙM: Với HÙM TRÙM thƣờng nghiền nát mọi nghiệp tội

_STAMBHANA_HÙM TRÙM: Với HÙM TRÙM thƣờng uy trấn hộ trì thân căn

_PARAVIDYÀ SAMBHAKSANA KARA_HÙM TRÙM: Với HÙM

TRÙM thƣờng hoàn thiện các Minh Chú khác

_SARVA DUSTAM STAMBHANA KARA HÙM TRÙM: Với HÙM TRÙM thƣờng trấn ngự các điều ác

_SARVA YAKSA RÀKSASA GRAHÀNÀM VIDHAVAMSANA KARA_HÙM TRÙM: Với HÙM TRÙM thƣờng tồi hoại tất cả loài Dạ Xoa, La sát gây phiền não

_CATUR

A'SÌTÌNÀM

GRAHÀ

KARA_HÙM

TRÙM

SAHASRÀNÀM VIDHAVAMSANA: Với HÙM TRÙM thƣờng tồi hoại tám mƣơi bốn ngàn phiền não

_ RAKSA RAKSA: Hãy ủng hộ, ủng hộ cho con với tất cả chúng sinh

165

_ BHAGAVAM: Đức Thế Tôn

_ STATHÀGATA USNÌSA: Nhất Thiết Nhƣ Lai Đỉnh Kế Mẫu _ PRATYU GIRE: Điều Phục Mẫu

_ MAHÀ SAHASRA BHÙJE: Đại Thiên Tý Mẫu

_ SAHASRA 'SIRSAI: Thiên Đầu Mẫu

_ KOTI 'SATA SAHASRÀ NETRE: Ức Bách Thiên Nhãn Mẫu _ABHEDYA JVALI TANATADÀKA MAHÀ VAJRODÀRA: Nội Diễm Cụ Chủng Tƣớng Đại Kim Cƣơng Phúc Mẫu

_TRBHUVANA MANDALA: Tam Hữu Đàn tràng Mẫu

_OM_SVASTIR BHAVATU: Hãy khiến cho đạt đƣợc sự phồn vinh thịnh vƣợng tốt lành!

_INDHANA MAMASYA: Nguyện hãy ban ân soi đƣờng chiếu sáng cho chúng con

III. HỘI THỨ BA:

RÀJA BHAYA: Nạn vua chúa

CORA BHAYA: Nạn giặc cƣớp

AGNI BHAYA: Nạn lửa thiêu đốt

UDAKA BHAYA: Nạn nƣớc cuốn trôi

VISA BHAYA: Nạn thuốc độc

'SASTRA BHAYA: Nạn dao gậy

PARACAKRA BHAYA: Nạn quân binh

DURBHIKSA BHAYA: Nạn đói khát

A'SANI BHAYA: Nạn sấm sét

AKÀLA MRTYU BHAYA: Nạn chết không đúng thời

DHARANI BHUMI KAMPA BHAYA: Nạn động đất

ULKOPÀTI BHAYA: Nạn trên đƣờng đi nguy hiểm

RÀJA DANDA BHAYA: Nạn bị hình phạt của vua chúa NÀGA BHAYA: Nạn do loài Rồng gây hại

VIDYU BHAYA: Nạn sét đánh

SUPARNI BHAYA: Nạn do loài Kim Xí Điểu gây ra YAKSA GRAHÀ: Hàng Dạ Xoa gây ra điều ma quái (Dạ Xoa Túy) 166

RÀKSASA GRAHÀ: Điều ma quái của hàng La Sát (La Sát Túy) PRETA GRAHÀ: Ngạ Quỷ Túy

PI'SÀCA GRAHÀ: Thực Huyết Nhục Quỷ Túy

BHÙTA GRAHÀ: Hóa Sinh Quỷ Túy

KUMBHANDA GRAHÀ: Ung Hình Quỷ Túy

PUTANA GRAHÀ: Xú Quỷ Túy

KATA PUTANA GRAHÀ: Kỳ Xú Quỷ Túy

SKANDA GRAHÀ: Điều ma quái của loài Quỷ vẹo môi (Thiên Thần Quỷ Túy)

APASMÀRA GRAHÀ: Kiện Vong Quỷ Túy

UNMÀDA GRAHÀ: Điên Cuồng Quỷ Túy

CCHÀYÀ GRAHÀ: Ảnh Quỷ Túy

REVATI GRAHÀ: Não Nhi Quỷ Quý

ÙRJA AHÀRINYÀ: Loài ăn tinh khí

GARBHA AHÀRINYÀ: Loài ăn bào thai

RUDHIRA AHÀRINYÀ: Loài ăn máu huyết

MÀMSA AHÀRINYÀ: Loài ăn thịt

MEDA AHÀRINYÀ: Loài ăn thảo mộc có chất nhƣ mỡ

MAJJA AHÀRINYÀ: Loài ăn xƣơng tủy

JATA AHÀRINYÀ: Loài ăn sinh khí

JÌVITA AHÀRINYÀ: Loài ăn Thọ Mệnh

VÀNTA AHÀRINYÀ: Loài ăn hơi thở ra vào

VA'SA AHÀRINYÀ: Loài ăn thứ đồ dơ của sự sinh đẻ

A'SUCYA AHÀRINYÀ: Loài ăn thứ bất tịnh

CITTA AHÀRINYÀ: Loài ăn tâm thức

TESÀM

SARVESÀM_SARVA

GRAHÀNÀM

VIDYÀM

C-

CHINDHA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của tất cả loài gây phiền não thuộc tất cả loại nhƣ thế

_PARIBRÀJAKA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của bọn giặc Ngoại Đạo

167

_DÀKINÌ KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của hàng Không Hành Mẫu

_MAHÀ PA'SUPATI, RUDRA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ

của Đại Thú Chủ Tự Tại Thiên

_NÀRAYANA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của Na La Diên Thiên

_TATVA GARUDA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Cũng nhƣ vậy. Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ

của loài Kim Xí Điểu

_MAHÀ KÀLA MÀTRGANA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ

của Đại Hắc Thiên với chúng Quỷ Mẫu

_KÀPALIKA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của nhóm Độc Lâu Ngoại Đạo

_JAYA KARA, MADHU KARA, SARVÀRTHA SÀDHANA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của hàng Tác Thắng, Tác Mật, Thành Tựu Tất cả Nghĩa Lợi

_CATUR BHAGINÌ KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của bốn chị em Thần Nữ

_BHRMGIRITIKA, NANDIKE'SVARA, GANAPATI SAHEYA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của hàng Đấu Chiến Quỷ, Hỷ Tự

Tại Thiên, Hoan Hỷ Thiên cùng với quyến thuộc của họ

_NAGNA 'SRAMANA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của nhóm Ngoại Đạo Lõa Thể

168

_ARHANTA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của hàng Sát Tặc _VETÀLAGANA KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của chúng Khởi Thi Quỷ

_AJRAPÀNI GUHYAKA ADHIPATI KRTÀM VIDYÀM CCHINDA YÀMI, KÌLA YÀMI: Con xin cắt đứt và ngăn cấm đƣợc Chú Ngữ của Kim Cƣơng Thủ Bí Mật Chủ.

_RAKSA RAKSA MÀM_BHAGAVAM: Con xin Đức Thế Tôn hãy ủng hộ, ủng hộ cho con

_INDHANA MAMASYA: Nguyện hãy ban ân soi đƣờng chiếu sáng cho chúng con

IV. HỘI THỨ TƢ:

_BHAGAVAM STATHÀGATA USNÌSA SITÀTAPATRA NAMO

STUTE: Quy mệnh kính lễ Nhất Thiết Nhƣ Lai Đỉnh Bạch Tản Cái Thế Tôn

_ASITA ANALA ARAKÀH PRABHA SPHUTA VIKACA SITÀTA-PATREH_JVALA JVALA DARA DARA VIDARA VIDARA CCHINDA CCHINDA_HÙM HÙM HÙM HÙM

HÙM_PHAT PHAT PHAT PHAT PHAT_SVÀHÀ

_ASITA ANALA ARAKÀH PRABHA SPHUTA VIKACA SITÀTAPATREH JVALA JVALA: Ngọn lửa linh thiêng màu trắng lóe, ánh sáng thẳng tắp, tròn đầy, lóng lánh, rực rỡ, là ánh lửa của Bạch Tán Cái phóng tỏa chiếu sáng.

_DARA DARA: Giáng phục

_VIDARA VIDARA: Giáng phục khắp

_CCHINDA CCHINDA: Cắt đứt sự trói buộc bên trong và bên ngoài

_HÙM HÙM HÙM HÙM HÙM: Chủng tử chỉ sự khủng bố các chƣớng ngại

169

_PHAT PHAT PHAT PHAT PHAT: Phá bại Tham Sân Si Mạn Nghi

_SVÀHÀ: Quyết định thành tựu

_ HEHE PHAT: Hô Triệu phá bại

_ AMOGHÀYA PHAT: Bất Không Thiên Sứ phá bại

_APRATIHATÀYA PHAT: Phá bại không chƣớng ngại _ VARA PRADÀYA PHAT: Nguyện ban cho phá bại

_ASURA VIDARAPAKÀYA PHAT: Phá bại sự đốt cháy hủy hoại của A Tu La (Phi Thiên)

_ SARVA DEVE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả Thiên Chúng _ SARVA NÀGE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Rồng _ SARVA YAKSE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Dạ Xoa _SARVA GANDHARVE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Càn Thát Bà (Hƣơng Thực Thần)

_SARVA ASURE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng A Tu La (Phi Thiên)

_SARVA GARUDE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Kim Xí Điểu

_SARVA KIMNARE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Khẩn Na La (Nghi Thần)

_SARVA MAHORAGE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Ma Hầu La Già (Đại Phúc Hành Thần)

_SARVA RÀKSASE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng La Sát _SARVA MANUSYE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả loài Nhân _SARVA AMANUSYE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Phi Nhân

_SARVA PUTANE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Xú Quỷ

_SARVA KATAPUTANE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Kỳ

Xú Quỷ

_SARVA DURLAMGHYE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Ngộ Tƣởng Quá (kẻ có lỗi do tƣởng sai lầm)

_SARVA DUSPREKSITE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Ngộ Kiến Quá (Kẻ có lỗi do nhìn thấy sai lầm) 170

_SARVA JVARE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Nhiệt Bệnh Quỷ

_SARVA APASMÀRE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Kiện Vong Quỷ

_SARVA 'SRAMANE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Trì Chú

_SARVA TÌRTHIKE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Ngoại Đạo

_SARVA UNMÀDE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả chúng Điên Cuồng Quỷ

_SARVA VIDYÀ RÀJA CÀRYE BHYAH PHAT: Phá bại tất cả

chúng Minh Vƣơng Hạnh

_JAYA KARA, MADHU KARA, SARVÀRTHA SÀDHANE

BHYAH PHAT: Phá bại hàng: Tác Thắng, Tác Mật, Nhất Thiết Nghĩa Thành Tựu

_VIDYÀ CÀRYE BHYAH PHAT: Phá bại chúng Minh Hạnh _CATUR BHAGINÌ BHYAH PHAT: Phá bại chúng của 4 chị em Thần Nữ

_VAJRA KAUMARÌKE BHYAH PHAT: Phá bại chúng Kim Cƣơng Đồng Nữ

_VAJRA KULANDHÀRÌ BHYAH PHAT: Phá bại chúng Kim Cƣơng Trì Tính Nữ

_VIDYÀ RÀJE BHYAH PHAT: Phá bại chúng Minh Vƣơng _ MAHÀ PRATYU GIRE BHYAH PHAT: Phá bại chúng Đại Điều Phục

_VAJRA SA KARÀYA PHAT: Phá bại hàng Kim Cƣơng Tỏa _MAHÀ PRATYU GIRA RÀJÀYA PHAT: Phá bại hàng Đại Điều Phục Vƣơng

_MAHÀ KÀLÀYA, MÀTRGANA NAMAHSKRTÀYA PHAT: Phá bại hàng Đại Hắc Thiên, nơi kính lễ của chúng Âm Mẫu _VISNAVÌYE PHAT: Phá bại hàng Tỳ Nữu Mẫu Thiên _BRAHMÌNÌYE PHAT: Phá bại hàng Phạm Thiên Phi _AGNÌYE PHAT: Phá bại hàng Hỏa Thiên Phi

171

_MAHÀ KÀLÌYE PHAT: Phá bại hàng Đại Hắc Thiên Phi _KÀLA DANDÌYE PHAT: Phá bại hàng Quỷ Súy Hắc Ao Thần Nữ

_AINDRIYE PHAT: Phá bại hàng Đế Thích Thiên Nữ

_CAMUNDÌYE PHAT: Phá bại hàng Nộ Thần Nữ

_RAUDRÌYE PHAT: Phá bại hàng Phẫn Nộ Thần Nữ

_KÀLA RÀTRÌYE PHAT: Phá bại hàng Hắc Dạ Thần Nữ

_KÀPALÌYE PHAT: Phá bại hàng Độc Lâu Thần Nữ

_ADHIMUKTOKA 'SMA'SANA VASINÌYE PHAT: Phá bại hàng Âm Nữ vui thích ở gò mả và chốn hoang vắng

_ INDHANA MAMASYA: Nguyện hãy ban ân soi đƣờng chiếu sáng cho chúng con

V. HỘI THỨ NĂM:

_YEKE CITTÀ SATVA MAMA: Phàm có Hữu Tình khởi tâm đối với ta

_DUSTA CITTÀ: Tâm độc ác

_RAUDRA CITTÀ: Tâm phẫn nộ

ÙRJA AHÀRÀ: Loài ăn tinh khí

GARBHA AHÀRÀ: Loài ăn bào thai

RUDHIRA AHÀRÀ: Loài ăn máu huyết

MAJJA AHÀRA: Loài ăn Xƣơng tủy

JATA AHÀRÀ: Loài ăn sinh khí

JÌVITA AHÀRÀ: Loài ăn thọ mệnh

BALYA AHÀRÀ: Loài ăn sức lực

GANDHA AHÀRÀ: Loài ăn mùi thơm

PUSPA AHÀRÀ: Loài ăn bông hoa

PHALA AHÀRÀ: Loài ăn quả trái

SASYA AHÀRÀ: Loài ăn hạt giống

172

PÀPA CITTÀ: Tâm tội lỗi

DUSTA CITTÀ: Tâm độc ác

RAUDRA CITTÀ: Tâm giận dữ

AMAITRA CITTÀ: Tâm không hiền lành

YAKSA GRAHÀ: Dạ Xoa Túy

RÀKSASA GRAHÀ: La Sát Túy

PRETA GRAHÀ: Ngạ Quỷ Túy

PI'SÀCA GRAHÀ: Xí Trung Quỷ Túy

BHÙTA GRAHÀ: Hóa Sinh Quỷ Túy

KUMBHÀNDA GRAHÀ: Ung Hình Quỷ Túy

SKANDA GRAHÀ: Thiên Thần Quỷ Túy

UNMÀDA GRAHÀ: Điên Cuồng Quỷ Túy

CCHÀYÀ GRAHÀ: Anh Quỷ Túy

APASMÀRA GRAHÀ: Kiện Vong Quỷ Túy

DÀKA DÀKINÌ GRAHÀ: Không Hành Quỷ Túy

REVATI GRAHÀ: Não Nhi Quỷ Túy

JA GHIKA GRAHÀ: Nhƣ Linh Dƣơng Quỷ Túy

'SAKUNI GRAHÀ: Điểu Hình Quỷ Túy

NANDIKÀ GRAHÀ: Nhƣ Gia Cầm Hình Quỷ Túy

LAMBIKA GRAHÀ: Nhƣ Kê Hình Quỷ Túy

KANTAPÀNI GRAHÀ: Loài ma của hàng quỷ có bàn tay đầy gai JVARA: Quỷ gây bệnh nóng sốt

EKÀHIKÀ: Một ngày phát bệnh một lần

DVAITYAKÀ: Hai ngày phát bệnh một lần

TRETYAKÀ: Ba ngày phát bệnh một lần

CATURTHAKÀ: Bốn ngày phát bệnh một lần

NITYÀ JVARA: Luôn luôn nóng sốt cao

VISAMA JVARA: Bệnh nóng sốt gây nguy hiểm

VÀTIKÀ: Phong bệnh

PAITTIKÀ: Bệnh vàng da

'SLESMIKÀ: Bệnh đàm rãi

SÀMNIPATIKÀ: Bệnh do mọi thứ hòa hợp

173

SARVA JVARÀ: Tất cả bệnh nóng sốt

'SIRORTTI: Bệnh đau nhức đầu (Đầu thống)

ARDHÀVABHADAKA: Bệnh đau nhức nửa đầu

AROCAKA: Bệng chẳng ăn đƣợc

AKSI ROGAM: Bệnh đau mắt

MUKHA ROGAM: Bệnh đau miệng

HRDROGAM: Bệnh đau toàn thể con ngƣời

GRAHÀ 'SÙLAM: Đau nhức do Ma Quỷ gây ra

MARMAN 'SÙLAM: Đau buốt xƣơng

PÀR'SVA 'SÙLAM: Đau hông sƣờn

PRSTA 'SÙLAM: Đau lƣng

UDARA 'SÙLAM: Đau bụng

KATI 'SÙLAM: Đau eo lƣng, đau mông đít

VASTI 'SÙLAM: Đau mắt cá chân

ÙRU 'SÙLAM: Đau bắp đùi

JAMGHA 'SÙLAM: Đau ống chân

HASTA 'SÙLAM: Đau bàn tay

PÀDA 'SÙLAM: Đau bàn chân

SARVAGA PRATYU GIRA 'SÙLAM: Đau buốt tất cả chi thể trên thân không thể chữa khỏi

BHÙTA VETÀLA: Hóa Sinh Khởi Thi Quỷ

DÀKINÌ: Không Hành Nữ

JVARA: Nhọt do bị thiêu đốt

DATRÙ: Nhọt do cùi hủi

KANTYU: Nhọt ghẻ mọc dầy nhƣ gai

KITTI: Nhọt do dời ăn, nhọt do ở bẩn

BHAILOTÀVAI: Đinh Sang

SARPALOHÀ: Xâm Dâm Sang

LI GA: Xích Sang

'SOSATRÀ: Nhọt do da khô nứt

SAGARÀ: Nhọt trĩ

VISAYOGA: Cổ Độc

AGNI: Lửa

174

UDAKA: Nƣớc

MÀRAVELAKÀNTÀRA: Vƣờn rừng gây sự chết chóc (Tử Viên Lâm)

AKÀLA MRTYU: Chết yểu không đúng thời

TRAIMUKHA: Loài trùng có 3 cái miệng

TRAILÀTAKA: Một loài mòng

VR'SCIKA: Bò cạp

SARPA: Rắn

NAKULA: Một loài chồn ở Bengal là kẻ thù của chuột và rắn SIMHA: Sƣ tử

VYÀGHRA: Cọp

RIKSA: Gấu ngựa

TARARIKSA: Gấu heo

CAMARA: Loài bò Yak, loài trâu Yak ở Tây Tạng JIVIKA: Loài sống dƣới nƣớc

_TESÀM

SARVESÀM_SITÀTAPATRA

MAHÀ

VAJRA

USNÌSÀM MAHÀ PRATYU GIRAM: Tất cả tai nạn bệnh tật nhƣ

trên, dùng Bạch Tán Cái Đại Kim Cƣơng Đại Điều Phục khiến cho chúng tự nhiên lui tan

_YÀBA DVÀDA'SA YOJANA ABHYANTARÌNA: Trong vòng 12

Do Tuần tất cả tật nạn ấy không thể nào xâm phạm đƣợc.

_VIDYA BANDHAM KARA UMI: Tôi kết buộc Minh Chú _TEJA BANDHAM KARA UMI: Tôi kết buộc nhóm ánh sáng _PRAVIDYA BANDHAM KARA UMI: Tôi kết buộc Năng Thắng Minh

_TADYATHÀ: OM_ANALE VI'SUDDHE_VÌRA VAJRADHÀRI_

BANDHA BANDHANI_VAJRAPÀNI PHAT_HÙM TRÙM

PHAT_SVÀHÀ_OM HÙM VISUDDHE SVÀHÀ

175

Tadyatha: Liền nói Chú là

Anale: Ngọn lửa linh thiêng, năng lực siêu phàm Vi'suddhe: Khiến cho thanh tịnh

Vìra: Tinh tiến dũng mãnh

Vajradhàri: Trì Kim Cƣơng

Bandha: Cột trói, cột buộc

Bandhani: Cột trói

Vajrapàni: Kim Cƣơng Thủ

Phat: Phá bại

Hùm: Chủng tử biểu thị cho Tâm Bồ Đề

Trùm: Chủng tử biểu thị cho nghĩa Tự Ngã phát sinh ra tất cả Pháp xa lìa bụi dơ kiêu mạn

Phat: Phá bại

Svàhà: Quyết định thành tựu

Om: Ba Thân quy mệnh

Hùm: Tâm Bồ Đề

Visuddhe: Khiến cho thanh tịnh

Svàhà: Thành tựu cát tƣờng.

176

ĐOẠN III - KHAI THỊ XUẤT SINH CHƢ PHẬT, HÀNG PHỤC TÀ MA, RỘNG BAN ƠN CHO CHÚNG SINH.

"A Nan, những câu nhiệm mầu, những kệ bí mật "Tất đát đa bát đát ra"

của hóa thân nơi hào quang đỉnh Phật, sinh ra tất cả chƣ Phật thập phƣơng. Thập phƣơng Nhƣ Lai nhân tâm chú nầy, thành đƣợc Vô Thƣợng Chính Biến Tri Giác. Thập phƣơng Nhƣ Lai nắm tâm chú nầy, uốn dẹp các ma, chế phục các ngoại đạo. Thập phƣơng Nhƣ Lai vận tâm chú nầy, ngồi hoa sen báu, ứng hiện trong các cõi nƣớc nhƣ số vi trần.

Thập phƣơng Nhƣ Lai ngậm tâm chú nầy, nơi cõi nƣớc nhƣ số vi trần, xoay bánh xe Pháp lớn. Thập phƣơng Nhƣ Lai giữ tâm chú nầy, có thể

nơi mƣời phƣơng xoa đỉnh thọ ký, tự mình quả vị chƣa thành, cũng có thể nơi mƣời phƣơng nhờ chƣ Phật thọ ký. Thập phƣơng Nhƣ Lai nƣơng tâm chú nầy, có thể nơi mƣời phƣơng cứu vớt các khổ nhƣ địa ngục, ngạ

quỷ, súc sinh, đui, điếc, ngọng, câm; các khổ oán tăng hội, ái biệt ly, cầu bất đắc, ngũ ấm xí thịnh; những tai nạn lớn nhỏ đồng thời đƣợc giải thoát; nạn giặc, nạn binh, nạn vua, nạn ngục, nạn gió, lửa, nƣớc, cho đến đói khát bần cùng, liền đƣợc tiêu tan. Thập phƣơng Nhƣ Lai theo tâm chú nầy, có thể nơi mƣời phƣơng, phụng sự thiện tri thức, trong bốn uy nghi, cúng dƣờng đƣợc nhƣ ý; trong Pháp hội hằng sa Nhƣ Lai, đƣợc suy tôn là vị Đại Pháp Vƣơng tử. Thập phƣơng Nhƣ Lai dùng tâm chú nầy, có thể nơi mƣời phƣơng, nhiếp thụ các nhân thân, khiến cho các hàng Tiểu thừa nghe tạng bí mật, không sinh lòng kinh sợ. Thập phƣơng Nhƣ Lai tụng tâm chú nầy, thành đạo Vô Thƣợng Giác, ngồi dƣới cây Bồ đề, vào Đại niết bàn. Thập phƣơng Nhƣ Lai truyền tâm chú nầy, sau khi diệt độ rồi, phó chúc Pháp sự của Phật, đƣợc trụ trì rốt ráo; giới luật nghiêm tịnh, thảy đều trong sạch."

ĐOẠN IV - KHAI THỊ CHÚ TÂM, NÓI RỘNG KHÔNG HẾT

"Nếu tôi nói chú "Phật Đỉnh Quang Tụ bát đát ra" nầy, từ sáng đến tối, các tiếng nối nhau, trong đó những chữ, những câu cũng không trùng điệp, trải qua kiếp số nhƣ cát sông Hằng, rốt cuộc không thể hết đƣợc.

Chú nầy cũng gọi tên là Nhƣ Lai Đỉnh."

177

ĐOẠN V - KHAI THỊ SỨC CỦA THẦN CHÚ THÀNH TỰU

ĐƢỢC THẾ GIAN VÀ XUẤT THẾ GIAN,

THÊM TRÍ TUỆ, TIÊU NGHIỆP CHƢỚNG

"Hàng hữu học các ông chƣa hết luân hồi, phát lòng chí thành tu chứng quả A la hán, nếu không trì chú nầy, khi ngồi đạo tràng, mà khiến thân tâm xa rời đƣợc các ma sự, thì không thể đƣợc.

A Nan, nếu trong các thế giới, có những chúng sinh, tùy cõi nƣớc mình sinh ra, nào vỏ cây hóa, nào lá cây bối, nào giấy trắng, nào bạch diệp, dùng để viết chép chú nầy, đựng trong túi thơm; nếu ngƣời đó tối tăm chƣa tụng, chƣa nhớ đƣợc, mà hoặc đeo trên mình, hoặc viết trong nhà ở, thì nên biết ngƣời ấy, trọn đời tất cả các thứ độc không thể hại đƣợc.

A Nan, nay tôi vì ông tuyên lại chú nầy, cứu giúp trong thế gian đƣợc đại vô úy và thành tựu trí xuất thế gian cho chúng sinh.

Nếu sau khi tôi diệt độ rồi; chúng sinh trong đời Mạt Pháp, có ngƣời biết tự mình tụng, hoặc dạy ngƣời khác tụng chú nầy, nên biết những chúng sinh trì tụng nhƣ vậy, lửa không đốt đƣợc, nƣớc không đắm đƣợc, độc lớn, độc nhỏ không thể hại đƣợc, cho đến các hàng thiên, long, quỷ, thần, tinh, kỳ, ma, mị có những chú dữ, đều không làm gì đƣợc. Tâm ngƣời ấy đƣợc chính thọ; tất cả chú trớ, yểm cổ, thuốc độc, kim độc, ngân độc và độc khí muôn vật nhƣ cỏ, cây, sâu, rắn vào miệng ngƣời ấy đều thành vị Cam lộ.

Tất cả ác tinh với các quỷ thần, lòng dữ hại ngƣời, đối với ngƣời ấy, cũng không thể khởi ra ác niệm; Tỳ Na Dạ ca và các quỷ vƣơng dữ

khác, cùng với quyến thuộc, đều lĩnh ơn sâu, thƣờng gìn giữ ủng hộ.

A Nan, nên biết chú nầy, thƣờng có 84.000 na do tha hằng hà sa câu chi chủng tộc Kim Cƣơng Tạng Vƣơng Bồ tát, mỗi mỗi đều có những chúng Kim Cƣơng làm quyến thuộc, ngày đêm theo hộ trì. Giả sử có chúng sinh, với tâm tán loạn, chứ không phải Tam ma đề, tâm nhớ niệm trì chú nầy; thì các Kim Cƣơng Vƣơng đó, cũng thƣờng theo bên thiện nam tử

kia, huống nữa, là những ngƣời có tâm Bồ đề quyết định; đối với những ngƣời nầy, các vị Kim Cƣơng Tạng Vƣơng Bồ tát đó, dùng tịnh tâm thầm xúc tiến, phát huy thần thức; ngƣời ấy liền khi đó, tâm nhớ lại 178

đƣợc 84.000 hằng ha sa kiếp, rõ biết cùng khắp, đƣợc không nghi hoặc.

Từ kiếp thứ nhất cho đến thân cuối cùng, đời đời ngƣời ấy không sinh vào các loài dƣợc xoa, la sát, phú đan na, ca tra phú đan na, cƣu bàn trà, tỳ xá già, vân vân..., cùng các loài ngạ quỷ, có hình, không hình, có tƣởng, không tƣởng và những chỗ dữ nhƣ thế. Thiện nam tử đó, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc viết, hoặc chép, hoặc đeo, hoặc giữ, hoặc cúng dƣờng nhiều cách chú nầy, thì kiếp kiếp không sinh vào những nơi bần cùng hạ tiện, không thể ƣa thích.

Các chúng sinh đó, dù cho chính mình không làm việc phúc, thập phƣơng Nhƣ Lai có các công đức đều cho họ hết, do đó, họ đƣợc trong những kiếp hằng sa vô số, không thể nói, không thể nói hết, thƣờng cùng chƣ Phật đồng sinh một chỗ; vô lƣợng công đức nhóm lại nhƣ trái ác xoa, đồng một chỗ huân tu, hằng không phân tán. Vậy nên, có thể khiến ngƣời phá giới, mà giới căn cũng đƣợc thanh tịnh; ngƣời chƣa đƣợc giới, khiến cho đƣợc giới; ngƣời chƣa tinh tiến, khiến cho tinh tiến; ngƣời không trí tuệ, khiến đƣợc trí tuệ; ngƣời không thanh tịnh, mau đƣợc thanh tịnh; ngƣời không giữ trai giới, tự thành có trai giới.

A Nan, thiện nam tử ấy, khi trì chú nầy, giả sử có phạm cấm giới khi chƣa thọ trì, thì sau khi trì chú, các tội phá giới, không luận nặng nhẹ, một thời, đều tiêu diệt, dù đã uống rƣợu, ăn thứ ngũ tân và các thứ

không sạch, tất cả chƣ Phật, Bồ tát, Kim Cƣơng, Thiên tiên, Quỷ thần không cho là có lỗi; dù mặc y phục rách nát không sạch, thì một cái đi, một cái đứng, thảy đồng nhƣ thanh tịnh; dù không lập đàn, không vào đạo tràng, cũng không hành đạo mà tụng trì chú nầy, thì công đức cũng nhƣ vào đàn, hành đạo, không có khác vậy;

Dù gây những tội nặng ngũ nghịch, vô gián và phạm những tội tứ khí, bát khí của tỷ khƣu và tỷ khƣu ni, thì khi tụng chú nầy rồi, cũng nhƣ gió mạnh thổi tan đống cát, những nghiệp nặng nhƣ vậy, đều diệt trừ hết, không còn chút mảy may. A Nan, nếu có chúng sinh, từ vô lƣợng vô số

kiếp đến nay, có tất cả những tội chƣớng nhẹ, nặng mà trong các đời trƣớc, chƣa kịp sám hối, nếu biết đọc, tụng, viết, chép chú nầy, giữ đeo trên thân mình hay để nơi chỗ ở, nhƣ trang, trạch, viên, quán, thì những nghiệp chứa nhóm từ trƣớc nhƣ vậy, đều tiêu tan nhƣ nƣớc sôi tiêu tuyết, chẳng bao lâu, đều ngộ đƣợc vô sinh nhẫn.

179

ĐOẠN VI - KHAI THỊ TRÌ CHÚ THÌ ĐƢỢC MÃN NGUYỆN

VÀ ĐƢỢC SINH VÀO NƠI TỐT

"Lại nữa, A Nan, nếu có ngƣời đàn bà chƣa sinh con trai, con gái, mong cầu có thai, mà biết chí tâm nhớ niệm chú, hoặc ở trên mình đeo chú Tất đát đa bát đát ra nầy, thì liền sinh những con trai, con gái có phúc đức trí tuệ; ngƣời cầu sống lâu, thì đƣợc sống lâu, ngƣời cầu quả báo mau đƣợc viên mãn, thì mau đƣợc viên mãn, cho đến về thân mệnh, sắc lực, thì cũng đƣợc viên mãn nhƣ vậy; sau khi mệnh chung, tùy nguyện đƣợc vãng sinh trong thập phƣơng quốc độ, chắc chắn không sinh nơi biên địa hạ tiện, huống nữa là các tạp hình.

ĐOẠN VII - KHAI THỊ SỨC CHÚ

CÓ THỂ TIÊU QUỐC NẠN, DÂN TAI

"A Nan, nếu các cõi nƣớc, các châu, các huyện, các làng xóm bị nạn đói kém, dịch lệ, hoặc ở những nơi có đao binh, tặc nạn, đánh nhau, cãi nhau và tất cả những nơi có ách nạn khác, viết thần chú nầy, để trên bốn cửa thành, cùng các tháp hay trên các thoát xà và khiến chúng sinh hiện có trong cõi nƣớc, kính rƣớc chú nầy, lễ bái cung kính nhất tâm cúng dƣờng, khiến trong nhân dân, mỗi mỗi ngƣời đeo chú trong mình, hoặc để nơi chỗ ở, thì tất cả tai ách thảy đều tiêu diệt. A Nan, chúng sinh trong cõi nƣớc, chỗ nào có đƣợc chú nầy, thì thiên long vui mừng, mƣa gió thuận thời, ngũ cốc đƣợc mùa, dân chúng an vui; lại có thể trấn đƣợc tất cả ác tinh, nó tùy nơi, biến ra những điều quái dị; tai chƣớng không khởi lên, ngƣời không hoạnh tử, chết yểu, gông cùm, xiềng xích không dính vào mình, ngày đêm ngủ yên, thƣờng không ác mộng. A Nan, cõi Sa bà nầy có 84.000 ác tinh tai biến, 28 đại ác tinh làm thƣợng thủ, lại có 8 đại ác tinh làm chủ, xuất hiện trên đời với nhiều hình trạng, có thể sinh ra các tai nạn dị kỳ cho chúng sinh; chỗ nào có chú này, thì tất cả đều tiêu diệt, lấy 12 do tuần làm vòng kết giới, các tai biến hung dữ, hẳn không thể vào đƣợc.

180

ĐOẠN VIII - BẢO HỘ HÀNG SƠ TÂM

RỜI MA CHƢỚNG, CHÓNG KHAI NGỘ

"Vậy nên Nhƣ Lai tuyên dạy chú nầy, bảo hộ cho những ngƣời tu hành sơ học, trong đời vị lai, vào Tam ma đề, thân tâm thƣ thái, đƣợc đại an ổn, không còn tất cả các ma, quỷ thần, và những oan khiên đời trƣớc, nghiệp cũ, nợ xƣa, từ vô thủy tới nay, đến khuấy hại nhau. Ông với những ngƣời hữu học trong chúng và những kẻ tu hành đời vị lai, y nhƣ

lời dạy của tôi mà lập đàn tràng, đúng theo Pháp mà trì giới, gặp đƣợc tăng chúng thanh tịnh chủ trì việc thọ giới, đối với tâm chú nầy, không sinh lòng nghi hối; những thiện nam tử nhƣ thế, chính nơi cái thân cha mẹ sinh ra, mà không đƣợc tâm thông, thì thập phƣơng Nhƣ Lai bèn là vọng ngữ".

ĐOẠN IX - KIM CƢƠNG THIỆN THẦN TRONG HỘI

PHÁT NGUYỆN BẢO HỘ RỘNG RÃI

Phật dạy lời ấy rồi, vô lƣợng trăm ngàn Kim Cƣơng trong Hội, một thời đứng trƣớc Phật, chắp tay đỉnh lễ mà bạch Phật rằng: "Nhƣ lời Phật dạy, chúng tôi phải thành tâm bảo hộ những ngƣời tu đạo Bồ đề nhƣ vậy".

Khi bấy giờ, Phạm vƣơng và Đế thích, Tứ thiên đại vƣơng cũng ở trƣớc Phật, đồng thời đỉnh lễ mà bạch Phật rằng: "Xét có ngƣời lành tu học nhƣ vậy, chúng tôi phải hết lòng chí thành bảo hộ, khiến cho trong một đời, tu hành đƣợc nhƣ nguyện".

Lại có, vô lƣợng Đại tƣớng dƣợc xoa, các vua La sát, vua Phú đan na, vua Cƣu bàn trà, vua Tỳ xá già, các Đại quỷ vƣơng nhƣ Tỳ Na Dạ Ca, và các Quỷ xoái, cũng ở trƣớc Phật, chắp tay đỉnh lễ mà bạch Phật rằng:

"Chúng tôi cũng thệ nguyện hộ trì cho ngƣời đó, khiến cho tâm Bồ đề

mau đƣợc viên mãn".

Lại có, không lƣờng Nhật, Nguyệt thiên tử, Phong sƣ, Vũ sƣ, Vân sƣ, Lôi sƣ cùng với Điện bá và các Niên tuế tuần quan, chƣ tinh và quyến thuộc, vân vân..., cùng ở trong Hội, đỉnh lễ chân Phật mà bạch Phật rằng: "Chúng tôi bảo hộ ngƣời tu hành ấy, lập ra đạo tràng, đƣợc không e sợ".

181

Lại có, vô lƣợng Sơn thần, Hải thần, tất cả tinh kỳ, đất đai muôn vật, thủy, lục, không, hành, với Phong thần vƣơng và Chƣ thiên Vô sắc giới, ở trƣớc Nhƣ Lai, đồng thời cúi đầu bạch Phật rằng: "Chúng tôi cũng bảo hộ ngƣời tu hành ấy, đƣợc thành Bồ đề, hẳn không ma sự".

Khi bấy giờ, 84.000 na do tha hằng hà sa Câu chi Kim Cƣơng Tạng Vƣơng Bồ tát, ở trong đại Hội, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Thế Tôn, nhƣ bọn chúng tôi, công nghiệp tu hành, đã thành đạo Bồ đề lâu rồi, mà không nhận lấy Niết bàn, thƣờng theo chú nầy, cứu giúp những ngƣời chân chính tu hành Pháp Tam ma đề trong đời Mạt Pháp.

Bạch Thế Tôn, những ngƣời tu tâm vào chính định nhƣ thế, dù ở đạo tràng, hay là những lúc kinh hành, cho đến khi tán tâm đi chơi trong làng xóm, đồ chúng chúng tôi thƣờng phải đi theo thị vệ ngƣời ấy, dù cho Ma vƣơng, Đại tự tại thiên muốn đƣợc phƣơng tiện khuấy phá, cũng không thể đƣợc; các quỷ thần nhỏ, phải cách xa ngƣời lành ấy, ngoài 10 do tuần, trừ khi, họ phát tâm thích ngƣời tu thiền. Bạch Thế Tôn, những ác ma nhƣ thế, hay quyến thuộc của ma, muốn đến xâm lấn khuấy phá ngƣời lành ấy, chúng tôi dùng bảo xứ đập nát cái đầu nhƣ vi trần, thƣờng khiến cho ngƣời ấy tu hành đƣợc nhƣ nguyện."

182

MỤC VI - KHAI THỊ NHỮNG VỊ TRÍ TU CHỨNG TRƢỚC SAU

ĐOẠN I

ÔNG A NAN XIN KHAI THỊ VỀ

NHỮNG DANH MỤC THỨ BẬC TU HÀNH

Ông A Nan, liền từ chỗ ngồi đứng dậy đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Chúng tôi ngu độn, ƣa tuệ đa văn, đối với các tâm hữu lậu, chƣa cầu thoát ly, nhờ Phật từ bi dạy bảo đƣợc lối huân tu chân chính, thân tâm khoan khoái, đƣợc lợi ích lớn. Bạch Thế Tôn, những ngƣời tu chứng Pháp Tam ma đề của Phật nhƣ thế, chƣa đến Niết bàn, thì thế nào gọi là Càn tuệ địa, trong 44 tâm, đến thứ bậc nào, mới đƣợc danh mục tu hành, đến phƣơng sở nào, mới gọi là Thập địa, thế nào, gọi là Đẳng giác Bồ tát?" Nói lời ấy rồi, năm vóc gieo xuống đất, trong đại chúng đều nhất tâm, chăm chú mong đợi từ âm của Phật.

ĐOẠN II

KHEN NGỢI VÀ HỨA SẼ CHỈ TRƢỚC CHO

Khi bấy giờ, Đức Thế Tôn khen ông A Nan rằng: "Lành thay! Lành thay! Các ông lại biết, vì cả đại chúng và hết thảy chúng sinh tu Tam ma đề, cầu Pháp Đại thừa trong đời Mạt Pháp, xin tôi chỉ trƣớc đƣờng tu hành vô thƣợng chân chính từ phàm phu đến Đại niết bàn; nay ông hãy nghe cho chín, tôi sẽ vì ông mà nói".

Ông A Nan và đại chúng chắp tay sạch lòng, yên lặng thọ giáo.

ĐOẠN III

KHAI THỊ HAI CÁI NHÂN ĐIÊN ĐẢO

Phật dạy: "A Nan, nên biết diệu tính là viên minh, rời các danh tƣớng, bản lai không có thế giới chúng sinh. Nhân cái vọng mà có sinh, nhân cái sinh mà có diệt, sinh diệt gọi là vọng, diệt vọng gọi là chân, ấy gọi là hai hiệu chuyển y Vô Thƣợng Bồ đề và Đại niết bàn của Nhƣ Lai.

A Nan, nay ông muốn tu Pháp Chân tam ma đề, đến thẳng Đại niết bàn của Nhƣ Lai, trƣớc hết, phải biết hai cái nhân điên đảo của thế giới và chúng sinh nầy; điên đảo không sinh, đó là Chân tam ma đề của Nhƣ

Lai.

183

A Nan, thế nào gọi là điên đảo về chúng sinh? Do cái tâm bản tính là minh và tính minh ấy viên mãn cùng khắp, nên nhân tính minh phát ra hình nhƣ có tính; mà vọng kiến nhận là có tính sinh ra, từ chỗ rốt ráo là không, lại thành rốt ráo là có. Có cái sở hữu nhƣ thế, là do phi nhân làm nhân và những tƣớng năng trụ, sở trụ rốt ráo không có cội gốc. Rồi gốc nơi cái vô trụ đó, mà kiến lập ra thế giới và các chúng sinh.

Vì mê, không nhận đƣợc tính viên minh sẵn có, nên sinh ra hƣ vọng, tính hƣ vọng không có tự thể, không phải thật có chỗ nƣơng đứng. Hầu muốn trở lại chân tính, thì cái muốn chân đó, đã không phải là tính chân nhƣ chân thật. Cầu trở lại không đúng chân lý, thì hiện thành ra những phi tƣớng: Không phải sinh gọi rằng sinh, không phải trụ gọi rằng trụ, không phải tâm gọi rằng tâm, không phải Pháp gọi rằng Pháp.

Xoay vần phát sinh và sinh lực phát huy, huân tập thành ra nghiệp báo; đồng nghiệp thì cảm với nhau, nhân đó, lại cảm ra các nghiệp diệt nhau, sinh nhau, do đó, mới có điên đảo về chúng sinh.

A Nan, thế nào gọi là điên đảo về thế giới? Do có cái sở hữu đó, nên từng phần, từng đoạn giả dối sinh ra, vì thế, mà không gian thành lập; do phi nhân làm nhân, không có năng trụ, sở trụ, nên dời đổi mãi, không có năng trụ, sở trụ, nên dời đổi mãi, không an trụ, vì thế, mà thời gian thành lập. Ba đời bốn phƣơng, hòa hợp can thiệp cùng nhau, chúng sinh biến hóa thành 12 loài. Vậy nên trong thế giới, nhân động có tiếng, nhân tiếng có sắc, nhân sắc có hƣơng, nhân hƣơng có xúc, nhân xúc có vị, nhân vị biết Pháp, sáu vọng tƣởng càn loạn thành ra nghiệp tính, do đó, 12 cách đối hiện xoay vần mãi mãi. Vậy nên trong thế gian, những thanh, hƣơng, vị, xúc biến đổi cùng tột, đến 12 lần xoay trở lại.

Dựa trên những tƣớng điên đảo, xoay vần đó, nên trong thế giới có những loài noãn sinh, thai sinh, thấp sinh, hóa sinh, hữu sắc, vô sắc, hữu tƣởng, vô tƣởng, hoặc phi hữu sắc, hoặc phi vô sắc, hoặc phi hữu tƣởng, hoặc phi vô tƣởng.

A Nan, nhân trong thế giới có hƣ vọng luân hồi, điên đảo về động, nên hòa hợp với khí, thành ra 84.000 loạn tƣởng bay lặn, vì vậy, nên có mầm trứng trôi lăn trong cõi nƣớc; cá, chim, rùa, rắn, các loài đầy rẫy.

184

Nhân trong thế giới có tạp nhiễm luân hồi, điên đảo về dục, nên hòa hợp với tƣ, thành ra 84.000 loạn tƣởng ngang dọc; vì vậy, nên có bọc thai trôi lăn trong cõi nƣớc; ngƣời, súc, rồng, tiên, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có chấp trƣớc luân hồi, điên đảo về thú, nên hòa hợp với noãn, thành ra 84.000 loạn tƣởng nghiêng ngửa vì vậy, nên có tế thi thấp sinh trôi lăn trong cõi nƣớc; nhung nhúc, quậy động, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có biến dịch luân hồi, điên đảo về giả, nên hòa hợp với xúc, thành ra 84.000 loạn tƣởng mới cũ; vì vậy, nên có yết nam hóa sinh trôi lăn trong cõi nƣớc; chuyển thoái, phi hành, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có lƣu ngại luân hồi, điên đảo về chƣớng, nên hòa hợp với trƣớc, thành ra 84.000 loạn tƣởng tinh diệu; vì vậy, nên có yết nam sắc tƣớng trôi lăn trong cõi nƣớc; hƣu cửu, tinh minh, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có tiêu tán luân hồi, điên đảo về hoặc, nên hòa hợp với ám, thành ra 84.000 loạn tƣởng thầm ẩn, vì vậy, nên có yết nam vô sắc trôi lăn trong cõi nƣớc; không tán tiêu trầm, các loại đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có vọng tƣợng luân hồi, điên đảo về ảnh, nên hòa hợp với ức, thành ra 84.000 loạn tƣởng tiềm kết; vì vậy, nên có yết nam hữu tƣởng trôi lăn trong cõi nƣớc; thần quỷ tinh linh, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có ngu độn luân hồi, điên đảo về si, nên hòa hợp với ngoan, thành ra 84.000 loạn tƣởng khô cảo; vì vậy, nên có yết nam vô tƣởng trôi lăn trong cõi nƣớc; tinh thần hóa làm đất, cây, vàng, đá, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có tƣơng đãi luân hồi, điên đảo về ngụy, nên hòa hợp với nhiễm, thành ra 84.000 loạn tƣởng nhân y; vì vậy, nên có yết nam, không phải có sắc mà có sắc, trôi lăn trong cõi nƣớc; những giống thủy mẫu, dùng tôm làm mắt, các loài đầy rẫy.

185

Nhân trong thế giới có tƣơng đẫn luân hồi, điên đảo về tính, nên hòa hợp với chú, thành ra 84.000 loạn tƣởng hô triệu; vì vậy, nên có yết nam, không phải vô sắc mà vô sắc, trôi lăn trong cõi nƣớc, chú trớ, yếm sinh, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có hợp vọng luân hồi, điên đảo về vọng, nên hòa hợp với dị, thành ra 84.000 loạn tƣởng hồi hỗ; vì vậy, nên có yết nam, không phải có tƣởng mà có tƣởng, trôi lăn trong cõi nƣớc; những giống tò vò, mƣợn chất khác thành cái thân của mình, các loài đầy rẫy.

Nhân trong thế giới có oán hại luân hồi, điên đảo về sát, nên hòa hợp với quái, thành ra 84.000 tƣ tƣởng ăn thịt cha mẹ; vì vậy, nên có yết nam, không phải vô tƣởng mà vô tƣởng, trôi lăn trong cõi nƣớc; nhƣ con thổ

kiêu, ấp khối đất làm con, và chim phá kính; ấp quả cây độc làm con, con lớn lên, thì cha mẹ đều bị chúng ăn thịt, các loài đầy rẫy.

Ấy gọi là mƣời hai chủng loại chúng sinh.

186

QUYỂN TÁM

ĐOẠN IV

KẾT LUẬN VỀ BẢN NHÂN CỦA ĐIÊN ĐẢO

ĐỂ KHỞI MỐI CHO Ý NGHĨA TIỆM THỨ TU TẬP

"A Nan, nhƣ thế, chúng sinh trong mỗi mỗi loài, cũng đều đủ hết 12 thứ

điên đảo. Cũng nhƣ dụi con mắt, thì hoa đốm đủ thứ phát sinh ra, chân tâm diệu viên trong sạch sáng suốt mà điên đảo, thì đầy đủ những tƣ

tƣởng càn loạn giả dối nhƣ vậy. Nay, ông tu chứng Tam ma đề của Phật, thì đối với những tƣ tƣởng càn loạn, làm nguyên nhân cội gốc của các điên đảo, nên lập ra ba tiệm thứ mới trừ diệt đƣợc, cũng nhƣ, trong khí mãnh trong sạch, trừ bỏ mật độc, dùng nƣớc nóng và các thứ chất tro, chất thơm rửa sạch khí mãnh rồi, về sau, mới đựng nƣớc Cam lộ.

ĐOẠN V

KHAI THỊ BA TIỆM THỨ

"Thế nào gọi là ba tiệm thứ? Một là tu tập, trừ các trợ nhân; hai là chân tu, nạo sạch chính tính; ba là tăng tiến, trái lại hiện nghiệp.

Thế nào là trợ nhân? A Nan, 12 loài chúng sinh đó trong thế giới, không thể tự toàn, phải nƣơng theo bốn cách ăn mà an trụ, nghĩa là, nƣơng theo đoạn thực, xúc thực, tƣ thực và thức thực; vậy nên Phật bảo tất cả chúng sinh, đều nƣơng với cái ăn mà an trụ.

A Nan, tất cả chúng sinh, ăn thức lành thì sống, ăn thức độc thì chết; vậy, các chúng sinh, cầu Tam ma đề, nên dứt bỏ năm thứ rau cay trong thế gian. Năm thứ rau cay nầy, ăn chín, thì phát lòng dâm, ăn sống, thì thêm lòng giận. Những ngƣời ăn rau cay đó, trên thế giới, dù biết giảng nói 12 bộ kinh, thiên tiên 10 phƣơng, hiềm vì nó hôi nhớp, đều tránh xa cả; các loài ngạ quỷ, vân vân... nhân trong lúc ngƣời kia ăn rau cay, liếm môi mép của ngƣời đó; ngƣời ấy thƣờng ở với quỷ một chỗ, phúc đức ngày càng tiêu, hằng lâu không đƣợc lợi ích. Ngƣời ăn rau cay đó, tu phép Tam ma đề, Bồ tát, Thiên tiên, Thiện thần thập phƣơng không đến giữ gìn ủng hộ; Đại lực Ma vƣơng đƣợc phƣơng tiện đó, hiện ra thân Phật, đến thuyết Pháp cho ngƣời kia, chê phá cấm giới, tán thán dâm dục, nóng giận, si mê; đến khi mệnh chung, tự mình ngƣời ấy làm quyến 187

thuộc của Ma vƣơng; khi hƣởng thụ phúc ma hết rồi, thì đọa vào ngục Vô gián. A Nan, ngƣời tu đạo Bồ đề, phải đoạn hẳn năm thứ rau cay; ấy gọi là tiệm thứ tu hành tăng tiến thứ nhất.

Thế nào là chính tính? A Nan, chúng sinh nhƣ vậy vào Tam ma đề, cốt yếu trƣớc hết, phải nghiêm chỉnh giữ giới thanh tịnh, đoạn hẳn lòng dâm, không dùng rƣợu, thịt, chỉ ăn đồ ăn trong sạch nấu chín, không ăn đồ sống. A Nan, ngƣời tu hành đó, nếu không đoạn dâm dục và sát sinh, mà ra khỏi đƣợc ba cõi, thì thật không có lẽ nhƣ vậy. Nên xem sự dâm dục nhƣ là rắn độc, nhƣ thấy giặc thù. Trƣớc hết, phải giữ tứ khí, bát khí của giới luật Thanh văn, nắm giữ cái thân không lay động; về sau, hành trì luật nghi thanh tịnh Bồ tát, nắm giữ cái tâm không móng lên. Cấm giới đã thành tựu, thì ở trong thế gian, hẳn không còn những nghiệp sinh nhau, giết nhau; đã không làm việc trộm cƣớp, thì không còn mắc nợ

nhau và cũng khỏi phải trả các nợ kiếp trƣớc trong thế gian. Con ngƣời thanh tịnh ấy, tu phép Tam ma đề, chính nơi nhục thân cha mẹ sinh ra, không cần thiên nhãn, tự nhiên thấy đƣợc thập phƣơng thế giới, thấy Phật nghe Pháp, chính mình vâng lĩnh thánh chỉ của Phật, đƣợc phép đại thần thông, đi khắp thập phƣơng thế giới; túc mạng đƣợc thanh tịnh, không còn những điều khó khăn nguy hiểm; ấy gọi là tiệm thứ tu hành tăng tiến thứ hai.

Thế nào là hiện nghiệp? A Nan, ngƣời giữ gìn cấm giới thanh tịnh nhƣ

vậy, tâm không tham dâm, không hay rong ruổi theo lục trần ở ngoài; nhân không rong ruổi, tự xoay lại về tính bản nguyên; trần đã không duyên, thì căn không ngẫu hợp với đâu nữa; trở ngƣợc dòng về chỗ toàn nhất, sáu cái dụng không hiện hành, cõi nƣớc mƣời phƣơng sáng suốt thanh tịnh, ví nhƣ ngọc lƣu ly, có mặt trăng sáng treo ở trong ấy. Thân tâm khoan khoái, tính diệu viên bình đẳng, đƣợc đại an ẩn, tất cả mật viên tịnh diệu các Đức Nhƣ Lai đều hiện trong đó; ngƣời ấy liền đƣợc Vô Sinh Pháp Nhẫn. Từ đó, lần lƣợt tu tập, tùy cái hạnh phát ra mà an tập các thánh vị, đó gọi là tiệm thứ tu hành tăng tiến thứ ba.

188

ĐOẠN VI

AN LẬP CÁC THÁNH VỊ

Chi I. Càn tuệ địa.

"A Nan, thiện nam tử ấy, lòng dục ái khô cạn, căn và cảnh không ngẫu hợp, thân tàn hiện tiền, không còn tiếp tục sinh nữa, nắm cái tâm rỗng sáng, thuần là trí tuệ; tính trí tuệ sáng suốt cùng khắp, soi thấu thập phƣơng thế giới; chỉ có cái tuệ khô khan ấy, nên gọi là Càn tuệ địa, tập khí ngũ dục mới khô cạn, chƣa tiếp giáp với dòng nƣớc Pháp của các Đức Nhƣ Lai.

Chi 2. Thập tín.

- Tức lấy cái tâm ấy, chính giữa chính giữa lần vào, tính viên diệu mở mang, từ chỗ chân diệu viên lại phát ra chân diệu. Tính diệu tín thƣờng trụ, tất cả vọng tƣởng diệt hết không còn, trung đạo đƣợc thuần chân, gọi là Tín tâm trụ.

- Chân tín tỏ rõ, tất cả đều viên thông, ba thứ ấm, giới, nhập không thể làm ngăn ngại; nhƣ thế, cho đến trong vô số kiếp quá khứ, vị

lai, tất cả tập khí xả thân, thọ thân đều hiện ra trƣớc mặt, thiện nam tử ấy đều có thể nhớ nghĩ đƣợc, không quên mất gì; gọi là Niệm tâm trụ.

- Tính diệu viên thuần chân, chân tinh phát hóa ra, các tập khí vô thủy đều thông vào một tính tinh minh, chỉ dùng tinh minh ấy, tiến đến chỗ chân tịnh; gọi là Tinh tiến tâm.

- Tâm tinh hiện tiền, thuần dùng trí tuệ; gọi là Tuệ tâm trụ.

- Nắm giữ trí tuệ sáng suốt, lặng đứng cùng khắp, tính tịch diệu thƣờng đứng lại; gọi là Định tâm trụ.

- Định quang phát minh, đi sâu vào tính sáng suốt, chỉ có tới, chứ

không lui; gọi là Bất thoái tâm.

189

- Tâm an nhiên đi tới, giữ gìn không mất, giao tiếp với khí phần thập phƣơng Nhƣ Lai; gọi là Hộ Pháp tâm.

- Giữ gìn tính giác minh, có thể dùng diệu lực xoay từ quang của Phật về nơi mình và hƣớng về Phật mà an trụ, cũng nhƣ hai gƣơng sáng đối nhau, trong đó các bóng nhiệm mầu lớp lớp lồng nhau; gọi là Hồi hƣớng tâm.

- Tự tâm thầm xoay Phật quang trở về, đƣợc Vô Thƣợng diệu tịnh thƣờng trụ của Phật, an trụ nơi vô vi, đƣợc không bỏ mất; gọi là Giới tâm trụ.

- Tự tại an trụ nơi giới, có thể đi khắp mƣời phƣơng, tùy nguyện mà đi; gọi là Nguyện tâm trụ.

Chi 3. Thập trụ

- A Nan, thiện nam tử đó, dùng phƣơng tiện chân chính phát đƣợc mƣời cái tâm ấy, tâm tinh đã phát huy, mƣời cái dụng ấy xen lẫn với nhau, viên thành một tâm; gọi là Phát tâm trụ.

- Trong tâm phát ra sáng suốt, nhƣ ngọc lƣu ly trong sạch, ở trong hiện ra vàng ròng; dùng cái diệu tâm trƣớc kia, sửa sang thành chỗ

nƣơng đứng; gọi là Trị địa trụ.

- Tâm địa biết khắp, đều đƣợc rõ ràng, đi cùng mƣời phƣơng, đƣợc không ngăn ngại; gọi là Tu hành trụ.

- Hạnh đồng với Phật, nhận khí phần của Phật nhƣ thân trung ấm tự

cầu cha mẹ, âm tín thầm thông vào giống Nhƣ Lai; gọi là Sinh quý trụ.

- Đã vào đạo thai, chính mình nhờ đƣợc sự nuối nấng của tính giác, nhƣ cái thai đã thành, tƣớng ngƣời không thiếu; gọi là Phƣơng tiện cụ túc trụ.

- Hình dáng nhƣ Phật, tâm tƣớng cũng vậy; gọi là Chính tâm trụ.

190

- Thân tâm hợp thành, ngày càng tăng trƣởng; gọi là Bất thoái trụ.

- Linh tƣớng mƣời thân, một thời đầy đủ; gọi là Đồng chân trụ.

- Hình đã thành, ra khỏi thai, chính mình làm Phật tử; gọi là Pháp vƣơng tử trụ.

- Nghi biểu đã thành ngƣời lớn, nhƣ khi một quốc vƣơng, phân công ủy nhiệm cho thái tử các việc nƣớc, thì quốc vƣơng kia, lúc thái tử

trƣởng thành, bày ra lễ quán đảnh; gọi là Quán đảnh trụ.

Chi 4. Thập hạnh

- A Nan, thiện nam tử đã thành Phật tử rồi, đầy đủ diệu đức vô lƣợng của Nhƣ Lai và tùy thuận mƣời phƣơng; gọi là Hoan hỉ

hạnh.

- Khéo biết làm lợi ích cho tất cả chúng sinh; gọi là Nhiêu ích hạnh.

- Tự giác và giác tha, đƣợc không chống trái; gọi là Vô sân hận hạnh.

- Theo các chủng loại mà hiện ra sắc thân cùng tột vị lai, ba đời đều bình đẳng, mƣời phƣơng đƣợc thông suốt; gọi là Vô tận hạnh.

- Tất cả đều hợp về đồng, nơi các thứ Pháp môn, đƣợc không sai lầm; gọi là Ly si loạn hạnh.

- Rồi ở trong đồng, hiện ra các cái khác, nơi mỗi mỗi tƣớng khác, mỗi mỗi đều thấy là đồng; gọi là Thiện hiện hạnh.

- Nhƣ vậy, cho đến mƣời phƣơng hƣ không, đầy khắp vi trần và trong mỗi mỗi vi trần hiện ra thập phƣơng thế giới; hiện vi trần, hiện thế giới, không ngăn ngại nhau; gọi là Vô trƣớc hạnh.

- Các thứ hiện tiền, đều là Đệ nhất ba la mật đa; gọi là Tôn trọng hạnh.

191

- Viên dung nhƣ vậy, có thể thành tựu quy tắc của chƣ Phật mƣời phƣơng; gọi là Thiện Pháp hạnh.

- Mỗi mỗi đều là Nhất chân vô vi Thanh tịnh vô lậu, vì tính bản nhiên là nhƣ vậy; gọi là Chân thật hạnh.

Chi 5. Thập hồi hƣớng

- A Nan, thiện nam tử đó đầy đủ thần thông, thành tựu Phật sự rồi, toàn là một tinh chân thuần khiết, xa các lỗi lầm, chính khi hóa độ

chúng sinh mà diệt tƣớng năng độ, sở độ, xoay tâm vô vi hƣớng về

đƣờng Niết bàn; gọi là Cứu hộ nhất thiết chúng sinh, Ly chúng sinh tƣớng hồi hƣớng.

- Diệt hoại tất cả cái gì có thể diệt hoại, viễn ly các sự ly; gọi là Bất hoại hồi hƣớng.

- Tính bản giác đứng lặng, giác ngộ bằng Phật; gọi là Đẳng nhất thiết Phật hồi hƣớng.

- Tinh chân phát ra sáng suốt, tâm địa nhƣ Phật địa, gọi là Chí nhất thiết xứ hồi hƣớng.

- Thế giới và Nhƣ Lai, dung hợp vào nhau, đƣợc không ngăn ngại; gọi là Vô tận công đức tạng hồi hƣớng.

- Nơi đồng với Phật địa, trong ấy phát sinh ra các nhân thanh tịnh, nƣơng nhân ấy mà phát huy, đi đến đạo Niết bàn; gọi là Tùy thuận bình đẳng thiện căn hồi hƣớng.

- Chân căn đã thành tựu, thập phƣơng chúng sinh đều là bản tính của mình, bản tính viên mãn thành tựu, không bỏ mất chúng sinh; gọi là Tùy thuận đẳng quán nhất thiết chúng sinh hồi hƣớng.

- Tức tất cả Pháp, ly tất cả tƣớng, cả tức và ly, hai cái đều không dính; gọi là Chân nhƣ tƣớng hồi hƣớng.

192

- Thật đƣợc nhƣ nhƣ, mƣời phƣơng không ngăn ngại; gọi là Vô phƣợc giải thoát hồi hƣớng.

- Tính đức viên mãn thành tựu, lƣợng của Pháp giới diệt; gọi là Pháp giới vô lƣợng hồi hƣớng.

Chi 6. Tứ gia hạnh.

A Nan, thiện nam tử đó, tu hết 41 tâm thanh tịnh ấy rồi, thì lại thành tựu bốn thứ gia hạnh diệu viên:

- Tức lấy Phật giác, dùng làm tâm mình, nhƣ ra nhƣng chƣa ra, ví nhƣ dùi cây để cho ra lửa mà đốt cái cây; gọi là Noãn địa.

- Lại lấy tâm mình, thành chỗ đứng của Phật, hình nhƣ nƣơng, nhƣng không phải nƣơng, ví nhƣ ngƣời lên chóp núi cao, thân đã vào hƣ không, nhƣng ở dƣới còn chút ngăn ngại; gọi là Đỉnh địa.

- Tâm và Phật là đồng, khéo đƣợc trung đạo, ví nhƣ ngƣời biết nhịn, không phải ôm vào, nhƣng cũng không phải phát ra; gọi là Nhẫn địa.

- Số lƣợng đều tiêu diệt, mê, giác và trung đạo, cả hai đều không có gì; gọi là Thế đệ nhất địa.

Chi 7. Thập địa

- A Nan, thiện nam tử đó thông suốt đúng đắn đạo Đại bồ đề, chỗ

giác ngộ thông với Nhƣ Lai, cùng tột cảnh giới của Phật; gọi là Hoan hỉ địa.

- Tính khác nhập với đồng, tính đồng cũng diệt; gọi là Ly cấu địa.

- Thanh tịnh cùng tột, sáng suốt sinh ra; gọi là Phát quang địa.

- Sáng suốt tột, giác viên mãn; gọi là Diệm tuệ địa.

193

- Tất cả cái đồng, cái khác, không thể đến đƣợc; gọi là Nan thắng địa.

- Bản tính thanh tịnh vô vi, chân nhƣ tỏ lộ; gọi là Hiện tiền địa.

- Tột bờ bến chân nhƣ; gọi là Viễn hành địa.

- Một tâm chân nhƣ; gọi là Bất động địa.

- Phát cái dụng chân nhƣ; gọi là Thiện tuệ địa.

- A Nan, các Bồ tát đó, từ đây về trƣớc, công hạnh tu tập đã xong, công đức đƣợc viên mãn, cũng gọi địa nầy là Tu tập vị; bóng từ, mây diệu, trùm bể Niết bàn; gọi là Pháp vân địa.

Chi 8. Kết thúc bằng hai quả vị Đẳng giác và Diệu giác.

- Nhƣ Lai ngƣợc dòng trở lại, vị Bồ tát đó thuận dòng đi tới, giác ngộ vào chỗ giao tiếp với nhau; gọi là Đẳng giác.

- A Nan, từ tâm Càn tuệ đến Đẳng giác rồi, giác đó mới bắt đầu đƣợc Sơ càn tuệ địa trong tâm Kim Cƣơng; nhƣ vậy lớp lớp tu đơn, tu kép 12 vị mới cùng tột Diệu giác, thành đạo Vô Thƣợng.

Các thứ địa ấy, đều lấy trí Kim cƣơng quán sát mƣời thứ ví dụ nhƣ

huyễn sâu xa, trong Xa ma tha, dùng phép Tỳ bà xá na của các Đức Nhƣ

Lai mà thanh tịnh tu chứng, lần lƣợt đi sâu vào.

A Nan, nhƣ thế, đều dùng ba tiệm thứ tăng tiến, nên khéo thành tựu 55

vị trong đƣờng Bồ đề chân thật. Làm cái quán nhƣ vậy, gọi là chính quán; nếu quán cách khác, gọi là tà quán".

194

MỤC VII - CHỈ DẠY TÊN KINH

Khi bấy giờ, ngài Văn Thù sƣ lợi Pháp vƣơng tử, ở trong đại chúng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Nên gọi Kinh nầy là gì? Tôi và chúng sinh phải phụng trì thế nào?"

Phật bảo ngài Văn Thù sƣ lợi: "Kinh nầy tên là "Đại Phật đỉnh tất đát đa bát đát ra, Vô Thƣợng Bảo Ấn, thập phƣơng Nhƣ Lai thanh tịnh hải nhãn". Cũng gọi tên là "Cứu hộ thân nhân, độ thoát A Nan cập thử Hội trung Tính tỷ khƣu ni, đắc Bồ đề tâm, nhập biến tri hải". Cũng gọi tên là

"Nhƣ Lai mật nhân, tu chứng liễu nghĩa". Cũng gọi tên là "Đại phƣơng quảng diệu liên hoa vƣơng, thập phƣơng Phật mẫu đà la ni chú". Cũng gọi tên là "Quán đỉnh chƣơng cú, chƣ Bồ tát vạn hạnh Thủ Lăng Nghiêm". Các ông nên phụng trì".

MỤC VIII - NGHE PHÁP ĐƢỢC TĂNG TIẾN

Phật nói lời ấy rồi, liền khi đó, ông A Nan và cả đại chúng đƣợc nhờ

Đức Nhƣ Lai khai thị ý nghĩa mật ấn Bát đát ra, lại nghe đƣợc những tên gọi liễu nghĩa của kinh nầy, liền ngộ đƣợc Diệu lý tăng thƣợng để tu tiến vào các Thánh vị trong Thiền na; tâm niệm rỗng trống đứng lặng, ông đoạn trừ 6 phẩm phiền não vi tế trong tƣ hoặc tam giới.

CHƢƠNG IV - PHÂN BIỆT KỸ CÀNG CÁC NGHIỆP QUẢ, PHÂN TÍCH RẠCH RÒI VỀ TÀ MA NGOẠI ĐẠO

MỤC I - HỎI VỀ NHỮNG TẬP KHÍ VỐN CÓ,

SINH KHỞI RA LỤC ĐẠO

Ông liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh lễ nơi chân Phật, chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng: " Thƣa Đức Thế Tôn, có uy đức lớn, phát ra từ

âm không ngăn ngại, khéo khai ngộ những lỗi lầm sâu kín nhỏ nhiệm của chúng sinh, khiến cho chúng tôi ngày nay, thân tâm khoan khoái, đƣợc lợi ích lớn. Bạch Thế Tôn, nếu cái chân tâm diệu minh trong sạch nhiệm mầu, bản lai cùng khắp viên mãn, nhƣ thế, cho đến bản tính chân nhƣ của đất liền, cỏ cây, các loài máy động, tức là chân thể thành Phật của Nhƣ Lai. Thể tính của Phật đã là chân thật, làm sao, lại có các đạo địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, tu la, loài ngƣời và trời. Bạch Thế Tôn, những đạo đó lại là bản lai tự có, hay là do tập khí giả dối của chúng sinh sinh khởi ra?"

195

MỤC II - HỎI VỀ VIỆC BÁC KHÔNG CÓ NHÂN QUẢ, BỊ SA MÃI VÀO ĐỊA NGỤC

VÀ VỀ NGHIỆP CHUNG, NGHIỆP RIÊNG

"Bạch Thế Tôn, nhƣ Tỳ khƣu ni Bảo liên hƣơng giữ Bồ tát giới, lén lút làm việc dâm dục, lại nói càn rằng làm việc dâm dục không phải giết ngƣời, không phải trộm cắp, không có nghiệp báo; phát ra lời nói ấy rồi, trƣớc hết nơi nữ căn sinh ra ngọn lửa hồng lớn, về sau từng đốt, từng đốt, bị lửa đốt cháy, sa vào địa ngục Vô gián.

Nhƣ đại vƣơng Lƣu ly; tỷ khƣu Thiện tinh; Lƣu ly vì giết họ hàng Cù đàm, Thiện tinh vì nói càn tất cả các Pháp đều rỗng không mà thân sống sa vào địa ngục A tỳ.

Các địa ngục ấy, lại là có chỗ nhất định, hay là tự nhiên khi các ngƣời kia gây nghiệp, thì mỗi ngƣời, mỗi ngƣời chịu riêng? Xin Phật rủ lòng đại từ, khai ngộ cho kẻ ngây thơ, khiến cho tất cả chúng sinh trì giới, nghe nghĩa quyết định, vui mừng tôn trọng kính cẩn giữ gìn không phạm".

MỤC III - KHAI THỊ VỀ PHẬN TRONG,

PHẬN NGOÀI CỦA CHÚNG SINH

ĐOẠN I

NÊU CHUNG

Phật bảo ông A Nan: "Lành thay lời hỏi đó, khiến cho các chúng sinh không mắc tà kiến. Nay ông hãy nghe cho chín, tôi sẽ vì ông mà nói.

A Nan, tất cả chúng sinh, thật vốn chân tính thanh tịnh, nhân những vọng kiến, mà có tập khí hƣ vọng sinh ra; vì thế, chia ra có phận trong và phận ngoài.

196

ĐOẠN II

PHẬN TRONG

"A Nan, phận trong, tức là ở trong phận của chúng sinh. Nhân các lòng ái nhiễm phát khởi ra vọng tình, tình chứa mãi không thôi, có thể sinh ra ái thủy; vậy nên chúng sinh, tâm nhớ thức ăn ngon, thì trong miệng nƣớc chảy ra; tâm nhớ ngƣời trƣớc, hoặc thƣơng, hoặc giận, thì trong con mắt lệ tràn; tham cầu của báu, thì trong tâm phát ra ái diên, cả mình đều trơn sáng; tâm dính vào việc dâm dục, thì hai căn nam nữ tự nhiên dịch khí chảy ra. A Nan, các cái ái đó, tuy khác nhau, nhƣng kết quả chảy nƣớc là đồng; thấm ƣớt không lên đƣợc, tự nhiên theo đó mà sa đọa, ấy gọi là phận trong.

ĐOẠN III

PHẬN NGOÀI

A Nan, phận ngoài, tức là ngoài phận của chúng sinh. Nhân các lòng phát ngƣỡng, phát minh ra những lý tƣởng; tƣởng chứa mãi không thôi, có thể sinh ra những thắng khí; vậy nên chúng sinh, tâm giữ cấm giới, cả

mình nhẹ nhàng, trong sạch; tâm trì chú ấn, con mắt ngó hùng dũng nghiêm nghị; tâm muốn sinh lên cõi trời, chiêm bao thấy bay lên; để tâm nơi cõi Phật, thánh cảnh thầm hiện ra; thờ vị thiện tri thức, tự khinh rẻ

thân mệnh mình. A Nan, các tƣởng đó tuy khác, nhƣng nhẹ nhàng cất lên thì đồng nhau; cất bay không chìm xuống, tự nhiên vƣợt lên, đó là phận ngoài.

ĐOẠN IV

PHÂN BIỆT TÌNH, TƢỞNG NHẸ NẶNG

A Nan, tất cả thế gian, sống chết nối nhau, sống thuận theo tập quán, chết thì đổi sang dòng khác, khi gần mệnh chung, chƣa hết hơi nóng, thiện ác một đời đồng thời liền hiện ra; cái nghịch của chết, cái thuận của sống, hai tập khí giao xen lẫn nhau.

Thuần là tƣởng, thì liền bay lên, chắc sinh trên các cõi trời; nếu trong tâm bay lên, gồm có phúc đức, trí tuệ cùng với tịnh nguyện, thì tự nhiên tâm đƣợc khai ngộ, thấy tất cả tịnh độ thập phƣơng chƣ Phật, theo nguyện mà vãng sinh.

197

Tình ít, tƣởng nhiều, cất lên không xa, thì làm phi tiên, đại lực quỷ

vƣơng, phi hành dạ xoa, địa hành la sát, đi khắp bốn cõi trời, không bị

ngăn ngại.

Nếu có nguyện tốt, tâm tốt, hộ trì Phật Pháp, hoặc hộ trì cấm giới, theo ngƣời trì giới, hoặc hộ trì thần chú, theo ngƣời trì chú, hoặc hộ trì thiền định, giữ yên Pháp nhẫn, thì những hạng đó, chính mình đƣợc ở dƣới Pháp tọa Nhƣ Lai.

Tình và tƣởng cân nhau, không bay lên, không đọa xuống, thì sinh nơi nhân gian; tƣởng sáng suốt nên thông minh, tình u ám nên ngu độn.

Tình nhiều, tƣởng ít, đi vào các loại hoành sinh, nặng làm giống có lông, nhẹ làm giống có cánh.

Bảy phần tình, ba phần tƣởng, chìm xuống dƣới thủy luân, sinh nơi mé hỏa luân chịu khí phần của lửa hồng, thân làm ngạ quỷ, thƣờng bị đốt cháy, vì nƣớc có thể hại mình, nên trải trăm nghìn kiếp, không ăn không uống.

Chín phần tình, một phần tƣởng, xuống thấu qua hỏa luân, và giữa giao giới phong luân và hỏa luân, nhẹ thì sinh vào Hữu gián, nặng thì mình vào Vô gián, hai thứ địa ngục.

Thuần là tình, thì chìm sâu vào ngục A tỳ; nếu trong tâm chìm sâu đó, lại có hủy báng Đại thừa, phá cấm giới của Phật, lừa dối nói Pháp để

tham cầu tín thí, lạm nhận cung kính hoặc phạm ngũ nghịch, thập trọng thì lại còn sinh vào địa ngục A tỳ thập phƣơng.

Theo ác nghiệp gây ra, tuy tự chuốc lấy quả báo, nhƣng trong đồng phận chung, vẫn có chỗ sẵn.

198

MỤC IV - CHỈ RA MƢỜI TẬP NHÂN VÀ SÁU GIAO BÁO

ĐOẠN I

TÓM NÊU DANH MỤC

"A Nan, những điều nhƣ thế, đều do nghiệp báo các chúng sinh kia, tự

chiêu cảm lấy, nhƣ gây mƣời Tập nhân, thì chịu sáu Giao báo.

ĐOẠN II

KHAI THỊ MƢỜI TẬP NHÂN

"Thế nào là mƣời Tập nhân? A Nan, một là, tập quán dâm dục, giao tiếp cùng nhau, phát sinh cọ xát lẫn nhau; cọ xát mãi không thôi, nhƣ thế, nên trong ấy có ngọn lửa hồng lớn nổi lên; ví nhƣ, có ngƣời lấy hai bàn tay cọ xát lẫn nhau, thì cảm giác nóng hiện ra. Hai cái tập khí đốt nhau, nên có những việc giƣờng sắt, trụ đồng. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ

Lai thập phƣơng nhận xét việc dâm dục, đồng gọi là lửa dục; Bồ tát đối với dâm dục, tránh nhƣ hầm lửa.

Hai, là tập quán tham lam, so đo hơn thiệt, phát sinh hấp thụ lẫn nhau; hấp thụ ôm ấp mãi không thôi, nhƣ thế, nên chứa hơi lạnh bên trong thành giá cứng, làm cho nẻ nứt; ví nhƣ, có ngƣời hút hơi gió vào, thì có cảm xúc lạnh. Hai tập khí lấn nhau, nên có những sự tra tra, ba ba, la la, thanh liên, xích liên, bạch liên, hàn băng, vân vân... Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng nhận xét việc tham cầu quá nhiều, đồng gọi là nƣớc tham; Bồ tát đối với lòng tham, tránh nhƣ biển độc.

Ba, là tập quán ngã mạn, lấn lƣớt lẫn nhau, phát sinh ỷ thế với nhau.

Rong ruổi không thôi, nhƣ thế, nên có sự bôn ba, sôi nổi, chứa lại thành nƣớc; ví nhƣ, có ngƣời miệng lƣỡi tự chép, làm cho nƣớc bọt chảy ra.

Hai tập khí chọi nhau, nên có các việc sông huyết, sông tro, cát nóng, biển độc, bắt uống nƣớc đồng chảy vân vân... Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai mƣời phƣơng nhận xét lòng ngã mạn, đồng gọi là uống nƣớc si mê; Bồ tát đối với ngã mạn, tránh nhƣ vực thẳm lớn.

Bốn, là tập quán nóng giận, xung đột cùng nhau, phát sinh chống đối lẫn nhau; chống đối mãi không thôi, tâm nổi nóng, phát ra lửa, nấu cái khí thành kim thuộc, vì thế, nên có núi dao, đòn sắt, cây gƣơm, bánh xe 199

gƣơm, những búa, những vớt, những thƣơng, những cƣa; ví nhƣ, có ngƣời bị hàm oan, thì sát khí nổi lên. Hai tập khí đập nhau, nên có các sự

thiến, cắt, chém, chặt, dùi, đâm, đập, đánh. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ

Lai thập phƣơng nhận xét sự nóng giận, đồng gọi là dao gƣơm bén; Bồ

tát đối với lòng nóng giận, tránh nhƣ tránh chém giết.

Năm, là tập quán giả dối, dụ dỗ theo nhau, phát sinh lôi kéo lẫn nhau; dẫn dắt mãi không thôi, nhƣ thế, nên có giây, cây, thòng lọng, căng nọc; ví nhƣ, nƣớc thấm ruộng thì cỏ cây lớn lên. Hai tập khí kéo nhau, nên có các sự gông, cùm, xiềng, xích, roi, gậy, qua, bổng. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng nhận xét sự giả dối, đồng gọi là sàm tặc; Bồ

tát đối với sự gian dối, sợ nhƣ beo sói.

Sáu, là tập quán lừa gạt, lừa dối với nhau, phát sinh phỉnh gạt lẫn nhau; phỉnh gạt mãi không thôi, phát tâm gây điều gian dối; nhƣ thế, nên có bụi, đất, đại tiện, tiểu tiện, các đồ nhơ nhớp không sạch; nhƣ bụi theo gió, không thấy lẫn nhau. Hai tập khí dìm nhau, nên có những sự chìm đắm, nhảy, ném, bay, rơi, trôi lăn. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng nhận xét sự lừa gạt, đồng gọi là cƣớp giết; Bồ tát đối với sự lừa gạt, nhƣ giẫm rắn độc.

Bảy, là tập quán thù oán, hiềm khích lẫn nhau, phát sinh ôm ấp lòng giận, nhƣ thế, nên có quăng đá, ném gạch, hộp nhốt, xe cũi, bình đựng, đãy bọc, nhƣ ngƣời hiểm độc ôm ấp điều dữ. Hai tập khí nuốt nhau, nên có những sự ném, quăng, nắm, bắt, đánh, bắn, gieo, ôm. Vậy nên, tất cả

các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng nhận xét sự thù oán, gọi là quỷ Vi hại; Bồ

tát đối với sự thù oán, nhƣ uống ruợu độc.

Tám, là tập quán ác kiến, tranh cãi với nhau, nhƣ ngã kiến, kiến thủ, giới cấm thủ và các nghiệp tà ngộ, phát sinh chống trái lẫn nhau; nhƣ thế, nên có quan lại chứng thực, nắm giữ giấy tờ, đông nhƣ ngƣời đi đƣờng, qua lại gặp nhau. Hai tập khí giao nhau, nên có các sự khám hỏi, mƣu mẹo, khảo cứu, tra tấn, đòi hỏi, gạn xét, cứu tra cho rõ và những đồng tử thiện ác, tay cầm sổ sách, biện bạch cãi vã. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng nhận xét ác kiến, đồng gọi là kiến khanh; Bồ tát đối với những thiên chấp hƣ vọng, nhƣ đứng bên hố độc.

200

Chín, là tập quán vu vạ, làm hại cho nhau, phát sinh sự vu báng, nhƣ thế, nên có hợp sơn, hợp thạch, cối nghiền, cối xay; ví nhƣ, kẻ sàm tặc, áp bức vu oan ngƣời lƣơng thiện. Hai tập khí bài xích lẫn nhau, nên có các sự áp giải, đè đập, ép huyết, tuốt mình. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng, nhận xét sự vu vạ, đồng gọi là sàm hổ; Bồ tát đối với sự vu vạ, nhƣ bị sấm sét.

Mƣời, là tập quán kiện thƣa, cãi vã lẫn nhau, phát sinh sự che đậy; nhƣ

thế, nên có gƣơng soi, đuốc chiếu, nhƣ giữa ban ngày, không giấu bóng đƣợc. Hai tập khí phô bày lẫn nhau, nên có ác hữu, nghiệp kính, hỏa châu phơi bày nghiệp xƣa đối nghiệm các việc. Vậy nên, tất cả các Đức Nhƣ Lai thập phƣơng nhận xét sự che đậy, gọi là giặc ngầm; Bồ tát đối với sự che đậy, nhƣ đội núi cao, lội trong biển lớn.

ĐOẠN III

TÓM NÊU SÁU GIAO BÁO

"Thế nào là sáu Giao báo? A Nan, tất cả chúng sinh, sáu thức gây nghiệp, nên ác báo chuốc lấy, đều từ sáu căn mà ra."

ĐOẠN IV

KHAI THỊ SÁU GIAO BÁO

"Các ác báo từ sáu căn ra nhƣ thế nào?

Một, là giao báo về thấy, chiêu cảm ác quả. Khi nghiệp thấy ấy giao báo, thì lúc lâm chung, trƣớc hết thấy lửa hồng đầy khắp 10 phƣơng; thần thức ngƣời chết bay rơi theo khói vào ngục Vô gián, phát ra hai tƣớng: Một là thấy sáng, thì khắp thấy nhiều thứ vật dữ, sinh ra khiếp sợ vô cùng; hai là thấy tối, lặng vậy không thấy gì sinh ra hoảng hốt vô hạn.

Lửa thấy nhƣ thế, đốt cái nghe, thì có thể làm vạc dầu sôi, làm nƣớc đồng chảy; đốt hơi thở, thì có thể làm khói đen, lửa đỏ; đốt cái nếm, thì có thể làm viên tròn nung đỏ, làm cơm sắt; đốt cảm xúc, thì có thể làm tro nóng, lò than; đốt tâm ý, thì có thể sinh ra sao lửa rƣới khắp, làm rung động cả cõi hƣ không.

201

Hai, là giao báo về nghe, chiêu cảm ác quả. Khi nghiệp nghe ấy giao báo, thì lúc lâm chung, trƣớc hết, thấy sóng cuộn chìm ngập trời đất; thần thức ngƣời chết, sa xuống theo dòng vào ngục Vô gián, phát ra hai tƣớng: Một là nghe tỏ, nghe các thứ ồn ào, tinh thần rối loạn; hai là điếc hẳn, lặng lẽ, không nghe gì, thức thần chìm lịm. Sóng nghe nhƣ thế, rót vào cái nghe, thì có thể làm trách, làm hỏi; rót vào cái thấy, thì có thể

làm sấm, làm thét, làm hơi độc dữ; rót vào hơi thở, thì có thể làm mƣa, làm mù, rƣới các sâu độc đầy khắp thân thể; rót vào các vị, thì có thể

làm mủ, làm huyết, các thứ nhơ nhớp; rót vào cảm xúc, thì có thể làm con súc, làm con quỷ, làm phân, làm nƣớc tiểu; rót vào ý nghĩ, thì có thể

làm chớp, làm mƣa đá, đập nát tâm thức.

Ba, là giao báo về ngửi, chiêu cảm ác quả. Khi nghiệp ngửi ấy giao báo, thì lúc lâm chung, trƣớc hết, thấy hơi độc đầy rẫy xa gần; thần thức ngƣời chết, từ dƣới đất trồi lên, vào ngục Vô gián, phát hiện ra hai tƣớng: Một là ngửi thông, bị các hơi dữ xông tột bực, làm cho tâm rối loạn; hai là ngạt mũi, hơi thở ngạt không thông, nằm chết giấc dƣới đất.

Hơi ngửi nhƣ thế, xông vào hơi thở, thì có thể làm thông, làm ngạt; xông vào cái thấy, thì có thể làm lửa, làm đuốc; xông vào cái nghe, thì có thể

làm chìm ngập, làm chết đuối, làm nƣớc lớn, làm nƣớc sôi; xông vào cái vị, thì có thể làm đói, làm ngấy; xông vào cái cảm xúc, thì có thể làm xấu, làm nát, làm núi thịt lớn có trăm ngàn con mắt, hút ăn không cùng; xông vào ý nghĩ, thì có thể làm tro, làm chƣớng khí, làm gạch đá bay lên đánh nát thân thể.

Bốn, là giao báo về vị, chiêu cảm ác quả. Khi nghiệp vị ấy giao báo, thì lúc lâm chung, trƣớc hết, thấy lƣới sắt nung đỏ che khắp thế giới; thần thức ngƣời chết từ dƣới tung lên, mắc lƣới treo ngƣợc đầu xuống, vào ngục Vô gián, phát ra hai tƣớng: Một là nuốt vào, thì kết thành giá lạnh, làm nứt nẻ thân thể; hai là mửa ra, thì bay lên thành lửa hồng, đốt rụi xƣơng tủy. Vị báo nhƣ thế, qua cái nếm, thì có thể làm nhận, làm chịu; qua cái thấy, thì có thể làm các thứ kim thạch đốt cháy; qua cái nghe, thì có thể làm binh khí sắc bén; qua hơi thở, thì có thể làm lồng sắt lớn che khắp cõi nƣớc; qua cảm xúc, thì có thể làm cung, làm tên, làm mỏ, làm bắn; qua ý nghĩ, thì có thể làm sắt nóng bay, từ trên không rƣới xuống.

Năm, là giao báo về xúc, chiêu cảm ác quả. Khi nghiệp xúc ấy giao báo, thì lúc lâm chung, trƣớc hết, thấy núi lớn bốn mặt hợp lại, không còn 202

đƣờng ra; thần thức ngƣời chết thấy thành sắt lớn, rắn lửa, chó lửa, hùm sói, sƣ tử, ngục tốt đầu trâu, la sát đầu ngựa, tay cầm thƣơng, xóc, lùa vào cửa thành, hƣớng về ngục Vô gián, phát ra hai tƣớng; Một là hợp xúc, thì núi kẹp ép mình, xƣơng thịt nát ra máu; hai là ly xúc, thì dao gƣơm chạm vào mình, tim gan cắt xẻ. Xúc báo nhƣ vậy, qua cái xúc, thì có thể làm đạo, làm quán, làm sảnh, làm án; qua cái thấy, thì có thể làm đốt, làm nung; qua cái nghe, thì có thể làm đập, làm đánh, làm đâm, làm bắn; qua hơi thở, thì có thể làm trùm, làm đẫy, làm tra, làm trói; qua cái nếm, thì có thể làm cày, làm kiềm, làm chém, làm chặt; qua ý nghĩ, thì có thể làm rơi, làm bay làm nấu, làm nƣớng.

Sáu, là giao báo về ý nghĩ, chiêu cảm ác quả. Khi nghiệp ý ấy giao báo, thì lúc lâm chung, trƣớc hết thấy gió dữ thổi nát cõi nƣớc, thần thức ngƣời chết bị thổi lên trên không xoay rơi theo gió, sa vào ngục Vô gián, phát ra hai tƣớng: Một là không biết, tột mê, thì hoang mang, ruổi chạy không thôi; hai là không mê, hay biết, thì khổ, bị đốt cháy không cùng, đau buốt không chịu nổi. Ý báo nhƣ thế, kết vào ý nghĩ, thì có thể làm phƣơng, làm sở; kết vào cái thấy, có thể làm gƣơng soi, làm chứng cứ; kết vào cái nghe, thì có thể làm đại hợp thạch, làm giá, làm sƣơng, làm đất, làm mù; kết vào hơi thở, thì có thể làm xe lửa lớn, làm thuyền lửa, cũi lửa; kết vào cái nếm, thì có thể làm kêu la to, làm ăn năn, làm khóc lóc; kết vào cái cảm xúc, thì có thể làm lớn, làm nhỏ, làm cho một ngày muôn lần sống, muôn lần chết, làm nghiêng, làm ngửa.

ĐOẠN V

KẾT LUẬN NÓI VỀ TẬP NHÂN, GIAO BÁO KHI TOÀN,

KHI KHUYẾT VÀ ĐÁP LẠI LÀ GÂY NGHIỆP RIÊNG

MÀ CÓ ĐỒNG PHẬN CHUNG

"A Nan, thế gọi là 10 nhân và 6 quả của địa ngục, nhân quả ấy đều do mê vọng của chúng sinh tạo ra.

Nếu các chúng sinh, sáu căn đồng tạo nghiệp dữ, thì vào ngục A tỳ, chịu khổ vô cùng trong vô lƣợng kiếp; nếu từng mỗi căn tạo ra và nghiệp dữ

đã làm gồm cả cảnh và căn thì ngƣời ấy vào 8 ngục Vô gián. Nếu cả

thân, khẩu, ý làm việc sát, đạo, dâm, thì ngƣời ấy vào Thập bát địa ngục; không đủ cả ba nghiệp thân, khẩu, ý, làm việc sát, đạo, dâm, thì ngƣời ấy vào Thập bát địa ngục; không đủ cả ba nghiệp thân, khẩu, ý, hoặc 203

trong ấy chỉ làm một việc sát, hoặc một việc đạo, thì ngƣời ấy vào trong Tam thập lục địa ngục; chỉ có một căn, riêng làm một việc, thì ngƣời ấy vào Nhất bách bát địa ngục.

Do những chúng sinh ấy riêng gây ra nghiệp, nên vào chỗ đồng phận trong giới ấy; đó đều do vọng tƣởng phát sinh ra, không phải bản lai tự

có.

ĐOẠN VI

KHAI THỊ CÁC DƢ BÁO

"Lại nữa, A Nan, các chúng sinh đó, nếu không phải gây tội chê phá luật nghi, phạm Bồ tát giới, hủy báng Niết bàn của Phật, mà chỉ phạm những nghiệp phức tạp khác nhau, thì sau khi bị đốt cháy nhiều kiếp, đền tội hết rồi, thì chịu những hình quỷ.

Nếu nơi bản nhân, do tham vật mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp vật thành hình gọi là Quái quỷ; do tham sắc mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp gió thành hình, gọi là Bạt quỷ; do tham dối trá mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp giống súc thành hình, gọi là Mỵ quỷ; do tham nóng giận mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp con sâu thành hình, gọi là Cổ độc quỷ; do tham thù oán mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp vận suy kẻ thù mà thành hình, gọi là Lệ quỷ; do tham ngã mạn mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp khí thành hình, gọi là Ngạ quỷ; do tham lừa gạt mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp u ẩn thành hình, gọi là Áp quỷ; do tham ác kiến mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp tinh hoa thành hình, gọi là Vọng lƣợng quỷ; do tham vu vạ mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp linh hiển thành hình, gọi là Dịch sử quỷ; do tham bè phái che giấu mà làm ra tội, thì ngƣời ấy đền tội hết rồi, gặp con ngƣời thành hình, gọi là Truyền tống quỷ.

A Nan, những ngƣời đó đều vì thuần tình phải đọa lạc, khi lửa nghiệp đốt sạch rồi, thì lên làm quỷ; nhƣ thế đều do cái nghiệp vọng tƣởng tự

mình chuốc lấy; nếu ngộ đƣợc tính Bồ đề, thì nơi tính Diệu viên minh, vốn không có gì.

204

Lại nữa, A Nan, khi nghiệp quỷ đã hết, tình và tƣởng cả hai đều thành không, thì mới ở nơi thế gian, cùng với ngƣời mắc nợ cũ, oán đối gặp nhau; thân làm súc sinh để trả nợ cũ.

Quái quỷ theo vật, vật tiêu báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm loài chim kiêu. Bạt quỷ theo gió, gió tiêu báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm tất cả những loài cữu trƣng kỳ dị. Mỵ quỷ theo súc, súc chết báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm loài hồ. Cổ quỷ theo sâu, sâu diệt báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm loài có độc. Lệ quỷ theo vận suy, suy tột báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm loài giun. Ngạ

quỷ theo khí, khí tiêu báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm loài cung cấp thịt ăn. Áp quỷ theo u ẩn, u ẩn tiêu báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm loài cung cấp đồ mặc. Vọng lƣợng quỷ theo tinh hoa, tinh hoa tiêu báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm các loài chim mùa. Dịch sử quỷ theo sự linh hiển, linh hiển diệt báo hết, sinh nơi thế

gian, phần nhiều làm tất cả các loài hƣu trƣng. Truyền tống quỷ theo ngƣời, ngƣời chết báo hết, sinh nơi thế gian, phần nhiều làm các loài quấn quít bên ngƣời.

A Nan, bọn ấy đều do lửa nghiệp đốt xong, sinh ra loài súc, trả hết nợ

cũ; nhƣ thế, đều do những nghiệp hƣ vọng của tự mình chuốc lấy; nếu ngộ đƣợc tính Bồ đề, thì các vọng duyên đó vốn không có gì.

Nhƣ lời ông nói, bọn Bảo liên hƣơng, Lƣu ly vƣơng, Thiện tinh tỷ khƣu đều vốn tự mình gây ra nghiệp dữ; nghiệp ấy không phải từ trên trời sa xuống, từ dƣới đất phát ra và cũng không phải do ngƣời khác đƣa tới, mà chính do vọng tƣởng của tự mình gây ra, rồi tự mình phải chịu quả

báo; nơi tâm Bồ đề, đó chỉ là sự kết đông của vọng tƣởng giả dối.

Lại nữa, A Nan, các súc sinh ấy đền trả nợ trƣớc, nếu trong lúc trả nợ, trả quá nợ cũ, thì những chúng sinh ấy, trở lại làm ngƣời, đòi lại chỗ

thừa. Nếu bên kia có sức, lại có cả phúc đức, thì ở trong loài ngƣời, không rời bỏ thân ngƣời, mà hoàn lại chỗ thừa đó; còn nếu không phúc đức, thì phải làm súc sinh đền lại chỗ thừa.

205

A Nan, nên biết, nếu dùng tiền của hoặc sức ngƣời ta, thì đền đủ là xong; còn nhƣ trong ấy, có giết thân mạng, hoặc ăn thịt kẻ khác, nhƣ thế, thì đi đến ăn nhau, giết nhau, trải qua nhiều kiếp, số nhƣ vi trần, cũng nhƣ

bánh xe xoay vần, thay đổi bên cao, bên thấp, không có dừng nghĩ; trừ

khi đƣợc phép Xa ma tha, hoặc gặp Phật ra đời, thì không thể dừng đƣợc.

Nay ông nên biết loài chim kiêu kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng ngoan cố. Giống cữu trƣng kia, trả nợ

đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng quái dị.

Những loài hồ kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng ngu dại. Những loài có độc kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng nham hiểm. Những loài giun kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng hèn nhát. Những loài cung cấp thịt ăn kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng nhu nhƣợc. Những loài cung cấp đồ

mặc kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng lao lụy. Những loài chim mùa kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng văn hoa. Những loài hƣu trƣng kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng thông minh. Những loài quấn quít theo ngƣời kia, trả nợ đủ, trở lại hình ngƣời, sinh trong nhân đạo, tham hợp hạng thông đạt.

A Nan, bọn ấy trả hết nợ cũ, trở lại hình ngƣời, đều do từ vô thủy đến nay, điên đảo gây nghiệp, vay trả thừa thiếu, sinh nhau, giết nhau; nếu không gặp Nhƣ Lai, không nghe Chính Pháp, thì ở trong trần lao, máy móc xoay vần mãi mãi; bọn ấy gọi là thật đáng thƣơng xót.

206

MỤC V - TU NHÂN RIÊNG BIỆT, THÀNH QUẢ HƢ VỌNG

ĐOẠN I

NÊU CHUNG

"A Nan, lại có chúng sinh từ loài ngƣời, không nƣơng theo Chính giác tu phép Tam ma đề, lại riêng tu theo vọng niệm, để tâm củng cố hình hài, vào trong rừng núi, những chỗ ngƣời ta không đến đƣợc, thành mƣời thứ

Tiên.

ĐOẠN II

RIÊNG THÀNH MƢỜI THỨ TIÊN

"A Nan, các chúng sinh kia, kiên cố dùng đồ bổ mà không dừng nghỉ, khi đạo ăn đƣợc thành tựu, thì gọi là Địa hành tiên.

Kiên cố dùng cỏ cây mà không dừng nghỉ, khi đạo thuốc đƣợc thành tựu, thì gọi là Phi hành tiên.

Kiên cố dùng kim thạch mà không dừng nghỉ, khi đạo hóa chất đƣợc thành tựu, thì gọi là Du hành tiên.

Kiên cố làm những động tác mà không dừng nghỉ, khi khí tinh đƣợc thành tựu, thì gọi là Không hành tiên.

Kiên cố luyện nƣớc bọt mà không dừng nghỉ, khi nhuận đức đƣợc thành tựu, thì gọi là Thiên hành tiên.

Kiên cố hấp thụ tinh hoa mà không dừng nghỉ, khi hấp thụ đƣợc thành tựu, thì gọi là Thông hành tiên.

Kiên cố làm thuật phù chú mà không ngừng nghỉ, khi thuật Pháp đƣợc thành tựu, thì gọi là Đạo hành tiên.

Kiên cố chuyên chú tâm niệm mà không dừng nghỉ, khi chuyên niệm đƣợc thành tựu, thì gọi là Chiếu hành tiên.

Kiên cố về thủy hỏa giao cấu mà không dừng nghỉ, khi cảm ứng đƣợc thành tựu, thì gọi là Tinh hành tiên.

Kiên cố tập luyện biến hóa mà không dừng nghỉ, khi giác ngộ đƣợc thành tựu, thì gọi là Tuyệt hành tiên.

207

ĐOẠN III - TỔNG KẾT VỀ ĐẠO TIÊN

"A Nan, bọn ấy đều ở trong loài ngƣời mà luyện tâm, tuy không tu Chính giác, nhƣng riêng đƣợc lẽ sống, thọ ngàn vạn tuổi, nghỉ ở trong núi sâu hoặc trên đảo giữa bể cả, cách tuyệt chỗ ngƣời ở; đó cũng là vọng tƣởng luân hồi lƣu chuyển. Nếu không tu phép Tam muội, thì khi quả báo hết rồi, trở lại tản vào trong lục đạo.

MỤC VI - CÁC CÕI TRỜI SAI KHÁC

ĐOẠN I - DỤC GIỚI

"A Nan, các ngƣời thế gian, không cầu đạo thƣờng trụ, chƣa có thể rời bỏ đƣợc sự ân ái với vợ mình, nhƣng tâm không buông lung trong việc tà dâm, do tâm đứng lặng sinh ra sáng suốt, sau khi mệnh chung ở gần với mặt trời, mặt trăng; một loài nhƣ thế, gọi là Tứ Thiên Vƣơng Thiên.

Đối với vợ mình, dâm ái ít ỏi, trong lúc tịnh cƣ, không đƣợc toàn vị, thì sau khi mệnh chung, vƣợt ánh sáng mặt trời, mặt trăng, ở trên chóp nhân gian; một loài nhƣ thế, gọi là Đao lợi thiên.

Gặp cảnh dục tạm theo, bỏ đi không nhớ nghĩ, ở trong nhân gian, động ít, tĩnh nhiều, thì sau khi mệnh chung, sáng rỡ ở yên trong cõi hƣ không, ánh sáng mặt trời, mặt trăng không soi đến đƣợc; và những ngƣời ấy tự

mình có ánh sáng; một loài nhƣ thế, gọi là Tu diệm ma thiên.

Lúc nào cũng tĩnh, nhƣng khi có cảm xúc đến bên mình, chƣa chống đối đƣợc, thì sau khi mệnh chung, lên trên chỗ tinh vi, không tiếp với những cảnh nhân thiên cõi dƣới, cho đến gặp hoại kiếp, tam tai cũng không đến nơi; một loài nhƣ thế, gọi là Đâu suất đà thiên.

Chính mình không có tâm dâm dục, chỉ đáp ứng với ngƣời khác mà làm, trong lúc phô bày, vô vị nhƣ ăn sáp, thì sau khi mệnh chung, vƣợt lên sinh vào cảnh biến hóa; một loài nhƣ thế, gọi là Lạc biến hóa thiên.

Không có tâm thế gian, chỉ đồng với thế gian mà làm việc ngũ dục; trong lúc làm việc ấy, rõ ràng là siêu thoát, thì sau khi mệnh chung, vƣợt trên tất cả những cảnh biến hóa và không biến hóa; một loài nhƣ thế, gọi là Tha hóa tự tại thiên.

A Nan, sáu cõi trời nhƣ thế, hình thức tuy khỏi động, nhƣng tâm tính còn dính dấp; từ các cõi ấy trở xuống, gọi là Dục giới.

208

QUYỂN CHÍN

ĐOẠN II - SẮC GIỚI

"A Nan, tất cả những ngƣời tu tâm trong thế gian, không nhờ Thiền na, thì không có trí tuệ.

Ngƣời nào giữ đƣợc cái thân không làm việc dâm dục, trong lúc đi, lúc ngồi, đều không nghĩ nhớ, lòng ái nhiễm không sinh, không còn ở trong Dục giới, thì bản thân liền đƣợc làm phạm lữ; một loài nhƣ thế, gọi là Phạm chúng thiên.

Tập quán ngũ dục đã trừ rồi, tâm ly dục hiện ra, vui vẻ thuận theo các luật nghi, thì ngƣời đó liền có thể thực hành những Phạm đức; một loài nhƣ thế, gọi là Phạm phụ thiên.

Thân tâm hoàn toàn thanh tịnh, uy nghi không thiếu, cấm giới trong sạch, lại có thêm trí sáng, thì ngƣời đó liền đƣợc thống lĩnh Phạm chúng, làm Đại Phạm vƣơng; một loài nhƣ thế, gọi là Đại Phạm thiên.

A Nan, ba loài tốt đó, tất cả khổ não không bức bách đƣợc; tuy không phải chân chính tu phép Tam ma đề của đạo Phật, nhƣng trong tâm thanh tịnh, những lầm lạc của Dục giới không lay động đƣợc, nên gọi là Sơ thiền.

A Nan, thứ nữa, các hàng Phạm thiên khi thống lĩnh Phạm chúng, lại tu tập Phạm hạnh đƣợc viên mãn, làm cho tâm đứng lặng không lay động, và do sự đứng lặng ấy, sinh ra sáng suốt; một loài nhƣ thế, gọi là Thiểu quang thiên.

Hào quang sáng suốt thêm nhiều, chói sáng không cùng, ánh vào thập phƣơng thế giới đều thành trong sáng nhƣ ngọc lƣu ly; một loài nhƣ thế, gọi là Vô lƣợng quang thiên.

Nắm giữ hào quang viên mãn, tạo thành giáo thể, phát ra sự giáo hóa thanh tịnh, ứng dụng không cùng; một loài nhƣ thế, gọi là Quang âm thiên.

A Nan, ba loài tốt ấy, tất cả lo buồn không bức bách đƣợc; tuy không phải chân chính tu hành phép Tam ma đề của đạo Phật, nhƣng trong tâm thanh tịnh, những lầm lạc thô động đã dẹp xuống, nên gọi là Nhị thiền.

209

A Nan, những loài trời nhƣ thế, khi dùng hào quang viên mãn làm việc giáo hóa, do sự giáo hóa càng rõ lẽ nhiệm mầu (có bản dịch ghi là khi ánh sáng hào quang viên mãn thì thành âm thanh), phát ra hạnh tinh tiến, thông với cái vui yên lặng; một loài nhƣ thế, gọi là Thiểu tịnh thiên.

Cảnh thanh tịnh hiện tiền, dẫn phát không có bờ bến, thân tâm đƣợc khinh an, thành cái vui yên lặng; một loài nhƣ thế, gọi là Vô lƣợng tịnh thiên.

Thế giới và thân tâm, tất cả hoàn toàn thanh tịnh, đức thanh tịnh đƣợc thành tựu, cảnh giới thù thắng hiện tiền, dồn về vui yên lặng; một loài nhƣ thế, gọi là Biến tịnh thiên.

A Nan, ba loài tốt đó, đầy đủ công hạnh đại tùy thuận, thân tâm yên lặng, đƣợc cái vui vô lƣợng; tuy không phải chân chính đƣợc phép Tam ma đề của đạo Phật, nhƣng trong tâm yên ổn, hoan hỷ đƣợc đầy đủ, nên gọi là Tam thiền.

A Nan, lại nữa, những loài trời đó, thân tâm không bị bức bách, nguyên nhân của khổ đã hết, lại xét cái vui không phải thƣờng trụ, lâu rồi cũng phải tiêu tan, nên cả hai tâm khổ và vui, đồng thời đều xả bỏ; những tƣớng thô nặng đã diệt, thì phƣớc thanh tịnh sinh ra; một loài nhƣ thế, gọi là Phƣớc sinh thiên.

Tâm xả bỏ đƣợc viên mãn, sự nhận hiểu cao xa càng thanh tịnh; trong cái phƣớc không gì trở ngại đó, đƣợc sự tùy thuận nhiệm mầu cùng tột vị lai; một loài nhƣ vậy, gọi là Phƣớc ái thiên.

A Nan, từ cõi trời đó, có hai đƣờng rẽ: Nếu dùng cái tâm sáng suốt thanh tịnh vô lƣợng trƣớc kia, mà tu chứng an trụ nơi phƣớc đức viên mãn sáng suốt, thì một loài nhƣ thế, gọi là Quảng quả thiên.

Nếu nơi cái tâm trƣớc kia nhàm chán cả cái khổ và cái vui, lại nghiền ngẫm cái tâm xả bỏ, tiếp tục không ngừng, đi đến cùng tột sự xả bỏ, thân tâm đều diệt hết, ý nghĩ bặt mất, trải qua năm trăm kiếp; song, ngƣời ấy đã lấy cái sinh diệt làm nhân, thì không thể phát minh tính không sinh diệt, nên nửa kiếp đầu thì diệt, nửa kiếp sau lại sinh; một loài nhƣ thế, gọi là Vô tƣởng thiên.

210

A Nan, bốn loài tốt ấy, tất cả những cảnh khổ vui trong thế gian không lay động đƣợc; tuy không phải là chỗ bất động chân thật của đạo vô vi; song, nơi cái tâm hữu sở đắc, công dụng đã thuần thục, nên gọi là Tứ

thiền.

A Nan, trong đó, lại có năm bậc Bất hoàn thiên, các vị này đã diệt hết tập khí chín phẩm tƣ hoặc trong cõi dƣới rồi, khổ vui không còn, bên dƣới không có chỗ ở, nên an lập chỗ ở nơi chúng đồng phận của tâm xả

bỏ.

A Nan, khổ vui cả hai đều diệt, không còn tâm niệm ƣa ghét; một loài nhƣ thế, gọi là Vô phiền thiên.

Tự tại buông xả, không còn năng xả, sở xả; một loài nhƣ thế, gọi là Vô nhiệt thiên.

Khéo thấy thế giới mƣời phƣơng thảy đều đứng lặng, không còn tất cả

những cấu nhiễm trầm trọng của trần cảnh; một loài nhƣ thế, gọi là Thiện kiến thiên.

Tri kiến thanh tịnh hiện tiền, sử dụng đƣợc không ngăn ngại; một loài nhƣ thế, gọi là Thiện hiện thiên.

Quán sát rốt ráo các cực vi, cùng tột tính của sắc Pháp, vào tính không bờ bến; một loài nhƣ thế, gọi là Sắc cứu cánh thiên.

A Nan, những bậc Bất hoàn thiên đó, chỉ riêng bốn vị thiên vƣơng Tứ

thiền đƣợc có kính nghe, nhƣng không thể thấy biết; cũng nhƣ hiện nay, có các thánh đạo tràng nơi rừng sâu đồng rộng thế gian, đều là những nơi trụ trì của các vị A la hán, nhƣng những ngƣời thô thiển thế gian không thể thấy đƣợc.

A Nan, mƣời tám loài trời đó, tâm thƣờng ở trong định, không dính dáng với trần cảnh, song chƣa hết cái lụy của hình hài; từ đó trở về, gọi là Sắc giới.

211

ĐOẠN III - VÔ SẮC GIỚI

"Lại nữa, A Nan, từ chỗ cao nhất của Sắc giới, lại có hai đƣờng rẽ. Nếu nơi tâm xả bỏ, phát minh đƣợc trí tuệ, trí tuệ sáng suốt viên thông, thì ra khỏi cõi trần, thành vị A la hán, vào Bồ tát thừa; một loài nhƣ thế, gọi là Hồi tâm Đại A la hán.

Nếu nơi tâm xả bỏ, khi thành tựu đƣợc sự xả bỏ rồi, lại cảm thấy cái thân làm ngăn ngại và tiêu cái ngăn ngại ấy vào hƣ không, thì một loài nhƣ thế, gọi là Không vô biên xứ.

Các chất ngại đã tiêu trừ rồi, nhƣng không diệt đƣợc cái vô ngại, trong đó chỉ còn thức A lại gia và còn nguyên vẹn phần nửa vi tế của thứ Mạt na; một loài nhƣ thế, gọi là Thức vô biên xứ.

Sắc và không đã hết, cái tâm biết là hết ấy cũng diệt trừ, mƣời phƣơng vắng lặng, không còn gì nữa; một loài nhƣ thế, gọi là Vô sở hữu xứ.

Thức tính vốn không lay động, lại dùng cái diệt mà diệt đến cùng; trong chỗ không thể hết, phát minh nhận cho là hết, nên hình nhƣ còn, mà không phải còn, hình nhƣ hết, mà không phải hết; một loài nhƣ thế, gọi là Phi tƣởng phi phi tƣởng xứ.

Hạng nầy xét cùng cái không, nhƣng không tột lý không; nếu từ Thánh đạo cõi trời Bất Hoàn mà xét cùng, thì một loài nhƣ thế, gọi là Bất hồi tâm độn A la hán.

Nếu từ cõi trời vô tƣởng và ngoại đạo mà xét cùng cái không, không biết trở về, mê lầm không nghe Chính Pháp, thì sẽ vào trong luân hồi.

A Nan, trên các cõi trời đó, mỗi mỗi đều là những phàm phu hƣởng sự

báo đáp của nghiệp quả và khi sự báo đáp ấy hết rồi, thì trở vào trong luân hồi.

Thiên vƣơng các cõi kia, thƣờng là Bồ tát, dùng Tam ma đề mà lần lƣợt tiến lên, hồi hƣớng về đƣờng tu hành đạo Phật.

212

A Nan, những cõi trời tứ không đó, thân tâm diệt hết, định tính hiện tiền, không có sắc Pháp của nghiệp quả; từ đó đến cuối cùng, gọi là Vô sắc giới.

Hạng đó, đều do không rõ Diệu giác minh tâm, chứa nhóm cái vọng, mà giả dối phát sinh ra ba cõi, giả dối theo bảy loài trong đó, mà chìm đắm và cá thể thụ sinh cũng theo từng loài.

ĐOẠN IV

RIÊNG NÓI THÊM VỀ BỐN GIỐNG A TU LA

"Lại nữa, A Nan, trong ba cõi ấy, còn có bốn giống A tu la.

Nếu từ loài quỷ, do sức bảo hộ Chính Pháp, đƣợc thần thông vào hƣ

không, thì giống A tu la này, từ trứng sinh ra, thuộc về loài quỷ.

Nếu từ cõi trời, đức kém phải sa đọa, chỗ ở gần với mặt trời, mặt trăng, thì giống A tu la đó, từ thai sinh ra, thuộc về loài ngƣời.

Có Vua A tu la, nắm giữ thế giới, sức mạnh đến chỗ không phải sợ ai, có thể tranh quyền với Phạm vƣơng, Đế thích và Tứ thiên vƣơng; giống A tu la này, nhân biến hóa mà có, thuộc về loài trời.

A Nan, riêng có một số A tu la thấp kém, sinh trong lòng biển lớn, lặn trong thủy huyệt, ban ngày đi chơi trên hƣ không, tối về ngủ dƣới nƣớc; giống A tu la này, nhân thấp khí sinh ra, thuộc về loài súc sinh.

213

MỤC VII - KHAI THỊ CHỖ HƢ VỌNG CỦA BẢY LOÀI ĐỂ KHUYẾN KHÍCH TU HÀNH CHÍNH PHÁP

ĐOẠN I - KHAI THỊ CHỖ HƢ VỌNG

"A Nan, xét rõ bảy loài địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, ngƣời và thần tiên, trời và A tu la nhƣ thế, đều là những tƣớng hữu vi tối tăm, giả dối tƣởng tƣợng thọ sinh, giả dối tƣởng tƣợng theo nghiệp; đối với tâm tính Diệu viên minh, bản lai không năng tác, sở tác, thì đều nhƣ hoa đốm giữa hƣ

không, vốn không dính dáng; chỉ một cái hƣ vọng, chứ không có cội gốc manh mối gì.

ĐOẠN II - KHAI THỊ VỀ NGHIỆP NHÂN

"A Nan, những chúng sinh đó, không nhận đƣợc tâm tính bản lai, chịu cái luân hồi nhƣ thế trong vô lƣợng kiếp, mà không chứng đƣợc chân tính thanh tịnh, đó đều do chúng thuận theo những sát, đạo, dâm, hoặc ngƣợc lại ba cái đó, thì lại sinh ra không sát, không đạo, không dâm; có, thì gọi là loài quỷ, không, thì gọi là loài trời; có và không thay nhau, phát khởi ra tính luân hồi.

ĐOẠN III - CHỈ TỎ SỰ TU HÀNH CHÂN CHÍNH

"Nếu khéo tu tập phát huy phép Tam ma đề, thì trong bản tính thƣờng diệu, thƣờng tịch, cả hai cái có, cái không đều không và cái không có, không không cũng diệt, còn không có gì là bất sát, bất đạo, bất dâm, làm sao lại còn thuận theo đƣợc những việc sát, đạo, dâm.

ĐOẠN IV - TỔNG KẾT VỀ QUẢ BÁO ĐỒNG PHẬN

"A Nan, không đoạn đƣợc ba nghiệp, thì mỗi mỗi chúng sinh đều có phần riêng, nhân những cái riêng ấy, mà quả báo đồng phận chung của các cái riêng, không phải là không chỗ nhất định; đó là do vọng kiến của tự mình phát sinh ra; hƣ vọng phát sinh vốn không có nhân, không thể

tìm xét nguồn gốc đƣợc.

214

ĐOẠN V - KHUYÊN ĐOẠN TRỪ

"Ông khuyên ngƣời tu hành, muốn đƣợc đạo Bồ đề, cốt yếu phải trừ tam hoặc; tam hoặc không hết, thì dầu đƣợc thần thông, cũng đều là những công dụng hữu vi của thế gian; tập khí mê lầm đã không diệt, thì lạc vào đƣờng ma; tuy muốn trừ cái vọng, nhƣng lại càng thêm giả dối; Nhƣ Lai bảo là rất đáng thƣơng xót. Nhƣ thế, đều do vọng kiến tự mình tạo ra, không phải là lỗi của tính Bồ đề.

Nói nhƣ thế ấy, tức là lời nói chân chính; nếu nói khác thế, tức là lời nói của Ma vƣơng".

MỤC VIII - PHÂN BIỆT CÁC ẤM MA

ĐOẠN I - NGUYÊN DO KHỞI RA CÁC MA SỰ

Khi bấy giờ, Đức Nhƣ Lai gần chấm dứt thời thuyết Pháp, ở nơi sƣ tử

tọa, vin ghế thất bảo, xoay về Tử Kim Sơn, trở lại dựa nơi ghế, bảo khắp đại chúng và ông A Nan rằng:

"Bọn ông là hàng Duyên giác, Thanh văn hữu học, ngày nay, đã hồi tâm hƣớng về Vô Thƣợng Diệu Giác đạo Đại Bồ đề, và tôi cũng đã chỉ dạy phép tu chân chính; nhƣng các ông còn chƣa biết những ma sự nhỏ

nhiệm trong lúc tu chỉ, tu quán. Nếu cảnh ma hiện ra, ông không biết đƣợc, thì sẽ tu tâm không đúng và mắc vào tà kiến; hoặc bị ma ngũ ấm của ông, hoặc bị thiên ma, hoặc mắc quỷ thần, hoặc gặp lợi mỵ, mà trong tâm không rõ, nhận giặc làm con.

Lại nữa, có khi đƣợc một ít đã cho là đủ, nhƣ Vô văn tỷ khƣu đƣợc Đệ

tứ thiền, nói ma là chứng bậc thánh; đến khi quả báo chƣ thiên hết rồi, suy tƣớng hiện ra, thì phỉ báng quả A la hán còn phải thọ sinh, nên đọa vào ngục A tỳ. Các ông hãy nghe cho kỹ, nay tôi vì ông mà phân biệt chín chắn".

Ông A Nan đứng dậy, với các hàng hữu học trong Hội, vui mừng đỉnh lễ, kính nghe Phật từ bi dạy bảo.

Phật bảo ông A Nan và cả đại chúng: "Các ông nên biết, mƣời hai loài chúng sinh trong thế giới hữu lậu, tâm thể giác viên bản giác diệu minh, cùng thập phƣơng chƣ Phật, không hai không khác. Do vọng tƣởng, các ông mê chân lý thành ra lỗi lầm. Si ái phát sinh, sinh mê cùng khắp, nên có hƣ không; hóa mãi cái mê không thôi, nên có thế giới sinh ra; các cõi 215

nƣớc số nhƣ vi trần ở mƣời phƣơng, trừ cõi vô lậu, đều do vọng tƣởng mê lầm kiến lập.

Nên biết, hƣ không sinh trong tâm ông, cũng nhƣ chút mây điểm trên vùng trời, huống nữa là các thế giới ở trong hƣ không. Một ngƣời các ông phát minh chân lý, trở về bản tính, thì hƣ không thập phƣơng đó thảy đều tiêu mất, làm sao các cõi nƣớc hiện có trong hƣ không ấy, lại không rung động. Các ông tu thiền định, trau dồi phép Tam ma đề, tâm đƣợc thông suốt, ám hợp với các vị Bồ tát và các vị vô lậu Đại a la hán mƣời phƣơng, thật sự vắng lặng, thì tất cả Ma vƣơng, quỷ thần và loài trời, phàm phu, đều thấy cung điện mình không cớ gì đổ vỡ, đất liền rung động, các loài thủy lục bay nhảy, thảy đều kinh sợ. Phàm phu tối tăm, không rõ nên nghĩ lầm; còn bọn kia đều đƣợc năm thứ thần thông, trừ lậu tận thông, đƣơng luyến tiếc cảnh trần lao, làm sao lại để cho ông phá hoại chỗ ở? Vậy nên các loài quỷ thần, thiên ma, vọng lƣợng, yêu tinh, trong lúc ông tu phép Tam muội đều đến quấy phá.

Song các ma kia, tuy có giận dữ, nhƣng bọn chúng ở trong trần lao, các ông ở trong diệu giác, thì cũng nhƣ gió thổi ánh sáng, nhƣ dao chém nƣớc, hẳn không đụng chạm nhau đƣợc; ông nhƣ nƣớc sôi, bọn kia nhƣ

giá cứng, tạm gần hơi ấm, thì không bao lâu sẽ tiêu tan. Chúng nó luống ỷ thần lực, nhƣng chỉ làm ngƣời khách; nếu chúng có thể phá rối đƣợc, là do ngƣời chủ ngũ ấm trong tâm ông, nếu ngƣời chủ mê lầm, thì khách đƣợc dịp khuấy phá.

Đƣơng lúc tu thiền, giác ngộ không lầm, thì các ma sự kia không làm gì ông đƣợc. Khi năm ấm đã tiêu trừ, vào tính sáng suốt, thì bọn tà ma kia là kẻ tối tăm, sáng phá đƣợc tối, đến gần tự phải tiêu mất, làm sao còn dám ở lại khuấy phá thiền định. Nếu không tỏ ngộ, bị ngũ ấm làm cho mê lầm, thời chính ông là A Nan, lại phải làm con của ma và thành ngƣời ma. Nhƣ nàng Ma đăng già, sức còn hèn kém, chỉ dùng chú thuật, bắt ông phá luật nghi của Phật; trong tám muôn hạnh chỉ phá một giới; nhƣng vì tâm ông thanh tịnh, nên vẫn chƣa bị chìm đắm. Bọn ma nầy, thì phá hoại toàn thân bảo giác của ông, nhƣ nhà quan tể thần, bỗng nhiên bị tƣớc hết, tịch hết, linh đinh quanh lộn, không thể thƣơng cứu.

216

ĐOẠN II - KHAI THỊ CÁC ẤM MA (Phần này lấy từ một bản dịch khác vì ý nghĩa rõ ràng, cô đọng hơn) Chi I. 10 cảnh thuộc Sắc ấm

1. THÂN THỂ KHÔNG BỊ CHƢỚNG NGẠI

Này A Nan, ngƣời trong khi tu thiền do sức dụng công, nên tâm tánh đƣợc nhiệm mầu sáng suốt, tự thấy thân thể mình trong giây phút qua lại tự tại, không bị cái gì làm chƣớng ngại. Vì dụng công tu luyện, nên tạm hiện ra các việc nhƣ vậy, không phải là chứng Thánh; nếu sanh tâm nghĩ

mình chứng Thánh, thì bị ma cám dỗ.

2. LƢỢM BỎ TRÙNG ÐỘC TRONG THÂN

A Nan, hành giả trong lúc dụng công tu thiền, thoạt thấy thân thể mình trong suốt, các loài trùng độc, sên bò qua lại, rồi lƣợm bỏ ra ngoài mà thân không đau đớn. Vì dụng công tu luyện nên tạm hiện ra cảnh nhƣ

vậy, không phải chứng Thánh. Nếu nghĩ mình chứng Thánh thì bị ma nó cám dỗ.

3. NGHE TRONG HƢ KHÔNG CÓ TIẾNG NÓI PHÁP

Hành giả trong lúc tu thiền, nghe trong hƣ không có tiếng thuyết pháp, hoặc nghe Thánh, Hiền, Tiên, Phật trong mƣời phƣơng thế giới đều nói ra nghĩa lý nhiệm mầu. Ðây vì hành giả dụng công tu luyện nên tự tâm biến hiện ra cảnh giới nhƣ vậy, không phải chứng Thánh, nếu nghĩ mình chứng Thánh, thì bị ma ám ảnh.

4. THẤY PHẬT HIỆN VÀ HOA SEN NỞ

Ngƣời tu thiền định, khi tâm thanh tịnh rồi, tự phát ra ánh sáng. Lúc bấy giờ thấy mƣời phƣơng đều hiện ra sắc vàng, tất cả các vật loại hóa thành Phật cả. Lại thấy Đức Phật Tỳ Lô Giá Na ngồi trên đài thiên quang, các Đức Phật ngồi xung quanh và có vô số hoa sen đồng thời xuất hiện. Ðây do hành giả dụng công tu thiền, nên thấy có cảnh tạm hiện ra nhƣ vậy, không phải là chứng Thánh; nếu nghĩ mình chứng Thánh, thì bị ma cám dỗ.

217

5. THẤY CÁC VẬT BÁU ÐẦY CẢ HƢ KHÔNG

Ngƣời trong khi tu thiền thấy mƣời phƣơng hƣ không đều thành bảy báu, nào màu xanh, sắc vàng, đỏ, trắng, hiện ra vô số, mà chẳng chƣớng ngại nhau. Ðây do trong lúc tu thiền, vì hành giả dụng công đè nén vọng niệm thái quá, nên nó biến hiện ra cảnh nhƣ vậy, không phải chứng Thánh; nếu nghĩa mình chứng Thánh, thì bị ma cám dỗ.

6. THẤY BAN ÐÊM NHƢ BAN

Ngƣời tu thiền định, do tâm an tịnh nên phát ra ánh sáng. Lúc bấy giờ

mặc dù nửa đêm, ở trong nhà tối mà vẫn thấy rõ hết cả mọi vật, không khác chi ban ngày. Vì hành giả dụng công tu luyện nên tạm hiện ra cảnh nhƣ vậy, không phải chứng Thánh; nếu cho mình chứng Thánh, thì bị

ma cám dỗ.

7. THÂN THỂ KHÔNG BIẾT

Ngƣời tu thiền đến khi tâm tánh đƣợc rỗng không, thì thân thể chẳng biết đau. Lúc bấy giờ lửa đốt không cháy, dao chặt không đau. Ðây là do sức dụng tâm tu luyện của hành giả nên tạm đƣợc nhƣ vậy, không phải chứng Thánh; nếu cho mình chứng Thánh, thì bị ma cám dỗ.

8. THẤY CẢNH GIỚI PHẬT HIỆN KHẮP

Ngƣời tu thiền định do dụng công cùng tột, nên thấy mƣời phƣơng núi sông toàn cả thế giới đều biến thành cõi Phật, đủ cả bảy món báu chiếu sáng khắp giáp. Lại thấy hằng sa chƣ Phật ở trong cung điện tốt đẹp hiện đầy cả hƣ không. Trông lên trên thì thấy các cung trời, xem trở xuống lại thấy hết các cõi địa ngục đều không có chƣớng ngại. Ðây do lúc tu thiền, vì hành giả ngƣng vọng tƣởng lâu ngày, nên nó hóa hiện nhƣ vậy, không phải chứng Thánh; nếu cho mình chứng Thánh, thì bị đọa vào đƣờng tà.

218

9. BAN ÐÊM THẤY, NGHE ÐƢỢC PHƢƠNG

Trong khi tu thiền, do tâm tham cứu sâu xa, nên trong lúc giữa đêm thấy đƣợc nào là chợ búa, đƣờng sá, bà con họ hàng ở các phƣơng xa, hoặc nghe đƣợc tiếng nói. Ðây do hành giả kiềm thúc cái vọng tâm thái quá, nên tạm hiện ra nhƣ vậy, không phải chứng Thánh; nếu cho mình chứng Thánh, thì bị đọa vào đƣờng tà.

10. THÂN HÌNH BIẾN HÓA, NÓI PHÁP THÔNG SUỐT

Trong khi tu thiền, do hành giả dụng tâm tham cứu cùng tột, nên thấy có các vị Thiện tri thức, chỉ trong giây phút mà thân mình biến hóa nhiều cách. Ðây do trong khi tu thiền vì hành giả sanh tâm chấp trƣớc, nên bị

ma ám ảnh, làm cho ngƣời này thông suốt nghĩa mầu, nói pháp vô ngại, không phải chứng Thánh; nếu chẳng chấp trƣớc thì cảnh ma này lần lần tiêu; còn cho mình chứng Thánh thì bị đọa vào cảnh ma.

TÓM LẠI

Này A Nan! Mƣời cảnh ma này, đều do trong lúc tu thiền, hành giả dụng tâm phá trừ sắc ấm, nên nó biến hiện ra các cảnh nhƣ vậy. Nếu khi gặp những cảnh ấy, mê lầm không biết, cho mình đã chứng Thánh thì bị ma nó ám ảnh, rồi sanh đại vọng ngữ, nói mình thành đạo chứng quả v.v…

sau khi chết rồi đọa vào địa ngục Vô Gián.

Vậy khi ta nhập diệt rồi, các ông nên y lời ta dạy, đem những việc ma này giảng dạy cho ngƣời tu hành đời sau, bảo hộ ngƣời tu hành đặng đạo quả, chớ để cho họ bị Thiên Ma nhiễu hại.

219

Chi 2. 10 cảnh thuộc Thọ ấm.

1. THẤY LOÀI VẬT, THƢƠNG KHÓC.

Này A Nan, ngƣời tu thiền định khi phá trừ sắc ấm rồi, tâm trí sáng suốt; do hành giả dụng công dãn ép các vọng tƣởng thái quá, nên phát sanh lòng thƣơng xót các loài vật vô cùng, cho đến thấy loài mòng, muỗi, thƣơng cũng nhƣ con ruột, thƣơng cho đến nỗi sa nƣớc mắt khóc ròng.

Nếu hành giả giác ngộ thì cảnh ấy lần lần tiêu hết, không có hại chi; còn mê lầm không biết, thì bị ma sầu bi ám ảnh vào tâm, rồi thấy ngƣời tự

khóc ròng, tâm mất chánh định, sau khi chết rồi đọa vào cảnh ma.

2. CHÍ DŨNG MÃNH BẰNG PHẬT.

Này A Nan, ngƣời tu thiền định khi sắc ấm tiêu, thọ ấm hiện bày, thấy có nhiều điều linh ứng và những cảnh tốt đẹp hiện ra. Vì trong lòng cảm khích thái quá, nên hành giả phát tâm đại dũng mãnh, lập chí đồng với chƣ Phật, quyết tu một đời cho thành Phật, không chịu trải qua ba vô số

kiếp. Nếu hành giả giác ngộ thì cảnh ấy lần lần tiêu diệt; còn mê lầm không biết, cho mình chứng Thánh thì bị ma nhập tâm, thấy ngƣời hay khoe khoang, hống hách, ngã mạn không ai bằng, cho đến trên thấy không có Phật, dƣới thấy không có ngƣời, mất chánh định, sau khi chết rồi bị đọa vào ác đạo.

3. TÂM NGHĨ TƢỞNG KHÔ KHAN.

Lại nữa, ngƣời tu thiền định, khi địa vị cũ đã qua khỏi, địa vị mới chƣa chứng, lúc ấy bơ vơ giữa chừng, vì trí lực suy kém, nên trong tâm sanh ra rất khô khan, tất cả thời nhớ nghĩ vẩn vơ, rồi tự cho đó là tinh tấn.

Ðây vì trong lúc tu thiền, không có trí tuệ sáng suốt để phán đoán. Nếu hành giả hiểu biết thì không có hại; còn mê lầm không biết, cho mình chứng Thánh thì bị ma ám ảnh vào tâm, sớm chiều bốc quăng trái tim của mình, mất chánh định, chết rồi đọa vào ác đạo.

220

4. ÐẶNG CHÚT ÍT CHO LÀ ĐẦY ĐỦ.

Ngƣời tu thiền định khi sắc ấm tiêu, thọ ấm hiện bày, vì dùng huệ nhiều hơn định, mất sự thăng bằng, nên gặp những cảnh thù thắng hiện ra, sanh lòng nghi ngờ cho là Đức Tỳ Lô Giá Na Phật, mới đặng chút ít cho là đầy đủ. Nếu hành giả hiểu biết thì không có hại; còn mê lầm không biết cho mình chứng Thánh, thì bị ma ám ảnh, khi gặp ngƣời tự xƣng:

“Ta đặng đạo Vô Thƣợng Bồ Đề”, sẽ mất chánh định, sau đọa vào đƣờng ma.

5. TÂM BUỒN RẦU VÔ HẠN.

Ngƣời tu thiền định, khi cảnh cũ đã mất, địa vị mới chƣa chứng, tự thấy bơ vơ; gặp cảnh gian nan nguy hiểm, sanh tâm buồn rầu vô hạn, nhƣ

ngồi trên chông sắt, nhƣ uống thuốc độc, tâm chẳng muốn sống, thƣờng cầu xin ngƣời giết giúp thân mạng mình, đặng sớm giải thoát. Ðây là do trong khi tu hành, hành giả thiếu phƣơng tiện để bƣớc qua những cảnh ấy. Nếu liễu ngộ thì không hại; còn mê lầm chẳng biết, hành giả cho mình chứng Thánh, thời bị ma ƣu sầu ám ảnh, rồi tự cầm gƣơm đao lóc lấy thịt mình, ƣa bỏ thân mạng, thƣờng hay lo rầu hoặc vào ở núi non rừng rú, không muốn thấy ngƣời, mất tâm chánh định, sau chết rồi đọa vào đƣờng ma.

6. VUI CƢỜI KHÔNG THÔI.

Ngƣời tu thiền định khi tâm đƣợc thanh tịnh an ổn rồi, bỗng nhiên sanh ra vui mừng vô hạn không thể ngăn đƣợc. Nếu hiểu biết thời không hại; còn mê lầm cho mình chứng Thánh, thì bị ma nhập vào tâm phủ, thấy ngƣời cƣời hoài, đi trên đƣờng sá một mình ca múa, tự cho rằng: “Ta đã đặng vô ngại giải thoát”, mất chánh định, sẽ đọa vào đƣờng tà.

221

7. SANH ĐẠI NGÃ MẠN.

Ngƣời tu thiền định, khi thấy sắc ấm tiêu, thọ ấm hiện bày, tự cho mình đƣợc nhƣ thế là đầy đủ rồi, sanh tâm đại ngã mạn, đối với mƣời phƣơng Chƣ Phật còn khinh khi, huống hồ là Thanh văn, Duyên giác. Nếu hiểu ngộ thì chẳng hại; còn hành giả mê lầm không biết cho là chứng Thánh, thì bị ma đại ngã mạn nó nhập tâm, không lạy Phật Tổ, hủy hoại Kinh, tƣợng Phật. Hạng ngƣời ấy thƣờng nói với tín đồ rằng: “Phật bằng cây, gỗ, đất, đồng, chì; còn Kinh tƣợng là giấy mực, có gì mà kính lạy; nhục thân này mới là chân thật thƣờng còn, sao chẳng cung kính, thật là điên đảo!”. Tín đồ nghe rồi tin theo, đốt Kinh chôn Phật. Ngƣời làm cho chúng sanh nghi lầm nhƣ thế, sau khi chết rồi bị đọa vào địa ngục vô gián.

8. TÂM SINH KHINH AN.

Ngƣời tu thiền định, khi sắc ấm tiêu, thọ ấm hiện bày, trong tâm sanh ra vô lƣợng khinh an, rồi tự cho mình đã chứng Thánh, đặng đại tự tại. Nếu hành giả hiểu biết thì không hại; còn mê lầm không biết thì bị ma nhập tâm, rồi tự cho mình đã đầy đủ, không cần tu tinh tấn, mất chánh định, sau khi chết rồi bị đọa vào đƣờng tà.

9. CHẤP KHÔNG.

Ngƣời tu thiền định, khi sắc ấm tiêu, thọ ấm hiện bày, trong tâm rỗng sáng, rồi sanh ra chấp đoạn diệt, bác không nhân quả, không tội phƣớc, tất cả đều không. Nếu hành giả hiểu biết thời không sao, còn mê lầm không biết chấp mình chứng Thánh thì bị ma nhập tâm, rồi chê bai ngƣời trì giới cho là tu hạnh Tiểu thừa, tự xƣng mình là Bồ tát ngộ chân lý không rồi, không còn trì giới và phạm giới nữa, vẫn ăn thịt, uống rƣợu làm những việc tà dục. Do thần lực của ma, nó làm cho tín đồ say mê, thƣơng yêu, cung phụng, luôn luôn trung thành, chẳng sanh lòng nghi ngờ hủy báng. Vì ma nhập lâu ngày làm cho điên, đến đỗi ăn uống những đồ nhơ uế, mà cho cũng nhƣ là uống rƣợu, ăn thịt, phá các giới cấm của Phật, hoàn toàn chấp không, làm mất chánh kiến của mình, sau khi chết rồi bị đọa vào đƣờng tà.

222

10.

VÌ QUÁ THAM ÁI NÊN SANH RA CUỒNG.

Ngƣời tu thiền định, khi sắc ấm tiêu, thọ ấm hiện bày, sanh ra vô cùng ái dục, đến đỗi phát cuồng. Nếu hành giả giác ngộ thì cảnh đó hết dần, còn mê lầm không biết cho là chứng Thánh, thì bị ma nhập tâm, rồi khuyến hóa ngƣời đời bình đẳng hành dục; bảo họ rằng: “Hành dục là đạo Bồ

đề, ngƣời hành dâm dục là kẻ duy trì chánh pháp”. Do thần lực của ma làm cho ngƣời cuồng kia chinh phục đƣợc cả ngàn muôn ngƣời, đến chừng ma nhàm chán, bỏ ngƣời tu thiền kia rồi, lúc bấy giờ hành giả

không còn oai đức gì nữa, bị luật nƣớc giam cầm, đến khi lâm chung đọa vào địa ngục Vô Gián.

TÓM LẠI:

A Nan, mƣời cảnh ma này, đều do trong lúc tu thiền, hành giả dụng tâm phát trừ thọ ấm, nên tự hiện ra các cảnh nhƣ vậy. Nếu hành giả mê lầm không biết, cho rằng chứng Thánh, thì bị ma dựa vào, làm nhiễu hại đến chết; chết rồi đọa vào địa ngục Vô Gián.

Sau khi Ta nhập diệt, các ông nên đem lời Ta dạy đây mà truyền dạy cho chúng sanh đời sau, bảo hộ ngƣời tu hành đƣợc thành đạo Bồ đề, chớ để

cho họ gặp các loài ma chƣớng làm hại, mà phải bị đọa vào ác đạo.

223

Chi 3. 10 cảnh thuộc Tƣởng ấm 1. THAM CẦU DIỆU DỤNG.

A Nan, ngƣời tu thiền định, khi phát minh đƣợc diệu định rồi, lại khởi tâm tham cầu những việc diệu dụng và linh nghiệm. Khi đó Thiên ma đƣợc biết, gặp dịp thuận tiện, nên xuất hồn nhập vào ngƣời, mà ngƣời bị

nhập kia lại không biết, tự cho mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, cũng thƣờng nói ra Kinh, Pháp. Trong giây phút, thân hình ngƣời bị

nhập kia, biến hiện ra ông thầy, ni cô, vị Ðế Thích hay ngƣời phụ nữ

v.v…, hoặc ở trong nhà tối, từ nơi thân họ chiếu ra hào quang ánh sáng.

Ngƣời đời lầm cho là Bồ tát thật, rồi tin nghe theo lời ma giáo hóa, sanh tâm buông lung, phá giới luật của Phật, lén làm việc tham dục. Ngƣời này ƣa nói những điềm tai biến lạ lùng, hoặc nói chỗ kia có Phật ra đời, năm nào nổi đao binh giặc giã, năm nào có hỏa hoạn v.v… khủng bố

tinh thần dân chúng, khiến cho ngƣời hao tài tốn của. Ðến khi ma kia nhàm chán bỏ đi, thì thầy trò ngƣời bị ma nhập kia đều bị giam cầm. Các ông nếu biết trƣớc thời khỏi vào luân hồi; còn mê lầm không biết thì đọa vào ác đạo.

2. THAM CẦU DU NGOẠN.

A Nan, hành giả khi tu thiền, trong tâm muốn xuất thần dạo chơi. Lúc bấy giờ Thiên ma Ba tuần hiểu biết, đƣợc dịp thuận tiện nhiễu hại, nên nó xuất hồn nhập vào ngƣời, mà ngƣời bị nhập kia lại không biết, tự nói mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, miệng cũng nói Kinh, Pháp thông suốt, làm cho những ngƣời nghe đều tự thấy thân mình hóa ra sắc vàng sáng rỡ, ngồi trên tòa sen báu, đặng những điều chƣa từng có. Ngƣời đời lầm tƣởng là Bồ tát thị hiện. Ngƣời bị ma nhập kia lại dạy ngƣời phá giới luật của Phật, âm thầm làm việc tham dục, miệng ƣa nói chuyện chƣ

Phật giáng thế, nhƣ: Ở xứ kia, ông đó là Đức Phật nào thị hiện. Ngƣời nọ là vị Bồ tát chi thị hiện v.v… làm cho ngƣời thấy, nghe sanh lòng khao khát, tâm tà kiến thêm mạnh, giống trí tiêu mòn. Ðến lúc ma kia nhàm chán bỏ đi, thì thầy trò ngƣời bị ma nhập ấy đều bị bắt cả.

Các ông nếu sớm giác ngộ thì khỏi vào luân hồi; còn mê lầm không biết thì bị đọa vào địa ngục.

224

3. CẦU NGỘ CHÂN LÝ.

Lại nữa, ngƣời tu thiền định, trong tâm tham cầu ngộ chân lý. Lúc bấy giờ Thiên ma Ba tuần biết đƣợc ý muốn, nên xuất hồn nhập vào ngƣời, mà ngƣời tự không biết, cho rằng ta đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, miệng cũng nói Kinh, Pháp, làm cho thính giả tuy chƣa nghe Pháp, mà tâm tự khai ngộ, biết đƣợc việc nhiều đời trƣớc, hoặc biết rõ đƣợc tâm tánh ngƣời, hoặc thấy cả cảnh địa ngục, biết trƣớc những họa phƣớc ở

nhân gian, miệng tự đọc Kinh hay nói kệ, mỗi ngƣời đều tự vui mừng, cho là đặng những việc chƣa từng có. Ngƣời đời mê lầm cho là Bồ tát thị

hiện. Ma kia lại ƣa nói: “Phật có lớn nhỏ, Phật thiệt, Phật giả, Phật nam, Phật nữ, Đức Phật kia là Đức Phật trƣớc, Đức Phật nọ là Đức Phật sau; Bồ tát cũng vậy”, làm cho ngƣời mất chánh tín lại sanh tà kiến, tâm tánh buông lung, phá giới luật của Phật, lén làm việc tham dục. Ðến khi chúng ma kia sanh tâm nhàm chán bỏ đi, thì thầy trò ngƣời bị ma nhập kia đều bị bắt. Các ông biết trƣớc thời khỏi bị luân hồi; còn mê lầm tin theo thời đọa vào địa ngục.

4. MÓNG TÂM MUỐN BIẾT NGUỒN GỐC CỦA MUÔN

LOÀI.

Lại nữa, ngƣời tu thiền định, khi ở trong định, móng tâm muốn biết cùng tột căn nguyên của muôn vật, thủy chung sanh hóa thế nào. Khi đó Thiên ma hiểu biết ý muốn, gặp dịp thuận tiện để khuấy nhiễu, nên xuất hồn đến nhập cho ngƣời, mà ngƣời bị nhập kia lại không biết, cho mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, cũng thƣờng nói Kinh, Pháp. Chúng ma kia dùng oai thần nhiếp phục quần chúng, làm cho thính giả tuy chƣa nghe Pháp mà trong lòng đã tự kính phục. Chúng ma nói: “Thân thịt hiện tiền đây là Bồ đề Niết bàn, là Pháp thân của Phật”. Chúng ma lại nói: “Cha cha con con tiếp nối sanh nhau, đó là Pháp thân thƣờng trụ bất diệt”. Và thƣờng nói: “Mắt, tai, mũi, lƣỡi là cảnh tịnh độ, nam căn và nữ

căn tức là Bồ đề Niết bàn”. Nhƣng ngƣời mê lầm không biết tƣởng là Bồ

tát thị hiện, tin tƣởng quy y theo, cho là một đấng hy hữu chƣa từng có.

Mất tâm chánh tín, phá giới luật của Phật, âm thầm làm hạnh tham dục.

Ðến lúc ma kia nhàm chán bỏ đi rồi, thì thầy trò ngƣời bị ma nhập kia đều bị bắt cả. Các ông nếu biết trƣớc thì khỏi bị luân hồi, còn mê lầm tin theo thời bị đọa vào địa ngục Vô Gián.

225

5. THAM CẦU CẢM ỨNG LINH NGHIỆM.

Ngƣời tu thiền định vì móng tâm tham cầu sự cảm ứng linh nghiệm, nên Thiên ma biết đƣợc ý muốn, nó xuất hồn đến gá vào ngƣời, mà ngƣời kia không biết, tự cho mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, cũng thƣờng nói Kinh, Pháp. Ma lại dùng thần lực khiến cho những ngƣời nghe Pháp đều thấy thân thể ngƣời bị nó nhập kia già nua nhƣ ngƣời trăm ngàn tuổi sanh lòng thƣơng mến, đêm ngày hầu hạ không biết mỏi mệt và tứ sự

cúng dƣờng. Nó lại làm cho ngƣời ngƣời kính trọng là vị Tiên sƣ hay Thiện tri thức. Ðối với ngƣời, nó ƣa nói việc huyền ảo nhƣ: “Ðời trƣớc ta tế độ ngƣời kia, ngƣời nọ. Ðời trƣớc ngƣời kia là anh em hay vợ con của ta, đời nay ta tế độ, để cùng nhau sẽ sanh về thế giới kia và cúng dƣờng Đức Phật nọ”; hoặc nói: “Có cõi Trời Ðại Quang Minh, tất cả các Đức Phật đều ở đó”. Những ngƣời mê muội không biết, lầm cho là Bồ

tát thị hiện, tin tƣởng kính trọng vô cùng, mất tâm chánh tín, phá giới luật của Phật, âm thầm làm việc tham dục. Ðến khi chúng ma kia sanh tâm nhàm bỏ, thì thầy trò ngƣời bị ma nhập kia đều bị bắt. Các ông biết trƣớc thời khỏi vào luân hồi, còn tin tƣởng nghe theo thì đọa vào địa ngục vô gián.

6. THAM CẦU Ở CHỖ VẮNG VẺ U TỊCH.

Ngƣời tu thiền định, khép mình nơi khổ hạnh, tham cầu ở chỗ vắng vẻ

tĩnh mịch. Khi đó Thiên ma Ba tuần biết đƣợc ý muốn, nên xuất hồn nhập vào ngƣời, mà ngƣời kia không biết, cho mình chứng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, cũng thƣờng hay nói Pháp. Ma dùng thần lực khiến cho các ngƣời nghe đều biết đƣợc đời trƣớc của mình. Hoặc trong chỗ

đông ngƣời, nó chỉ một ngƣời nào đó nói rằng: “Ngƣời này chƣa chết, mà đã thành súc sanh”. Nói rồi, ma nó bảo một ngƣời khác đạp cái đuôi, thì ngƣời kia biến thành súc sanh, đứng dậy không đƣợc, làm cho đồ

chúng hết sức kính phục. Có ai vừa móng tâm niệm gì, thì ma nó liền biết và nói ra ngay. Ngoài giới luật của Phật, chúng còn giữ thêm những điều khổ hạnh, phỉ báng các thầy Tỳ-kheo, mắng nhiếc tín đồ, làm tiết lộ

bí mật của ngƣời mà không sợ ngƣời hiềm ghét, thƣờng nói những việc họa phƣớc sắp đến, không sai một mảy. Ðến lúc ma kia nhàm bỏ rồi, thì thầy trò bị ma nhập đều bị bắt. Các ông biết trƣớc thời không vào luân hồi; còn mê mờ tin theo thì đọa vào địa ngục vô gián.

226

7. THAM CẦU BIẾT KIẾP NGƢỜI.

Ngƣời trong khi tu thiền định, móng tâm tham cầu biết kiếp trƣớc của mình. Khi đó Thiên ma hiểu biết, gặp dịp thuận tiện, nên xuất hồn nhập vào ngƣời, mà ngƣời bị nhập kia không biết, tự cho mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, cũng thƣờng nói Kinh, Pháp, hoặc làm cho ngƣời tình cờ đặng châu báu. Nó hóa ra một con vật ngậm hột châu hay những vật kỳ quái đem đến đƣa cho ngƣời. Nó chỉ ăn rau rác đơn sơ, không dùng đồ ngon quí, có khi mỗi ngày chỉ ăn một hột mè, hột bắp, mà thân hình vẫn mập tốt. Chúng thƣờng nói: “Xứ kia có kho báu, chỗ nọ có các vị

Thánh Hiền ẩn”. Chúng làm cho ngƣời thấy những điều kỳ dị, hoặc nói những việc tham dục, phá giới luật của Phật, âm thầm làm hạnh dâm dục. Ðến khi ma kia nhàm bỏ rồi, thầy trò ngƣời bị nhập đều bị bắt cả.

Các ông biết trƣớc thì khỏi vào luân hồi; còn mê lầm tin theo, thì đọa địa ngục.

8. THAM CẦU THẦN THÔNG.

Ngƣời tu thiền định, móng tâm muốn đƣợc thần thông biến hóa. Khi đó Thiên ma liền biết, nên xuất hồn nhập cho ngƣời, mà ngƣời không biết, tự cho rằng: “Ðặng đạo Vô Thƣợng Bồ đề”. Miệng nói Kinh, Pháp và một tay cầm lửa, một tay rứt ánh sáng phân phát để trên đầu của thính giả. Mỗi ngƣời đều thấy trên đầu có ánh sáng dài đến vài thƣớc, mà chẳng biết nóng; hoặc đi trên nƣớc hay ngồi trên hƣ không vẫn tự tại; hoặc vào trong bình, vô trong đãy (bọc), đi ngang qua vách tƣờng, mà không bị chƣớng ngại. Chỉ trừ khi đối với binh đao, thì họ không tự tại.

Họ tự xƣng là Phật mà thân mặc đồ thế gian, thọ các thầy Tỳ kheo lễ bái, chê bai ngƣời tham thiền và trì giới, mắng nhiếc đồ chúng, làm tiết lộ

việc nhà ngƣời mà không sợ ngƣời hiềm giận. Họ thƣờng nói với ngƣời:

“Ta đã đặng thần thông tự tại”; hoặc làm cho ngƣời thấy đƣợc cõi Phật (ma hiện ra cõi Phật) đem những điều dở hèn làm việc truyền đạo và khen ngợi việc hành dục. Ðến lúc ma nhập kia nhàm bỏ, thì thầy trò ngƣời bị ma nhập kia đều bị bắt cả. Các ông biết trƣớc thời khỏi vào luân hồi; còn mê lầm tin theo thời đọa vào địa ngục vô gián.

227

9. THAM CẦU KHÔNG KHÔNG.

Ngƣời khi tu thiền định, tâm ƣa nhập diệt, tham cầu không không. Khi ấy Thiên ma liền biết, đặng dịp thuận tiện, nên xuất hồn nhập cho ngƣời, mà ngƣời kia chẳng biết, tự cho mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, miệng nói Kinh, Pháp. Hoặc ở trong chỗ đông ngƣời, ngƣời ấy tự biến mất, không ai thấy đƣợc, rồi tình cờ từ trên hƣ không hiện ra, khi ẩn khi hiện thần diệu vô cùng, hoặc hiện thân trong suốt nhƣ ngọc lƣu ly, khi duỗi tay chân ra thì thơm nức mùi hƣơng chiên đàn, chê bai giới luật, hủy báng ngƣời xuất gia, bác không có nhân quả, cho rằng chết rồi mất hẳn, không có đầu thai, âm thầm làm việc tham dục, khiến cho những ngƣời thọ dục, cũng chấp không có nhân quả tội phƣớc v.v… Ðến lúc ma nhàm bỏ, thì thầy trò ngƣời phải ma nhập kia đều bị bắt cả. Các ông biết trƣớc thời khỏi vào luân hồi; còn mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục vô gián.

10.

THAM CẦU SỐNG LÂU.

Ngƣời tu thiền định, móng tâm tham cầu sống lâu. Lúc bấy giờ Thiên ma hiểu biết, xuất hồn nhập vào ngƣời, mà ngƣời tự không biết, nói mình đặng đạo Vô Thƣợng Niết Bàn, miệng thƣờng nói Kinh, Pháp và đi qua lại các thế giới đƣợc tự tại không ngăn ngại; mặc dù đƣờng xa muôn dặm, nhƣng đi trong nháy mắt đã trở về đến chỗ, lại lấy những vật ở phƣơng xa kia đem về làm tin. Hoặc ở trong một căn nhà nhỏ, nó bảo ngƣời đi thiệt mau, từ vách bên này qua vách bên kia, đi mấy năm cũng không đến; hoặc thƣờng nói: “Chúng sanh trong mƣời phƣơng đều là con của ta, ta sanh ra Chƣ Phật, ta sanh ra thế giới, ta là Phật đầu tiên tự

nhiên có, chẳng nhân tu hành mà đƣợc”; hoặc ngồi nói lầm bầm một mình nhƣ ngƣời cuồng, khiến cho ngƣời đời tin tƣởng là Phật thiệt. Các ông biết trƣớc thì khỏi bị luân hồi; còn mê lầm tin theo thời đọa vào địa ngục vô gián.

228

TÓM LẠI:

A Nan, mƣời món ma tƣởng ấm này, ở trong đời Mạt pháp, sẽ giả làm ngƣời xuất gia tu hành trong đạo của ta, hoặc nhập cho ngƣời, hoặc tự

hiện hình, đều tự xƣng rằng: “Ðã chứng quả Phật”. Chúng khen ngợi việc dâm dục, phá giới luật của Phật. Ma thầy, ma trò cùng nhau truyền dạy, làm hại cho ngƣời đến nhiều đời lắm, khiến ngƣời chân tu mất chánh kiến, bị đọa làm bà con quyến thuộc của ma.

Các ông ngày nay đã đƣợc độ ra khỏi sinh tử luân hồi rồi, vậy các ông phải khởi lòng đại từ bi, không nên nhập diệt sớm, phải nguyện ở lại đời Mạt pháp để cứu độ những ngƣời chân chính tu hành đời sau, khỏi bị ma nhiễu hại.

Các ông tuân theo lời Ta dạy đây, mới gọi là đền đáp ơn Phật. Các ông gắng bảo hộ ngƣời tu hành, nên đem lời nói của ta đây truyền dạy cho chúng sanh đời sau, khiến cho họ hiểu rõ các việc ma, để khỏi bị Thiên ma nhiễu hại và mau đƣợc thành đạo Vô Thƣợng.

QUYỂN MƢỜI

Chi 4. 10 ma sự thuộc Hành ấm

1. CHẤP KHÔNG NGUYÊN NHÂN SANH.

A Nan, ngƣời tu thiền định khi tƣởng ấm hết rồi thì tâm đƣợc minh chánh, không còn khởi các vọng tƣởng tham muốn nhƣ trên, nên các Thiên ma không gặp dịp thuận tiện để nhiễu hại nữa. Lúc bấy giờ hành giả tự nghiên cứu nguồn gốc của muôn loài, rồi sinh ra hai lối chấp: a) Vì chỉ thấy biết đƣợc chúng sanh từ tám vạn kiếp trở lại, ngoài tám vạn kiếp thì mù mịt không thấy biết, nên sanh ra chấp: “Chúng sanh từ tám vạn kiếp trở lại tự nhiên có, không có nguyên nhân sinh”.

b) Hành giả nghiên cứu chỉ thấy ngƣời sanh ngƣời, chim sanh ra chim, quạ từ hồi nào đến giờ vẫn đen, không phải do nhuộm mà đƣợc, cò từ

hồi nào tới giờ vẫn trắng, không phải do rửa mới trắng v.v… từ tám vạn kiếp đến nay đã vậy, thì từ đây về sau cũng thế. Hành giả tự nghĩ

229

ta từ hồi nào đến giờ không thành Bồ đề, thì về sau đâu lại có thành Phật, rồi khởi ra tà chấp: “Các vật tƣợng ngày nay đều không có nguyên nhân”. Bởi mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh tri kiến, sanh ra hai lối chấp trên, đều đọa về ngoại đạo.

2. BỐN MÓN CHẤP THƢỜNG.

A Nan, ngƣời tu thiền định, khi tƣởng ấm hết rồi, tâm đƣợc minh chánh, nên ngoại ma không còn thuận tiện để nhiễu hại đƣợc. Khi đó hành giả

tham cứu cùng tột cội gốc của muôn loài, khởi ra bốn món chấp thƣờng: 1. Chấp hai vạn kiếp thƣờng. - Vì hành giả nghiên cứu cùng tột cả tâm và cảnh đều vô nhân, vì sức tu chỉ biết đƣợc chúng sanh sanh diệt xoay vần từ hai vạn kiếp trở lại không mất, nên chấp cho là thƣờng.

2. Chấp bốn vạn kiếp thƣờng. - Hành giả tham cứu cùng tột tánh của tứ đại thƣờng còn, do sức tu tập chỉ biết đƣợc chúng sanh từ bốn vạn kiếp trở lại, tuy có sanh diệt, mà bản thể nó vẫn thƣờng còn không mất, nên chấp là thƣờng.

3. Chấp tám vạn kiếp là thƣờng. - Hành giả tham cứu cùng tận tám thức, thấy nó thƣờng hằng. Vì thấy từ tám vạn kiếp trở lại chúng sanh xoay vần không mất, nên chấp là thƣờng.

4. Chấp cái không sanh diệt là thƣờng. - Ngƣời tu thiền định khi các tƣởng ấm sanh diệt đã hết, nhân đó khởi tâm chấp cái không sanh diệt là thƣờng.

A Nan, ngƣời tu thiền định, do mất chánh kiến, mê mờ tánh Bồ đề, khởi ra bốn món chấp thƣờng trên, nên đều đọa về ngoại đạo.

230

3. CHẤP MỘT PHẦN THƢỜNG, MỘT PHẦN VÔ THƢỜNG.

Ngƣời tu thiền định, khi tƣởng ấm hết, nghiên cứu cùng tột cội gốc của sanh loại, rồi khởi ra bốn lối chấp điên đảo:

1. Chấp tâm là thƣờng, chúng sanh vô thƣờng. - Hành giả khi quán tâm mình yên lặng khắp cả mƣời phƣơng, các chúng sanh từ trong tâm mình tự sanh và tự chết, rồi chấp tâm ta là thƣờng, chúng sanh vô thƣờng.

2. Chấp thế giới, những chỗ bị hoại là vô thƣờng, những chỗ không hoại là thƣờng. - Ngƣời tu thiền định quán sát cả mƣời phƣơng thế giới, chỗ

kiếp hoại (nhƣ từ tam thiền trở xuống bị tam tai làm hoại) thì chấp vô thƣờng; những chỗ không hoại thì chấp là thƣờng (từ tứ thiền trở lên, tam tai không làm hoại đƣợc, chấp cho là cứu cánh Niết bàn).

3. Chấp cái tâm là thƣờng, còn sinh tử vô thƣờng. - Ngƣời tu thiền định, quán sát tâm mình không biến đổi, nó nhỏ nhiệm tinh vi nhƣ hạt bụi và lƣu chuyển cả mƣời phƣơng, lại khiến cho thân này sanh và diệt mà nó không không biến đổi; nên chấp cho: “Tâm là thƣờng; tất cả các vật đều từ tâm sanh ra, có sinh tử nên vô thƣờng”.

4. Chấp hành ấm thƣờng; sắc, thọ, tƣởng là vô thƣờng. - Ngƣời tu thiền định, khi thấy sắc, thọ, tƣởng ba ấm trƣớc đã diệt, nên chấp là vô thƣờng, thấy hành ấm lƣu chuyển thƣờng còn nên chấp là thƣờng.

Bốn lối chấp trên, đều sai lầm cả, do mê muội tánh Bồ đề, mất chánh kiến, nên đọa về ngoại đạo.

231

4. CHẤP CÓ BỐN MÓN BIÊN GIỚI.

Ngƣời tu thiền định, khi tƣởng ấm hết rồi, thấy đƣợc cùng tột cội gốc của sanh loại, lúc bấy giờ khởi ra bốn lối chấp có biên giới: 1. Chấp ba thời. - Ngƣời tu thiền định, lúc bấy giờ chấp tâm niệm hiện tại tƣơng tục (hành ấm) là vô biên, còn quá khứ và vị lai là hữu biên.

2. Chấp chúng sanh. - Ngƣời tu thiền định vì chỉ thấy đƣợc chúng sanh trong tám vạn kiếp, nên chấp là hữu biên; còn trƣớc tám vạn kiếp thì tịch tịnh không thấy và cũng không nghe, nên chấp là vô biên.

3. Chấp tâm tánh. - Ngƣời tu thiền định khi thấy tâm mình biến khắp và biến ra tất cả ngƣời, nên khởi lên chấp tâm ta vô biên. Còn tất cả

ngƣời đều ở trong tâm ta, là hữu biên.

4. Chấp sanh diệt. - Ngƣời tu thiền định, khi cùng tột hành ấm, thấy đƣợc tâm mình, sanh tâm chấp tất cả chúng sanh và thế giới đều có phân nửa sanh và phân nửa diệt; sanh là hữu biên, diệt là vô biên.

Các lối tà chấp trên, đều do trong khi tu thiền mất chánh kiến, mê mờ

tánh Bồ đề, nên đều đọa về ngoại đạo cả.

5. BỐN MÓN LUẬN NGHỊ RỐI LOẠN, KHÔNG NHẤT ĐỊNH.

Ngƣời tu thiền định, khi tƣởng ấm hết, liền khởi ra bốn lối chấp điên đảo không nhất định:

1. Chấp tám món cũng. - Ngƣời tu thiền định, khi quán sát nguồn gốc biến hóa của muôn vật, thấy có chỗ thì biến đổi, có chỗ lại thƣờng còn; có cái sanh, có cái diệt; có pháp tăng, có vật giảm, có cái có, có cái không. Bởi thế nên có ai đến hỏi đạo thì nói rằng: “Cũng biến, cũng bằng, cũng sanh, cũng diệt, cũng tăng, cũng giảm, cũng có, cũng không”. Lúc nào cũng nói rối loạn nhƣ vậy, làm cho ngƣời không hiểu chi cả.

232

2. Chấp duy cái “không”. - Ngƣời tu thiền định, vì quán cả tâm và pháp đều không; rồi cứ chấp ở nơi cái “không”. Có ai đến hỏi đạo thì họ chỉ

đáp một chữ “không”; ngoài cái “không” ra thì không còn chi nói nữa cả.

3. Chấp duy cái “có”. - Ngƣời tu thiền định, do quán sát tâm mình biến khắp tất cả, chỗ nào cũng có, rồi cứ chấp ở nơi cái “có”. Có ai đến hỏi đạo, thì họ chỉ nói một chữ “có”; ngoài cái “có” ra thì không còn gì nói nữa cả.

4. Chấp “cũng có” và “cũng không”. - Ngƣời tu thiền định vì thấy ở

nơi cảnh đã lăng xăng, còn tâm thì rối loạn, nên có ngƣời đến hỏi đạo thì đáp rằng: “Cái cũng có” cũng tức là “cái cũng không”; trong cái “cũng không” cũng tức là cái “cũng có”. Lúc nào họ cũng nói rối loạn nhƣ vậy, không ai gạn cùng đƣợc.

Ngƣời tu thiền định vì mất chánh kiến, mê mờ tánh Bồ đề, khởi ra các lối chấp nhƣ vậy, nên đều đọa về ngoại đạo.

6. CHẤP MƢỜI SÁU TƢỚNG CÓ.

Ngƣời tu thiền định khi tƣởng ấm hết, chỉ còn hành ấm diệu động, thấy một nguồn sống vô tận; nên sanh tâm chấp cho “chết rồi còn có tƣớng”.

Chấp về sắc uẩn có bốn:

1. Chấp sắc uẩn là “ta”.

2. Chấp “ta” có sắc uẩn.

3. Chấp sắc uẩn thuộc nơi “ta”.

4. Chấp “ta” ở nơi sắc uẩn.

Còn thọ, tƣởng, hành mỗi uẩn cũng đều có bốn lối chấp nhƣ vậy, cộng thành mƣời sáu tƣớng. Hoặc chấp Phiền não và Bồ đề hai tánh thật có, hết Phiền não mới đƣợc Bồ đề; hai tánh không chung gặp nhau.

Vì hành giả trong lúc tu thiền, mất chánh tri kiến, mê mờ tánh Bồ đề, khởi ra các lối tà chấp trên, nên đọa về ngoại đạo.

233

7. CHẤP TÁM MÓN VÔ THƢỜNG.

Ngƣời tu thiền định khi sắc, thọ, tƣởng đã diệt rồi, lúc bấy giờ thấy thân hình hiện tiền đây còn không thật có, thì khi chết rồi làm gì lại có các hình tƣớng. Vì so sánh nhƣ vậy, nên chấp chết rồi không có hình tƣớng.

Chấp sắc ấm nhƣ vậy thì thọ, tƣởng, hành cũng vậy. (Chấp hiện tại và vị

lai đều không tƣớng), thành ra tám món vô tƣớng. Hoặc chấp Niết bàn chỉ có cái tên suông, không có nhân quả, rốt ráo đoạn diệt.

Vì hành giả mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh tri kiến, khởi ra các lối tà chấp nhƣ vậy, nên đều đọa về ngoại đạo.

8. CHẤP TÁM MÓN CU PHI.

Ngƣời tu thiền định, đối với ba ấm: Sắc, Thọ và Tƣởng, trƣớc kia thấy có mà nay lại không. Còn đối với hành ấm thiên lƣu hiện nay thì có mà về sau lại không. Vì chấp mỗi ấm đều có hai tƣớng: Chết rồi phi hữu và phi vô, cả bốn ấm thành ra tám tƣớng. Bởi hành giả mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh tri kiến nên đều đọa về ngoại đạo.

9. CHẤP BẢY MÓN ĐOẠN DIỆT.

Ngƣời tu thiền định, khởi ra các chấp: Cõi Dục thì “sắc thân” diệt hết; cõi Sơ thiền các “dục” diệt hết; cõi Nhị thiền các “khổ” diệt hết; cõi Tam thiền các “vui” diệt hết; cõi Tứ thiền các “xả” diệt hết.

Nhƣ vậy xoay vần cùng tột cả năm nơi đều chấp hiện tiền tiêu diệt, diệt rồi không sanh trở lại. Vì hành giả mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh tri-kiến, sanh các lối tà chấp nhƣ vậy, nên đọa về ngoại đạo.

10.

CHẤP NĂM MÓN NIẾT BÀN HIỆN TẠI.

Ngƣời tu thiền định, khi thọ ấm hết, xét cùng cội gốc của sanh loại, khởi ra chấp năm chỗ Niết bàn:

234

1. Chấp Dục giới là cảnh Niết bàn.

2. Chấp cõi Sơ thiền là Niết bàn.

3. Chấp Nhị thiền là Niết bàn.

4. Chấp Tam thiền là Niết bàn.

5. Chấp cõi Tứ thiền là Niết bàn.

Vì hành giả mê mờ tánh Bồ đề, chấp năm cảnh vui cõi trời hữu lậu mà cho là Vô vi Niết bàn, nên đọa về ngoại đạo.

TÓM LẠI:

A Nan, mƣời cảnh ma về hành ấm này, là do hành giả dụng tâm sai lầm nên mới sanh ra nhƣ vậy. Vì hành giả mê mờ không biết, tự cho là chứng Thánh, sanh đại vọng ngữ, nên đọa vào địa ngục vô gián. Vậy các ông nên đem các việc ma này, truyền dạy cho chúng sanh đời sau, chớ

để cho ngƣời tu thiền bị tâm ma khởi lên làm hại đến thế. Các ông phải bảo hộ ngƣời tu hành đi thẳng đến đạo Bồ đề, chớ để cho họ gặp con đƣờng chia tế.

Chi 5. 10 ma sự thuộc Thức ấm.

1. CHẤP MINH ĐẾ.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, chỉ còn thức ấm, các tƣớng sanh diệt đã hết, mà tâm thanh tịnh tịch diệt chƣa hiển bày. Lúc bấy giờ nếu hành giả móng tâm chấp là chân thƣờng, thì mất chánh kiến, mê mờ tánh Bồ đề, thành bè bạn với phái ngoại đạo Ta-tỳ-ca-la, chấp minh đế (sơ

tƣớng A-lại-da) là cái chỗ trở về của vạn vật, trái với thành Niết bàn, đọa về ngoại đạo.

2. CHẤP NĂNG SANH.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, các tƣớng sanh diệt đã diệt, mà tâm thanh tịnh tịch diệt chƣa hiện, khi đó thấy thức tâm mình châu biến, rồi khởi ra cái chấp: “Tất cả chúng sanh đều do ta sanh ra”. Vì sanh tâm chấp nhƣ thế, nên mất chánh kiến, mê lầm tánh Bồ đề, thành bà con của trời Ðại ngã mạn (Ma-hê thủ la thiên).

235

3. CHẤP CHÂN THƢỜNG.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, thức ấm hiện ra, rồi sanh tâm nghi: “Thân mình và mƣời phƣơng hƣ không đều từ thức kia hiện ra, nên sanh tâm chấp cho là Thức vốn chân thƣờng”, mất chánh kiến, mê tánh Bồ đề, thành bè bạn của trời Tự tại.

4. CHẤP CÂY CỎ CŨNG ĐỀU CÓ BIẾT.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, tƣớng sanh diệt đã diệt, chân tâm tịch diệt chƣa hiện bày, lúc bấy giờ thấy thức ấm biến khắp tất cả, rồi sanh tâm chấp: “Mƣời phƣơng cây cỏ cũng đều là hữu tình, cùng với ngƣời không khác. Cỏ cây chết làm ngƣời, ngƣời chết trở lại làm cỏ

cây”. Vì mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh kiến, nên sẽ làm bè bạn với hai chúng ngoại đạo Bà tra và Tán ni, chấp tất cả vạn vật đều có tri giác (biết).

5. CHẤP TỨ ĐẠI HÓA SANH.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, chân tâm chƣa hiện, lúc bấy giờ

thấy lửa sáng, nƣớc trong, gió động, đất cứng, do bốn món này sanh ra các vật, rồi chấp cho là thƣờng còn, hết lòng cung kính phụng thờ. Nhƣ

ba anh em ông Ca diếp và phái Bà la môn thờ lửa, thờ nƣớc v.v… để cầu ra khỏi sinh tử, mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh kiến, đọa làm ngoại đạo.

6. CHẤP HƢ VÔ.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, thấy thức ấm viên minh, rồi sinh ra chấp cái thức ấm hƣ vô, là chỗ nƣơng của muôn vật, tất cả các vật đều về chỗ hƣ. Vì vậy mà mất chánh kiến, mê mờ tánh Bồ đề nên thành bè bạn với trời Vô tƣớng, Tứ không và thần Hƣ không.

7. THAM CẦU SỐNG LÂU.

Ngƣời tu thiền định khởi tâm tham cầu thân này thƣờng còn, cố làm cho thân này đƣợc sống hoài không chết, nên thành bè bạn của tiên A tƣ đà, cầu mạng sống lâu, mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh kiến, đọa về ngoại đạo.

236

8. THAM LUYẾN CẢNH DỤC.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, lúc bấy giờ thấy thân thể và thức tâm tiêu diệt, cho nên sanh tâm lƣu luyến lại cảnh trần, tự biến hóa ra nhiều cảnh báu đẹp và nhiều mỹ nữ, rồi mặc tình vui thú. Vì mất chánh kiến, mê mờ tánh Bồ đề, nên thành bè bạn của Thiên ma ở cõi trời Tự tại (trên đỉnh cõi Dục).

9. ÐỊNH TÍNH THANH VĂN.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, các tƣớng sanh diệt đã diệt, mà chân tâm tịch diệt chƣa viên, lúc bấy giờ khởi tâm tham luyến ở chỗ

không tịch, chẳng muốn tăng tiến, vì mất chánh kiến, mê mờ tánh Bồ đề, đọa về hàng Ðịnh tính Thanh văn, nhƣ ông Vô văn Tỳ kheo, sinh tâm tăng thƣợng mạn.

10.

ÐỊNH TÍNH DUYÊN GIÁC.

Ngƣời tu thiền định, khi hành ấm hết, chỉ thấy một màu thanh tịnh sáng suốt, lúc bấy giờ sanh tâm chấp cho đó là Niết bàn; rồi tham trƣớc ở

cảnh này, không cầu tăng tiến, mê mờ tánh Bồ đề, mất chánh kiến, nên đọa về hàng Ðịnh tính Duyên giác.

TÓM LẠI:

A Nan, mƣời món ma này, do ngƣời tu thiền, khi dụng tâm phá trừ thức ấm, nên nó biến hiện ra các cảnh nhƣ vậy. Vì mất chánh tri kiến, mê lầm tánh Bồ đề, khởi tâm chấp trƣớc, cho mình đặng thiền, đặng đạo, thành Phật, thành Thánh v.v… có ngƣời sanh ra điên cuồng, nên đều đọa về

ngoại đạo cả.

Vậy các ông phải gìn giữ nơi lòng, vâng lời Ta dạy: Sau khi Ta diệt độ

rồi, các ông phải đem lời Ta dạy đây mà truyền dạy cho chúng sanh đời sau, bảo hộ ngƣời tu hành, chớ để cho chúng ma làm hại. Trên đƣờng tu hành, họ đƣợc thẳng vào chỗ tri kiến của Phật, chẳng gặp các đƣờng chia tế.

237

Này A Nan, ngƣời trong khi tu thiền, gặp ma nó biến hiện ra nhiều cảnh rất là vi tế, nếu các ông hiểu biết, rửa sạch tâm cấu nhiễm, chẳng khởi tà kiến, thì cảnh ma kia lần lần tiêu diệt, các ông sẽ đến đạo Bồ đề.

Còn nhƣ đời sau, có chúng sanh nào chẳng biết tu thiền, sợ bị các ma nhiễu hại, thì ông nên khuyên họ nhất tâm trì chú Lăng nghiêm này, để

các ma chƣớng kia chẳng thể hại đƣợc, rồi cũng thẳng đến đƣợc đạo Bồ

đề.

Pháp môn nhƣ thế, các Đức Nhƣ Lai nhƣ số vi trần, trong hằng sa kiếp quá khứ, đều vận dụng nó mà khai ngộ đạo Vô Thƣợng. Khi Thức ấm hết rồi, thì hiện tiền các căn của ông đều đƣợc dùng thay lẫn nhau. Từ

chỗ các căn dùng thay lẫn nhau, ông sẽ lên bậc Kim Cƣơng Càn Tuệ Bồ

tát; cái tâm tinh diệu viên minh phát hóa trong ấy, nhƣ mặt trăng báu ở

trong ngọc lƣu ly trong sạch. Rồi, cứ thế vƣợt lên các vị Thập tín, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hƣớng, Tứ Gia hạnh tâm và Thập địa Kim Cƣơng Bồ tát; tính Đẳng giác đƣợc viên minh vào bể Diệu Trang Nghiêm của Nhƣ Lai, viên mãn đạo Bồ đề, về chỗ Vô sở đắc.

Chi 6. Kết luận về tu tâm trừ tà, tuân theo lời Phật dạy.

“Ðó là những ma sự vi tế, mà các Đức Phật Thế Tôn, đời quá khứ trƣớc, đã giác ngộ, nghiệm xét và phân tích trong lúc tu chỉ và tu quán. Nếu khi cảnh ma hiện tiền, ông nhận biết đƣợc, thì rửa trừ đƣợc cấu nhiễm, không mắc các tà kiến; ấm ma đều tiêu diệt, thiên ma bị đánh tan, đại lực quỷ thần hoảng hốt chạy trốn, lợi mỵ vọng lƣợng không sinh ra đƣợc, thì đi thẳng đến Bồ đề, không có các điều thiếu sót. Những căn hạ

liệt cũng đƣợc tăng tiến, đối với Ðại Niết bàn, tâm không mê lầm.

Nếu các chúng sinh ngu độn trong đời Mạt Pháp, chƣa hiểu Thiền na, không biết Phật Pháp, mà ƣa tu Tam muội, ông e họ mắc vào tà kiến, thì nên một tâm khuyên bảo họ thọ trì chú Phật Đỉnh đà la ni của tôi; nếu chƣa tụng đƣợc, thì viết nơi thiền đƣờng, hoặc đeo trong thân; nhƣ thế, tất cả các ma không thể động đến đƣợc. Ông nên kính vâng lời dạy bảo cuối cùng về đƣờng tu tiến rốt ráo của thập phƣơng Nhƣ Lai”.

238

MỤC IX - CHỈ RÕ THỨ LỚP TIÊU DIỆT CÁC ẤM

VÀ GIỚI HẠN PHẠM VI CÁC ẤM.

ĐOẠN I - THỈNH HỎI CẦU KHAI THỊ

Ông A Nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, nghe Phật dạy bảo, đỉnh lễ kính vâng, ghi nhớ không sót, ở trong đại chúng lại bạch Phật rằng: “Nhƣ lời Phật dạy, trong tƣớng Ngũ ấm, có năm thứ hƣ vọng làm cái tƣởng cội gốc, chúng tôi bình thƣờng chƣa đƣợc nhờ Đức Nhƣ Lai khai thị tỷ mỷ

nhƣ thế. Lại Năm ấm ấy, là tiêu trừ một lần hay theo thứ lớp mà hết?

Năm lớp nhƣ thế, đến đâu làm giới hạn? Xin nguyện Đức Nhƣ Lai phát lòng đại từ, làm cho tâm và con mắt đại chúng nầy đƣợc trong sáng, để

làm đạo nhãn tƣơng lai cho tất cả chúng sinh trong đời Mạt Pháp”.

ĐOẠN II - ĐỨC NHƢ LAI ĐÁP THẲNG

Phật bảo ông A Nan: “Tính tinh chân là diệu minh, tính bản giác là viên tịnh, không còn để lại những sự sống chết và các trần cấu; cho đến cả cái hƣ không, cũng đều nhân vọng tƣởng mà sinh khởi ra. Tất cả cái ấy, gốc nơi bản giác diệu minh chân tính, vọng phát sinh ra các khí thế gian, nhƣ

anh Diễn nhã đa mê cái đầu, mà nhận cái bóng. Vọng vốn không có nhân; ở trong vọng tƣởng lập ra tính nhân duyên, khi mê tính nhân duyên, thì gọi là tự nhiên. Cả tính hƣ không kia, còn thật là huyễn hóa sinh ra và nhân duyên, tự nhiên đều là những sự so đo của vọng tâm chúng sinh. A Nan, biết do vọng sinh khởi ra, mà nói nhân duyên vọng; nếu cái vọng vốn không, thì nhân duyên vọng đó, vốn không có gì, huống nữa, không biết mà cho là tự nhiên; vậy nên Nhƣ Lai phát minh cho các ông rằng bản nhân của Ngũ ấm, đồng là vọng tƣởng.

Thân thể của ông trƣớc kia, nhân cái tƣởng của cha mẹ mà sinh, tâm của ông, nếu không phải là tƣởng, thì không thể đến gá cái mạng vào trong tƣởng. Nhƣ trƣớc tôi đã nói: Tâm tƣởng vị chua, trong miệng nƣớc bọt sinh ra; tâm tƣởng lên cao, trong lòng bàn chân nghe ghê rợn; dốc cao không có, vật chua chƣa đến, cái thân thể của ông nếu không phải cùng loài hƣ vọng, thì làm sao nhân nghe nói chua, trong miệng nƣớc bọt lại chảy ra; vậy ông nên biết, sắc thân hiện tiền của ông, gọi là vọng tƣởng kiên cố thứ nhất.

239

Tức nơi tâm tƣởng tƣợng việc lên cao, vừa nói trƣớc kia, nó có thể khiến thân ông thật chịu ghê rợn; nhân các thụ sinh ra, có thể xúc động đến sắc thân. Vậy hiện nay, hai thứ thọ thuận ích và vi tổn đang rong ruổi nơi ông, thì gọi là vọng tƣởng hƣ minh thứ hai.

Do những ý nghĩ sai khiến sắc thân của ông; nếu sắc thân không phải cùng loài, thì làm sao thân ông lại theo ý nghĩ sai khiến, nhận các thứ

hình tƣợng, sinh tâm chấp nhận các hình, phù hợp với ý nghĩ; lúc thức là tƣởng tâm, lúc ngủ làm chiêm bao. Vậy những vọng tính lay động tƣởng nghĩ của ông gọi là vọng tƣởng dung thông thứ ba.

Sự chuyển hoá không dừng, xoay vần thầm thầm dời đổi; móng tay dài, tóc sinh ra, khí lực tiêu, da mặt nhăn, ngày đêm thay đổi, mà không hề

hay biết.

A Nan, nếu cái đó không phải là ông, thì làm sao thân ông, lại dời đổi; nhƣng, nếu nó thật là ông, thì sao ông lại không hay biết. Vậy, các hành niệm, niệm không dừng của ông, gọi là vọng tƣởng u ẩn thứ tƣ.

Lại chỗ tinh minh đứng lặng, không lay động của ông, gọi là thƣờng còn, thì nơi thân ông, không ra ngoài những sự thấy, nghe, hay, biết.

Nếu nó thật là tính tinh chân, thì không thể huân tập đƣợc điều vọng; vì thế nhân gì bọn ông, trong mấy năm trƣớc, đã từng xem một vật lạ; trải qua nhiều năm không hề nghĩ đến; về sau bỗng nhiên thấy vật lạ đó, thì nhớ lại rõ ràng, không có thiếu sót; vậy trong tính tinh minh đứng lặng, không lay động ấy, từng niệm từng niệm chịu huân tập, không thể tính toán hết đƣợc;

A Nan, nên biết cái đứng lặng đó, không phải thật, nhƣ nƣớc chảy gấp, trông nhƣ đứng lặng, vì chảy gấp mà không thấy, chứ không phải không chảy. Nếu cội gốc cái đó, không phải vọng tƣởng, thì đâu lại chịu để hƣ

vọng huân tập. Nếu sáu căn của ông chƣa đƣợc tự tại chia hợp, dùng thay lẫn nhau, thì cái vọng tƣởng đó không lúc nào diệt đƣợc. Vậy nên hiện nay, cái tập khí quán xuyến tập trung những điều thấy, nghe, hay, biết của ông, là cái vọng tƣởng điên đảo vi tế, huyễn hóa, rỗng trống thứ

năm, trong tính trạm liễu của ông.

240

A Nan, năm cái ấm đó, do năm vọng tƣởng tạo thành. Nay ông muốn biết giới hạn sâu cạn, thì chỉ sắc và không là biên giới của Sắc ấm, chỉ

xúc và ly là biên giới của Thụ ấm; chỉ nhớ và quên là biên giới của Tƣởng ấm; chỉ diệt và sinh là biên giới của Hành ấm; đứng lặng vào hợp với đứng lặng là biên giới của Thức ấm.

Năm ấm ấy vốn trùng điệp sinh khởi; sinh, nhân Thức ấm mà có, diệt, từ

Sắc ấm mà trừ; lý, thì ngộ liền, nhân cái ngộ đều tiêu; sự, không phải trừ

liền, theo thứ lớp mà diệt hết.

Tôi đã chỉ cho ông về cái nút khăn Kiếp ba la, có chỗ nào không rõ mà ông phải hỏi lại. Tâm ông cần phải thông suốt về cội gốc vọng tƣởng đó, rồi đem truyền bày cho những ngƣời tu hành trong đời Mạt Pháp sau nầy, khiến cho họ biết hƣ vọng, tự sinh nhàm chán và biết có Niết bàn, không luyến tiếc ba cõi.

PHẦN THỨ BA - PHẦN LƢU THÔNG

CHƢƠNG I - LƢU THÔNG CỦA KINH NẦY

MỤC I - ĐƢỢC PHÚC HƠN CẢ

“A Nan, ví nhƣ có ngƣời đem các thứ thất bảo đầy rẫy hƣ không cùng khắp mƣời phƣơng, dâng lên chƣ Phật nhƣ số vi trần, phụng thờ cúng dƣờng, tâm không lúc nào xao lãng; ý ông nghĩ thế nào, ngƣời đó, do nhân duyên cúng dƣờng Phật nhƣ thế, đƣợc phƣớc có nhiều chăng?”

Ông A Nan đáp rằng: “Hƣ không không hết, trân bảo không cùng; ngày xƣa, có chúng sinh cúng Phật bảy đồng tiền, đến khi xả thân, còn đƣợc vị Chuyển Luân Vƣơng; huống nữa, hiện tiền hƣ không đã cùng hết, cõi Phật đã đầy khắp và đều cúng đồ trân bảo, thì dầu suy nghĩ cùng tột các kiếp, cũng không thể thấu đƣợc; phƣớc ấy làm sao còn có bờ bến”.

241

MỤC II - TIÊU TỘI HƠN CẢ

Phật bảo ông A Nan: "Chƣ Phật Nhƣ Lai, lời nói không hƣ vọng. Ví nhƣ

có ngƣời gây đủ các tội tứ trọng, thập ba la di, giây lát phải trải qua địa ngục A tỳ phƣơng nầy phƣơng khác, cho đến cùng tột các địa ngục Vô Gián thập phƣơng, không nơi nào, không phải trải qua; nếu ngƣời đó, dùng một niệm đem Pháp môn nầy, khai thị cho ngƣời chƣa học trong đời Mạt Pháp thì tội chƣớng ngƣời đó liền đƣợc tiêu diệt, biến cái nhân phải chịu khổ địa ngục, thành cái nhân sinh về Cực Lạc quốc, đƣợc phƣớc vƣợt hơn ngƣời thí cúng trƣớc kia, trăm lần, ngàn lần, ngàn vạn ức lần, nhƣ thế, cho đến toán số thí dụ không thể nói hết đƣợc.

MỤC III - TRỪ MA HƠN CẢ

"A Nan, nếu có chúng sinh, biết tụng Kinh nầy, biết trì chú nầy, nhƣ tôi nói rộng ra, thì cùng tột các kiếp cũng không hết; nếu nƣơng theo lời dạy của tôi, y nhƣ lời dạy mà tu hành, thì thẳng đến đạo Bồ đề, không còn có các ma sự".

CHƢƠNG II - LƢU THÔNG CHUNG

Phật nói Kinh nầy rồi, các vị tỷ khƣu, tỷ khƣu ni, ƣu bà tắc, ƣu bà di, tất cả loài Trời, loài Ngƣời, loài A tu la thế gian, các vị Bồ tát, Nhị thừa, Thánh tiên, Đồng tử cõi khác và các Đại lực quỷ thần mới phát tâm, đều rất vui mừng, làm lễ mà lui.

HẾT

242